Cd1039_fol Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Expositio in Aristotelis Ethicam Gerardus, Odonis — IIIILIIOIIIIIIAG N ◻ O — R △ — N— V G — = — mm inn nrm ummolanve r 1 1 P S P mfermenro mal 414 L. 4 G onmn ent ien d a4 onalia Mo⸗ 1 emm aim nummn⸗ – epri AS Uerm noœs- n mair ſß mé percme n W Pans qun edur nagim⸗ im uit⸗ ingn une reiamenn 8 ror⸗ bono⸗ V miam uns.urürifen in nomnnn p⸗ P mam Nn renens ſide lis pmoge emr ime S nn 3 05 71 1lanir nes 4Pegans n⸗ e ee dier dus. egv unr um nonmiſt m1 ſnm vinens mele! häbes auesn s oos eIK E bere mr rute. 78 vons Ehun⸗ ben n dichen⸗ nn mn. r rer mlus zl non Abhomini ne vi m dm rem ar ſtnſertenn . r e 5 mS rer deban aphi wn ſunonann enrrech £½ qude carne. nmufit carps autem iy pu. G . inpnns qu od acepi. qm̃. vpe morui⸗ ſceynuns. ſepulrus ell. quia rrxr. qpruras: nhoe cogn oumv crnu ma ſuã poſmr⸗ nos deben nm 28 0 s ſuſarmur ihm amonmns ; vdedireig ſyes umaã eer inveo · Hepurabuur nobi⸗ n credennbz in eum · quu ſuſarmuur ihn uis. Im 4 anaharehr ds ſuſaraum rerae mifeſtum fleri non omm wlo- ſed reſtihy ſepulu enum ſun cum vpo pbaprſm vpe ſurrerir amonns. glam pens un unbulemvs: olleche de Keſurrechone s qin nos eriurannhz anumis palcha nmm oolndh⸗ mribinſh. fac nos qs rempoꝛalih⸗ beidus⸗ erernuans affochbʒ ginnnarr. aam vnẽ n s roams . — ma 8 Eerrem zrareuns ev⸗ w. 1 Fmanne 4 ne e Kaſh. Apiaare nphcano:nbs m nris. 8 obis Fomifer ſummvs. nos ꝓ quod mi per is quod eequalis abſoluar⸗ he vpe · rn viram m vp reiurrechone nos repara⸗ edentem m verrem ma nrẽ ſaluris ichoꝛi cay Dus aonemr: pnobis eram uidiean P N De epenae mnocenne iamare du erneg nr de inf nide — renebris bem 5! uiee d 1 —VS S qun credenres nne m. uep reſpice iaus dein Pꝛimũ vacat. incipit in pꝛimis ad ſubiectum quoꝛum młto b tingunt ſtionem uulgarem c autem to. 2. unuſquiſq; generalis d anguli gis appetibile dam uirtuteſ in termino e bent hominis T foꝛtunas tertium 1 imperati nos ſpine tens plus tellectiuo 8 uoluptas concluſio incontinentta eum optando h titiua iuenitur re quid. dium ? modo etiam per vicium i quam opoꝛtet ne inuoluntarij tis ſue quid pati tuʒ uoluntario k Rantiam Illuud Incipit regiſtrũ gArguit ad finem cupia . ſupponitur ponit de. 3. arguitur bat pꝛimam cipium genera. m uerſa et Incipit liber quã mala ſic ꝙ nullo bꝛioſas n quatuoꝛ otutes rumpit hñtis ſim pliciter ſecuriatteʒ itpat: 0 raliter ẽ ſocia nõ ne caſſario q;; dee celeſtes NVirtus moꝛaliſ delectationẽ . 5P dicitia ut re malis iniuſte nec plus debet opat᷑ ibi Tmmagnos gnus ſed appetibilis me moꝛiter ratio eſt timoꝛ r dei vel pꝛoximi ex röne te ⁊ ꝑ hoc opera magnifi. . 8 cipit ibi vocatur etiaʒ bus Z illud non — lectio.i. bonam non eſſet hic ſed ſecundo damno aliqualiter u quare ipſa actum eſt quia non omne falſũ teſtimõium fit determinatio . X moꝛi ut in docere politicaʒ recipiunt ex parte eoꝛum non indigemus y ⁊ pꝛincipatus in terra ius humanum bemus duos 3 moꝛis multi aliquid recipiũt moꝛtali TT ideo 7 De ſecũdo iniuriam patitur utrum interficẽ ĩcipit liber ſextꝰ quare ut pꝛius A eſt ipoſſibile nü apparet factihile inferr ebqdomadibus diuʒz diffinitio pꝛohemio et incontinens actiuum ⁊ hoc pp qð nãlia uio vł i memo bñficiare er bhabituz infert oppoſitũ cõſtituũt onam E& ꝙ continens pᷣdicti illi oꝛganum fanta quemadmoduʒ Circa ↄcupiſcẽ bumanoꝝ opuʒ q̃ſtio 2 teraʒ ibi maxĩe ut. 8. li. 2 ad ſanitatem operatio ẽ male quia PH delectabile vna dinem eoꝝ i iſdũᷣ bonoꝛuʒ aicitia citur amaĩr̃ pꝛincipatus ferentes ppter ta de cõi lege catholice bñfe Alienã ſʒ ẽ nec deo ioui ꝓbat᷑ qꝛ talis dare vył in aug. L cijs ⁊ cauſis tibile ⁊ amabi. noꝝ virtutis exterioꝛa circa AR placidum vicio pigritando ſire de delectati illud eẽ bonum BR operatur anditu ſtẽtibꝰ fugiẽdis ꝓpꝛia epyekes ludi eſt ſmplicit ideo idem eſt penis ⁊ legibus paterna.d. —.L — ¶ Bvic incipiũt tituli queſtionũ pꝛimi libꝛi ethicoꝛum:quarum. Pꝛia ẽ vtrũ bonũ hũanũ ſiue opõ hũa na ſit ſᷣm pꝛimũ ĩ morali phia. 2. queſtio virũ homo vt liber. 3. vtrũ h ſcia ſola ſit pꝛactica. A. vtrũ ſit ſufficiẽt diuiſa ĩ ethycã yco⸗/ nomicã ⁊ politicam. §F. vtrũ oĩia appetãt bonum. 6. vtrũ hõ heat eẽ ⁊ viuere ꝑp finem. 7. vtrũ õs opões hũane hẽãt vnũ finẽ. S. vtrum ciuit ſcia u tota bumana vita hẽat eundem finem. 9. vtrum moꝛalis ſcientia ſit in pꝛimo gradu certitudinis. decia. vtrũ ſit ad audiendũ vtilis. ii. vtrũ felicitas ſit bõa vita ⁊ feliciter viuere ſit idezʒ ꝙ bene viuere. 12. vtꝝ felicitaſ ↄſiſtat ĩ bõis ext᷑ioꝛibꝰ iʒ. vtrũ cõſiſtat ĩ bonis coꝛpis. i4. vtrũ cõſiſtat ĩ bõis ſpũalibꝰ aĩe. is. vtrũ vitas ſit p̃ferẽda aĩcitie. i̊. vtrũ ſit aliqò bonũ ꝑ eſſentiã. i7. vtrũ bonuʒ dicat᷑ vniuoce de ſingu lis bonis. H is. vtrũ bonũ p eſſẽtiã felicitet hoĩem 19. vtrũ bumana felicitas conſiſtat in vno bono vel in pluꝛibus. 2a. vtrũ bonũ pp ſe ⁊ ñ pp alim appe nbile ſit melius bono ꝑp ſe ⁊ pꝛopter alterum appetibili. ⁊i.vtrũ opatio in qua prĩcipalłxr cõſiſtit felicitas ſit oꝑatio intellectus. 22. vtrũ pꝛ incipiuʒ ſit pluſquã medie tas tocius operis. 23. vtrũ ad felicitatẽ reꝗrat᷑ vᷣtu᷑ vſus. 24. vtrũ delectatio requirat᷑. 25: vtrũ tẽpoꝛał pꝛoſpitas requirat᷑. 26. vtrũ requirat᷑ bona coꝛpis diſpõ. 227. vtrũ felicitas iſit boib“ a foꝛtuna. 28. vtrũ inſit a cã humana. 29. vtrũ a cauſa diuina. zʒa.vtrũ inter foꝛtunas huiuſ vite poſſit haberi felictas. ʒi. ĩtẽtio ari.de põitiõe felicitaſᷣ cõcoꝛ det vł repugnet veritati fidei xpiane. 32. vtrũ felicitas ſit laudabił. 33.vtrũ ad moꝛalẽ ſciaʒ ptineat iquire re totã diſpõneʒ hoĩs naãlem. 34. vtꝝ potẽtie aĩe ſint ĩter ſe ab aĩas diſticte realtter. 35. appetit ĩtellect ſit rõnat ꝑ eſſẽtiã aut p participationẽ tin. 6. vtrũ virtutes moꝛales ſint i appeti tu ſenſitiuo vel itellectuo. Sequũt᷑ tituli qõnum ſcõi libꝛi. Ra vtrũ nalis appetit poſſit aſſue/ fieri ad oppoſitũ ei ad qð nãliter in⸗ clinatur. 2. vtrũ virtutes moꝛales generẽt᷑ a na vel ex doctrina vel ex cõſuetudine. 3. vtrum poſſũt minui vel coꝛrumpi 4. vtrũ ex vnica opatione poſſit gene⸗ rari virtus. D F. vtrũ opõnes virtutẽ pꝛecedẽtes ⁊ ſe quẽtes ſub eiuſdem ſpeciei. . 6. vtrũ virtus ſit magis circa delectats nes quam circa triſtuias. 2.vtrũ vt' ſit ĩpaſſibilitas aĩe. 8.vtrũ ñ luſtꝰ poſſit opari iuſta ⁊ ñ tẽ⸗ peratus tempata. ⁊ ſic de aliis. 9. vtrũ ᷣm paſſiones dicamur ſtudioſi vel pꝛaui. laudandi vel vituperãdi. x. vtrũ hitꝰ ſit genꝰ virtutis. ii. vtrũ virtus ſit diſpoſitio actiua vel paſſiua reſpectu propꝛie opationis. 1. que ẽ pꝛia regła opiſ ᷣtuoſi. izʒ. quõ bõitas oꝑis gtuoſi ↄſiſtat ĩ me? i4. quõ malitia peccati ðuiet a medio iß. vtrũ hĩtꝰ stu ſit medi inter bit vi tioſos.ſicut rubeũ int᷑ albũ ⁊ migrum. ié. viꝝ paſſio ꝑ tutẽ regulata ſit medi uʒ int extremas paſſiões. ſicut tẽpera tum intenſum 1 remiſſum. i7. vtrũ ot intellectuał cõſiſtat ĩ me: is.vtrũ vt moꝛał ſit melioꝛ itellectuali i9.vtrũ ſit certios— 2a.vtrũ diffinitio vᷣtũ ſit bñ aſſignata. 2ꝛi. vtrũ vtꝰ cõuenienter diuidat. in. 4· cardinales. pꝛudentiã.iuſtitiã.foꝛtitu⸗ dinem temperantiam. 22. vtrũ ot“ moꝛalis cõueniẽter diuida tur ĩ iſtas quatuoꝛ de quibꝰ hic agitur T ĩ vtutẽ vel otutes iuſtitie. 23. vtru extrema vicia magis oppont᷑ inter ſe quã virtuti medie. 24. vtꝝ vᷣtꝰmin diſtet ab vno extremo JMB ðð 2 *„ „ .— ℳ — . ⸗ * vitio quã ab altero. 25. vtꝝ vłr marꝰbonũ zriet malori bo. L 26. vtrũ doctrina ſup iuentione medij tradita ſit vera bona. Tuuli queſtionum tercij libꝛi. Pꝛia vtrũ agẽs nãle volutariũ ⁊ libe r ⁊ dñatiuũ differãt mõ agẽdi. 2. vtrũ violẽtia cãt iuoluntariũ. a cedere timoꝛi in aliquo caſu ſit audabile. 4. vtrũ actꝰ ab obiecto totaliter cauſa tus poſſit ici voluntarius. .vtrũ ignoꝛtia cẽt inuoluntariũ. 6 vtrũ ois mal ſit ignoꝛans. 7. vtrü humana oꝑõ ſit bona vel mala moꝛaliter ex circunſtanna. 8.vtrũ diffinitio volũtarij ſit bñ aſſig gta 9.vtrũ cõcupia vł ira cẽt iuolũtariũ. io.quid ẽ obiectum electionis. ii.quid eſt ſubiectum. i2.qẽ differẽtia electiõis ad alios act qui ſùt ĩ eodẽ ſubiecto cũ elecnõe. iʒ.quał eſt hitudo electionis ad vᷣtutẽ 1IA. circa mãm ⁊ obiectũ cõſilij.vtrũ cõ ſuliũ ſu de oibꝰ hõis ⁊ malis: ig.circa ſubiectũ eiꝰĩ pꝛincipiũ.vtrũ cõ ſiuliũ ſu actꝰ volũtatis vel itelleciꝰ. 16. circa foꝛmã cõſi.vtrũ cõſiliũ ſu que ſtio reſolutoꝛia. i7.circa finẽ cõſi.vtꝝ finiſↄſilij ſit vti litas ſola.an ⁊ honeſtas ſimul. is.vtrũ nolũtas ſit idẽ ꝙ voluntas. 1i9.vtrũ volũtas ſit im modo finis. 20. vtrũ volũtas ſit tm̃ mõ bõi exñtis. ꝛi. vtrũ hit?mal'magis coꝛũpat iudici um rõnis quã paſſio mala vł ecõuerſo 22. vtrũ homo fiat malus inuoluntarie pꝛoprer ignoꝛantiim. 23. vtrũ hõ fiat malꝰ pp ipotentiã. . 24. vtrũ fiat malꝰ inuolũtarie ꝑꝑ cõcu piſcennaʒa natiuitatez. 25.vtrũ hõ ſeł mal ſemꝑ remúeat ma l iuolũtarie ꝑp acquiſ tã malitiaz. Sequũt tituli qõnũ quarti libꝛi Pꝛia vtrũ foꝛtitudo ſit tãtum modera trix timoꝛis ⁊ audacie. 2. vtrũ foꝛtitudo regulet appetituʒ cir ca pericula bellicc. 3. vtrũ equali ſe hẽat ad asgrelſum . expectationem. A.vtrũ equaliter ponatur t mickitati intimiditati.ſ.audatie ⁊ cohardie. S. vtrum ſit virtus cardinalis. 6. que ſunt parentes eius. 7. vtrum opus eius ſit equaliter tiſte æ delectabile. 8. vtrum martirium ſit opus eius. 9. vtrũ ſi nõ eẽt alia vita eẽt moꝛs ex pectãda ex inclinatione foꝛtitudinis. io.vtrũ oẽs ſimilitudiarie foꝛtes imitẽ tur vnam foꝛtitudinem. ii.vtrũ tẽ perantia eque mod eret᷑ dele ctationes tactus ⁊ guſtus. 12. vtrũ tẽ perãtia ſit etꝰ cardinalis. iʒ.vtrũ iſenſibilitas ſit vicium. 14. vt rũ virgintas ſit moꝛalis vᷣt tan quã ſpecies tẽ perãtie ⁊ caſtitatis. iy.vtrũ liberalitas ſit vutus. i. vrrũ ſit ſpalis virtus diſticta ab om ni virtute donatiua. 17. vtrũ ꝓdigalitas ſit moꝛał malitia. is. vtrũ pꝛodig Pl⸗ peccet dado qui⸗ b' oʒ nõ dare quã ñ dado quibꝰoʒ daẽ i9.virũ illiberalitas ſit auaritia. ⁊0. virũ oĩs uſura fʒ ſe ſit mala dato ꝙ; de iure poſitiuo nõ eſſet pꝛohita. 2i.vtrũ magnificẽtia ſit virtmoꝛał. 22. vtrũ ſit nobilioꝛ liberalitate. 23. viꝝ pinficẽtia ſit detioꝛ q; banauſia 24. vtrũ ſit meliꝰ honoꝛare alterũ quã ab altero honoꝛari vel ecõuerſo. 25. vtrũ magnimꝰ ſᷣʒ magnimitatẽ ho noĩs magnoſ magiſ appetat qᷓ; tẽnat 26. vtrũ magnimitas moderet aliquas paſſiões ⁊ aliquas nõ vtrũ oĩis magni mꝰ ſit ſupbꝰ virũ magum⸗ ſit humilis 27. vtrũ magnimuas ſit et' moꝛalis. 28. ſñ argumẽtis vtrũ ſit general tꝰ?. 29. quot mõiſ r quot quatuo⸗ pieſ hz 30. qind ſit. bßm. ʒi.vtrũ caym ſit deterioꝛ puſilanimi. . 32 ſine argumẽtis vtrũ euphilotĩa ſit vᷣ tus ⁊ quid ſit ſm deſcriptionẽ. 33. vtrũ oẽ iraſci ſit vłr malũ. 34. vtrũ manſuetudo ſit virtus differes clementia. 35. vtrũ ſpẽs iracũdie ſit bñ diſticta in velocẽ acutaz amarã 7 diſſicilem. “ òð 56. vtr biiꝰ mediint placiditatẽ t di ſcoliã quã phᷣs vocat aicitiã ſit virtꝰ. 37. vtrũ oẽ mẽdatiũ ſit pin. 38. qd ẽ Sitas ut ẽ moꝛał ot an ſit vitaſ doctrine. vł iuſtitie.vł uite. 39. vtrũ ypocriſis dicat᷑ vniuoce de ia ctãtia ⁊ yronia. 40. vtrũ ludꝰ poſſit eẽ opꝰ otutis. Ai.ꝗd ẽ eutrapelia ſm deſcriptionẽ. A2. vtrũ aligꝗs ſimpłr bonꝰ ſtudioſuſ ſu verecundus. Sequũt᷑ tituli queſtionũ quinti libꝛi Pria vtrũ iuſticia ſʒ cõmunẽ intentio nẽ ſit ↄuenienter deſcꝛipta. 2.vtrũ iuſtitia ſit nãłr pꝛioꝛ iure. 3. vtꝝ iuſtitia ſit vuemẽt᷑ diuiſa ĩ legalẽ ⁊ equalẽ ſeu particularẽ. 4. vtrũ aliqua vna otꝰ ſit opatiua oĩuʒ opuzʒ quarũcũq; virtuu. F. vtrũ legał iuſtitia ſit aligs vnꝰhĩt ab hitibꝰ moꝛaliũ vᷣtutũ diſtictꝰ an ipᷣa ſit ſił oẽs hitꝰ virtuoſi ⁊ oĩm virtutũ mo⸗/ raliũ aggregatio. S 6. vtrũ mechãs pp lucrũ ſimpłr ſit aua r æ nõ luxurioſus.vtrũ iuſtitia ꝑticła ris moderet᷑ aliquazʒ paſſionẽ. 7. vtrũ legał iuſtitia diſtiguat᷑ a pticu/ lari ⁊ ab alijs vᷣtutibꝰ p eẽ ad alterũ. S.vtrũ acceptõ ꝑſõaꝝ oppõat᷑ iuſtitie diſtributiue. 9.vtrũ faciẽs ĩiuſtũ hẽat plꝰde bono ⁊ minus de malo quã iniuſtũ patiẽs. x.vtrũ expediẽtius ſit ciuitatẽ regi bo na lege ſiue bono hoĩe. qᷓ; bono hoĩe ſñ bõa lege ſic itelligẽdo caſũ æc. ii.vtrũ ↄ paſſũ ſimpłr ſit iniuſtũ. 12.vtrũ opatio iuſta ſit mediũ int᷑ iniu/ ſtũ facere ⁊ iniuſtũ pati. iʒ. vtrũ iuſtitia ſit media int᷑ duas mali tias ſicut cetere uirtutes. 14. vtu ius politicũ ſit aliðò a iure dña tiuo ⁊ a pĩno ⁊ ab uxoꝛio. is. virũ iuſ politicũ ſit ↄueniẽt᷑ diuiſũĩ ius nale ⁊ in ius legale. 16. vtrũ diſio nocum̃ti ĩ nocum̃tũ ex ig/ norãtia ⁊ ĩ nocumẽtũ ex paſſiõe ⁊ ĩ no cumẽtũ ex electiõe ſit cõnemẽs. i.vtrũ oẽ nocumẽtũ ſit vł moꝛtale vł veniale. is. vrrũ aligs nolẽs patiaf iiuriam ſeu iniuſtũ. i9. otrũ iudici liceat ↄ vitatẽ ſibi notã ludicare ſequẽdo ppoſita ⁊ ꝓbata. 2o0.vtrũ coꝛruptꝰ ferẽſ ĩiuſtã ſẽtẽtiã ꝓ pte coꝛꝛũpẽtis delinquu grauius quã corrumpens. 2i. Rrũ ius epyekes ſit dirrectiuuʒ iu ris naturaliiss. S 22. vtrũ epyekia ſit moꝛalis virt con tenta ſub iuſtitia. 23. vtrũ ĩterſicere ſit pe quã ĩterfici. Zituli queſtionum ſexti libri. Pꝛia vtrũ mediũ vtunũ ſit illð ſignum ad qð reſpicit ĩtelleciꝰ cuiꝰlibʒ artifici ałr vł moꝛaliter opantis. 2. vtrũ ps aĩe ſciẽtifica ⁊ ꝑs rõcinati/ ua ſint nãliter diſtincte. 3. quid ẽ ſpeculatõ. 4.quid eſt pꝛaxis. — . J. vtrũ mẽs ſpecłatiua ⁊ mẽſ pꝛactica mẽs factiua nãliter diſtinguant᷑. 6.vtꝝ mẽſ pꝛactica pꝛicipet᷑ mẽti ſpe culatiue ſicut mẽti factiue. . 7.qꝛ agit᷑ de ſcibili ⁊ ſciẽtia quae vtx oẽ ſcibile ſit eternũ. SR. vtrũ oĩs ars ſit hit cũ ᷣa rõe factiuꝰ 9. vtrũ diffinitio pꝛudẽtie ſit ↄueniẽs. x. vtrũ pꝛudẽtia differat ab oĩ arte. ii.vtrũ ĩtellectꝰ ſit vᷣtus. 12. vtrũ ſapia ſit itellectualis virtꝰ. iz. vtrũ ſapiẽtia ſit ſił ſcia ⁊ vir. . * ig.vtrũ pꝛudẽtia ꝑpſonał ⁊ pꝛudentia yconomica ⁊ pꝛudentia legiſpoſitiua ſeu architectõica ſint unꝰ⁊ idẽ hĩtvir tuoſus vel d iuerſi. D is. vtrũ eubłia ſyneſis ⁊ guome ſint ꝑ tes pꝛudẽtie an oᷣtutes alie ab ipſa. 16. vtꝝ ſapia ſit ſipłr melioꝛ q; pꝛudẽ 17. vtrũ oẽs pᷣtutes moꝛales ſibiũuiceʒ (Fueri⸗ inſepabiliter ſint ↄnexe. In libꝛo ſeptimo queruntur duo im. Pꝛimũ vtrũ circa quedã ibi dcã ſʒ ſe nãłkr eligibłia ſit aliqua malitia moꝛał Tntiih ſequi delectationẽ ⁊ fugere tri itiã ſint duo motus. Circa octauũ libꝛũ nihbil ¶ Kirca nonũ Pꝛio vtrũ eſtiatio faciẽde retributõis ptineat ad dãtẽ ł ad accipiẽtẽ. a 2 ◻ 2. vtru in ope cili ſi it magis obediẽduʒ pꝛincipi q; patri. 3. vtx in ope dõeſtico magiſ pfri 6 duci 4.·vtꝝ pĩiĩ ope dõeſtico ſit magis obe diẽdũ qᷓ; pꝛĩicipi in ope ciuili. §. vtꝝ in extrema neceſſitate ſit ſubue⸗/ niẽdũ ei ꝗ ẽ aĩcꝰ ꝑpp idẽtitateʒ generis magis qᷓ; ei ꝗ ẽ aĩcꝰ pꝑ bõitatẽ pᷣtutis. 6. vtx filiꝰ magis tencatf liberarepĩez ſuũ a latronibꝰ cũ piculo ſui qᷓ; euʒ ꝗ ſe liberauit in caſu ſimili. 7. vtꝝ pp maliciã bñfactoꝛis neganda ſit recõpenſatio retributiõis. 8.vtꝝ honoꝛ debitꝰ deo ⁊ honoꝛ debi⸗ P pri ⁊ mĩi ⁊ pꝛicipi ⁊ ſeni ⁊ ſapiẽti ſint vłr diſtincti honoꝛes. “ Tfcade decimum libꝛum. uerit.vtrũ operatio ſit principali⸗- oꝛ in virtute quã electio. Alie. 4. queſtiõeſ. ſ.vtꝝ quelz ps mo P differat ſpẽ a qualʒ pte ⁊ a toto mo in E vtꝝ peccati ſit generatio.⁊ vtꝝ delectatõis ſit generatio.Et vtꝝ dele ctatio pficiat opatiöem ꝑ modũ finis mouent᷑ ſed non ꝑtractantur. Bſentia aicoß diuturna phibẽs õuictũ ⁊ opatiõem aĩcabileʒ vĩ Actio ⁊ factio agẽ ⁊ facẽ a pbo dupli citeꝛ accipiũt.li.õ.le.õ.q2. Actiões ⁊ facta ꝓximoꝝ poſſumꝰ me liꝰ ſpeculari quã nrã.li.9.le.x.in ex. Acxr⸗ bõi hoĩs bʒ. 6. circuſttias. li. i⸗ Aci⸗ pꝛim 7 potẽtia ad actum tm idem. li.2. le. . in expo. Acir volũtatis quer ſüt de eoꝝ ſuf Act⸗ libeãlitat no nobilioꝛ actu ma gnificẽtie ⁊ quare.li.4. le.iꝗ.q. 2. Actꝰ moꝛales dñant᷑ bitibus moꝛalt/ bus. li. 2. le. 2. in expo. Act ꝙ ſit melioꝛ potẽtia qnõ inelli⸗ gi debeat: oſtendit.li.2. le. ʒ.in. q. Acceptio pſõaꝝ qd ſit li. .. le.6. q. i. Dcceptio pſonaꝝ opponit᷑ iuſtitie di⸗ ſtributiue ⁊ quõ ibidem. Acceptiõis ꝑſi. onax. 3. ſpẽs ibidez. facere abolitõeʒ aĩcitie.li.S.le.⁊.ĩ ex. Accuſaties in aicltia vtili quõ debẽt declinari.li.S.le.iꝗ. in ex. Admiratio agonia circa ꝗd ſint. ni.2. J le. 4. q. i. Affabilis nõ ðꝛ ſimpkr aic de. 6. cõ ditiõibꝰ elꝰ.li. 4.le.2ꝛi.ĩ ex. Affabilẽ deſcribit ibidem. Agẽſ aliqð ẽ nõ patiẽſ 7 ecõuerlo.li. 2. le. i. q. 2. Agere ſiue factũ ad op applicare cõ ſiliata ꝙ eſt opus pꝛudẽtie.A.requirit T de.a.eius ↄrijs.li.6.le.x.in.q. Agibile ⁊ factbile actio ⁊ factio ac. quõ diſtinguũtur.li.6.ᷣle.. in expo. Agreſti cõditiones duas. li. 4. le. 23. in expo. Amabiliũ duo ti ſũt volũtabilia.li. 53. le.7.q.ʒ. Amabile oẽ vel eſt bonũ vel eſt dele/ ctabile vel vtile.li.S. le.ʒ. Amabilia p modũ ſinis füt tĩ duo ſcz bonũ ⁊ delectabile ibidem. Amare ⁊ amari vñ naſct. li.⸗le. 2 in expo. Amare tripłr dicit. i. 8.le. T7. Amare magis ðꝛ dupkr li. S. l. S. Amare ⁊ amari quõ ſe hẽat iter ſe o⸗ ſtendit per. 6. cõcluſiões.l. 3.le.. Amare ſeipᷣm eſt obpꝛobꝛioſũ babile ⁊ quõ.li..le.q.triplici de ca. Amari ſeipᷣm ẽ bonũ⁊ laudabile ibiõ Amare ⁊ eligere amare ſũt duo aci diſtincti. li. 2. le. ʒ. q. i. Amari appetit deus maxie.li.i.le. 3· q.2. in ſolutione.4.ar. Amatoꝛẽ honoꝝ laudamꝰ ⁊? vitupa⸗/ mus ſimul ⁊ quõ.li.4. le.i. in expo. Amatio nõ ẽ umleiti pꝓbakt.li. S. le. Amat quis nõ ſemꝑ ꝙ exiſtit ei bonũ vel delectabile.li.S.le.ꝭ. Amãtiſſimꝰſit hõ ðᷣo ex.q.li.6õ. le.xi. q ¶ Amicini ledere duplr cougit. li.i. le. 4. qti. Amicitie iacture.ʒ. ibidem. Amicitia gd ſit.li.2.le.7.in expo. Admicitia maloꝝ fit mala qꝛ dicãt epi bus pꝛauis.li..le.i. Aicitia ſecũ hʒ fadamatõeʒ. li. ö. le. 7 Amicitia ſaluari nõ põt ſine con uiciu ⁊ delectatione.li.S.le.⁊. Aicltia pfecta ſecũ hʒ amicoꝝ pauci/ tatem ibidem. Amicitia eſt equalitas circa dare. iuſti tia circa reddere.li.S.le.7. Itẽ ꝙ hʒ equalitatẽ ibidem⸗ Amicitia ſecũ bʒ liberalitatẽ ibidem. Ajcitia tenẽs ie qualitatẽ.6.ſũt gene ra. Itẽ quõ pᷣdicte amicitie inter ſe dil ferunt. Itẽ docet ip̃aꝝ aĩcitiaꝝ cõſer⸗ uatiõem ⁊ eas docet reducẽ ad equa/ litatẽ.li. S. le.s.d. Aicitia ẽ q̃dã vᷣtꝰ ł cũ stute.li.S.le.i. Aicitia ẽ maxĩe ꝗd neceſſariuʒ in vita bona oĩbus etatubꝰ ⁊ cõditiõibꝰ hoc ꝓ bat᷑.li.8S.le.i. Aicitia ẽ ꝗd ſociale ⁊ familiare ꝓbat ibidẽ. ¶ ¶ Aicitia eſt ſaluatiua ciuita / tũ ⁊ eſt cõſecutiua iuſtitie ibidꝗd. Amicitiã eẽ ſiłem ⁊ aicoſ eẽ ſibi ſiłes dixerũt aliq.li.S.le.?x. Aicitie cã eſt ſiłitudo ppoꝛtiõiſ nõ vni nocatiõis ibidẽ. ¶ Alicitia nõ ẽ ad in alata. li. S. le. 5. ¶ Amicitia gd ſit ſm ꝓpꝛiã diffininõem ibidem. Amicitie tres ſũt ſpẽs ſᷣm numerum amabiliũ ibidem. le. 4. T. i. Alicitia cõſiſtit in cõicanõe.li.S.le.x. Aicitie ſpẽs ſequũt᷑ politice cõicatio nis ptes ibidẽ. ſcitie ſpẽs diſtiĩ᷑ guit ᷣm ſpẽs politice.li.S.le.iꝛ.p totũ Aicitia ſaluat᷑ ppoꝛtionabile.i. in tri buẽdo ⁊ retribuẽdo.li.q.le.i. Amicitia quõ coꝛrũpit᷑ ibidem. Amicitie pterite qᷓ;uis fracte oʒ habẽ memoꝛiã,. li.9.le.ʒ. Aicitia ñ ẽ beninolẽtia ſʒ icludit ip̃am li. 9. le. . icitia vitatis pᷣferen da eſt amicitie hoĩs.li.i.le. ..q.i. Aicitia cognata ⁊ etharica bᷣ ẽ nutri/ tiua quõ ſe hñt.li.S.le.i2.iʒ. icitia cognata tria cõcernit ibidem. Aicitia ↄiugał ꝗd ſit a de eꝰ ↄduiõi/ bus. li. S. le. iy3. ¶ Amicitia fraterna gd ſit ⁊ de cõditiõibꝰ eius ibidem. Aicitia pĩna ⁊ filialis.S. differẽtias bʒ ibidẽ?. (icitia politica nõ eſt ſimpłr amicitia.li.9.le.7. Zlicitia peregrina ꝗd ſit ⁊ ꝙ ad ipam reducit᷑ a micitia ppter vtile.li.S. le.4 Aicitia bonoꝝ bonũ vᷣtuſ᷑ appetẽtium æ ſᷣm virtutẽ ſiłiũ ipᷣa ſola ſimpłr eſt p fecta. Itẽ ꝙ talis eſt diuturna ⁊ mãſi/ ua ⁊ amãtib ſimpłr bona. Itẽ ꝙ ẽ in tegerrima ⁊ ibi nota oẽs cõditiões a⸗/ micitię vere.li.S.le.ꝓ. Itẽ ꝙ ipᷣa ẽ ma xime delectabilis.le. 7. Amicitia stuoſa ñ hbʒ accuſatiões nec pugnas.li. 3.le. . 4. ¶ Amicitia bo⸗/ noꝝ includit idẽptitatẽ.li.q.le.2.q. Amicitia tuoſa diſſoluit᷑ ſi alter mal efficiat᷑.li.9.le. ʒ. H Aicitia ppter vule quõ hʒ ſiłuudineʒ cũ amicitia virtuoſa.li. S. le. 6. Itẽ ꝙ il la hʒ delectatõeʒ. vt ca hec vt ſequela circa ibidẽ. ¶ Aicitie ꝓpter vtile ⁊ de lectabile dicũt᷑ amicitie ꝓpter ſiłitudi nẽ qᷓ; hñt cũ amicitia vera ibidem. Aicitie ꝓpter vtile ⁊ delectabile ſunt aicitie m accidẽs.li. S. le. 4. Itẽ ꝙ ta les amicitie ſũt facile ſea olubiles ibideʒz Elicitia ꝓpter vrile eſt facile ſolubilis a ꝙ eſt maxie in ſeibus circa ibidem. Alicitia ꝓpter vtile ſola hʒ accuſanões T vitupatiões.li.S.le.iꝗ. Aicitia vtilis duplex moꝛalis ⁊ legał ibidẽ. ¶ Amicitia ꝓpter vtile vel delectabile diſſolui dʒ ceſſte vtili vel delectabili.li.q.le.ʒ. Aicitia delectabił pfertvtili qꝛ eſt ma gis liberalis. li.S. le. 7. ¶ Alcitia de⸗/ lectabit? põt ineſſe biis. viił ãt nõ ibi/ dem. ¶ Aicitia ꝓpter delectabile eſt marxie iuuenũ. li. S. le. 4. Itẽ ë talis ẽ ſolubilis ⁊ eſt multũ interpolata ? ꝙ multũ bʒ de conuictu ibidem. Alicitia ppter delectapile nõ hʒ accu/ ſatiões.li.S.le.iꝗ. ¶ Amicꝰ modera tus ꝗd ſu.li.A.le.⁊i.in expo. Aicoꝛũ pñtia aleuiat aĩici doloꝛẽ ⁊ de cã.li.9.le.iʒ. ¶ Amicꝰ vtrũ velit aĩco ſuo ſp maxima bõa puta ꝙ ſint dij. li. 0 Aiei aĩco in pꝛauis nec li cẽtiã cõcedere nec auxiliuʒ miniſtrare li.9. le. .¶ Aici ſuũt placeteſ in eiſdẽ æ cõgaudẽteſ de eiſdẽ.li.q.le.ʒ. Amicꝰ gĩa ſui pijciet honoꝛes ⁊ pecu a 5 nias 1. 9. le. 9. G Amicos multos ha bere nõ expedit etiã in quacũq; ami⸗ citia. li.9. le.iʒ.p totum. Amicos hĩe iĩ iſoꝛtunijs ẽ magis ne⸗ ceſſariũ qᷓ; ĩ bõis foꝛtunijs.li..le.iʒ. Ntẽ ꝙi bonis fortunijs ẽ magis bonũ pꝛo felicitãda vita ibidem. Aicoꝛũ pñtia ẽ vłr delectabił Li bo⸗ nis q; in malis ibidem. Aici ſũt vocãdi ⁊ viſitãdi ⁊ circa boe dat. 6. documenta ibidem. Aicũ dei dici dupłr ptigit.li. S.le. S. Aico ſubueniẽdũ ẽ magiſ ꝑp bonũ vᷣtu tis qᷓ; voy ydẽtitaté generis. li. 9. le. 2. q.4. ¶ Aicabilia. 3. ſ. bñficiẽtiã ſoci alẽ cõuictũ ⁊ cõcoꝛdiã.li 9.le.ꝗ4. Amoꝛ ad ſeipſũ aſſimlat ſupabũdan tie.li.x.le.x. (Zians vtuoſa põt ſe e bẽre. S. mõis.li.2.le.2.q.i.,. Aia nõ fert᷑ pꝛaue ex ipotẽtia ſiue ſua ſiue volũtatiſ nec ĩuolũtarie ſʒ ex ĩpotẽ tia electiõis bone.li.ʒ.le.x.q.2. Aie ptes due vna rationẽ hñs alia eſt gꝗd indiuiſibile.li. 6. le. 2. in expo. Alie ptes. 4. li. 6. le.xi. in expo. Aia in ipᷣa ſũt im tria.ſ.potẽtia paſſio nes ⁊ hitus.li.2. le.4.in expo. Alie irrõnalł duplex ps. li. i. k.ri.ſ ex. Animꝰ delectat᷑ in tribꝰ generibꝰ dele ctabilii. li. 4. le. .. in expo. Alialia alia ab hoĩe büana cogninõez ⁊ extimatiõem habẽt e in ſiłitudinẽ noſtre cognitiõis pꝛactice nõ ſpecula tiue. li.x. le. xi. in xxpo. Atẽ ꝙ ipᷣa nõ pticipãt ſelicitatẽ: qꝛ ca⸗ rent ſpeculatiõe ibidem. Appetit* rei delectabilis eſt inſaciabi lis. li.4.le.⁊.in expo. ¶ Appetn oiſ ſiue aihiis ſiue rõnalis tendit in bonũ li.i.le.i.q. i. ¶ Appetit itellectiu 62 ꝓ ſe rõnalis duꝑlici de c ⁊ quõ nõ. li pperii natural æ ap uuaſmnalis põt nãliter ſiſti li.2. le.i.q. i. ¶ Appenitꝰ ſenſitiuꝰ nãliter incli/ natus ad coꝛpalem delectanõem non i.le. xi. q. 3. põt aſſuefieri ad oppoſuũ ibidem. Apperit ſenſitiuꝰ aliqd cõe bʒ cũ in. tellectino.li.2. le.2. in expo. Appetitus expectat bonum vel malu diuerſimode 1 diuerſimode immuta/ tur in recipiendo ipſa.li. 4. le.i.in ex. Appenitus hoĩs pꝛincipalis eſt medi us inter duas contrarias ſuggeſtiones li.s.le.i2.in expo. Appetitus finis opoꝛtet ꝙ ſit reſt pectꝰ ad hoc ꝙ electio ſit ſtudioſa.li.6. le. 3. expo. Abdetſtus concupiſcibilis reſpicit tri pliciter obiectum de lectabile li. 7. le. 6. in expo. Appetitus intellectiuꝰ cõpatur ad rõ nem vt exaudiens eam. ſenſitiuꝰ vero vt obediẽs li.q.le.4. Appetitꝰ venereorum non eſti in aĩali bus pꝛopter ſe ſed propter altex. kri le. 3. q. 3. Item ꝙ eadem inclinatione tendit in vnum bonũ ⁊ fugit oppoſitũ.li.2. le.i. Appetitiua viꝛtus que dicitur moꝛalii nõ poteſt eſſe ſine pꝛudentia. li.6. le. xi.in expo. Appeti pꝛopter alterum conuenit du pliciter ⁊ non appeti pꝛopter alte rnʒ ᷣm materiam contingit ex duplici cã. li.i.le.õ.q.⁊. Appetitur ſepe ꝙ caret oſtendit röne boni appetibilis.li. ꝭʒ. le..q.3. Appetibilium. 3. genera. li.l. le 1. in expo.⁊ li.4.le.ꝗ.q.ũs. Appetibilia tipliciter mouent. l. l F. in expo. Appꝛehenſio rei delectabiliſ quõ mo uet appetitum ſenſitiuum.li.7. le.ꝗ. Ariſtocretia que ẽ ſpecies politice ꝗd ſit. li.S.le.xi. Ars tripliciter ſũ umituꝛ. li. 6. le. 5§. i. q. Artes quid requirunt in ſuis opera⸗ tionibus. li.i. le.i.in expo. Ars omnis ⁊ doctrina aliquod bonũ finale appetit.li.i.le.i.in expo. Artiuma doctrinarũ plurium füt plu ra bona finalia modo diſſimilia ibidẽ Item ꝙ ſunt inequales⁊ diuerſi. vide conditiones alias ibidem. Ars eſt habitus cum ratiõe factiuꝰ ¶ ꝙ in arte ſunt ⁊æ habitus.ſ. qui eſt ars ⁊ ⁊c actus qui ſunt due conſideratiões li. 6. le. . in expo. ? ꝙ ſunt tres diffe „ 4 rẽtie rei artificialis ex parte materie bidem Ars ⁊ foꝛtuna ſunt circa eandem ma teriam. li.6.le.. in expo. Ars ſcientifica non eſt hitus cuʒ rõne facnuus ibidem in. q. ⁊ ꝙ talis eſt in pte aie que dicitur ſcientificũ ibidem. Ars mechanica in. 7. diuiditur 1 de earum ſufficiẽtia ibliem. Ars nõ ẽ pꝛudẽtia ſed ab ea. xij. dintijs. ll. 6. le. 6. q.2. G rni opꝰnul lũ ẽ delectatio.li.ꝛ.le.iꝗ. Artiũ ec ee n i gbeſiſtit Ar li.i.le.i.i ex. tib“ ſciẽtijs æ do cirinis naturalis ẽ oꝛdo pcedẽdi ĩ eis li. 6. lec. ĩ ex. ¶ Artes manufaciie ſunt mechanice in ꝓlogo. q.3. Artifex oĩis fit ꝑ experiẽtiã v doctrinã li. x. le.iz. ¶ Aſſuefaciõ bõa ẽ neceſ ſaria ad fieri Tn bonos ⁊ felices. li. x. le. i2; ¶ Attributũ itellectui attri buit᷑ vel rõne virium vel actuũ vł obie ctoꝛũ ⁊ ſũt.ið.li.i.le.xi.q.i. Auaritia nõ ſẽp nec eminerlalr cõcoj/ tat᷑ illiberalitatẽ.li.ꝗ.le.x.q.s. Auaritia cõcoĩtat üllberalna⸗ in nõͤ dãdo ⁊ ĩ accipiẽdo. Auarus in ius cũ gd ſit. li. . le. 2. . ex. unt⸗ uuſꝑꝰ ⁊ ĩequaęł ſe hñt ſicut ſupꝑi ⁊ ĩferiꝰibidẽ. ¶ Audãacia quõ op ponit foꝛtitudini.li.ꝗ.le.ꝗ.qA. Audaciũ 7 timoꝛ? moderat᷑ foꝛtitudo lem no pot iuuenis nec dĩt vtruʒ ſit iu uems m etatẽ ył ̃m moꝛez. li.i. le.2. in expo. MKKuditoꝛẽ ſcie moꝛał oʒ aſſuefieri bõis cõſuetudibꝰ. li.i.le. 3. in expo. ¶ Auſible gd ſit. li. 4. le. 4. q. 2 nauſi ↄditõeſ quatuoz. l. 4. le declarat᷑.li.i.le.õ.q.i. HBeatitudinũ dĩntie quatuoꝛ. li. . le.9 ĩ expo.¶ Bellic ĩ tribꝰexpꝑtis..pᷣemi nẽtiaſ hẽt ĩ expo.ſuꝑ ĩexptiſ.li.ꝗ.le.⸗ Hñfcõꝛes ſũt in quadruplici genere. li. 5. le. 2. q. i. nkröꝛes magis baf. 3 li. 7. le.i.ĩ expo. 6 ¶ Audire ſciẽtniã moꝛa 4. expo. (Wanauſuſ deterior puifico lbidem. q.3. PBanauſꝰ ẽ ĩiſanabilioꝛ puifico ibideʒz .— HSeatitudis veſcriptio q; dat boecius amat bñ ficiatoſ qᷓ; ecõuerſo ꝑpꝑ.6. cãs li.9. le. S. ¶ Bñſactoꝛ bʒ bonũ ĩ bñfi ciato ⁊ quõ quare ibidem. HBeniuolẽtia ñ readamãtiũ ñ ẽ aĩcitia li. S. le. y ¶ Beniuolẽtia ẽ appetitꝰbñ eſſẽdi ⁊ bene viuẽdi.li.q.le. ·. Neniuolẽtia ẽ pꝛicipiũ aĩcitie ñ tñ aĩ cille vtilis vł delectabił.li.9. le. 6. Beniuoli vołt ſolũ bõa ꝗbꝰ ſt᷑ beniuo li ſʒ ꝓ ipſis nihil opabũt᷑.li.9.le.õ. Beſtialitati opponit᷑ heroyca virtꝰ p/ HBeſtialitas ⁊æ beroyca quõ opponũt᷑ ibidem. Beſtialitas accidit aliquibꝰ ex leſiõe nature alijs ex cõſuetudine.li.7.le.h. ⁊æ. li.7.le. S.⁊ ibidẽ qð cõcupie beſtia les dicunt᷑ nõ humane. Beſtialis diſpoſitio põt ſũ umi K mõis li. 7. le. 6. Beſtialitas ẽ minꝰ malũ imputabile qð humana malitia ibidem le. S. Peſlialltas ẽ malũ magis terribile qᷓ; humana malitia ibidem. Beſtiales delectatiõeſ nõ 5 ſunt delecta tiões ſimpliciter.li.x.le.2. Homolochi materia que ẽ ludus li.4 le. 23. in expo. HBomolochus põt tripłr peccaĩr ibidẽ Homolochi cõditiones tres ibidem. Pona aie ſemp ſũt ĩi ſalutẽ ⁊ nunquã detrimentũ.li.i.le.2.in expo. Hona felicitantia hõinez hẽnt.x.cõdi tiões.li.i.le.ꝭ.q.2. Hona tripliciter diuidunt. li.i. le. 7. in expoſuione. PBõa fortũe ꝗ ea hzʒ ſine virtute moꝛa li nec recte nec iuſte ſe ipᷣm digniſicat. li. 4. le. iõ. in expo. Bona alicuiuſ confiteri dupliciter cõö⸗- Pona quedaʒ unt per ſe bona qð nul lum incrementum poteſt facere mate/ ria. quedã vero quoꝛum eſſe poteſt ni mium incrementum. li.7. le.iõ. Hona magna ⁊ multa vtam faciunt beatioꝛem.li.i.le.q.in expo.b PBõitas hoĩis kpler ßʒ hitũ. li. 6. le. i?. in.q. Bonitas firmata triplex.lii.le. 4. in 7 expo. ( Böi tas opis virtuoſi Ginir in cõfoꝛmitate.li.2. le. ̃.q.3. HBõitas moꝝ plura exigit. li. 7. le.i.in expo. ¶ Hõitas moꝝ exigit obſeruã/ tiam triplicis legis nãlis ibidem. HBõitas hoiĩs virtuoſi in quo cõſiſtit. li 2.le. 3. in. q. ¶ Honi cõis ⁊ ꝓpꝛijgri⸗ plex eanaltas, li.i.le.i.in expo. Hõi boies ⁊ ſtudioſi parũ curãt ð pꝛi cipibus ſecularibus.li.S.le.. Honoꝛũ ppꝛioꝛũ expientia haberi nõ põt ſũ exꝑientia bõi cõis.li.h.le..in expo. n genera tria. li. i. le. 3.q.2. ¶ Bonoꝛũ exterioꝛũ cõdinões x. li.i. le. 3. q. 2. Bonũ hũanũ ⁊ optimũ eſt finis cõſi derãtis in ſcia moꝛa li.li.i.le.i. HPonũ inhereg hoiĩ nõ põt eẽ finis eiꝰ ibidẽ.q. 2. ¶ Honũ ſiue ens ꝑ pricipa nõem quid ſit. li.i. le. 4. q. 2. Honũ dupłr ſũmi põt ibidem.q.ʒ. HBonũ per eẽntiam generaliter felici /⸗ tat oĩa ⁊ ſpàliter rõnalẽ creaturã ibi dem.q. 4. ¶ Bonũ ⁊ malü ex genere bonũ ⁊ malũ ex circũſtãtia quõ dĩnt li. 3. le. 2. q. 3. Bonũ quõ eſt volũtabile ⁊ inequale li. 3.le.⁊.in expo. HBonũ ⁊ malũ reſtrĩgũtur a pvᷣo ad lu crũ ⁊ dãnũ aliq.li.s.le.h.q.eꝛ2R. Honũ ſimpłr ⁊ delectabile ſi ſunpkr ẽ 6 amabile ſimpłr ⁊ bonũ vnicuiq; ⁊ de/ leena eſt amabile vnicuiq;.li. S. le. ʒ. ¶ Bonuz per ſe apud antiquos tripliciter dicebat᷑.li.x.le.2. PBonũ appetibile ꝓpter ſe ⁊ nõ appe tibile ꝓpter alterũ ex carẽtia ⁊ ipoſſi bilitate maioꝛis boni eſt melins quo- cũq; bono ꝓpter alterũ appenbile. hi. 1. le. 6. q. 2. ¶ Bonũ nõ appetibile p pter alterũ ex carẽtia interioꝛũ aptitu dims qᷓ;tũcũq; ſit ꝓpt ſe appenbile nõ eſt melius quocũq; hono ꝓPpter alterũ appetibile ibidẽ. Con 5 abſtinet a turpibꝰ ꝓpter verecũdiã.li.. le. 24. q. i. ¶ Bon⸗ nullꝰ eſt quu nõ gaudet opibus bõis li.x. le.i. nꝰ hõ nõ eſt cuo traſ 6 triſtat malis opibꝰ mutabilis.li.⁊.le.iõ PBõis oibus hũanis põt cõtingẽ caſus ptinẽs ad epycheyã. li.6. le.x. in ex. Bonos ⁊ malos ſieri eſt in ptate nĩa li.ʒ. le. S.in expo. . Haym- 4 ſit. li 4 le. is. erpo. L.is.in ex. ¶ Itẽ quõ ꝓcurãt apparé tiã ⁊ ſũt pᷣſũptuoſi ibidem. Chaym' excedit hũilẽ ⁊ magnanimũ in appetitu hõꝝ.li.4. le.i.q.s. Chaym puſillanimis æ magnanimꝰ in quo cõueniũt ⁊ differũt ibideʒ .q.x. Carminũ genera.. li.i.le..in expo Laritas oĩa bõa opat᷑ ⁊ quõpbat. li. 5 le. 2. q. 2. ¶aſtrimargia nñ dicat. li. 4. le. 6. in expo. Certitudo obiecti ſcie in duobꝰ cõſ init li.i.le.2.q.i. Certitudinis ſcie gradꝰ quõ acci pitur ibidẽ.¶ Eircũſtãtia gd ſit ⁊ quot ſint li.ʒ. le.2. q. 3. Ches ſm diuerſas ciuitates oꝛdinati diuerſas dignitates honoꝛũt.li.. le.6 in ex. Munin iũ cãrũ genera delibe⸗ ratiuũ demõſtratiuuʒ iudiciale.li.i.le. 8.q.i. ¶ Cognino oĩs ⁊ elecnio bo nũ aliqð appetere vident.li.i.le.ʒ.in expo.Colerici ⁊ melãconici maxie ſüt incõtinẽtes. li.7. le. . Comedia eſt carmẽ villanũ deſcribent geſta pſonaruʒ leuiũ.li. 4. le. 23. Comedia vnde dicat᷑. li. 4.le. i . in er ⁊ li.i.le. .in expo. CQLoicatio ẽ hoĩbꝰneceſſaria ſcʒ ſermo/ nũ ⁊ rerũ.li.ꝗ.le.2ꝛi.q.i. Kõicatiõi tali eſt aliqu a virtꝰ neceſſa⸗ ria ⁊ bõa ibidem. CKoicatiõis taliſ diſcoꝛdia ẽ coꝛruptia ⁊ placiditas infectiua ibidem. Cõicatiõis talis mediꝰ hitus eſt ſal/ uatiuꝰ ⁊ rectificatiuꝰ ibidem. Coicatiões oẽs ſunt ptes politice. li. 8. le. x. oõmutatiões inuolutarie que ſũt fur tum mechia.vide li..le..in expo. Cõmut atiuũ iuſtũ hʒ ſpẽʒ aliã a diſtbu tiuo iuſto.li.s.le..in ex.⁊ ꝙ hñt ſoꝛ⸗/ - mã ⁊ materiã differentem. Conari ad imoꝛtale duplłr contingit. li.x.leg9. Concoꝛdia eſt vnitaſ volũtatũ in elige do dolendo ⁊ gaudendo.li.9. le. 4. Cõcoꝛdia nõ eſt omodoxia.li.9.le.. Cõcoꝛdia eſt maxime iĩter viros vᷣtuo/ ſos ibidem. Itẽ ꝙ nõ eſt inter pꝛauos ibideʒ ⁊ de quibus eſt ⁊ de quibus non ibidem. Concupiĩa carnis que eſt in hoĩe que ſunt gradꝰ ⁊ modi eius.li.ʒ.le.x.q.ꝭ. Concupiĩa in hoibus ſᷣm magis ⁊ mi/ nus.4.diuerſificat᷑ ibideʒ. Cõcupĩia niła nãł qᷓ; bʒ itẽſa pꝑ natĩta tẽ vel etatẽ hoĩeʒ necceſſitat ad eẽ ma lũ vł virtuoſuzʒ inuoluntarie ibidẽ. Cõcupiaꝝ diuiſio ⁊ ꝙ alie ſunt nãles ⁊ alie non. h.A.le.6.in expo. Concupia quõ facit ſuum ſimile ⁊ p/ hibet alũ a tute inchoatũ.li.7.le. 4 Concupia turpioꝛ eſt q; ira. li. 7. le. 7. Cõcupia ñ ſequit᷑ naturam:ira autem aliqualiter ibidem. Eérnple ⁊ ira quõ ligat᷑ fantaſia.li.ꝛ e. 4. Cölapias inãliũ delectabilinʒ ſupare nõ eſt ſimpłr cõtinẽtia ⁊ ſupari nõ in cõtinẽtia niſi ſᷣm ſiłitudinẽ.li.7.le.. Ex cõcupiĩa vel ira facta.vtꝝ ſint volũ taria vel inolũtaria. li.3.le. 3. in expo. Cõfiteri bona alicuiꝰ dupłr contingit l.i.le.x.q.i. Cõpatio ſiłitudis pᷣt fieri tripliciter.li i. le. 4. q. .). Cõtinẽs ⁊ incõtinẽs aliquo mõ cõue/ niunt ⁊ aliquo mõ ovfĩ̃nt li.i.le. xi. ĩ ex Coõtinẽs ⁊ incõtinẽs quõ opponantur li. 7. le. q. Cõtinẽs ⁊ pmũãſiu in rõne ſũt ideʒ ſi cut ea que ſignificãt p diffinitiõöem ⁊ nomẽ diffiniti. li.7.le.2.ĩ ex.⁊ ibi plu ra de hac materia. Cõtinẽs pugnat ⁊ vicit.li.⁊.le.s. Cõtinẽs qui imanet ve rõi ⁊ recte ele Cõtinens ⁊ incontinens quõ differãt ⁊ in quo.li.7.le. 4. Cõtinẽtia nõ ẽ virtꝰ.li.ꝗ.le.24. in ex. „ S 7 „ Cõtinẽtia ⁊ ĩcõtinẽtia quõ opponant᷑ li. 7. le. i. Cõtinẽtia ⁊ mollicies quõ ſũt de nu⸗/ mero laudabiliũ ⁊ vitupabiliũ li. 7.le 2. in expo. ,ð Cõtinẽtia ⁊ tꝑantia cõueniũt in noie ⁊ ope ⁊ quõ hñt diſſiłitudinẽ.li..le. 2. ¶ Etinẽtia ⁊ incõtinentia ſũt cir carem difficilem. li. 7. le.iz. Cõpᷣſitũ ⁊ ſimplex duobus mõis ac/ cipiunt᷑.li.7. le. tö. Cõiugiũ quid ſit.lt.S.le.izʒ. Cõſilij obʒ qð ẽ ⁊ qd ñ̃.li.z.le..ĩ ex. Conſilij modus quid ſit ibidẽ ⁊ ꝗd ſit eius natura.le. 6. in expo. Coſilij ſtatum oñdit ibiem. Conſilij dirrectio ⁊ de effectu ei ibide Eoõſiliuzʒ nõ eſſe de oĩbꝰ oñdit p.i⸗2. cõ cluſiõeſ. li.ꝭ.le.6õ.q.i. Conſilium eſt actꝰintelleciꝰ ibidẽ.q.2 Cõſiliũ eſt queſtio reſolutoꝛia ⁊ ꝙ ĩ eo duo ſupponũt᷑ ibidẽ. q. Itẽ ꝙ in eo ſũt.x. pũcia cõſiðrãda ibið Cõſilij finis ⁊ ꝙ in conſilio eſt vtilitas honeſtas ⁊ quõ.q.4. Cõſiliũ vel opus non ſunt niſi de futu/ ro contingenti.li.õ.le.ʒ.expo. Conſiliat᷑ nullꝰ de ĩpoſſibilibꝰ aliter ſe habere.li.6.le.6.in expo. Cõſiliari bñ.A.regrit.li.õ.le.x.q.i. Cõtẽnere pᷣce pta faciũt duo.ſ.ptãs ⁊ nobilitas reſidendi. li.x.le.i?- Cõtrapaſſum in cõicatiõe bonoꝝ ẽ in iuſtum pbat.li.s.le..in expo. Cõtrapaſſi modos oñdit ibideʒ. Cõtrarietas pſõaꝝ ſpſᷣ diuer generi⸗ bꝰcõtẽtaꝝ pñt hĩe eũdẽ modũ opponẽ di vel aliũ ⁊ aliũ.li.6.le.2. ĩ.q. Coõtrarietatũ diuerſitaſ eũdẽ modũ op põms hñtiũ exigit płitatẽ ᷣm numerũ ibidem. Cõtrariũ coꝛrũpit᷑ ex actione cõtrarij dupliciter.li.2. le.i. q..z. Cõtrariũ maioꝛiſ boni vłr ẽ pei qᷓ; vri um minus boni.li.2. le. 8. q. 3. Coꝛpalia bona.4.cõdiuones hñt que repugnãt felicitati li.i. le. ʒ. qJ. . Coꝛpꝰ nõ delectat᷑ nec in coꝛꝑe ẽ dele Cõſuetudo bona pficit hoĩeʒ in eſſe fe licitatis.li.x.le.iꝛ. —11ð’JèRW Coõſuetudo bona habet neceſſitatẽ le/ gis de bona iuuenũ educanõe ibidem Cõuiuere eſt delectabiliſſimum inter aicos pꝓbat. li.9. le.i4. Eura cõis optima eſi fieri in ciuitati/ bus ad felicitatẽ bñdam. li.x. le.i2. Cura cõi deficiẽte ĩ cimtatibꝰ depet fie ri cura per pr̃eſfami ibidem. 2 Are alteri bona ſua videt᷑ inclu dere.ʒ. li. 4.le.x. in expo. Sare quibus non opoꝛtet minꝰ malũ eſt q; non dare quib opoꝛtet.q.4. Deficiens a delectabilibꝰ ſᷣm guſtũ ⁊ tactũ vocat᷑ inſenſibilis.li.7.le.. Belicie ⁊ mollicies quõ cõueniunt t quõ differũt ibidem. Delectatio coꝛpalis ⁊ aĩalis gꝗd ſit.li. A. le. 5. in expo. Delectatio eſt. ʒ?paſſio appetituſ con cupiſcibilis.li.i.le..q.2. Delectatio ⁊ triſtitia ſunt regule oĩs opatiõis hũane.li.2.le.2.expo. Selectatio duplex.ſ.aĩalis ⁊ coꝛpalis li. 4. le. . in expo. SBelectatio ꝗd ſit ⁊ de eins cõditiõibꝰ li. 7. le.iꝗ.. Delectatio eſt illud ꝙ in felicitate eſt pꝛincipaliter bonum ibidem. HGelectatio que cãtur ab vnoquoq; ha bitu nõ pꝛauat iĩpedim̃tũ illi: ſʒ firmat ⁊ melioꝛẽ facit opatiõem.li. .le.iꝗ. Selectatio aliqua ẽ bonum optimum li. 7. le. i⸗ “ De lectatiõem appetẽtes ñ oẽs eãdẽ appetũt:qꝛ non eſt oim eadem natiui tas:nec idem hĩtus optimus ibidem Delectatio maxime videtur coappꝛo pinquari generi humano. li.x. le.i. Delectatio ⁊ triſtitia pꝑtẽdũt ⁊ exten./ dũt vices ſuas pꝑ totã hoĩs vitã.li.x.le. .i.⁊ ꝙ hñt magnã potẽtiã ad coꝛãdã ⁊ inquinãdã virtutẽ ⁊ felicẽ vitã ibidẽ Delectatio eſt bonum ꝑ ſe ſ̃m opinio nem eudoxi.li.x. le.?. . Delectatio babet modũ getis ⁊ finis qꝛ eſt magiſ in gete qᷓ; i motu.li.x.le. Delectatio non oĩs eſt bona ⁊ eligibi lis.li.x.le. . J Delectatio nõ vłr ẽ ꝑ ſe bonũ ibidem ꝙ non eſt generatio ibidẽZ. Belectatio nõ eſt mot ibidem. le. . Delectatio pficit opatiõeʒ ⁊ ꝙ. 4. ſüt mõi pficiẽdi opatiõem.li.x.le.s. Itẽ ꝙ pficit eã per modũ finis ibideʒ Delectatõ hũana nõ p̃t ſꝑ eẽ ↄtinẽtia li.x.le.6. Delectatio eſt nãliter ab oĩibus appe tẽda.li.x.le.ũ. Delectatio pꝛopꝛia eſt cuilibet aĩali quõ debeat intelligi ibidem. Delectatiões diuidũt᷑ in aiales ⁊ coꝛ poꝛales.li.ꝗ.le.ꝭs.in expo. Delectatiões coꝛpales tm̃ poſſent au geri ꝙ nõ eẽnt nãles.li.⁊. le.8S. SDelectatiões guſtꝰ ⁊ tactꝰ ſũt neceſſa rie vſq; ad aliquem gradũ.li.7. le.. Delectatiões coꝛpales aſſũpſerũt ſibi hẽditatẽ huiꝰ noĩs ðlectatõ.li.⁊.le. i⸗ HBelectatiões coꝛpales ſũt bõe vt ſunt boi ncẽarie ⁊ ꝙ ſũt bone vſq; ad ali⸗ quem gradũ.li..le.i. Delectatões coꝛpaleſ pp qd vidẽt᷑ eẽ eligibiles cum nõ ſint ibidẽꝗ. Itẽ ꝙ appetuntur vt medicine contra triſtitias ibidem. Itẽ ꝙ ſũt medicĩe ↄ quatuoꝛ ifirmita tũ genera ibideem. Delectatiões que ſũt ſine triſtitia non hñt ſupabũdantiã.li.7.le.ib. Helectatiões ꝓbꝛioſe ⁊ beſtiales nõ ſũt delectatiões ſimpkłr.li.x.le. A. Selectatiões que cant᷑ a turpibꝰ ⁊ il le que cãnt᷑ a bõis ſũt ſpẽ diuiſe ibideʒ Delectatiõeſ alique dicũt᷑ aliene qꝛ fa ciũt opꝰꝓximũ effectiuũ triſtitie ⁊ qᷣ ſit ille oſtẽdit. li.x. le. 6. Delectatiões abiuicẽ drunt bonitate. pꝛauitate ibidem. Delectatiões ſᷣm guſtũ ⁊ tactũ eligẽs pp ipᷣaſ tãqᷓ; pꝑ fies ẽ ĩtpatꝰ.li.⁊.le.q Delectãt᷑ hoĩes ĩ rebꝰ oppoſii ⁊ qua re.li.i.le.⁊.in expo. Delectabiliũ.3ꝭ.genera.li.ꝗ.le.s.ĩ ex ⁊ li.i.le.⁊.q.2 . Selectabiliũ coꝛporałr.ʒ.ſunt gene- ra.li.A.le.7.q.2. Selectabiliũ a ppᷣhenſiões quot ſint. Selectabiliũ quedam ſunt neceſſaria quedã non.li.7.le.ꝭ. Selectabiliũ ⁊ delectationũ ⁊ concu piſcẽtiaꝝ.ꝭ. genera.li.7. le. ̃. Selectabiliũ quedã ſũt ꝑ naturã dele ctabilia quedã non nãtr. ibidem. Hełctabilia ñ nãłr ſũt ĩ t᷑plici dr̃a ibið Itẽ ꝙ talia non ſunt delectabilia niſi ex aliquo erroꝛe ibidem. Helectãtiũ.ʒ.ſũt genẽa.li.i.le..q.2 Sekłctãdi ĩ obo ꝛõ ⁊ cã.li.ꝗ.le.s.ĩ ex. Hemocratia que ẽ oppoſita teocretie oñdit eoꝝ cõueniẽtiã ⁊ draʒ . li.S.le.xi Peꝰ ſolꝰ põt dare boĩ de ſe ipᷣo noticiã diſtictã ⁊ amoꝛẽ frãcũ. li.i.le.S.qꝭ· Seo ⁊ angelis eius eſt quedã cura re rũ hũanarum. li. x. le. xi. .—r SHe ẽ finis optimi hoĩs.li.i.le.i.q.2. Seꝰappetit maxie amãi.li.i.le.ꝭ.q.2 delectat. li. 7. le. iõ. Dij ſüt felices in ſpeculatiõe nõi mo rali actiõe.li.x.le.xi. Itẽ ꝙ ſi felices ĩ aligbꝰ opatiõib ibið Sij nõ ſunt laudabiles ⁊ quare. h.i. le.x.in expo. ”M Sica dicit᷑ bꝛeuis carta a dicendo dcã æ quare.li..le.i.in expo. Significare ſeipʒ.ꝗ.cõtingit.li. ·.le. is. in expo. Bignitas eſt ſolum ad illa bona que ſunt exterius ibidem. Ziſco diſcis equiuocũ eſt ad duo.li.õ Ziſcoꝛdia quadruplex ⁊ de cauſis eiꝰ li.i. le. 3. in expo. ”ü Ziſcolus ad oĩa facta ſocioꝝ cõtraria tur. li.4.le. 2i. in epxpo.. Hiſpõ nãlis rei ꝗd ſit.li.i.le.xi.q.i. Siſpoſitio pfecti ſubiecti ad optimuzʒ opus eſt eius virtus.li.6õ.le.ʒ.in expo. Hiſpoſitio boĩs ſᷣm qᷓ; aſcẽdit ad piici patiõez diuini ſtatꝰ oppõii diſpõni ᷣm 7 qᷓ; deſcendit ad pticipatiõeʒ beſtialis ſtatus.li..le.i.in expo. SZiſpoſitio bona ⁊ bona natiuitas vo cat᷑ indoles quaſi ſine dolo.li.x.le.i2. Ziſponit᷑ hõ ad felicitatẽ ꝑ intellectũ ⁊ volũtatem. li.i.le.xi.q.i. Pe ſemp eadeʒ delectatiõe ſimplici Hiſtribuẽs dãs pl alteri ⁊ minꝰ ſibi ſupabundat alteri in gloꝛia ⁊ fama æ ope virtuoſo.li.S. le.i7. in expo. Siſtribuẽdi modi duo ſcom foꝛmam ſm materiã vero.ʒ.mõi.li.s.le.h.q.lſ. Siuerſitatis hoĩm cauſe.li.i.le.ʒ.ĩ ex. Siuicie quõ ſũt eligibiles ſʒ ſe ⁊ quõ ꝓpter alterum. li. 7. le. Siuiciaꝝ alie nãles alie artificiales. li.i.le.3.in expo. Hoctrina ſine cõſuetudine vel cõſue/ tudinibus nõ ſufficit ad faciẽdũ boĩes felices.li.x.le.i-. r Soctrina oĩs ⁊ ars aliqð bonuʒ fina le appetit. li.i.le.i.in expo. ra bona finalia mõ diſſiłia ibidem. DSoloꝝ ſiue triſticie.6.ſunt ſpẽs. h. 2. le. 4. q.i. Soꝛmitio ⁊ violẽtia turbãt᷑ ⁊ ĩioꝛdi⸗/ nãt oꝛganũ ſic de paſſiõibꝰire ⁊ concu piſcentie. li. 7. le. . .. VBucatio iuuenum duo requirit. Nli,2. le. 2. in expo. Eyrõis cõditiões.li.4. le.22. ĩ expo. Electio includit explicite appetitum us finis. li. S. le.. Elecnõis ſubiectuʒ cõditiões.ð.li.ꝭ. ei ẽ ad finẽ ⁊ iplicite appetituʒ ipſi Electio maxiĩe pꝑtinet ad ſciäm moꝛa lem. li. 3. le. . in exp. Electio ꝗd ſit ⁊ ꝗd nõ oſtẽdit ibidẽ- Electõis obʒ ⁊ ꝙ. 3.ſũt ð rõne er ibið Electio nõ videt᷑ i appetitu ſẽſitiuo cõ cupiſcibili vel iraſcibili.q..-.· Electio quõ ðꝛ eſſe ppꝛius effectus v tutis ⁊ quõ nõ.li.ʒ.le.ꝗ.q.. Elcõ ſi fuerit ſtudioſa oʒ neceſſario ꝙ ratio conſilij ſit vera.li.6.le.ꝭ:expo. Electio nõ ẽ nec eſſe põt ſine ĩtellectu ſimplicia appꝛehẽdẽte nec ſine mẽie ↄponẽte.⁊ diuidẽte ⁊ rõcinãte ⁊ ſine habitu ⁊ diſpoſitiõe moꝛali ibidẽ. Electio triplicit fũmit. li. 6. le. 3.q. 2. Electio pꝛicipalioꝛ ẽ ĩ moꝛali virtute qᷓ; quecũq; alia eius actio.li.x.le.x. Eligere amare ⁊ amare ſũt duo actuſ SZoctrinaꝝ ⁊ artium pluriũ ſunt: plu Eligibile pr ſe pr alten li. 7 le. 5. Eligibił obi ↄditiões..li.ʒ.le..q.i Eligẽs delectatiões que ſũt ſᷣm guſtũ ⁊ tactũ ꝓpter ipᷣas tãqᷓ; ꝓpter fines ⁊ ꝓpter nihil aliud ſuꝑpueniẽs ẽ ĩtpat li. 7. le..⁊ deficiens ab i. ipis vocatur inſenſibilis. Ens ſiue bonũ per eẽntiã qd ſtt ⁊ qd ſit ens vel bonũ per ꝑticipatiõem li. i. le.i.q.4. Ens vel bonũ ꝑ eẽntiã qualuter ſit enſ ydeale ibidem. Ens aliqð vel bonũ per eẽntiã ẽ finiſ vltimus ibidem. Itẽ ꝙꝙ tale eſt vnicuʒ ⁊ nõ plura ibidẽ Itẽ ꝙ illud eſt foꝛmaliter vel virtuali/ ter oẽ ens ⁊ omne bonũ ibidẽ. Epychaya coꝛrigit cõem ſnĩam legis li.. le.7. in. ꝗ. Epychaya ẽ moꝛal vᷣꝰli.s.le.is. g.2. Epichaya quid ſu ſᷣm ſuã diffininõez ibidem. Epycheyeſ iuſtũ 4 . cõpat ad iuſtũ le gale.li.S.le.ið.in expo. pꝛio qꝛ nõ eſt ſimpliciter idẽ cum eo.2? ꝙ nõ eſt ge⸗ nẽ alterũ.ʒ: ꝙ eſt laudabiliꝰ eo.ꝗ q; meluus llo ibidem. Epycheyeſ dirrigit ius legale. 2? excu ſat peccatũ ⁊ defectũ legis. ʒ. excu./ ſat leges ⁊ legiſlatoꝛem ibi. Epycheyes iuſtuʒ quid ſit ibideʒZʒ. Equalitas quãtitat᷑ ⁊ ꝓpoꝛtio ariſ⸗ metrica ſeruada eſt in ſatiſfaciiõe. li. . le. S8. in. q. Egquocatõ..ðꝛ ł ſũ ümit li. i. le. 4. ĩex. Erroꝛes pluriumi in moꝛali phia.li. le. 4. q.2. Eubulia non eſt virtus diſtincta a pꝛu dentia.li.6.le.x.in.q. Eubulia ꝗd ſit oñdit ſub. i2. cõditioni bꝰ ⁊ infert ꝙ ẽ rcitudo cõſilij.li.(⸗ le. x per totum. Euphylotimia quõ differata magne nimitate.li.4.le.iq.q.xi. Euphylotimia ꝗd ſit.fʒ ſuã deſcriptio nem. q. i2. Eutrapelia ꝗd ſit. li.2. le.7. expo. Eutrapelie mã que ẽ ludus .li. 4. le. 23. in expo: Eutrapelia ꝗd ſit km pꝛopꝛiã deſcrip tionem ibidem. q.2. Eutrape li cõditiões quatuoꝛ ibidez. Excuſatiões maloꝛũ quas faciũt quia male ſunt repꝛobat.li.3ʒ. le.edꝰ. Excuſationẽ ĩtellectꝰ ⁊ appetit anul lat. le..in expo. Erpenmẽti duplicit ſůmitur.li.2. le. i. in expo. Experiẽtia bonoꝛũ ppꝛioꝛũ non põt bẽri ſi expiẽtia bõi cõiſ li.6.le..ĩ ex. Exꝑt ĩ bellicis rebꝰ.s.pᷣminẽtias hẽt ſuꝑ iexptis.li.ꝗ.le.ʒ.in expo. 8 Expectare ẽ foꝛtiꝰ ⁊ virtuoſi quaʒ ag gredi.li.4. le.4. q.3. Expectatio generałr ⁊ vniuerſałr ſũ pta reſpicit futurũ euẽtũ alicuiꝰaccidẽ tis bõi vł mali.li.4.le.i.ĩ expo. Extimatio retributiõis dʒ fieri arbito recipiẽtis.li.9.le.i.q.i.,. Exiĩatio ⁊ hitꝰque hñtur ðᷣ pꝛincipijſ ſciĩe ſũt illa mãliter que dicũtur intelle ctus.li. 6. le.⁊.in expo. Extimatoꝛ nõ debet eẽ retributiõis ꝗ — retributionẽ ĩtẽdit.li.q.le.i.q.i. Extrema vicioſa ⁊æ mediũ quodlibet cuilibʒ opponit᷑.li.2. le.S.iĩ expo. ctõ duplicii ſümi põt li. 6. le.ʒ 2. le. 7. q. 2. Nrd oĩs hẽt pro fine aliquod opꝰ vo Altatiſ ⁊ meni practice. li.6. le. 6.ĩ ex SJacta ꝓximoꝛũ meliꝰ poſſum ſpecu . lari quam nĩ̃a. li..le.x. Salſitas quid ſit li.2., le. 6. q. 7. Sama nõ oio pdit᷑ quã popli multi fa mant ⁊ multo minꝰ. Sama quã oĩa fa mant. li.x. le. ꝛ.2. Sama cois quare putat᷑ nã. li. x. le.3. Faſtidiẽs ⁊ fugiẽs oẽʒ c oꝛpoꝛalẽ dele ctationẽ ẽ vitioſus.li.. le.i2· Felicuas quõ ẽ de numero laudebili quõ nõ. .li. i. le. x. q. i. Felicitas ẽ oꝑatio hbominis virtuoſi i er li.6.le.xi.in.q. Felicitas nõ eſt hitus.li.x.le.7. Item eſt operatio ibidem. Felicitas eſt operatio nõ neceſſaria vł vtilis ſʒ ꝓpter ſe eligibilis.li.x.le.⁊. Felicitas nõ ẽ oꝑatio ludicra. item ꝙ ent opatio ſtudioſa lbidẽ. H Felicitaſ ẽ finiſ cuiꝰ gra fiũt c ibiö Felicitas eſt opatio fm virtutem opti mam. li. x:le.ð. Itẽ ꝙ ẽ ʒ ꝑtẽ hoĩs optimã. ẽ opa peculati/ ua ẽ opatio optia aode qꝙ talis opatio ẽ cõtinuiſſima.6.ꝙ eſt delectabiliſſima nio ſpeculatiua.ꝗ.q oꝑatio J7. ꝙ ẽ ſufficientiſſima. S. ꝙ ipſa ſola ẽ maxime eligibilis ibidẽ oĩa hec. Felicitaſ quõ nõ põt eẽ ſine actu itelle ctus ⁊ voluntatis nõ ibidem. Felicitas ẽ in vacatione ⁊ ceſſatiõe ab opꝑibꝰ exterioꝛib.li.x.le.9. Felicitatẽ ponẽtes quõ diſcoꝛdant. li. pꝛio le.ʒ. in erpo. Fellcitas non conſiſtit in coꝛpali volu⸗ ptate ibidem. Itẽ ꝙ nec in honoꝛe Fte q nec in ſola virtute nec in diuicijs ibidem. Felicitatis appetitus duplicẽ amoꝛez includit.li.pꝛĩo le.ʒ.q.pꝛĩa. zelicitas conſiſtit in bonis aĩe. li. pꝛio le. 3. q. . Felicitas non cõſi iſtit in cõtemplane ideaꝝ li.i.le.4. expo. Slrar eſt bonuʒ hoĩs finale.li.i. re. 5 tem ꝙ eſt bonum pfectũ 7 bonũ per ſe ſuſficiens ⁊ bonũ maxie appetibile Item ꝙ eſt opatio hoĩs ſᷣm ꝓpꝛetatẽ ⁊ cõditiõem hoĩis. Itẽ ꝙ eſt opatio piᷣ rõnẽ hñtiſ. Itẽ ꝙ eſt opatio pfecuſſime virimiſ. Itẽ ꝙ ẽ opatõ hoĩs i vita pfcã nõ vica tm̃ ſʒ młtiplicata.li.j le. 5. ex. gelicita deſcripno ibidẽ: æ ꝙ ad ipaʒ concurrunt duo genera bonoꝛum. Felicitaſ põt ſũmi tripłr.li.j.le. ö.q.j. Felicitas in quibus conſiſtit oſtendit᷑ in. 6. concluſiõibus ibidem. Felicitas pꝛincipaliter conſiſtit in opa tione volũtatis ꝙ intellectꝰ ibidẽ.q. 3 Felicitas ad ipaʒ põt aliꝗd requiri tri pliciter. li.j. le. 7. q. 2. Felicitas eit ſimul a cã diuia ⁊ bũana. V li.i. le.S. q. 3. Felicita ſtabilitas non põt ſtare cum mutabilitate foꝛtune.le.9. expo. Felicitas duplex lm ibeologos ibides q:pꝛima. Felicitaſ ñ ẽ laudabik. li. i. le. x. ĩ expo. Jelicitas quõ eſt laudabilis.qi. Felicitas ꝙ eſt optimũ bonũ cõſiſtit in vſu ⁊ opatiõe virtutis. li. i. le. 7. expo. Felnitas ñ eſt a caſu. li.i.le.S.ĩ expo. Jelicitas ſpeculatiua eſt pfectione pꝛi ma ſic.ꝙ ſpeculatiõe felix eſt ſmplici⸗ ter feliciſſimus.li.x.lerxr. Felicitas politica eſt. 2. ibidem. Itẽ ꝙ ipſa ẽ accidentibus compoſiti . coniuncta ibidem. Felicitas ſpeculatiua ẽ ab bis accidẽ ubus ſeparata.li.x.le.x. Felicitas ſpeculatia ⁊ politica idigẽt exterioꝛibꝰ bõis.ſ.alimẽtis ⁊ veſtibuſ ſed ſpeculatiua paucioꝛibꝰ. li.x. le. x. Felicitas pfeta ẽ ſpeculatia.li. x.le.xj. Itẽ ꝙ ipſa indiget exterioꝛipſperita⸗/ te victui neceſſaria ſʒ nõ multis ibidẽ. Selicitas politica. 3. ſolum eſſentialit requirit. li.x. le. xj. Felicitas dicit᷑ a facilitate aꝛ felix dici tur facile letꝰ.li.j.le. 3.in expo. Felicitas eſt ð difficili mobilis. iii.le. 3. in expo. Felicitaſᷣ cõdition es boms exterioꝛi⸗ bus nequaq; cõpetunt ibidẽ.q.ꝝD. Felicitatis buius vite condinones. li. ef. le. 9. q. 2. Felix idiget bonis coꝛporis 7 bõis exterioꝛibꝰ ⁊c bõa foꝛtuna ne ĩpediãt bõa felicia.li.7.le.is.⁊.li.x.le.ð. Felirx indiget amicis probatur triplici ratione li.9.le.x. 3 α elix quõ ſe hẽt ad foꝛtunas magnas ⁊ puaſ bõaſ ⁊ malaſ.li.i.le.q.ĩ expo. Felix põt dici tetragonus pp.6d.circõ/⸗ ſtãtias quas hẽt in actu ſuo ibidem. Felix nõ fit miſer ex magnis infoꝛtuni is.ᷣ li. i. le. . in expo. felix ĩiter foꝛtũaſ ðꝛ moðdrate felix ibiõ Felici ⁊ ſtudioſi ẽ naturałr eligiibił ⁊ deſiderabilis amicus ſtudioſus. Itẽ ꝙ tali ẽ ciigibile cõuiuẽ cũ amico. elix bebit diuturnitatẽ vite li. x. le. 9. elix vita ẽ melioꝛ quã hũana ibideʒ. Itẽ ad boc ꝙ ſit felix oz eum amicos habere.li.9. le. . Felici vite poteſt ineſſe obpꝛobꝛium li.i.le. 7.in expo. Filiꝰmagis tenet᷑ liberare liberatoꝛesʒ ſuuzʒ qᷓ; prem. pꝛobat᷑.li.2. le. . q.S. Finis ſtudioſuſ eſt ille qui debetus rei Jam per fecte.li.7.le.iõ. Finẽ bonũ ⁊ optimum eſt inuenire in ter fines.li.i.le.i.in expo. Finis optimi hoĩs eſt deus.q.2. Fis vltimꝰ ſinis appẽs ꝗd ſit.q.3ʒ. Iinis vnitas quadrupłr ſũmi pᷣt ibidẽ SFinis hois triplex. li.i. le. xi.q,ei. Finis dupłr ſũmit᷑.li.ʒ.le.y.in expo. SFinis videt᷑ vnicuiq; taliſ qualis ⁊ ipe eſt. impꝛobat.li.ꝭ. le.x.in expo. Finis hũane vite eſt ſpalis alicui ſcie. li.i.le.i.q.⸗ .. Sil hũane vite ẽ finiſ ſcie moꝛał ibið inis conſecutio põt intelligi duplici/ ter. li.i. le. 6. qz. giniũ ſtatꝰ. 4. phaf. li.i. le. i. in expo. Finale bonũ eſt ſignum ad qð reſpicit oẽ operans.li.6.le.i.q.i. Foꝛnicatiuꝰ hĩtus non ois ẽ grauis vir ginitati. li.2. le.ð. qJ. . Foꝛtitudo multipłr mediat circa auſi Foꝛtitudo ſᷣm qᷓ; acceptiõem eſt virtuſ cardinalis ibidem. Foꝛtitudo bellicoſa quid ſit.li.4.le.4 q. x. FHoꝛtitudo cardinalis quid eſt ibidem FSoꝛtitudo ⁊ tpantia nõ ſunt in appeti tu ſenſitiuo.li.A.le.s.in expo. zorincho s ſit. li. 2. le. 7. in expo. oꝛtitudo nõ circa oĩa terribilia mala li.4.le.i.in expo. Foꝛtitudo eſt circa maximuʒ terribile ꝙ nõ circa maximũ terribile q cũq; mõ ſuſceptibile.li.ꝗ.le.i.ĩ ex. Soꝛtitudo moderat᷑ paſſiões.ſ.timoꝛẽ t audaciã ibidem.⁊ le. 4.q.i. Soꝛtitudo innata ꝗd ẽ.li.A.le.ꝭ.ĩ ex. Foꝛtitudo ordinat appetuũ ⁊ quomo Item in ipa conſiderant᷑ due paſſio nes.ſ.timere ⁊c audere.2. opera.ſ.ag gredi ⁊ expectare 2? fines.ſ.oꝑari bo num ⁊ declinare malum ibidem. Foꝛtitudo ẽ virtꝰ moꝛalis ⁊ cardinaliſ li.4. le. 4.q.s. Foꝛtitudo.ʒ.accipit.ſ.generaliter ſpe cialiſſime ⁊ mediocriter ⁊ quodlibʒ il loꝛum modoꝛum ſũmitur pluribus mo dis ibidem. Foꝛtitudo bellicoſa quatuoꝛ parteſ ba Foꝛtitudo nõ iclinat ad expectationeʒ moꝛtis ſi ñ ſit alia vita li.A.le.ꝗ.q.q. Foꝛtitudinis obiectũ quid ſit eſt enim circa terribile.li.4.le.i.in expo. Soꝛtitudis opꝰ actꝰquid ſit ⁊ quõ ſe habet foꝛtis ad ea.li.4.le. 2.i expo. Foꝛtitudis diffinitio eſt habituſ medi circa auſibilia ⁊ terribilia ibidem. Foꝛtitudiſ ꝓpꝛietateſ.S.li.ꝗle.A.iĩ ex Soꝛtitudinis opus tripliciter gaudiũ infert. li. 4.le.4.q. 7 Foꝛtitudini virtuoſe aſſimilantur.S.⁊ nõ ſũt ⁊ ibi de eis.li.a.le.ʒ.ĩ expo. Foꝛtitudini quõ opponit᷑ audacia. li. 4. le. 4. q. .%. Soꝛtis ſᷣm foꝛtitudinẽ ſuſtinet ⁊ opat gĩa boni finis.li.ꝗ.le.4.q.i. . Foꝛtis quõ ſe habet ad timidum ⁊ au dacem. li. 4. le. 2. in expo. Fortis quomodo ſe habeat ad ðſpera tionem ibidem. Soꝛtis non delectat᷑ in vindicta. li.4. le.ʒ.in.expo. Soꝛtis ⁊ pᷣſumptuoſus quõ conueniũt æ differunt ibidem. Foꝛtuna ⁊ ars ſũt circa eädem mate/ riam. li.6.le.s.in expo,. Foꝛtũa nõ ẽ idẽ felicitati.li.⁊.le.ij⸗ Foꝛtũa ſupexcellens eſt impediens ſe licitatem ibidem. Hoꝛtune bona qui ea habet ſine virtu te moꝛali nec recte nec iuſte ſe ipſuz di gnificat. li.4. le.iõ.in expo. Foꝛtune amicoꝛũ quantuʒ cõferunt ⁊ qᷓ;tum non oñdit᷑.li.i.le.q.in expo. Suroꝛ ad miniſtrat cõmoduʒ foꝛtitudi ni. li. 4 le. 3. in expo. 4 neratio virtutis duo requirit el duo cõcurrũt.li.2. le.ꝭ.q.i. dius.li.2. le.2. qii. HGenerans hitum generat ſe ipſum in eſſe moꝛum. li.ʒ. le. S. Biegia mar ẽ peccatuz q; ſymoĩa.li. §. le. 17. q. 2. Buome gd ſit oſtẽdit.li.h.le.iʒ.ĩ ex. æ. li.i.le.2. in expo. li.6. le.x.in.q. eneratio virtutiſ põt fieri citi vł tar BGuome nõ ẽ virtꝰdiſtincta a pꝛudẽtia fa vocatiõis iuſtificatiõis ⁊ magni iõis ꝗd nocet᷑.li.ʒ.le.x.q.2. Abit eſſẽtiałr ptinet ad felicita tem. li.i. le. 7. q.i. Hiths ſecundum quid eſt melioꝛ uſu Hitus virtutis ſecundum aligꝗd eſt m dius inter habitus vicioſos ſed aliꝗd non. li. 2. le. 6. q. SF. Habitus foꝛnicatiuus non omnis ẽ cõ trarius virginitati.li.2.le.S.q.3. Habitus malus magis coꝛrumpit rõ/ nem qᷓ; paſſio mala ibidem.q.4. Habitum generans generat ſeipſuʒ iĩ eſſe moꝛũ.li.ʒ.le.S. Hitꝰ malꝰ quatuoꝛ vulnera relinꝗt in homini.li.32. le.x.q.4. Habitus ſunt in duplici genere. li.. le.i, in erpo. Mabiuus in apppetitu generatur ex operationibus imanentib appetitui ſolum. li.. le. 4. q.i. Habitus ſecundum quos anima ſem per verum dicit ſunt. S. ſ.ars ſcia pꝛu/ dẽtia ſapientia ⁊ intellectus.li.õ.le. 4. in expo. Hitus veridicꝰ vel ẽ circa cõtingẽtia ł circa neceſſaria ⁊ quot modis ibideʒ. Hit ⁊ extimatio que habẽt᷑ de pꝛici/ pio ſciẽtie ſunt illa virtꝰ que dicit itel/ lectꝰ.li.d.le.⁊.in expo. Habir ad bñ opari vtilis reddit nos magis ⁊ melius opeꝛatiuos. li. 7. le. is. in expo. Hiiꝰ virtutũ ⁊ v itioꝝ deimiat᷑ penes operatiões ⁊ electiões nõ penes paſ ſiones. li. 7. le. . Habitus qui eſt ſᷣm naturã cauſat ðle ctationẽ.li.7.le.iꝗ· Habitꝰ oĩs que eſt bonitas hominis ł determinatiſ a bonitate hoĩs. Habet eandẽ oꝑationẽ cũ hoĩe vt ho⸗/ mo ẽ.li.i.le.s.in exp.. Habituũ ⁊ opationũ nõ ſumꝰ equalłr dñi. li. 3. le. x.in expo. lituum intellectualiũ alij ſüt eruditio ne alij aſſuefactiõe.li.i.le.i.in expo. Hitudo intellectus ad volũtatẽ ⁊ vo/ luntatis ad appetitũ ſenſitiuũ ⁊ intel/ lectus ⁊ appetitus ſenſitiui quid ſint li.i.le.xi.q.ʒ. Heroyca virtus vnde dicat᷑ ⁊ quõ op ponitur beſtialitati.li. 7. le.i.in expo. Homo eſt finis oĩs boni inherẽtis ſibi Homo optimus eſt finis hoĩs ibidem Hoiĩs virtuoſi bonitas in quo conſiſtit li.2. le.ʒ.in.q. Homo pot eè cã felicitatis ſue quõ li.i.le.ð.q.2. Homo nõ fit malus iuolũtarie.li.ʒ.le. PAwo bonus potentioꝛ eſt bona lege ⁊ iuſtioꝛ ⁊ pꝛudẽtioꝛ. li..le.. in.q. Homo ſibi ip̃ᷣi nocẽs facit imuſtum.li. §. le. ig. ex. „= ſhomo ſeipſum occidens facit iniuſtũ non ſibi ſed ciuitati ibidem. Homo ẽ pꝛincipiũ nãle ⁊ liberũ ſuorũ operũ.li.6.le.ꝭ.in expo. lomo ẽ maxie bomo p particulã que per pꝛudentiam perficitur. li. 6. le. xi. Homo fit amantiſſimꝰ deo ex quatuoꝛ ibidem. „“““ Homo nõ põt eſſe pꝛudẽs ſine moꝛali virtute. li. 6. le. xij. in expo. Hominis diſpoſitio ſᷣm q;ᷓ aſcendit ad pticipationẽ diuini ſtatꝰ opponitur di ſpoſitioni ſecundum quam deſcendit ad pticipationem beſtiał ſtatus. li. 7. le.i.in.expo. . Homo impꝛudens cum in continen⸗ tia ab opinione in pꝛudentia vniner 4 „ liter egreſſiua operabitur contraria ee rum que opiabit᷑ circa.li.7. le..· Hõ ſᷣʒʒ habitũ ſe põt here dupłr ad de lectabilia.li.7.le.. ·. Homo quõ deſcẽdit a rõnali natura Hõ malꝰ ⁊ mala volũtas ſiue natura quare ẽ cito tranſmutabił. li. *le.i6. Homo bonus non eſt cito tranſmuta⸗ * „„ bilis.ibidem. Hominẽ dici amicum dei contingit du pliciter. li. S. le. S. Hominis ad ſe ipſum videtur eſſe ãici ſ⸗ dupliciter ⁊ ex duplici medio.li.9. e. . S Homo ſtudioſus ſic ſe habʒ ad amicũ ſicut ad ſe ipſum.le.xi. Hominẽ oʒ ſapere a ſapide itelligere non ſolum humana ⁊ moꝛtalia ſed in ſe ipſo aliqd ĩmoꝛtale.li.x.le.ꝗ. Homini vt felix fiat ñ ſufficit ſibi ſᷣmo ſciẽtie moꝛalis.li.x.le.iꝛ. Hõ factꝰ legiſpoſitiuꝰmaxie ſcit ⁊ põt curã ciuilẽ ⁊ domeſticam exercere. li. x. le. 12. 7 Hõ diſponit᷑ ad felicitatẽ ꝑ ĩtellectũ ⁊ volũtatẽ.li.i.le.xi.q.i. =— Hominũ genera.z.li.i.le.ꝭ.ĩ ex po. Hoies dicunt᷑ fieri ⁊ eſſe dij ⁊ quõ.li. 7. le. i. in expo. “ Hoies quõ vitupant᷑ ĩi amãdo vł cõcu piſcẽdo ⁊ quõ nõ.ie. . Homies quare ſũt immemoꝛes gratie acce pte.li..le.S. HMõꝛ ẽ fallax ſignũ ptuñ̃ li.4.le.iq.q.2 Honoꝛ dupliciter ſũmitur ibidem. Honoꝛ ẽ pꝛemiuʒ virtutis.li.A.le.id. Honor ẽ pꝛemiuʒ optimarũ virtutum li. .le.is.in expo. Honoꝛ qui põt aduenire magno vel magnus ⁊ ſtudioſus.le.iõ.expo. Honoꝛ oꝛdinatur ad opinionem.ſ. vt exſtimemur boni. li.9.le.iq.q.2. lHonoꝛ vt ẽ ſtatꝰ honorabiliſ ẽ appeti bilis nõ aũt vt ẽ ſignũ fallax ibidẽ. Honoꝛ ſine viriuie iiuſte habetur. li. 7. le. 2. in epo. 2 Honoꝛ deſiderat᷑ nõ pꝓpter ſe ſed ꝑ ac cidens. li. S. le. . W Hõraẽ meliꝰẽ q; hörari li. 4. le. ig. q. i Honoꝛare tripliciter cõtingit ibidem. Honoꝛare ſiue exaltare aliquã pſonaʒ põt fieri multipłr.li.9.le. 2.q.7. Honoꝛabilis res òr vł magnitudo obᷣi vel conditio magna pꝑſone vel ſubiecu cuius eſt operatio vel magnitudo ipᷣiuſ operis. li.ꝗ.le.iq.q.2. Humanũ bonũ ⁊ humana opatio ſunt materia ſcie moꝛalis in plogo.q.i. Humanũ bonũ ⁊ optimũ ẽ finis ↄſide ratuſ ĩ moꝛali ſciẽtia. li.i.le.i.expo. Humana opatio quid ẽ.li.i.le.i.q. Hiumana idigentia oia tenet i valoꝛe. li.S. le..in expo. . Humana natura non ſemp põt eadeʒ de lectatione delectari. li. 7. le. ö5. Humana opatio quelibet ẽ cũ delecta tione vel triſtitia. li. 2. le.2. in expo. Humane opationes nõ hent oẽs vnuʒ finem ſᷣ̃m ſpẽm nature nec ſᷣm ꝓpoꝛ⸗ tionẽ nec ſᷣm ſpẽm opinionis ſed hñt ſᷣm ꝓpoꝛtionẽ opiniõis.li.i.le.i.q.3ʒ. Humane vite finis eſt ſpecialis alicui ſcientie.q. 4. — Humane vite finis eſt finis ſciẽtie mo ralis ibidem. Humilis i duplici cõpatione ſibi vile ſcit. li. 4. le. jq. q. S. Humilis vere honoꝛes magis cõtẽp nit qᷓ; appetit ibidem. q.2. Humilis itẽdit ad pꝑua mundani hono rũ ſicut ⁊ magnanimus.q.ꝭ. Humilis habet modum ⁊ geſtum leo ninum ibidem. Hunnlitas ẽ contemptus pꝛopꝛie ex cellentie cõtrarius appetitui ſuperbie non autem magnammitas. li. 4. le.iq. g. . — . Actatoꝛ ẽ ſiłatio gloꝛioſoꝛũ ſi⸗ bi nõ exiſtẽtiũ.li.ꝗ.le.22. ĩ ex. Item qðò talem cõtingit opa ſua faceĩ — dupliciter ibidem. JYactatoꝛ ẽ vituꝑabilioꝛ heyron ibidẽ. Yactatoꝛ triplex.ſ.purus gloꝛioſus ⁊ auarus ibidem. — ⸗ — —— JYacture veritatis.i2.li.i.le. .q.i. Iconomica duplex. li.i.le.i.i expo. Iconomice tot ſũt ꝑteſ ⁊ ſpẽs quot po litice. li.S.le.xi. Idea vna nõ ẽ cõmunis oĩbus homini us ⁊ ſi eſſet nõ eſſet cauſa ſelicitatis. Ideam quõ vocabat eam plato.li.i⸗ le.ꝗ.in expo. Ignoꝛantia quõ cat volũtarium ⁊ nõ voluntariũ ſub. S.concluſionibus.li.ꝭʒ. le. 2. in expo. Ignoꝛantia quõ cauſat iuoluntarium ibidem.q.i. ” Item qualis ẽ ignoꝛantia que cauſat inuolũtarium ibidemꝰ Ignoꝛantie imputabilis põt eſſe cã. homo tripliciter. li. 3. le. S.iĩ expo. Isgnoꝛantia triplex.ſ.finis bumãi ſta tus bumani ⁊ ptãtis hũane.le.x.q.i. Inclinatio nãlis ad virtutes cõmunis E omnib. li.6.le.xii.in expo. Item qð non ineſt equaliter omnibꝰ bidem. L Inclinatio in hoĩe quĩtuplex.li.i.le.i. in expo. S Inclinatio naturalis eſt duplex.li.2. le.i.q.i. Inc linatio aĩ ad bonũ nõ ẽ ſimptr ꝑ⸗ fecta.li.2. le.6̃.q.9. Incontinentia vituperat᷑ aliqñ vt mali tia aliqñ vt pcẽm.li.7.le.. Incõtinẽtie oue ſpeties.li7.le.9. Incontinentia quõ ↄriatur ſcientie. u. 7. le. 4. Incontinẽs quõ agit nõ ꝓpter aliquã rõnem ſed ꝓpter ſolã cõcupiam. Incõtinẽtes ſũt ſicut doꝛmiẽtes.qꝛ nõ bẽnt liberũ uſũ ſciẽtie.li.⁊.le.ꝗ. Se nds circa delectabile nõ neceſ ariũ ẽ icõtinẽs ſʒ ꝗd.li.7. le.“.. Zcrinone hẽt ſanam extimationem inis itempatꝰ non. le. x. Incõtinẽs nullus ẽ pꝛudẽs ſʒ põt eſſe ſiłis pꝛudenti.le.izʒ. . Itẽ ꝙ ẽ ſimilis pꝛudẽti vt doꝛmiẽs ⁊ vt violẽtus ibidem. Incõtinẽs aſſimilat᷑ ciuitati leges bo nas hẽnti ⁊ legibꝰ nõ viẽti. li. 7. le, iʒ. Incontinẽteſ debiles difficilius ſanan tur ibidem. Itẽ ꝙ facti p cõſuetudinẽ ſanabilioꝛeſ ſunt factis p naturã ibideem Induſtria naturalis ꝗd ſit.li.6.le.xi. in expo. Inequale ⁊ plus quõ ſe bẽnt ad iĩui/ cem ꝗꝛ vt ꝑs ⁊ totum. li..le..ĩ ex. Inequalis iiuſtus ꝗd ſu.le.2. Infirmitatũ genera quatuoꝛ ꝗbcõtin git oẽm hoĩem affici. .que delectatio coꝛpoꝛalis tanq; efficax medicia pꝛe bet aliquale remediũ.li..le.i. tẽ ꝙ pᷣdicte ifirmitates cõſequi poſ⸗ ut oẽm hoĩeʒ vel ſempꝑ vel aliqñ ibidẽ Infoꝛtunati idigent aicis cã neceſſita tis ꝓpter bene pati.li.9.le.is. Inertia poteſt ſũmi dupliciter. li.6e le..i expo. Iniuſticia particularis quid ſit. li.. le. .in expo. Iniuſticie paꝛtialitatis cõmutatiões ĩ· voluntarie.li.s.le.s.in ecpo. Iniuſticie diffinitio ꝑ oppoſituʒ.le.x. in expo. Amiuſhici nõ põt eſſe inter prfem ⁊ fi lium dñm ⁊ ſeruum. le. i2. Iniuſta res ⁊ ĩiuſta operatio quõ dit ferant.li.s.le.i. S Iniuſtus quale opꝰ facit vt iniuſtus di catur ⁊ ꝙ ſcienter ⁊ voluntarte.· Iniuſtũ opus faciẽſ põt facere.2. de cãũ li.s.le.xi.p totum. IJMB Iniuſtꝰtpłr ſũmit᷑ ⁊ quõ.li.x.le.2.ĩ ex Iniuſtũ pati põt intelligi dupliciter. li..le.iõ.in expo. .— Iniuſtũ faciẽs plus bẽt ð modo culpa bili q; patiẽs.le.õ.q.XD. Iniuſtũ patiẽs plus habet de malo penali ibidem. Iniuſtũ facere ⁊ iiuſtũ pati nõ ſũt otra ria pbat᷑ multipłr. le.x.q.i. Iniuſtũ pati nõ ẽ idem ei ꝙ eſt iniuſta pati fᷣm modum quẽ exponit.li.s.le. 16. in expo. l Iniuſtũ ſimpliciter non ẽ ledi eũ qui vult ledi.li.s.le.iõ.in expo. Iniuſtũ ſimpłr facere eſt bormin ſciẽ 2 — tem non ex ignorãtia operantẽ legere innocentem ibidem. Iniuſtũ eſſe nõ ẽ facile.li §.le..i⸗ ex. Iniuſtũ facere ⁊ iniuſtum pati ambo ſunt mala.le.2. in expo. Zninni pati põt eſſe deterius 4 bot cundum accidẽs ibidem. iuſtũ nõ ſibi ſed ciuitati facirpomo e ipᷣm occidens.le.iq. Iniuriã patit᷑ quis uolens in quatuor caſibus.li.s.le.iõ.in.q. Illegale iequale ⁊ auarũ ſe hent ſi⸗ cut ſupiꝰ ⁊ ĩferiꝰ.li.ꝭ.le.2. Illegalis ĩiuſtꝰ ꝗd ſint ibidẽ ĩ expo. Illiberalitas ẽ ĩ pinſ.li. 4. le. . i ex. Illiberalitas æ mulufoꝛmu per ip⸗ ſam peccat᷑ ibidem. le.x. Itẽ mõs ipſius oſtẽdit ibidẽ ⁊ ð qua tuor ſpẽbus eiꝰ ibidem. q. ʒ. Alliberalitas quõ ẽ inſanabilis ⁊ qua re.li.4. le.x. in expo. Aperaluas nõ ẽ auaricia ibid. q. 2 Illiberal ↄduiões.a.oſtẽdit. li.4. le. x.in expo. ¶ Illiberales pci ſunt in accipiẽdo ſicut in dãdo ibidẽ. Immſiui nõ ſũt cõtinẽtes.li..le.xi. Inops non põt eẽ magnifc. li. 4.le. 1ʒ.in expo.⁊ ꝙ fʒ aliqd põt le.iꝗ.q.i. Impaſſibilitas dupliciter ſũ muur. li. 2. le. 2. q. 4. Impauid vel iſanus ſe hẽt nõ recte circa tribilia.li.ꝗ.le.2.in expo. Irrõnalis aĩe ꝑs duplex. li. i. le. xi. in expo. ¶ Irrõnale in hoĩe aliquo mõ r rõnale.li.i.le.x.in expo. Inſẽſibilitas ẽ hitꝰ poſſibił. li. 4. le.7 gq. 3. ¶ Inſenſibilis ⁊ iſenſibilitatis oſiẽdit moqũ penes.. ↄditiõeſ eiꝰ.le. 6. in ex. ¶ Inſipietia ꝗd ſit. li. 4. le. ið.in expo. ¶ Imte lecta i boie ör magis eẽ hõ q; quecũq; alia ps.li.. le. 4. ¶ Intellectiua ps cũ ſit electi ua ⁊ oꝛdiatiua hũane vite icõueniens erit ſi ipſa nõ eligat vitã ſui ipſt i* ſʒ al terius.li.x.le.q. Intellectꝰ quid ſit ⁊ quid noie ei⸗ itel ligit᷑ ᷣm phᷣos.li.l.le.⁊.in.q. Intellectui atribuũt. . l ile. xi⸗ci Intellectus eſt virtus intellectualis li.6.le..in.qꝗ. Zaeellectus⸗ E pꝛincipiũ 7 finis ipeeſ u ꝓpoſitionũ pꝛimaꝝ ab vniuerſalibꝰ ad ſingularia. li.6.le.x.ibi ſũt aũt oẽs hĩtꝰ. ¶ Intelle aealiqñ or ſeſuſ v quõ li. 7. le. 4. E ntellectꝰ lʒ ſit ꝑuũ in hoiĩe tñ pᷣcioſitate ẽ magnũ ⁊ ſuꝑexcel lẽs omnib alijs.li.x.le.o. Intellectus habens eſt maxime hoc * quare ibidem. Intellectꝰ æ pꝛudẽtia ſüt circa caͤdem mãm puta cõſiliabilẽ. li. 6. le. x.ĩ ex. ibi ſunt aũt oẽs habitus. Intellect cõpat᷑ volũtati ſicut cõſilia rius regis regi.li.i.le.xj.q. ʒ. Item ꝙ nõ hẽt ſpecialẽ hitudineʒ ad appetitũ ſẽſitiuũ niſi cõcurrẽte volũta te ibidem. Imellect vt diuiſus cõtra volütat? nõ ẽ pars hoĩs optima.li.x.le.8S. Intellectualiũ hĩtuũ alij ſũt eruditiõe alij a ſueſactione.le.i.in expo. Inter ficere vel interfici ꝙ ſit maiꝰ ma lum ⁊ ĩ quo caſu.li...le.2.in.q. Intẽpantia nõ ẽ ĩ appetitu ſi enſi itino . li. 7. le. . ⁊. xij. Intẽperati.ꝭ̊.cõditiones.2. delectabi lium. li.4. le.6̃.in expo. Intẽperat tripliciter peccat ibidem. Intẽ peratus dupliciter eligit pſecuti onẽ delectabiliũ.le.7.expo.. Intẽperat vtrũ ſit melioꝛ vł deterioꝛ quã icõtinens. li. 7. le. . Intẽperatũ magis dicim peccare qᷓ; incõtinẽtem. le.y. Itẽ ꝙꝙ ſit deterioꝛ icötinẽte. le.q. ⁊ le. x. ꝓbatur p.x. differentias quas inter ipſos aſſignat. Intentio recta eſt voluntas finis. l . Intẽtio ? E oppetit⸗ finis.li.i. le.x. q. i. Inuolũtariũ cauſt duo.ſ.i ignoꝛãtia ⁊ violẽtia.li..le.s.in expo. Jocũditas ylaritas alacritas exultatõ leticia ? gratulatio quõ differunt. n.2. le. 4. q.ci. Ipocryſis quid! ſit. li. 4. le.22. .2. — — ⸗⸗ —— ð —— — — — rrT t ſui . e⸗ ſupabũdãtia magis opponit᷑ mã uetudini quã ire defectꝰ. le. 2. ĩi expo. Ira ex ĩpetu ł cõcupia facta vtꝝ ſit vo lũtaria vel iuolũtaria.li.ʒ.le.ʒ.ĩ ex Ira videt audire rõneʒ ⁊ eiuſ dictam nã pꝛicipiũ audit ſʒ finẽ nõ auſcultat. l. 7. le..⁊ ꝙ ẽ magis naturalis quaʒ cõcupia ibidem. Jð r ⁊ cõcupia quõ ligat᷑ fãtaſia.li.7. EiA: Ira ſequit᷑ aliquałr rõnẽ.ↄcupĩa ãt ñ li. 7. le. 7. Iraſci nõ oẽ eſt vniuerſalłr malum ⁊ oñdit quõ.li.4.le.2.q.i. Iraſcibilitas qd ſit ⁊ de.s. ↄditionib er ibidẽ. ¶ Judex bonꝰ vult facere ðᷣ inequalibus equalia. li. . le. 7.ĩ ex. Judex dʒ eẽ iuſtũ aĩatũ ⁊ iõ queren/ ies iudicẽ querũt iuſtũ ibidem. Judex male diſtribuẽs plus peccat qᷓ pars recipiẽs.li.s.le.ĩ. Judex duꝑłx põt dare malũ iudicium ibidem. ¶ Judex põt ⁊ debet iudica re. S. illud ꝙ ipſe ſuſpicat᷑ pᷣfũmit vel opinat᷑ eẽ verũ ſi oppoſitũ ſit ꝓbatuʒ li.S.le.i.q.i. ——J Judici nõ iʒ ĩ aliquo caſu iudicare veritatẽ certitudiałr ſibi notã qᷓ;tũcũq; ꝓpoſitũ ꝓbet᷑ ibidẽ ⁊ ꝗd dʒ ſacere qñ probat᷑ oppoſitũ veritatis. Judex nõ dʒ ſemꝑ iudicare ſᷣm illam noticiã qᷓ; hẽt vt iudex ibidem. Judex timoꝛe coꝛꝛuptꝰ minꝰ peccat ſʒ- cupiditate coꝛruptꝰ plus peccat q; ps ipſum coꝛrũpens.li.. le. 7.q.2. Judicium humanum quatuoꝛ modis puertit᷑ ibidem. Judicat bñ vnuſqſq; que cognoſcit ⁊ hoꝛũ ẽ bonꝰ iudex.li.i.le.2.in expo. Judicare recte ꝗd reꝗrit.li.6.le.x.ĩ.q Juſticia ⁊ oiĩs moꝛalis virtꝰ pꝛius ori gine moderat᷑ paſſiões qᷓ; regulet oꝑa tiones.li.ꝓ. le.4.q.2. Juſticia quid ſit.li.ꝭ.le.i.iĩ expo. Juſticia manifeſtat᷑ p opa. iuẽ ex cõdi tione cõtrarioꝛũ. itẽ ex diffinitione no minum ibideem. Juſticia põt diuidi ſᷣm diuiſionẽ iuris vł ʒ diuiſionẽ materie iurilſ.li..le/2. q.i.¶ Juſticia ⁊ iniuſticia differũt a tutibus ⁊ vicijs ⁊ quõ. le.4.q.2. Juſticie pticularis ſpẽs due.li...le.ꝭ. in expo. ¶ Juſticia cõcernit diſtributõ nem ⁊ ↄtributionẽ ibidem. Juſticie cõicatiue ptes que ſũt emptõ vendicio vide ibidem. Juſticia nunqᷓ; pmitit pſon pſone pᷣ/ ferri ex cã indebita.li. . le. ̃. q.i⸗ Juſticie diffinitõ qꝛ ẽ hĩt ełctiuꝰ opa tiuꝰ iuſti opis vł iuſtoꝛũ opuzʒ ⁊ electi ue diſiributiuꝰ bonoꝛũ pticulariũ inter ſe ⁊ alterũ.li..le.x.expo. Juſticia ẽ mediũ int᷑ duos hĩi ↄrios ⁊ quõ illud mediũ accipit᷑.q.i. Juſticia nõ ẽ neceſſaria vbi ĩter cohi⸗ tãtes ẽ pfecta aicitia.li.S. le.i. Juſticia ẽ equalitas circa reddere. li. 3. le. 7. Juſticia legał eſt nobilior ⁊ pᷣclarioꝛ oĩ aggregatiõe virtutum moꝛaliũ.li.S. le. ʒ. in.q. Juſticia legał ⁊ vᷣutũ aggregatio ali quo mõ differũt ibidem. Juſticia legalis ⁊ aggregatio illa ſũt eſſentialiter idem ibidem. Juſticia legalł quõ cõnũer at᷑ int᷑ virtu tes. li... le. 3. ii. Juſticia legał iniuſticia ſibi oppoſita iuſticia pticularis ĩiuſticia ſibi oppoſi ta quõ diffiniũt.li.le..ĩ expo. Juſticia legał differt a virtute ĩ gene re ⁊ quõ nõ.li.ꝭs.le..in.q. Juſticia legał ẽ viriꝰ ꝑfecta ad alterũ ⁊T ad cõe bonũ.le.ʒ.expo. Juſta ⁊ iniuſta quõ dicũtur ⁊ quare. li.i. le. 2.ĩ expo.⁊ plura ibi. M Juſiꝰ hõ dupłr ſũmit᷑.li..le.2.ĩ ex. Juſtũ ſequẽs narurã boĩs duplex. li. i. le. 2. qi. 3 uſtũ ẽ ꝙ ppoꝛtio rerũ diſiribuẽdaꝛũ iat ᷣm ꝓpoꝛtionẽ pſonaliũ meritoruʒ li..le.õ.in expo. . . Juſtũ ⁊ iiuſtũ opat᷑ vnuſquiſq; qm̃ vo ſens opat᷑.le.iꝗ.expo. . Juſtũ epycheyes.A. cõpat᷑ ad iuſtũ le b 3 gale. li. . le. iS. expo. Zuſtũ cõmutatiuũ hẽtſ pem aliã a ſpẽ iuſti diſtributiui.li. F.le. 7. in expo. Itẽ ꝙ hoc iuſtum ẽ medium damni ⁊ lucri ibidem. Itẽ ꝙ ẽ mediũ ᷣm ppoꝛtnonẽ ariſme tricã ⁊ ꝙᷣ ẽ mediũ ĩuolũtariũ dãni ⁊ lu cri. ¶ Juſtũ cõmutatiuũ habet mãm ⁊ foꝛmã differẽtem a iuſto diſtributo. li. F. le. 7. in expo. Jus naturale duplex. lii le. 2. q· i. Jani ſciẽtia ẽ moꝛał ĩ plogo.q.ʒ. us nature ius cõſuetudinis ius legis quid ſint ⁊ quõ differãt. Ii. . le. 2. q. i. Zuri nature attribuũt᷑.6.ſ pecies iuſti⸗ cie ibidem. Jus nãle qd ſit ſm diffinitionẽ a de iu re legali.li.s.le.izʒ.in expo. JYus nãle. z. accipit pꝛo iure diuino „ inſtinctu natuẽ.ʒ.mõ pꝓ nãli iudicio rõ nis humane ibidẽ.q.i. Jus nãle in rebꝰ cõſultis ⁊ ſuaſis bo neſtati ⁊ cõceſſis vtilitati recipit coꝛr ctionẽ. li. F. le. i. q.i. Jus nale ĩ rebus phibitis ⁊ pceptis nullam recipit coꝛrectionẽ ibideZY. Jus quocũq; nomie cẽſeat. 4. ptes hẽt. li.i.le.i.q.2. Jus ẽ pꝛiꝰ iuſticia ⁊ j. 4. ſũmit᷑ ibiõ. Jus nõ ẽ de bono vt debito ſic ꝙ illud debitũ pᷣſupponat᷑ iuri ibidem. Jus pcipit ⁊ iuſticia exequit᷑ ibidẽ. Juris diſtinctio pfecta.li.y.le.izʒ.q.i. Y' duplex moꝛale ⁊ legale.li. S. le. i4. Yus iuſtũ ⁊ iuſticia diſtributionum de clarat᷑ ſub. 9.cõcluſiõibꝰ.li..le.6h.ex. Jus cõtrapaſſi quid ſit ᷣm opus py/ thagoꝛe. le. Z. ex . Jus ↄtrapaſſi nõ põt ĩtelligi ĩ aihnibu tiuo iuſto ibidem in. q. JIus ↄtrapaſſi nõ ẽ vmiuerſałr iuſtũ i im punitũ delicti ibidem. Itẽ q ẽ iuſtũ ĩ coĩcatiõe boneꝛũ ibidẽ. Jus cõſuetudis ĩi.ꝭ.didit᷑.li. .le.2.q.i Jus domiatiuũ ſiue paternuʒ nõ ẽ ius politicũ.li.s.le.xij.expo. Jus hũanũ duplex. li. 5. le. iz. q. 1. Jus poſitiuũ oẽ ſtatuit᷑ ad deſeruiẽdũ T famulandũ iuri nature ibidẽ ex. Jos politicũ quid ſit ᷑ᷣm diſfimtionẽ . li..le.xij.in expo. Jus politicũ ius vxoriũ ius paternũ 7 ius dominatiuũ ꝗd ſint ⁊ quõ differãt. li. . le.xij.in.q. Jus politicũ duas hẽt ſpẽs.ſ. nale 7 legale.le.iʒ.expo. Inus legale diuidit᷑ ſᷣm diuiſi ionẽ cõdẽ tiuʒ leges ⁊ ꝙ. 4.ſunt genera cõdẽuũ leges.li.s.le.iʒ.in.q.i. Juuenes cito fiũt aĩci ſenes aüt non. li. S. le.7. Juuenibꝰꝗbuſdã bñ natiſ ad eos faciẽ dos felices ꝓficit ſcia morał.li.x.le.iꝛ Juuenũ educatio duo requirit.li.2. le. 2. in epo. Juuenis iutiliter audiet ſciam moꝛa/ lem.li.i.le.2. in expo. udabile ẽ ſola virtꝰ vel virtutẽ hẽns.li.i.le.x.⁊. li.ꝗ.le.iq.ex. pliciteꝛ pᷣt ſũmi.li.i.le.x.q.i. Ledere amicitiã dupkr contingit. li.. le. 4. q. i. Lex pꝛecipit que precipit ylrtus.li. Fe le. 5. in expo. Lex oꝛdinãs de bõa innenũ educatio ne neceſſaria ? ad bonã cõſuetudinez Lexẽ E neceſſaria ad bonã cõtinuatio/ nem adultoꝛũ viroꝛũ ibidem. Itẽ ꝙ ad pᷣdicta ẽ neceſſaria lex cum poteſtate ibidem. Legiſpoĩniꝰ fit quẽadmodũ fiũt ma/ giſtri ⁊ pin ĩ alijs actibꝰ. li.x. le. iʒ. Legalis iuſticia ⁊ virtutũ aggregatio aliquo mõ differũt. li. .. le. z. in. q. CLegalis iuſticia ẽ nobilioꝛ ⁊ pclarioꝛ oĩ aggreganõe virtutũ moꝛaliũ ibidẽ. Cegalis iuſticia ẽ virtꝰ pfecta ad alte rũ ⁊ ad cõe bonũ.li.,.le.ʒ.expo. Itẽ ꝙ nõ ẽ ps ſubiectiua stutis ⁊ plu ra de hac materia ibidem. Legalis iuſticia quõ differt a virtute genere ⁊ quõ nõ ibidem. Legalia dicit iuſta eẽ aliqualr nõ ſim pliciter. li..le.2. in expo. Itẽ ꝙ ſũt factia ⁊ cõſernatiua kelieua is ibidem. egalia ſũt virtutũ opa ibidem. Legalia p legũ noticiã cogita nõ ſunt iuſta mii ᷣm accidẽs.li.. le.i.ĩ ex. Niberalitas ꝗd ẽ. li.2. le. J.ĩ ex. Liberalitaſ ẽ qͥdã medietas circa pe cunias ⁊ quõ. li.4. le. S.expo. Lihᷣalitas ẽ moꝛał virtꝰ ⁊ quaẽ.li.. le. x.q.i. ¶ Liberalitas nõ ẽ depdi tiua materie ſue ⁊ quaẽ ibidẽ. Lialitas ẽ ſpãlis virtꝰ ſpecifice diſtĩ cta a lihalitate diuia aphiltrofia a mi ficordia a pſonali aĩcitia a magmificẽ⸗/ tia a iuſticia.li.ꝗ.le.x.q.2. Itẽ ꝙ pᷣdicte vᷣtutes hñt duo cõta.ſ. da re ⁊ velle dare ibidem. Oihᷣalitat modũ ⁊ foꝛmã oſtẽdit 1.16. cõditiõibus.li.4.le.ð an expo. Lĩalẽ ditari ñ ẽ facile. li.ꝗ. le.·in expo. ¶Liberalis datiõis cõditiões 3. ſ. daĩ pie dare lee recte.le.S.ex. Libalis datiõis alias.ʒ.cõditiões ibi młta & liberali a liberalitate ibidem. Liberał magis grauat᷑ ſi non ↄſũpſe rit ꝙ cõſũmere opoꝛtuit qᷓ ſi ↄſupſerit p nõ opoꝛtuit.li.4.le.S.iĩ expo. Liberakr dare magiſ ẽ bonũ ipſi bñ fa ciẽn quã recipiẽti. li.6. le. . ĩ expo. Libero vſu ſcie ſtate ĩ ꝓ poſitiõe vłi ⁊ ptickari ↄñs ẽ vt ĩmediate ſequat᷑ con cluſio.li.7. le.4. — Libeꝝ nãle volũtariũ ⁊ dñatiuũ quõ cõueniũt.li.3.le.i.q.l. Liberũ quõ differt a dñatiuo ibidẽ. Logica quãuis ꝓbet ſua pꝛicipia ñ iõ Sr itellectꝰ a ſcia eque ſicut ſapia.li. 6. le. 8. q. 2. Logica nõ ẽ pꝛactica nec ſpeculatiua ĩ ꝓloso. q. 3. . Luctũ quõ dicat ĩ iniurijs. li. . le. 7· expo. Madue põt mulnpłr fieri.li. le. 3. d.i. gnanim ẽ vere bumilis. li. 4. le. 6. q. 2. . Nagnimꝰ a ſupb i. 4. differuͦt bidẽ „ * q. 4. CMRagnim 'm magnimitat? ſuã magis cõtẽnit q; appetit ſibi bo noꝛes im pẽdẽdos ab hoie ibidem. aãnim appetit 7 nõ coreuit hbo le. 7. i ex. noꝛes magnos mãlr ſũptos ibidẽ. Aagnim ẽ qui ſe ipz magnis digni ficat dignemagnil exñs.li le. i. ex ARagnimi foꝛmã oñdit ſub quiquagi ta cõduionibꝰ ei.li. 4. le.iõ.ĩ expo. MRasënimi cõduiões. 4. penes veri⸗ tatẽ ⁊ bonitatem ⁊ ſũt ibidem funda menta eiunus. Eaãnimi cõditiões pẽs honoreſ * ihonoꝛatlões pꝰ obiecta e ibidem. 3. itẽ. 4. alias penes diuitiaſ potẽta ius que ſũt ſecũdaria oba eius ibideʒ 4. alias. 4. penes picula que ſut ma foꝛtitudis ibidem. le.i/. 5§. nouem que ſunt mã liberalitatis penes munera ibidem. 6. duas penes generationẽ ciuilẽ que materia vrbanitatis ibidem. 7. duas penes opa magna que fũt ma teria magnificentie ibidem. 8. octo penes coĩionem vite vt ſüt mã veritatis ſimul ⁊ aicitie ibidẽ. 9. duas penes noua æ vetera vt ſubia cent pꝛudentie ibidem. KW x. 5. peneſ oba vt ſubiacẽt iuſticie ibið xi. poĩt alias duas pẽs neceſſaria dõe ſtica vt ſubſunt yconomie. vltĩo.4. pe nes motꝰ coꝛpis vt ſubiacẽt mogeſtie ibidem. ¶ Aagnim illis ſe dignifi cat ĩ quibꝰẽ difficłt as.li.ꝗ.le.i.q.2. Maãnimꝰ vult ſupexcellere nõ in re ceptione reuerẽtie exterioꝝ ſʒ ĩ exhibi tione melioꝛis opis ibideem. AEKagnanimꝰ nõ fugit verã humilita tẽ ibidẽ. e li. 4. le. ig. q. ·· Aſaãnimꝰ vere nunqᷓ; eſt ſupbus qᷓ; uis cõuenire videat᷑.q. . Haãnimꝰ nullus bodie repit᷑ ibidẽ. AMEHagnim' puſillais 1 kaymus iĩ quo cõueniũt ⁊ differũt,q.x. ERagnimꝰ puipẽdet ihonoꝛanõem æ quare.li.4.le.iõ.expo. S Itẽ ꝙ puipẽdet honoꝛẽ qui ꝓuenit ñ a rebus ſtudioſis ibidem. Haÿgnimẽ cõtẽ ptoꝛ foꝛtune.li.i.le. Kaãnimitas ꝗd ẽ. li.2. Sagnimitas ẽ circa ma b4 Sagnim o's ẽ bumilis gna ⁊c circa hõꝛabiliſſima magna. li. 4. le.ix. expoe. Hagnimitas ſicut dupłr operat᷑ ita dupłr moderat᷑ paſſiões.le.9.q.3. AHagnanimitas imediate moderar ſpem ⁊ deſperationẽ ibidẽ. MHagnimitas ẽ moratł virt quaẽ ⁊ quõ.li..le.i.q.. MHagnimitas ĩ ſui totalitate accepta 4. ptes hẽt.q.s. AHagnimitas ga fm ſuã diffinttionẽ ponit. q. ). ANaãnimitas ẽ virt⸗ generalis.q. 7. * . —☛ * MHagniſicẽtia ẽ virt moꝛalis 7 quõ li.4.le.iꝗ.q.i. Magnificentia nobilioꝛ liberalitate ibidem. q. 2. Hagnificentia gde eſt. li.2. le. .ĩ ex. MRagnificentie mãm oſtendit.d. ꝙ ẽ circa magnitudinem ſi umpiuum. 2. cir ca magnitudinem operum.3. circa ma gmitudinem dignitatum. li. 4. le. xi. ex. AHagnificẽtie oppõ que dicit᷑ puifi⸗ centia qd ſit.li.4.le.xi.ex. MHagnificẽtie modꝰ ⁊ forma oſtẽ dũt ſub. S. cõditionibꝰ eiꝰ. le.i2. MHagmficẽtie mãʒ circa quã operaf oſtẽdit.le.iʒ.in expo. AHagnificꝰ ſᷣm magnificẽtiã ſuã ĩ ſin gulis generibus rerum nobiliũ ⁊ ho⸗ noꝛabiliũ faciet opꝰ decẽs ⁊ cõgruẽs. li. 4. le. iz3. MHagis ⁊ minꝰ ſuſcipe põt intelligi rel in loꝛma ſimplici vel m foꝛma mix ta.li.x.le.ꝭ. . MHalicia cauſat i ignoꝛutiam 2 quõ. li. 3ʒ. le. 2. q. A . Amalicta. determinat ſibi mia. 12. le. 6. in expo. MHalicia peccati deuiat a medio * quõ ibidem. q.4. MKHalicia ⁊ virtꝰ ſunt in poteſtate no ſtra. li.ʒ. le. S. in expo. MHalicia ⁊ virtꝰ ſũt eque volũtaria ⁊ inuolũtaria.le.x.in expo. MHalicia ꝓ ipſa declinãda ⁊ ᷣinte ac quirẽda. 3.ſunt neceſſaria ibidẽ. q.i. Malicia nõ ẽ circa illa que ſũt nãliter p ſe eligibilia. li.. le. Gẽ. MNalicia mipliciter ſũmi põt ibidẽ. MKHalicia ſim płr dicta nõ ẽ circa dele ctabilia honeſta ꝑ ſe eligibilia ibideʒ. ⸗ malitia fᷣʒ ꝗd pᷣ t eẽ circa ipa ibi Itẽ ꝙ ſimpłr põt eẽ circa ipᷣa ꝑ as ſumpta ibidem. MHalũ quõ moueat appetitum * ſub qua rõne.li.2. le.4.q.i. MHalum in ipſo duo conſiderantur. li.i.le.i.q.i. MHalũ penaleſi ubſtinedũ ante q; fiat turpe.li.ʒ.le.i.in exp.. Eal quõ ðꝛ ignoꝛãs ⁊ que ſi unt il⸗ la que ignoꝛat ⁊ quot. MRHalicia cat ᷣ ignoꝛãtiã ⁊ quõ.li.3ʒ. le. 2. q. 2. . li. 7. le. 3. in expo. MRal quare deſiderat malũ dicit pp delectatiõeʒ. le. 7. in expo. MHalos ⁊ bonos fieri ẽ in poteſtate nr a. le. S.in expo. Mala occurrẽtia circa liuſt facer̃᷑ ⁊ iuſtũ patiſ ſüt triplicia. li.s.le.6.q.2. MRalꝰ* quõ agit ↄ op ioem foꝛtẽ vk re miſſaʒ. li.7. le. 3.expo. MHãſuetꝰ quid ſit ⁊ de. 6. cõditiõib eiꝰ.li.ꝗ.le.2.expo. Młanſuetudo quid ſit.li.2. le..ĩ ex. MHãſuetudo ẽ quedã medietas circa iras⁊ ꝙ ſupabũdantia eiꝰ ðꝛ iracun/ dia. li.4. le. 2. in expo. ⁊ infra ſequit᷑ ẽ nomen cuiuſdà paſſionis que põt dici deſectus. Manſuetudo ẽ moꝛalis virtuſ t quõ differt a clemẽtia. q.D7. Nartiriũ quid ẽ.li.A.le.ꝗ.q 5§. Materia ſcientie non eſt blcti ſci entie in pꝛologo.q.i. MRechãs ppter lucrũ ẽ anarꝰ nõ lu. xurioſus.li. L. le. 4. q. i. Mechia põt cõſiderari dupliciter. li. §. le. . in erpo. MHediũ duplex vnũ em ipſam reʒ al terum quo ad nos.li.2. le.s.in expo. Medium ⁊ extrema quelibet cuilibzʒ oppoiĩt᷑ ⁊ quõ.le.S.in expo. ANediũ virtuoſũ quõ repiri dchz. le. 9. in ex po . S - Mediũ in iuſticia cõmutatia quõ iue nit᷑ ꝑ dicta.li..lec.⁊.in exp.o.. MHediũ legale ĩ ↄmutatõibꝰꝙ ẽ pecu nia ⁊ quõ.le..expo. OHedium naãle ĩ eiſdẽ ꝙ ẽ hũana indi gentia ibidem. MHedium duplex.li..le.x.q.i. MMendacium omne eſt peccatũ ꝙ pʒ ex triplici malicia incluſa in omni mẽ dacio.li. 4. le. 22. q· i. MHendacium nõ ẽ dicendum ne inde ꝓueniat maius bonum. li.x. le. i. MHedicĩa que vocatur pꝛactica ẽ me chanica in plogo.q.ʒ. Medietas iuſticie differt a medietati bꝰaliarũ virtutũ iĩ duobꝰ.li..le.x.q.2. — „ „ — MRelãconici marxie ſũt ĩcõtinẽtes.li. 7. le. 9. ¶ ARemoꝛia bonoꝝ virtutis ẽ delectabilioꝛ quã memoꝛia virtutum vtilium. li. 3. le. S. Hens fſᷣm ſe ſpta ⁊ ab appetitu 5 ciſa nihil pꝛĩcipiat extra ſe.li.6.le..i expo. Hens ſpeculatia mẽs pꝛactica mẽs factiua quõ diſtinguũt᷑ ⁊ quõ ſũt.ʒ.vi⸗/ res ſiue aptitudies ibidem.q.3. Henſ practica quõ pꝛincipat᷑ menti ſpeculatiue.q.A· Nenſ nõ excludit oĩa mala qꝛ nõ pe nalia. li. i. le. 9. q. i. Alſdĩa ⁊ venia quõ differũt.li. ʒ. le. i. expo. ¶ ARiſer ⁊ felix non differunt niſi ſm medietatem tpis.li.i.le.xi. Nollicies ⁊ delicia quõ differũt ⁊ 2 ueniũt. li. 7. le. ꝗ· EHollicies ⁊ cõtinẽtia quõ ſũt de nu/ mero laudabiliũ ⁊ viuuupabiliũ li.7.le. 2.ĩ ex. ¶ Hollis ſñ pugna reddit ſe victũ circa delectatiões ⁊ triſtitias.li. .le. y. ANHollis ⁊ ĩcõtinẽs differũt pꝓpꝛijs fi nibus ⁊ quõ.le.4. ANollis ⁊ pſeuerãs quõ opponũt᷑.li. 7. le 9. orale virtutes ſimul ſũ pte ſũt nate ddere ſimpłr bonũ hoĩeʒ ⁊ pducere ad hois felicitatẽ.li.s.le.ꝭ. in.q. ¶ MHoꝛalis ſcia ẽ ĩ vltio gradu certitudis.li.i.le.2.q.i. MKHoralis pbs ð veritate agẽdo ↄſide rat de volũtario ⁊ ĩuolũtario.li.ꝭ. le.i. expo. CARorales opanões dñant bitibus.li.2. le.2. in expo. Moꝛales malicie nõ oẽs ſunt ſimpłr malicie.li.7. le.6. AKoralis ſcia nõ ẽ ſufficiẽs ad facien dũ hoĩem felicẽ.li.x.le.i2. AHoꝛabł virtꝰ nõ alia iclinatio ab iĩcli natiõe nãli aĩ ad bonũ.li.2. le.6.q.9. MNHorab ſcia ad ipᷣaʒ nõ ptinet cogno ſcere oẽz diſpoẽz hoĩs ſʒ ſolũ illã qͥ ẽ p xĩa diſpõ ad finẽ hoĩs.li.i.le.xi.ĩ ex. ANHoꝛał ſcia ſcrutari dʒ de virtute aie vegstatiue ⁊ ptis eꝰ rõnem habentis li.i.le.xi.ꝑ toiluum. Hoꝛtuꝰ nõ ẽ felix.l .i. le.9. expo. Hot ꝑ rõneʒ poꝛdinat- ⁊ p electio/ nẽ pᷣiperatꝰ vocat᷑ hũanꝰ.li.⁊.le.S. Houẽs pꝛimũ quõ mouet ⁊ quõ vis pꝛimi mouẽtis ẽ iſiſtẽs oibꝰ rebꝰ ⁊ ẽ il lud quo res oẽs bone vel pꝛaue pcep tibiłr vł ipceptibilłr mouet᷑. li. 7. le. ip AłNox ſũmit᷑ oupłr.li.2.le.i.ĩ expo. Muſic dupłr põt ſũmi.li.x.le.ꝗ.. . Atiuitas bona ⁊ bona diſpoſitio — vocat᷑ idoles ⁊ quare.li.x.le.iꝛ. MHat a nõ ſufficit ad nos faciẽdos fe lices ibidem. Matura hũana nõ ſemp põt eadẽ öle ctatione delectari.li.7.le.iõ. NHãalis pbie diuiſio.li.i.ĩ ꝓlogo.q.⸗. MHäãle volũtariũ ⁊ dñatiuũ quõ cõueni unt. li. ʒ. le.i.q.i. Mãle quõ differt a pꝛedictis ibidem. Mãlis induſtria ꝗd ſit oſtẽdit.h.6.le. xi. in expo. Nãlis iĩclinatio ad virtutes coĩs ẽ om nibꝰ. le.i2.in expo. Itẽ ꝙ nõ ieſt equałr oĩbus ibidem. Mãlis eẽ aligꝗd põt dupkłr ĩitelligi oł ĩ genere vk i differẽtia. li. 7. le. 7. Nãle bonũ nullũ ẽ ĩ poteſtate nra. li. x..le.i2. Meceſſitas alit dicit de futuro alit de pᷣterito alit᷑ de pᷣſenti.li.õ.le..in.q. Neceſſitas imutabilitadᷣ pᷣt ſũmi dupil citer ibidem. MNeceſſitas hoĩs ſubeſt foꝛtune ſicut x arti.li..le.izʒ. Nocere eum qmin vult noceri nõ ẽ iniu ſtũ facere.li..le. iõᷣ.expo. Nocere ſibi ipſi eſt iniuſtũ facere.li.ꝰ. le.i. in expo. NMocumẽtũ ex ignoꝛatia ſactũ duplex ſ.factũ palogice ⁊ factũ nõ palogice. li..le.is.in expo. Nocumẽtũ ex paſſiõe quid ſit ibidẽ. NHNocumẽtũ ex electiõe eſt iniuſticia ⁊ malicia ibidem. NHNocumẽtoꝝ iĩuolũtarioꝝ quedã ſũt ve nialia quedã nõ venialia. li..le.ix.ex Nocumẽti diuiſio data p phᷣm eadẽ ẽ cũ generali dĩione peccati.q.i. Nolle ⁊ uelle quõ ſũt aciꝰ poitiui.li.ʒ le.2. in expo. Molle quoddã ẽ velle ⁊ volutaſ ẽ E volu tas.le.7.q.i. Noticia de aliquo obiecto põt eẽ du⸗ plicit᷑.li.õ.le.x.in.q. ertitudinalis.li..le.i.q.i. pi qᷓ; pri ĩ ope ciuili. li.9. le.2. q.i. Itẽ ꝙ pfi magiſ qᷓ; pꝛicipi ĩ ope dome lncodch2. Re ꝙ magis pꝛincipi in ope ciuili quã patri in ope domeſtico. .q.3. ¶ Obiecti eligibił conditiones .6. li. 3. le. 4. q.l. ⁊ quot reꝗrunt ad de lectationẽ. biectũ foꝛtitudis ꝗd ſit. ẽ enĩ circa terribile.li.ꝗ.le.i.ĩ ex. Obiecti ſcie ceꝛtitudo ĩ duobꝰ cõſiſtit. li. i. le. 2. q. i. Obpꝓbꝛiũ põt ĩeẽ vite felici. li. i. le.7. i ex. ¶ Occidẽs ſe ipᷣm facit iniuſtũ ñ ſibi ſʒ ciuitati. li.. le. i.ex. Oligarchia q ẽ raãſgreſſio ariſtocre/ tie politice eiꝰ cãz ⁊ effectũ oſtẽdit.li. 8. le. xi. ¶ Q modoxia ꝗd ſit ⁊ de ab⸗ põt eſſe. li. 9. le. 7. Diuz qᷓ q nobis ĩſũt qdã iſunt a nã q̃dã a doctria qdã a ↄſuetudĩe.li.i.le.i.ĩ ex Opatio oĩs pfecta ẽ ðᷣlectabił.li.x.le. §. C Opatio ẽ oĩs ſenſatio ibidem. Opatio pfectiſſima reꝗrit optimã di⸗ Moticia duplex.ſ. pbabilis opioms Bedliẽtia oĩa bõa opat. li. . le 2 * „q.2. ¶ Obediẽdũ magis ẽ pꝛi⸗ ſpõeʒ ĩ ſubiecto ſeu ĩ potẽtia cußeſt ? optimã rõneʒ obiectiuũ.li.x.le.X. Opatio oĩs iĩtellectuał vite vł ẽ ſpecu latio ſeu ſpeculatiua ł᷑ factio ſeu factĩa hee eni ſũt.3ʒ.fines triũ mtiũ.li.x.le.xi. Opatio ſpeculatiua ẽ opatio optĩa.li. x. le. 8. ¶ Itẽ ꝙ tal ẽ cõtinuiſſima ⁊ ðᷣ lectabiliſſima ⁊ ſufficiẽtiſſima ⁊ ꝙ eſt maxime eligibilis ibidẽ. Opatio vᷣtuᷣ duo cõtinet.li.2.· le. 6. ex O patio hũana ⁊ hũanuʒ bonũ ſũt mã ſcie moꝛalis in plogo.q.i. Opatio pᷣt attribui virtuti triplicit. li. F.le. 3. in. q. DODpatio ſcie moꝛalis duplex ẽ. li.i.le. i. q. 4. Opatio virtutis ẽ delectabilis ſᷣʒ mäz ſm ſe ⁊ honeſtiſſime ibidẽ. Opatio qlibet hũana ẽ cũ delectatiõe vł triſtitia.li.2. le.2. in ex. Oꝑanio quõ dicat᷑ eẽ bona vł mala ex circõſtãtia.li. ꝭ.le.2. q.. Opatio iuſta ẽ quoddã mediũ ĩter ĩiu ſtũ facere ⁊ ĩiuſtũ pati.li. Fle.x.i ex. 45 nõ ibicem.al. ſti patio rõiſ nobᷣ ⁊ beſtijs põt ſũmi du plicit. ¶ Opatio ututis reqrit ppõneſ vniuerſalẽ ⁊ pticularẽ.li.7.le.q. Opatio nõ iĩpedita ẽ delectabił.li.7. le.i4 patio ſpõtanea quid ſit. li. 3. le. 3. q.2. Opationũ qdã ſunt iĩterioꝛes ⁊ qdã exterioꝛes.li.9.le.ů. Opationũ qͥdã ſũt neceſſarie ⁊c vtiles ⁊ pꝛopter altera bona eligibiles que Pn ſunt m ſe ipſas eligibiles. li. x. . J. Opanonũ Ppter. ſe eligibilũ duo ge⸗ nera ibidem. Pperũ genera duo. ſ. mẽtale ⁊ coꝛpale.li. x. le. . Opatiões moꝛales dñãt᷑ hitibus.li.x. le.2.in expo¶ Opatiões pꝛeceden tes ⁊ ſequẽtes virtutẽ quõ cõueniũt ⁊ quõ differũt. li.2. le. 2. q.2. Oꝑpationũ ⁊ hituũ nõ ſumꝰ eqnalitr dñi. li. 5. le.x. ex. Opꝑpatiões virtutũ ſũt in ptãte nr̃a.li.ʒ le.S. ¶ Operis virtuoſi bonitas cõſi⸗ =S—=.,n 2— — — — — — ſtit in medio.li.2. le. 6. q. . Opis virtuoſi tres ſũt regule.q.2. O pus nõ tiñ diligit opificẽ ſicut econ H uerſo ⁊ quare.li.9.le.S. Opus ſiudioſũ quid eſt.li.x.le.ꝛ. Opus debuũ ⁊ opus redditũ quõ dil ferãt. li.S. le.iꝗ. in ex. O pus luſticie ſimplicis ⁊ opꝰ iuſticie iudicialis quõ diſtinguũtur ibidẽ. Opus mẽns factiue ẽ famulare pꝛa⸗ ctice mẽti.li.h.le.ꝭ2.expo. Opera facta ꝓpt᷑ timoꝛẽ vtrũ ſint vo⸗/⸗ lũtaria vel inuolũtaria. li. 3. le.i. expo. Opa per irã facta vel cõcupiaʒ ſũt vo lũtaria pꝛobat᷑.li.ʒ.le.ʒ.q.2. Opꝑa factiua totius virtiutiſ per que pt generari virtus ſũt quecũq; opa de nu mero legalium operum. li. . le. S. in expo. ¶ Opapilia ſciendi tiplex mod'. li.x. le. 2. ¶patiõis circũſtan tia quid eſt.li.ꝭʒ.le.2. q. 3. Opatiõis circuſtãne.S.li. .le.2. q.ʒ. Qpatiõis non oĩs vel paſſionis ẽ me⸗ dium.li.2. le. 6. in ex. Opans opera virtuoſa non ex boc dʒ dici virtuoſus. Ii. 2. le. 3. ex. Op ans virtuoſe quid requirit ibidem Opamur oẽs oĩa ꝓpter bonũ. li. 3. le. i in expo. ¶ ρ Patur iuſtũ ⁊ iniuſtů vn qſq; qm volẽs opat᷑.li..le.iq.ex. Operari oꝑa oĩm virtutũ põt intelli/ gi dupkr. li.S.le.2. q.2. Operari bene vel male mẽtis ſpecula tiuũ eſt verũ vel falſum. li. 6. le. 3. in ex O perari ignoꝛãter quid ſit.li.s. le. iß. Optimũ bonũ ꝙ eſt felicitas cõſiſtit ĩ vſu opatiõe virtu.li.i.le.⁊.in expo. Optimaꝝ virtutũ pꝛemiũ bonoꝛ F. li. 4. le. iſ. in expo. CBpiimd hoiĩs ſicut inuenitur in opatiõibus que faciũt ho minẽ felicẽ ſicut peſſimũ hoĩs inuenit in opatiõibꝰ que ſaciunt eum miſerum li.ꝛ.le.ij.¶ ꝛbati ad viꝛtutẽ dicun/ mur qui ſũt pꝛiuati tribuſ neceſſarijs re quiſitis ad virtutẽ.li.i.le.S.in ex. Dꝛdinata ad finẽ dupliciter dicunf. li.i.le.i.q.2. Bꝛdo eentiak põt eẽ iĩ — P geenera eius ibidem. ter aliqua dupliciter. li.2 le. 3. in q: ſſio quid ſit. li. 2. le. 4. q.i. Paſſio in quo eſt ibidem. aſſiouũ cã que ſit ibidem ⁊ quot ſũt Palſſio dupliciter ſũmi põt. li. 2. le. 2ĩ expo. Paſſionũ ſufficientia v quõ ſe babet Palſſio regulata per virtutem eſt me⸗ diũ ĩter paſſiões malaſ aliquãdo.le.6. q. 6. Paſſiões ali que mediũ hñt li. 2. le. in expo. ¶ Paſſionẽ vel actũ cãri tota liter ab obiecto põt ĩtelligi dupliciter Paſſiones tranſmutãt coꝛpus ⁊ quõ n. 7. le. 4. Paſſio quõ ligat ſciam ibidem. Palſſio 3 appetituſ concupiſcibilis eſt de lectatio.li.i.le.7.q.2. Paſſio ſequens opationem naãlem ne ceſſariam v boneſtã pᷣcipue opationẽ aicitie eſt quadruplex. li. 2. le. 4. ꝗ· i. Paſſionũ ſectatoꝛ ĩutilit adiſcet ſciã moralem. li.i.le.2. expo. Paſſum ĩ nãlibus ſe hẽt multipłr. li. 3. le. i. expo. Pati iniuſtũ põt intelligi duplicit. li. J. le. i6. in expo. Patiẽs aliqꝗd nõ ẽ agẽs ⁊ ecõuerſo. u. 2. lę. i. q. D2. Patiẽs imuſtũ pł hẽt de malo pena li ⁊ minus de malo culpabili q faciẽs li. 5. le.o.q.2. ÓYU Pa rabola vnde dicatur. li. 4. le.i · in expo. Parentes magis diligunt filios quaʒ ecõuerſo.li.S.le.izʒ. Paruificuſ quid eſt ⁊ que cõditiones eius.li..le.iqꝗ.in expo. Parificentia quid ſit. li.A.le.xi. in expo. Peccatũ oẽ in genere opis poſſet fie ri ex paſſione. li.. le. i. q.i. Peccatũ nullũ ẽ ꝙ nõ ſit aliqua pena dignũ vel cõtracta vel illata vel inferẽ da. li. . le. is. q.2. ¶ Peccata inãliuʒ ſunt extra terminos malicie. li. 7. le. 6 Peccatũ ex induſtria ꝗd ſit. li.i.le.i.q i. ¶ Peccata.ꝗ.quibꝰ viciat᷑ oẽ cõſi/ Peccãs cũ delectatione magis pec⸗ cat ceteris pibus qᷓ; peccãs cũ triſtitia li..le.7.¶ Pedagogi erudiũt iuue/ nes delectatiõe ⁊ triſtitia.li.x.le.i. Pena oiĩs nõ uiſa eſt ꝓhibita. li. .. le. 19. ¶ PMerlectio ſiue virtꝰ hoĩs põt di ci dria rriplici de cã.li.i.le. S. ex. Permãſiuꝰ ⁊ cõtinẽs quõ ſunt idem ſicut ea que ſignificãtur per diffinitio/ nẽ ⁊ nomẽ diffiniti.li.7.le. 2. in expo. Per fectũ quadrupłr dicit᷑ .li. i. le.. in elllmu hoĩs inuenit᷑ in opatõ ex. nibus que faciũt euʒ miſ. erũ. li. 7. le. ig debita vel indebita. li.. le. ö.q.i. Pertinaces iudicij ſũt ĩmãſiui ſue opi nioni.li.⁊.le.xi. Pbylotimia qd ſit oñdit ⁊ quõ ſe ha beat ad magnanimitatẽ oñdit.li. 4. le. G * i9. ex. ¶ Pbylotimia que ẽ amoꝛ ho irs gad ſn:ia. le. :in ero⸗ yldtia oia bona opa opat. li. .. le. En ¶ Pbia oꝛ habere delectatio⸗ nes admirabiles ppr᷑ duo.⁊ quare li. x.le. S. ¶ Mbie naturalis diuiſio. li.i. in pꝛologo.q.4. . Placidus ꝗd eſt.li.4.le.2i. in expo. Nolicia duo cõcernit ⁊ ꝙ polirica nõ eſt in vacatõe. li.x. le.9. Politica felicitas tria ſolũ requirit eſ ſentialiter.ſ.acno bona ⁊ virtuoſa 1p poꝛtio debita opantis ad opus ⁊ vite ſufficiẽtia.li.x.le.xi. PHolitici tres ſũt ſpẽs ⁊ totidem traſ greſſiões earum.li.S.le.xi. .— Poſſibilia per nos fieri que ſint illa. li. ʒ. le. 6. in expo. Poſitio ariſtotelis de felicitate cõcoꝛ dat p oĩa fidei xp̃i.li.i.le.q.q.2. Potẽtie cognitiue in ꝑte ſenſitiua ſũt decem. li.i. le. xi. qJ.i. . Potẽtie appetitiue due. potẽtie mo. Perſeuerãs pugnat ⁊ nõ vincit.li. 7. enſona pſone p̃fert᷑ ⁊ de cã tiue quatuoꝛ ibidem. Potẽtie aĩe ſunt idẽ realiter cum aĩa li.i.le.xi.q.2. ¶ Potẽtie aie diſtiguũ tur ꝗditatiue ab ala ⁊ inter ſe ibidem Potentia vel ĩpotẽtia nãlis de 2? ſpẽ qualitatis quõ ſũmãtur ibidem. Potẽtia eſt vna ⁊ eaden ſos actus determĩabił põt determina/ ri ꝑ diuerſos actꝰ vno mõ vel alio ⁊ a⸗ lio.li.6̃. le. 2.in.q. Potẽna rõnalis que valet ad oppoſi ta nõ eſt intellectꝰ ſolꝰ nec appetitus ſolus. li. 6. le. 3. ex. Potẽtia indetermiĩiata valet ad oppo ſita nõ põt exire in actũ niſi determie tur ꝑ phereſim ibidem. Potẽtia dupłr ſũmit.li.6. le. x. in ex. Ptãs hoĩs nõ ſufficit ſine dei auxilio pꝛo acꝗrenda virtute c declinãda ma licia.li.ʒ.le.x.q.2. Ptãs dei non ſufficit ſñ ↄſenſu hũano ibidẽ. tãs hoĩs ẽ ĩ ptãte dei ibiõ. Ptãs dei eſt in ptãte hoĩs ibidem. Ptãs ⁊ volũtas reſiſtẽdi ſũt.2. que fa ciũt cõtẽnere pᷣcepta.li.x.le.izꝛ. Potẽtatus põt venire vel ex genere k ex violẽtia.li.x.le.⁊. Pꝛaxis qd ſit.li.6.le.ʒ.q.2. ꝑ totũ. Praxis ĩ libro ethicoꝝ ſũmit᷑ ꝓ actu hũano ꝗ ẽ ĩ hoĩs ptãte ad hᷣ ꝙ fiat ibiõ Practici intellectꝰfinale opus eſt veri tas licet nõ ofs.li.6.le.ꝭ.ex. Pꝛauis hoibꝰ nõ exiſtt aĩcabilia ad ſeipᷣos qꝛ diſcoꝛdãt a ſi. eip̃is. li.. le. . Praui hñt ꝓ cõcoꝛdia diſcoꝛdiã ibið. Prau nõ diſpõitur amicabiłr ad ali quẽ qꝛ nec ad ſe ipſũ ibidẽ. Prauoꝝ hoĩuʒ aiĩcitia fit mala qꝛ ipi cõicãt opibꝰ pꝛauis.li..le.iꝗ. Pꝛauiſĩ rebꝰẽ ali nãle bonũ qꝙ ẽ me liꝰ quã ipᷣe res ſᷣm ſe ipſas acceptas ꝙ ẽt ðr nomẽ bonũ.li.x.le.Dꝰ. Pꝛecipere recte duo requirit ⁊ de. 4. peccatis cõtra ipᷣm.li. 6. le. x. in. q. Pꝛedicare nõ debet quis ꝙ nõ facit T quare.li.x.le.i. Pꝛedicatio ſiue ſermo ſcie nõ ſuſficit ↄtrarioꝛum li..le.i.in expo.¶ Potẽtia p diuer/ —„„ — — dad faciendũ hoĩiem felicem. le.in. Pꝛeſentia amicoꝛũ alleuiat amici do loꝛem ⁊ de cã quare boc eſt.li.9.le.iʒ Pꝛeſũptuoſus ⁊c foꝛtis quõ cõueniũt ⁊æ differũt.li.ꝗ.le.ʒ.in expo. Pꝛinceps eſt cuſtos iuſti ⁊ debitũ.li. Fle. 12. e. Pꝛinceps ſi eſt iuſtuſ nihil aliud vide tur ſibi eſſe coꝛdi ⁊ cure niſi equalita⸗/ tem ibidem. L Pꝛincipi bono danda eſt merces nõ quecũq;.li.s.le.iꝛ.expo. Pꝛincipatus tres.ſ.regnũ ariſtocra na policia ⁊ de tribus ſibi oppoſitis ſi cut tirãnia olligarchia democratia. le. 6. ex. Deeiclpatul bõitaſ exigit qᷓ;tũ poſſibile eſt vnitatẽ pꝛincipatꝰ ⁊ pꝛin cipis.li.S.le.xi. Pꝛincipia ſũt ĩ triplie gradu. li. 6.1e. 7.1. q. rieipnor quedã cogita ſũt ſẽſatone quedã ſenſu. li.i.le..ex. Pricipiũ pᷣt ſũmi tripłr.li.i.le.d.q.A. Pꝛincipiũ in cognoſci põt ſũmi dupli citer ibidem. ¶ Pꝛincipiũ eſt plus qᷓ; dimidiuʒ totius opis ⁊ quõ. li.s. le. 17. q. 2. ESntipti efficieẽs illiꝰ act qui dicit᷑ pꝛaxis eſi ipa electio.li.6õ.le. Dinr. Pꝛuatio caritatis ⁊ pꝛiuatio illibe- ralita ñ ſũt vna pꝛiuatõ.li.A.le.x.q.2 Pꝛodigalitatis ⁊ pꝛodigi cõditioneſ 3. h. 4. le. 9. in expo. Pꝛodigalitas ſᷣm ſe ſ⸗ upta nullo alio vicio ſibi ãnexo eſt quedã malicia ⁊ di ſpoſitio mala ibidem.q.ꝭ. ☛G Pꝛodigaluas nõ moꝛaliſ malicia nec pꝛauitas appetitꝰ ibidem. Pꝛopoſitio oĩs ĩmediata eſt per ſe 10 ta ⁊ qd dicat᷑ ꝓpoſitio ꝑ ſe nota. li.6. le. 7. in. q. Pꝛopoſtũ eſt appetitᷣ exequẽti iam electum.li.i.le.xi.q.i. Pꝛopoꝛtio geometrica ⁊ ariſmetrica quõ differũt. li. S. le.6.ĩ ex. ⁊ li.2. le. ex. ¶Mꝛopoꝛtio ariſmetrica ? equa litas ;titatis eſt ſeruãda in ſatiſfacõ . ne. li.S.le.S.in.q. Pꝛincipiũ opatiõis intrin⸗ ſecus duplex. li. 3. le⸗ 3. q. i. le. xi.ĩ expo. Pꝛudẽtia pcipi Pꝛouidentia intelligẽtia ⁊ me moꝛia nõ ſũt tres virtutes ad inuicẽ diſtincte nec a pꝛudentia. li. 6. le. x. ex. Pꝛoxioꝝ actiões ⁊ facta poſſumꝰ me lꝑ ſpeculari qᷓ; noſtra ⁊ quare hoc. li. 9.le. x.¶ Pꝛudẽtia melioꝛ qᷓ; ſapia.li 2.lex. Med. ¶ Mꝛudentia nõ eſt ſcia li. 6. le. 6. in ex.⁊ le..in ex. Pꝛudẽtia ꝗd ſu ᷣm ſu diffinitionem ibideʒ. ¶ Pꝛudẽtia ⁊ tpantia ſe hñt ſicut ſaluãs ⁊ ſaluatũ ibidẽ. Pꝛudẽtia ⁊ ars quõ differãt ibidem. Pꝛudentie ⁊ opiniõis cõuenietia ⁊ differẽtia ibidem. Pꝛudẽtia quõ ſit hĩtus cũ electione ⁊ quõ debeat intelligi.li.6d.le.6h. q. i. quõ ſit hitus actiu ibideʒ. Item quõ ſit circa huana bona ibidem. Pꝛudẽrie hñtis in ſe noticiazʒ vłem ⁊? pticularẽ tres ſũt ſpẽs. li.6. le.9. ĩ ex. Pꝛudentie que verſat᷑ circa ciuitatẽ ⁊ ciuitatis cõitatẽ due ſunt ſpẽs ibidem Pꝛudentia polnica.. cõdiuões.li. 6. le..in ex. M Pꝛudẽtia pſonalis quid ſit ibidez. Pꝛudẽtie cuilibet. 2. ſũt ptes inte/ grales.ſ.cõſiliatiua ⁊ deliberatiua 2²⁰ vero ĩdicatia ⁊ ſniatĩa.li.6.le..i ex. Pꝛudęætia ⁊ ſcia quõ ↄueniũt.li.6õ.le. 9. ex. ¶ Mꝛudẽtia ad bñ viuere ſoꝛii tur. 4. foꝛmales rõnes. in. ꝗ. Pꝛudẽtia intellectꝰ guomẽ ⁊ ſyneſis ſũt circa eãdẽ materiã.puta cõſiliabi/ lẽ ꝓbat hoc p.ʒ· media.li.6.le.x.ĩ ex. Prudentie opa.a.li.õ.le.x.qi.⁊ de quatuor eiꝰ parnbꝰ ibidem. Prudẽtie vtilitateʒ oñdit tripłr. li.6õ. ſpit gĩa ſapie ibidẽ ĩ. ꝗ. Prudẽtia ẽ felicior q; ſapia ibidẽ. Prudẽna eſt melioꝛis parucule qᷓ; ſapientia ibidem. Y”YM Pꝛudẽtia ⁊æ magnimuas ſüt genera⸗ les viriutes.li. .le.iq.q.. Pꝛudẽtia pſonalis ⁊ politica ⁊ yco⸗ nomica ⁊ legiſpoſitiua ſunt idẽ hiſus li. 6. le.. in. q. ¶ Pꝛudentiſ eſt bene cõſiliari circa bona boneſta ⁊ circa vii lia ipᷣi pꝛudenti ⁊ circa rõem bene vi/ uere hoĩs non ſolũ ſᷣm ptem aliquã bo ne vite.li.6h.le.6õ.in expo. Pꝛudæẽtes nõ fiũt faciliter geometrici vel logici ⁊ cãm oñdit.li.h.le.q . Pꝛudẽtes quõ poſſũt eſſe incõtinẽtes ⁊ quõ nõ. li. 7. le. 2. expo. Puer peccãſ vltra modũ alioꝝ dicitur indiſciplinatus.li.4.le..expo. Pueri ⁊ intẽ perati remedia ibidem. Punitõ facit dr̃am pſonaꝝ. li..le.S. in. q. ¶ Puſillanimꝰ qd ſit.li.4. le.iſ in ex. ¶ Puſillanimꝰ quid ſit ſᷣm dif fimitiõem ⁊ de quatuoꝛ cõditiõibꝰ eiuſ le.ið.ex. ¶ Nuſillanimis nullus ẽ hu milis.li.4.le.iq.q.ſ. Puſillanimis magnimꝰ A chaymus in quo differũt ⁊ cõueniũt.q.x. Puritas eſt impmixtio ⁊ ipuritas p⸗ mixtio vni nature cũ altera.li.x. le.6. AAltionẽ habere dupliciter dicitur Ratio recta eſt imediata regula virtu tum moꝛaliũ.li.6.le.i.ex. Readamatio quatuoꝛ habet ↄditiõe IReddẽda nõ ſũt oĩa oĩbꝰ nec deo nec pfi.li. .le.2. expo. RRegimẽ bomi viri expediẽtiꝰ eſt regi/ mine bone legis.li.S.le.. in. q. Regnũ quid ſit.li.S.le.xi. NRemedia intẽperaui ⁊ pueri.li.ꝗ.le. 7.in expo. Rerum genera quatuoꝛ. li. i. le. 2. ĩ ex. Merũ differẽtiũ penes ſua pꝛincipia tfria ſunt genera ibidem.q.i. Rerũ differẽtiũ penes modum eẽndi nia ſunt genera ibidem. MRerum fugiẽdarũ circa moꝛes hoĩim tres ſũt ſpẽs.ſ.malicia incõtinentia ⁊ beſtialitas.li.⁊.le.i.in expo. Res in quibus nõ cõſiſtit felicitas re quiri ad felicitatẽ põt dupłr intelligi h.i. le. 7.q. 4. Reſpectꝰ realis põt eẽ ad terminum non exñtem. li.i.le.xi.q.2. Reethoꝛica nõ eſt pꝛactica vel ſpecula tina in plogo.q.ʒ. Retribuẽs vtrũ debeat retributiõem facere ᷣm quãtitatẽ muneris vel ſʒ qᷓ; titatẽ vtilitatis.li.S.le.i⸗. NRetributio fieri non debet in ſili ge⸗ nere.li.9.le.2.q.h. Retributionis exnimatio debet fierl arbitrio recipiẽtis.le.i.q.i. Retributiõis extimatoꝛ nõ dʒ eſſe ꝗ retributionẽ ĩtẽdit.li.q.le.i.q.i. Retribuendũ eſt magis q; danduzʒ ⁊c vbi ⁊ in quo caſu oñdit.li..le.2.ĩ ex. Repugnare voluptati eſt difficiliuſ qᷓ; epugnare ire. l. 2. le. 2. in expo. Aluatio hũana reducit᷑ ad qua/ ütuoꝛ pteſ ſcie ciuilil.li.i.le.i.q.⸗ BSapie cõditiões. 4. li. 6. le. S.ĩ expo. Sapia dupłr ſũmit᷑.li.2. le. ̃.q.x. Sapia eſt noticia cõiſſima.li.6. le.S.ĩ So⸗ ꝙ ẽ noticia certiſſima ibi dem. Item ꝙ eſt circa pꝛincipia ⁊ pꝛĩ cipiata ibidem. Sapia ſimul eſt intellectꝰ ⁊ ſcia.li.õ. le.S. in expo. Itẽ ꝙ ẽ circa obiecta nobiliſſima ibið. Sapia ad pꝛndẽtiã ⁊ ad ſciẽtià politi cam cõpata hẽt.ꝭ. differẽtias.li.6.le. (Sap 8. in expo. ia ẽ itellectualis vᷣ/ tus. li. 6. le. S. q. i. ⁊ que eius diffinitio ibidẽ.¶ Sapiẽtia ſᷣm eam neminem mẽtiri cõtingit ⁊ mẽtiẽtẽ p eaʒ maife ſtare cõuenit.li.6.le.S.q.i. Saplẽtia quaẽ cõuenit cũ doctria logi cali. li. 6. le. S. q.2. Sapiẽtia facit hbominẽ cõtẽ ptoꝛẽ mũ/ di ibidem. q.i Itẽ pꝑ ipam hõ fit aĩcꝰ dei ibidẽ. Sapiẽtie vtilitatẽ oſtẽdit.li.6õ.õle.xi.iĩ᷑ expo. ¶ Sapiẽs ſiue ſtudioſus idiget alimẽtis.li.x.le.S. Sapiẽs ẽ deo amãtiſſimꝰ.li.x.le.xi. Sapiẽs ẽ feliciſſimꝰ ibidem. Sa piẽtũ opio videt᷑ rõnibꝰ conſonare qꝛ ñ ponit opionem ſñ rõne.li.x.le.xi Satiſfactio nõ facit differẽtiã pſonarũ ſʒ punitio.li.s.le.S.in.q. Scaãdalũ duplex.ſ.actiuũ ⁊ paſſiuũ li. 4.le.i7.in expo. Scia moꝛalis ſola eſt pꝛactica. li.i. in ꝓlogo.q.ʒ.(¶ ¶ Scia maioꝛ requuit᷑ ad — 2 — 1 — — — — LeS =☛ 5½ – — ⸗– — — 8 6 — pr opandũ ᷣm moꝛẽ q; ſ̃m nam. li. 3. le. ʒ. q.i. ¶ Scie oꝛigo vnde ſit.li. Scia gd ſit m ſuã diffinitiõem. li.6.le 4· in expo. ¶ Scie cuiſſibet ſũt aliqua pꝛincipia.li.6.le.7.in expo. In ſanctis artibus ⁊ docirinis qualis eſt oꝛdo ꝓcedẽdi.le.9.in expo. Sciam habere dupliciter cõtingit. li. le. 4. ¶ Scie quõ cõtrariat᷑ incõtinen na ibidem. ¶ Scia quõ ligat᷑ a paſſio ne. li..le. 4. ¶ Scia nõ ꝓbat ſuũ ſub lectũ de alio ſubiecto in plogo.q.i. Scia oiĩs vel ẽ pfectio ĩtellecius ſpecu latiui vł pfectio ĩtellectus pꝛaciici ſeu actiui vel pfectio mentis factiue ibidẽ q.3. ¶Scia moꝛał ſcrutari debet de virtute aie vegetatiue ptis ⁊ ptis rõeʒ hñtis.li.i.le.xi.per totũ. 4* . Scienlſ dicitur dupliciter ſciam bũs ? ſcia vtens.li. 7. le. 4. Scibilis materia que ſit. li. 6. le. 4. in expo · ¶ Scibilis cõditiones tres. ſ. ꝙ eſt eternũ ingenitum ⁊ incoꝛrupii- bile ꝙ oẽ ſcib ile eſt eternuʒ ſił itudia rie dictum ibidẽ. Scibile nõ eſt eter num eternitate ppꝛie ſũpta. li. 6. le. 4 in.q. ¶ Syneſis quid eſt ⁊ ꝗd non oñdit.li.6.le.x.in expo.per totum ibi eſt aũt ſyneſis. Sneſts non eſt vir tus diſtincta a pꝛndẽtia. li. 6. le. x. ĩ.q. Sectatoꝛ paſſionũ ĩutiliter adiſcet ſet entiã moralẽ.li.i.le.2.expo. Sectator noĩs vtilit᷑ ſciet ſciaʒ moꝛalẽ ibidem. Senes nõ fiunt cito amici. iunuenes ãt ſic. li. 8. le. . ¶ Sermões ſciẽtifici nõ ſunt ſu fficiẽteſ ad faciẽdũ hoĩes feliceſ li.x.le.ꝛ.¶ Sermo eſt inualidus ⁊ in efficax apud eos ꝗ pꝛincipia fᷣmonis non intelligunt.li.x.le.ii. Sermo nõ põt vł nõ eſt ſibi facile traſ mutare que per cõſuetudinẽ vel nali/ teer ſunt cõpꝛebenſa ibidem. Senſibile pficit opatiõem ⁊ quõ. li.x. le. F. Seruus nõ habet deliberati uũ.ᷣli. 6. le. i2. in erpo. Signũ dirrectiuũ hoĩs opatis põt eſſe quadruplex. li.6,. le. i. q. Signũ ad qð aſpicit oẽ operãs nõ eſt medium virtutis ibidem. Sikitudo duplex vniuocatiõis ⁊ ꝓpoꝛ tionis ⁊ ꝙ ſunilitudo ꝓpoꝛtiõis cã eſt aĩcitie. vniuocatiõis vero ñ.li.S.le.2. Simplex ⁊ cõpoſitum duobus modis accipiũt᷑.li.7.le.iõ. Simpkr put eſt dictio põt ſũmi multi/ pkr.li. ʒ.le.i.in expo. ð/ Solitariã vitã nullꝰ eligeret.li.q.le.x Sophyſte voctur qui nõ ciuiliter con uerſantes ꝓmittũt docere po liticas.li Sophyſte nullam bñt bonoꝝ operũ ⁊ cimlium experiẽti.li.x.le.i3. Itẽ ꝙ tales nullũ poſſunt facere bonũ legiſpoſitiuũ vel recte iudicare de legi bus optimis niſi a caſu ibidem. Specifica natura quõ abſtrahit ab eẽ virtuali ⁊ actuali.li.i.le.4. q.2. Speculatio ẽ operatio ſiue acł ſcõᷣus ovt eſt diuiſus cõtra pꝛimũ actũ qui eſt hitus ſᷣm ꝙ eſt opatõ intellectꝰ.h.6. le .i. Speculatio põt ſũmi dupli citer. li.6. le. ʒ.q.2. Speckatiua opatõ ẽ vacatiua li.x. le. 9 Spõtanea opatio qd ſit.li.ʒ.le.ʒ.q.2 Studium quid ſit diffinitiue. li.i. le. . in expo. Studioſus eſt in potentia ad aliquod opus dupliciter. li. 4. le. 24. expo. Studioſus nõ põt ppꝛie verecundari ibidẽ. q.i. (Sndiol i ⁊ bõi paꝝ curãt de pꝛincipibꝰ ſecularibus ⁊ quaẽ.li.S. le. 7. (Btudioſus eligit bñ ⁊ feliciter viuere p vnũ annũ qᷓ; multo tpᷣꝛe dele ctari re miſſe.li.9.le.. Studioſo ⁊ felici ẽ naturałr eligibilis X appetibił amicꝰ ſtudioſus.li..le.xi. Studioſo ẽ eligibile cõuiuere cum aĩ⸗ co ibidem Studioſi vel pꝛaui landãdi vel vituꝑã di non dicũtur hoĩeſ ſᷣm paſſiones ſed Vni ⁊ diſpoſiti. li. 2. le. 4. ql1l. Subiectũ per virtutes moꝛales pfecti bile ẽ ad alteꝝ referribile.li. . le. S.ĩ q. Subiectũ pꝛimũ ſcie moꝛaliſ eſt bomo vt liber in pꝛologo.q. .. Subueniẽduʒ eſt magis amico ꝓpter bonitatẽ virtutis q; ei qui eſt amicusp pier dem piitan generis.li.ꝗ.le.2.in q.(¶ Supbus magnanim in qua/ tuoꝛ differunt. li. 4. le. iq.q. 4. Aciturnitas veritatis quõ eſt vi/ cium ⁊ quõ nõ eſt viciuʒ. li.i. le. Tactꝰ ẽ cõiſſimꝰ oĩm ſenſuũ.li.ꝗ.le.⁊ in expo. ¶ Zẽperãtia nõ eſt in appe nitu ſenſitiuo.li.a.le.s.in expo. Tẽperantia ꝗd appetit ⁊ ꝗqd fugit ⁊ qualiter. le. 7. q.2. Tẽperãtia eſt virtus cardinalis ibidẽ Eẽperãtia quid ẽ.li.2.le.⁊.in expo. Tẽperãtia eſt circa tactũ ⁊ guſtũ non circa alios ſenſus.li.q.le.ꝭs.expo. Temperãtie ꝓpꝛietateſ oñdit.li.4.le 7. in rpo. (!eperaͤne diffinitio Fm tulliũ.li.ꝗ.le.⁊.q.i. . . Tẽperãtia moderat᷑ tiñ delectationes circa tactũ ⁊ guſtum.li.ꝗ.le.⁊.q.i. Itẽ ꝙ moderat᷑ cõplacẽtias ſequẽtes app̃henſiõem in oꝛdine ad tactum æ guſtum ibidẽ. Iteʒ q moderat᷑ qᷓ;tũ ad exercitiũ actꝰ oẽm appᷣhenſiõem dele⸗/ ctabiliũ ſᷣm guſtum ⁊ tactũ ibidem. Item ꝙ moderat᷑ geſiꝰ ⁊ motꝰ coꝛpo ris ibidem. Tẽperãtia ⁊ pꝛudẽtia ſe hñt ſicut ſal uans ⁊ ſaluatũ.li.6̃.le.6.in ex. Tẽperãtia ⁊ intẽ perãtia nõ ſũt circa beſtiales delectationes.li..le.S. Tẽperãtia ⁊ cõunẽtia hũñt ſituudineʒ tam in noiĩe qᷓ; in opere.li. .le.i2. Tẽperati cõditiõeſ.iꝛ.li.q.le..ĩ ex. Tẽperatus ⁊ itemperatꝰ quõ oppo/ CTẽperat nec pꝛudẽs fugiũt oẽs dele ctatiões ⁊ ꝙ nõ oĩa que pueri⁊ beſtie ꝓſequũtur ſüt mala.li..le.iꝗ. Tẽporalis ꝓſperitas ⁊ bona coꝛpis diſpoſitio quõ requirũtur ad felicitatẽ ⁊ quõ nõ.ll.i.le.7.q.AYæ.. Terribile ꝙ timemꝰ quinmplex ⁊ mt tiplex malũ ꝙ ſoꝛtuudo habet mode/ rari non tamẽ ſingula ꝓpꝛie.li.q.le.i. in expo. ¶ Zerribile circa qꝙ, eſt foꝛti⸗ tudo eſt multipliciter variabile ibideʒ Timere ⁊ non audere non ſunt idem Timidus dupliciter eligit fugã terribi lium. li. 4.le..in expo. Timidus coincidit cum coacto qui de ficit in audendo.le.2. ex. Timoꝝ.6.ſpẽs.ſ.ſegnities erubeſcen tia verecũdia ſtupoꝛ admiratio ⁊ ago nia. li. 2. le. 4.q.i. Timoꝛi cedere quõ ſit laudabile vł vi tuperabile ibidem. Timoꝛ oppoſituſ audatie diuidit᷑ i.6. ſpẽs.li.4.le.q.q.i. Tumoꝛẽ ⁊ augaciã moderat᷑ foꝛntu/ do ibidem. — que eſt ꝑs politice quid ſit. Tyrãnia eſt trãſgreſſio regni ⁊ quõ cõ uenit ⁊ differt ab eo.li.S.le.xi. Tyrãnus ſe hʒ ad ſubditũ ſicut arti/ fex ad oꝛganũ ⁊ ſicut dñs ad ſeruũ cir. ca li. ð. le.iꝛ.¶ Cragedia ⁊ comedia vnde dicãtur.li.i.le..in expo. Trãſmutatõ aliqua ẽ delectabiliſſima nature male ⁊ coꝛꝛupte.li.⁊.le.id. Trãſmutatio.quare ẽ delectabilis na ture coꝛrupte.li.⁊.le.io. Triſtitia ⁊ voluptas ſũt ſigna genera toꝛũ hituũ.li.2.le.2.ex. Triſtitia ⁊ delectatio ptẽdũt æ exten dũt viceg ſuas per totã hoĩs vitã.li.x. le.i.( Itẽ ꝙ hñt magnã potẽtiã ad ð coꝛãdã ⁊ inquinãdã virtutẽ ⁊ felicem vitã ibidẽ. 4 Triſnitia coꝛrũpit ꝑ ſe opatiõe m.li.x.le. 6. Triſtitia delectatio ſũt regule oĩs o/ peratiomis hũane. li. 2. le. 2. in ex. Triſtitie ſiue doloꝛis.d, ſũt ſpẽs.li.2. le.4. q.i. 6 Triſtia multa ſubſtinere ꝓpter puũ bonũ nihil habet delectabi le.li.ꝗ.le.ꝗ.in expo. Acare dupłr ſũmit᷑.li.x.le.q. Vengere rem nõ ſuã maiꝰ pecca tũ eſt in genere peccati qᷓ; emere rẽ nõ ſuã. li. F. le.i7.q.2. Aelle ⁊ nolle ſũt duo actꝰ poſitiui.li. 3. le. 2. in expo. ¶ Aelle aligd cõtin⸗ S=.- — — — —— n . d cen ist . l dhn on 0 ngeu ened nn/ git dupkr. li. 5. le. 9. in expo. Zenia v miſericoꝛdia quõ diſferunt n.ʒ. le.i. in erppo. Aeniale aliter ſũmitur apud pbof ali ter apud theologos. li.j.le.is.q.2.· Nemeſi qd ſit oñdit.li.2.le.7.in ex. Aeracis cõditiones.6.li.4.le.22. ĩ ex NHeritatis iacture.i2. li.i. le. 4. q. i. Aeritas triplex.ſ.viue doctrine ⁊ iuſti cie.li.i.le. .q.i. Aeritas ẽ pᷣferenda amicitie ⁊ aicitia virtutis. amicitie hois ibidem ⁊ i ex. Aeritas qꝗd ſit.li.2. le.õ.q.ꝛ. Aeritas que eſt virtus ꝗd ſit.li.2. le. in ex. ¶ Ueritas vt eſt moꝛalis vir/ tus nec eſt veritaſ doctrine nec iuſticie nec vite.li. 4. le.22. q. 2. Aeritas rõnis aliqua ſen aliqua ratõ vera eſt neceſſario requiſita ad hoc ꝙ ctica.li.6.le.ꝭ.in expo. Aeritatis taciturnitas quõ eſt vicium . 1 * quõ non. li.i.le.ꝗ. q.i. Aero oĩa cõſonãt ⁊ quõ.li.⁊.le.is. AVero oĩa cõſonãt falſo ãt cito diſſonat verum. li.i. AVerecũdia eſt paſſio.li.J.le.24.i ex. Aerecũdia non eſt virtus ibidem. Aerecũdia ſeibus non comingit.li.A. le.24. in ex. erecũ dia tribꝰmõiſ Verecũdia hʒ duo genera obiectoꝛuz ibideʒ. ¶ Itẽ ꝙ duplr pꝑdit᷑ ⁊ dupli ci de cã ibidẽ. ¶ Nerecũdus plus tiet dephenſiõezʒ hoĩm qᷓ; turpitudinẽ aciu um ibidem. Aicia extrema cõtendũt de medio qꝛ vnuſqſq; dicit medietatem ⁊ virtutem ſuã eſſe.li.2. le.7.in expo. Ainci a foꝛtibus ⁊ ſupexcellẽtibꝰ tri / ſticijs non eſt admirabile nec reputari debet mollis vel incõtinẽs ſed eſt di/ gnus indulgentia. li. 7. le. 9. Ninci ⁊ deficere quõ differunt ibideʒ Nictoꝛia inter cũcta pñtis vite eſt ma inus gaudiũ.li.4. le. 4. q.7. Nictoꝝ enacſamet ⁊ quõ dicatur li..le.S. ¶ Amdictã expetũt..li.4· i. in expo. Virtus non eſt a natura ibidem. VAirius differeter eſt a natura a doctri le. 2. q. 2. G Aiolẽtia ⁊ dormitio tur/ bant inoꝛdinãt oꝛganu fantaſie.li. le.4. ¶ iolẽtũ quid ſit.li.ʒ.le.i.ĩ ex 2. q.2. (Aires quatuoz in bole ex ꝗ bus ꝓcedũt oẽs opatiões moꝛales.li. J. le. 4. er. Nir bonus iuſtioꝛ ⁊ diuioꝛ eſt bona iuſta lege.li.s. le.. in. q- Air bonꝰ vᷣm iuſticiã coꝛrigit cõeʒ ſen tentiã legis ibidem. D Air bonus maxie vult ſaluari ⁊ viue⸗ re ſᷣm ptem intellectiuã.li. .le. ·. Virginitas ex duobus integrat᷑.li.. le. 7.q.4. Airginitaſ quomõ differt a caſtitate ⁊ ibi de hoc ibidem. . Airtuſ moꝛał duo genera. li.6. le. xij⸗ Nirtuſ inter duo genera vicioſa diſtat magis ab vno ⁊ minꝰ ab altero ibidẽ .q.2. ¶ Virt'moꝛal nõ ẽ alia iclinatõ abliſe iõe nãli aĩ ad bonũ.li.2. le. G .q.9. ¶ Virtutis diffinitio que eſt ibi de m itẽ. l.2. in expo. Airtus moralis melioꝛ ẽ oĩ virtute in tellectuali ibidem.q/y9. Airtꝰ diſpõit actiue ⁊ paſſiue ad opa tionẽ ſuã q; reddit bonã.q.i. Virtꝰ oĩs moꝛalis ĩ genere hẽt pꝛinci palẽ opationẽ ad alterum tranſeuntẽ. li..le.x.in.q. AVirtus oĩa pꝛecipit que pꝛecipit lex æ hoc dupłr ibidem in epo. AVirtus oĩs moꝛalis pꝛius intentione regulat opationes qᷓ; moderet᷑ paſſio nes.li.s.le.ꝗ.q.2. S AVirtꝰ pfecta tripliciter dicit᷑.li.s.le.ʒ. Nirtus determiat hoiem ad bene age re ⁊ ad bonũ.li.i.le..q.i. Nirtus moꝛalis oĩs eſt in volũtate ⁊ non in appetitu ſenſitiuo.le.xi. q.A4· Airtus quõ paſſiones moderet᷑ ibidẽ Airtus intellectualis generat᷑ ex do⸗ ctrina. virtus moꝛalis ex moꝛe.li. 2. le ꝝ ę⁸̃äð ð . na ⁊ a cõſuetudine.ibidem.q.2. Airtus maxie eſt ſᷣm naturam. li. i. le⸗ LAinns eſt coꝛruptibilł dupliciter. q. 3. Airtus eſt circa voluptates ⁊ triſtuti/ as ibidem ⁊. q. 3. ꝙ magis eſt circa delectationem ibidem. Airtꝰ quatuoꝛ cõcernit ĩ genere ibidẽ AVirtuus generatio põt fieri citius ⁊ tardius.qi. Airtus ex vnica opatione pot genera ri in aia ⁊ quõ non. li.2. le. 2. q. i. Niriꝰ vnita quõ ẽ foꝛtioꝛ virtute diſp/ ſa ⁊? quõ nõ ibidem. Virtus nõ excludit oẽm paſſioneʒ ab appetitu ſenſitiuo vel intellectiuo ibi/ dem. q. 4. Airtus quelibet põt habere tres act⸗ li. 2. le. 3. q. 1. Virtu᷑ generatio duo requirit vr due concurrunt ibidem. Virtus Gi hitus ⁊ quõ. li. 2 le. 4.q.2. ¶ Virtus ſuũ obiectũ foꝛma liter pficit ⁊æ quõ ⁊ ꝙ pficit opꝰ. le.. expo. ¶ Virius ducit ad mediũ paſ ſionũ ⁊ opanonũ ibidem. Airtus o duo cõtinet. li. 2. le. 6. in erpo⸗& Virtus intelligibił nõ põt dimdi in. 4. cardinales. L Itẽ ꝙ nec virtus moꝛalis nec virtꝰ cõi ter ſumpta.q.i. Nirtutes cardinales ꝗd ſint ibidem. Virtutum moꝛaliũ que ſũ ſüt. x. ſuffcien tia.q.2. ¶ Viriutes quõ ſe babeũt ad ſenſus coꝛpales.li. 2. le. 7.q.2. quõ ad appetitũ ibidem. irtutis generatio ad qᷓ; cõcurrũt 3² genera actuũ.li.ʒ.le.i. expo. Aiꝛtꝰ ⁊ malicia ſũt ĩ ptãte ntr̃a.li.ʒ. le.ðS.in expo. UVirtus ⁊ malicia ſunt eque volũtaria ĩuolũtaria.li.ʒ.le.x.expo. tẽ qꝙ pꝛo ipᷣa acquiꝛẽda⁊ malicia de clinãda tria ſũt neceſſaria ibidem. q.i. Airtꝰoĩs moderãs paſſiões hʒ pꝓ obo obiectũ illaꝝ paſſionũ.li.4.le.i.in ex. Virtutis cardinalis rõ in quo conſiſti li. 4. le. 4. q. S. unt. li. 4. le. 2. q. 2. Airtutẽ coꝛꝛupi põt dupłr intelligi ꝑ exercitatiöem maloꝝ operũ ⁊ bo noꝛum. li.4. le. 7. q.ꝗ. Virt moꝛalis eſt magis actiua q; pait ſiua.li. 4. le. S. ex. Virtutũ cõcernẽtium vnũ . eundem actũ illa eſt nobilioꝛ que actum illum reddit nobilioꝛẽ.li.A.le.iꝗ.q.2. Virtus pt dici cõioꝛ altera dupłr ihið Nirtus ſola vel virtutẽ hñs eſt lauda bilis.li.i.le.x.in expo. NVirtꝰ melioꝛ ẽ honoꝛe ⁊ opꝰ viꝛtutis meliꝰeſt virtute.li..le.iq.q.i. Niriute naturali ⁊ intellectuali exce pta pꝛudẽtia que ſemp eſt ãnexa virtu ti moꝛali cõuenit vti male moꝛalẽ. vir tute vero moꝛali ñ ibidẽ.q.õ. ¶ Dirt poſſʒ dici generał.ʒ.⁊ quõ pꝛudẽtia⁊ magnimitaſ ſũt generałs otutes.q.7. Virtutes morales.ꝭ.ꝗque veniaz iribu r pꝛioꝛ ẽ ar te pꝛioꝛitate pfectiõis nõ oꝛiginis.li. §.le. i. q. 2 ¶ Airttota ẽ que reddit to tum hẽnteʒ bonũ ſfᷣm ꝙ ẽ eius virtus ⁊ ꝙ habens virtutem põt duꝑliciter dici totus bonꝰ. le. .ĩ expo. Ane mo ralẽ eẽ ad alteꝝ pᷣ̃t itelligi.ʒ.ex cã. q. i AVirtus pꝛincipaliter reſpicit vſuʒ rei qᷓ;ᷓ cuſtodiam rei ibidem. Virtꝰ viciũ ſũt hĩtuſ electiui.li.s.le. Aiz12. xi.ĩ expo. Niꝛt ꝙ ipſa bẽat ꝑtes pᷣt ĩtelligi dupłr.li.6.le.x.q.i. Virtꝰ appetitiua que moꝛalis òr non põt eſſe ſine pꝛudẽtia.li. 6.le.i2.ĩ ex. Virtutes ſũt ↄnexe qꝛ ſi vna ĩeſt ⁊ oẽſ ibidẽ.¶ Riurtutes eſſentiales bõitati hũane pꝛincipali iſepabiłr ſũt cõnexe Aẽ ꝙ alie nõ ſic ibidem in.q. Virtutũ optunaꝝ pᷣmiũ honoꝛ ẽ.li.4. le.is.ĩ expo.¶ Nirtſiue pfectio bois põt dici differẽtia..ð cã. li.i.le. S.i ex⸗ Nirtuti pfecte nõ fiet nec dabit dignꝰ honoꝛ. li.4.le.iõ.ex.¶¶NRiriꝰ pfectiſ ſima ⁊ eiꝰ opatio ẽ ĩ volũtate.li.i.le.G⸗ .q. 3. ¶ Virtꝰ coꝛrũpit᷑ ex eiſdẽ acti/ bus ex quibus generat᷑:alit᷑ tñ facii ⁊ ſic eſt de arte. li.2.le.i.ĩ expo. Virtus eſt ꝓprie media inter bitus vi f——,, —— — — — —. — cioſos ſicut ſanitas ẽ media inter moꝛ bos.li.2. le. 6. q.78. Airtuoſi hoĩs bonitas in quo conſiſtit li.2. le.ʒ.in.q. Airtuoſius eſt bene agere qᷓ; bene pa ti. li. 4. le.iq.q.i. AVirtuoſus pijciendo hbonoꝛes ⁊ pecu nias quõ recõpenſat᷑.li.9.le. . Airtuoſum opus eſt naturaliter ⁊ bo neſte delectabile. li. x. AXiſus eſt delectabiliũ ſenſuũ inter a/ mãũtes ⁊ quare. le. ic. Mitã futurã eẽ.4.ꝓbat᷑.li.ꝗ .l. .q. . Aite tres excellẽtes.li.i.le.qʒ.i n expo Aita duplex.ſ.ciuiliſ ⁊ cõtẽplatiua.li. i. le. 7. q. 4. Aitã aliam ſenſit ppᷣs ⁊ quõ.li.ꝗ. le. 4q9. . „ . Aita felix cõſtituit᷑ ex bonitate virtu/ tis li.9.le.iʒ. Aite triplex gradus.ſ.vegetatiue ſen ſitiue ⁊ intellectiue ⁊ ꝙ hec triplex vi ta eſt operatio aĩe nõ coꝛpis.li.x.le.q· vie ſpeculatiua eſt deo amantiſſima e. xi. . Aiuere bene melius eſt qᷓ; ſpeculari. l. 7. lec. xi. in.. Aiuere ẽ bonum ⁊ delectabile bomi ni ſtudioſo.li.q.lec.xi. Aiuere ꝗd ſu ⁊ ꝙ naturaliter ẽ bonũ æ delectabile ibidem. Aituperiuʒ duplłrſ umitur. li. 4. le. iꝗ. q.i. Aitupabiliũ tria genera. li.7. le. . Vitupant᷑ hoies in amãdo vel cõcu⸗ piſcẽdo ⁊ quõ ſic ⁊ quõ nõ.le.6õ. Ale dupkr dicit᷑.li.i.le.ꝗ.in expo. Ae diſtinguit᷑ ⁊ qꝛ ẽ vłe ſᷣm reʒ ⁊ ſfᷣm hoĩem. li.7. le.ꝗ·. Anuſqſq; qualis eſt ſm bitum talia lo quit᷑ talia opat᷑ ⁊ taliter viuit.li.4. le. Nocãdi ⁊ viſitandi ſũt amici in bonis X malis ⁊ de boc dat.6.documẽta. li. 9. le. iʒ. Aolẽs nullus patit᷑ iniuſtum. li.S.le. i6. in expo. Aolũtatis actus oẽs vel ſũt ad finem pel circa ea que ſunt ad finem. li. 3. le. Nolutas. . reſpicin ſicut vltimoſ fineſ Aolũtati attribu ſitur. x. li.i. le. xi.q.i. Aolũtas poteſt ferriĩ obm: 4. li. 3. le. 7.q. 2. Aolũtas quõ põt eſſe boni appentis æ exiſtentis ⁊ quõ non.ꝗ.ʒ. Aoluntas vt dimiſſa conira intellectũ non poteſt eſſe pars hominis optima li.x. le.d?. Aoluntas que eſt appetitus rationa lis poteſt oppoſita ⁊ inoppoſita ⁊ p ſe poteſt determinari ad alterũ ⁊ hoc tripliciter.li.i.le.i.in expo. Aoluntas finis eſt intẽtio recta. li.i. le.6. q.ꝭʒ. Aoluntas deſiderans ſinem duo deſi derat circa ipſuz ſcilicet babere ⁊ frui ibidem. ð Aoluntarium naturale liberum ⁊ do⸗ minatiuum quomodo conueniunt. li. 5 le.i.q.i. Aoluntarium quomodo differt a pre dictis ibidem . Aolũtariũ ꝗd ſu.li.qʒ.le.ʒ.in expo.⁊. li.F. le.iꝗ.in expo. Aolũtariũ ᷣm electionẽ ẽ illud ꝙ ẽ in poteſtate nĩa le.S.in expo Aoluptaſ ⁊ triſticia ſũt ſigna genera toꝛũ habituũ.li.2. le.2. ex po. Aoluptati difficiliꝰẽ repugnare qᷓ; ire li·2. le.2. in expo. Aſura bᷣm ſe ẽ mala etiã nullo iure po ſito. li. 4. le. x. q.t Aſura ẽ opus ibumanitatiſ ⁊ imie a illiberalitatis ibidem. Aſus nõ facit ſciaʒ pꝛacticã. li.i.in ꝓ logo.q.ʒ. Aſus dupir põt ſũmi.li.i.le..q.i. Aſus eſſentialiter ꝑtinet ad felicitatẽ ibidem. Aſus ſimpłr melioꝛ eſt bitu ibidem. Atilius nõ ẽ ſemper virtuoſius.li.· le. 4. q.zzz . Aulnera quatuoꝛ relinquit in bomie babitꝰ malus.li.ʒ.le.x.q.A· . 2 . . — . —— 5 3 — 6 .* 7 . * * . . 3 4 8 . „* — . „ 8 . . 1 . . . . 2 . . . X X . . . . . . „ H . . . “S . — 2. . „ . . „ . . = W S . 4 8 5 . * 4 — . . . . . . 7 . NPV . D . . . . . 38 . . .. 2 * . 5 1 . B 7 . 8 . . — — . de . M PROLOGVS Incipit ſcriptum ſuper libꝛũ ethi coꝛũ editum a fratre Geraldo odonis de oꝛdine fratrum minoꝛũ Magiſtro in theologia ⁊c. W Aid eſt vir tus hita ha entẽ facit bonũ.cognita vero licet nõ habita co/ gnoſcẽteʒ inducit ad bonũ.virtꝰ ꝗppe pita rcificat habẽtis intentiõem ⁊ rõ/ nem electiõem ⁊ cõuerſatiões. Subia certificat.difficilia facilitat.cõſoꝛnis ẽ nature.cõfoꝛmis rõni.rõne ꝓcurat bo na.cõſeruuat ea. honoꝛẽ vite pñtis ex cedit.tumoꝛẽ foꝛtuite pſperitatis com peſcit. eſt diſpoſitio media ſᷣm rõnem ⁊ ſubſtãtiã. Eſt ſupꝛema ſᷣm bonitatẽ ⁊ excellẽtiã.eſt bonũ boneſtũ.lauda⸗/ bile bonũ.ppter ſe ipᷣm appetibile bo num. Scm naturã delectabile. hñteʒ ſua pfectione ſcĩficat ſua dignitate dei ficat.⁊ finaliter ſua felicitate beatifi/ cat¶ Nirius quidẽ bita rcificat habẽ tis inientiõem.virtus enĩ intẽtionẽ fa cit rectã.pꝛudẽtia vero que ad hãc pti net vt ait philoſophꝰ.d.ethicoꝝ.c.lA. rõem etiã rcĩficat.qꝛ nullũ cõtingit eẽ pꝛudentẽ ſine virtute vt iſdem dicit ibi dem. pꝛudentia vero que eſt recta ra/ tio agibiliũ rcificat ſũrr electiõem.non eĩ erit electio rcã ſine pꝛudẽtia nec ſñ virtute.vt dicit iſdẽ in fine eiuſdem.( Cõuerſatiõem quoq; rcificat dicẽte a/ riſtotele ꝙ virtus eſt qua rõne viuitur ⁊ qua nullus male vtitur. pꝛio rethoꝛi ce.¶ NRirtꝰ etiã dubia certificat cũ vir/ tus certioꝛ ſit oĩ arte ⁊ oĩ ſcia. vt habe tur. 2. ethicoꝝ.¶ Eirtuſ quoq; difficilia facilitat qꝛ circa difficile ſemꝑ arſ fit ⁊ virtus vt dicit̃᷑ ibidẽ circa ꝙ virtus fa/ cit firme ⁊ imobiliter boĩem operari. vt ibidẽ habet᷑.¶ Rirtus pᷣterea cõfoꝛ mis eſt nature ⁊ cõfoꝛmis rõni recte. dicẽte tullio in rethoꝛica ſua.ꝙ virtus eſt hitus animi mõ nature rõi cõſenta neus⸗ Cteenrat bõa ⁊ cõt̃uat ea.vir tus nẽpe eſt potẽtia bonoꝛuʒ acqſitiua ⁊ cõſeruatiua.vt ait Ariſt.j.rethoꝛice Virtus etiã oeʒ honoꝛẽ vite pñtis ex cedit. tuti enĩ pfecte nõ fiet dignꝰ ho noꝛ.4A.ethicoꝝ.c.de magnimitate. Kumoꝛ quoq; cuiuſcũq; foꝛtuite p/ P eritatis cõpeſcit ⁊ ſũñ ipᷣa non fieret ymo ſine virtute nõ eſt facile ferre bo/ nas foꝛtunas. vt habet ibidẽ. ¶ Eſt eti am virtus diſpoſitio media ᷣm rõnem ⁊ ſubſtãtiã.ſupᷣma tñ ſᷣm bonitatẽ ⁊ ex cellẽtiã dicẽte philoſopho.2. ethicoꝛũ ꝙ stutis eſt mediũ inuenire ⁊ eligere inter duas malicias ꝓpter qð ſᷣm ſub/ ſtãtiã ⁊ rõnem medietas eſt virtus ł optimũ aũt ⁊ bene extremitas.( Eſt quoq; virtus bonũ honeſtũ laudabile. dicit eni. j. rethoꝛice Ariſtotel. ꝙ ne⸗/ ceſſe eſt virtutẽ eſſe bonũ honeſtũ exñs laudabile¶ Eſt etiã bonũ ꝓpter ſe ipᷣʒ appetibile.qm oẽm virtutẽ eligimuſ p pter ipam.eligim etiaz felicitatis gra rerbicon. 1ll quoq; virtus bonũ ſʒ naturã delectabile.vñ.j.eo.dicit᷑. amã tibus bona ſunt delectabilia.que ſᷣm naturã delectabilia.tales aũt ſũt ᷣm ð tutem operatiões. vñ paulo poſt addi tur ꝙ operanões ſᷣm gtutẽ ſũt ᷣm ſe ip ſas delectabiles. ¶ Nirt? pᷣterea hñteʒ ſua pfectiõe ſcificat. qm virtus habẽtẽ 4 pficit ⁊ opus eius bonũ reddit.2. ethi coꝝ.ca..ipᷣm etiã ſua dignitate deifi⸗ cat.vnde.ꝛ.ethicoꝝ.ſcribit᷑ ꝙ ex hoĩ/ bus fiunt dij ꝓpter virtutis excellẽtiaʒ in decimo aũt dicit᷑.ꝙ talis vita ſᷣm vir tutẽ acta erit vtiq; melioꝛ qᷓ; ſᷣm hoĩieʒ ⁊ paulo poſt ꝙ erit vita diuina ꝙ expo nit.j.ibidẽ vbi dicit᷑ ꝙ dijs quidẽ ẽ oĩs vita beata.hoĩbus aũt inquãtum ſiłitu do quedã talis operatiõis exiſtit.virtꝰ quoq; finaliter hñtez ſua felicitate bea tificat.determĩat᷑ enĩ pꝛio ⁊ decio ethi coꝛum ꝙ felicitas eſt operatio ſᷣm ver tutem.⁊.quoq; politicoꝝ ſub inuoca⸗ tione diuini teſtimonij dicit᷑ ꝙ vnicuiq; felicitatis tantũ adiacet quãtum virtu tis ⁊ pꝛudẽtie ⁊ eius qð eſt agere m has confeſſuʒ ſit nobis teſte deo. Ær hijs igitur ſatis apparet ꝙ virtus hita hñtem facit bonum.vt cum Ariſtotele 2. ethicoꝝ poſſumꝰ veraciter dicere.ꝙ hoĩs virtus eſt bitus ex quo bonꝰ ho/ mo fit ⁊ a quo bonũ opus ſuũ reddit. virtus aũt cognita licet nõ hita cogno ſcẽteʒ inducit ad bonũ.virtute nãq; co gnita cognoſcit᷑ inter cũcta deſiderabi lia deſideratiſſimũ inter cuncta dilecta dilectiſſimũ.inter cũcta cõmoda ſalub⸗ rimũ ¶ Kognitiõe quippe virtutis co⸗ gnoſcit᷑ felicitas ſeu beatitudo que in cũcta deſiderabilia eſt bonũ per omneſ hoĩes deſideratiſſimũ.licet nõ per oẽs vere cognitũ.vnde Aug.iʒ. de tri.c.q admirãs ait.mirũ aũt eſt cur capeſcen de atq; retinẽde btĩtudinis vna ſit vo luntas oĩm. vnde tanta rurſus exiſtat varietas ⁊ diuerſitas volũtatũ.non q; aliꝗs eam nolit ſed qꝛ nõ oẽs eã noue runt. Sicamꝰ ergo cum eodẽ Augu. pꝛio de trini.ꝙ hac felicitate vł eo qð putatur felicitas nihil ardentiꝰ labo rioſius querit᷑.nihil periculoſiꝰ ignoꝛa tur nihil fructuoſiꝰ inuenit᷑.virtute etiã cognita cognoſcit᷑ inter cũcta diligibi⸗ ha dilectiſſimũ.cognitiõe quippe vir/ tutis vnuſꝗſq; cognoſcit ſe ipᷣm: quem ſuper oĩa creata diligit.non eni poteſt amimi virtuſ cognoſci niſi ⁊ ipᷣe animꝰ RDLOSAS, cum ſuis viribus agnoſcat᷑.¶ Quãtum vero ſit obpꝛobꝛioſuʒ animo ignoꝛare ſeipᷣm ⁊ qᷓ; gloꝛioſum agnoſcere. oñ⸗ dit Aug.li.de ſpũ ⁊ aĩa di. qm̃ dictũ ẽ mihi vt me ipᷣm cognoſcã ſuſtinere non poſſuʒ vt me habeã incognitũ. magna nãq; negligẽtia eſt neſcire ꝗd iſtud ſit quo celeſtia taʒ ꝓfunde cogitamꝰ. quo naturalia tã ſubtili indagine inueſtiga m'. quo de ipᷣo ſaluatoꝛe noſtro tã ſub tilia ſcire deſideramꝰ non eſt res pere grina nec lõge querẽda animꝰ quo iſta ſapimꝰ ſemꝑ nobiſcũ adeſt tractat loꝗ tur. intus eſt ⁊ veſcit᷑ ecce obpꝛobꝛiuʒ ignoꝛãtie.ſubdit aũt paulo poſt de glo ria cognitiõis ⁊ ſcientie dicens. Idcir co reddam me mihi ymo deo cui maxi me debeo ⁊ videbo. quid eſt animꝰ æ que pꝛima vel pꝛemia eius ⁊.j. ſubiũ git ꝙ animꝰ veniẽſ ad ſui notitiã a ſtre pitu ſenſibiliũ abſtrahit ſe ⁊ trahit ſe ad ſe vt nouerit ſe apud ſe ⁊ cum vult deum agnoſcere.eleuat ſe ſuꝑ ſe mẽtis acie.dicamus ergo cum hug.de ſancto victoꝛe li.j.t idaſcalicon ꝙ ab hoc ob/ pꝛobꝛio ad hanc głiam reparamur ꝑ doctrinã vt noſtrã agnoſcamꝰ naturam ⁊ vt diſcamꝰ extra nõ querẽ ꝙ in novᷣ poſſumus inuenire.ſũmũ igitur in vita ſolamẽ eſt ſtudium ſapientie quam qui inuenit felix eſt. ⁊ qui poſſidet eà bea tus.virtute quoq; cognita cognoſcitur ſuꝑ cũcta cõmoda ſaluberrimũ.ſ.ipᷣa/ met.virtus que iam oſtenſa eſt eſſe ſa/ luberruma de cuius notitia ſuſpenſis a nimis dicamus iterius per verba Ri. in pꝛio de trini.quali queſo ſtudio quiã to deſiderio illi debemus incũbere ne gotio illi inhiare ſpectaculo vnde cun ctis apparet hoĩm ſũma ⁊ ſüme cũctiſ optata beatitudo.iſtud ãt negotiũ quo manifeſtatur res deſideratiſſima felici tas res delectiſſima ipᷣe homo res ſalu berrima.virtus aũt moꝛalis ſciẽtia cu ius finis pꝛimus eſt veritas cõfeſſe ac cõſoꝛmiter ſe habens appetitui recto. cuiꝰexpoſitiõi ſnĩe ac ðclaratiõi diuina pꝛeſtãte gratia intendimus. querẽtes Pepbil netho⸗ ncti pigem nicenn ſbbiect feltse pmo nloſn r ar R ü be it 5 ſi⸗ ſeſn⸗ nh ſimkn onſn ſin chen iuu c. ti ind P'RLO Sο. in pꝛimis quatuoꝛ circa ip̃am duo de materia ⁊ ſubiecto. ⁊ duo de foꝛma ⁊ modo. de fine eni ſatis eſt dictum ? de r dicet᷑ in titulo li. heticouꝛm. Queritur ergo pꝛimũ. vtrũ bonũ bu manũ ſiue operatio humana ſit ſubie/ ctum pꝛimũ in hac ſcientia. 2. vtrũ ho mo vt liber. ʒ: vtrũ bec ſciĩa ſola ſit pꝛa ctica.ꝗ? vtrum ſit ſufficienter diuiſa in ethicam yconomicã ⁊ politicam. ¶Aueſtio pꝛima. E pꝛimo videtur ꝙ ſic. Pꝛi⸗/ mo p euſtratiũ dicentẽ. ꝙ ſub iectũ ethice eſt melioꝛatio ſᷣʒ vnũ hoĩem. hec aũt melioꝛatio eſt bo/ num humanũ.¶ Scdo per philoſophũ dicentẽ in pꝛohemio ethicoꝛum.qꝙ hec ſcientia de bonis ⁊ iuſtis intendit.hoc aũt cõtinẽtur ſub bono bumano¶ Zer cio quia illud eſt bic ſubiectũ de quo ⁊ ex quo fiunt hic rõnes.quia rõnes pꝛo bant de illo de quo fiũt ꝓpꝛietates eiꝰ ⁊ ex illo ex quo fiunt accipiunt media hec ãt ad ſolũ ſubiectũ pertinẽ viden/ tur ſed rõnes huius ſcie fiunt de huma nis actibus ⁊ ex hijs. vt dicitur in eo/ dem ꝓhemio. quare actus hũanus in cõi eſt hic ſubiectũ. ¶ Quarto. qꝛ diſtin guens hanc ſciam ab alijs eſt hic ſub/ lectuʒ.qꝛ ᷣm philoſophũ.ʒ: de anima ſciẽtie ſecant᷑ ⁊ diuidũtur quẽadmodũ ⁊ res de quibꝰ ſunt.ſed operatio hũa/ na diſtinguit hanc ſcientiã ab alijs er go eſt ſubiectum in hac ſcientia.Aſſũ/ ptũ patet.quia ſpeculatiue nõ ſunt de operibꝰ noſtris echanice vero ſũt de infimis operibus noſtris in quibus non conſiſtit bonum bumanuʒ ſicut in hijs de quibus hec ſcia agit⸗ Quinto qꝛ philoſophꝰ eodẽ ꝓheĩo. dicit ꝙ hic methodus optimũ inter hůmana bo/ na ciuilis exiſtens appetit quare illud videtur eſſe ſtecriBec paſun videtur. quia naturaliſ operatio nõ eſt ſubiectũ in ſcia naturali.quare nec mo ralis erit ſubiectũ in moꝛali.¶ Rñdeo ꝛmo ꝙ humanũ bonũa humana ope ratio ſunt materia huiꝰ ſciẽtie.ſᷣo dico non ſubiectũ eius. ¶ Mꝛimũ pʒ quo niã oĩa que cadũt ſub cõſideratiõe ſcie ſunt eius materia circa quã vł per mo duʒ ſubiecti vel paſſionũ eius vel pꝛin cipioꝛũ eius vel effectuũ eius vel quo modolibet attributoꝝ ad ipᷣm. hec enĩ oĩa ſunt ſcientifice cõſideratiõis. pꝛĩo poſterioꝛuʒ. Sed opationes hũane ca dunt ſub huius ſciĩe cõſideratiõe nec ſo lum ipᷣe.ymo ipᷣe homo ⁊ hoĩs potẽtie ⁊à vires affectiöes ⁊ paſſiones ⁊ ope rationes. habitus ⁊ diſpoſitiones per fectiones ⁊ imperfecniones. ſtatus ⁊ dignitates. condinoneſ ⁊ moꝛes.laus ⁊ vituperium licitum ⁊ illicitum de/ bitum ⁊ indebitum ⁊ cetera que cõcur runt inter circũſtãtias humane vite. Scðʒ pꝛobat᷑.qm nulla ſcia ꝓbat ſuũ ubiectum de alio ſubiecto. tunc enĩ cõ ſideraret ſubiectũ vt paſſionẽ ꝙ eſt in/ cõueniẽſ ex pꝛĩo poſterioꝝ. ſed hec ſci entia pꝛobat pꝛĩio ethicoꝝ.c.9.opera tiõem humanã de hoĩle vt de ſubiecto talis operatõis ſibi ꝓpꝛie.ergo ipᷣa o/ peratio non eſt ſubiectũ huius ſcie.Aſ ſumptũ patet per demõſtratiõem phi/ loſophi que ſic foꝛmari põt. Omne to tum per ſe vnuʒ cuius ſingule ptes ha bent opationes ſibi ꝓpꝛias. habet eti am operatiõem aliquã ſibi ꝓpꝛiã diſti ctam ab operibus ptium.ſed ptes ſin/ gule hoĩs habent operatiões ſibi pꝛo/ pꝛias.vt inducit philoſophꝰ de oculo manu ⁊ pede.ergo ⁊ ipᷣe homo habe bit operatiõem ſibi ꝓpꝛiam. poſt hoc autẽ ꝓbat᷑ ibidẽ ꝙ eſt ſuperioꝛis ⁊ no bilioꝛis potẽtie hoĩs. quare patere pᷣt cuilibet ꝙ huiuſmodi operatio nõ eſt ſubiectum huiꝰ ſcie quocũq; modo ipᷣa ſũmatur. ¶ Ad pꝛimũ in oppoſitũ di/ cẽdum ꝙ euſtratius ſũpſit ſubiectũ vel largo modo pꝛo materia ⁊ ſic argumẽ tum nullũ eſſet vel ꝓpꝛie ⁊ tũc nõ po/ tuit attribuere illi melioꝛatiõi hoc ꝙ ẽ eſſe ſubiectũ ſed potiꝰ hoĩ.addit enim multas ꝓpꝛietates cõſideratas in hac ſcia quas attribuit hoĩ nõ illi melioꝛa niõi.dicit quippe ſic vt bonus ⁊ opti/ a 2 (*νHW“G2ρ6&π. maus fiat.pꝛudenter viuens ⁊ ꝓpꝛiam rõem habens ire ⁊ cõcupiſcẽtie domi nãs ⁊ menſurã motibus eoꝛum impo/ nens.vult ergo dicere ſi ꝓpꝛie ſummit ſubiectum ꝙ ſubiectũ huius ſcĩe eſt ᷣm vnũ hoĩiem melioꝛatio.i.ipᷣe homo cui hec melioꝛatio cõſequẽter expoſita at tribuitur ⁊ ſi aliter ſenſit irrõnabiluer ſenſit quare non curo.¶ Ad ᷣm dicẽdũ bona ⁊ iuſta de quibus ſcia iſta intẽ dit ſunt materia huiꝰ ſcie non ſubiectũ pꝛimũ ſed tanquã ſubtecti pꝛimi paſſi ones vel effectꝰ¶Ad terciũ dicẽduzʒ ꝙ de actibus humanis fiunt rõnes ſicut de paſſiõibuſ ⁊ ex eis ſicut ex effecuibꝰ ſubiecti non ſicut de ſubiecto vł ex ſub iecto.qꝛ de ipᷣis ⁊ ex ipſis fiunt rõnes ranquã de illis ⁊ ex illis que magiſ no bis nota ſunt per experiẽtiã vt dicitur in illa pte que allegat᷑. quare iuuenis inexptus non eſt auditoꝛ ydoneus hu ius ſcientie¶ Ad quartum dicendum ꝙ humana operatio vł bonũ bhumanũ diſtinguit banc ſcientiã ab alijſ nõ per modum ſubiecti ſʒ per modũ paſſionũ ſed operationes naturales diſtinguũt naturalẽ ſciam ab alijs nõ tamẽ vt eiꝰ ſubiectuʒ ſed vt effectus vel paſſiones ſubiecti ſic etiã ẽ de oꝑatiõib moãlibꝰ reſpectu moꝛał ſcie d. . dõ ꝙ bo nũ humanũ qs eſt finis oim operũ hu manoꝛum eſt finis in hac ſcientia conſi deratus ⁊ intentus ⁊ hec eſt intentio philoſophi yt videbitur.j. leſtio ſecunda. E ſcðdᷣo videt᷑ ꝙ homo non ſit ſubiectũ ethice.qꝛ boc eẽt vł rõne coꝛpoꝛis vel rõne ale.vt ſeparabilis a coꝛpꝑe vel rõne coniuncti vt aĩa infoꝛmat coꝛpus nõ tamẽ rõne coꝛpoꝛis.qꝛ ſic bomo eſt ſubiectum in medicina nec rõne aĩe vt ſepabilis qꝛ ſic pertinet ad pꝛimũ philoſophuz. vt dicitur. j? phiſicoꝝ nec rõne coniuncti vt aĩa ĩfoꝛmat coꝛpus qꝛ pꝑtinet ad na turalem. vt habet liꝰ de ala.ergo nulla rõne homo eſt ſubiectũ betice¶ H op poſituz videt᷑ dicere euſtratius attribu ens bomini rõne aie heticã ⁊c rõe coꝛ poꝛis medicinã cum homo ſit cõpoſuꝰ ex vtroq; opoꝛtet vt dicit methodꝰ eẽ ad ambo.Rñdeo ꝙ homo vt liber ẽ ſubiectũ pꝛunũ huiꝰ ſcie ꝙ declaro du pliciter pꝛio qꝛ ſicut ſe habʒſcia natu/ ralis ad pꝛĩcipiũ ⁊ ſubiectũ rerũ ⁊ o/ perationũ naturaliũ ſic moꝛaliſ ad pꝛĩ cipiũ ⁊ ſubiectũ rerũ operationũ mo/ raliũ hoc patet per ſiłe.¶ Bed natura lis ſcia babet pꝛo ſubiecto pꝛio pꝛinci pium rerũ ⁊ operationũ naturaliũ vel earũ ſubiectũ.pꝛincipiũ quidẽ vᷣm opi nionẽ dicẽtem.ꝙ natura eſt ſubiectum pꝛimũ ſcie naturlis Sed ſubiectũ ſʒʒ ponẽtes ꝙ ens mobile vel coꝛpꝰ mobi le ſit ſubiectũ eius.ꝗ in moꝛali ſcia ſbᷣ/ iectũ erit vel pꝛincipium vel ſubiectuʒ rerum ⁊æ operationũ moꝛalium. homo gutem vt liber eſt ⁊ pꝛincipium ⁊ ſub iectũ pꝛimaꝝ opationũ moꝛaliũ.Ad qð intelligẽdum debemꝰ aduertere ꝙ naturalia vt cõſiðrata in naturali ſcia habẽt principiũ naturale in ſe ipᷣis nõ in nobis. moꝛalia vero de quibꝰ ẽ mo raliſ habẽt pꝛĩicipiũ libeꝝ.ſ.itellectiuũ cum pꝛohereſi.i.cum appetitu electi/ uo.vt dicitur.6.methapbiſt ice. Ecs 5 qꝛ in quacũq; ſcia illud ẽ ſubiectũ pꝛi/ mũ de quo ꝓbant᷑ paſſiões pꝛĩe in illa cõſiderate.patet ex pꝛio poſterioꝝ.ſʒ in moꝛali ſcia ꝓbant᷑ de hoĩe vt libeꝛo paſſiões pꝛĩe in ea cõſiderate.ꝗ eſt ſvᷣ iectũ in ea.¶ Aſſũptum patet accipi endo paſſiones hic cõſideratas vt vᷣbi gra ſũmatur iſte habere ꝓpꝛiã opatio nẽ ⁊ poſſe fieri felicitatẽ in ꝓpꝛia ope ratiõe hbec pꝛobant᷑ de hoĩe.j: ethicoꝝ Tr⸗ fieri virtuoſũ vel vitioſũ pꝛauũ vel ſtudioſum pꝑ aſſuefactiõem ⁊ e⸗ tum eſſe ad virtutes.2. ethicoꝝ. ¶ INtẽ agere volũtarie ſine violentia ⁊ igno rãtia ⁊ habere in ptte ſua fieri bonũ ꝛauũ vel ſtudioſum.ʒ.ethi vel malu coꝛuz nomica. tẽ eſſe aĩal cõiugale in yco Nte eſſe aĩal ciuile in polui ca ⁊ ſic bꝛeuiter apparet ꝙ totũ moꝛa le negotiũ reſoluitur ad hoĩeʒ tanquã lii W ſla. fae e⸗ dehn ſene keap ben fees ſuiſa Aure/ lcges — — Se — ‚S — — PRODOLOSS. ad ſubiectũ pꝛimũ. ¶ Ad illud qꝙ obij citur dicendũ ꝙ homo eſt bic ſubiectũ rõne aĩe nõ vt ſepabilis eſt nec vt con iuncta ſed vt libera inquãtũ.ſ.homo ꝑ eam dñatur actibus ſuis ⁊ habet eos in ſua libera ptte ſi tamen obijciat᷑ ꝙ bec libertas cõis eſt nobis ⁊ angelis quare per cõſequẽs iſta ſcia nõ ſolum elſſet pe hoĩe vt libero ſed etiâ de ange lo.¶ Rñdeo ꝙ ſi ãgeli eſſent viatoꝛes ſicut nos habentes vſuʒ liberi arbitrij vertibilẽ ſicut nos non habeo pꝛo incõ ueniẽti ꝙ bec ſcia quãtum ad aliquam ptem ſui tangeret eos ſicut nos. puta tractatꝰ de veritate de iuſticia de ſcia. de felicitate cũ ſiis ſiłibus ſed qꝛ non ſũt viatoꝛes nec ſiłem vſum libertatis hñtes ⁊? qꝛ eoꝝ cõuerſatio ignota eſt hoĩbus.ideo boĩes ſciam hanc nõ ex/ tendũt niſi ad hoĩes.quãuis rõni pꝛi/ mi ſubiecti que ẽ libertas nõ repugna ret ſi eſſent alie creature nobiſ in liber tate ſimiles Queſtio tercia. EE tercio ridet᷑ ꝙ nõ ſola mo ralis ſcla ſit pꝛactica. pꝛĩo qꝛ logica nõ eſt moꝛalis ⁊ tamẽ eſt pꝛactica vt videtur cũ diuidat᷑ in do centẽ ⁊ vtentẽ.¶ 2: qꝛ nec rethoꝛica ẽ moꝛał.⁊ tñ eſt pꝛactica cũ agat de mo ribus hoim ⁊ paſſiõibus ⁊ negotijs. ¶ &X qꝛ nec ꝗmatica eſt moꝛalis eſt tam̃ pꝛactica cum diuidat᷑ in theoꝛicã ⁊ po ſitiuã.illa enĩ ꝑs gramatice que diuidi tur cõtra theoꝛicã ad minꝰ videt᷑ pꝛa/ ctica.¶ * qꝛ nec ſcia iuris eſt moꝛał ipᷣa enĩ non traditur cum moꝛali ꝑ ali/ quẽ philoſophũ ⁊ tñ eſt pꝛactica cũ ſit de humanis actibus v negotijs. ¶ qꝛ nec medicina eſt moꝛalis ⁊ tamẽ al tera ps vłr per oẽs vocat᷑ pꝛactica. 2 qꝛ nec arteſ manufactiue ſũt mo rales ⁊ tñ ſũt pꝛactice.vñ philoſophuſ ꝓhemio methaphiſice dicit manu arti fices pꝛacticos eſſe ⁊ per hoc nequa/ quã ſapiẽtioꝛes eſſe ſed per rõem hĩ̃e quare nõ ſola moꝛalis ſcia videt᷑ pꝛa/ ctica eẽ.¶ Sʒ in oppoſitũ qꝛ ꝑ euſtra tium per abgazelẽ ⁊ auic.iĩ methaphi ſica ſua ⁊ per bugo. de ſancto victoꝛe in didaſcał. pꝛactica eſt diuiſa ſolum in heticã yconicã ⁊ politicã hee tñ oẽſ ralis ⁊ ecõuerſo.( Oe iſta.q.dixerũt antiqui oẽs a tẽpoꝛe platonis ⁊ ariſto ſüũt moꝛales.quaẽ oĩs mactica erit mo telis vſq; ad bhugonẽ de ſancto victoꝛe ꝙ ſcia moꝛalis ⁊ ſcĩia pꝛactica ſunt ea dẽ ſcĩa cõuertibiliter ⁊ adequate nec in hac dubitaſſe legũtur.moderni vero credẽtes oẽm ſciam eſſe ſpeculatiuam vel pꝛacticã inueniẽtes aliquas quas nõ potnerũt dicere ſpeculatiuas dixeĩr̃t eas pꝛacticas.⁊ per ↄñs aliquas non moꝛales dixeĩt eſſeę ꝑꝛacticas ſicut me dicina ⁊ ſiles. ¶ Bicẽdum igitur cuʒ ãtiquis ꝙ ſola moꝛalis eſt pꝛactica qð declaro tripliciter ꝛumo quidẽ qꝛ oĩs ſcia pꝛactica eſt ꝑpfectio mẽtis pꝛactice ↄfoꝛmiter ſe hñtiſ appetitui rcõ.ex 6: ethicoꝝ ſed ſola moꝛalis inter ſcias ẽ pfectio ĩtellectꝰpꝛactici ⁊ ſola cõfoꝛmi ter ſe habet appetitui rcõ.nulla enim alia intentiõem facit de rcitudine ap⸗ petitus ergo ſola eſt pꝛactica.¶ 2: qꝛ oĩs pꝛactica eſt de agibilibꝰquoꝝ pꝛin cipiuz eſt prohereſis.6. methaphiſice ſed ſola moꝛalis eſt de talibus.nulla ꝗ dem alia ſupponit aligd circa ꝓhere/ ſim nec aliqð pꝛincipiũ demõſtrãdi ſũ mit ab ea.quare ⁊ c. ¶ 3 qꝛ. S.de ciui. dei dicit Aug. ꝙ plato cõmẽdat᷑ quia oẽm philoſophiã diuiſit in tres parteſ ſcʒ in cõtẽplatiuã quã naturaleʒ vocãt in actiuã que ad moꝛes inſtruendos p tinet in rõnalẽ que verũ a falſo diſcer nit. Ecce ꝙ hic aug.ſᷣm plato.dicit to⸗/ tam philoſophiã actiuã.i.pꝛacticã ad moꝛes inſtruendoſ ꝑtinere.Ad euidẽ tiam vero pꝛedictoꝝ ſciendũ.ꝙ oĩs ſci entia eſt vł pfectio intellectus ſpecula tiui pꝛeciſe agens de ſpeculabilibꝰ pᷣ/ ciſe que nõ ſunt in ptãte noſtra finem opatiõem ⁊ bonũ habẽs veritateʒ ſᷣm ſe ⁊ abſolute ſumptã ⁊ ſic eſt ſcia the⸗/ oꝛica ſeu ſpeculatiua ꝙ idez eſt vel eſt perfectio intellectꝰ pꝛactici ſeu actiui a 7 ſũmũtur de dictiſ philoſophoꝝ ⁊ ſe PRDPLOES. pᷣciſe agens de agibilibꝰ pᷣeiſe que ſub ſunt noſtre phereſi fineʒ operationem ⁊ bonũ habẽs veritatẽ cõfeſſe ſe hñtẽ appetitui rcõ ⁊ ſic eſt pꝛactica ſeu acti ua vel eſt pfectio mẽtis factiue cui pꝛi cipatur actiua vt in. 6. ethicoꝝ.dicitur agens de factibilibꝰ pᷣciſe que ſubſunt intellectui ⁊ virtuti motiue mẽbꝛoꝛum exterioꝝ coꝛpoꝛiſ habẽs finẽ opatiõeʒ ⁊æ bonũ veritatẽ cõfeſſe ſe hñtem neceſ ſitati ſuſtẽtatiõis humane ad quã tota liter oꝛdinatur ⁊ ſic eſt mechanica ſeu factiua vel eſt pfectio intellectꝰ vt intel lectꝰ eſt nõ vt ſpeculatiuꝰ nec vt pꝛacti cus nec vt factiuꝰagens de intelligibi/ libꝰ ĩ cõi nõ pᷣciſe de ſpeculabilibꝰ nec p̃ciſe de agibilibꝰ nec pᷣciſe de factibili bus hñs finẽ operatiõem ⁊ bonũ veri tatẽ cõiſſime ſũptã ad veritateʒ appe titui rcõ cõfoꝛmẽ ⁊ ad non cõfoꝛmem ad veritatẽ hũane neceſſitati cõfoꝛmẽ æ nõ cõfoꝛmeʒ ⁊ ſic eſt logica.hec oĩa ⁊ pleniꝰ exponũt᷑ in.õ ethicoꝝAd pꝛimũ g dð.ꝙ logica nec eſt pꝛactica nec ſpeculatiua nec ꝓbatio de diuiſiõe eius videlicʒ.nõ enĩ quicũq; vſus facit ſciam pꝛacticã ſed tĩ ille qui eſt bonꝰ vel malus in oꝛdine ad rcitudinẽ ap/ petitus.¶ Ad fᷣm dðꝙ rethoꝛica non eſt pꝛactica nec ſpeculatiua nec ꝑ hoc ꝙ aliqua dicit de moꝛibus ⁊ paſſiõibꝰ poim eſt dicẽda pꝛactica. illa enĩ que dicit oĩo dicit per accñs.cuiuſ rõ eſt qꝛ ißa ſolũ intendit pſuadere ⁊ dare eui/ dentiã pbabilẽ pti ſue ⁊ qꝛ hoĩbus ali ter ⁊ aliter diſpoſitis.aliter ⁊ aliter ꝑ ſuaderi põt.qꝛ aliter ⁊ aliter diſpoſiti æ aliter ⁊ aliter iudicãt. hinc eſt ꝙ ex occaſiõe iſta.rethoꝛes aliqua dicũt de moꝛibꝰ ⁊ paſſiõibus hoĩm vt ſciãt iudi ces ſuos ⁊ auditoꝛes adulatoꝛie com mẽdare ⁊ aduerſariũ vituperare ⁊ in ſtificare cãm ſuam ⁊ excuſare ſeipᷣos. huiuſmõi aũt ſcia nõ ẽ ex hoc pꝛactica ꝙ ſic demonſtrari põt.oĩs rõ pꝛactica rcã cõfoꝛmis eſt appetitui rcõ vt habe mur. 6. etbicoꝝ. Sed rõ rethoꝛica recta — ſm rethoꝛicà põt eſſe diſſoꝛmis appe titui rcõ. Iſte quidẽ rethoꝛ ꝓ cã nõ iu ſta rõcinabitur coꝛã iudice vtendo re gulis ⁊ pᷣceptiſ artis ſue in nullo decli nãdo ab eis.ita ꝙ erit eius rõ rciſſima ſm rethoꝛicã erit tamẽ diſfſoꝛmis ap/ petitui rcõ ⁊ iuſto.quaẽ illa rõ nũqua fuit pꝛactica ¶ Ad terciũ ſulr do. ꝙ nul la pars grãmance põt diuidi in pꝛacu cã ppeie,(Mcd auart do. q ſcia iuris eſt moꝛalis non tamẽ tradita in libꝛis moꝛalibus philoſophoꝝ niſi quãtũ ad eius pꝛincipia cuiꝰ rõ eſt qꝛ nõ põt tra di per modũ ſcie qꝛ ſᷣm veritatẽ ꝙ con tinetur in lege pᷣcipiẽte velphibẽte nõ eſt ſcia.hec eni ſcia pꝛobant ꝙ ᷣm vir tutes ⁊ neon fᷣm vitia eſt viuenduz. lex ãt ſᷣm oẽm virtutez viuere pᷣcipit ⁊ ᷣm omne vitiũ ꝓbibet.vt habet᷑..· ethico rum. vnde leges magis ptinẽt ad pꝛu dentiã qᷓ; ad ſciam. pꝛudeniia nãq;ʒ pᷣ⸗ ceptiua eſt ſicut lex ſcia vero nõ.¶ Ad quintũ dò.ꝙ medicina que vocat᷑ pꝛa ctica eſt mechanica cõnumerata inter mechanicas vt recitat hugo de ſancto victoꝛe in didaſcalicon dicẽs apud an tiquoſ fuiſſe. 7.genera mechanicarum artiũ ſcilicʒ lanificiũ armaturam naui gatiuã ⁊ agriculturã venatiõem medi cinã ⁊ theatricã que fuit ars de ludis ⁊ modo ludẽdi ꝙ pꝛincipaliter fiebat in theatris.vocat᷑ ergo medicina pꝛa/ ctica methaphiſice ſic Ariſt.vocat me chanicam pꝛudentiã ꝓpłemio metha/ phiſice.d.ꝙ inuentis oibus neceſſarijſ hec pꝛudentia inqmri cepit ait de me tbapbiſica (icl extu dde artes oẽs manufactiue ſunt mechanice non pꝛa ctice aliqui o manu artifices metha/ phoꝛice dicũt᷑ pꝛactici ſicut ⁊ aliqui di cunt᷑ ſapientes ibidẽ nõ ꝙ eoꝝ ars ſit ſapia ſed qꝛ maioꝛẽ habet ſiłitudineʒ ſapiẽtie ſic nec iſtoꝝ ars erit pꝛactica. Aueſtio quarta E 4 viſum eſt aligbus ꝙ m ralis ſcia ſufficiẽter ſit diuiſa in ethicaʒ yconicam ⁊ politi cã.¶ ꝛimo quidẽ auctoꝛitatibꝰ anti⸗ –☛d — — — — P'RLDS. quoꝝ.puta euſtratij algał.hug. de ſan cto victoꝛe qui ſic eam diſtinguũt. 2. qꝛ tot ſũt ꝑtes huiꝰ ſcie quot ſũt modi viuẽdi hoĩs cũ ipᷣa ſit de hoĩe vel de ip ſius opatiõe.ſed tres tm̃ ſunt modi vi uendi hoĩs in generali.vnus ſolitariuſ de quo ẽ ethica alter domeſticꝰ ð quo eſt yconica ⁊ tercius ciuił de quo ẽ po linica. non ſũt plures ꝑtes moꝛał ſcie 4 — in oppoſitũ eſt ꝙ ethica que in libꝛo ethicoꝝ tradit᷑ eſt de moꝛibus ho minis cõibus ad oẽs modos viuẽdi pᷣ dictos nec plus agit de ſolitario qᷓ; de glijs.ymo minus. quare de illo modo põt eẽ ſpãlis ꝑs huiꝰ ſcie ſicut de duo bus reliquis que dicet᷑ monoſtica ⁊ ſic ethica ⁊ monoſtica nõ coincidut.(ih⸗ pᷣmittẽdo diuiſionẽ naturalis pbiloſo phie pꝛo euidẽtia dicẽdoꝝ que quidẽ philoſophia cum agat de natura que ẽ pꝛincipiũ motꝰ vel agit de natura vt ẽ pꝛincipiũ motꝰ cuiꝰcũq; in generali nõ deſcendẽdo ad ſpãlia ⁊ ſic vna ꝑs ei tradit᷑ in li? phiſicoꝝ.vel agit de natuã vt eſt pꝛincipium motus quo partes mundi oꝛdinãtur in mũdo qui motus triplex eſt.vnꝰ eſt mediꝰ alter ad me/ diũ ⁊ terciꝰ circa mediũ ⁊ ſic alteã pſ eiꝰ tradit᷑ in li? de ce.⁊ mũdo ⁊ in li/ bꝛis ſubalternatis ei vel agit de natuã vt eſt pꝛiucipiũ motus quo alique ꝑtes mũdi inuicẽ trãſmutãtur ſicut elemẽta ⁊ elemẽtata ⁊ ſic altera ꝑs eius tradi tur in li? de generatiõe ⁊ coꝛruptione ⁊ in libꝛis ſubalternatis ei vel agit de natura vt eſt pꝛincipiũ motrꝰ quo pfici unt᷑ alique nobilioꝛes ptes tociꝰ mun di.ſ.aĩalia qui motꝰ eſt operatio vitał puta itelligere ſentire ⁊ appetere qui magis eſt aĩalium ſalus ⁊ pfectio quã mutatio ⁊ ſic altera pars eiꝰ traditur ĩ li? de aia ⁊ in libꝛis ſubalternatis ei ¶ Simili mõ di. in ꝓpoſito cuʒ moꝛalis ſcia agat de hoĩe vt libero ⁊ vt libere viuẽte vel agit de hoĩe vt libere viuẽte non determinando conſiderationem ad aliquẽ modũ viuẽdi ſpãlezʒ ⁊ ſic pri ma ps ev tradit᷑ in ethicis in ꝗb' agi tur de moꝛibꝰ hoĩs ĩ cõt vel agit de mo do viuẽdi ciuili ⁊ ſic altera ꝑs eiꝰ tra/ dit᷑ in politicis vel agit de mõ viuendi domeſtico ⁊ ſic altera ps er tradit᷑ in yconica vel agit de modo viuẽdi ſolita rio ⁊ ſic altera ps eius traditur in mo noſtica. hec aũt monoſtica nõ tenet᷑ fu iſſe tradita per philoſophos cuiꝰ ratõ duplex eſt. vna qꝛ viſuʒ eſt eis ꝙ docu mẽta in ethicis generałr tradita ſuffi/ ciãt pꝛo regimie illiꝰ ſolitarie vite que tñ ſic generaliter ſũpta nõ ſufficeret regimiĩe vite domeſtice vel cimł.¶ Alia rõ qꝛ illũ modũ viuẽdi putauerũt ma/ gis diuinũ qᷓ; hũanũ. vñ euſtratiꝰ ait.ſi in mõtibꝰ cõuerſari ⁊ ſolitudinẽ hitare eligat aliꝗs vitã eligẽſ dininioꝛẽ valde aꝝ vel nihil arte miſtrante indigebit Hijs igit᷑ pᷣmiſſis ad queſtiõem dicẽ/ a ſũt tria.pꝛimũ ꝙ moꝛalis poſſibilis tradi non eſt ſufficiẽter diuiſa in illas tres ptes vt iam viſuzʒ eſt. 2?7 ꝙ moꝛał p philoſophos tradita eſt ſufficiẽter di uiſa in illas tres ptes vt etiã iã viſuʒ ẽ 3. ꝙ hetica in li? ethicoꝝ tradita non eſt dicenda monoſtica ac ſi ageret de moꝛibꝰ ſolũ vniꝰ hoĩs.qð pꝛobat᷑ pꝛio ſic.nulla doctrina agit pᷣciſe de vita ⁊ moꝛibꝰ vniꝰ hoĩs que agit de virtutib⸗ magis neceſſarijs hoĩ vt ciuiliter viuẽ ti qᷓ; aliter viuẽti ſʒ doctrina li? ethico rũ agit de multis virtutibus magis ne ceſſarijs homini vt ciuiliter viuenti qᷓ; aliter viuenti.¶ Iſtud apparet quoniã agit de pꝛudẽtia de iuſtitia de foꝛtitu/ dine de magificẽtia de liberalitate de amicitia. de itate ⁊ eutrapelia Ne de felicitate politica ⁊æ contẽplatiua. quare nõ agit pᷣciſe de moꝛibus ⁊ vita vniꝰ bols. 2 qm nulla doctrina agẽs de generatiõe ⁊ augmẽto ſalute ⁊ ope ratiõe diffinitiõe ⁊ mõ cuiuſcũq; virtu tis agit pᷣciſe de moꝛibꝰ vniꝰ hoĩs. ali/ que eni virtutes requirũt᷑ pſonis cõibꝰ ⁊ pr̃ibuſfamił.de ꝗbus ciuiliſ doctrina ageret ſed doctrina liꝰ ethicoꝝ agit de bijs omnibus in 2? ethicoꝛum ⁊ in. ʒy· de volũtario ⁊ cõſilio electiõe ⁊ inten a4 “ D nõe que ſũt oi virtuti cõia. quare ſegt vt pꝛius. ¶ Ad pꝛimũ in oppoſitũ dð. ꝙ illi diuidũt moꝛalẽ per phᷣos traditã nõ illã que eſt poſſibił tradi que magiſ inuenit᷑ in vuis patꝝ q; in libꝛis phoꝝ lʒ Ariſtote.x.ethicoꝝ videat᷑ finaliter ponere felicitatẽ pfectiſſimã huiꝰ vite i lo mõ viuẽdi ꝗ ptinet ad monoſticã Ad pᷣm iã dictũ eſt ꝙ ethica nõ eſt de odle viuẽdi ſolitario ſicut rõ ſuppone at. Yis igit᷑ generalibꝰ ex poſitis cũ dei oĩpotẽtis auxilio ad ex 4 ditã accedimꝰ cuius titul talis eſt. In cipit ethica nithomathia ſtragelica ari ſtoteł· ¶ Dicit᷑ ãt ethica moꝛał ſcia ab ethos grece ꝙ eſt mos latine ⁊ ychos ꝙ eſt ſcia.¶ Dicit᷑ ãt nithomachia. q. ad nithomachũ Ariſt. pr̃eʒ ſᷣm aliquoſ vel ſᷣm alios filiũ per modũ epłe miſ/ ſa. Dicit᷑ ãt ſtragelica ab illa ciuitate ſtrage lia.vñ Ariſt.oꝛtꝰ eãt quã philip pus rex macedo deſtruxit quãq; filius eiꝰ alexãder magrꝰ ob ariſt. reuerẽnã dicit repaſtef arit. ab ares ꝙ eſt virtꝰ ⁊ olon ꝙ eſt totũ.q.totꝰ virtuoſuſ vñ dicit euſtratiꝰ ꝙ ariſt. circa vtraſq; ptes phie ſtuduit ⁊ negotia de amba/ b' expoſuit ptrãſeũtium hoim aĩas in ſtruens artibꝰ ⁊ doctrinis. ¶ Lectio pꝛima. e R,.„ enis ars 7 omis doctrina Huic le pᷣ⸗ V mittit᷑ ꝓphemiũ ⁊ ibi ſbᷣdit᷑ tractatꝰ*. Di camꝰ ãt reſumẽtes in pbeio. pbs ãt red P dit auditoꝛẽ.pꝛi? bemuolũ ꝓponẽs ei ſcie finẽ ⁊ fructum.2?. docilẽ ꝓponens eipcedẽdi modũ ibil Dicit᷑ at vtiq; ſuf ficiẽt ʒ? attẽtũ oñdẽs ei auditoꝛẽ de bere eẽ ydoneũ nõ inexptũ nec paſſio nibꝰ deditũ ibil Anꝰꝗſq; ãt bñ iudicat Hiñdit igit᷑ hui ſcie finẽ in õ conclu/ ſiõibꝰ quaꝝ pꝛia ẽ.ꝙ oĩs ars ⁊ ois do onẽdã ethicã ĩ li? Ariſt. tra ctrina appetit aliqð bonuʒ finale. EScða ꝙ pluriũ doctrinaꝝ ⁊ artiũ ſũt pluã bõa finalia mõ diſſiłia que ponit ibil Zr̃ia vo quedã viòt᷑ eẽ finiũ icia ꝙ illa ſüt in ſᷣa diuerſa ibil AMulũ at quarta ꝙ illa ſũt in ꝑpfectiõe iequalia ibi. Quecũq; ſũt taliuʒ.quĩta ꝙ inter hec oĩa bõa finalia eſt aliqð optimum intẽtũ ⁊ cõſideratũ ab aliqua doctria rũ ibil Si vtiq; eſt aliꝗgſ Sexta ꝙ illud optimũ cõſideratũ ⁊ intẽtũ in pñti do ctria ibil Si ãt ſit tẽ ptãdũ deoen dẽtia cõcluſiõis pꝛie pᷣnotada ſũt qua tuoꝛ. Pꝛio ꝙ bonũ nõ ſũmit᷑ h ꝓ bono moꝛali pꝛeciſe.nec pꝛo naturali pꝛe/ ciſe ſed cõmuniſſime ſic autẽ ſũptũ bo nũ eſt eẽ eẽntiale vel accidẽtale cõue niẽs rei vt pficiat᷑ vł vt in ſua pfectiõe ſaluet.oĩs ꝗppe res vel eſt ipfecta vel pfecta. Impfecta ꝗdẽ ⁊ imcõpleta ap petit ſaluteʒ illiꝰ eẽ illius boni lʒ imꝑ fecti ꝙ iã hʒ ⁊ appetit ↄplemtũ ꝙ nõ dũ hʒ.pfecta pᷣo res appetit ſalutẽ ſui boni ſui eẽ ꝙ hʒ. Iſtud at bonũ in quo res appetitu tẽdit duplex eſt.vnũ itri/ ſecũ qð hitũ rẽ foꝛmalłr pficit Auli ẽ extriſecũ a quo bonũ intrinſecũ ꝓuenit 2 notadũ ꝙ appetiiꝰ i hac ꝑte ſùmẽ dꝰ eſt cõiſſime ꝓ quacũq; tẽdẽtia rei in finẽ ſuũ.hec ãt tẽdẽtia ẽ qntuplex.vna eſt que ſeꝗt nãm acceptã ⁊ hec ẽ nãł appetitꝰ vt fames.¶ Alia foꝛmã ſenſa tã ſeu ſenſu appᷣbenſà ⁊ hec ẽ appeti Laiĩał vt ↄcupia rei viſu delectabilis ¶ Alia ſegt᷑ foꝛmã intellectã ⁊ ẽ appe titꝰ itelleciꝰ vt deſideriũ vᷣtuũ hñde. ¶ Alia ſeꝗt᷑ hitũ acqſitũ quo bituat in clinat᷑ ad operari fᷣm bitum ſuũ vt ſci/ ens ad cõſiderare liberał ad dare. l Alia ſeꝗt᷑ hĩtũ infuſũ ſeu aliqð ſuꝑnã e donũ quo dotatꝰ gꝗs dicit cupio diſſol ui ⁊ eſſe cũ xpᷣo. ʒ:. notãdũ.ꝙ oĩʒ que nobᷣ inſüt quedã inſũt nobᷣ a nã quedã a doctrina. quedã a ↄſuetudiĩe vt ĩplici te dicit᷑.j.in.⁊ li?ꝰ ⁊ explicite in.x.de bijs eni que nobis inſũt ex diuina ĩſu/ ſione nõ loꝗt᷑ phs.nulł ãt hĩit intelle ctualis vel moꝛalis ineſt nobis a nã vt — — — — 1 dicit in. 2². Itẽ nullꝰ moꝛalis ineſt no bis a doctrĩia tiñ large ſũmẽdo doctri/ nã pꝛo erudinõe ⁊ inuẽtiõe vt mecha nicha. ¶ Alij vero nõ poſſunt nob in eſſe a ſola doctrina abſq; aſſuefactione pꝛeuia vt dicit᷑ in fo de ꝗbuſdã actibꝰ Zũc ̊ habem ꝙ intellectualiũ hĩtuũ alij ſũt eruditione alij aſſuefactiõe ge/ nerabiles.vñ phᷣs in hac ꝑte ſũmit ar tem pꝛo quocũq; biĩtu per aſſuefactio/ nẽ generabili ⁊ doctrinã pꝛo quocũq; hitu per eruditiõem acꝗſibili. 4 no/ tãdũ ꝙ volũtas que eſt appetitꝰ rõnatł ⁊ liber põt oppoſita ⁊ imoppoſita qꝛ eſt indetermiata ad illa æ põt per ſe determinari ad alterum ⁊ bhoc tripłr. vno modo ĩ̃ſpeciu actꝰ ĩpati qꝛ põt vł ſedere vel ire que ſũt oppoſua ⁊ ſi ve lit ſedere tunc ſedere eſt pars ad quã volũtas pꝛius indeterminata determi nat᷑.velle ãt eius eſt determĩatio. alio mõ reſpectu cõtrarietaſ actus eliciti. voluntas ei põt diligere vel odire vnũ hoĩez que ſũt oppoſua circa idẽ ꝙ ſi di ligat tũc ipᷣm diligere eſt ꝑs ad quam volũtas determinat ⁊ ipᷣamet determi natio.Alio mõ reſpeciu exercitij actuſ elicui qꝛ volũtas põt hũc boĩeʒ dilige re vel odire ⁊ põt vtrũq; õmutere ⁊ vtrũq; actũ a ſe ſuſpẽdere ⁊ iũc ſi exer ceat aliquẽ iſtoꝝ actuũ ip̃mmet exerci nũ eſt pars ad quã fit determinatio æ ipamet determĩatio ⁊ ſiłi modo de ſu/ ſpenſiõe niſi illa ſuſpẽſio fiat per aliuʒ actũ poſuiuũ ⁊ tũc determĩatio eẽt reſ poſitiua ⁊ quedã volitio.pars vero ad quã fieret determĩauo eſſet ſola pꝛiua tio.phs ergo in hac parte non accipit electõem ſicut.j.i.ʒ.diſt.qꝙ ẽ volũtariũ pconſiliatũ ex hijs que ſunt ad finem. Sʒzʒ ſũ mit eã cõiſſime ⁊ reſpectu finis ⁊ reſpeciu eoꝝ que ſũt ad finem vnde j. in pꝛimo dicit felicitatẽ ꝓpter ſe eli gibilẽ ꝙ nullo mõ verũ eſt de electione pꝛĩo mõ ſumpta vt ſũmit᷑ in ʒ? ſũmitur ergo hic electio generaliſſime ꝓ qua cũq; determinatiõe volũtatis pꝛius in determĩate. Actus aũt nõ ſũmitur bic vt diuidit potẽtiã ſed vt eſt terminꝰ ps vel extremitas ad quẽ vel ad quam fit dicta determiatio. vñ aliqñ talis actus eſt diuerſus ab illa determiatiõe vt vi ſum eſt de actu imperato. aliqñ idẽ cũ ea vt viſum eſt de actu elicito¶ 15 at ſic debeat ſũmi actus patet.qꝛ in gre⸗/ co nõ habet᷑ eudelechia que dicit actũ diuiſũ generaliter ↄtra potẽtiam ſʒ ba bet᷑ pꝛaxis que ſᷣm euſiratiũ idẽ eſt ꝙ operatio ſᷣm electiõem ſupple ſumpiã generaliter pꝛo determĩatiõe volũtan ⁊ tũc pʒ ꝙ buiꝰmõi actꝰ vel pꝛaxiſ nõ eſt niſi actus humanus qui eſt in libe/ ra ptãte hoĩs. ¶ Hijs viſis vidẽda eſt ꝓbatiol Ze hoc ampliꝰ in ſexto pꝛie cõcluſiõis hic intente que ꝓbat᷑ ſic.oĩa appetũt finale bonũ qð patʒ qꝛ ſic an tiqui cõiter enũciantes deſcripſerunt bonũ dicẽtes bonũ eſſe illud ꝙ oĩa ap peiunt. ergo oĩs ars ⁊ oĩs doctrina. i. oĩs intellectuał bitus aſſuefactiõe vel eruditiõe acꝗſitus appetit aliqð fina/ le bonũ.⁊ addit᷑ ad hãc cõcluſiõem ꝙ; ſiłr bonum appetunt eos electio.i.oĩs humane volũtatis determinatio ⁊ oĩs actus hũanuſ ad quẽ tanquã ad alterã indeterminatiõis partẽ fit illa deter⸗/ minatio cõſequẽtia iſia eſt euidens cũ iſta quatuoꝛ ſit de numero oĩm. Abitaret autem aliquis qua e philoſophus in bhac parte oẽs habitus intellectuales cõ pꝛebendit ſub differẽtijs generatiõis eoꝛum potius q; ſub aliis. 2. quare addit actum ⁊ electiõem cum non fa/ ciãt ad ꝓpoſituʒ.¶ Ad pꝛimum dico ꝙ quia płs cõpabat bic bitus intelle- ctuales ad finẽ qui maxime intẽditur in generatõe rei cũ finis meueat gene raniẽ ad generãdũ hinc eſt ꝙ ſub hijs differẽtijs in hac operatiõe iſtos bitus cõpꝛehendere debuit potiꝰ qᷓ; ſub aliji 6 Ad ſecundum dicenduʒ ꝙ actus ? electio hic adduntur quoniã appetes vł acqꝗrẽs iſtos ĩtellectuales bitꝰ p ele ctiõeʒ vt h ſũmit᷑ ſe deimiat ⁊ ad aciũ IIBRO appetendi ⁊ acꝗrẽdi determinat᷑.hĩti bus vero iam acquiſitis per electiõeʒ ſe determĩat ad actũ operatiõis eoꝛuzʒ qui eſt finis eoꝝ determinatꝰ ⁊ idcir/ co cõueniẽter in bꝛeuibꝰ expoſuit mo/ dum huius appetitꝰ quo doctrine bo/ nũ appetũt addendo electiõeʒ ⁊ actũ Drfia vero videt᷑ quedã eẽ finiũ Oñ ſo ꝙ oĩm doctrinaꝝ ⁊ artiũ ſunt aliqui boni fineſ ꝙ fuit pꝛĩa cõcluſio.cõſequẽ ter hic declarat ſcõam ꝙ iſti fines ſunt in mõ diſſiłes ⁊ differẽtes dicẽs.ꝙ fi⸗ niũ pᷣdictoꝝ eſt quedã differẽtia ⁊ diſ⸗ ſimiluudo.qð ꝓbat oñdens duos mo/ dos finiũ qꝛ quidã fines aliquaꝝ arti um ⁊ doctrinaꝝ ſunt ſole operationes puta muſice cãtare vel cythariʒat̃ pꝛe ter ꝙ nullum ſeꝗtur opꝰ operatũ. ꝗdã vero fines ſunt opera quedã remanẽ/ tia pꝛeter operatiõem ⁊ poſt vt edifi care pᷣter ⁊ poſt edificatiõeʒ remanet domus edificatal. Quoꝝ ãt ¶ Seinde cõparat huiuſmõi finẽ opatũ ſue ope/ rationi dicẽs. quoꝝ negotioꝝ vł qua rum artium ſũt fines opera vltra ope/ ratiões in hijs artibꝰ ⁊ negocijs meli oꝛa ⁊ appetibilioꝛa ſũt opera qᷓ; ope/ anesllira ptẽ hãc duo notanda ſũt.ſ.cauſa dr̃ie finium ⁊ cã pᷣeminẽtie rei operate ad operatiõem qua effici cã pꝛimi eſt qꝛ ſũt artes alique requi/ rẽtes in operatiõibꝰ ſuis ſubiectũ ĩ qð operent᷑ ⁊ oꝛganũ quo operent᷑. Ali⸗/ que vero nõ ſubiectũ ſed oꝛganuʒ.ali⸗/ ue vero nec ſubiectũ nec oꝛganum. 6 Ars aũt requirẽs ſubiectũ in quo o/ peret᷑ inducit mediãte oꝛgano foꝛmaʒ aliquã remanẽteʒ in ſubiecto poſt ope ratiõem vt dictũ eſt de domificatiua ⁊ illa foꝛma eſt finis vlterioꝛ pᷣter opera nõem.Ars vero requirẽs nõ ſubiectũ in quo ſed oꝛganũ quo operet᷑ eſt du/ plex qꝛ vtit᷑ ⁊ operat᷑ oꝛgano vel ſepa ratur ſicut cythara vel viola vtit᷑ muſi ca inſtralis vel cõiũcto ſicut oꝛe vł gut ture vtitur muſica vocał ⁊ ĩ hijs oꝛga nis nihil ĩducit᷑ niſi motꝰ qui ceſſat ceſ ſante actiõe pꝛimi mouẽtis iſtiꝰ ſcʒ ar „ tificis ¶ Ars vero que nec oꝛganũ nec ſubiectuʒ requirit hʒ operatiõem iĩma nentezʒz pꝛimo agẽti ipᷣi.ſ.artifici cuius opatio eſt ĩte llectuał que ſibi ipi pᷣt eẽ eupꝛaxia.vt dicitf᷑.j.in.õ ob hanc igit cãz ars requirẽs ſubiectũ hʒ pᷣter ope ratiõem aliqð opꝰ vt finez ſuũ.cetẽ vᷣo artes qꝛ ñ hũñt tale ſubiectũ iõ nec hñt talẽ finẽ operatũ.Cã vo ſcði eſt qꝛ reſ opata ſeu foꝛma in ſubiecto inducta ẽ finis illiꝰ operatiõis ſicut ſoꝛma queli bet eſt finis ſue generatiõis qua indu cit᷑ in ſubiectũ.illa enĩ opatio eſt gene ratio ſeu iductio illiꝰ foꝛme. quare foꝛ ma illa eſt melioꝛ ⁊? appetibilioꝛ illa operatiõe. ARultiſ aũt operatiõibꝰ HDñũſo ꝙ artiũ fines ſũt in mõ diſſites Hic oñdit tciã cõcluſiõem ꝙ ſũt in ſub iecta diuerſi.d. ꝙ mulũ exñtibꝰ ipᷣis ar tibꝰ ⁊ doctrinis multi ſũt ſines earum ſicut ⁊ ipᷣe artes ⁊ doctrine ſũt diuerſe ⁊ eaꝝ operatiões diuerſe que ſũt fineſ eaꝝ ⁊ ſic per cõſequẽs ⁊ fines ſũt di/ uerſi.hoc ãt pꝛobat in exẽplis indu⸗ cens ⁊ dicẽs ꝙ medicinalis ſcie finis eſt ſanitas ⁊ nauifactiue finis eſt naui gatio ⁊ militaris finis eſt victoꝛia yco nice vero finis eſt diuitie ⁊ ſic de ſin⸗ gulis artibꝰ ⁊ doctrinis.hij autẽ fines ſũt diuerſi ſᷣm ſham.ꝗ pluriũ doctrina rũ ⁊ artiũ fines ſũt diuerſi ſᷣm ſhᷣazʒ. Obijcit᷑ ãt ↄ hoc ꝙ dicit diuitias eẽ fi nem yconice cũ in pꝛimo politice pꝛo bet oppoſitũ oñdens ꝙ ſũt tm̃ inſtru/ mẽta eꝰ.Rñdetur ad hoc ꝑ aliquos ꝙ hic loquit᷑ ̃ᷣm vulgatã opinionẽ non ſm ꝓpꝛiã.põt tñ dici meliꝰ ꝙ yconomi ca eſt duplex vna de mõ viuẽdi dome/ ſtico ᷣm virtutẽ ⁊ de hac loquit᷑.jꝰ poli ticoꝝ.¶ Alia de ſola adminiſtratiõe re rũ tẽpoꝛaliũ que res pſonaꝝ nõ perſo nas dicit᷑ gubernare.⁊ hoc mõ iura ſũ mũt yconomũ vt.C.ð ſacroſan. eccł.l. iubemus ⁊ in decre.S9.de.c. Quia in quibuſdam ⁊. 16. cauſa.q..c.qm̃ i ꝗ buſdazʒ ⁊ de hac yconomica videtur hic loꝗ phi. ⁊ huius finis eſt ſʒ itatẽ diuitie.lʒ ꝓ nũc tał yconomia ad ſolaſ res eccleſiaſticas ſit reſtricta. Quecu qʒ aũt ſũt taliũ Oñſo qꝙ pluriũ doctri/ naꝝ ⁊ artiũ ſũt ſines diſſikes ⁊ diuerſi I. Hic cõſequẽter oñdit quartã cõcluſio⸗ nẽ ꝙ ſunt pfecnõe inequales ⁊ diuerſi pcedit aũt ſic¶ Pꝛimo ſupponit quen dã oꝛdinẽ doctrinaꝝ ⁊ artiũ ʒ oꝛdinẽ qui eſt inter arteʒ architectonicã.i.pꝛĩ cipãtem ⁊ ſubarchitectonicã.ſ.famu⸗/ lantẽ. icit ergo ꝙ quedã ſũt artes de numero taliuz ſeu taliter ſe hñtium.q; quadã virtute intellectuali. puta arte vł doctrina que eſt illis architectonica quẽadmodũ ars frenefactiua eſt famu las ſub equeſtri tãquazʒ ſub ſua archite ctonica vel pꝛincipãtem ⁊ quẽadmo/ dũ quecũq; artes factiue inſtrumẽtoꝛũ equeſtriũ ſũt ſub equeſtri. puta factiue ſellaꝝ frenoꝝ v quẽadmodũ hec e/ queſtris ⁊ oẽs opatiue bellicoꝝ inſtru mentoꝝ ſũut ſub militari ſicut ſub barũ architectonica ad militarẽ eniʒ artem vt hic ſũmitur ptinet oĩis impugnatio vel defenſio bellicoſa ⁊ fᷣm eũdem mo dũ alie artes famulãtes ſũt ſub alijſ ar 4 o chitectonicis ſeu pꝛincipatibus.¶ir 5̊oꝛdine pᷣſuppoſito.ſcòo ꝓponit ſuaʒ ↄcluſiõem dicens.ꝙ in ullis oibus que cunq; ſũt de numero taliũ oꝛdinatarũ fines architectonicaꝝ ſũt melioꝛes ⁊ oꝛdinabilioꝛes qᷓ; fines ſubarcbitecto nicaꝝ.¶ ʒ.c hãc cõcluſiõez ppoſitã pꝛo bat arguens ita bonoxæ illa ſũt deſide/ rabilioꝛa melioꝛa quoꝝ gĩa reliqua deſiderãtur ⁊ pſequũtur. hec eni ſe ha bent vt fines.illa vero ſᷣm ea que ſunt ad finẽ.Sed gẽĩa finiũ architecionicaꝝ fines aliarũ deſiderãtur ⁊ ꝑpſequũt᷑.g iſti ſũt deſiderabilioꝛes illis. huius ra tionis ſola minoꝛ ponitur in Fa. ¶ 4½ circa hoc remouet dubiũ qð poſſet oc/ currere.vtrũ dĩia finiũ ſuperiuſ allega ta poneret exceptionem in bac regu/ la iam pꝛobata. ¶ Dicit ergo ꝙ nõ qꝛ nihil differt ip̃as operatiõeſ eſſe fines actuuʒ aut opera quedã pᷣter operatio nes qꝛ ⁊ in hijs ⁊ in illis habet veri⸗/ tatẽ ſicut in doctrinis in quibus iã oñ ſum eſt quõ ſunt adinuicẽ oꝛdinate ⁊c fines architectonicaꝝ melioꝛes ſũt fi⸗ nibus aliarũ. Hic querenda ſunt duo. pꝛimo in quibulſ cõſiſtit per ſe oꝛdo ar cbitectöõicaꝝ artiũ æ aliaꝝ. ¶ Scõo an logica ſit ſubarchitectonica reſpeciu aliaꝝ ad quas oꝛdinat᷑. Micẽdum ad pꝛimũ ꝙ oꝛdo iſte ꝓpꝛie ſ upt cõſiſtit in tribus hitudinib artiũ inter ſe pꝛi ma eſt hitudo faciẽtis inſtrumẽtum ad vtentẽ inſtrumẽto.faciens nãq; eſt ſub architectõica ⁊ famulãs. vt illa que fa cit nauẽ. vtens o eſt architectonica ⁊ pꝛincipãs. (c”ẽſt hiĩtudo eius ꝙ eſt ad ipᷣm finẽ que pꝛouenit ex hitudine pꝛi ma. vſus eni cuiuflibet inſtrumẽti ẽ er finis.( : eſt hitudo pᷣcipientis ad obe dientem ⁊ ecõuerſo architectonica nã qʒ pcipit ⁊ altera obedit. bec aũt hitu do ꝓuenit ex pꝛimis duabus. Ex quo nãq; architectonica pꝛecognoſcit vſuʒ æ finẽ inſtrumenii ex hoc pꝛecipit in/ ſtrumẽtũ fieri de materia ⁊ in illa foꝛ ma que cõueniũt vſibus inſtrumẽti vt nanta pꝛecipit naueʒz fieri de ligno vt natet ſuper aquã de firmo ne cito fran gatur per aquam ⁊ acutam vt veloci⸗/ ter ſcindat aquam. ¶ In aliquibus ve/ ro ars ſubarchitectonica non facit ali qð inſtrumẽtũ pꝛopꝛie dictum quo vta tur architectonica ſed facit aliquam di ſpoſitiõeʒ qua vtitur pꝛincipans. ſicut equeſtris non facit inſtrumentum pꝛo militari. ſed bene facit aliquam diſpo ſitionem ⁊ apparatum ⁊ congreſſum quo vtitur aꝛs militaris impugnando vel defendendo. ¶Ad ſ̃m dicendum. ꝙ logica non facit inſtrumentum. puta quo vtantur cetere ſcientie ſed docet eas facere.quelibet enim ſcientia fa/ cit pꝛopꝛios ſillogiſmos ⁊ faciẽdo vti tur ⁊ vtendo facit.vti enim ſillogiſmo ⁊ facere ſillogiſmũ idem eſt in ſi ciẽtijs tẽ nulla ſciẽtia pꝛecipit ei qualiter ex qua mã dẽat facẽ ſillogiſmũ ⁊ iõ nõ ẽ dicẽda ſubarchitectonica vel fa⸗ mulãs reſpcũ aliaꝝ.lʒ ĩ vno cõueiat cũ ſubarchitectoꝛica ꝙ oꝛdiat᷑ ad aliaruʒ IIBRO vniuerſitatẽ tanquã ad fineʒ nõ tamẽ ad aliquaʒ earum determi e S vtiq; ẽ aliquiſ finis J. ¶ Oñſo ꝙ pluri um doctrinaꝝ ⁊ artium fines ꝓpꝛij ſũt diſſimiles diuerſi ⁊æ inequales. Hic oñ dit quĩtã cõcluſiõeʒ q; inter iſtos fmnes eſt aliquis bonus ⁊ optimus ⁊ intẽdit ſic arguere. In quocunq; oꝛdine finis ille quem volumꝰ ꝓpter ipᷣm ⁊ alios ꝓ pter ipᷣm ⁊ ipᷣm nõ pꝓpter alterũ eſt fi/ nis bonꝰ ⁊ optimꝰ.ſed oĩʒ operabiliũ humanoꝛũ eſt aliꝗs finis quẽ volumus ꝓpier ipᷣm ⁊ alios ppter ipᷣm ⁊ ipᷣm ñ ꝓpter alterũ.ꝗ in oꝛdine opabiliũ hu/ manoꝛũ eſt aliquis finis bonus ⁊ opti mus.¶¶ In hac rõne ſic ꝓcedit.ꝙ po/ nit pꝛimo minoꝛẽ ⁊ patet lege in pꝛin cipio.. Si pꝛo qꝛ ¶ Scðdo pꝛobat illã mioꝛẽ ⁊ qꝛ illa ẽ maifeſta. poſito ꝙ ſit ſtatꝰ in cauſis finalibꝰ.rõ pꝛobat ĩ eis ſtatum eſſe cum dicit Pꝛocedit enizʒ Arguit ergo ducẽs ad incõuemiẽs iſto modo. ſſi non eſt ſtatus ſed ſemper deſi deramꝰ vnũ pꝛopter alterũ ⁊ illud p/ pter alteꝝ ſequitur ꝓceſſus in infinitũ ⁊ ſi boc ſequit᷑ ↄñs eſt ꝙ naturale de/ ſideriũ nĩm erit fruſtra vacuũ a inane eſt incõueniẽs. 3° ifert cõcluſiõez tanquã euidentẽ dicens ꝙ manifeſtuzʒ eſt ꝙ hic finis eſt bonus ⁊ optimꝰ. 4* ibi Igit᷑ ⁊ ad vitã] Infert vnũ coꝛrelarium dicẽs ꝙ dicti finis cogni⸗/ tio ex plenitudie bonitatis ſue duo bo na facit hoĩ cognoſcẽti. Anũ qꝛ allicit appetitũ vt ex eius deſirio magis ac magis conetur ad incremẽtum bonoꝝ operum ⁊ melioꝛatiõis hũane vite æ hoc intendit cũ dicii Qð ad vitaʒ ma gnum babet incremẽtum] Alterũ bo⸗ num facit.qꝛ dirrigit intellectum vt ex eius appꝛehẽſiõe ſciat operatiöes hu manas regulare ⁊ pducere vſq; ad ip ſum finẽ intentũ ⁊ hoc intendit in ex/ emplo ſagittatoꝛũ qui ex appᷣhenſiõe ſigni ſciũt rcẽ ſagittas mittere vſq; ad ſignũ ꝙ non facerent niſi ꝓuidiſſent. tia maioꝛiſ que nõ ponit᷑ in littera nec Hic ſunt notäãda duo. vnũ pꝛo euide fuit pꝛobata. Notãduʒ ergo ꝙ tria ſũt appetibiliũ genera. vt habetur. j. in. j. ca. S. eſt enim aliquid appetibile pꝛo pter alterum ⁊ non pꝛopter ſe ⁊ iſtad habet rönem vtilis vt amara poſitio. aliud eſt appetibile ꝓpter ſe ⁊ non ꝓ pter alterum ⁊ iſtud habet rõnem bo ni felicis vt ip̃a btĩtudo. ¶ &t eſt aliqd appetibile ꝓpter ſe ⁊ pꝛopter alterũ ⁊ habet rõnem boni ⁊ vtilis ſieut vir/ tus.modo ergo cum dicebat᷑ in illa ma ioꝛi ꝙ in quocũq; oꝛdine illud qð ẽ ap petibile ꝓpter ſe ⁊ alia pꝛopter ipᷣm ⁊ ipᷣm non pꝛopter alterũ eſi finis bo nus ⁊ optimus boc eſt euidenſ.ex hoc enĩ ꝙ eſt appenbile ꝓpter ſe habet ra tionem boni.ex hoc autẽ ꝙ alia ꝓpter ipᷣm habet rõnem fims ⁊ ex hoc patet ꝙ ip̃m non pꝛopter alterum habet ra tionem vltimi ⁊ optimi.¶ Scðo notan dum circa pꝛobatiõem minoꝛis dicte rationis ꝙ philoſophꝰ. 2. methaphiſi/ ce inducit alia quatuoꝛ media ad pꝛo bandum ſtatum in finibus ſimpliciter qꝛ finis habet rõnem ⁊ naturam rei æ finis rei ſimpliciter. quare ablata na/ tura rei tollendo ſtatum per cõſequẽs ablata erit natura finis. Itẽ tollit na tura boni que dicit naturã perfectiõis ⁊ cõplemẽti.ablato tamẽ iſto ſtatu ni hil perficiet᷑ nec cõple bitur. ( Atez tol litur conatus ab appetitu qui non co/ natur aliquid operari niſi ex deſiderio finis quẽ pꝛimo intendit ſi tamẽ nõ ſit ſtatus nibil pꝛimo intenderet nec per cõſequẽs conabit᷑ gliqd facere nec vẽ turus ad finem¶ Item tollit᷑ conſiliuzʒ ab intellectu qui non cõſiliat᷑ niſi ſup⸗/ ponendo aliquez finẽ qui ſit ⁊ pꝛimũ pꝛincipiũ conſilij ⁊ vltimꝰ terminꝰ to⸗/ cius negocij. hoc aũt ablatũ erit.abla/ to ſtatu a finibus. LůSi aũt ſit tẽptan/ dum] Oſtenſo ꝙ inter fines doctrina rum ⁊ artium eſt aliquis finis optimꝰ qui eſt bonum humanum. hic oſtendit ſextam concluſionez. ꝙ ille finis eſt cõ ſideratus ⁊ intenius in hac ſcientia. ⁊ pꝛimo pꝛemittit vnum pꝛeambuluʒ = — = — —— — n oe ſbi⸗ i an ni oſa N R ürn iſo⸗ i 11. . de dieendis dicens. ꝙ ſi ſic eſt q ſit ta lis finis vel quia ſic eſt duo ſunt tem/ ptãda.vnũ accipere ⁊ cognoſ. cẽ figura liter æ groſſo modo de illo fine quid ẽ aliud vero ſcire cuiꝰ doctrine vel diſci/ pline intereſt cognoſcere illũ finẽ. pꝛi mũ iſtoꝛum tẽtabitur in pꝛĩio libꝛo. fᷣm vero ſtatiz ⁊ ideo ſcðo ibil Videbitur aũt Pꝛobat quadruplici rõne ꝙ bu/ ius ſcie intereſt iſtum fines cognoſcere ſcðda ponit᷑ ibil videmuſ aũt. tercila ibij AUAtente autẽ hac quarta ibil Si enim rõ Pꝛima rõ talis eſt ſcie pꝛicipaliſ ſime ⁊ maxime architectonice intereſt cognoſcere ⁊ intendere finẽ optimuʒ ⁊ bumanũ bonũ bec ꝓbata ſint ſupꝛa in quarta cõcluſione.ſed ciuilis ſcia eſt puiuſmõi. ergo ipᷣius intereſt. cõſequẽ ter ibi Auas eni pbat minoꝛẽ aſſũptã ⁊ boc ſic doctrina p̃cognoſcẽs ⁊æ poꝛdinãs oẽs alias q;tum ad earuzʒ cõmoda qᷓ;tũ ad loca. quatũ ad pſonaſ ſiudẽtes in eis. ⁊ quãtũ ad tpa eſt ſup oẽs pꝛincipaliſſima æ maxime archue ctonica bec eſt per ſe nota nec põitur in lia ſed ſupponit᷑ vt veriſſima.ſʒ ciui lis doctrina pᷣcognoſcit ⁊ poꝛdiat oẽs alias quãtum ad earũ cõmoda dicens quas diſciplinas debitũ eſt eſſe p bu⸗ mano cõmodo.¶ Aẽ quatum ad loca. quia in quibuſdã ciuitatibꝰ.¶ Itẽ quã tũ ad pſonas ſtudẽtes pᷣeipiẽs quales diſciplinas vnꝰ quiſq; dʒ gin e quãtum ad tẽ poꝛa qꝛ dicit. Nſquequo vel quãto tempoꝛe quiſq; debeat vaca re iſti vel illi ſtudio.hec aũt oĩa facit vt humana ſtudia in nullo ſint diſſona. ſʒ in omnibus cõſona in nullo pꝛeſtẽt im pedimẽtũ ſed in oĩbus auxiliũ ad opti nẽdum bonum ⁊ fineʒ humanũ.quare ipᷣa eſt pꝛincipaliſſima maxime ar/ cbitectonica. ¶ AUidemꝰ aũt. (Scda rõ tał ẽ illi docine itereſt hůanũ bonũ ſub qua cõſiſtũt bee pᷣcioſiſſime vᷣtuteſ intellectuales ſcʒ ars miluaris yconi/ ca ⁊ rethoꝛica ſed ſub ciuili exiſtũt. er go ciuilis doctrine intereſt humanũ bo num. huius rõis minoꝛ ponitur in litte n — ra ⁊ eſt ad ſenſum in ciuitatibꝰ bñ oꝛ/ dinariſ cognita. Maioꝛ vero pꝛobari poteſt hoc modo.doctrina que ꝑ artes ſibi ſubiectas pꝛeſtat boibus paceʒ ⁊ ſecuritatẽ de hoſtibꝰ.pacem in domibꝰ ſingulis fomẽtum ⁊ nutrimẽtum puuł ⁊ decrepitis. documẽtum adoleſcẽtibꝰ ⁊æ iuuenibꝰ ⁊ neceſſaria coꝛpoꝛis om/ nibus.pacem aũt ⁊ amoꝛẽ ⁊ cõcoꝛdi⸗/ am cum ciuibuſ ipius intereſt humanũ bonum quia hec bona immediate põt ſequi bonum bumanũ qð ipᷣa per ſe ip ſam mntendit. ſed doctrina ſub qua exi ſtũt pꝛedicte tres virtutes facit hec om nia per militarẽ enim dat pacem ⁊ ſe curitatem ab hoſtibus ⁊ per yconicam pacem in familijs ⁊ cõgregatiõibꝰ do meſticis ⁊ oĩa ad domũ ptinentia per rethoꝛicam vero pacem ⁊ amoꝛẽ con/ coꝛdiã ⁊ trãquillitateʒ inter conciues. Si eniʒ rectoꝛ ciuitatis habeat bonos rectoꝛes ⁊ illis bene vtatur magnum faciet ciuitati fructum.ſi tamẽ eos abu ti ſua arte permittat pꝛeſtabũt ciuitati magnum incõmodũ.vnde tulliꝰ de elo quẽtia ſiue ſapia ⁊ cum ſapia dicit in pꝛiĩcipio retboꝛice. Si quis õmiſſis re ctiſſimis atq; boneſtiſſimis ſtudijs rõ/ nis ⁊ officij conſũmit oẽm operã in ex ercitatõe dicẽdi.is ĩutilis ſibi ⁊ ꝑnitio ſus pĩie ciuis alitur. qui vereo ita ſe ſe armat eloquẽtia vt nõ oppugnare com moda pfie. ſed pꝛo bijs pugnaẽ poſſit is mihi vir ⁊ ſuis ⁊ publicis reb vti/ liſſimꝰ ⁊ amãũtiſſimꝰ ciuis foꝛe videtur quare talis doctrine ſub ſe tales artes habentis intereſt bumanum bonum. NVientes autem bac. ¶ Tercia ratio talis eſt. Illius doctrine intereſt bu/ manum bonum. cuius finis complecti tur fines omnium aliarum. bec ſuppo nitur extra litteram tãquam per ſe no ta. quia ſolum bonuʒ bumanũ comple ctitur fines omnium doctrinarum ⁊ 1õ ille finis qui complectuur eos eſt id ipᷣʒʒ qdð bonũ bũanũ quaẽ tał ſcie inteſt bonũ humanũ ſicut ꝓpꝛius finis eius. ſed finis ciuilis doctrine eſt huiuſmõi LIBRO ergo ipᷣe eſt bonũ humanũ.(¶ Hui⸗ ra „ tionis ponit᷑ pꝛimo minoꝛ cuʒ ſua pꝛo batiõe que eſt talis. Finis ſcientie vtẽ tis oĩbus pꝛacticis ⁊ pꝛecipiẽtis om/ nibus quid oporteat facere ⁊ a quib⸗ abſtinere complectit᷑ fines oĩm aliarũ diner enĩ conſiſtit omne bonũ earũ facere facienda⁊ nõ facere ñ facienda ſed hec ciulis ſcia omnibus pꝛacticis vtitur determinãdo occupatiõeʒ ciuiũ ⁊ oĩbus pꝛecipit legẽ ponens eis ꝗd opoꝛteat facere ⁊ a quibus abſtinere quare finis eius cõplectitur fines oim aliarum. ¶ Scðo infert cõcluſiõem di cens. Quapꝛopter hoc ſupple finis huius ſcientie erit humanũ bonũ ⁊ ita humanũ bonum ptmet ad hanc ſcien/ tiam tanquã finis eius ꝓpꝛius ⁊ ſpã/ lis ⁊ aliarum oĩm generalis Si enim idem Hhic ponitur quarta ratio. pᷣmit titur tamen pꝛumo cõpatio boni cõis ⁊ boni vnius pſone.Et fo ibil Metho dus quidem. tangitur ratio in cõpatio ne iſta. ſupponitur pꝛimo identuas qꝛ bonum vnius ciuis eſt bonũ ciuitatiſ ⁊ bonum ciuitatis eſt bonum vnius ciuis cõſequenter aſſignat᷑ ĩcia inequalitas pꝛima quia bonũ cõe eſt magiꝰ exten/ ſiue bono vnius perſone.ſcòa quia eſt pfectiꝰ ĩtẽſiue.tercia qꝛ ſuſcipẽ ad pcu rãdũ ⁊ ſaluaẽ ꝓcuratũ ⁊ ſuſceptũ bonũ vni pſõe ſoli ẽ bonũ ⁊ amabile ſicut bo nuʒ opus.ſed ſaluare ⁊ ꝓcurare bonũ genti toti ⁊ cinitatibus hoc eſt melius in ſe ⁊ diuiniꝰ in affectione q; amoꝛ ⁊ affectus quo aliquis virtuoſus ſic dili/ git bonum cõe ꝙ pꝛo ſalute ipſiꝰ audet ſe ipᷣm moꝛti exponere magis videtur diuinꝰ qᷓ; humanus.vnde nõ bene ap/ paret hoĩbus vnde talis amoꝛ inſit ali quibus niſi ſit ex dono diuino infuſus. habemus ergo ꝙ cõe bonum eſt exten ſiue maximũ.ĩtenſiue vero pfectiſſimũ quoniã in hijs que nõ ſũt mole magna hoc eſt eſſe maius ꝙ eſt eſſe meliꝰ dicit Aug.6i.de trini.c.S.Ad ſaluãdũ vero amabiliſſimũ ⁊ diuiniſſimũ.¶ Hac cõ/ paratione pᷣmiſſa intendit ſic arguere Hethodus tale bonũ intendens.in./ tendit humanũ bonum. ſed methodus ciuilis tale bonum intendit vt appa/ ret.ergo ⁊ bonũ humanũ imediate. x per cõſequẽs eius intereſt bonum bu/ manũ.huius rõnis ſola minoꝛ ponitur in lra.Maioꝛ autem apparet ex dicu in cõpatione facta. ¶ Eirca pꝛedicta ſunt quatuoꝛ inquirenda. pꝛimũ vtruʒz omnia appetant bonũ tanquaʒ finem fo vtrum bomo habeat eſſe ⁊ viuere pꝛopter finem.tercio vtrũ omnes ope rationes humane habeant vnum finẽ quarto vtrum ciuilis ſcia ⁊ tota huma na vita haheant eundẽ finẽ. Lectio quinta. E pꝛimo arguitur ꝙ non oĩa appetãt bonũ.pꝛimo qꝛ con/ trariũ nõ appetit ſuũ cõtrariũ ſed malũ contrariat᷑ bono. ergo maluʒ non appetit bonũ ⁊ per cõſequẽs nec oĩa cũ malũ ſit de numero oim. ¶ Se cundo.quoniã appetitus cõtrarij ten/ dũt in contraria.illa igitur cõtraria.vł ambo ſunt mala vel ambo ſunt bona. vel alteꝝ bonũ ⁊ alteꝝ malũ nõ poſſũt eſſe ambo bona qꝛ bonũ nõ cõtrariat bono.vt.j.dicit᷑ in ſcõᷣo. altero vero ali oꝛũ duoꝝ dato.ſequit᷑ ꝙ aliquis appe titꝰ tendit in malũ. ¶ Zercio.qꝛ niła res ſeip̃am appetit.ꝗ bonũ nõ appe/ Quarto.qꝛ peccatũ eſt ex ignoꝛãtia ex infirmitate ⁊ ex iduſtria. ſʒ appeti tꝰ peccati ex ĩduſtria nõ põt eẽ alicuiꝰ boni.ꝗꝛ talis appetitꝰ nõ tendit in bo n.E Annto. qm aliqui electiue pꝛi/ uãt ſe oĩ bono.puta illi qui deſperãtes ſeipᷣos interimũt.tales aũt nõ vident᷑ tit ſe ip̃m bonũ cũ ſit de numero oim. appetẽ bonũ.¶ Sexto qm oẽ appe⸗/ tẽs vr̃ cognoſcẽs.qm̃ oẽ appetitũ ẽ co gnitũ.ſʒ multa ſũt que nõ cognoſcunt bonũ quare nec appeturCl⸗gr oppo ſitũ eſt qꝛ bonũ ẽ pfici ⁊ bonũ ẽ in ſua pfectione ſaluari.ſʒ oẽ qð ẽ vel appe/ tit pfici ſi imperfectũ eſt vel in ſua pfe ctiõe ſaluari ſi pfectũ eſt. quare omne ꝙ eſt aliqð bonũ appetit.Hic dicẽda ſun cn⸗ benr ſtove uno naloe⸗ Thann Contra ſobieee bonum elus fu do duo con eppetit ls cali lon ſun lnali Wenin i N ian m! in. Gort i 1 cnl ee, wenn. mind zen daui nürid ußi Neſpeüns S rniid M iſel ⸗ linſutt enn ſunt quĩq;. Pꝛimo ꝙ oĩs naturalis ap petitus tendit in bonũ.Cuiꝰ rõ eſt.qm oĩa creata naturali appetitu in illũ fi/ nem tendunt ꝓpter quẽ facta ſunt.ſed oĩa creata ꝓpter bonũ finẽ pꝛimoꝛdia liter facta ſunt.ergo oĩa naturali appe titu in bonũ rendat(Sedo ꝙ oĩs ſen/ I. ſus vel aĩialis appetitus tendit in bo/ num. Euius rõ eſt qm̃ duo ſũt mot eiꝰ circa obiectum. vnus dicitur fuga ⁊ eſt reſpectu mali alter concupiſcentia vel deſiderium ⁊ eſt reſpectu boni. quare ſemꝑ cõcupia ⁊ deſideriũ tendiu in bo num. ¶ Zercio. ꝙ oĩs intellectus vel rõnalis appetitus tendit in bonũ. u ius ratio eſt.qm ſemper tẽdit in aliqð amabile. ſed omne bonuz amabile eſt vel bonũ honeſtũ vel bonũ delectabile vel bonum vtile.vt.j.dicitur in fo ⁊ in octauo.¶ Auarto ꝙ oĩs hitualis appe titus tendit in bonũ.Cuius rõ eſt. qm̃ omnis habitus iclinat hituatum ad o/ pera ſiłia illis ex quibus generat eſt ſed oĩs habitus generatus eſt ex ope/ ribus dirrectis ad bonum delectabile honeſtum vel vtile.ergo ⁊ ipᷣe habitus ad ſimilia bona inclinat.CAAntino- oĩs appetitus ſupnaturalis tendit ĩ bo num. Cuius ratio eſt. quoniã hoĩ data ſunt in bonuʒ hoĩs.quare ⁊ in illud tẽ dunt¶ Hec diſtinctio de appetitu ha/ betur ſupꝛa in ᷣo notabili ſuper ꝓpo/ ſitione pꝛima. ¶ Eer hoc ad argumen ta in oppoſitũ dicendũ ad pꝛimũ.ꝙ in malo cõſideranda ſunt duo.ſ. malicia ⁊æ natura ei ſubiecta. alitia vero ſi contrariatur bono non tamẽ bono ſibi ſubiecto.illa ergo malitia non appetit bonum ſibi cõtrarium ſed bonuʒ ꝙ eſt eius fundamẽtum¶Ad fᷣm dicenduʒ ꝙ duo appetitus contrarij tendunt in duo contraria que ambo ſunt bona.yvt appetitus frigidi ⁊æ humidi ⁊ appeti/ tus calidi ⁊ ſicci.iſta tamen contraria non ſunt contraria in ratione bonitatiſ vel malitie. ymo ſunt in hoc ſimilima Rõ enim boni eſt eſſe conueniens vt dictum eſt ſupꝛa.vtrũq; autem contra rioꝛum eſt conueniens ſuo appetitui. quare ⁊ ambo ſunt bona ⁊ in hoc ſũt ſimilia¶ Ad tercium dicendũ ꝙ appe titus non ſũmitur hic pꝛeciſe pꝛo deſi/ derio rei non habite. ymo etiam pꝛo quiete ⁊ amoꝛe rei habite ⁊ tunc dico ꝙ bonum appetit bonum appetendo ſalutẽ ſui⁊ quietãdo ſe ſibi.¶ Ad quar tumdicendum. ꝙ peccatum ex indu/ ſtria dicitur cum electiue ⁊ deliberati ue cõmittitur opus malũ qð pꝛeſcitur eſſe malum. ſed appetitus non tendit pꝛimo in ulud malum ſed in eius fun damentum a quo tamen non declinat licet pꝛeuideat eſſe malum. quia ergo in fundamẽto peccati appꝛebenditur vel eſtimat aliquid delectabile vel t poraliter vtile.ideo adhuc ſtat ꝙ appe titus talis tendat in bonũ.( Ad quin tum dicendum.ꝙ homo male imagina tioni ſubditꝰ æ in anxietate magna po ſitus imaginarie iudicat æ eſtimat ꝙ ſũmum bonum ſit fuga illius anxieta/ tis ⁊ nihil plus conſiderans vel deli/ berans ſequitur iſtam imaginationem ſeipᷣm interrimẽs.quare etiaʒ iſte rea liter pꝛiuans ſe omni bono ducitur in fantaſia boni.¶Ad ſextum dicenduzʒ ꝙ omne appetens appetit cognitum vel a ſe vel a cauſa ſuperioꝛe. Illa ve/ ro que ſenſum vel intellectum babent appetũt bonũ a ſe vere vel ſcðe cogni tum. Lectio.j. beat eſſe pꝛopter finẽ.quia il le finis eſſet vel aliquid itrin ſecum inherens homini vel aligd ex-/ trinſecum aſſiſtens tãtum bomini.HNõ poteſt dari pꝛimuz. quia illud eſſet ali qua diſpoſitio accñalis hoĩ que nõ eſt finis foꝛme ſhᷣalis ſed poti ecõuerſo. ſubſtãtiał ſoꝛma eſt finis oĩz diſpõnuzʒ que ſũt in ſha vt hĩi põt ex pꝛĩo phiſi/ coꝝ. Mec pᷣt dari fᷣm qꝛ illud eẽt deus vt ſupponatur tunc quero vtruʒ homo ſit ꝓpter deũ vt ꝓpi fineʒ. Et v ꝙ nõ qꝛ hoc ẽ vel qꝛ hoc ẽ bonũ dei vł qꝛ bo nũ hoĩs.Mõ qꝛ bonuʒ dei qꝛ illi miil E fo arguitur.ꝙ bomo nõ ha LIBRO boni põt nouiter aduenire. Hec quia bonuʒz boĩs.qꝛ hoc reducit᷑ ad bonum inherẽs hoĩ de quo ꝓpbatum eſt ꝙ non eſt finis hoĩis. ¶ In oppoſitũ arguitur qꝛ omne ꝙ eſt a cauſa per ſe agẽte eſt ꝓpter finẽ patet.ex.2.phiſicoꝝ vbi di citur. ꝙ omne per ſe agens agit pꝓpter finem.ſed homo eſt a cauſa per ſe agẽ te cum ſit factus ⁊ non a caſu.quare ẽ ꝓpt᷑ fine Ad hoc dicẽda ſũt quatuoꝛ pꝛio ꝙ nullü bonũ iherẽs hoĩ eſt finis hoĩs.Scðo.qꝙ homo eſt finis oĩis boni inherẽtiſ. Lercio ꝙ optimꝰ hõ eũñ finiſ hoĩs.Quarto ꝙ deus eſt finis extrinſe cus optimi hoĩis¶ ꝛimũ pꝛobat᷑. qꝛ nullũ minus bonũ eſt finis maioꝛis bo ni.ſed qðcũq; bonũ inherẽs hoi eſt mi nus bonũ qᷓ; natura hoĩs que inter res creatas tenet ᷣm gradũ bõitatis ⁊ no bilitatis.qꝛ iĩmediate poſt naturã an/ gelicã.ergo nullu bonũ inherẽs hoĩ ẽ finis hoĩis¶ Scom ꝓbat᷑ qꝛ finis cuiuſ cũq; amabilis ſolo amoꝛe concupie eſt aliquẽ amatũ amoꝛe amicitie cui illud cõcupiſcit᷑. hoc patet qꝛ oẽ cõcupitum cõcupiſcit᷑ ꝓpter illum cui cõcupiſcitur quare illud ſicut pꝛio amatũ ⁊ ſicut cã ⁊ ratõ cõcupiſcẽdi eſt finis boni cõcu piſcibilis.ſed omne bonũ inherẽs hoĩ eſt amatũ ſolo amore cõcupiĩe.pʒ ex.S ethicoꝛũ.ex eo ꝙ non eſt res nata re/ adamare.cõcupiſcit᷑ aũt hoi. quare hõ eſt finis ois boni inherentiſ ſibi/ Zer cium ꝓbat᷑.qꝛ finis cuiuſlibet imperfe cti eſt ipᷣm perfectũ. Oẽ nãq; impfcm̃ appetit perfecti ⁊ pfectũ eſſe ſicut finẽ ſuum.ſed homo in ſuis ſolis naturali/ bus ſumptus eſt impfectus. qm̃ aptus nat eſt ad eſſe felicẽ. ꝙ tñ nõ ẽ in ſus naturalibꝰ ſũptꝰ. Homo so felix ⁊ op timus eſt illud pfectũ ad ꝙ homo na/ turaliter inclinat᷑. quare homo felix ⁊ optimus eſt mi = accepti in ſolis naturalibꝰ ſuis¶ Ande iſta eſt regula generalis ꝙ omne eſſe habet pꝛo fine bonũ eſſe ⁊ tale eſſe.habet ꝓ fine bo/ num tale eſſe ⁊æ omne viuere bonũ vi/ uere.⁊ vita humana bonã vitam hũa/ nã.vnð ſi querat᷑ ꝓpter quid finaliter homo eſt homo. Dicendũ ꝙ vt ſit bon⸗ ⁊ optimus homo non dico ꝓpter illaʒ accidẽtalẽ bonitatẽ tm ſed ꝓpter totũ. totum eni pfectum finis eſt ptium. Auartũ ꝓbatur. qm illud eſt finis ex trinſecus optimi hoĩis per cuius attin gentiã ⁊ adeptiõeʒ efficit᷑ optimꝰ fe lix homo.hoc eni eſt eſſe finẽ extrinſe cum. ſed deus eſt huiuſmõi. homo eniʒ deo habito ⁊? adepto eſt beatus felix ⁊ optimus hñs oĩia que recte velle p̃t ⁊ hoc eſt eſſe beatum. vt dicit Aug.2 de trinit.c.y.quaẽ deus eſt finis extrin ſecus hoĩs.¶ Ad obiecta ꝗ dicenduʒ ꝙ finis extrinſecus hoĩs eſt bonũ extri᷑ ſecũ puta deꝰ. Cũ vero dicit hoc ẽ vl qꝛ redũdat in bonũ dei vł qꝛ in bonũ hoĩs.dico ꝙ redũdat in bonũ hois. Sciendũ quippe eſt ꝙ aliqd eſt oꝛ inatũ ad finẽ extrinſecũ ꝓpter indi/ gentiã illius finis.aligꝗd vero ꝓpter in digẽtiã rei oꝛdinate ad finẽ.verbi gr̃a piſcis eſt pꝛopter hoĩiem ⁊ bomo ꝓpt᷑ deum. piſcis nõ indiget hoĩe ſʒ homo piſce deus tamẽ nõ indiget hoie.ſʒ hõ deo. cum ergo poſtea dicit᷑ ꝙ aliquid inherens eſſet finis hois dico ꝙ nõ ſe quitur.ſed bene quidẽ inherẽſ homini includitur in fine intrinſeco hois. Ille quidẽ finis eſt totuʒ pfectũ cõſtans ex inherẽte bono ⁊ nõ inherẽte ⁊ vt totũ pfectũ finis eſt vtriuſq; pus per ſe ſũ/ pte ⁊ cuʒz hec altera pars.puta ſubſtã tiale bonũ eſt finis alteriꝰ. puta accñ/ talis bonn. “ä ¶ Lectio ſeptima. E tercio arguuur ꝙ non oẽs opationes humane ſint ꝓpt᷑ vnum finẽ.pꝛio qꝛ motꝰ cõtra rij non tendunt in vnũ finẽ. puta mo/ tus grauis ⁊ leuis.ſed alique opatio⸗/ nes hũane ſunt cõtrarie. puta dilige/ re ⁊ odire iuſtũ ⁊ iniuſtũ.ergo nõ ſunt ad vnũ finẽ. ¶ Scðdo qꝛ bonũ apparẽs ⁊ bonũ exñs non ſũt vnꝰ finis.ſʒ ali/ que opatiões ſunt ꝓpter iſtud. alique vero pꝛopter illud nõ ergo ꝓpter vnũ n di llele W iud,/ Sn nig no W Kecd Chͤe nifbomin hhiis lns er rin aſcch ,A, N. Iun 1. un, . oniind ſn 4 in i 1 finem. 3: qꝛ finis ⁊ illud ꝙ eſt ad fi/ nem non hñt eundẽ finẽ cum finis non babeat finẽ.ſed operatiões alique ſũt fines vt dictũ eſt ſupꝛa ⁊ dicet᷑ ꝙ felici tas eſt operatio li.j.c. .⁊.x.alique vo ſunt ad finẽ.g nõ ad eüdem. 4 qꝛ o/ peratiões no relate ⁊ relate nõ ſũt p/ pter eũdem finẽ qꝛ relate ſũt ad fineʒ illum ad quẽ relate ſũt. alie vero non niſi per naturã ſicut ad ideʒ oꝛdinate. S nõ oẽs ſunt ꝓpter eũdem finẽ ¶¶ Sʒ in oppoſuũ eſt phᷣs dicẽs.oĩʒ operabi liũ ab hoie eſſe vnũ finem.¶Pꝛo ſolu tione queſtiõis huiꝰ pᷣmitteda ſũt tria pꝛĩo quid dicit᷑ operatio bũana. fᷣo ꝗd finis. 3? quõ vnus.¶ De pꝛĩo ſciẽdum ꝙ operatio humana dici᷑ operatõ que eſt in ptãte libera boĩis.vñ pꝛimũ itel/ ligere q;uis ꝑ hoc differat homo a be/ ſtijs non eſt hũana operatio. qꝛ nõ eſt in ptate hoĩis.comedere tñ ꝙ eſt nobiſ cõe cum beſtijs eſt operatio humanaꝓ quãto eſt in ptãte hoĩis. e 2· ſciẽdũ ꝙ illud in quo ſũt iſte cõdinões ſceʒ eẽ in aliquo appenibiliũ oꝛdine pfectiõe ſupᷣmũ ⁊ intentiõe ⁊ appetitu pꝛimuʒ ⁊ adeptiõe vltimũ ita ꝙ in eo ſit ſacie tas appetitꝰ ⁊ eſſe ꝓpter ſe appenbi le ⁊ non ꝓpter alterũ ⁊ eſſe cãm ap/ petibilitadᷣ alioꝝ illiꝰ oꝛdinis cuiꝰ ade ptio pꝛeſtet vtilitatẽ ceteris. pꝛiuatio vero inutilitatẽ ⁊ eſſe fruſtra ⁊? inani ter ilðò mquã in quo iſte cõditiões exi ſtũt eſt finis exñs.illud vero in quo ap parent eſt fims apparẽs.hec oia ha/ bent ex ſo phicoꝝ. ¶ Se ſciẽdum ꝙ vnus fims põt dici quadruplici. pꝛio modo fᷣ̃m ſpẽm nature ⁊ hoc mõ omĩia grauia hñt vnũ finẽ in monbꝰ ſuis.ſ.lo cum deoꝛſuzʒ ¶ Alio mõ ſᷣ̃m ꝓpoꝛtiõeʒ nature ⁊ hoc mõ grauia ⁊ leuia habẽt vnũ finẽ qꝛ ſicut ſe habet locus deoꝛſũ ad grauia ſic locus ſurſum ad leuia. Alio mõ fᷣm ſpẽm operatiõis ⁊ hoc nõ oẽs auari habẽt vnũ finẽ ſcʒ pecu- nias in quibus oẽs gquari felicitatẽ exi ſtere opinantur.¶ Alio mõ ſᷣz ꝓpoꝛtio nẽ opinionis ⁊ boc modo etiã auari ⁊ vani habẽt vnũ fineʒ qꝛ iſti hñt ꝓ fine id qð optimũ opinãtur ⁊ illi ſũr lʒ in re diſcrepẽt qꝛ ii opinãtur pecuniam illi vero Ponaed eis p̃miſſis ad que- ſtionẽ dicẽda ſũt quatuoꝛ.pꝛimo ꝙ nõ oẽs hũane operatiões bñt vnũ finẽ fʒ ſpẽm nature.ſcðo ꝙ nec f᷑ᷣʒ ꝓpoꝛtiõeʒ nature.tercio ꝙ nec ſᷣm opiniõis ſpẽʒ quarto.qꝙ hũt vnũ finẽ ᷣm ꝓpoꝛtiõem opiniõiſ.Pꝛimũ ꝓbat᷑ qm opatio coꝛ rũpens bonũ ꝙ ſ̃m naturã eſt fims ho mis ⁊ operatio inducẽs illud ⁊ ſaluãs non hñt eundẽ fineʒ ᷣm ſpẽm nature. coꝛrũpens eni non eſt ad iſtũ finẽ oꝛdi nabihs.ſed vt dicit᷑ fo ethicoꝝ. opera tiões alique coꝛrupũt bonũ hoĩs faciẽ tes hoiem malu.alique inducũt ⁊ ſal/ uãt faciẽtes ipᷣm bonũ.ergo iſte ⁊ ille non habẽt eundẽ finẽ ᷣm ſpẽʒ¶ Scõʒ ꝓbatur qm̃ quecũq; hñt vnũ finẽ ſᷣm ꝓ poꝛtiõem nature ſi vnũ illoꝝ habet ꝓ ſe optimũ finẽ ᷣm nãm ⁊ qolibet alio rũ habebit ꝓ ſe optimũ ᷑z nãm vt ptʒ de graui ⁊ leui ſed ſoli hoĩeſ boni ope rant᷑ pꝛopter finẽ ſʒ nãz optimũ.Idẽ eni eſt finis optimus ſᷣm naturã ⁊ hoi ſtudioſo vt dicit᷑.j.im.ʒ.ca.⁊.ergo opa noones maloꝝ hoim nõ habent eundẽ finem ſᷣm ꝓpoꝛtiõem nature cum ope ratiõibus bonoꝝ hoim.¶ Cerciũ pbat᷑ qm̃ non oĩm hoim eſt eadẽ ſpẽs opini onis de fine vltimo ⁊ optimo.vt patet j.in.j.c.ꝗ.ergo nõ oẽs operatiões hu mane que ſequũt᷑ tales opiniones ha bent eundẽ finem ſᷣm ſpẽm opinionis ¶ Quartũ.pꝛobat᷑ qm operatiões ſin/ uloꝝ hoĩz habent pꝛo finibus illa ſin gula bona que ſinguli hoies opinant᷑ eſſe optima perfectione ⁊ que ſũt pꝛi ma in eorum intẽuõe ⁊ appetitu ⁊ ſic de alijs cõditiõibꝰ finis.hoc aũt eſt ha bere finẽ ꝓpoꝛtione opiniõiſ vnũ.qua re oẽs hũane operatioes bñt fineʒ ſᷣm ꝓpoꝛtiõem opinionũ.¶ Ad obiecta in oppoſitũ dicẽdũ ad pꝛimũ ꝙ motꝰ con trarij pñt habere finẽ vnũ pꝛopoꝛtiõe nature ſicut graue ⁊ leue vł ꝓpoꝛtiõe opinionis ſicut dare ⁊ rapẽ¶ Ad ᷣm IIBRO dicẽdũ ꝙ bonuʒ exñũs ⁊ bonũ apparẽę/ ſũt vnus finis ꝓpoꝛtione opinioniſ.lʒ nõ ſᷣm naturã.¶ Ad terciũ dicẽdum ꝙ nulla operatio hoĩs eſt ꝙ non ſit ꝓ pter finẽ licet aliqua ſit que nõ habet fineʒ infra genus operationũ tñ extra genus operatiõis oĩs operatio habet finẽ vt oñſum eſt in pꝛoxima queſtiõe ¶ Ad quartũ d.qꝙ oĩis bumana ope ratio ad finez eſt relata vel actualiter cum actu cõſiderat᷑ finis ⁊ iſtud oꝛdi/ natur ad illum vel hitualiter cum ali/ quis operat᷑ ᷣm hitum qui eſt ad finẽ Operatiões ille ſunt bitualiter oꝛdia te ad finẽ licet non actualiter pꝛo tũc vel virtualiter cum aligs in pꝛincipio negotij actu intẽdit finem. licʒ poſtea non ſit attẽtuſ. In virtute tñ pꝛime in tentiõis oĩa ſequẽtia ſũt ad finẽ pꝛĩio intentum relata. Hec aũt relatio fit di uerſimode. qm̃ aliqua referũt ad finẽ vt diſponẽtia ipᷣm. aliqua tamẽ vt inte grantia ipᷣm vt videbit᷑.j.diffuſius. QAueſtio octaua. E quarto.ꝙ ſpãlis finis ciui lis ſcientie non ſit finis hũa/ ne vite ¶ .i qꝛ generalis oĩm ſciaruz finis nõ eſt alicui eaꝝ ſpe cialis.ſed finis humane vite eſt gene ralis oĩm ſciarum finis.hic eni eſt bo num bumanũ ⁊ felicitas hoĩs ad quã oẽs ſcie vłr ⁊ finaliter oꝛdinãt᷑.:quaẽ finis hüane vite non eſt ſpecialis huic ſcie. ¶ Scðo.qꝛ operatio hoĩs inquã tũ eſt homo eſt finis hbũane vite qꝛ eſt felicitas vt dicit᷑.j.c. .in pꝛio.Sʒ nul liꝰ ſcie operatio ſeu ſpãlis finis ẽ ope ratio hois inquãtum hbomo. ergo nul lius ſcie finis ſpãlis eñ finis hũane vi te. ¶ Aſſũptum pꝛobat᷑ per rõez phᷣi ibidẽ vbi pꝛobat eſſe aliquã operatio nẽ hoĩs ĩquãtũ homo per hoc ꝙ cuiuſ libet artificiſ ẽ aliqua operatio inquã tum talis artifex. puta ſtatuifici inquã tum ſtatuificus coꝛiarij inquãtum coꝛi arius. Siłr ergo põt dici ꝙ politici eſt aliqua operatio inquãtũ politicꝰ. qua re ⁊ hoiĩs erit aliqua operatio que nõ erit ſtatuifici nec coꝛiarij nec politici. nquãtum tales ſunt. (Mercig⸗cn ſi fi is hũane vite eſt ſpãlis alicm ſcĩe il a erit nobiliſſima ſed ciuilis vel poli ica ſcia non eſt nobiliſſima. vt dicitur in 6e ꝙ icõueniẽs eſt politicã ⁊ pꝛu lentiã eſſe nobiliſſimuzʒ hitum niſi hõ it ens nobiliſſimũ qð tmñ nõ eſt vt ibi/ dem babef. quare vc. ( Quarto. qꝛ finis pꝛudẽtie non eſt ſpãlis huic ſcie cum ſint diuerſi hitus ⁊ virtutes vt.j. in pꝛincipio ſexti habet᷑ ſed finis hũa ne vite eſt ſpalis finis pꝛudẽtie. ergo nõ eſt ſpãlis huic ſcie. Aſſumptum patet qꝛ vt dictũ eſt ſupꝛa bene viuere eſt finis bumane vite.pꝛudẽtia vero ẽ cõſiliatiua ⁊ actiua circa totũ bene vi uere hoĩs.vt.j.in 6: ¶ In oppoſitũ tũ ſũt quatuoꝛ rõnes pbᷣi.(¶ Ad queſtio nẽ dicẽda ſunt duo. Pꝛimo ꝙ hũane vite finis ẽ ſpecialis alici ſcie. Scoo ꝙ pñti ſcie.¶ Pꝛimũ pꝛobat᷑ pꝛimo qꝛ ſi eſt aliqua ſcia immediatiꝰ ceteriſ reſpiciẽs fineʒ hũane vite illi erit ſpã lis.ſed inter ſcias eſt aliqua ceteris ĩ mediatius reſpiciẽs finẽ illum. qð ptzʒ duplr. pꝛimo qꝛ diuerſe ſcie differunt ſpecie ⁊ per ↄnñs eaꝝ fines.vt dictum eſt ſupꝛa ſed illa que ſpẽ differũt non pñt equaliter diſtare ab vltimo fine. quare aliqua earum inter ceteras mi nus diſtat ab eo. (æcdoi cum ĩiter artes ⁊ ſcias ſint aliqui oꝛdines ar/ cbitectõicaꝝ ⁊ ſhᷣarchitectõicaꝝ.oʒ ꝙ oẽs illi oꝛdines ad vnã reducãt᷑ ſuper oẽs architectonicas aliter nõ eſſʒ per ſe oꝛdinata cõnexio ſciaꝝ ⁊ artiũ bu/ manaruz. illa vero ſup oẽs architecto nica ĩmediatiꝰ reſpicit fineʒ boĩs.qua re alicui ſcie erit finis ſplis finis hu mane vite ¶ Scðo pꝛincipaliter quia ſi eſt aliqua ſcia dirrectiua optime o/ peratiõis hũane illi ſcĩe erit ſi pãlis hu mane vite finis.qꝛ illa operatio vł eſt ipe finis vł incluſa in fine. vt habetur j. a vt oñſum eſt ſupꝛa. ſed aliqua ſcia eſt huiuſmõi qꝛ ſi ad dirrigendaſ igno bilioꝛes hoĩs opatiões ſũt ſples ſcie +☛nß N S tb⸗ e ni. 8bin g punn nere woi en Nü gbin n endi W NN ſi mſ namin nen⸗ G ätie multo foꝛtius ad dirrigẽdam nobiliſ/ ſimã.quare finis humane vue eſt ſpe cialis alicui ſcie. ¶ Scõm pꝛobat᷑ qua drupliciter qꝛ ſcia cuiꝰ ſpalis fimis eſt hoiĩes fieri ⁊ eſſe ſimpłr bonos babet bonũ bũanũ pꝛo ſpali fine qð appaẽt qm hoĩem eſſe bonũ eſt ſupᷣmũ bonum hoĩs ⁊ bũane vite fims vt de ſe patet æ oñſum eſt ſupꝛa.ſed huuꝰ ſcie eſt ho mines fieri ⁊ eſſe ſimpliciter bonos. vt. j.li.2? vbi dicit᷑ ꝙ nõ vt ſciamꝰquid eſt virtus ſcrutamur ſed vt boni efficia mur. hᷣ eni ſcrutatur de virtutibꝰ moꝛa libus per quas homo fit ſimpłr bonuſ vt habet᷑.j.li? õꝛ in fine.ergo hec ſcia habet pꝛo ſpãli fine finẽ huane vite. Et bec eſt cauſa.quare hec ſcia vt ar chitectomica ceteris pꝛincipat᷑⁊ de ce teris pᷣoꝛdinat qꝛ bonũ ꝙ iſta intẽdit eſt finis bonoꝛũ oĩm qui per alias ſci entias intendũt᷑.bec eniʒ intendit ꝙ homo ſit bonus hõ. nulla tñ alia iſtud intendit imediate ſed vel ꝙ ſit bonus diſpẽſatoꝛ vel ꝙ bonꝰ edificatoꝛ vł ꝙ bonus miles vel ꝙ bonus philoſophꝰ⸗ hec autem omnia bona fᷣßʒ quid oꝛdi nãtur ad bonũ ſimpłr ꝙ eſt hoiem eẽ bonũ. 2? qm̃ ſcia curãſ augmẽtũ ⁊ ſa lutẽ boni huani hʒ pꝛo fine bonũ hũa num ſed bec eſt huius. ⁊c. Aſſũptũ ꝓbat᷑.qꝛ bonũ bũanũ põt coꝛrũpi per violẽtiam hoſtiũ cõtra quã hec ſcia op ponit artẽ militarẽ vel per deſidiã ci/ uium cõtra quã oppomit yconicaʒ que cõmode ⁊ honeſte occupat ſingulos. vel per ignoꝛãtiam vel per iniuſtitiaʒ contra quos oppõit artẽ rethoꝛicã fᷣʒ ꝙ eſt iudicatiua per quã reddũtur ſin guliſ ura ſua ⁊æ puniũtur iniurie ⁊ diſ coꝛdie cõcoꝛdant᷑ ⁊ hec eſt virtꝰ rõniſ ſcdᷣe phᷣiA Eciẽdũ ãt ꝙ euſtratiꝰ ſalua tiõem boni hũani reducit ad quatuoꝛ ptes ſcie ciuili ſhiectas.ſ.ad leges po ſitiuã ⁊ iudicatiuã ⁊ exercitatiuam ⁊ meditatiuã pꝛime due intendũt ſaluti aĩe ⁊ relique due ſaluti coꝛpis. NHam per legem poſitiuã bonũ aĩe cõſeruat᷑ I. ſi pñs eſt.per iudicatiuaʒ aũt reuoca? ſi. abſens per exercitatiuã aũt bonum pys coꝛpis conſeruat᷑ abſens vo quã tum eſt poſſibile reuocatur. 3? q ſcia per legẽ p̃cipiẽſ virtuoſe viuere ⁊ pꝛo hibens vitioſe viuere habet pꝛo fine ſpãli bonũ hũanũ.(¶ In bis eni duob⸗ pfecte hitis pendet oẽ bonũ hũane vi te ſed hec ſcia eſt huiꝰ. Imponit eniʒ oĩbuſ legẽ quid oʒ operari ⁊ a quibuſ abſtinere vt dicitur in textu ⁊. j. li.. ꝙ lex ᷣm oẽm virtutẽ viuere pᷣcipit ⁊ Fᷣm oẽ vitiũ ꝓhibet quare iſta ſcia talẽ legẽ inſtituens habet pꝛo ſpũli fine ſi nẽ hũane vite hec eſt virtus tercie rõ/ nis phi. 4 qꝛ ſcia cõe bonũ intẽdẽs babet bonum bumanuz pꝛo ſpãli fine iſta patet.qꝛ bonũ cõe eſt maximuʒ ⁊? diuiniſſimũ bonũ humane vite. ſʒ iſta ſcia iſiud intendit.vt patet in politiciſ ergo ⁊ c. ⁊ in hoc cõſiſtit quarta ratio ppᷣi.¶Ad pꝛimũ ergo do. ꝙ finis ge⸗/ neralis ſcietiaꝝ oĩm eſt earum alicui ſpãlis illi ſcʒ qui ceteris oĩibus pꝛinci patur ſicut generalis finis aliquarum ſupueniẽtium eſt ſpalis illi ſcie que re ſpectu earum eſt architectonica vt vi/ ſuʒ eſt in Ea ¶ Ad ſᷣm dõ. ꝙ opatõ bu ius ſcie duplex eſt. vna ſᷣm eã elicita. puta cognitio actualis. alia dirrecta. puta opatio virtutis moꝛalis. mõ dico ꝙ alia eſt operatio bois vt bomo eſt. ⁊ alia operatõ elicita hoĩs politici vt politicꝰ eſt ⁊ hoc pꝛobat rõ.ſed eadẽ eſt operatio dirrecta fᷣʒ politicã vt po litica eſt ⁊ operatio hoiſ vt hõ ẽ.qꝛ fʒ pbłᷣʒ.j.ĩ pꝛi? eadẽ ẽ oꝑatõ bois vt hõ ẽ ⁊ ſiudioſi homis b eſt virtuoſi. opera tio aũt virtuoſi hois eſt operatio dirre cta ſᷣm politicã ⁊ h eſt finis eius ſpã/ lis inter ſcias ⁊ hͥ eſt bonum bũanum vel incluſa in eo terciũ dõ. ꝙ ac cipiẽdo ſciam nobiliſſimã ſicut accipit phᷣs.j.in 6e pꝛo illa que babet nobi⸗/ liſſimũ obiectũ ipᷣa non intendit bonũ humanũ vt eſt bonũ humanũ ſed eius operatio eſt bene pars boni bumani vt. . li. 6. in fine.illa tñ ſcia illo mõ no buiſſuna non intendit operaties ſuã — vt ꝑptem boni hũani ſed vt veritatẽ.il/ la tamẽ politica intendit operatiõem ſuam ⁊ alterius ſicut boni hũani pteʒ ⁊ ideo de ea poꝛdinatuz eſt q;tum ad loca ⁊ pſonas ⁊ tpa. dh quartũ dõ. ꝙ bonũ humanũ ſpeciali mõ intẽdunt oẽs hitus iſti.ſ.ethica.monoſtica yco nõica.politica pꝛudęẽtia. ſed differunt qꝛ ethica intendit ipʒ ꝑ cõſideratiõeʒ vłem vt eſt bonũ hũanuz vel vniꝰ pſo ne vel ſocieętatis domeſtice vel cõitan ciuilis.monoſtica vt eſt bonũ vni pſo ne.yconõica vero vt eſt bonũ ſocietanʒ domeſtice. politica vero vt eſt maximũ ⁊ diuiniſſimũ bonũ totius.ſ. gentis vł ciuitatis.pꝛudẽtia tñ non ſolũ ad cõſi deratiõem ſed per pᷣceptũ per iĩclina tiõem ⁊ operatiõem intendit iſtud bo num quolibet pᷣdictoꝛũ modoꝝ. Rñ ignoꝛãter nimis loquũt᷑ h̊ aliqui expo ſitoꝛes dicẽtes phᷣm voluiſſe diſtinguẽ inter heticã ⁊ politicã diſtinguẽdo de bono vnius ⁊ de bono ciuitatis vł gẽ tis totius cum ethica tractet a ꝓpoſi⸗/ to de pꝛincipijs ⁊ generationibus de medijs ⁊ circũſtantijs ⁊ de virtutibuſ requiſitis hoĩ ciuiliter viuenti ⁊ de fe licitate ⁊ bꝛeuiter de oĩbus generali/ bus pertinẽtibꝰ ad quẽlibet modũ vi uendi. eru⸗ ſcoa. Icit᷑ aũt ſufficiẽter NPoſtquã R oñſus ẽ huiꝰ ſcie finis ⁊ frui tus.Hic ↄñr oñditur ꝓpceden di modus qui debet eſſe figurabił ⁊ groſſus ꝙ oñditur ſub duabus ↄcluſio nibus.pꝛĩa ꝙ huius ſciĩe doctoꝛi ſuffi/ cit figuraliter ⁊ groſſe veritatẽ oñde⸗/ re In ſcða ibil Sodẽ modo vtiq; Et diſcipulo contingit veritatẽ ſic traditã recipere.pꝛimã ita ꝓbat pvᷣs. In qua cũqʒ ſcia ſufficit veritatem oñdere ſᷣm modũ cõueniẽtẽ materie ſed materie ciuilis ſcie cõuenit modꝰ tradẽdi figu ralis ⁊ groſſus.ꝗ doctoꝛibꝰ huius ſcie ſufficit figuraliter ⁊ groſſe veritatẽ oñ dere uins rõnis maioꝛ cum ſua ꝓ batione ponit᷑ in pꝛincipio. Minoꝛ cum ſua declaratiõe ponitur ibil Gõa aũt ⁊ iuſta Cõcluſio cum eiꝰ expoſitõ ne ibi Amabile igit᷑ de talibus DBi/ cit ergo pꝛimo ꝙ in hac ⁊ in oiĩ ſcia di cetur veritas ſufficiẽter ſi ᷑ᷣm modum cõueniẽtem ſubiecte materie manife/ ſtet᷑.qð pꝛobat᷑ qꝛ nemo debet niti ad impoſſibile.ſed cuilibet ſufficit ꝙ ẽ ei poſſibile ſed veritaſ cũ certitudine nõ eſt ſir querẽda in oibus ſermõibꝰ ⁊ ĩ oĩ materia ꝙ declarat᷑ exẽplo.quẽad/ modũ nec in cõditis manualr fabꝛefa ctis põt inueniri equalis vel ſilis cer tituo.ſubiiliꝰ eĩ ⁊ certius opus poteſt fieri de ferro vel de ere qᷓ; de ligno vel lapide.quare cuilibet ſufficit certitudi nẽ querere ſᷣm poſſibilitatẽ ſue mate rie.Deinde minoꝛẽ ſubdens dicit.q bona ⁊ iuſta de quibꝰ tanquã de ma/ teria intendit ⁊ tractat ciuilis ſcia tã tam habent dr̃iam in natura ſua ꝙ vix inueniũtur duo oĩo ſiłia ⁊ ex hoc hñt ⁊ cãnt magnũ erroꝛem in nĩa notitia qð apparet de iuſtiſ que vidẽt᷑ lege ſo la eſſe iuſta natuã vero nõ. ſed neutra ⁊ in dria ſicut multis malis apparet ðᷣ foꝛnicatiõe ⁊ auaritia. vbi ſciẽdum q; quedã ſũt ĩiuſta qꝛ pꝛobita ⁊ quedã iuſta qꝛ pᷣcepta.quedã vero ſũt iniuſta qꝛ mala ex natura ſua ⁊ quedaʒ iuſta ex nã ſua. modo dicit phᷣs ꝙ plurima per naturã non iuſta vident᷑ eſſe iuſta qꝛ ſola lege pᷣcepta. Intelligẽdũ autẽ ſur de iiienWeinle pꝛobat ꝙ böa ſileʒ cauſent erroꝛẽ qꝛ cõis eſtimatio eſt ꝙ bona ſint in bonũ bñtibꝰea. Itta tñ eſtimatio in multis eſt falſa cũ ꝓpi bona multa ſuſtmeãt detrimẽta. aliꝗ eni iã ꝑierunt ꝓpter bona tꝑalia.pu/ ta pꝛopter diuitias aliqui ꝓpter bona coꝛpoꝛis.puta pꝛopter foꝛtitudinem vbi notãdum.qꝙ nullum dicu periſſe ꝓ pter bona aie cum illa ſint in ſalutem omni hñti. ʒ3: inferẽs cõcluſiõeʒ dicit ꝙ amabile eſt de talibꝰ tanquã de con cluſiõibus ⁊ cõcluſionũ terminiſ ⁊ ex talibus tanquã ex medijs dicẽtes ⁊ ðᷣ terminãtes groſſe ⁊ figurałr veritatẽ oñdere ⁊ de hijs bõis ⁊ iuſtis que cõ — — — — — —— — 4 4 lni un ſeri⸗ terre ſise geci lun l Nujn Cort Inn (Gn Cragi ens Uinitp ppoſitä ſchaſbi gemde. pambuie gnoſcu litſnian Athoius D. cadi dmm l, l gin änen, niej danin, r ſehin Uſls e usare elon tanimin iſte nar Sdict.9 ide , Wisſäsi mſuege ia Mi nuniwe Gimn iut ii nfünet wi N t nantai is dn ginituß tumma r benete Sadcic iuſun 19 cochiſ⸗ iy —Rr ni lemi 4† xuniid ös 4 ſs r tingũt vi frequẽtiꝰ ⁊ ex talibꝰ vt fre/ quenter cõtingẽtibꝰ tanquã ex medijſ talia vero vt frequẽter cõtingẽtia con bi ſciendũ ꝙ quatuoꝛ ſũt genera rerum. vt habet᷑ 22 phicoꝛum. Auedã ſũt ſẽp. quedã vt frequẽter ⁊ cludere ñſemp.quedã raro.quedã ĩdifferent᷑ ¶ Se vltimis ãt duobꝰnõ pᷣt eẽ ſcia.de rebus aũt pꝛimi generis põt eſſe cer/ tiſſima ſcia.de rebus vero ſcòi gene/ ris põt eẽ ſcia nõ tñ certiſſima ſʒ vt in pluribus vera.ſicut eſt iſta ſcia qꝛ mo ralia non cõtingunt vnifoꝛmiter ſemꝑ ſed vt frequẽter. Eodẽ vtiq; mõ pꝛo batur ſcòᷣa cõcluſio que pꝛimo ſic po⸗/ nitur ꝙ debitũ eſt diſcipulũ recipe vnũ qðq; dictoꝝ per magiſtrũ moꝛalẽ eo/ dem mõ.i. figuraliter ⁊ groſſe qð pꝛo batur ibil Siſciplinan eni lqm̃ cuiuſ/ cũq; diſciplinati hñũ bñ foꝛmã diſcipu li eſt ⁊ intereſt intãtũ certitudinem a magfo inꝗrere in vnoquoq; genere in quãtum natura illius generis recipit ⁊ pmittit.ſed vt viſum eſt moꝛał ma/ teria non recipit niſi modũ ſciendi fi/ guralẽ ⁊ groſſum. g moꝛalis diſcipulꝰ veritatẽ hoc mõ traditã debet gratan ter recipere. huiꝰ rõnis minoꝛ ẽ ſupe rius declarata ⁊æ maioꝛ eſt bic poſita que cõfirmat᷑ exẽ plo qꝛ ꝓximũ pecca tum videt᷑ ſi diſcipulꝰ mathematicus magrm pſuadentẽ acceptet ꝑſuaſiõe content ⁊ ſi diſcipuł rethoꝛic a ma giſtro demõſtratiões expectat nequa/ quã perſuaſiõe contentus. MNuſgſq; aũt Poſtquã oñſuſ eſt hui ſcie fructus ⁊ ꝓcedẽ i modꝰ. Hic cõſequẽter oñ/ ditur quis eſt iſtius ſcie auditoꝛ ydo/ neusitea ꝙ płs facit tria.pꝛĩo pᷣ/ mittit pambuluz. 2. ex hoc manifeſtat ppoſitũ.ʒ? ſubiũgit ꝓhemij epyloguz ſcðdᷣa ibi Adcirco politice ʒ ibil Qui eum de auditoꝛe] Dicit ergo pꝛio p pᷣambulo ꝙ vnuſquiſq; bñ iudicat que cognoſcit ⁊ hoꝝ eſt bonus iudex. hãc aũt ſnĩam ter replicat.¶ Ad euidẽtiã aũt huius querũt᷑ duo.¶ Mꝛimo quaẽ iſtam ſniam ter replicat.22 qꝛ videtur nugatio in hijs dictis.ille eniʒ qui bñ iudicat bene iudicãdo ↄgnoſcit ⁊ qui bene cognoſcit cognoſcendo iudicat. Idẽ eni videt᷑ cognoſe idlta⸗ quare querit᷑ cauſa dicti.¶ Ad p fertur hic ſnia ſũmẽdũ fuit tripliciter pꝛimo indefinite quõ ſũmit᷑ in pꝛia ꝑ ticula dicẽdo q ea que bene cognoſcũ tur bene iudicanf. 2 ſũmit᷑ cõfuſe ⁊ diſtributiue ⁊ ſigillati dicẽdo ꝙ in vno quoq; genere bene iudicat bene ĩ vno quoq; genere eruditus.i.ſinguli eru⸗/ diti bene iudicãt in ſingulis generibꝰ in quibus ſũt eruditi ſingula ſingulis aſſignãdo. 3 ſũmitur cõfuſe diſtribu tiue ⁊ cõiuer dicẽdo ꝙ vnꝰ in oibꝰ eru ditus iudicat oĩia. Due vero ſnie vlti/ me ſequũtur ad pꝛimã ſᷣm euſtratium qꝛ tota cã boni iuditij ẽ bona pᷣcogni/ tio.quare ipᷣa poſita circa vnũ genus vel circa plura vł circa oĩia ſequit᷑ per cõſequẽs bonũ iuditiũ. Ad ſᷣm dð.ꝙ pcognitio de qua loquit᷑ hic pbs ẽ ſᷣm euſtratiũ quedam guome. guomis vᷣo vt ſũmit᷑.j.li.õ.eſt quedã experimẽta lis notitia non per naturã ſcripturam vel doctrinã ſed per ꝓpꝛiã experiẽti am acquiſita que nullo mõ tranſfundi põt in altero ſicut qui habet notitiam de aliqua regione per ꝓpꝛiã experiẽ tiam nullo mõ põt ſiłeʒ notitiã agge nerare ĩ altero.h̊ aũt guome vt ibi ſũ mitur eſt ſniatiua de iuſto epiekes ꝙ eſt iuſtum dirrectiuũ uuſti legalis.vnð ſicut ſe habet iuſtum epyeke ad iuſtuʒ legale ſic iſta notitia guome ſe habet ad pꝛudenniã iudicatiuã ⁊ legis poſi tiuã. In hoc paſſu ſũmit᷑ guome gene ralius pꝛo notitia experim̃tali vnicui qʒ ppꝛia ſniatiua de quacũq; cõplexio ne ſibi poſita ad eius materiã ptinen te.hᷣ aũt notitia non eſt iuditiũ ſed pꝛi cipiũ iudicij ⁊ iõ niła naatio⸗Efel lectus eni non informatus tali notitia non põt iudicare de veritate vel firmi tate ſibi ꝓpoſita. Infoꝛmat tñ i vna 72 4⁰ ꝛimuz dõ. ꝙ obiectũ notitie de quo ⁊ de qua . J IIBRO 4 quaqʒ; materia optime iudicabit in il einde ibil Idcirco politice] Ex iſto pᷣambulo mamifeſtat ꝓpoſituʒ ſub uenis inutiliter audiet ſcòa ibi Am./ plius aũt ꝙ ſectatoꝛ] poſitiõis inutili ter addiſcet.tercia ibi] Scòm rõnem q ſectatoꝛ rõnis vtiliter ſciet iſtã ſciẽ tam. Pꝛima pꝛobat᷑ ita vnuſꝗſq; in/ utiliter audiet ſine experimẽtali noti tia neceſſaria ad intelligẽdũ audita.hᷣ patet ex p̃ambulo. ſed iuuenis nõ ha bet experimẽtalẽ notitiâ actuũ huma noꝛũ que tamẽ eſt neceſſaria ad intel ligendũ ⁊ iudicãdum rões huiꝰ ſcien tie que de hijs tanquã de cõcluſionuʒ terminis ⁊c ex hijs tanquã ex medijs fiunt iſta.minoꝛ ponit᷑ in lĩa cõcluſiõe p̃miſſal. Amplius ãt ¶ ꝛobat ſcdᷣa cõcluſio circa quã pvłᷣs facit duo. pꝛĩo eam ꝓbat.ſcòo ex quadã cõpatiõe de clarat ibil Differt aũt Dicit ꝙ paſſio nũ ſecutoꝛ exiſtens inaniter audiet ⁊ inutiliter hãc ſciam dato etiã ꝙ addi⸗/ ſcat.Hediũ ãt ad pꝛobanduz tangit qꝛ finis huiuſ ſcie non eſt ſola cognitõ ſed actus ⁊ operatio vnde ſic foꝛmat ratio.vnuſꝗſq; inutiliter audit ⁊ addi ſcit ſciam cuius finẽ nõ exequitur. Sʒ paſſionũ ſectatoꝛ huiꝰ ſcie finẽ nõ exe quit qui eſt bona operatio ipᷣe tñ ſecu toꝛ paſſionũ non exequit᷑ bonã opera tiõem.¶ Heinde cum dicitl Biffert ãt Ih tali cõpatiõe declarat dicens. ꝙ ni hil differt quãtũ ad audire inutiliter. Juuenis ſ̃m etatem qui bʒ defectum experientie ⁊ homo ſᷣm moꝛẽ iuuenił qui babet defectum bone vite qꝛ in ta li nõ eſt defectꝰ a tpe ſed ex viuere ſᷣm paſſiões ⁊ exequi ſingula delectabi⸗/ lia. talibꝰ enĩ delectabilia ſequẽtibus fit iutił cognitio.queadmodũ viriſ ĩcõ tinẽtibꝰqui rcãm hñtes rõeʒ ducti paſ ſione egrediuntur ab ea ⁊ per ↄñs rõ recta fit eis inutilis qꝛ ab eis in neceſ ſitate deſerta. SGeinde ¶Scõm rõez ponit terciã cõcluſiõem dicẽs.ꝙ hoĩbꝰ Fm rõem viuẽtibus ⁊ ſʒ eã operãtibꝰ certitu multũ erit vtile de moꝛalibꝰſcire. Iſta cõcluſio nõ pꝛobat᷑ hic.qꝛ põt haberi ex pꝛecedẽtibꝰ qꝛ ceſſantibus cauſis inutilitatis ceſſat inutilitas ⁊ ponitur vtilitaſ. Sed in tali ceſſant cauſe inuti litatis.vt in experiẽtia que eſt in iuue ne ⁊ malitia cõſuetudinis introducte que ẽ in paſſionũ ſeccatoꝛe.quare iſti ſᷣm rõem viuenti multa fiet vtilitas ex auditu huiꝰ ſcie¶ Kõſequẽter ibil Et quidẽ de auditoꝛe Epylogat dicta in ꝓhemio oꝛdine retrogredo.d.ꝙ de au ditoꝛe ꝙ debeat eſſe ydoneus ⁊ quali ter demõſtrãdo.i.quis eſt ꝓcedẽdi mo dus ⁊ quid vł quem finem intendimꝰ ⁊ ꝓpter finẽ quem ꝓponimus ꝓhemi aliter dicta ſunt tanta. ¶ QAueſſtio nona. da ſunt duo. Pꝛzꝛimo vtrũ mo ralis ſcia ſit in pꝛimo gradu dinis. ſᷣm vtꝝ ſit ad audiẽdum vtilis. ¶ Se pꝛimo arguitur ꝙ ſit ĩ pꝛi mo gradu certitudiniſ.pꝛĩo qꝛ ſcia de re certiſſima ẽ certiſſima ſed bᷣ ẽ de re certiſſima qꝛ de virtute vt.j. li.2? dicit płᷣs ꝙ ẽ certioꝛ oĩ arte ⁊ oĩ ſcia ergo ipᷣa ẽ certiſſima. 2? qm̃ illa ſcia ẽ cer/ tiſſima cuiꝰ materia eſt nobis nãłr no ta vel tota vel quãtum ad pꝛincipia. ſed materia huiꝰ ſcie que eſt opa iuſta ⁊ opera bona eſt nobis nãłr nota. er go ipa eſt certiſſima.(¶ Aſſumptũ ꝓba tur. dicit enĩ phᷣs in h paſſu ꝙ de iuſtis ⁊ bonis intendit hᷣ ſcia.pꝛincipia ve⸗/ ro que ſũt pꝛincipia oĩm iuſtoꝝ ſũt no bis nãlr nota rakeni in pꝛicipio decretoꝝ ꝙ ius ſeu iuſtũ nale eſt ꝙ nã oĩa aĩalia docuit.quare tale iuſtũ ẽ no bis naturaliter cognitũ.¶ e bonis h idem pꝛobat᷑.qm oĩa nãliter bonũ ap petũt.vnuſꝗſq; aũt appetitꝰ tendit in bonũ ſᷣm ꝓpoꝛtiõem appetitꝰ cognitũ ſed appetitꝰ intellectiuus non tendit in bonũ niſi per intellectũ cognituʒ.ſi ergo appetitꝰ tendit naturaliter intel lectus pᷣcognoſcit naturałr. ¶ In op poſitũ eſt argumẽtũ pbᷣi. ¶ Ad que⸗/ S euidẽtiã pꝛedictoꝝ querẽ n l un er wei D let iaaimn Nan 1ai Rhno endin- 3pbeni E S moga Aiüin fgſripe drſinve dbiden nnc alange v MW. prut .* mäͤg RN Mhaſ, Worſi. inpiane . 7 uzufiin⸗ eren nar naͤn en n Nonon n cii 1 mtin n AN ſtionẽ ꝭ̊ dicendũ.ꝙ hᷣ ſcia eſt in vltimo gradu certitudinis qð declarat᷑ dupli citer. pꝛĩio qm ſũt tria genera rerũ dif ferẽtium penes ſua pꝛincipia.ſũt eniʒ res quaꝝ pꝛincipia per ſe ſũt determi nata ⁊ nullo mõ impedibilia ſicut ſũt IJ. res mathematice que nõ hñt pꝛinci-/ pium vnde mot ſed tm̃ pꝛincipia foꝛ malia.Et ſcia de hijs ⁊ ſiłibꝰ eſt ĩ pꝛi mo gradu certitudinis ¶ Sunt iterum res quaruʒ pꝛincipia ſũt per ſe deter minata ſed per accñs ĩpedibilia cuiꝰ modi ſũt nalia.licet enĩ vna cõſtellatõ per ſe ſit ad vnũ effectuʒ determinata põt tñ per aliqꝗd aliud impediri ⁊ ſcia de talibus eſt in ſcõo gradu certitudi/ niſ. 3? ſunt res quarũ pꝛincipia ſunt per ſe indeterminata ⁊ per ſe ⁊ per accñs impedibilia.cmmuſmõi ſũt actus humani.quoꝝ appetit electiuꝰ ẽ per ſe indeterminat triplici indetermiĩia⸗/ tione vt viſum eſt ſupꝛa. ¶ Et ſcia de hijs eſt in tercio gradu certitudinis ⁊ hec eſt ſcia moꝛalis.qm̃ ſcia tanto ma gis eſt certioꝛ.quãto eiꝰ pꝛincipia ſũt magis determinata minus impedi bilia ⁊ q ecõuerſo tanto minꝰ certa. ſed pꝛincipia huiꝰ ſcie ſũt maxie inde termĩata ⁊ maxime impedibilia. ergo ipa inter ſcias eſt minuſ certa. 2? qm tria ſũt genera rerum differẽtiũ peneſ modos eẽndi. ſũt ei res que nullo mõ ſuſcipiũt magis ⁊ minus nec in ſe nec ĩ ſuis ppꝛietatibꝰ cuiuſmõi ſũt res ma Pbemanredendo ſunt res que vnico mõ ſuſcipiũt magis ⁊ minus videlicʒ ſm intentiõem ⁊ remiſſionẽ actꝰ cuiuſ mõi ſũt res nãles. ʒ? ſũt res que mul tiplici mõ ſuſcipiũt magis ⁊ minꝰ cu/ iuſmõi ſũt res moꝛales.vnꝰ enĩ actus dicik magis vel minꝰ bonus.qꝛ magis vel minꝰ intenſus ⁊ nõ ſolum boc mõ ſed qꝛ circa talẽ vel talẽ materiã exer citatus vel qꝛ tali vel tali intentiõe ex hitus vel qꝛ in tali tpe factus ⁊ alijs mõis ſiłibus in materijs acus idẽ pᷣt ſuſcipere magis ⁊ minꝰ.¶ Cüc arguo ſic. ſcia de rebuſ quarũ eſſe maxime cõ ſiſtit in indiuiſibili ẽ in pꝛio gradu cer titudinis ⁊ buiꝰ eſt methaphiſica. de rebus aũt quarũ eſſe minus conſiſtit indiuiſibili.cuiuſmõi ſunt res natura/ les eſt ſcia in ſcòo gradu certitudinis De rebus aũt quarũ eſſe mime conſi/ ſtit in indiuiſibili eſt ſcia in tercio gra du certitudims. huiuſmõi ãt ẽ moꝛaliſ ſcia.quare ipᷣa nõ eſt in pꝛio gradu.ſʒ in tcio gradu certitudinis.¶ Per hoc ad pꝛimũ in oppoſitiõem dð. ꝙ ſcia ðᷣ re certiſſima certitudie ptinẽte ad ob/ iectuzʒ ſcie que vʒ obiecti certitudo cõ ſiſtit in duobus videlicʒ in ſuoꝝ pꝛinci pioꝝ determĩatiõe nõ impedibili ⁊ ĩ ſuo eſſe indiuiſibili.ſcia g̊ de re ſic cer tiſſima cõcedo ꝙ eſt certiſſima. Auan do vere dicit᷑ ꝙ virtuſ eſt certiſſima.di co ꝙ non eſt in hoc genere certitudi/ nis. ſʒ bene eſ certiſſima certitudine inclinatiõis ad bonã operatiõem. ¶ Ex bac ãt certitudine nulla noticia capit certitudinẽ niſi pꝛudentia. h̊ aũt ſcia nõ eſt pꝛudentia. ¶ Ad aliud dicẽ dum ꝙ materia bui ſcie non eſt nobiſ nãliter nota eo mõ quo ↄſiderat᷑ ĩ hac ſcia ⁊ cum arguitur de iure vł de iuſto nãli¶ Sico ꝙ iuſ nãle eſt duplex.vnũ ſeques naturã aĩalis.aliud ſequẽs na turã hoĩs iuſtum ſequẽs naturã aialis n ſpectat ad iſtã ſciam niſi ꝓ q;io in iuſto includit᷑ ſequẽte naturã hoĩs. Ju ſtum aũt ſequẽs naturã hoĩis adhuc ẽ duplex. vnũ eſt ꝙ nãliter eſt ſicut iuſtũ eius oppoſitum nãliter eſt iniuſtum ¶ Aliud eſt ſic.iuſtum ꝙ eſt melius qᷓ eius oppoſitũ ⁊ hijs duobus mõis ſũ mendo iuſtum nõ eſt nobis nãliter co gnitũ. Juſtum aũt pꝛimo mõ eſt natu raliter cognitũ nõ per ſciaz ſed ꝑ quẽ dam inſtinctum nature. quẽadmoduʒ aĩalia dicũt᷑ ſcire tale iuſtũ ſicut mari/ feiĩe cobĩtatiõez.¶ Eũ at dicit᷑ de bo nis dico ꝙ bonũ naturaliter appetitũ non requirit pcognitionẽ illiꝰ boni ĩ ſe ſed cuiuſdã rõnis cõis ⁊ ibi cãtur er/ roꝛ credẽdo eſſe bonũ qð non eſt bo⸗ num. b IIBRO. (¶ Aueſtio decima. E 2 videtur. ꝙ hec ſcia non ſit oĩ hoĩ vtilis ꝙ non eſt iu/ neni vtilis ppter inexperien tiã vite.vt dicitur in textu nec paſſio/ num ſectatoꝛi ꝓpter malitiã cõſuetu/ dinis introducte nec rõem ſequenti ⁊ bene viuenti qꝛ iam hʒ finẽ ⁊ fructuz ſcie videlicet bonã opationẽ.¶ In op poſitũ videt᷑ ꝙ ſit vtił inueni ꝑ hoc ꝙ dicitur j.libꝛo.2: ꝙ non paꝝ differt ſic vel ſic.i.bene vel male ex iuuene cõfe ſtim aſſueſci. aſſuefactio vero iuuenis pᷣexigit eſſe cognitũ aſſuefaciẽdi modũ qui cognoſcitur per hãc ſciaʒ ¶ Qð ãt ſit vtiliſ paſſiones ſequẽti pꝛobat᷑ per illud quod habet᷑.j.li.ʒ vbi dicit᷑ ꝙ le ges bene operãtes oꝛando puocãt ad melius. malos ãt puniẽdo phibẽt ab eo ꝙ eſt deterius.vnde qðdã genꝰ pu nitiõis eſt oñdere malo turpitudinem vite ſue ꝙ fit per hãc ſciam. ¶ Að aũt ſit vtilis bono iam pfecto ꝓbat᷑ qꝛ per cadẽ virtus generat᷑ ⁊ ſaluat᷑.vt.j. liꝰ 2? ergo iſta ſcia pficięt ei ſaltẽ ad ſalu tem boni iam Pi. irendi genera liter ꝙ iſta ſcia oĩ hoi audiẽti per ſe eſt vtilis.licet per accñs poſſit eſſe nõ vti lis vel contrarie inutilis qð declarat ita. Ois auditio cõferens cognuiõi vk bone operationi audientiſ eſt vtilis ei ſʒ auditio huiꝰ ſcie pꝛodeſt cognitioni vel bone operatiõi ois hois audiẽtis ergo eſt vtilis oĩ hoĩ audiẽti.¶ Aſ ptũ pꝛobat᷑.qm̃ audiẽs vel pᷣſciuit vel neſciuit.ſi pꝛeſciuit hoc dupliciter. qꝛ vel pᷣſciuit per ſolã ſciam vel per expi entiã ⁊ opationẽ bonã.Si pꝛio modo auditio ꝓdeſt ei ad ſaluãdã ſciaʒ quã p̃ᷣhabuit ⁊ ad occaſiõem dandã nõ ne gligendi bonũ ampli“ ꝙ neglexerit. Si pᷣſciuit per experiẽtiã ꝓdeſt ei ad clarius melius ⁊ certiꝰ cognoſcẽdã vi tam ſuã ⁊ in omni bono firmãdaʒ. Si vero nõ pᷣſciuit hoc dupliciter.qꝛ nunc pꝛĩio audiẽs vel intelligit ⁊ iudicat vł non. ſi ſicpdeſt ei ad cognitiõem.ſi nõ hoc dupliciter qꝛ pꝛobibet inexpe- um cauſis ⁊ pꝛincipijs virtutũ rientia ⁊ malicia. ſi ĩexperiẽtia abſq; malicia ꝓdeſt ei ad bonã operatiõem qʒ vt dicit᷑..li.j.qui per ſe faciẽda in. telligit ⁊ pficit hic eſt optimꝰ vir. qui aũt non per ſe intelligit ſed intelligen ni obaudit.hic rurſus bonꝰ vir eſt ⁊ in hoc gradu bonitatis iuuenis cõſtituet inex pers.ſi vero h̊ phibet malicia tà dem cognoſcet ꝙ vita ſua ꝑ alios ⁊ ꝑ magnos viros reputat᷑ turpis ⁊ feda vituperabiliſ ⁊ pꝛobꝛoſa.h̊ aũt cogno ſcens de neceſſitate nõ gaudebit i ea ⁊ per ↄñs minꝰ afficiet̃ ad eam. quaẽ tanto plus elongabit᷑ a turpitudie vi te ſue.ſi ergo alicui ſit inutiliſ h crit ꝑp accñs. puta qꝛ maioꝛ erit culpa ſua ſi ritate cognita nõ emendet᷑ eiꝰ vita Ad argumẽta in oppoſuũ patet ſo/ utio per iam dicta.qꝛ ſcia dicit᷑ inutił qꝛ pꝛiuat᷑ vltimo fine ⁊ ſic eſt inutilis paſſiões ſequẽn vel qꝛ pꝛiuatur omni fine ⁊ ſic eſt inutilis nihil intelligenti nõ credenti.nullus talis eſt qui ꝓpꝛie poſſit dici audire.qꝛ ille qui bene iudi cat impediẽte malicia ille talis bene iudicat quid ſentit doctoꝛ ſed male iu dicat ꝙ faciendũ eſt per diſcipulum. Lectio tercia. Icamus aüt reſũmẽteſ Poſt ꝓhemiũ ſubdit tractatũ ꝗ di/ uigditur in. x. libꝛos. qm vt di ctum eſt in hoc lib:o agitur de hoĩe vt libero indifferẽter ſumpto ad oẽm mo dũ viuẽdi.Agit᷑ ̊ de boie ĩ bijs.x.li/ „ bꝛis oñdẽdo eiꝰ optimà diſpõeʒ ⁊ op timã operatiõeʒ. Optima boĩs diſpo ſitio ẽ virtꝰ.optĩa vero operatio ẽ ope ratio virtutis que eſt finis virtuns bu ius rei gra. ¶ In hbijs. x. libꝛis phs ſic ꝓcedit.Agit nãq; in pꝛimo de fine ꝰ tutis. In 2? de generatiõe ⁊ modo diſ finitiõe ⁊ obiecto nns dNas de n quar to de ſpẽbus ⁊ differẽtijs virtutũ paſ/ ſiones iraſcibił ⁊ cõcupiſcibił mode/ rantium circa delectabile ⁊ triſtabile ⁊ circa vtile ⁊ iutile in rõne dati ⁊ ac cepti ⁊ incipit ſᷣm veritatẽ.licet nõ f̃ʒ n n, igen in Runt i iin k non ebrien n. i ucie i bang paſun ſ lcſi uerſo, Ci m Amls Wrn Deihgent in r ewe tui is bare lnne i nN eKen a ii mmiwed mamtiß nsfs nie r vulgarẽ opinionẽ ibil Am̃ quidẽ igit medietas eſt circa timoꝛes] In quito de ſpẽbus ⁊ differẽtijs virtutũ opera/ tiones concupiſcibił moderantiũ cir/ ca vtile ⁊ inutile in rõne debiti ⁊ red diti ⁊ oppoſito mõ dicẽti moderãtiuʒ In ſexto de virtutibus intellectuali bus.¶ In ſeptio de virtutũ gradibus. ¶ In octauo.de quodã effectu virtutis nobiliſſimo.ſ.de amicitia quantum ad eius ſpecies.¶ In nono.de illo eodez quãtum ad eius ppꝛietates. ¶ In de⸗ cimo.cõplet tractatum de fine virtutiſ inchoatum in pꝛimo. Circa pꝛimũ pꝛimo pᷣdmittit intentum. ſcðo exequit᷑ ipᷣm ibi Moie quidez igitur p̃ᷣmitten do aũt intentum duo ſupponit. vnũ ex peſſe ⁊ aliud tacite ⁊ duo querit ex/ pꝛeſſe.ſupponit ergo expꝛeſſe ꝙ om/ ms cognitio ⁊ electio bonũ aliqð de/ ſiderat. Iſtud enĩ reſũmit᷑ ex pꝛima ꝓ poſitione ꝓhemij. ¶ Hoc ergo ſuppo ſiio querit.quid eſt illud bonũ ꝙ ciuił cognitio deſiderat.hᷣ aũt queſito ſup/ põit tacite tale rñſũ ꝙ pᷣt ſibi dici ꝙ iã oñſum eſt in pꝛohemio ꝙ ciuilis ſcien tia deſiderat ⁊ intendit bonũ hũanuzʒ ꝙ finis eſt oĩim opatoꝛum ab hoĩe.hoc ergo rñſo ſuppoſito.iterũ querit quid eſt illud bonũ humanũ 45 dicit᷑ ſũmuz oĩm operatoꝛum ¶ Hic notanda ſunt duo. pꝛimo ꝙ ſub generali noie cogni tionis ppᷣs compꝛehendit doctrinam ⁊æ artem quas acceperat in pꝛincipio ⁊ ꝙ ſub noie electiõis compꝛebendit actum ſiue pꝛaxem cum pꝛaxiſ ſit vel electio vel imperata per electiõem. 2 notanduʒ ꝙ philoſophus hic ⁊ ſu pꝛa in pꝛohemio in tribus vel quatu/ oꝛ locis vocat ethicam ſiue moꝛalem ſciaz ſciam ciuilem per ſynecdochem denoĩando totum per ꝑtem. ciuilis ei ſcia pars quedã ẽ moꝛalis ſciel Moĩe quidem igitur bic pvᷣs exequenſ intẽ tum. pꝛimo inquirit de felicitate diſpu tatiue.ſcòo determĩatiue ibi Rurſus autem redeamus ad queſitum bonuʒ ca.S.] diſputando autẽ pꝛobat.iq.cõ cluſiones. 9. pꝛeambulas.⁊. y. pꝛinci paliter intentas.( Mzima inter pꝛe/ ambulas eſt ꝙ omnes vel plurimi lo/ quentes de bono bumano concoꝛdãt in noie. ſcoa ibi Bene viuere autezʒ ꝙ concoꝛdãt in nomiĩs ratione. tercia ibil De felicitate autem ꝙ diſcoꝛdant in re. quarta ꝙ non oẽs vNigiange ſur diſcutiende ibi Omnes quidẽ ¶. Quiĩ ta.ꝙ pꝛobabilioꝛes ſunt diſcutiẽde ibi Sufficiẽs ãt eas ꝙ ꝓcedit a notio ribꝰ ibi Hõ lateat ãt Septia ꝙ audi toꝛem opoꝛtet aſſuefieri in hũanis a/ ctibus ibij Pꝛopter quod opoꝛtet cõ ſuetudinibꝰ QOctaua. ꝙ pꝛobabile eſt felicitatẽ exiſtere ĩ bõis vite ibi Mos autem dicamus nona.qꝙ tres ſunt ex/ cellentes vite ibil Zres enim ſunt IS Pꝛima inter pꝛincipaliter intentaſ eſt ꝙ felicitas non conſiſtit in coꝛpoꝛa li voluptate ibil ulti quidez ſibij. ſcòa ꝙ nec in honoꝛe ibil Alij autem excellẽtes ..tercia ꝙ nec in virtute ibi [Soꝛſitan autem .quarta ꝙ nec in a/ bundantia diuitiaruʒ ibi ecumoſ?ꝰ quinta ꝙ nec in cõtemplatiõibus yde arum ibi Qð autem vtile ¶ In pꝛi/ mis duabus còcluſiõibus ſupponitur aliqua veritas ĩ tercia oñditur difficul tas. In quatuoꝛ ſequẽtibus tradit᷑ mo dus pꝛocedendi. In duahus cõſequẽ ter ſequentibus modus opinandi. In quinq; vero reſiduis cauſe defectus ⁊ erroꝛis.¶ Sicit igitur circa pꝛimũ. ꝙ; bonum bumanum confeſſum eſt a plu ribus in noĩe. noĩatur enim felicitas p multos ⁊ excellentes.¶ Abi ſcienduz ꝙ felicitas eſt dicta a facilitate quia fe lix dicitur quaſi facile letus ⁊ felicitaſ quaſi facilitas ad gaudia ⁊ ad deſide ria cuncta cõplẽda.a hᷣ eſt cauſa qua re ſi ucBen bhominis nominatur 6 felicitas. ¶ Seinde cuʒ dicit Bene vi uere ꝓponit cõem pꝛedicti nominis ra tiõeʒ dicẽs.ꝙ bene viuere bene ope rari idez exiſtimant omnes cum felici tate ⁊ cum bᷣ ꝙ eſt eſſe felicem. vnde felicitas dicitur bona vita. i K no, 4 7 IIBRO. tandum ꝙ hec ratio dicit quid nomis non quid rei.qð apparet.qꝛ iſta ratõ ſi diceret quid rei eſſet per ſe nota de re ꝙ tamẽ nõ eſt.ymo per diuerſos at tribuit᷑ rebus cõtrarijs qꝛ quidam di/ cũt voluptuoſe viuere eẽ bene viuere Quidã aũt tpate viuere eſſe bene vi/ uere ¶ Seinde cum dicitl De felicita te HBeclarat terciã concluſiõeʒ ꝙ plu rimi diſcoꝛdãt ĩ re. qð pꝛobat ex qua druplici diſcoꝛdia.pꝛima eſt inter po pulares ⁊ ſapientes. populares nãq; felicitatẽ putant conſiſtere in rebꝰ ſen ſu manifeſtis.ſapiẽtes vero in bonis ſolo intellectu cognitis ¶ Scda diſcoꝛ dia eſt inter populareſ adinuicẽ. quia quidam ex eis felicitatẽ putant eẽ vo luptatem. quidam autem diuitias.qui dazʒ vero honoꝛẽ ⁊ alij in alijs ᷑ᷣʒ qð delectabilia ſunt eis.¶ Cercia diſcoꝛ⸗/ dia eſt inter hoĩiem vnum ⁊ ſeipſuʒ in diuerſis ſtatibus poſitum. Egrotans enĩ ſanitatem putat eſſe felicitatem ꝙ non putauerat ſanus exiſtens. Men dicans autẽ diuitias ꝙ non putauerat diues exiſtens.ydiota vero conſciusp pꝛie ignoꝛantie felicitatẽ putat habe re ſciam ꝙ non putabit poſtea factus ſene Anentn diſcoꝛdia eſt inter ſa piẽtes humana ⁊ ſapiẽteſ diuina.Sa pientes nãq; bumana felicitatem exi ſtimãt in bonis humanis ſicut illi qui iam dicti ſunt. ſapientes diuina felici tatem putant eſſe in bonis diuinis ſi/ cut ꝗdaʒ platõici exiſtimauerũt pᷣter h̊ᷣ młta bõa hũana aliqð bonũ diuinũ eẽ Fʒʒ ſeipᷣm ꝙ ceteris hoibꝰ bõis cã eſt ꝙ ſ nabdaihi notãde ſũt cauſe diſcoꝛ diaꝝ¶ Pꝛie vero diſcoꝛdie cã ẽ ꝙ vnꝰ quiſq; felicitatem putat maximum bo num inter omnia ſibi cognita ? quia populares parum vel nihil cognoſcũt preter ſenſibilia.ſapiẽtes vero trãſcẽ dentes ſenſibilia conte mplant᷑ ſpũa lia.hinc eſt ꝙ illi in ſenſibus. iſti autẽ in ſpũalibus felicitatem eſſe putaue/ runt. ¶ Scðe diſcoꝛdie cauſa ptim eſt naturalis.ptim eſt accñũtalis. naturał quidem quoniã aliqui naturaliter pł vigent in appetitu concupiſcibiliæ a/ liqui plus in iraſcibili. Et illi quidem qui plus in iraſcibili naturaliter ma/ gis pꝛoni ſũt ad amoꝛẽ honoꝛis qᷓ; ad amoꝛem voluptatis vel ſubſtãtie tem/ poꝛalis. Illi vero qui plus in concu/ piſcibiłk magis pꝛoni ſunt ad amoꝛem voluptatis.¶¶ Accñtalis autẽ cauſa eſt nutrumentuz quoniã aliqui magis vtũ tur appetiiu concupiſcibili qᷓ; iraſcibi h ⁊æ bᷣ dupliciter. aliqui in delitijs ⁊ a liqui in pecunijs vendendo ⁊ emẽdo ⁊ mercimonia ↄtractãdo pꝛimi de cõ muni lege maxime inclinãtur ad volu ptateʒ. alij vero maxime ad diuitiarũ facultatẽ.Alij vero qui maxime viun tur iraſcibili.puta nutrui in contẽtio/ nibus ⁊ diſcoꝛdijs pugnis ⁊ guerris maxime pꝛoni ſunt ad honoꝛeʒEñ nota per modum coꝛrelarij cauſam di uerſitatis hominũ ꝙ ideo filij pꝛinci/ pum ⁊ quoꝛũcũq; valde diuitum quia ſunt delicate nutriti de cõi lege ſüt vo luptatibus dediti. ¶ Filij vero merca/ toꝝ auari. clerici ᷣo quia in contẽtiõi bus diſputationũ ſunt aſſueti ideo ma xime ſunt ſuperbi ⁊ ambitioſi.Cau⸗/ ſa vero tercie diſcoꝛdie ẽ quia foꝛtioꝛ eſt motus fuge reſpeciu mali aff lictio nis ⁊ doloꝛis qᷓ; moiꝰ deſiderij reſpe/ ctu boni leticie vel gaudij ⁊ hinc ẽ ꝙ patientes defectũ bom coꝛpoꝛalis ⁊ afflicti oppoſito malo egritudimis foꝛ tiſſime meuentur ad ſanitatẽ. foꝛtius autẽ ꝓpter fugã egritudinis qᷓ; ſolum deſideriuʒ ſanitatis.quare exiſtentes in tali defectu oppoſuũ bonũ reputãt felicitatem pꝛopter duplicẽ motum in ipᷣm. ¶ Itẽ itellige de alijs duob dfecti becirca bonũ tpał ſubſtãtie circa bõa eEhon diſcoꝛdie cã eſt. qꝛ vt di cit Aug.8S.de ciui.c.x.platõici oĩa ſẽſi bilia æ hũana trãſeũtes ðᷣo cognito re perierũt vbi eſſet ⁊ cã conſtitute vni/ uerſitatis ⁊ lux pcipiende veritatis ⁊ fons bibende felicitatis.⁊ hec eſt cau ſa quare iſti platonici in iſto fonte fe⸗ l pu 1 veo cpys ſtoa Gpiati ubenn leeabe iisp nibus, nſate Uppein atſesran Cpiſsad konuer dopꝛoce fomqui Gqg cur Gitil. de ogni debfun 10 8 (un Ppoſitn 1s, Lei den m, ein, (ona, moren aſgen gsii Nacbi lust 1enid mide d ad poln dnnariͦ me wun and, i n jcde n ni.in msiͤſn aens immi il licitatẽ foꝛe putauerunt quã ceteri bu mana ſapiẽteſ non nouerunt.HDeinde cũ dicul Om̃s quidẽ igitur põit quar tam cõcluſiõem dicẽs.q omnes opini ones que ſunt de felicitate inanius eſt pſcrutari. huius cauſa ſcribit᷑ pꝛio tiho picoꝛum ꝙ ſtultum eſt comra quẽlibet de populo diſputare ¶ Geinde cum di cit Sufficiẽs Ponit quintam cõclu/ ſionem dicens ꝙ ſufficiens eſt ⁊ ratio nabile diſcutere eas opiniões que ma xime ſuperficietenꝰ eſtimãtur ⁊ appa rent habere aliquam ꝓbabilem rõneʒ cuius cauſa ſcribitur. ʒ. meibaphiſice ꝙ iueſtigare volẽtibꝰveritatẽ pꝛimo⸗/ pere eſt bene dubitare. ¶ Geinde cũ dicit Mon lateat ponit ſextam cõclu ſiõeʒ vbi facit quatuoꝛ. pꝛimo nãq; in pꝛoceſſu ad ſciam diſtinguit duplicem modum dicens. ꝙ non debet nos late re quoniaʒ differunt ꝓceſſus rationis qui ſunt a pꝛincipijs ad pꝛincipiata pꝛoceſſus a pꝛincipiatis ad pꝛincipia ⁊ confirmatur per platonẽ qui ſuper hoc dubitauit ⁊ h̊ queſiuit vtrũ a pꝛin cipijs ⁊ argumentatiõe pꝛocedendũ ſit ad pꝛincipiatũ vel ecõuerſo a pꝛin cipiatis ad pꝛincipia. Cuius exemplũ habetur in ſtadijs vbi currebant athe lete ab alloteca qui ſtabat in pꝛĩcipio curſus ꝓponens ⁊ offerenſ pꝛemia vi ctoꝛibus ad terminũ curſus vel econ/ uerſo a termino vſq; ad allotecazʒ. Ita quippe imaginatus eſt plato duos de curſus rationis.vnũ a cauſis ⁊ a pꝛin cipijs ad effectus ⁊ ad pꝛincipiata ⁊ econuerſo. ¶ Poſito igit᷑ bᷣ duplici mo do pꝛocedendi.¶ Gcðo ibij Incipien dum quidem lait documẽtum ꝙ a quo cũq; curſu incipiat᷑ debet incipi a co/ gnitiſ. ¶ Eõſequẽter. tercio diſtinguit de cognitis.d.ꝙ cognita ſũt dupliciter qꝛ h̊ ſunt nobis magiſ cognita.illa ve ro magis ſᷣm naturaʒ ⁊ ſimpliciter. Quarto.eligit vnũ moduʒ vtilem ad Ppoſitum. ſ. ꝙ nobis in hac materia ĩ P cipiendum eſt a maxime nobis cogni us. ¶ Oeinde cuʒ dicitl Pꝛopter qð Zeclarat ſeptimã cõcluſiõem que eſt ꝙ auditoꝛeʒ huius ſciĩe oʒ aſſuefieri in actibꝰ hũanis.⁊ pꝛio eam põit.2. pꝛo bat ibil Pꝛincipiuzʒ enĩ Dicit ergo ꝙ oʒ iuuenẽ ſufficiẽter auduuꝝ bene du ci ⁊ inſtrui bonis cõſuetudinibꝰ ⁊ iu/ ſtis ꝗbuſdam geſtis cimlibꝰ.¶ Cõſe quẽter iſtud ꝓbat dupłr. pꝛimo ex fru ctu bene aſſuefacti.2 ex damno male aſſuefacti ibil Cui aũt neutruʒ exiſtit fructꝰ aũt eſt duplex.ſ.diſpõ ad ſuffici entiã ſcie ⁊ facilitas ad eminẽtiã hui ſcĩe dicit ̊ ꝙ hᷣ bõa aſſuefactio ẽ pꝛĩci/ piũ bſcie ĩ demõſtratiõe qꝛ.⁊ ſi illud pꝛĩcipiuz ſufficiẽt appeat hoĩ bñ aſſue facto ſufficiẽter hẽbit ſciam iſtaʒ nõ in digens pꝛincipio dicẽte ꝓpt᷑ qd. ſicut medicus ſciẽs ꝙ talis herba curat de tali moꝛbo in pꝛaxi ſua non indigebit ſcire ꝓpter ꝗd curat.¶ Coſequẽter tał aſſuefactꝰ hẽbit ſufficieter pꝛicipia bu ius ſcie.quare bene aſſuefactꝰ ꝓmptꝰ eſt ad hul ſcie ſufficiẽtiã ⁊ eminẽtiazʒ Eõſequẽter ibi cũ dicitl Eui aũt oñ dit damnũ ⁊ incõmoduʒ male aſſuefa cti. d. ꝙ ille cui neutꝝ hoꝛum exiitit ꝗ nec hʒ eminẽtiaʒ ſcie ⁊ pꝛincipia nec ſufficiẽtiã experiẽtie audiat vᷣba eſyo di.i.poete ãtiqui qui in ſuis carmini⸗ bus diſtinxit tria boim genera. Eſt ei vir qui per ſe facienda intelligit ⁊ in/ telligenda pficit ⁊ hic eſt optimus. Secho eſt aliꝰ qui per ſe non intelli/ git ſed intelligẽti obedit ⁊ hic rurſus eſt vir bonus.Eſt etiazʒ qui nec per ſe intelligit nec intelligenti obedit.quał eſt vir male aſſuetus ⁊ bᷣ eſt vir penit inutilis. Heinde cum dicitl Nos au/ tem dicamus Declarat octauam con cluſionem ſcilicet ꝙ pꝛobabile eſt fe/ licitatem hominis eſſe in bonis huius vite. Dicit ergo ꝙ nos dicamus vnde diſceſſimus interponendo quedaʒ de modo pꝛocedendi. Sicamus ergo ꝙ bonum humanũ ⁊ felicitatẽ videntur hoies nõ irrõnabiłr exiſtimare aliqð bonum ex hijs que ſunt hinus vite qð apparet.quia młti ideſt plebei ⁊ gra LIBRO uiſſimi pꝛincipes terrarum ⁊ dñi exi/ ſtimant voluptatem eſſe felicitatem æ igdeo vitam diligũt voluptuoſam¶ De inde cõcludit Tres eni exponit no nã concluſiõem videlicet ꝙ ſunt tres excellẽtes vite quarum vna iam dicta — ꝙ iſte dicuntur erckiſetes quia enali bet earum ponit finem in aliquo bo/ no ꝓpter ſe appetibile ꝙ non facit il/ la que finem ponit in diuitijs que non pꝛopter ſe ſed pꝛopter alterũ ſunt ap petibiles. C Scðòd ſciẽdum ꝙ iſte treſ vite oꝛiginãtur ex tali cauſa. voluntas enim pꝛincipans in homine iclinatur vel ad appetitum concupiſcibilem vel iraſcibilem vel ad virtutem rõnalem qñ potiſſime inclinat᷑ ad cõcupiſcibilẽ eligit vitã voluptuoſam quando potiſ ſume ad iraſcibilem eligit vitam ciuilẽ quando potiſſime ad rationalem eli/ git vitam contemplatinam. 2 ceio ſciendum ꝙ bee vite diſtingunt᷑ in mo do viuendi vt ſequitur quia voluptuo ſa eſt ſubiecta paſſionibꝰ. ciuilis pꝛin cipatur ⁊ dominatur paſſionibus ⁊ ſe pe vtitur eis ſicut foꝛtis. aliqũ vtitur furoꝛe.vt dicitur.j.in quarto furoꝛem imittere foꝛtitudini. cõtemplatiua ve ro eſt abſq; paſſionibus.. MMulti qui dem igitur l.Oũñſis..concluſionibus pꝛeambulis. hic oſtendit quinqʒ con/ cluſiones pꝛincipaliter intentaſ ⁊ pꝛi mo iſtã ꝙ felicitas non conſiſtit in coꝛ poꝛali voluptate vbi pꝛemittit huius vite obpꝛobꝛium. ſcdᷣo ſubiungit eius motiuuz. Dicit igitur ꝙ multi omnino beſtiales videntur eſſe ex eo ꝙ vitam voluptuoſam eligunt que eſt vita pe/ cudum ex quo obpꝛobꝛio foꝛmatur ta lis ratio.nullum bonum cõe hoĩbus ⁊ pecudibus eſt felicitas.ſed coꝛpoꝛaliſ voluptas cõmunis ẽ iſtis ⁊ illis. ergo non eſt felicitas. (. Scðdo ſubiũgit hu ius opinionis motiuũ dicenſ ꝙ ſic opi nantes adipiſcũtur rönem ex malo ex ecemplo pꝛincipũ. quia multi eoꝛuzʒ qui ox eſſet eis. cellentes pꝛobat ſcõam ꝙ nec in ho ritur tanquã finis. ſi unt in magnis poteſtatibus conſtitu/ n qui putãtur coiter felices ⁊ beati ſi milia patiuntur. ſardanapalo qui fuit rex pſarum qui amoꝛe voluptatis de/ tentus nüquam ad negotia nũquã ad arma exire voluit ſed cum muliercu⸗ lis ⁊ concubinis incluſus viram duxit in cõmeſſatiõibus ⁊ ebꝛietatibꝰ in cu biculis ⁊ in pudicitijs in contentione non rethoꝛica vel ciuili.ſed modo mu liebꝛi inunctus ⁊ cõpoſitus cuʒ muli/ erculis diſputabat an ipᷣe compoſiti/ eindel Qui autem ex noꝛe conſiſtat felicitas.pꝛimo vero ip ſam recitat dicens ꝙ excellẽtes viri ⁊ magnarum rerum operatiui honoꝛem putant felicitatem:quoꝛum motiuum fuit quia fe A ciuilis vite videtur eſſe honoꝛ.¶ Cercio ipᷣam ipꝛobat du plici ratione.pꝛima ibil Nidetur aũt magis] ſcòa ibi. Amplius auteʒ Di cit ergo ꝙ iſtud magis apparet ſi uper ficietenus qᷓ; illud verum bonum ꝙ qᷣ rguit ergo ſie bonum dininuʒ qð dicitur felicitas eſt pꝛopꝛium felici ⁊ miſſibile de diffici li. Sed honoꝛ non eſt pꝛopꝛium bonũ felici nec ãmiſſibile de difficili quia nõ eſt in ipo honoꝛato ſed magiſ in hono rantibus.ex quoꝛuʒ voluntate depen det.quare honoꝛ non eſt felicitas. Ruins rationis pꝛimo ponit con/ cluſionem.ſcòo minoꝛeʒ ibi Nidetur enim ⁊ patet.tercio maioꝛeʒ ibi HBo num autez ſq; lege ſic. Mos diuinam* ideſt diuinum ⁊ felix eſſe diuina bonũ pꝛopꝛium ⁊ ꝙ difficile aufertur ab ha bente. ¶ Scða ratio talis eſt. felicita te nihil eſt melius ſed honoꝛe eſt ali/ quid melius.puta virtus. ergo honoꝛ ñ ẽ felicitas. aioꝛ ſuppõit᷑ ex ſigna to hꝰ noĩs felicitas.Hiĩoꝛ ſic ꝓbatur in littera. Illud eſt meliuſ honoꝛe pꝛo pter cuius ſcientiam ⁊ apparentiam deſideratur honoꝛ.quia pꝛopter vnũ quodq; tale æ illud magis. pꝛimo po ſterioꝛum. Sed honoꝛ deſideratur — GU—U —— „- hi fir fe f vnnn. llctas nmnue Herante ndaroa nec into⸗ Wem co futunar hrinsrz maior ib tent ercuſat ptate ho Ponune iſtde ißi n, iſi Aſun d, ud len, drt Ena ennone odo 3 mul, npont, Wener nein de oſen nes mt uboncten DWN ſwnr nipben Harait a n ie ng 1agſt ansc eN umdin Hchignnni mae Nhe no tlin nicnztiß Gemuns ipitan Hiorſeſn ꝓpter ſciam ⁊ apparentiam virtutis ergo virtꝰ melioꝛ eſt honoꝛe. huius ꝓ ſillogiſmi minoꝛem ponit in littera di cens¶ Amplius phylotimi videntur honoꝛẽ querere vt credant ſe ipᷣos bo nos eſſe vt ⁊ ipᷣi ſeipos bonos eſſe ſci ant ⁊ boni ceteris appareãt.cuius ſi/ gnum eſt ꝙ iſti amatoꝛes honoꝛis ma xime querũt a pꝛudentibꝰ honoꝛari ⁊ apud illoſ a quibus cognoſcũtura ma xime in virtute vt honoꝛ per tales ex/ bitus phibeat certius teſtimoniũ eaꝝ virtuti. ¶ Eſt enĩ honoꝛ exhitio reue »„ Conſequẽter infert cõcluſiõeʒ.d.ma (Aane teſtimoniũ virtutis.vᷣm tulliũ nifeſtum eſſe qm ̃ᷣm hos ⁊ boꝝ inten tiõem virtus melioꝛ eſt honoꝛeSe inde cum dicul Foꝛſitan aũt magis. ꝓbat terciã cõcluſiõem ꝙ in virtute ſo la non conſiſtat felicitas circa quazʒ fa cit quatuoꝛ pꝛimo recitat opimnionem oppoſitam. ſcòo pꝛobat concluſiõem ꝓpoſitam:tercio ſe excuſat de amplio ri ꝓtractione harum opinionũ.quar⸗/ to de vita cõtemplatiua ꝓmittit pleni oꝛem pꝑſcrutatiõem. Dicit ergo pꝛimo ꝙ foꝛſitan aliquis magis exiſtimabit finem ciuilis vite hanc.ſ.virtutem i; bonoꝛẽ Nidet᷑ auteʒ pꝛobat conclu ſionẽ pꝛopoſitã duplici rõne.ſcða ibi LEt cum hijs pꝛima talis eſt.felicitaſ non eſt cõiſ vigilanni ⁊? doꝛmienti ⁊ o peranti ⁊ non operãũti. h̊ apparet qꝛ felicitas eſt in actu ⁊ operatione vite ſed virtus põt eſſe in doꝛmiẽte ⁊ non operante. ergo non eſt felicitas. cunda rõ talis nullus felix mala paut᷑ nec infoꝛtunatur.ſed eum qui habet tutem contingit multa mala pati ⁊ in foꝛtunari.ergo virtus non eſt felicitas huius rõnis pꝛimo ponit᷑ minoꝛ. ſcðo maioꝛ ibil te at viuentẽ] æ ambe pa tent¶ Lonſequenter ibil &t de bijs excuſat ſe. d. ꝙ de hijs tribus. ſ. volu⸗ ptate honoꝛe ⁊ virtute. ſatis dictũ ſit pꝛo nunc.qꝛ ſufficienter alias dictum eſt de ipᷣis in eukadis que ſũt quedaʒ carmina metrica circłaria per Ariſto icit ꝙ tercia vua iter excellẽtes eſt contemplatiua de qua faciemus per./ ſcrutatiõem in ſequentibus.vt.j.in.x. huius fʒ euſtratiuʒ poteſt tamẽ refer ri ad illa que ſũt dicenda pꝛoximo de ydeis. In quarũ contemplatõe poſuit plato finem. Seinde cum dicit Pe/ cunioſus ponit quartam concluſiõem ſcʒ ꝙ in diuitijs non conſiſtat felicitas pꝛobat triplici rõe.ſcõa ibil Et diui⸗ tie tercia ibil Jo magiſ que pꝛioꝛa ꝛima rõ ſᷣm duos intellectus foꝛ/ matur dupliciter. pꝛimo ſic.bona feli/ citantia non poſſunt acquiri vel perdi per violentiã. Sed diuitie poſſunt ac/ quiri ⁊ perdi per violẽtiã ⁊ h inten/ dit ppᷣs dicens ꝙ pecunioſus eſt violẽ tus.quare nec pecunie nec alie diui/ tie ſunt bona felicitantia.¶ Aliter poõt intelligi ⁊ aliter rõ foꝛmari ꝓpter qð ſciendũ ꝙ diuitiaꝝ alie ſunt nãles. pu ta alimẽta ⁊ veſtimẽta hitacula ⁊? ve picula quibus naturaliter indigemus vt dicitur pꝛimo politice. ¶ Alie ve ro ſunt artificiales ſicut pecunia ⁊ au rum ⁊ argentum quibus non naliter indigemus.Et idcirco appetitus diui tiarum naturaliũ dicit᷑ naturalis.ap/ petitus vero non naturaliũ ſed artifi cialium eſt appetitus innaturalis. ? aliqualiter violẽtus.Auari autem fi⸗/ nem ponentes in diuitijs maxime ap petunt pecunias ⁊ artificiales diuiti/ as.quare eoꝛum appenuius eſt innatu ralis ⁊ aliqualiter violentus.¶ Zunc põt ſic argui.vera felicitas nũquã ap petit᷑ appetitu innaturali vł violento ſed pecunioſus in diuitijs ponens fi/ nem appetit eas appetitu innaturali ⁊ quaſi violento.Et hoc videtur intẽ dere philoſophus dicens. ꝙ pecunio ſus violentꝰ ẽ.qꝗꝛ inaturałr ⁊ quaſi vi olenter appetit.quare in diuitijs vera felicitas non conſiſtit. Secũda ra/ tio talis eſt.felicitas non eſt vtilis nec queritur alterius gratia. ſed diuitie telẽ cõpoſita de felicitate bumana. Cõſequẽter quarto ibil Zercia aũt LIBRO ſunt vtiles.ſũt enĩ quarũdã inſtrum̃ta virtutum ⁊ bumane neceſſitati deſer/ uiunt ⁊ queruntur alterius gratia.pu ta pꝛopter honoꝛem vel poteſtatẽ vel ꝓpter vite neceſſitatez.quare in eis ñ conſiſtit felicitas.¶ Huius rationis ponitur pꝛimo concluſio: ſcòðo minoꝛ ibil AUtiles ei] ʒc rõ tał ẽ.ſi ꝙ magis videt᷑ eſſe felicitas nõ eſt felicitas nec illud qð minus. ſed magis videret᷑ ꝙ voluptas vel honoꝛ vel virtus eſſet fe licitas qᷓ; diuitie ⁊ tñ nõ eſt. ergo nec diuitie. inoꝛem buius rõnis ponit in Ia.d.ꝙ ideo magis illa que pꝛioꝛa dicta.ſ.voluptas honoꝛ ⁊ virtꝰ magis rõnabiliter aligs eſtimare põt eſſe fi/ nes qꝛ ꝓpter ſe diliguntur. illa tñ nec vident᷑ eſſe felicitas ſicut nec dinitie. qᷓ;uis multi ſermones ad h̊ᷣ aſtruendũ ſint compoſiti. 72 euidẽtiam pꝛedicioꝝ ſunt qu‚uatuoꝛ inqrẽda Sat vtxꝝ felicitas ſit bõa vita ⁊ felici ter viuere idẽ ꝙ bene viuere. 2. vtrũ felicitas conſiſtat in bonis exterioꝛibꝰ ʒ3. vtrum exiſtat in bonis coꝛpoꝛis. 4 vtrum conſiner in bonis ſpũalibꝰ anime. Queſtio vndecima. BE pꝛimo arguit᷑. ꝙ felicitas nnorn ſit bona vita qꝛ vel hoc f(Gelſet bonitate nature vel bo/ nitate moꝛis. Hon bonuate nature. qꝛ illa bonitas cõis eſt hoibꝰ ⁊ iumẽ/ tis felicitas ãt non. Nec bonitate mo ris qꝛ talis non appetitur naturaliter ergo felicitas non eſt idẽ ꝙ bona vita 272 qz oĩs bona vita eſt laudabilis ⁊ maxime bona bonitate moꝛis.ſed feli citas nõ eſt laudabilis.vt.j.dicit᷑ in fi ne huius pꝛimi.ergo non eſt bona vi/ ta. 3. qꝛ malicia cõtraꝛia bõitati mo rali non eſt maxunũ malũ. vt babetur j.li.⁊.beſtialitaſ nãq; deterioꝛ eſt quã malicia. ergo bonitas ſibi oppoſita nõ eſt maximũ bonũ nec per cõſequẽs fe licitas.¶ In oppoſitũ eſt cõis aĩ cõce/ prtio fſᷣm ppᷣm. ¶ Dicẽdum ꝙ felicitas A quocũq; cõcipiatur cõcipit᷑ vt bona — » S . vita ⁊ optima qð declaro ſic. qꝛ in ap petitu felicitatis icludit᷑ duplex amoꝛ vnus cõcupĩe quo deſiderat᷑ res deſi/ deratiſſima ⁊ alter amicitie quo ama tur res cariſſima ⁊ dilectiſſima cui con cupiſcit᷑ res deſideratiſſima. ita ꝙ ap petitus felicitatis eſt appetitus copu le indiuiſionis rei deſideratiſſime cuʒ re dilectiſſima.Sed res dilectiſſima ẽ vita diligentis. bonum autem eſt res deſideratiſſima. quia quicquid deſide atur ſub ratione boni vt bonum deſi⸗/ deratur. quare in omni appetitu feli/ citatis cõcupiſcitur copula ⁊ vnio bo ni cum vita.ex qua copula cõſurgit vi/ ta bona.quare ex hoc oꝛtum habet il la cõmunis animi conceptio.quia feli citas idem ẽ ꝙ optima vua ⁊ felix ho mo idem ꝙ optimus homo¶Ad pꝛi/ mum ergo dicendũ ꝙ bonitas vite vt includitur in conceptu ⁊ in appetitu felicitatis non eſt determinate boni/ tas nature nec determiate moꝛis nec determinate bonitas honeſtatis vł de lectationis.¶ Ad vᷣm ergo dicendum ꝙ bona vita in ratione habitus ⁊ po/ tentie eſt laudabilis. ſed in ranõe oꝑ timi actus ⁊ operatiõis non eſt lauda bilis pꝛopꝛie ſed potius gloꝛificabił vł beneficiabił ſicut de felicitate dici tur.j.in fine pꝛimi¶ Ad tercium dicẽ dum ꝙ bonitas vt hic ſũmitur non di ſtinguitur contra excellentiam virtu/ tis eroyce.ymo maxie conſiſtit in eiuſ operatione vt videbitur.j. Aueſtio.i2. E ſcðo arguitur. ꝙ felicitas conſiſtat in bonis exterioꝛi/ bus.pꝛimo quia in eiſdẽ exi ſtit in quibus foꝛtuna dicente philoſo pho. 2 phiſicorum quoniam videtur foꝛtuna idem eſſe felicitati aut pꝛope ſed foꝛtuna conſiſtit in bonis exterioꝛi bus. ergo ⁊ felicitas.¶ Scðo. quna vi detur conſiſtere in honoꝛe. quia finis ciuilis vite eſt honoꝛ vt habetur in te/ xiu. ſed felicitas eſt finis ciuilis vite. vt bĩ.õ.in ꝓhemio. felicitaſ ẽ honoꝛ ſy . 10/ laii gle nun 1cpet Mreto latüin neni nenr⸗ pe nin Uenuorg wnitne lrcien) Ales lhwti Mmdlesn s faus eni Uinſece ſe⸗ leret ſeln inis boni lcier ne Perige G ſimi ans lcſte n. mi, fnod n⸗ babeti guuaſel felirbe En⸗ uen en nun l, wose kuötee Mndhn Wiſ⸗ nmied mi NN iuti ao. . iuns mu mnn 3: qꝛ videtur conſiſtere in ptãte qi oppoſitum maxime miſerie eſt felici/ tas.ſed felicitas eſt oppoſita maxime miſerie.per poteſtateʒ enim homo fu liberrimꝰ. ⁊ per ĩipotẽtiã maxume fui tuti ſubiectus in qua conſiſtit maxima miſeria. ptãs eſt ſelicitas. 4. qꝛ vi detur conſiſtere in amicis ⁊ in amari qm̃ illud videt᷑ felicitas ꝙ deus maxiĩe appetit ſed deus maxime appetit a/ mari ipᷣo dicẽte. Piliges dñm deũ tuũ ex toto coꝛde tuo ⁊ c. ̊ amari eſt felici tari. ? videt cõſiſtere in diuitijs qm in hijs ſolum cõſiſtit felicitas que ſola continẽt oĩm bonoꝛum aggregatiõeʒ. felicitas nãq; nõ eſt mſi ſtatus oĩm bo noꝝ aggregatiõe cõpletꝰ. vt dicit boe tius.ʒ.de cõſolatiõe.ſed in ſolis diui/ tijs ⁊ potiſſime in pecunia cõtinentur oĩa bona dicẽte ſalomone. ꝙ oĩia obe/ diunt pecunie.Eccle.x.¶ In oppoſitũ ſunt rões phᷣi cõtra honoꝛẽ ⁊ cõtra di uitias ⁊ pñt etiã induci cõtra ptãtem ⁊ cõtra amari.¶ Zicẽdũ.qꝙ bona fe licitãtia hoĩem hñt.x.cõditiões repu/ ghnãtes bonis exterioꝛibꝰ.duas peneſ eoꝛum acquiri ⁊ duas penes eoꝛũ eẽ ⁊ quatuoꝛ penes effectũ ⁊ duas in cõ paratione ad appetuũ. bona nãq; fe licitãtia non acquirũt᷑ a foꝛtuna.abſur dum eni eſt ꝙ maximũ bonũ hoĩs cõ/ mittetur accñtali cauſe.foꝛtuna vero ẽ cauſa per accñũs vt ibidẽ habet᷑. 2 ac quirũtur ex meritis qð apparet qꝛ ꝓ ueniunt vt pᷣmia que per naturã ſup/ ponũt merita. 3ꝭ bona felicitãtia in/ ter cũcta bona ſunt maxia. qð appaẽt ex ſola noĩis rõe. 4? ſunt inamiſſibilia vel nõ faciliter ãmiſſibilia. ſicut enim vna dies non facit ãnũ.ſic modicꝰ bo/ nus ſtatus cito labilis nõ facit hoĩiem beatũ. ? bona felicitantia hoĩem in trinſece perficiũt.aliter enĩ nullus di/ ceret᷑ felix niſi denoĩatione extrinſeca 62 bona felicitãtia hoiem ⁊ opꝰ ho minis bonũ reddũt, ſupponit᷑ enĩ ꝙ fe liciter viuere ſit bene viuẽ in actu bñ operãdo.vt habet᷑ ex nois růòne. 7⁷ bona felicitãtia hoiem felicẽ liberant ab anguſtia. felicitas enĩ non cõpatit᷑ ſecũ miſeriã anguſtie ⁊ anxietatis. 8 felicẽ replẽt delectatiõe ⁊ leticia cum eni felicitas nõ hita ſit maxie de ſiderata cum erit hita erit maxie gau dioſa. 9 bona felicitãtia per natu/ ram ſunt per ſe ⁊æ pꝛimo appetibilia finis eni eſt pꝛimũ in itentiõe. x: bona hita appetitũ ſaciãt ⁊ quietant In ipis eni conſiſtit vltimus finis vl/ tra quem appetitus amplius non pꝛo cedit.Mon eni eſſet vltimus finis niſi eo hito quieſceret appetitus. ¶ Hee autẽ conditiões bonoꝛum felicitãtium bonis exterioꝛibꝰ nequaqᷓ; cõueniunt Ipᷣa nãq; cõiter veniũt a foꝛtuna cum ſint bona foꝛtune. ⁊ꝛ⁊ non exigũt me rita cum ſepe veniant ex gratia ⁊ ali/ qñ ex mala aĩ ſagacitate. 37 non ſüt bona maxima.tria nãq; ſũt genera bo noꝛum vt.j.dicit᷑ in boc libꝛo ſcʒ bona maxima que ſunt bona aĩie bona me/ diocria que ſunt coꝛpoꝛis ⁊ bona mi/ nima que ſũt exterioꝛa.hec aũt decla/ rabunt᷑.j.loco ſuo. ꝗ? non ſunt inã miſſibilia.ymo de facili ãmiſſibilia.vñ boetiꝰ ãmiſſis bonis exterioꝛibꝰfalſaʒ opinionẽ amicoꝝ ſuoꝛum qᷓ; de ipᷣiꝰ fe licitate habuerãt icrepat.d. Quid me felicẽ tociens iactaſtis amici.QAui ce⸗ cidit ſtabili non erat ille gradu.q.ve⸗/ lit dicere ꝙ bona exterioꝛa nõ ponũt hoĩem in ſtatu felici.quia h̊ non ſtatu/ unt in gradu ſtabili. uinto. homi nem intrinſece non perficiunt cũ ſint exterioꝛa. ¶ Sexto. nec hbomineʒ nec opus eius bonum reddunt.cum videa mus plures homines eis vti male q; bene. Eepamo⸗non liberant habẽ tem ab omni anguſtia. habenſ enĩ om nia h̊ poteſt aff ligi aliqua graui paſſio ne coꝛdis vel coꝛpoꝛiſ.¶ Octauo.nõ replent habentem delectatiõe ⁊ leti/ cia quia ſecum afferunt continuã ſoli/ citudinem que in ſcriptura ſacra com parat᷑ ſpinis. qꝛ ſicut ille ſuis cuſpidi bꝰ pungũt carnem. ſic iſta bona ſolici LIBRO tantibus pũgunt mentẽ. ¶ MNono nõ pꝛopter ſe nec pꝛimo appetuntur ꝙ apparet de ſingulis.diuitie namq; vt dicitur in textu appetũtur alteriꝰ gra oĩs enĩ ꝗ diuitias appetit vel appetit eas gĩa neceſſitatis vel vtilitatis vel gĩa ptãtis vł honoꝛis vel gra volupta tiſ.honoꝛ etiã appetit᷑ gra virtutis co gnoſcẽde ⁊ manifeſtãde.ptãs vᷣo qꝛ ad bonũ ⁊ ad malum ad malũ eſt ma la æ ad bonum minus bona q; ei actꝰ BDicit᷑ ei.. methaphiſice ꝙ potẽtia in bonis eſt minus bona q; actus.qua re nec hoc modo nec illo põt eſſe bo/ nuʒ pꝛĩo modo appetibile. ¶ Hoc idẽ patet de amoꝛe paſſiuo.qꝛ nemo ama ri appetit niſippter amare vel gra cõ modi aſſequendi ab amãte. x: h̊ bõa bita non ſaciãt appetitum qꝛ qð non eſt pꝛimũ in appetitu non eſt vltimum in vſu vł in fructu.quare huiuſmõi bo na per ſe non ſũt felicitatia.( Micẽdũ ergo ad pꝛumũ in oppoſitũ ꝙ foꝛtuna nõ eſt idẽ felicitati ſʒ dicit᷑ taliterppe ip̃am ꝙ bona eius ſunt inſtrumẽta fe/ licis vt.j.dicet᷑.¶ Ad f ʒ dð.ꝙ finis ci uilis vite ſimpłr non eſt hoiĩ. nec vbuʒ allegatũ eſt Ariſtoteł. ſed eoꝝ qui fi/ nẽ ponebãt in honoꝛe. Hec eſt ſimpli citer dictũ ꝙ eſt finis ſed ꝙ fere.(Ad terciũ dð.ꝙ ptãs indetermĩata ad bo num ⁊ ad malum ſicut eſt ptãs ſecula ris nõ facit hoiem libeꝝ nec in potẽ tia ſibi oppoſita facit oĩo fuũ qꝛ pote ſtas qua poſſumꝰ malũ illa facit hoĩeʒ peccati ſeruũ.vñ Aug.iz.ð tri.c.s.ait ꝙ mala volũtate quiſq; miſer efficitur Sed miſerioꝛ ptãte qua deſideriũ ma le volũtatis implet᷑. quartuũ doͤ ꝙ deus inter illa que appetit de hoĩ/ buſ maxie appetit amari non tanquã bonũ ſuũ.ſed tanquã amãtiũ hominũ vnde pꝓbabilius eſſet ꝙ amare deũ ſit felicitas qᷓ; amari ab hoĩbꝰ.¶ Ad qii tum dð.ꝙ diuitie nõ cõtinẽt oia bona ſpectantia ad felicitatẽ. multa enĩ bo na ſunt que nõ cadũt ſub eaꝝ cõmer⸗/ tio.puta coꝛpis ſanitas robur ⁊ pul./ chꝛitudo ⁊ aĩe pꝛudentia virtus ⁊ ſa pientia.¶ Qñ dicit᷑ ꝙ oĩa obediũt pe/ cunie intelligit᷑ de rebuſ venalibꝰ qua les non ſunt res hoĩes felicitãtes. ¶ AQueſtio.iʒ. E ʒ. arguit᷑ ꝙ felicitas conſi ſtat ĩ bono coꝛpoꝛis.( ꝛio qꝛ cuiuſſibet totius ſũmũ bo Mu eſt perfectio ꝑtis imperfecte ſed homo eſt totũ conſtans ex aĩa perfe/ cta ⁊ ex coꝛpoꝛe imperſecto.aĩa nãqʒ non indiget potu vel cibo. coꝛpus tñ ipᷣis ſemper indiget. quare perfectio coꝛpoꝛis videtur ſummũ bonũ homis 2. pꝛobatur b̊ ſpãluer de ſanitate qꝛ bonum conſeruans eſſe ⁊ viuere hoĩis ⁊ vſum ſenſus ⁊ rõnis videtur felicita re hoiem ſed ſanitas conſeruat hoieʒ ergo ⁊ c. 32? hoc idem videtur de foꝛ/ titudine coꝛpoꝛiſ ⁊ de decoꝛe.quoniã nobilitas pꝛincipat videtur felicitas pꝛincipis ſed aia pꝛincipat᷑ coꝛpoꝛi. vt dicitur pꝛio politice.nobilitas autẽ coꝛpoꝛis conſiſtit in roboꝛe ⁊ decoꝛe ergo ⁊ felicitas anime. ꝗ4 pꝛobatur idem de coꝛpoꝛis voluptate quia ſum mü inter naturaliter appetibilia vi/ detur eſſe per naturam felicitas.natu ra enim intendit in ſůmum bonũ per naturam. ſed coꝛpoꝛalis voluptas ſũ me appetitur inter cuncta naturaliter appetibilia vi docet experiẽtia. ergo in ipᷣa conſiſtit felicitas.¶ In oppoſi/ tum eſt philoſophus. ¶ Dicenduzʒ ꝙ quatuoꝛ conditiones generales ſunt inſeparabiles a coꝛpoꝛalibus bonis que repugnant totaliter felicitatibꝰbo nis.felicitas enim non eſt cõis hoĩbꝰ ⁊ iumentis cum nullum iumentũ ſit ſe licitabile. ¶ Scðdo non eſt cõis homi nibus malis ⁊ bonis cum omnis fe/ lix ſit ſũme bonus.nullus tamen ma/ lus eſt bonus. ¶ Zercio felicitas nõ eſt oꝛdinabilis ad maius bonum.ipᷣa nãq; ſupponitur ꝙ ſit bonum maximũ ¶ Auarto non pꝛeſtat viã vel occaſio nem ad peccatũ vel ad malũ cum ipᷣa icludat firmitatẽ æ ↄſũmatõeʒ ĩ bono cn 1doe ein, ſelatss Gpn. A ¹ Wen bliaſi iusenun oi N untus ſ milier uan 8 Ma/ Cdr erdes 3 8 lamandl, felictsn 5 bon⸗ —R fiitelunn gai l aigi ſʒ oẽ bonũ coꝛpis eſt cõe hoĩibꝰ ⁊ ium̃ tis.ymo nulla eſt bona conditio hu/ mani coꝛpoꝛis que nõ inueniat᷑ meli/ oꝛ in coꝛpoꝛe alterius aĩalis.puta ſa nitas in piſcibꝰ.foꝛtitudo in leonibus decoꝛ.q:in oĩbꝰ.turpiſſimũ eni aĩaliũ eſt homo cũ coꝛpe nudo ⁊ ſic de alijs 2 o bonũ coꝛpis eſt cõe bõis ⁊ ma lis qð patet de ſe. 3: oẽ bonũ coꝛpo ris eſt oꝛdinatũ ad aliqð maius bonũ qð pꝛobo.qꝛ ſicut ſe habet coꝛpus ad gĩazʒ ſic bonũ coꝛpis ad bonũ aie. Sʒ coꝛpus naturałr oꝛdinat᷑ ad aiam tã quã ad finẽ.vt hr 2? phicoꝝ. ꝗ bonuʒ coꝛpoꝛis ad bonũ aĩie.ꝗ? omne bonũ coꝛporis pꝛeſtat occaſiõem ad pecca tum. quãto enĩ coꝛpus eſt ſaniꝰ foꝛti ⁊ pulchꝛius ⁊ delicatiꝰ. tanto magis inclinat aiaz ad intẽperãtiã ⁊ ad oẽʒ concupiam arnio(Bieech Sad pꝛi mũ in oppoſitũ ꝙ aĩa idiget ꝑfectiõe ſicut ⁊ coꝛpꝰ. Mõ ei ẽ nãluer felix ⁊ p fecta ⁊ iõ eius perfectio tanquã nobi lioꝛis partis hoĩs potiꝰ dicet᷑ felicitaſ q́ᷓ; pfectio coꝛpiſ qꝛ ſicut iſtud perfecti bile eſt nobiliꝰ illo pfectibili ſic perfe ctio iſtius erit nobilioꝛ perfectiõe illi us. CAd ᷣm. ꝙ ſanitas ſi cõſeruat vſũ ſenſus ⁊ rõnis videt᷑ eſſe gratia illius vſus.quare pꝛobabilius ponet᷑ felici/ tas in illo vſu qᷓ; in coꝛpoꝛis ſanitate. Ad terciũ dð.ꝙ nobilitas pꝛincipa tus ⁊ ſpãliter pꝛincipatꝰ deſpotici oꝛ dinãtur ad nobilitatẽ pꝛincipis ⁊ nõ ecõuerſo.vt dicit᷑.iꝛ⁊. methaphiſice. ed aĩa pꝛincipat᷑ coꝛpoꝛi pꝛinci/ patu deſpotico.i.vᷣuili.vt dicit᷑ pꝛio po litice.quare argumẽtũ eſt ꝙ bonũ coꝛ poꝛis ſit pꝛopter bonũ aĩe ⁊ nõ ecõ/ uerſo qualiter bonũ aĩe poti eſt felici tas q; bonũ coꝛpoꝛis.¶ Ad quartum dð. ꝙ appetitꝰ coꝛpoꝛalis voluptatis ⁊ maxime veneree nõ eſt in aĩalibus pꝛopter ſe ſed ꝓpter aliũ appetitum pꝛioꝛeʒz. Matura enĩ pꝛimo appetitu appetit ſalutem ſpẽi ⁊ indiuidui. ſalꝰ aũt ſpẽi habetur ex actu venereo ⁊ ſa lus indiuidui ex alimẽto.⁊ ꝓpterea hᷣ natura fecit delectabilẽ vſum vtriuſq; ſcʒ alimẽti ⁊ actus venerei vt appeti tus eius foꝛtificaret᷑ ex appetitu dele ctationis.vnde dico ꝙ appetitꝰ volu/ ptatis non eſt naturaliſſimꝰ vnde na/ turalioꝛ illo eſt appetitꝰ dicte ſalutis Nos tñ ſenſibilius experimur appeti tum illius voluptatis qᷓ; ſalutis. dato etiã ꝙ ule appetituſ ſit nãlioꝛ ⁊ pꝛioꝛ inter appetituſ coꝛpis nõ tñ inter oẽs appetitꝰ hoĩs.pꝛioꝛ enĩ ⁊ naturalioꝛ videt᷑ appetitus ille quo oẽs hoĩes nã ſcire deſiderant ſicut ſcribit᷑.jẽ metha phiſice.quare qð tali appetitu coꝛpiſ ſũme appetit᷑ nõ pꝛobat eſſe felicitas hoĩs. Aueſtio. 14. E 4⁊ arguit᷑.ꝙ feliciias non ſiſtit in bonis aĩe qꝛ in illis bõis nõ efficit᷑ hõ felix.ꝗbus bitis⁊ retentis põt ſubijci płibus in/ foꝛtunijſ. Nullꝰ ãt vt dicit płᷣs diceret beatũ hoĩem infoꝛtunatũ. ſʒ bõis aĩe bhitis põt homo ſubijci pluribꝰinfoꝛtu nijs. vt dicit᷑ in textu de hñte virtuteʒ ⁊ vt patet de boetio libꝛo de cõſokł. ꝗ in bonis aĩe nõ eſt felicitas. 2? qꝛ fe licitas nõ ineſt doꝛmiẽti neq; vigilti ⁊Z nõ opati vt dicit᷑ in textu ſʒ bõa aĩe inſũt vtriq; vc. 3? qꝛ felicitate non cõtingit male vti ſed bõis aĩe contigit male vti dicente apło.ꝙ ſcia inflat. S nec ſciĩa nec ſiłia ſũt felicias( In op poſitũ eſt ſufficiẽs diuiſio qm felicitas vt ꝓbatũ eſt nec in boms exterioꝛibuſ nec in bõis coꝛpis eſt.igit᷑ ex ſufficien ti diuiſiõe erit in bõis aĩe.¶ Sicẽdũ q; ſicut hĩ ex rõne dicẽte gd noĩs erꝰ ꝙ ẽ felicitas iſta ſe habẽt eꝗpollẽt᷑ viuere feliciter ⁊ ſimpłr bñ viuẽ felix vita eſt ſimpłr bong vita.felix hõ eſt ſimplicit bon?ꝰ hõ. ¶ Züůc ergo dð. ꝙ ĩ hõis aĩe cõſiſtit felicitas.qm̃ bona que reddũt hoĩem ſimpłr bonũ reddũt hoĩeʒ feli cẽ.hᷣ apparet ꝑ equipollẽtiã ex pᷣmiſ/ ſis.ſed bõa aĩe ⁊ nulla alia reddũt ho minẽ ſimpłr bonũ. vt.j. dicit᷑ de virtu tib' i fine vj. ergo 10 niła alia red dũt hoĩeʒ felicẽ¶ NPer bᷣ ad primũ in 92 2 LIBRO oppoſitũ ꝙ hõ ſimplicit᷑ bonꝰ ñ cadit a ſua virtute⁊ a ſua felicitate per que cũq; infoꝛtunia qꝛ illa ſolum auferunt coꝛpoꝛis bona ⁊ exterioꝛa ꝓpter quo rũ ſublatiõem homo ſimpliciter bonꝰ ⁊ pfectꝰ nõ cadit ſicut nec ietragoni/ mꝰ qui eſt ſine vituperio caſus.vt.j. dicitur in hoc li? qui ſiue in aduerſita te ſiue in ꝓſperitate coꝛpoꝛali poſituſ fuerit ſemꝑ vtet᷑ ᷣtute ſicut opoꝛtunũ fuerit.vtens ãt virtute manet in ſua ſe licitate cum felicitas vt dicet᷑.j.conſi ſtat in vſu virtutis¶ Ad ſᷣm dõ. ꝙ doꝛ miens põt eſſe felix in hitu. licet non in vſu.vſus tñ eſt vltimũ ⁊ optimũ fe/ licitatis.¶ Ad terciũ dõ.ꝙ ro demon/ ſtrat ꝙ ſcia non ſit felicicas qꝛ poſtq; contingit male vti ſcia ipᷣa non reddit hoĩiem fimpliciter bonũ nec per cõſe⸗/ quens felicẽ ⁊ beatum ſunt tamẽ que dam alia bona aĩe quibus nõ contin- git male vti.ſicut ſupꝛa in pꝛĩcipio di ctum eſt de moꝛali virtute. — ¶ Lectio quarta. q́; płᷣs pꝛobauit felicitatẽ nõ cõſiſtere in voluptatibꝰ ĩ ho/ abwlbnoꝛe in virtute in abũdantia diuitiarũ bic pꝛobat eam nõ cõſiſtere in cõtem platiõe ydearum ⁊ pꝛimo pᷣmittit ali quale ꝓhemiũ.ſcòo exequit᷑ ꝓpoſuuz ibil Ferẽteſ autẽ ¶ In pꝛobemio dicit tria.pꝛimo ꝙ ꝑſcrutari opinioneʒ pla tonis eſt bonũ.2? ꝙ odioſum. tercio ꝙ dignũ ⁊ ſanctũ¶ Ad euidentiã huiuſ ſciẽduʒ ꝙ vłe dicit᷑ dupliciter.vno mõ qꝛz pticipatũ per plura. alio mõ qꝛ pti cipans plura pticipatũ per plura. ad huc duplicit᷑.qꝛ vel eſt pticipatũ ĩ eẽn tia ſua incluſa in illis plurib ſicut na tura ſpecifica in indiuiduis vel ꝑtici/ patũ in effectu ſuo ſicut cã pluriũ effe ctuum eſt vłis eis.Si vero ſit ꝑticipãſ pluã hoc dupłr.qꝛ vł ꝑticipat illa plu ra ſingula ſicut eſt cõceptus ſilłtaneus pluriũ cõceptoꝝ vł pticipat aliqd cõe ſingulis ſicut cõceptꝰ ſpẽi vel generis dicit᷑ vlłis.qꝛ ꝑticipat obiectiue aliqð Aod ãt vłe meliuſ eſt Poſt cõe pluribꝰ.plato auteʒ in ſua ſnĩia de ydeis vſus eſt noĩe vłis in ſcòa ſigna tione accepto.Et iõ phᷣs totam poſuõ nẽ illã vocat vłe.d. ꝙ pſcrutari ⁊ que rere qualiter dicitur illud ꝙ per plato nem vłe vocat᷑.foꝛte melius eſt q; per ſcrutari de opiniõibus iã re pꝛobatis. ſed qꝛ de moꝛalibꝰ agens videbat᷑ cõ tra moꝛalia agere amicũ ſuuʒz ⁊ magi ſtrum platonẽ.ſ.impugnãdo. Ideo 2. ſe excuſat ꝙ licet obuia tali queſtione facta ꝓpter amicos veros.i.platoneʒ ⁊ ſequaces ſuos.opoꝛtebit introduce re ⁊ diſcutere opinionẽ platonicã de ydeis ⁊ ſi pꝛo quâuis obuiet nobᷣ iſta queſtio odioſa. ¶ Sed qꝛ nõ obſtante huiuſmõi odio.vult de pꝛedicta opini one ĩquirere ideo ſuꝑ hoc.tercio rõnẽ aſſignat dicẽs ꝙ foꝛſitã videbit᷑ meli eſſe ⁊ opoꝛtere ꝙ nõ obſtãte odio ſu/ pꝛadicto pꝛo ſalute veritatis familia/ ria deſtruẽt᷑.i.f̃amiliares amicitie qñ aliter opoꝛtet nos qui ſumuſ phi veri tatis ⁊ ſapiẽtie ꝓſfeſſoꝛes circa ſalutẽ veritatis agere quã alios.qm ambobꝰ⸗ veritate ſcʒ ⁊ platone exñtibꝰ amicis dignũ ⁊ ſanctũ eſt pᷣhonoꝛare verita/ tem.¶ Abiſciẽdũ ꝙ ſcitas idẽ eſt ꝙ ſã cita ſeu firmata bonitas. Sancita ve ro bonitas triplex eſt.vna in hitu mo rali.puta in virtutibus moꝛalibꝰ. alia in hitu ſuꝑnaturali qui per theologos vocat᷑ theologicꝰ⁊ dicit᷑ a deo mẽti in fuſus. 3? in hitu gloꝛie qui non habe tur in pñti vita.ſanctũ ergo apð phos ſũmit᷑ in pꝛima ſignatiõe.vñ vult dice re ꝙ pᷣhonoꝛare veritatẽ ⁊ eaʒ pᷣferre cuicũq; timoꝛi ⁊ amoꝛi ⁊ fauoꝛi hũa⸗ no opus eſt ſanctuzʒ.qꝛ opus ſanciti ⁊ firmati habitus virtuoſi. Serentes aũt ⁊ c] Hic exequit᷑ pꝛopoſitũ ꝓbãs 2. cõtra platonẽ. pꝛĩo ꝙ nõ oĩbus hoi bus ſit vna cõis ydea. 2ꝛcoſi eſſet nõ eſſet felicitatis cauſa ibi Si eni vnde quidẽ ¶ Ad pꝛimã cõcluſiõem ponit 7.rõnes.ſcòam ibi Ampli aũt q; bo num j.terciã ibi Ampliꝰ aũt q; eoꝛuʒ .quartãl Quereret aũt ..quitãl Hijs Alga lrion niſu ginie fand aur AA aun coi lü m/ nsr 4 ei lerte anent Cleevs Calrate lurbone lnctce Wherehn lwr miii anin⸗ itx MMiga⸗ llicn lenits npeſtn ſfmnuntei⸗ in cſegn plaronicri Ron ai lde a ſ ge u N ins, Nic Ieg on ſone tnez daace lci de Cbile ſtante opn ot iwer oſu, fam, naneg pki nen ſalui mboh' mnes ſerua, eſiqſ cita re iu mo 7. alia 0logos Wam N dſe⸗ z Wdce cciiene fumnbin sſant lien gchn 1Seint ſiöcn Pugem aũut que dicta ſũt ſextal Diuidẽtes igi tur ab vtilibꝰ ..ſeptimãl Si ãt ⁊ hᷣ ſũt eoꝝ Pꝛima rõ talis eſt. In quibuſ⸗/ cũq; ẽ vna cõis ydea in hijſ nõ eſt pꝛi us ⁊ poſteriꝰ ſed in bõis eſt pꝛiꝰ po I. ſterius.̊ in boms nõ eſt vna cõis yð a MENaioꝛ cõfirmat auctoꝛitate ponẽtiũ ydeas ⁊ eoꝛũ exẽplo de numero qui ſᷣm eos nec eſt ydea nec hñs ydea ex eo ꝙ habet pꝛius ⁊ poſterius. 2 ibi LHonũ aũt dicitur pbat minoꝛẽ.quia bonũ eſt in ſubſtãtia⁊ in qualitate ⁊ ĩ aliqd.ſhᷣa vero eſt per naturã pꝛioꝛ re latione ⁊ oĩ eo ꝙ dicit᷑ ad aliqd. oꝛdo enĩ ſubſtãtie ad accñtia aſſiłatur ꝓpa gini. qꝛ ſicut ꝓpago oꝛiginat᷑ a vite ⁊ fundat᷑ in ea.ſic accñtia oꝛiginãt᷑ ⁊ fũ dantur in ſha. ʒ? infert cõcluſiõezʒ ibi Quare nec vtiq;] « patetl Ampliuſ autẽ 2 rõ talis eſt. quoꝛũcũq; ẽ vna cõis ydea eoꝝ eſt vnum cõe pᷣdicamẽ/ tũ ſed bonoꝝ non eſt vnũ cõe pᷣdicam̃ tum. nec vna cõis ydea.¶ Hui rõ⸗ nis ponit pꝛio minoꝛẽ.ſᷣo cõcluſiõem ibi Aanifeſtũ ..ʒ? maioꝛẽ ibil Non eni MHioꝛeʒ ꝗ ponit.d.ꝙ bonũ equa liter ⁊ cõuertibiliter dicitur ⁊ pᷣdicat cum ente qꝛ dicit᷑ de ſbᷣa qꝛ deus ⁊ in tellectus ſunt ſᷣa ⁊ ambo bona ⁊ de qualitare qꝛ virtutes ſũt qualitates ⁊ ſunt bonaa de quãtitate qꝛ id qð al⸗/ teri eſt cõmenſuratũ eſt ⁊ q;tũ ⁊ bonũ æ de relatiõe.vtile nãq; dicit relatõeʒ æ bonũ ⁊ de tꝑe.tempꝰ nãq; ⁊ opoꝛ tunũ.i.ipᷣa opoꝛtunitas ptinet ad pᷣdi camẽtuz de qũ.⁊ qñ eſt bonũ qꝛ opoꝛ tunũ ⁊ de loco.i.ðᷣ vbi.qꝛ dieta.i.iter vnius diei ⁊ eſt vbi ⁊ eſt bonum. ⁊ al tera talia que ſunt bona ⁊ in diuerſis p̃dicamẽtis. Patet g̊ minoꝛ ꝙ nõ oĩm bonoꝝ eſt vnũ pᷣdicamẽtũ. quare ex h feſtinãter cõcluſiõem infert.d. manife ſtuʒ eſſe ꝙ nõ erit vnũ cõe ⁊ vłe.i.yða platonica in oĩbus iſtis bonis. 5. ibi LMon eni Ponit maioꝛẽ.d. ꝙ nõ di⸗ ceretur in oĩbus pᷣ̃dicamẽi ſed in vno ſolo ipᷣm bonuʒ cõuertibile cum ente ſi oĩm eſſʒ vna ydea.¶ Abi ſciẽdũ ꝙ pla to ponebat ydeas in ſpẽbus atbomis que pᷣdicant᷑ de ſolis indiuiduis inter que nõ eſt oꝛdo ⁊ ex h̊ ſumpta eſt pꝛi ma rõ nec illa q ſũt vnũ fʒ ſpẽʒ ſũt in diuerſis pᷣdicamẽtis ⁊ ex h ſũmit᷑ iſta rõ.nec de illis pñt eſſe diuerſe ſcie.cũ oia ſint vnius rõis. ⁊ ex hoc ſũmit᷑ 3ʒ: rõ.Amplius ãt ;: rõ talis eſt quoꝛũ eſt vna ydea eoꝝ tm̃ eſt vna ſcia ſʒ bo noꝝ non eſt tantuz vna ſcia.̊ nec vna yða.Aſdinoꝛ declarat᷑inductiue in lit tera ⁊ patet tota rõ. Maioꝛ ãt cõceſ ſa eſt per platonẽ Quereret ãt vtiq; aliqſ 4 rõ circa quã ſic ꝓcedit.pꝛi⸗ mo tãgit mediũ.2 remouet vnum rñ/ ſum cauillatoꝛiũ ibi! Sed nec idẽ ppe tuum qʒꝛalteri opiniõi dicit vnũ impꝛo pꝛiũ ibij ꝛobabiliꝰ Motãdũ:pla/ to enĩ ydeã hoĩs vocabat per ſe hoĩeʒ ydeã equi per ſe equũ ydeã boni per ſe bonum. 2 dabat hãc ꝓpoſitionem Qð quoꝛũcũq; eſt vna rõ ſpecifica eo rũ vna cõis ydea:¶ Iſtis ↄceſſis Ari. ſic arguit. QAuoꝛũcũq; ẽ vna rõ ſpecifi ca eoꝝ eſt vna cõiſydea.ſʒ boni ⁊ per ſe boni eſt vna rõ ſpecifica ſicut boĩs ⁊ per ſe hoĩs.non enĩ differũt in rõne hoĩs ſicut nec bonum ⁊ per ſe bonum in rõne boni. quare hoĩsa per ſe hoĩſ erit vna ydea que dicet per ſe bonum Item aũt multiplicãdo rõnem dicũ ꝙ illiſ duobus per ſe bonis eſt cõis rõ vna ⁊ per ↄñs tercia ydea ⁊ ſup iſtaſ tres ſupinducã quartã ex ꝓceſſu ſimi li ⁊ ſic in infinitũ. hui rõnis ponit ⁊ declarat minoꝛẽ in Ea ſicut expoſui ⁊æ patet¶ Seinde cũ dicit! Sed nec idẽ ppetuũ Remouet vnũ rũſum qð dari poſſet ad rõem. poſſet quidẽ dici ꝙ bo num ⁊ per ſe bonũ non ſũt eiuſdẽ ſpe cifice rõis.qꝛ vnũ ẽ ppetuũ ⁊ reliquũ non. ¶otra hoc dicit ꝙ boc nõ tollit idẽtitatem rõis.qm̃ albedo vniꝰ anni non eſt magis albedo ⁊ in ſpẽ albedi nis qᷓ; albedo vniꝰ diei. quare nec bo/ num ppetuũ erit magis in ſua ſpẽ qu bonũ tpale.¶ Eñr ibi ꝛzobabili vi tuperat hui poſuiõem dicẽs. ꝙ phba⸗ C IIBRO. biliꝰ dixerũt pyctagoꝛici ponẽteſ vnũ ſũmũ ĩ cooꝛdinatiõe ⁊ in nimnero alio rum bonoꝝ q; iſti platonici qui poſue rũt illud ſũmũ bonũ cõe ⁊ pꝑticipatuʒ in oibus bonis.poſitio nãq; pictago⸗/ ricoꝝ fuit ĩtelligibił ⁊ iſta nö. Hijs at que dicta ſũt.ponit quĩtã rõem pᷣ/ mittens ꝙ illis que dicta ſunt per pla tonẽ ſubapparet qdã dubitatõ. p̃ter di ctaſ que ſic inducit᷑.quecũq; ſunt talia per pticipatiõem vnꝰydee ſᷣm eundẽ modũ ſunt talia.ſed non oĩia bona ſᷣm eundẽ modũ ſunt bona. ꝙ nõ oĩia ſunt bona per pticipatiõem eiuſdem ydee MHaioꝛ habet᷑ ex poſitiõe platonis. MMinoꝛ vo declarat᷑ in Ea qm duo vi/ dent᷑ bona ⁊ ſpẽs bonoꝝ que diuerſi mode dicũtur bona. bonoꝝ ei alia ſũt ſm ſe ⁊ ꝓpter ſe appetita ⁊ dilecta.a lia vero ꝓpter iſta qꝛ ſunt eoꝝ factiua ⁊ cõſeruatiua vel ſuoꝝ cõtrarioꝝ phi/ tiua.quare iſta dicuntur bona ᷣm ali/ um modũ q; pꝛima. quare nõ oĩa bõa fm eundẽ modũ dicũtur bona. LZi/ uidentes] G rõ. vbi pꝛio pᷣmittit᷑ di uiſio bonoꝝ vtilium que ſũtppter alia bonoꝛum ſimpliciter que ſũt ſᷣm ſe bona.iõ dicit de iſtis per ſe bonis ꝙ ĩ tueamur ſi dicũt᷑ ʒ vna ydeã. 2 ſub iungit᷑ vna cõditio bonoꝝ per ſe appe tibiliuʒ ⁊ eſt ꝙ ipᷣa ſingula æ ſoltarie accepta ſᷣm ſe appetũt᷑ ſicut videre ⁊ ſcire æ quedã voluptates ⁊ honoꝛes. (Bͤa: nãq; dato qð ꝓpter aliqd aliud appetant᷑ tñ ᷣm ſe ipᷣa ſunt appetibi/ lia ⁊ ̃m ſe bona vel nihil erit appeti bile ꝓpter ſe niſi ſola illa ydea. h̊ ãt ẽ coõtra expientiã. expimur eni nos ap/ petere ſcire ꝓpter ſcire. voluptatẽ p/ pter voluptatẽ Ciüc tercio ibil Qua re inanis Cãgit mediũ rõnis que ſic põt foꝛmari ſi iſtis per ſe bonis pona tur vna cõiſ ydea.ipᷣa erit inamiſ ⁊ oci oſa ↄñs eſt incõueniẽs.qᷓ ⁊ añs.cõſe⸗ quẽtia patet ex dictis. qꝛ ſi illa bona ſunt appetibilia ppter ydeã quã ptici pũt ⁊ ſᷣm ſe ipᷣa erũt appetibilia ⁊ qᷓ tũ ad hoc ad minuſ ydea illa erit ocio ſa. qꝛ pꝛeter eiꝰ appetibilitatẽ quã hᷣ bona hñt ⁊ ex eius pꝑticipanõe habẽt ſingula ſingulas appetibilitates que nõ inſũt eis ex ydea ſʒ ex ſe.Et ſic pʒ q;tũ ad quid ydea illa erit ianis. Si at ⁊ h..?⁊ rõ ponit᷑ hbic ⁊ 2 phᷣs rũdʒ cuidã tacite queſnõi ibil Sʒ qualłr vti qʒ dicũt᷑ Rõ talis eſt. ꝗbuſcũq; ẽ vna cõis ydea illis eſt cõis vna diſtinctio rõ quiditatiua. ſed iſtis bõis ꝑ ſe ap/ petibilibꝰ nõ eſt cõis vna diffinitõ ꝗdi tatiua ſeu rõ ſpecifica.ꝗ iſtis nõ ẽ vna cõis ydea. Huiꝰ rõnis pꝛio pomt᷑ ma 1oz ⁊ declaratur in exẽplo.quẽadmo/ dũ eni rõ albediniſ eadẽ iuenit᷑ ĩ niue TD in ceruſa que dicit᷑ coloꝛ eriſ.Sic in ꝗbuſdã vnã ydeã ꝑticipatibus. 2:po nitur minoꝛ ibil Honoꝛis aũt yvbi dici tur ꝙ honoꝛis ⁊ pꝛudẽtie ⁊ voluptadꝶᷣꝭ ſunt differẽtes rönes ⁊ ſᷣm qðo ſunt bo na.voluptas nãq; paſſio eſt. pꝛudẽtia vero hitus.honoꝛ tñ nec paſſio nec hi tus ſed exterioꝛ dignitas vel gloꝛia. 3 infert cõcluſiõem ibi. Mõ igit᷑ l patet ¶ Eñr ibil Sʒ qualit᷑ vtiq; Rñ/ det illi tacite queſtiõi qua poſſet que/ ri qualiter iſta talia dicant᷑ bona.vtrũ equoce vel nõ qꝛ vniuoce nõ videntur dici poſtq; bonũ nõ vicit᷑ de ilł ſᷣm vnã rõnem cui queſtiõi phs rñdet.d. ꝙ nõ ſunt tĩ caſu equoca ſed dicũt᷑ bona vł qꝛ oꝛiunt᷑ ex vno bono vel qꝛ tendunt ad idẽ bonum.vel qꝛ dicũt᷑ ᷣm analo/ giam duoꝝ ad duo ſicut dat exempluʒ de intelleciu ⁊æ oculo qꝛ ſicut intelle/ ctłꝰ eſt bonũ aĩe.ita ocułꝰ ẽ bonũ coꝛpo ris.vñ intelleciꝰ dicit᷑ lumẽ aĩe ⁊ ocu/ Plumẽ coꝛpoꝛis.¶ Motadũ etiã ꝙ eqꝗ uocatio põt dici ad pñs quadruplicii Pꝛio dicũt᷑ caſu equoca illa que vno noĩe noĩant᷑ nec vnũ ꝓpt᷑ alteꝝ nec ã/ bo ꝓpter terciũ ſicut duo quoꝝ ꝗlibet vocat᷑ Guilhel Quedã a ꝓpoſuio vt illa que vno noĩant᷑ neie vnũ tñ ppter alteꝝ non ex hitudine nãli nec artifici ali ſʒ volũtarie ſicut liber platonis di ctus eſt chymeꝰ ppter chymeũ diſcipu lũ platõis qꝛ ſic voluit ⁊ ꝓpoſuit pla⸗ llan SG 4 mart ſkenng 6 kn hcſt lichi⸗ loi ili. ſeeme⸗ Nio Narg etonssg npynan poſeſium hieeri ſonfelici ſeſi 7 op⸗ kalian liet inn⸗ Npli peri is e ſey m rni Bin nan ec, ͤgt em i end, kinne, Rin A did Gprei an⸗ l. ſetque, na.ni fidenur 0, o bona rl tendunt Wad⸗ R weole, n i⸗ gune, weinc pprinf to. 2? quedã dicũt᷑ arte equoca vt illa que vno noĩant᷑ noĩe ꝓpter hitudinez vni ad alteꝝ non nãlẽ ſed artificialẽ ſicut impatoꝛ ⁊ eiꝰ imago dicũt᷑ ceſar imago tñ ꝓpter ipatoꝛẽ que imago ad eiꝰ ſiłitudinẽ per artẽ facta eſt. 4 qꝗ daʒ dicũtur nã equoca vt illa que vno noĩant᷑ noĩe vnũ tñ ꝓpter aliud vel ã/ bo pꝛopter terciũppter nãlẽ hĩtudinẽ eoꝝ inter ſe. hᷣ tñ cõtingit dupliciter. vel ſᷣm ꝓpoꝛtiõem vel ᷣm ꝓpoꝛtiona/ litatẽ ſᷣm ꝓpoꝛtiõeʒ vbi eſt hĩtudo vni us ad vnũ. ſᷣm pꝓpoꝛtionalitatẽ ᷣo vbi eſt hitudo duoꝛuz ad duo vt in exẽplis poſitis de intellectu ⁊ oculo. 2: notã dum ꝙ pł̈s in hoc vltio mõ equocatio nis videt᷑ ponere bonũ dem̃ de honoẽ pꝛudentia ⁊ voluptate qᷓ;ms ſub alijs duobus pᷣcedentibꝰmõiſ poſſit rõnabi liter collocari.oĩa enĩ bona ſũt ex vna pꝛĩia cã ⁊ oĩa tendũt in vnũ finẽ vlti/ mũ ⁊ illa que reſtringũt᷑ ad bona hũa na pñt hoc modo dici bona qꝛ oĩa exe unt ex vno. videlicet a libertate hoĩs ⁊æ oĩa tendunt in vnum. vʒ ad cõpletã felicitatẽ hoĩs hec ð illa ꝑte.¶ Cñr ibi LSʒ foꝛte] boc idẽ excuſat ſe de maio ri excuſſione huiꝰ opiniõis qm̃ magis intereſt alteriꝰ phᷣie q; iſtꝰ ⁊ de ydea fiłr ingrere vtꝝ ſit poſſibił vel ipoſſibi lis.¶ Si eni ꝓbato ꝙ oĩbus bonis nõ eſt vna cõis ydea. cõſequẽter pꝛobat h ꝙ ſi eſſet non eẽt in hoĩb' felicitatis cã.oñdens pꝛimo ꝙ talis ydea nõ eẽt bonũ ab hoĩie poſſeſſum vel opatũ· 2? ꝙ nec bonũ exemplũ faciẽs felici tatẽ ibil Foꝛte aũt alicui videbit᷑ ʒ. ꝙ nec vtile auxiliũ ibil Inutile ãt pꝛio dicit ꝙ ſi eſſet vnũ cõiter pᷣdicatũ de bonis ꝙ eſſet bonũ ſepatum f̃m ſe ip̃m pmanẽſ. Iſtud tale non eſſʒ bonũ poſſeſſum opatum ab hoie ſed nos bic querimꝰ tale bonũ.quare illa yda non felicitat hoĩem in rõne boni poſ/ ſeſſi ⁊ operati ꝑ hoĩem.ſcðo ibil Joꝛ te alicui ꝛobat ꝙ talis ydea nõ fe/ licitet in rõne boni pñtati per moduʒ exẽpli.pꝛimo iñ illuʒ modũ exẽpli re J. citat. 2? laudat ⁊ vituperat ibi. Pro⸗ babilitatẽ quidẽ ]. 3? ipᷣm ĩpꝛobat ibil Hẽs enĩ qodã Zicit ꝗᷓ pꝛĩo.qꝙ foꝛte alicui videbit᷑ ꝙ lzʒ ydea nõ felicitet in rõne boni poſſeſſi. felicitabit tñ in rõe exẽpli qm iſtud bonũ ſi viſum ⁊ cogni tum fuerit eru melius ad poſſeſſa ⁊ o perata bõa melioꝛãda ⁊ pficiẽda qm nos hñtes iſtud bonũ velud exẽplum magis ſciemꝰ que ſũt bona nobis ?1 ꝑp nos agenda.Et ſi ſciamꝰmeliꝰ adipi/ ſcemur ipa ¶ Eñr iſtum modũ ponẽdi laudat ⁊ vituperat.d ꝓbabilitatem quãdam bʒ iſte ſermo. videm eniz ꝙ ſcriptoꝛ meliꝰ ſcribit ĩſpecto bono ex emplari ⁊ ſic in ꝗbuſd alijs operibꝰ quare veriſiłe potuit apparere ꝙ ſilr ſe habeat in ꝓpoſi ro innd aũt mul tum diſſonat artibus ⁊ ſciẽtijs.Et iðo ʒ? iſtũ modũ impꝛobat tali rõne Incõ ueniẽs eſt ⁊ irrõnabile ꝙ oẽs artificeſ ignoꝛauerũt ⁊ neglexerũt auxiliũ ſuis opatiõibꝰ opoꝛtunuʒ ſed oẽs artifices apparẽtes ⁊ inqrentes bonũ ⁊ fineʒ ſuaꝝ artiuz ⁊ neceſſaria oĩa ad ſequẽ dum finẽ ſuũ ignoꝛauerũt ⁊ reliqueĩt tale exẽplum ydeale.ꝗ exẽplum ipᷣm ydeale nũquã fuit auxiſiũ artibꝰ ⁊ ſciẽ tijs opoꝛtunũ. ¶ Huius rõnis ponitur pꝛimo minoꝛ. 2? maioꝛ ibi Quãuiſ au xiliũ I ambe patẽt. ¶ Coſequẽter ibil Inutile ãt pꝛobat ꝙ talis ydea nõ fe licitet in rõne vtilis cõmodi taliter il/ lud ꝙ nullũ artificẽ iuuat in opatiõib ſuis neminẽ felicitat in rõe vtilis adiu toꝛij.ſʒ iſta ydea nec fabꝝ nec textoꝛẽ nec medicuʒ iuuat in opatiõibus ſuis nec aliquẽ aliũ. nõ felicitat ⁊ c. a citur in littera ⁊ patet. Aueſtio. i·. vS eudentiã pꝛedictoꝝ ſunt quatuoꝛ inquirẽda. ¶ Pꝛio vtꝝ veritas ſit pᷣferẽda ami/ citie. 2? vtꝝ ſit aliqð bonũ per eẽntiã 3 vtꝝ bonũ dicat᷑ vniuoce de ſi inguliſ Ge we bonũ p eẽntiã felicitet e hoĩeʒ Se pꝛio arguit᷑. ꝙ amicitia pᷣ⸗ ioꝛ eſt per ſe manifeſta. inoꝛ indu IIBRO ferẽda ſit veritati.pꝛĩo.qð pᷣfert᷑ ſalu berrime veritati. p̃fert᷑ oĩ veritati. Sʒ amicitia pᷣfert᷑ ſaluberrime veritati.cũ eni ſit triplex veritas.ſ.vite. doctrine ⁊ iuſticie.veruas iuſticie eſt ſaluberri ma inter eas ſicut nobiliſſima virtꝰ hu ic pᷣfert᷑ amicitia.j.li. S vbi dicit᷑ ꝙ ſi oẽs eſſemꝰ iuſti. adhuc indigeremꝰ a/ micitia ſicut ꝑficiẽte ſtatũ iuſtine. ſi tñ oès eẽmus amici nõ indigeremꝰ iuſti/ cia. quare amicitia tanquã nobilioꝛ pᷣ fert᷑ iuſticie. 22 qꝛ illud qð ẽ ſalubꝛi⸗ Pꝓ ſalute geni ⁊ ciuitat̃ pᷣfert᷑ minꝰ ſa⸗ lubzi. Sʒ amicitia ẽ ſaluberrima pꝛo ſalute gen ⁊ ciuitatis. vt. .li? xg ⁊c. ¶ Mꝛeterea ex ſacris liis arguẽdo.il/ lo mõ qð pendet ⁊ in quo cõplet᷑ oĩs lex eſt pferẽdũ oĩ alteri ſʒ in amicitia pfrimi pẽdet ⁊ cõplet᷑ oĩs lex. plenitu do nãq; oĩs legis eſt dilectio Ad rõez . 4. qꝛ illud pᷣferẽdũ eſt oĩbꝰ bonis hũanis ſñ quo nullu bonũ pdeſt hoĩ ſʒ ſñi amicitia nullũ bonũ pdeſt hoĩ.j? ad Con. ʒ: ac. ¶In oppoſitũ ẽ płs in pꝛicipio lectiõis. Wctaͤnz ꝙ pferre veritatẽ amicine ſũmit᷑ in ppoſuo inqᷓ; tũ honoꝛ veritatis pᷣſtaret iacturã ami citie ⁊ ecõuerſo.pᷣferre amicitiã veri⸗/ tati ſũmit᷑ inquãtũ honoꝛ amicitie pᷣ/ ſtaret iacturã veritati. ⁊ iõ vidẽde ſũt pꝛio iacture veritatis.2? amicitie.ʒ? di cẽdũ ẽ ad qſitũ.ꝗ? r̃mouẽda ſũt dubia ad rõnis cõplemẽtũ.(¶ Sciẽdũ gᷓ pꝛĩo ꝙ iacture veritatᷣ in genere ſũt.i2. ſcʒ falſũ.taciturnitas.duplicitas. menda tiũ.iocoſum.offinoſũ.pnitioſũ. mẽdo⸗/ ſum.piuriũ.cõtentio.iactãtia.yronia ypocriſis. Quaꝝ ſufficiẽtia ſic habef. oĩs nãq; veritaſ̃ iactura cõtrahit᷑ vel mõ general circa oẽm materiã vł mõ ſpãli circa ꝓpꝛiã vuã.Si generali h ẽ qꝛ vuas ignoꝛat᷑ vel qꝛ celat᷑ vł qꝛ ne gat᷑ vł qꝛ ipugnat᷑.ſi qꝛ ignoꝛat ſic eſt fłʒ ꝙ ẽ fła vociſ ſignatõ p pferẽtẽ igno rata cũ credit dicere veꝝ. Si qꝛ celat h;; dupliciter vel poſitiue vel pꝛiuatiue ſi pꝛiuatiue ſic eſt taciturnitas que cõ mittit᷑ cũ ꝗs audit falſitatẽ cuiꝰ oppo⸗ ſita veritas ad audiètẽ ptinet defenſa re.Si poſitiue ſic eſt duplicitas que a liud pᷣtẽdit ⁊ alið ſignat.ſi veritas ne gat᷑ ſic eſt mẽdaciũ.i.falſa vocis ſigna ro cũ intentiõe fallẽdi. Dicit Aug.li: de mẽdatio.h̊ ãt cõtingit quadruplici ter. ſ.cã dãdi ſolatij ⁊ ſic ẽ mẽdatium iocoſũ vel cã cõmodi ⁊ ſic eſt offitioſũ vel cã dãni ⁊ ſic eſt ꝑnitioſũ:vel appe titu mẽtiẽdi ſolo ⁊ falſum dicẽdi ⁊ ſic eſt mẽdatiũ mẽdoſuʒ ⁊ h eſt ꝓpꝛijſſi/ me mẽdatiũ in ſignatiõe. intentiõe ⁊ affectiõe. Si vero veritaſ ĩpugnat᷑ hoc dupliciter:qꝛ vel auctoꝛitate ⁊ ſic eſt piuriũ:vel clamoꝛe ⁊ ſic eſt cõtentio. ſi vero veritas patit᷑ iacturã mõ ſpdali circa ꝓpꝛiã vitã:qm̃ aliud dicit᷑ pᷣten/ dit᷑ oñdit᷑ vel inuit᷑ de ꝓpꝛia vita qᷓ; ſᷣʒ veritatẽ exiſtat in ea h cõtingit tripli/ citer.qꝛ vel plꝰ ⁊ ſic ẽ iactãtia: vel mi nus ⁊ ſic eſt yronia:vel ſimł plꝰ ⁊ mi nus ⁊ ſic eſt ypocriſis que ſuꝑficiete nꝰ pᷣtendit minꝰ ꝓfũdius cũ plus.ypo crita nãq; p̃ᷣtendit ſupficietenꝰ abiecti onẽ ſui vt hoĩes cogitãtes ꝓfundiꝰ de ipo credãt ſpũalẽ exaltatiõem.NHo/ tãdũ ãt ꝙ pñs queſtio nõ põt querere de pꝛĩa veritañᷣ iactura.ſ.de falſo.qm̃ illud eſt inuolũtariũ ꝑ ignoꝛãtiã. h ãt querit᷑ de iactura veritatis volũtaria qᷓ per hoĩem pᷣt eligi. 2. notãdũ ꝙ non cuiuſcũq; veritad᷑ᷣ taciturnitas eſi vitiũ vel iactura veritadᷣ. Auedã eni eſt ve ritas generalis doctrine: ⁊ quedã eſt facti alicuiꝰſingularis pſone.taciturm tas ãt hui ſingularis pſone niſi alias vꝛgeret in cõe dãnũ non eſt vitiũ:ymo in caſu tenet᷑ celare.veritas ãt doctri⸗/ ne non pertinet ad quãlibet pſonam. ſʒ ſpãliter ad illiꝰ ſcie ꝓfeſſoꝛeʒ: ⁊æ id circo pᷣter ꝑpitos ⁊ ꝓfeſſoꝛes illiꝰ ſcie: nullus tenet᷑ defenſare veritatẽ doctri ne.ꝓfeſſoꝛ ãt tenetur defendere ⁊ nõ tacere loco ⁊ tꝑe opoꝛtuniſ.Cuiꝰ rõ ẽ qꝛ ᷣm iura qui tacet cõſentire videmur vbi ꝓponit᷑ ei aliqð pᷣiudiciale:ſicut ꝗ tacet negare videt᷑: vbi ſibi ꝓponitur aliqð fauoꝛabile:qꝛ pᷣumenduʒ eſt ꝙ 1 ſe pl ſl. lin dini Lun. ſnint ſiu lge⸗ llinſe datſe eſen Ghnn Hulb'n grauin (Si Gitaan natiehe Gmamict nus care⸗ As caras Aſüpti mcs ſo 16,Gan ln gros amar! ſenſ lee re ſige gl tm dunm Pfind lapye iiſie puiſi, nre midoe 1ſed tenno⸗ ſpati ißten, mößß nelni bimi infcee raß Pobiegi node (M, erere ſ. qñ . baͤt iag Gon Arwi ARNR edäe Kdun geni ads Anmiäme si M, laſan. lecii na li ſernuid cendent, uni Mi ſenui ſuun teu iſbiſnm nenag 4 tib' intelligit queſtio. vnuſqſq; cũ põt pꝛo p̃iuditio vitando vel pꝛo fauoꝛe optinẽdo loquat᷑:ſʒ fal ſitas doctrine pᷣiudicialis eſt cuilibʒ il lius ſcie pꝛofeſſoꝛi.quare ſi taceat vbi talis falſitas ꝓponit᷑ pbabiliter con/ ſentire videt᷑.⁊ idcirco tacite ⁊ impli cite mentiuur. taciturnitas eniz in tali caſu eqpollet mẽdatio.quaẽ de tali ta citurnitate ⁊ de oĩbus igcturis ſequẽ?/ acture auteʒz amicitie ſũt tres ſᷣm tres ſpẽs amici⸗/ tie.¶ Eſt eni amicitia oĩs fũdata ĩ ali in delectabili vel in unili ⁊ fᷣm h iactu re ſũt.ʒ. Pãnificatio cõtra vtilẽ amici tiã.Cõtriſtatio cõtra delectabilẽ. De honeſtatio cõtra boneſtã. Et hoc põt fieri dupłr.vno mõ. Si ego aliqꝗd faci am cõtra honeſtatẽ meã oñdẽs maluz exẽ plũ amico.¶ Alio? iponẽdo amico meo aliquã turpitudin e. ¶ Motãdũ q; ledere amicitiã iſtã vł ulã cõtingit du pliciter.vno mõ dirrecte.alio: indirre cte. dirrecte ꝗdẽ faciẽdo cõtra fundam̃ mũ amicitie. puta ſi amicitia eſt vtil: ſi dãnificẽ. Indirrecte ſi faciã cõtra ãne xum. puta ſi amicitia eſt delectabilis ſi dãnificẽ qꝛ ex dno nata ẽ ſequ tri ſtiria⸗(Sedo notãdũ ꝙ amicitia hone ſta que ſimpłr eſt amicina vera inclu/ quo bono.igitvel in bono boneſto vel dit in ſe delectabilẽ ⁊ vtilẽ vt.j. dice= cꝰ 8: Motãdũ 3? ꝙ honoꝛ veritat᷑ nõ põt eſſe dirrecta iactura vel leſio ho/ neſte amicitie:tñ in caſu poſſet eſſe in dirrecta iactura. puta qꝛ danificaret ĩ tpalibꝰ vel cõtriſtaret in effecub ⁊ in hoc caſu intelligit᷑ ſingulariter queſtio Bicẽdũ ꝗᷓ ad queſuũ ꝙ veritas ẽ pᷣ ferẽda amicitie amicitia veritat᷑ a/ micitie boĩis. ¶ Ad pbat᷑ dupłr. pꝛimo qm̃ amicitia magis cara p̃ferẽda ẽ mi nus care:ſed amicitia verita eſt ma/ gis cara qᷓ; hoĩs.igit᷑ pferẽda eſt ei. ũptũ patet per Ariſto. dicẽtẽ. a/ micus ſocrates:ſed magis amica veri tas. ¶Huius ãt rõez aſſignat Ariſt. ta lem.qꝛ oẽ ꝓpter qð amat᷑ alteꝝ ma/ gis amat illo altero ex pꝛio poſſerio⸗ rũ.ſed ꝓpter veritateʒ vite⁊ doctrine amat᷑ homo.ꝭꝗ ipᷣa veritas magis ama tur ab hoie. 27 qꝛ amicitia magis ſcã pferẽda ẽ minꝰ ſcẽ:ſʒ amicitia veritanʒ eſt ſcioꝛ amicitia hoĩs. igit᷑ pᷣferẽda ẽ ei.¶ Aſſũptũ pꝛobat᷑ per Ariſto.dicẽ tem.qꝙ ſanctũ eſt pᷣhonoꝛare veritateʒ Emius rõ eſt. qꝛ veritas ſic eſt firma ſancta ac ſancita in bono ⁊ amabili/ tate ꝙ nũquã lzʒ eã deſtruere. In nul- lo eni caſu eſt licitũ volũtariũ menda⸗/ tium in quo ẽ deſtructio veritatis q;tũ eſt ĩ mẽtiente. In caſu tñ licitũ eſt vo luntarium homicidiũ in quo homo de ſtruit᷑. De hᷣ ãt redduuur duplex cauſa per ſcõs doctoꝛeſ. Pꝛima qꝛ homo di miſſa innocẽtia ⁊ factus nocẽs poteſt eſſe cõueniẽs materia homncidij iuſti. veritas aũt qꝛ nũquã pdit innocetiam nũquã põt eſſe materia cõueniẽs de⸗ ſtructiõis iuſte.quare mẽdatiũ in nul⸗ lo caſu ⁊ homicidiũ in aliquo caſu eſt licitum (Scðda. qꝛ in mendatio ſemꝑ includitur obliqua intentio. ¶ Eſt eni mendatium vt dictum eſt ſemp cũ intẽ tione fallẽdi.homicidiuʒ aũt nõ ſemp habet intentiõem obliquã qꝛ põt fieri intentione iuſta ꝓpter bonũ rei publi ce. quare ⁊c. ⁊ iõ ſicut recitat eſdras cõuenienter dicit oꝛobabel q; ſuꝑ oĩa pᷣualet veritas. ¶ Mic ſunt duo dubia pꝛimũ ſi quis aliqua paſſione cõmo/ tus dixerit ſe dãnificatuꝝ amicũ ſuum ſi dãnificet honoꝛãs veritatem ledit a micitiã.ſi non dãnificet honoꝛãs ami citiã ledit vernart. Peni ergo qd ſuper hᷣ faciendum. Sicẽdum ꝙ abſq; iactura ⁊ leſione veritatis põt vnuſꝗſ q; in tali caſu mutare ſniam. vnde yVſi do. In malis pꝛomiſſis reſcinde fidẽ in turpi voto muta decretum. Cui rõ eſt. qꝛ de futuro cõtingẽti nõ eſt deter minata veritas vel falſitas:⁊ ideo ve ritas non eſt in tali caſu ⁊ ideo defer/ ri ſibi non opoꝛtet. ꝗnimo eſſʒ iniuria veritatis ſi eſſet per ſe cauſa maloꝛuzʒ lere adiplet᷑. Scom dubiũ ſi ꝗs reg/ vñ Vſ = eſt ꝓpmiſſio que ſce/ G c 3 IIBRO. ſitꝰ cũ ſuo mendatio poſſit ſaluare vi/ tam amici. querit᷑ an ſit mendatiũ aut nõ. ( Dicẽdũ ꝙ in tali mõ tacere debʒ mentiri vero nõ licet.ſicut dictũ eſt ſu pꝛa. d pꝛimũ ĩ oppoſitũ d. ꝙ phſ loꝗtur de iuſticia cõmutatiua⁊ iudicia li que adhibet᷑ſicut remediũ pꝛo ciuiũ diſcoꝛdia cõpoſcẽda.Et ſi eẽmus oẽs amici nõ indigerem' tali iuſticia. indi erem tñ vitate ad amicitiã reꝗſita. Ad vᷣm dð ꝙ amicitia veritatẽ ledẽs ſaluaẽ nõ poterit ciuitatẽ niſi violꝛter cum talis amicitia ſit inãlis ⁊ violẽta LT qꝛ nullũ violentũ ppetuũ talis ſal violenta durare nõ poterit quin maio rẽ ruinà in ſua ceſſura rei publice ac ci uitati pᷣſtabit. quare talis amicitia pᷣfe renda nõ eſt veritati.¶ Ad duo ſequẽ tia ſimul dò.ꝙ amicitia de qua loqtur phᷣs nũquã aduerſat᷑ veriuati nec veri tas ei ymo dicit Apoſt.ꝙ caritas non gaudet ſup iniquitate. cõgaudet anieʒ veritati. pꝛĩe Koꝝn. 1. ueſtio. 16. bonũ per eẽntiaʒ ſicut poſuit plato. pꝛio q; tale bonũ per eẽntiã qð dicit᷑ per ſe bonum: vel dici tiur per ſe ſoꝛmaliter. i.nõ per aliquazʒ foꝛmã vł per ſe efficiẽter.i.nõ per ali qð efficiẽs:vł per ſe finaliter.i.non ꝑ aliquẽ finẽ vł ꝑ ſe ſolitarie.i.ſine con ſoꝛtio.non põt dari pꝛimũ ad intentio nẽ platonis qm talia per ſe bona ſunt multa. pꝛudẽtia nãq; per eẽntiã ſuam eſt qodã bonum.ſiułr virtus.de ꝗbꝰ tñ plato nõ cõcederet ꝙ eẽnt per ſe bõa nec põt dari fm.qꝛ ᷣm platonem duo erãt ſine cã efficiete.ſ.cã pꝛima ⁊ ma teria pꝛia ⁊ tñ materiã pꝛimã nõ po/ ſuit in iſto genere per ſe boni.nec ter ciũ pᷣt dari: qꝛ vt oñdit hic ppᷣs multa ſunt hᷣ per ſe bona ⁊ per ſe appenbi⸗/ lia.puta voluptas ⁊ honoꝛ ⁊ quelibʒ eupꝛaxia.¶ Mec põt dari quartũ quia tũc cetera bona nõ eẽnt bona pticipa tione illiꝰ ſolitarij boni qꝛ fʒ intentio nẽ platonis nõ poõt cõueniẽter aſſigna — S M E&2 arguit. ꝙ nõ ſit aliquod ri qꝗd ẽ buiuſmõi per ſe bonũ. 2? quo niã bona per ꝑticipatiõeʒ illiꝰ bõi pti cipãt ipʒʒ ſicut materia foꝛmã ſicut coꝛ pus vel ſicut paſſiuũ pticipat actiuum qꝛ recipit eiꝰ effem̃ quo mõ aer dicitur clarus pticipatiõe ſolis vel ſicut indi⸗/ uidua nãm ſpecificã vel ſicut imago ꝑ ticipat exẽplarẽ ſoꝛmã.pꝛimũ dari nõ põt:qꝛ tũc illud per ſe bonũ eſſet foꝛ/ ma inherẽs in inumerabilibꝰ materijſ cee Fʒ.qꝛ tũc illi ꝗ a per ſe bono da rent᷑ ceteris bonis vel eẽnt bona per eęæẽntiam vel per pticipatiõem ſi ꝑ eẽn tiam.igitur pᷣter per ſe bonũ habemꝰ multa per ſe bona.ſi per pticipatiõeʒ querẽdum eẽt de illis effectibꝰ quõ ꝑti j cipãt pꝛimũ bonũ ⁊ tandeʒ ꝓcederet᷑ in infinitũ:ſi oĩa pᷣter pticipaliter pꝛi mũ bonũ eẽnt bona per pticipatiõem Zerciũ etiã dari non põt: qꝛ nã ſpe cifica pticipata per indiuidua non eſt aligd per ſe ſubſiſtẽs vt ꝓbat pbs.. methaphiſice.¶ Quartũ etiaʒ dari nõ põt:qꝛ tũc iſta bona non eſſent niſi egꝗ uoce bona ſicut imago ceſaris non eſt ceſar niſi equiuoce ſicut nec imagines boni nõ ſunt bone niſi equiuoce.quaẽ ponere per ſe bonuʒz cuius pticipatõe cetera bona ſint bona videt᷑ ficticium In oppoſitũ eſt cõe dictu. qꝛ quecun qʒ talia per ꝑticipatiõem reducũt ad aliꝗd tale per eẽntiaʒ:ſed cõſtat ꝙ mł ta ſũt bona per ꝑticipatiõem que ma nẽtibꝰ eẽntijs ſuis pñt eſſe mala. qua re erit dare aliqð bonũ per eẽntiaʒ. Pꝛo ſolutiõe queſtiõis huiꝰ ſũt de/ clarãdi.6.õarticuli. Pꝛio ꝗd eſt eẽ eni vel bonũ per pticipatiõem.2. ꝗd per eẽntiam.ʒ. qualiter ens vel bonũ per eẽntiam ſit ens ydeale.q· eſt aliqð ens ⁊ bonũ per eẽntiam.x. ꝙ eſt vni⸗ cum ⁊ nõ plura. 6: ꝙ illud eſt foꝛmali ter vel virtualiter oẽ ens vel oẽ bonũ e pꝛio ſciendũ.ꝙ eẽ per ptici pa tiõem eſt pticipare aliquã ſpẽm æ nõ eſſe totã illã ſpẽm. puta iſte ignis pti cipat natur igneã non hʒ tñ totũ vel oẽm naturã igneã.vnde ſuũmit᷑ regula koi bͦſ⸗ ſclen Nerto ſuge ſomel Np oſen inel narn ſo⸗ fita⸗ nne. nymn fan ſa eloynn ungt lnrw ſnuler⸗ ſeſettai lckei Uetlone Kacſen crpn Alipoen Nenwar linſiel hinte. laitſo⸗ aneſevi ſgnoſce⸗ ſt ſeöame ſtan pofi cauſaſin ka erieſt Ndetermin liceo dicft Mr glian an am nn um We tinc, nn ſn, ri 0ndd NN üpei aben nie, dögt Ederet er an Men gnühe unenct Aſtan Gi enrni snon eſ magines Ne. uas owde i ſcncum ahuita Kngnt ne eda. u annqz gckäii n N diß ſgin, ſelini aie in taiſei⸗ 1 mlzinmi ue ſnnin generalis.ꝙ quecunq; indiuidua ſpẽi multiplicabikł in illa ſunt talia per pii cipatiõem ⁊ nõ per eẽntiã eo mõ quo eſſe per eẽntiam oppomt ei ꝙ eſt eſſe per pticipatiõez ¶ SGe 2. ſciẽdũ.ꝙ eẽ p eẽntiã ẽ eſſe totã ⁊ oẽm naturaʒ ſpe cificã ſiue cõpari actuali vel poſſibili ĩ fra eãdẽ ſpẽʒ.b ãt pt intelligi triplicit vʒ ſᷣm eſſe foꝛmale tm̃ vel fm eẽ virtu ale tm̃:vel ſᷣm eſſe foꝛmale vel virtua/ le diſiunctũ:verbi gra poſito ꝙ tota ⁊ oĩs ſolaris natura poſſibilis eẽt in iſto ſole tunc ſol eſſet ſol per eẽntiam: qꝛ per totã ⁊ oẽm poſſibilẽ naturꝗ ſolarẽ ita ꝙ eſſet tota ipᷣa ſpẽs ſubſiſtẽs in eẽ foꝛmali. Poſito t ꝙ oĩs caloꝛ actuał vel poſſibilis cõtineret᷑ virtualiter ĩ ſo lo ſole tunc diceret᷑ ꝙ ſol eſſet calidus in eſſe virtuali per eẽntiã qꝛ per totäã naturã ſpeciſicã caloꝛis virtualiter in ipo contentã. ¶ Roſito vero ꝙ oĩs cla ritas poſſibilis eſſet in ſole vel a ſole tunc ſol eſſet clarus per eẽntiam in eẽ virtuali vel foꝛmali: qꝛ per totã natu ram ſpecificaz claritauᷣ ſibi foꝛmaliter vel virtualiter intrinſecã.¶ He ʒ. ſclẽ/ dum ꝙ tale per ſe ens in eſſe foꝛmali vel virtuali dici᷑ ens ydeale nõ ſᷣm eẽ formale:ſed ſm eſſe virtuale. puta ſol ſi eſſet talis ſicut eſt poſitũ ᷣm eẽ ſola/ re ꝙ eſt ei eẽ foꝛmale non eſſʒ ens yð ale alicuiꝰ effectꝰ:ſed ſᷣm eẽ caliduʒ ꝙp eſt ei eſſe virtuale eſſʒ ens ydeale oĩz caloꝝ ꝓducibiliũ: qꝛ natura ſpecifica ĩ aliquo ente totaliter virtualiter æ emi nenter contenta eſt ydea oim ꝓducibi liũ in ſpẽ. Qð ꝓbat᷑ ex duobꝰ que at/ tribuũt᷑ ydee.yðòa nãq; dicit᷑ rõ cogno ſcendi ⁊ rõ agendi:ſed natmra ſpeciſi ca in eſſe virtuali ⁊ eminẽti poſita eſt rõ cognoſcẽdi.ipᷣa nãq; in tali eſſe po ſita ſeipam euidẽtius manifeſtat q; in effectu poſita. quãto nobiliꝰ eſſe hbabʒ in cauſa ſua qᷓ; in ꝓpꝛia exñtia.ꝓpte/ rea etiã eſt rõ agendi:qꝛ virtus actina vt determinata ad agibilia illius ſpẽi æ ideo dicit᷑.ꝙ alia rõe cõditus eſt ho mo ⁊ alia rõne condit eſt equs qm̃ s tus diuina vt cõtentiua hoĩs eſt ratio pductiua hoĩs vt cõtentiua vero equi ꝓductiua equi ⁊æ ſm boc tot ſũt ydee in pꝛĩa cã quot ſũt nature ſpecifice ducibiles virtute pꝛie cauſe.¶ De 4. ſciendũ ꝙ vnaqueq; ſpẽs ex ſua rõne ꝗqditatiua ex ſua natuã ſpecifica eſt in vltimata actualitate poſita:vł non. ſi ſic habeo ꝓpoſitũ.qm illa talis ſpẽs: illa talis natura erit ens per eẽntiam qm̃ erit tota natura ſpecifica ſubſiſtts illa tñ nõ erit multiplicabił per indiui dua ſed tota ſubſiſtẽs in ſeipa. ¶ HGor ꝓbo duplici rõne. pꝛĩo ſic. oĩls nã mul tiplicabit per indiuidua eſt actuał ab aliqua exterioꝛi cã ⁊ per aliquas actu alitates intrinſecas que tñ non ſüt in cluſe in natura ſpecifica.illud eſt eui/ dẽs qñ illa que ponũt diuiſionẽ ⁊? dif ferẽtiam in natura ſũt e ſpẽm natuẽ illa enĩ que ſunt infra ſpẽm ⁊ que con uenuũt in ſpẽ ſuſcipiũt vnitatẽ ⁊ indif ferẽtiã ſpẽi ⁊ nõ dant ei diuiſiõeʒ nec dr̃iam. ſi bec natura oiuidat᷑ ⁊ multi plicet᷑ per aliquẽ aliuʒ actũ diuidetur æ multiplicabit᷑: ſed natura ſpeciſica ex ſe vltimate actuata nõ eſt actuabił ab aliqua exterioꝛi cã: nec per aliquaſ actualitates que nõ ſint incluſe in ea. gdictio nãq; eſſet ipʒʒ eſſe vltimate a⸗ ctuatã ⁊ adbuc actuabilẽ. ̊ ſpẽs talis non eſt multiplicabilis per indiuidua 2? ſic. nulli nature multiplicabili ꝑp indiuidua repugnat vnũ indiuiduũ ſñ altero exiſtere: cum indiuidua ſint di/ uerſe eẽntie:cum etiazʒ non neceſſario oĩa ponãtur ſimul: ſed oĩ nature ex ſe vltimate actuate re pugnat vnũ indi/ uiduũ exiſtere ſine altero qm̃ qcquid debet nature ex ſe ⁊ indiuiduis ꝑ na turã betur vnifoꝛmiter ⁊ eque neceſ ſario vni ſicut alteri. Natura aut ex ſe vltiate actuata hʒ actualitatẽ adequa taʒ ſue poſſibilitati ⁊ poſſibilitatẽ ſue actualitati.quare vnifoꝛmiter oia poſ ſibilia hr̃e naturã illaʒ neceſſario bñt eã. quare talis natura nõ eſt multipli cabił per indiuidua.ſi vo dicatꝙ nul/ IIBRO. la eſt talis natura ex ſe ipſa vltimate actuata tũc ſequet᷑ ꝓceſſus in infinitũ in aſcendendo per oꝛdinẽ efficientiuʒ vel erit dare circulũ ĩ cãiſ eiuſdẽ oꝛdis ⁊æ generis vł ideʒ actuabit ſeipᷣm que oĩa ſũt euidẽter impoſſibilia. pꝛimũ ꝓ batur eſſe impoſſibile 2. methapbiſi/ ce:ſᷣm pꝛio poſterioꝝ.terciũ..metha phiſice ¶ Se.. ſciẽdũ ꝙ vnaqq; ſpẽs habet eſſe poſſibile diuiſũ cõtra ipoſſi bile. alique vero ſpẽs hũt eſſe actuale diniſũ cõtra poſſibile. Cunc arguo ſic Spẽs ſub pꝛia cà tanta eſt in eſſe poſ ſibili q;ta eſt aliqua de inferioꝛibꝰ.qð apparet qm iſtò eſſe poſſibile nõ ẽ mſi irrepugnantia ad eſſe ⁊ tantũ habet vnaqueq; ſpẽs de iſto eſſe poſſibili qᷓ; tum hʒ de non repugnãtia ad eẽ. con ſtat ãt ꝙ ñ magis repugnat eẽ ſpeciei ſupꝛeme qᷓ; infime. quare ſupᷣma nõ ẽ minoꝛ ĩ eſſe poſſibili qᷓ; infima:ſʒ que libet ſpẽs de iſtis inferioꝛibꝰ eſt inſi⸗ ma in eſſe poſſibili.qð apparet qꝛ nõ repugnat eis multiplicari in infinituzʒ vñ ſi eſſet infinitꝰ ignis adhuc cõbure ret ⁊ ignẽ nouũ generaret q;tũ eſt de natura ſua appoſito ſibi cõbuſtibili.ſi mili mõ quecũq; hoĩbus poſitis ĩ actu adhuc illi poſſent generare alioſ in in finuũ ſine repugnantia ſpẽi. ᷓ natura Zũc vltra deducẽdo arguo ſic.ſpe emns ſilr eſt infinita in eẽ poſſibili cies ſupꝛema quãta eſt in eſſe potẽtia l tãta eſt in eſſe actuali. poſtq; ipᷣa ex ſe ẽ vltimata ⁊c totaliter actuata ſʒ in eſſe potentiali eſt infinita. ergo ipa in eſſe actuali eſt infinita tũc vltra exñte vno ifinito extenſiue ĩpoſſibile eſt alið infinuũ extenſiue exiſtere ⁊ vno pfe⸗ ctione ⁊ intenſiõe infinito aliud tali/ ter ĩfinitũ exiſtẽ:ſʒ ſpẽſ ſupᷣma vt oñſũ eſt:eſt infinita in actu.ꝗ̊ impoſſibile ẽ aliqð aliud infinitũ exiſtere. ſi ãt eẽnt duo entia per eẽntiã eẽnt ꝑ cõſequẽs ono infinita actu ſił exñtia vt deductũ eſt ex pᷣmiſſis.quare nõ eſt niſi vnicum ens ⁊ bonũ per eẽntiã ꝙ ẽ? fuerat de clarãdum.¶ De 6. ſciẽdum.ꝙ omne il lud in quo includit᷑ foꝛmalr vel virtua liter oĩs entitas ⁊ oĩs bonitas eſt foꝛ maliter vel virtualiter oia entia ⁊c oĩia bona: ſed ens per eẽntiã eſt tale inclu dens oẽm entitatẽ ⁊ oẽm bõitatẽ vtp batum eſt. virtualiter vel foꝛmaliter eſt oia entia ⁊ oĩa bona.ꝓbatio enim facta ꝙ nõ ſit niſi vmcũ enſ per eẽntiã ꝓbat.ꝙ cetera oĩa virtualiter cõtinen tur in ipᷣo qꝛ ſi eẽt aliqð ens nõ coniẽ tum in ipo illud ex ſeipᷣo eẽt actuatum ⁊ ꝑ cõſequẽs vtꝓbatũ eſt.eẽt ens per eentia Merb ad argum̃ta dò. ad pꝛi mũ ꝙ ens per eẽntiã bʒ ſił illas qua/ tuoꝛ pſeitates.Eſi eni ſic ꝑ ſe ꝙ exclu dit a ſe oẽm foꝛmã inherentẽ oẽz cãzʒ efficiẽteʒ ⁊ finalẽ ⁊ oẽm cõſoꝛtẽ infra eandẽ ſpẽm qui diuidat cũ eo naturã ſpecificã. Et ĩ hac vltima rõe pſeitaũ᷑ cõſiſtit eſſe per eẽntiã licet alię pſeita tes icludãat iſtã ⁊ iſta illas.¶ Qñ vero dicit᷑ ꝙ pticipatiõe talis boni ſolitarij cetera nõ erũt bona. Dico ꝙ imo quia quelibet alia ſpẽs in eſſe virtuali ⁊ in eſſe totali cõtinet᷑ in iſto ente. cũ vero alia ꝓducũtur accipiũt aliqð eſſe ꝑtia le in eſſe foꝛmali de natura que eſt in ipᷣo in eſſe virtuali ⁊ in eſſe totali. qꝛ nullũ eoꝝ põt accipere eẽ totale ſpei ſue.æ h̊ mò dicũt᷑ entia bona per ꝑti/ cipatiõem pꝛumi.¶ Ad ᷣm dð.ꝙ cete ra bõa pticipãt iſtud bonũ nõ ſicut mã foꝛmaʒ nec tm ſicut paſſiuum pticipat actiuũ ſed ſicut effectꝰ pticipat caz nõ ſolũ recipiẽdo eſſe actuale ab ea:ſʒ eti am eẽntiale ⁊ ſe ip̃ᷣm pticipãt etiã ſi⸗ cut indiuidua ſpẽʒ ⁊ h ẽ erroꝛ oiʒ pla tonẽ ĩpugnãtiũ qꝛ nõ intelligũt.(eſt eni intelligẽdũ ꝙ natura ſpecifica. pu ta igneitas ᷣm eẽ ꝗditatiuũ abſtrabit ab eſſe actuali ⁊ ab eſſe virtuali qð hʒ in cã ſua.h̊ igit᷑ ꝗditas vt exñs in pꝛia cã ʒʒ eẽ ᷣtuale vocat᷑yòa.t ſᷣm iſtunud eæẽ natura ignea non eſt multiplicabił per indiuidua ſed eſt ſimul tota. Indi uidua vero extra cm poſita dicũt pti cipare iſtã naturã vel ꝗditatẽ duplici/ ter.vno mõ f̃m eſſe foꝛmale ꝙ ipᷣa ha⸗ bet in ĩdiuiduis extra cãm ſuam ⁊ fᷣm iſtud eſſe ip̃a nõ eſt ya nec aligꝗd exi 1 id⸗ lons Ciurn glerel itlle⸗ Alspe ien Ra ſenfin ſen; ſenti⸗ bi ite⸗ Eniu, Voh wri⸗ onin lnmn, Gpaende Clus iſe ſartidei Eentialr notrescz wiaaper Ppdigken ngͤſen ie li ie p nü Denmn käͤni Göinen Pcni änn aöfe , eyecn cz di Menie Nnumri eNei ie pſenn ſni Pimo mmultn 1. ren n 1a An Elottl g oisle ſi M/ g ni n Nage achni er Chin nüͤt MR 1ſrofdin nini uin nmip Ntaisfn — ſtens pᷣter indiuidua nec ſeꝑatũ ab in diuiduis. Et h intẽdit ꝓbare Ari. vbi cũq; ipugnet ydeus.plato vero inten dit ꝙ nã ipᷣa nõ eſt in eſſe foꝛmali ex/ tra cãm ſed in eſſe virtnali in cã bʒz eẽ ſepatũ ab indiuiduis ⁊ eẽ immateria le ⁊ incoꝛruptibile ⁊ eternũ: ⁊ ita in tentiões boꝝ duoꝝ phoꝝ de re nõ diſ coꝛdãt ſed in ſermone male intellecto ⁊æ male expoſito per aliquos platoni cos contra quem arguit Ari. E 3 arguit᷑ ꝙ bonũ dicit᷑ vni noce de ſingulis bonis. pꝛĩo aꝛ dicit᷑ vniuoce de bõis ma/ xime diſtãtibꝰ de oĩb. ꝙ at dicat de maxie diſtãtib patet per pvᷣm dicẽtezʒ ꝙ eadem eſt rõ cõis ꝑ ſe bono ⁊ bono ꝙ nõ eſt per ſe bonũ:ſed talia bõa ad inuicẽ maxiĩe diſtãt g̊ vc. ꝛ· ſic.obie/ ctũ potẽtie dicte vniuoce de ſinguł po tentijs dicit᷑ vniuoce de ſingulis ſub ſe cõtentis ſed bonũ eſt obiectũ appeti/ tus qui dicit᷑ vniuoce ð ſingulis appe titibꝰ.ꝗᷓ ⁊ ipᷣm bonũ dicet᷑ de ſingulis bonis. inoꝛ ꝓbat᷑:qm vt ſupꝛa di/ citur in pꝛicipio. oĩia bonũ appetunt. quare bonũ eſt obiectũ appeti. Qdð ãt iſte appetitus dicat᷑ vniuece de ſin gulis patet qꝛ dicit᷑ 'imn nomẽ ⁊ fᷣm rõ nem. Rõ nãq; huiꝰ appetit eſt tendẽ tia in finẽ que inuemit᷑ in quolibet ap petitu. 3: qꝛ ꝙ eſi m nomẽ ⁊ fʒ rõ/ nem eſt vniuocũ ad illa de quib dicit᷑ ſed bonũ eſt bui.rõ nãq; boni eſt eſſe eẽntiale vel accũtale cõöuemẽs rei cui attribuit.¶ In oppoſiiũ ſũt rõnes phi. doð. ꝙ bonũ põt ſũmi dupłr.vno modo pꝛo rõne foꝛmali ſignata per terminũ alio mõ pꝛo re denoiata per ſignaiuʒ termini. ¶ Mꝛimo mõ bonũ nõ ẽ aliõ qᷓ; ꝓpoꝛtio cõueniẽtie alicui eẽ ⁊ ei cuius eſt eſſe.22 mõ bonũ eſi illud eſſe ſicut cũ dicit᷑ bonũ eſt nos h eẽ dicitur eẽntialiter ipa bõitas Mũc igit po⸗ no tres cõcluſiões.pꝛia eſt ꝙ res de/ noĩata per ſignatũ buiꝰ termini bonuʒ nõ dicit᷑ vniuoce de rebus ſub ſe cõtẽn 2 rõ ſignata per terminũ dicit ana logice de rebꝰ denoĩatis per eaʒ.ʒ· q; iſta rõ dicit᷑ vniuoce de ronib pticula ribꝰ ſub ſe cõtent.( Mꝛimũ pꝛobo ſic rei poſitiue ⁊ rei pꝛiuatiue mhil ẽ cõe vniuocũ:ſed res denoĩate per ſignatũ huiꝰ termini bonũ alique ſũt poſitiue ⁊ alique unatiue igit᷑ nihil ẽ eis cõe vniuocũ. Ras uptũ ꝓbat᷑ qm alicui ⁊c aliqñ comedere ẽ bonũ. alicui vero ⁊ aliqñ abſtinere ẽ bonũ: ſeꝗ rõeʒ ſemꝑ eſt bonũ nõ ſeꝗ paſſiõeʒ ſemp eſt bo/ nũ.hoꝝ ãt quedã ſũt poſitiua quedaʒ pꝛiuatiua. quare ⁊ c. Scöm ꝓbo.ad cuiꝰ euidẽtiã eſt pᷣſciendum ꝙ cõpatio ſikitudis pᷣt fieri tripłr ſicut dicit᷑ 2: to picoꝝ in loco a ſiłi.vno mõ cõpando vnũ ad vnũ ſub cõi attributo vt dicẽdo pf ſoꝛũᷣ ẽ pꝛudẽs. ꝗ ſoꝛtes eſt pꝛudẽs qꝛ quał pĩ talis filꝰ.Alio mõ cõpan/ do vnũ ad duo vt dicẽdo ſic ſoꝛtes eſt iunioꝛ ſuo pĩe. iunioꝛ ſua mĩe qꝛ ſi⸗ cut ſe hbʒ ad vnũ pentẽ ſic ad alterum 3 mõ cõpando ouo ad duo vt dicẽdo ſic. ſoꝛtes diligit prĩem ſuuʒ.igit᷑ plato ſiłr diligit prem ſuu:qꝛ ſicut ſe hʒ iſte ad ſuũ:ſic ille ad ſuũ vbi igi᷑nulla eẽt vnitas vel indria ſoꝛ ad platonẽ vel pĩis iſtiꝰ ad prem illiꝰ:niſi rõe ſiłitudi nis buiꝰ ꝙ ẽ duoꝝ ad duo eẽt ſola ana logia inter eoſ. Lũc arguo ſic. Quecũᷣ qʒ ſolũ cõueniũt rõe ſiłitudis duoꝝ ad duo hñt ſolũ analogũ cõe ſibi:ſʒ illa ᷣ ꝗqbꝰ pdicat᷑ rõ bõi nõ cõuemiũt niſi ĩ ſo la ſiłitudie bmiꝰ.igit᷑ ſolũ hñt analogũ cõe ſibi qð ẽ rõ bõi. Miĩioꝛ apparet ĩ ducẽdo ĩ mł vt cũ ðꝛ ꝙ eſurieti come dẽ ẽ bonũ.nimis repleto abſtinẽ ẽ bo nũ. Hũc ãt ita ẽ ꝙ abſtinẽ⁊ comedere nihil hñt cõe niſi ſiłitudinẽ huiꝰ cõpati oniſ ipoꝝ duoꝝ ad alia duocæſt g iſta ſikitudo:qꝛ vtrũq; iſioꝝ cõuenit illi cui ẽ attributũ: ⁊ ĩ iſio ſenſu loꝗt᷑ pvᷣs de cõitate bõi ad illa de ꝗbꝰ ðꝛ: ⁊ iõ acce pit exẽplũ ĩ.4.t᷑mis.ſ.ĩtellect ad aĩaʒ ⁊ oculi ad coꝛpꝰ.¶ Cerciũ ꝓbo.qꝛ qc ggd dicit de pluribꝰ' ſm nomen ⁊ ratio neʒ eſt vniuocum eis.hᷣ rõ bom dicitur de pticularibus rationibꝰ boni Im no men æ fᷣm rationeʒ qð apparet: quis ꝛat cõtra illos qui imagintur tatẽ ſubſiſtere extra cm ſuã. dõ. ꝙ maiozis latitudinis diuerſita- IIRO foꝛmalis rõ bonitatis eſt cõueniẽtia a licuius eſſe ad id cuiꝰ eſt:ſed cõueniẽ/ tia pticularis aſcenſus ignis ad igneʒ æ deſcenſꝰ terre ad terrã ⁊ ſic de alijſ ſüt cõuenientie ⁊ per h̊ talia dicũt᷑ bo na eoꝝ quibꝰ ſũt attributa. E&t contra iſtum intellectum vnmocatiõis boni ñ ꝓcedunt rõneſ phi.¶ Ad pꝛimũ in op poſitũ dð.ꝙ cõcedi poſſet vna rõ cõis dicta de oĩbus bonis. Sʒ qꝛ rõ illa ni titur inducere infinitatẽ.idcirco eſt ei reſpondẽdum. Cũ eni dicit᷑ ꝙ bonum per ſe bonũ ſunt vniꝰ rõis. dico ꝙ per ſe bonũ vt ſũmebat plato eſt ipᷣa ratio boni ⁊ ꝓpter h̊ nõ põt inſerri alia rõ pᷣter ipᷣam ſicut in hole diceremꝰ ꝙ hõ qui eſt ſpẽs ſpãliſſima⁊ ̊ hõ:nõ diffe runt ſpẽ nõ tũ cõtinẽtur ſub eadez ſpẽ- ⁊ idcirco illa tin que nõ diffeĩt ſpecie ſũt eadẽ ſpẽ que ſub ſe inuicem mime coõtinent᷑ aliter eſſet ꝓcedere in infini tũ in ſpẽbus ſm deductiõem ariſt. per ſe bonũ aũt vocabat plato quiditatem ſpecificam nõ in quocũq; eſſe acceptã ſed in eſſe viꝛtuali contẽtã æ ꝓpter h cõtra ipᷣm nõ currit rõ Ariſt. licet cur Ad Pm tis eſt obiectũ potẽtie in genere ſuo. Intellectꝰ enĩ eſt vnꝰ fᷣm ſpẽm ⁊ tam ohiectũ eiꝰ nõ ẽ vnũ niſi analoga vni/ tate. quare ex vnione appetitꝰ nõ põt haberi vniuocatõ obiecti ſui.ſufficit eĩ gnalogia ſicut ſupꝛa ẽ expoſuũ:(Ad terciũ dð.ꝙ cõcludit de vniuocatõe rõ nis cõis ad rões piiculares boni. ¶Agd rões pꝛo alia ꝑte que ſũt pbᷣi si cendũ ꝙ debẽt intelligi ſicut ſupꝛa eſt expoſitũ in coꝛpoꝛe queſtionis. QAueſtio. is. EE 2 arguit phᷣs ꝙ bonũ pe eẽntiaʒ nõ felicitet ⁊ b̊ tripli citer.qꝛ nec pꝑ modũ bõi poſ⸗/ ſeſſi vel operati nec per elacnen pli nec per modũ adiutoꝛij. ¶ In op- poſituz eſt plato qui dixit in tali bono eẽ fontẽ felicitas.vt recitat Ang.ð.de ci.c? x? Dicendũ ꝙ bonũ per eentia⸗ʒ generaliter oĩa felicitat ⁊ ſpaliter rõ nalẽ creaturã. pꝛimũ declarat᷑ qꝛ fᷣm ꝓclũ.vnũqðcũq; natum eſt cõuerti ad pꝛincipiũ ſuũ. Lunc arguo ſic. Illud ĩ quo oĩa quietãtur mediate vel imedia te ᷣm modũ tendentiaꝝ ſuaꝝ felicitat oĩa.i.pficit ⁊ ad optimũ eẽ deducit:ſʒ in bono per eẽntiaʒ oĩia getant᷑ qð ap paret qm̃ ipᷣm eſt pꝛincipiũ oĩz. ⁊ per ↄñs ſᷣm ꝓclũ.oĩa cõuertuntur ad ipᷣm. In ipo igitur ſicut ĩ vltimo termĩio hu ius cõuerſibil oĩa quietãt᷑ qi eo ade/ pto oĩs rerũ tendẽtia ⁊ cõuerſio ẽ pe nitus terminata.igit᷑ in ipo oĩa felici⸗ tat᷑.vnde apparet ꝙ ignis tendẽs ſur ſuʒ tendit in de tanquã in ſuũ pꝛinci pium ⁊ terra deſcẽdens veoꝛſũ ſiłi rõ ne tendit in den. In ſignũ ꝙ res quo/ cũq; naturali ipulſu ſe vertũt in deum tendãt vt ſuũ finale capiãt cõplemẽtũ 27 qꝛ oĩia felicitãt᷑ in bono vltio.ſed bonũ per eẽntiam eſt finis vltimꝰ cum ſit nobiliſſimũ entiũ vt oñſum ẽ ſupꝛa igit᷑ ⁊ c.¶ Qðò aũt bonũ ꝑ eẽntiaʒ ſpã liter felicitet ⁊ ꝓpꝛie rõnalẽ creaturã apparet qm̃ oĩs intellectꝰ æ appetitꝰ nat eſt felicitari ĩ obiecto pfectiſſimo wꝙeſt in toto ambitu ſui adequati obie cti:ſʒ bonũ per eẽnti eſt pfectiſſimuʒ inter oĩa que ſ ũt in ambitu entis⁊ bo ni ꝙ eſt obiectũ intellectꝰa appetitus quare felicitãt᷑ in eo. 2? qꝛ oĩs intel/ lectus ⁊ appetituſ natus eſt felicitari in illo obiecto in quo foꝛm akr vel Htu Aliter cõtinetur oẽë ens o& bonũ: ſed in bono per eẽntiã ẽ hui cõtinẽtia vt viſũ eſt queſtiõe 22 ac. ¶ Per bᷣ dõ. ad rõez i oppoſitũ ꝙ ppᷣs ꝓbat ꝙ ĩ vi ta iſta illò bonũ pꝑ eẽntiã ñ poſſidemꝰ euidẽter nec videmꝰ vt exẽplũ nec ipᷣʒ hẽmꝰ i adiutoꝛiũ p modũ regłe ſenſi/ biłr in ſe:lʒ ipᷣm hẽamꝰ vt pꝛicipiuʒ ⁊ vt auxiliũ bõaꝝ oĩiz mĩaꝝ opationũ.vñ PBoe.de cõſoł.li? ʒ? metro 9 loquens iſti bono ꝑ eẽntiã ait. u reges trãgꝗl la pijſte cerneẽ finiſ.pꝛĩcipiũ vectoꝛ dux ſ. emita terminus idem. ſi g! lo prie klelt hins Nhoto Gor ane⸗ a ſuon nn eqn ico oꝛale om lnta he Gen hettin numfing 1 glua Nempla Ntoparion tſeen⸗ ni, 6 ud ui nei D narg ſen 1e Hön. iad Hade, ſoipe felei, is ptinci iſchn al, n dan Neniui lioſed Won i ſun iz ſpi auni eit hine niobie ifinuz 84 bo Neimns fücue Urpel in onirſed inaia ba ginn P irti michi. hünni gelans uncgal⸗ icnim m. Lectioo. – Ten reöamꝰ] ¶Moſiq; H ſputatiue. Hic de ipᷣa tractat deter dit ſub. 7. articuliſ. In pꝛio inueſtigat felicitaᷣ deſcriptiõeʒ. In ſcðo deſcri⸗ ptiõis ſufficiẽtiã ibil Circũſcribat᷑ igit ceteris opiniõibꝰ ibi L. Scrutãdũ g de ipᷣo In 4 felicitat᷑ oꝛiginẽ ibil VUnð ⁊ querit᷑ vtꝝ ẽ diſcibile In ei imu tabilitatẽ ibij Ałte ãt trãſmutatiõeſ fiũt In ? eiꝰ dignitatẽ ibil Hetermi na at hijs In 7. felicitatis cõnexio/ nẽ ⁊ depẽdentiã a virtute ibil Si ãt ẽ felicitas ¶ Geſcriptiõem ãt felicitan ſtigat T tradit in. S. cõcluſiõibꝰ. luaꝝ pꝛia eſt ꝙ felicitas ẽ bonũ ho minis finale.2 ꝙ bonũ pfectiſſimũ ibi L5 aũt adhuc magis ..3 ꝙ bonuz pꝑ ſe ſufficiẽs ibil Nidet᷑ ãt ⁊ ex ꝑ ſe.. 4 ꝙ bonũ maxie appetibile ibil Ampli us ãt oĩm ..y: ꝙ eſt opatio hois fᷣmn ꝓ pꝛietatẽ ⁊ cõditiõem hoĩs ibil Si foꝛ te felicitatẽ .õ? ꝙ eſt oꝑatio ptis rõeʒ hñtis ibil Quid igit᷑ vtiq; h̊ ſit ʒ? ꝙ ẽ opatio ꝑfectiſſime virtuũᷣ ibil Si ãt eſt opus boĩis S ꝙ eſt opatio hoĩs in vi/ ta pfecta nõ vnica tm̃ ſed multiplicata ibi. Ampliꝰãt in vita pfecta ¶ Circa pꝛimũ pꝛio cõtinuat dicta dicẽdis.d. ꝙ poſt diſputatiõem de felicitate rur/ ſus redeamꝰ ad queſitũ bonũ dicẽdo Fm videre vtꝝ ꝗd vtiq; ſit iſtud bonuʒ de quo ex pᷣdictis ſit quatuoꝛ.ſuppo/ nẽda.ſ. ꝙ eſt finis hũane vite ⁊ finis moꝛalis ſcie ⁊ h̊ͥ duo patẽt ex ꝓphemio ʒ. ꝙ vocatur felicitas.quarto ꝙ ſubeſt cũ vita bona ⁊ cum opatione bona.vt ſupꝛa.c?ꝗ? Deinde 2 ibil Nidet᷑ ꝗ/ dẽ eni e finib diſtinguit ſicut diſti⸗ ctũ eſi in ꝓphemio.d.ꝙ videt᷑ aliud bo num finale eſſe in vna opatiõe ⁊ arte ⁊ aliud in alia ꝙ declarat iducẽs per exempla que patẽt in HFa.2. ibi In oi ſãt opatione Cõcluſiõem intentã pꝛo/ 4 . be de felicitate tractauit di inatiue quã determiatiõem tra bonũ In 3? deſcriptiõis cõcoꝛdiã cuzʒ noꝝ ſimul ſũptoꝝ vel eſt vnicũ bonum finale vel plura.Si vnicũ eſt illð ẽ feli citas.ſi vo plura illa ſił ſůpta ſunt vna felicitas.quare hoc mõ vel ullo hĩ ꝙ fe licitas eſt bonũ finale vel ſił bõa fina/ lia.¶ Hui rõis pꝛio põit virtutẽ maio ris.d.ꝙ in opatiõe ⁊ electiõe eſt ali/ gs finis. qð ꝓbat qꝛ hui finis gĩa oẽſ opantes ⁊ eligẽtes opant᷑ ⁊ eligũt.ex quo ſeꝗt᷑ ꝙ ſinguloꝝ opeꝝ hũanoꝝ eſt aligs finis vł aliꝗ fines. Ex quo ꝙ nul lũ eſt opꝰ ſñ fine. manifeſtü eſt ꝙ oim ſił ſũptoꝝ eſt vel vnic finis generalis ⁊ vltimꝰ vł płeſ.¶ OKinoꝛẽ vo ſubdit d. ꝙ ſi oim opatoꝝ eſt aliꝗs vnꝰ finis p̃ finis erit opatũ ⁊ optatũ bonuʒ qð vocat᷑ felicitas.ſi o plura ſint hui bo na finalia ſermo trãſcẽdẽs ⁊ h oia cõ FE ad bᷣ ipm ſił totũ pueniet. Abi ſciẽdũ ꝙ iſte paſſus cõiter igno rat᷑ ppter bꝛeuitatẽ huiꝰ traſlatiõis ſic enĩ cõiter exponit᷑ cũ dicit᷑.ſi ãt multa bona cõcurrãt ad que diuerſi fines di uerſaꝝ artiũ oꝛdinetopoꝛtebit ꝙ fᷣmo nĩe intentiõis trãſcẽdẽs.ſ.iſta pła ta dẽ pueniat ad bᷣ ipʒʒ.ſ.ad illud qð ẽ vl timũ ⁊ p ↄñs optimũ:ſʒ iſtò ꝙ ñ ſit de mẽte Ariſt.ſʒ potiꝰ expoſuio mala ap paret ex alia trſſatiõe in qua pꝛo eo ꝙ nos hẽmus ſermo trãſcẽdẽs bĩ ita. ſi ãt ſint h multa bona huius: ſiue duo ſiue plura gratia quoꝛuz querũtur oia bona reliqua ⁊ ipᷣa non querũtur gra tia rei alterius:opoꝛtet vt ſint bec bo/ na ſimpliciter ipᷣa felictas que queri tur. Mon eſt eni differẽtia in hac no⸗ ſtra inueſtigatione in hoc loco vt ſit h bonũ vnũ aut multa cũ nos quidẽ in/ quiramus declmatõem huius boni cõ munis quid eſt ſiue ſit vnũ ſiue ſit mul ta. ¶ Eñr ibil h̊ aũt magis ꝓbat ꝙ fe licitas q ſita ẽ bonũ ſimpłr pfcm̃.d. ꝙ; hͥ adhuc magiſ ẽ explanãdũ ꝑ aliaſ cõ ditiões felicitatᷣ qͥ.j.ð felicitate ꝓbat Ad ꝓbãdã vᷣo iſtã ſic ĩtẽdit argue.ſup ponẽs ꝙ oẽ bonuʒ ſit appetibile velꝓ pter ſe ⁊ ꝓpt᷑ alteꝝ ſit appenbile ł ꝓ pter ſe ⁊ n ꝓpt alteꝝ vel ꝓpter alteꝝ „* LIBRO 2⁊ nõ ꝓpter ſe. bonũ ãt appetibile nõ ppter ſe ſed ꝓpter alteꝝ eſt iperfectũ appetibile veꝛo ꝓpter ſe ⁊ ꝓpter al/ reꝝ eñ pfectuʒ: ſʒ appetibile ꝓpi ſeæ nũquã ppter alteꝝ eſt ſimpłr pfecuſſi mũ.ſʒ felicitas eſt appetibilł ꝓpter ſe ⁊ nũquã ꝓpter alteꝝ.igit᷑ eſt bonũ ꝑ fectiſſimũ. Huius rõnis pꝛio declarat maioꝛẽ.ſcòo mioꝛẽ ibil Tale vtiq; fe licitas Dicit ꝙ qm̃ plures videntur fineſ de quoꝝ numero quoſdã eligimꝰ ꝓpter alteꝝ ⁊ nõ ꝓpter ſe vt puta di uitias fiſtulas ⁊ oĩa oꝛgana muſica vł medicialia q oĩa ꝓpter vſũ ⁊ operati onẽ eligũt᷑ ⁊ nõ ꝓpter ſe manifeſtũ ẽ q oẽs iſti nõ ſũt pfecti fines.aligꝗs aũt pfectus ⁊ mamfeſte videt᷑ eſſe¶ Hijs igit᷑ ꝓpter alteruʒ appetibilib dere lictis cõſiderãdũ eſt de alijs. quare ſi ẽ vnũ aliqð ſolũ pfcm̃.hᷣ erit ipᷣa felici tas que querit᷑.ſi vero plura ſint pfcã pfectiſſimũ hoꝝ erit ipᷣa felicitas. Int᷑ appetibilia vero ꝓpter ſe pfecti eſt illud qð ꝓpter ſe eſt pſequibile qᷓ; illo qð ꝓpter alterũ.⁊ illud qò nuquaʒ ꝓ pter alteꝝ:ſed tin ꝓpter ſe appetibi/ le pfectiꝰ eſt hijs appenibilibꝰ que ſᷣm ſeipᷣa ⁊ ᷣm aliũ ſũt appenbilia ⁊ iſtð e eſt ꝓpter ſe nõ ꝓpter alteꝝ appeti bile eſt ſimpłr pfem̃ ⁊ ſic ẽ maioꝛ bin declarata.Minoꝛẽ vero declarat ibi Tale vtiq;.d. felicitas maxie viõ tur eſſe tale bonũ appetibile ꝓpter ſe ⁊ nõ ꝓpter alteꝝ.ipᷣam nãq; ſic appe timꝰ.honoꝛẽ vero ⁊ voluptatẽ ⁊? oim virtutẽ eligimꝰ ꝓpter ſe ⁊ etiã ꝓpter felicitatẽ exiſtimãtes p talia bona fe/ lices fieriaAd euidẽtiam iſtius ptis tria ſunt notãda.pꝛĩo ꝙ eligere nõ ſũ mit᷑ bic pꝛopꝛie.vt ſũmit᷑.j.in ʒ-li? ibi eni dicit᷑ ꝙ electio eſt volũtariũ pᷣcõſili atũ de hijs que ſũt ad finẽ.hᷣ at ſũmit reſpectu ipᷣiꝰ finis vt eligibił ⁊ iõ ſůũi mit᷑ b eligere generaliter ſicut eſt ex/ poſitũ ſupꝛa in pꝛia ppõne hin libꝛi Scðo.qꝛ diſtinctio appetibiliũ ſũ/ mit᷑ ᷣm quãdã diſtinctiõem mouẽtiuʒ Eſt eni mouẽs a ſe virtute ꝓpꝛia ſicut mouẽs ſimpliciter pꝛincipale ⁊ ẽ mo uens in virtute aliena ſicut mouẽs in/ ſtrumẽtale ⁊ eſt terciũ mouẽſ.mouere potens virtute ꝓpꝛia ⁊ virtute aliena ſicut homo qui pot eẽ inſtrumẽtũ mo/ tum a cauſa ſuperioꝛi ⁊ põt eẽ mouẽs pꝛĩcipale ſua ꝓpꝛia virtute.mouẽſ ap petibile nãq; ꝓpter ſe nõ ꝓpter alteꝝ eſt:ſicut mouẽs virtute ꝓpꝛia ⁊ nũqᷓ; aliena. appetibile vero nõ ꝓpter ſe ſʒ ꝓpter alteꝝ eſt tanquã mouẽſ virtute aliena æ nüquã ꝓpꝛia. appetibile po ꝓpter ſe ⁊ ꝓpter alteꝝ eſt tanq; mo uẽs virtute qñq; ꝓpꝛia qũq; aliena. ʒ notãdũ ꝙ pfectũ dicit᷑ quadrupli citer.ꝓ.e methaphiſice. pfectũ nãq; di/ cit᷑ cui nihil deficit cõueniẽs ĩdiuiduo ſingłari.cuiꝰmõi eſt ille qui nil pdidit de nãlibus ſuis. Scðdo cui nibil de/ ficit cõöueniẽs ſuo generi.cuiꝰmõi eſt il le qui hʒ pfecta nãlia ſicut aligs ð ſpẽ ſua. ʒ3? cin nihil deficit cõueniẽs ſuo fini cuiꝰmõi ẽ ille q adeptꝰ eſt finẽ vlii mũ ſpẽi ſue. ꝗ? cui nihil deficit cõue niẽs cuicũq; indiuiduo cuicũq; generi vel cuicũq; fini cuiꝰmõi eſt ſola pꝛima cã de qua oñſum eſt ſupꝛa ꝙ foꝛmali/ ter vel virtualiter in ſe habet ⁊ conti/ net omne bonum. ¶ In ꝓpoſito aũt ſũmit᷑ pfectũ cui nihil deficii cõueniẽs ſuo fini qꝛ ĩ hoc cõſiſtit vltimatũ bonũ cuiuſcũq; rei felicitabił¶ Eñr ibil Ai det᷑ aut Pꝛobat terciã cõcluſiõeʒ ſic ꝓcedẽs.q pꝛimo pꝛobat ex cõcluſiõe ꝓbanda cõcluſiõem pᷣcedentẽ iã ꝓba tam. ¶ Scðo exponit per ſe ſufficiẽti am ibil Per ſe ſufficiẽtes aũt] ʒ.e p/ bat cõcluſiõeʒ intẽtam ibil Per ſe ſuj ficiẽs icit g pꝛĩo ꝙ ex ꝑ ſe ſufficien tia que ĩmediate ꝓbabit᷑ de felicitate videt accidere ⁊ cõſeꝗ illud idẽ qð iã ꝓbatũ ẽ.ſ.ꝙ felicitaſ ſit pfecuſſimũ bo nuz. ¶ Intẽdit ꝗ ſic arguere. Oẽ ꝑ ſe ſufficiẽs bonũ eſi pfectiſſimũ bonũ: ſʒ felicitas ẽ per ſe ſufficiẽſ bonũ.& ẽ pfe etiſſimũ bonũ. ¶ Ginꝰ rõis põit cõcluſi onẽ ĩ foꝛma pᷣdcã ⁊ põit maioꝛẽ expᷣſ ſe. MHinoꝛẽ vero aſſũmet ⁊ ꝓbabit ꝓ le lit⸗ ſone⸗ mini, Clils linun ten ncp ſolgt chemar ferocan oſine e i⸗ lini⸗ 4 lſönſe Efenonn lRehent Cclſoß kfeen Uinter 45 lap app in n, e len ün, o Niin Nar nĩ leſeß wne hlein nii Alene. anpil ſcdhndee A Mn inchlx, Pnäckl lgsiſi enlisſn inerit cncäe ſolapem g ſomii bert/, ir ii ünnis Ttb i n Glii⸗ ri iſn oſ ſan nsii ti pevi ltſiicn i tlaine leitth eohnih naeLi ahnüme Cilbo. . . ſs ſuit = — et — — . 6 bando cõcluſiõem terciã. ¶ Geinde cũ dicit per ſe ſufficiẽs expõit huiꝰ ſuffici entiã.d.ꝙ bonũ per ſe ſufficiẽs nõ re/ ſtringit᷑ ad hoĩez ſolũ vita ſolitaria: ſʒ ꝙ illud bonũ ſufficiat ſi pentibꝰ ⁊ alijſ L vxoꝛi ⁊ oĩo amicis ⁊ ciuilibꝰ: qꝛ nã hõ eſt aial ciuile ⁊ ſociale.hᷣ ãt ſufficiẽ tia terminũ hʒ.ſi ei extenderet᷑ ad pa rẽtes ꝓpinquos ⁊ amicos amicoꝛũ in infinituʒ ꝓcederet᷑. Quid ãt ſit ille terminꝰ dicet᷑ infra. Deinde ibil Per ſe ſufficiẽs] ꝓbat cõcluſiõem intẽtã in tendens ſic arguere.bonũ ſolitarie ac ceptũ reddẽs vitã eligibilẽ ẽ bonuʒ p ſe ſufficiẽs.nulłeniĩ eligeret vitã inſuf ficiẽtẽ:ſʒ felicitas eſt bonũ ꝙ ſolitarie acceptũ reddit vitã eligibilẽ. ꝗlibet eĩ petit vitã felicẽ. ̊ felicitas eſt bonũ ꝑ ſe ſufficiẽs tota rõ ponit᷑ in Ea ⁊ ẽ cla ra Mirca ptẽ iſtã notãdũ pꝛĩo.qꝙ ſuf/ ficiẽtia veritaᷣ aliter ſũmit᷑ in vita ciui li ⁊ aliter in vita cõtẽ platiua:ciuił vi/ ta hʒ cõuerſari ⁊æ negotiari inter ho⸗ mines:⁊ idcirco nõ ſufficit ei bonũ ꝓ pꝛie pſone ſine bono aliaꝝ. vita vero cõtẽplatiua cõtenta eſt bono ꝓpꝛie p/ ſone:qꝛ i eo nõ põt cõicare cõitas ho minũ.hic ᷓ loꝗt᷑ ppᷣs de felicitate vite ciuilis.2? hõ ciuilis ſᷣm. 4. amicabi/ lia maxie iũgit᷑.ꝗ. generibꝰ ꝑpſonaruʒ Sũt eni h̊ benificẽtia beniuolẽtia con uictꝰ ꝑſonaꝝ ⁊ veritas volũtatũ. vnuſ gqſq; igit᷑ maxĩe obligat᷑ parẽtibꝰ bñfi⸗/ cio:maxie tñ eſt beniuoł“ filijs: maxĩe vero cõuiuit vxoꝛi. maxie tñ eſt vnius volũtatis cũ diſcretis ⁊ pfectis am/ cis. Cũ oĩbꝰ ãt dʒ hĩe pacẽ: ⁊ idcirco felicitatẽ vite ciuilis.phłᷣs dicit debere ſufficere ſpaliter dictis.4. generihꝰ ꝑ ſe ageneralier gbuſcũq; cõciui⸗ ñ bus. ¶Cñr ibi. Ampliꝰ ãt pbat.4.cõ cluſiõem ſic ꝓcedẽs. pꝛio tãgit mediũ 2% remouet dubiũ ibi. Könumerata at 3. ponit epylogũ de pꝛimis tribus cõcluſiõibꝰ ibi Nerfectũ uaq; Vntẽ/ dit ̊ ſic arguere. bonũ nõ cõnumera/ tũ inter appetibilia:ſʒ cõpᷣhendẽſ oĩa ⁊ eoꝝ appetibilitates eſt maxie ap⸗ 5 bona. merat aut Remouet dubiũ. poſſet eniĩ dubi/ petibile: ſed felicitaſ nõ eſt cõnumera ta inter appetibilia:ſed oĩa cõpᷣhẽdit æ appetibilitatẽ oĩz alioꝝ. ipᷣa ẽ ma rxime appetibilis. ¶ Huius rõms põit pꝛimo cõcluſiõem dicens. ꝙ nos eſti⸗ mam' felicitatẽ oĩim appetibiliũ vel ĩ inter oĩa appetibilia eſſe maxiĩe eligi bile ¶ Seinde tangit medium dicens ꝙ eſtimamus eam nõ cõnumeratã in/ ter appetibilia ⁊ per cõſequẽs maxi⸗/ me appetibileʒz. maioꝛ pꝛopoſitio fuit euidẽs per ſeipᷣam ⁊ ſicut illa. omne totum eſt maius ſua ꝑte:qꝛ non conu/ merata inter pteſ:ſed cõpꝛehẽdit oẽſ ptes eodem modo appetibile non cõ numeratũ inter appetibilia: ſed cõp/ hendens omnia eſt maximũ ⁊? maxie appetibile. MMinoꝛ aũt patet ex dcis in ſcòa cõcluſiõe.felicitas quidem eſt bonum totale non cõnumeratuʒ inter ptialia bona ſed cõpꝛehẽdens ſimul omnia. (Dicebat enĩ q bonoꝛem vo luptatem ⁊ virtutẽ eligimus felicitaũ gratia ſuſpicantes nos felices fieri ꝑ Seinde ibi Cõnumerata tari vtrum felicitas aliquo mõ cũ ali/ quo bono cõnumerari poſſet. Et dato ꝙ ſic. vtruz eſſet appenibilioꝛ cum illo bono q; ſine illo bono. (Ad bᷣ duo re/ ſpondetur ſimul affirmatiue pꝛopter qð ſciendũ ꝙ ad felicitatẽ cõcurĩt duo genera bonoꝝ.quedam eẽntialiter ſi/ ne quib non contingit eſſe felicẽ.que dazʒ accñtaliter ſine quibus contingit eſſe feliceʒ. felicitas ergo nõ poteſt cõ numerari inter eẽntialia bona:qꝛ ĩ ſe neceſſario claudit ea.poſſet tamẽ cõ/ numerari cum aliquo accñtali bono ⁊ tunc quãtũcũq; illud bonum eſſet mi/ nimũ elig ibilioꝛ eſt felicitas cum illo qᷓ; ſ illo qð pꝛobat phᷣs.quia maius bonum ſemper magis eſt eligendum. ſed felicitas appoſito illo accidentali bono maioꝛ eſt quã illo remoto. ergo appetibilioꝛ ẽ illo appoſuo q; illo re/ moto. vnde ſecunduʒ euſtratium.fe/ licioꝛ eſt felix apte incedens qᷓ; felix LIBRO inepte incedẽs ceteris pibus. ¶ Bicit ꝙ ſi cõnumerata fuerit cũ aliquo bo no manifeſtũ eſt ꝙ eligibilioꝛ erit cuʒ lllo bono qᷓ; ſine illo.pꝓbat aũt h. Cuiꝰ mi. ibi incipit Supabundantia l. ma ioꝛ ãt ibi Bonũ ãt Seinde cum di/ cit Perfectũ vtraq; =pylogat.d. ꝙ felicitas eſt bonum perfectuz q;tũ ad ſcòam cõcluſiõeʒ ⁊ per ſe ſufficiẽs q;/ tum ad terciã ⁊ opatoꝝ finis q;tũ ad pꝛimã Sed foꝛte felicitatẽ Hic pꝛo bat quintã cõcluſiõem ſic pꝛocedens pᷣmittit eni aliqualẽ ꝓplogũ. 2. pꝛobat ꝓpoſitũ ibi. Quẽadmodũ.ʒ: qodam ſuppoſitũ ibi Ntꝝ igit᷑ ¶ In pꝛolo/ go dicit ꝗd ſuppõit᷑.ſ.felicitatẽ eẽ op timũ bonũ ꝗd deſiderat᷑.ſ.ꝙ iſiud fiat LAmpliꝰ manifeſtũ] .3.? ꝗqd pᷣmittitur ſcʒ ꝙ iſtud manifeſt ſi ſũmat᷑ homĩs opus ꝓpꝛiũ Geindeſ Quẽadmodũ lſiic pꝛobat ꝓpoſitũ tibicẽ vt tibicen ⁊ ſtatinficꝰ vt ſtatuificꝰ ⁊ quilibet arti/ fex vt talis artifex ſe habet ad ſuũ fi/ nale bonũ.ſicut hõ vt hõ ſe hʒ ad ſuũ ſed ꝗlibet artifex in opatõe ſibi ꝓpꝛia hʒ ſuũ finale bonuz. ergo homo vt bõ in opatione ſibi ꝓpꝛia hʒ ſuum finale bonum.hoc tamẽ ſuppoſito ꝙ hoĩs vt homo ſit operatio aliqua.huius rõnis ponit᷑ ſola cõpatio ⁊æ patet¶ Seinde LEtrũ bᷣ ꝙ eſt ſuppoſitũ] Pꝛobat du plici rõne ſcòa ibil Ael quẽadmoduʒ J.pꝛuma rõ implicat duo media vnum a minoꝛi.ex quo poſſet ſic argui.ſi ꝗq/ dem minus videt᷑ ineſſe ineſt ⁊ illð ꝙ magis ſed minus videt᷑ ꝙ textoꝛ ⁊ co riarius haberẽt ꝓpꝛias opationes qᷓ; de hoĩe cum textoꝛ ⁊ coꝛiarius dicãt ſm artẽ ⁊ nõ ᷣm naturazʒz. bomo vero fſm naturã ⁊ tñ illi hñt ꝓpꝛias opatõ nes ĩquãtũ ſũt tales artifices. homo inquãtũ hõ debet habere.¶ Aliud me dium eſt ex impoſſibili ex quo ſic põt argui.ſi hoĩs inquãtũ homo nulla eẽt opatio hõ eẽt ocioſũ aĩal in natura.cõ ſequẽs ẽ ĩpoſſibile.g̊ ⁊ añs. Iſta duo media płᷣs tangit ſub quadã yronica qõne.d.vtꝝ igit᷑ textoꝛiſ ⁊ coꝛiarij ſũt opa quedã ⁊ actꝰ hoĩs vero nullũ ſed eſt aliqd ocioſum in nã.q.d.ꝙ etlã de pᷣ dubitare eſt incõueniẽs. Seindel Aktł quẽadmodũ pbat idẽ intẽdẽs ſic arguere. quẽadmodũ ſe hñt ſingule p tes hoĩs ad opera ſua ſic ⁊ hõ ad ſuũ opus ſed ſingule ꝑtes hoĩs hñt opatõ nes ſibi ꝓpꝛias ſicut oculłꝰvidere ma/ nus texere vel edificare pes ãbulare ⁊ ſic de alijs.g hõ pᷣter has opationeſ ptiũ babebit ſuã.¶ Sed b obijcit᷑ du pliciter. pꝛĩo de hĩtibꝰ.ſcõo de ꝑtibus pꝛiĩo.qꝛ opatio hoĩs vt hõ ẽ vel flet vᷣʒ aliquẽ hitũ vel nõ.vᷣm videt᷑ incõneni ens qꝛ ex opatiõibus generat᷑ bitꝰ ⁊ geniti pficiũt opatiões pᷣcedẽtibꝰ ſileſ vt.j.li.ſcòo. ecn in ſequẽti dicet ꝙ opatio hoĩs optĩa eſt ſ̃ᷣm virtutẽ ho minis que quidẽ eſt hit.vt.j.dicet᷑ li: ſcoo. ¶ Si ãt det᷑ pꝛimũ ꝙ opatio ho minis fiat ſᷣm hitũ tũc ſequet᷑ ꝙ pᷣter o peratiõem illiꝰ hitus ſit alia hois opa tio.ſi argumẽtũ phᷣi fuit bonũ qꝛ ſi ha bitꝰ accñtalis ſtatuifici vel coꝛiarij hʒ ꝓpꝛiã opatiõem.ita dico de iſto habi/ tu ᷣm quẽ fiet opatio hoĩis ⁊ ita pceð ret᷑ in infinitũ vel nulla erit opatio ho minis que nõ ptineat ad aliquẽ hituʒ De ptib aũt ſic obijcit᷑.qꝛ illa ho minis opatio vel eliciet᷑ a toto hoie ſi mul vt includit oẽs ptes vł ab aliqua ptiũ.pꝛimũ dari non põt.qꝛ nulla põt eſſe opatio que ſił elitiat᷑ a manu abo culo ⁊ a pede. Si ᷣm detur. ſeꝗt᷑ ſi ar gumẽtũ phᷣi eſt bonũ qð pꝛecedat᷑ in infinitũ in opatiõibꝰvel ꝙ homo nullaã habeat opatiõem pᷣter opatiões ptiuzʒz cuiꝰ oppoſitũ dicit phᷣs. ¶ Ad euidẽtiã iſtoꝝ ſũt accipiẽde due regule.Mz/⸗ ma talis eſt ꝙ nulł hitus determinatꝰ alia bõitate a bõitate hoĩis hʒ eãdem opatiõez cũ hoĩe vt hõ eſt.(¶ Scda ꝙ; oĩs hitꝰ ꝗ ẽ vel bõitas hoiĩs vel deter/ minatꝰ bõitate hoĩs hʒ eãdẽ opatiõeʒ cũ hoĩe vt hõ eſt. ¶ Exẽplũ de vtraq; ſtatuificꝰ dicit hitũ ꝗ nõ ẽ bõitas hoĩs vt deẽminatꝰ bõitate qua detmiat᷑ bo mo. nõ enum ſequit᷑ ꝙ ſu bonuſ homo ii in Nnos leng gobon Nocki Pbone hehes Ne Wenide Nemnn ſiwli fhanns op⸗ (leie Negtobois ſe⸗ gder ſans be Cir 5ãs Pperarioh llueqꝛe⸗ Motß hoi Nbſenſtin Wliſel N Nnde sſt ſnge bö dſii bitop deren, Zäbllare Ppenone rct de N ubes nafiaß kinönen aakbid inb'flel gendidi Virud N diil epao neigiero urso ni corimi eiſio had iu pee topand ho Aiqgribi t. illah n bheſt tabalue Gunla aand dbd m. ſi PMeini Ag vmmni nglhn inerni hosien hois ſeln geid md iinenn i itsn 1efin. ſu n M qꝛ eſt bon ſtatuificꝰ nec ecõuerſo qua re operatio vtriuſq; ñ ẽ eadẽ qð ꝓbat qm̃ idẽ hitus vel eadem bonitas facit bonũ hñtẽ ⁊ reddit bonã opatiõem.ſʒ eadẽ bõitas nõ facit bonũ hoĩiema bo nuʒ ſtatuif̃icũ.ꝗ nec opus vtriuſq; red dit bonũ.quare vtriuſq; opꝰ nõ ẽ ideʒ opus cuʒ eadẽ ſit bonitas vtriuſq; o/ peris.quare ſi bonitas nõ eadẽ nec o pus ide rli de ſcoa. Juſt dicit hitũ qui eſt bõitas determinãs hoiĩem ⁊ eadẽ bonitas determinat hoiem ⁊ iuſtũ. vñ oĩs bonꝰ hõ eſt iuſtꝰ hõ.⁊ bo nus hõ eſt bonꝰ iuſtꝰ.vñ eadẽ eſt ope⸗/ ratio hois ⁊ iuſti hoĩis qꝛ bõitas red/ dens boiem bonuũa iuſtu bonũ reddit opꝰ iuſtũ ⁊ opus bũanũ. ¶ Rer bᷣ di⸗ cẽdũ ad pꝛimũ ꝙ operatio hoiĩs elicit᷑ fm hitũ eadẽ bõitate termiatũ qua determiat᷑ hõ. ⁊ iõ ibi ẽ ſtatꝰ. ꝓbᷣs aũt argunt de religs hitibꝰ ⁊ bñ. vñ nõ eſt ſile de iſtis ⁊ illis.¶ Ad ſcòm dð.per duas regulas ſilłes pᷣcedẽtibꝰ. quaruzʒ pꝛĩia ẽ.ꝙ niła ꝑs determiabił alia bo nitate a bõitate hoĩis hʒ eandẽ opera tiõem cũ hoĩie. 2 q? ois pars deter/⸗ minabił bõitate hois hʒ eãdẽ opera⸗/ tiõem cũ hoĩe.Exẽplũ de pꝛia.nõ eni oĩis bonꝰ oculꝰ vel bõa manꝰ vel bonꝰ pes eſt in bono hoie.nec oĩis bonꝰ hõ bʒ bonos oculos vel bonas man vel bonos pedes. ¶ Exẽplũ de ſca. volũ tas eni determiat᷑ eadẽ bonitate qua determinat᷑ hõ.vñ oĩs bonꝰ hõ bzʒ bo⸗ nã volutatẽ ⁊ oĩis hñs bonãũã volũtateʒ eſt bonus homo.quare eadem eſt ope ratio hois vt hoĩis ⁊ bũane volũtatis. ¶ Wer bᷣ ad ſcazʒ obiectiõeʒ do. ꝙ o⸗ peꝛatio hoĩs eſt operatio alicuiꝰ ꝑtis qꝛ illiꝰ ꝗ determĩat᷑ bõitate hoĩs ⁊ i i la eſt ſtatus.de reliꝗs ãt ptibꝰ arguit płᷣs. ¶ Eñr ibil QAuid igit᷑ vtiq; ꝓbat ſextã cõcluſiõeʒ intendẽs ſic arguere operatio hoĩs vel eſt ꝑtis vegetatiue vel ſenſitiue vel intellectiue nõ vege/ tatiue qꝛ cõis eſt nobis ⁊ plãtis.ope ratio tũ hoĩs vt hoĩs eſt ꝓpꝛia hoĩ nec ptis ſenſitiue:qꝛ ſilłr illa cõis eſt nohᷣ à bꝛutis.reſtat ꝙ ſit ptis rõnẽ hñtis qꝛ tñ rõem bñs dicit᷑ dupłr.vno modo pꝛincipaliter de hñte ⁊ operante per rõem.alio modo minus pꝛincipaliter de illo ꝙ eſt bene pſuaſibile per ratio nem. nunc ergo dicit ꝙ operatio hoĩ ꝓpꝛia in qua conſiſtit humanũ bonuʒ eſt partiſ pꝛincipałr rõez habeni.pꝛi mi ſillogumi ponit minoꝛẽ ⁊ patzʒ. ſe cũdi que incipit ibil Huius autẽ boc idem ponit ſpecificatiõem cõcluſioniſ illate ⁊ patet¶ Motãdũ aũt ꝙ ex iſta rõne apparet ꝙ płᷣs in parte pᷣceden ti non intendebat operatiõem hbomis excludere a quacũq; parte hoĩs ¶ Eõ ſequẽter ibil Si autẽ eſt opus Mꝛo/⸗ bat ſeptimã cõcluſiõem ſic pꝛocedens pꝛimo ponẽs fundamẽtum rõnis.ſcòðo rationẽ per quã pꝛobat concluſionem ibil Si ãat ſic icit ergo pꝛimo ꝙ ſi eſt opus hois vt homĩs operatio anune ſᷣm rõem vel nõ ſine rõne.dicit autem opus ſᷣm rõem opus volũtaſfᷣ.dicit aũt opus non ſine rõne opus intellecè ꝙ eſt ipamet rõ nõ ſᷣm aliã rõem¶ Hijs ergo ſuppoſitis dicit ꝙ idem eſt opus huiꝰ operãtis cuiuſcũq; ⁊ bui ſtudioſi operantis quẽadmodũ idem eſt opus cythariſte ⁊ opus ſtudioſi cythariſte ⁊ h̊ͥ vłr. Similiter eſt in oibus appoſi ta tamẽ abundantia bonitatis ad opꝰ ſ̃m virtutem a qua dicitur operãs ſtu dioſus.i.bonus qð apparet qꝛ idem opus eſt cytharizare ⁊ bene cythari/ ʒare.ſed cytharizare eſt opus cytha/ riſte bene cytharizare vero eſt opꝰ ſtu dioſi cythariſte. ergo opus cythari⸗/ ſte ⁊ ſtudioſi cythariſte eſt ideʒ opus Hoc ergo pꝛemiſſo tanquã funda/ mento pꝛobat concluſiõem ibil Si au tem ſic Arguens ita operatio homĩs ſtudioſi eſt bonum humanũ.ſed opera tio ᷣm virtutez eſt operatio homis ſtu dioſi ⁊ boni.ergo operatio ᷣm virtu/ tem humanaʒ eſt bonum hominis.bu ius rõis pꝛĩo põit maioꝛẽ ĩpetẽs alia ſuperiꝰ dcã.d.Si ꝓ qꝛ.qꝛ ponimꝰ vita qᷓ;dã ⁊ operatiõeʒ vitalẽ ⁊ actũ cũ rõ — 4 LIBRO ne eſſe opus hoiĩs ſed ſtudioſi hoĩs po nimus hanc operatiõem actã bña op time.ſic ꝙ in ea cõſiſtat felicitas ⁊ bo num hoĩs( Geinde ibil Anũqðq; ãt J.ponit minoꝛẽ.d.ꝙ vnũqðq; bene ꝑ ficit᷑ ᷣm ꝓpꝛiã virtuteʒ qꝛ virtus facit ipᷣm ſtudioſũ ⁊ bonũ ⁊ opatiõem eius reddit bonã.ſic ꝙ opꝰ fʒʒ virtutẽ ſemꝑ eſt operatõ ſtudioſi boĩis. ¶ meinde cõ cludit.d. ꝙ qꝛ h̊ manifeſtũ eſt ꝙ huma nũ bonũ ſiue felicitas eſt aie operatio vᷣm virtutẽ.exponit tñ cõmentatoꝛ.d. ꝙ ſi ſint plures virtutes bonũ hũanuʒ eſt operatio ſᷣm virtuteʒz pfectiſſimam ⁊ optimã.¶ CEñr ibi Ampliꝰ ãt pbat octauã cõcluſiõem.d.ꝙ ampliꝰ eſt ad dendũ in vita perfecta. ⁊ hoc ꝓbat ꝑ ſilłe.qꝛ ſicut aduentus vniꝰ irũdinis ñ facit ver nec vna dies facit annum. ita nec hoĩem felicẽ facit vna dies vel tẽ⸗/ pus paucuʒ ¶ Kotra hoc obijcit᷑. qꝛ ſu pꝛa cõtra platonẽ dixerat ꝙ diuturni⸗ tas non variat rõeʒ boni. hoc aũt dicit ꝙ includit᷑ in ratiõe boni felicis. ſine qua non eſſet felix bonũ.¶ Sicendum ꝙ bonũ põt ſũmi dupliciter. vno mo/ do in ſe ᷣm ꝙ eſt aliqua determinata ſpẽs boni ſicut voluptas vt voluptas ſpeckatio vt ſpecłatio.Alio mõ vt bo/ nuʒ ſũmitur in bitudine ad hñtem ſᷣm cõez rõeʒ bõi qꝗͥ dicit ↄueniẽtiã hiti ad hbñtẽ.pꝛĩio mõ bonũ ñ variat᷑ fᷣm maiꝰ ⁊ minꝰ ſᷣm diuturnitatẽ. ita enĩ põt eẽ intenſa delectatio momẽtanea ſicut ðᷣ lectatio diuturna ⁊ hoc modo ppᷣs lo⸗/ qbatuꝛ ſuperius qð patet per exem/ plũ de albedine. 2? mõ bonũ variat fʒ maius ⁊ minꝰ per diuturnitatẽ.me lienĩ cuicũq; eſt dubiũ bñ eſſe ⁊ bene viuere qᷓ; vna ſola die⁊ hoc mõ loꝗtur hic ppᷣs.vñ diuturnitas in bono eſt q/ dam ps boni.Ex pᷣdictis colligi põt deſcriptio hũani boni ſeu felicitad hu mane dicẽdo ꝙ eſt bonũ finale ſimpli citer pfectũ per ſe ſufficiẽs maxie ap/ petibile ⁊ operatio hoĩs vt homis ᷣʒ ptem pꝛincipaliter rõnem hñtis ⁊ f᷑ʒ inclinatiõem pfectiſſime virtutis pma nens in vita perfecta. LCectio ſexta. Ircũſcribat᷑ igit᷑ ¶ Montq; pvs felicitatẽ deſcripſit.Cõ⸗ equẽter ſufficiẽter deſcriptã oñdit declarãs h̊ quadruplici rõe ſcʒ rõne tpis.rõne materie pñiᷣ ibi. e miniſſe . Rõne finis ibil Et intentuʒ Jinquãtum rõne pꝛincipij ibil Hõ ex petendũ aũt Picit g̊ pꝛio.ꝙ bonũ hu manum circũſcribat᷑.i.aliquali circũ/ locutiõe deſcribat qm vᷣm tꝑs bᷣ ſufficit q́;tum ad pñs.qꝛ poſteri pfeciꝰ de/ ſcribetur.ſuper h̊ autẽ tangit quatuoꝛ media.pꝛimũ.qꝛ ſicut ꝑptes tpꝑis ſucce dunt ſibi inuicẽ ſic pꝑtes operis ſucce/ dunt ſibi inuicẽ q́;tum ad fieri. nulluʒ enĩ opus ptes hñs fit totũ ſił ſed pꝑti/ culatiʒz.quare opoꝛtuit hoc mõ facere pñs opus.i Scðm.qꝛ tꝑs videt᷑ etiaʒ eſſe inuentoꝛ talium.⁊ bonus coopꝑa/ toꝛ opm tẽpus eſt cã qꝛ vnuſqſq; me/ dicans indiget tẽpoꝛe ad veritatẽ pfe cte cognolec⸗e.(Mercii .qꝛ artiũ iam inuentaꝝ iam facta ſũt ad additamen ta ⁊ iõ nõ eſt incõueniẽs ſi ad deſcri⸗/ ptiõem boni bũani poſitã ſupꝛa ſup/ addant᷑ additamẽta¶QAuartũ. qꝛ oĩs hoĩs intelligẽtis intereſt apponere in opere ꝙ deficit vt per ſucceſſum tpis cuncta negotia ſua recipiãt ſupplemẽ ta.Beincde ĩbil Reminiſſe auteʒ Seclarat idem rõne materie.d.qꝙ me miniſſe nos opoꝛtet dictoꝝ in ꝓhemio ca.2. videlicet vt nõ in oibus materijſ qramꝰ ſiłem certitudinẽ.ſed in ſinguł fſm modũ cõgruentẽ ſubiecte materie vel nature.mã vero pntis negotij mo dum exigit figuralẽ ⁊ groſſum. vt dem̃ eſt in ꝓhemio.quare bonũ hũanũ ſuffi cienter ẽ deſcriptũ.licet deſcriptio iſta ſit figurał ⁊æ groſſa.Peinde ibil Et in tentum ¶ Beclarat idẽ rõe finis dãs pꝛĩo regulã ꝙ in oĩ doctrina certitudo eſt inquirẽda intm̃ inquãtum ꝓpꝛium ⁊ expediẽs eſt doctrine. qð declarat᷑ exẽplo qꝛ domoꝝ tecto? ⁊ geometra differẽter ingrũt rectitudinẽ linee vel — — ⏑ —— — — — lie ſati Ge ſeer ia nn Aci⸗ lacotn⸗ Pinetpt ſeſuſc neſclil ice Ppp⸗ duo doe niiſinge eedecd laträſi noritian minet hagn ntld. lapꝛict Amiciit ulafii⸗ — w u, wani anieſg icet immen, Ne büb Sbſcfen i R/ 1 anne Pps ſuce s ſuece, n. ul, ſeäp, möfin nidei n s (N, cgin⸗ vmarin ornidian diuamen upraſh, n gos ponerein ſum tis ſupplene ſeaez KdNW MPeni⸗ s unn 1ſcdinſe biege hunt tsNion n. t ieeſtn nu ne ghud⸗ nt N R il. anguli. qꝛ tectoꝛ inquãtũ expedit ⁊ ẽ vtilis ad opus eius.geom etra vero in quirit amplius quid eſt vel quale qd ẽ Speculatoꝛ eni videt᷑ eſſe geometra. quare ſᷣm eundẽ modũ in ꝗbuſtibet ar tibus eſt agẽdum vt extra opa neceſ⸗/ ſaria artiũ fiãt plura opera qᷓ; opibus artis vel ſciẽtie ſint neceſſaria ſed fini huiꝰ ſcie ſufficit cognoſcere figuraliter ⁊ groſſe felicitatẽ quare ⁊c. e de ibi. Hõ expetẽdũ ãt veclarat ideʒ rõne pꝛincipij.⁊ pꝛio aſſignat rõnem generalẽ. d.ꝙ nõ eſt exptendũ pꝛinci piũ vel cãm ĩ oibus ſiłr qꝛ pꝛincipia nõ habet pꝛincipia nec cãs.quare de illis ſufficit cognoſcere qꝛ: ſed deſcri/ ptio felicitadᷣ eſt pꝛincipiũ in ſcia iſta. de ipᷣa nõ oʒ amplius petere ꝓpter ꝗd.2: rõem ſpãlem ibil/ Pꝛincipioꝛuʒ j.d. ꝙ pꝛincipioꝝ quedã ſunt cognita inductõe ſicut naturalia que vnica ſen ſatiõe cognoſci nõ pñt.Qð enĩi omne graue deſcẽdat nõ eſt cognitiõe vnica ſʒ frequẽti ſenſatiõe. vñ nãlis ſcia reꝗ rit experientiã que plures regꝗrit ſen/ ſatiões ex ꝗbus deducſ̃ per modũ in/ ductiõis fiet vłe pꝛincipiuz arũ ⁊ ſcie Quedã ãt ſenſu ſicut mathemathica que ex ſenſatiõe pꝛia nõ pꝛecedẽte ex periẽtia cognoſci pñt cũ ſufficiẽti eni/ dẽtia.⁊ iõ puer põt eſſe mathematic Quedã ãt cõſuetudine ſicut moꝛalia⁊ iſta cõſuetudie cognita minꝰ ſũt cetera pꝛincipijs a duplici mõ cognitis. qua re ſufficit minoꝛ certitudo in deſcriptõ ne felicitadᷣ q; in deſcriptõe mathema tice ꝓpoꝛtiõis. 2⁊ ibil Zalia ãt dat duo documẽta.pꝛimũ ꝙ temptãdũ eſt vti ſingulis⁊ ptrãſire ſingula pꝛicipia ꝓcedẽdo ad finẽ fʒ ꝙ ipᷣa ſũt apta na ta trãſiri. Scòm ꝙ ſtudẽdũ eſt quałr notitia inchoata per pꝛincipia bñ ter minet᷑ ⁊ finaliter cõplexat᷑. 4 ibiſ Magnũ eni.dat rõem vtriuſq; docu iti.d.ꝙ magnũ auxiliũ pᷣbẽt ad ſequẽ tia pꝛĩcipia pꝛiꝰcognita.vñ vr plus qᷓ; dimidiũ toti eẽ negotij pꝛincipiũ. qꝛ multa fiũt manifeſta ꝑ ipᷣm eoꝝ quoꝝ notitia inquirit᷑. tuoꝛ iqrẽda. ¶ Mꝛio vtꝝz hũa na felicitas ↄſiſtat in vno bo o vel in plibus. 2? vtꝝ bonũ ꝓpt᷑ ſe X nõ ppter alteꝝ appeuibile ſit meli⸗ bono ꝓpter ſe ⁊ pꝓpter alteꝝ appeti/ bili. ʒ? vtꝝ opatio in qua pꝛincipałr cõſiſtit felicitas ſit opatio intellectꝰ vł volũtatis. 4? vtꝝ pꝛincipiũ ſit płꝰ qᷓ medietas totius operis . X pꝛĩo arguit᷑ ꝙ cõſiſtat ĩ płi uſ nõ tm̃ in vno.pꝛio qꝛ vni xcũ bonũ nõ includit honoꝛeʒ voluptatẽ ⁊ virtutẽ cũ iſta ſint plura. ſed felicitas h includit qꝛ pꝑ hᷣ ſi vnica ſuſpicamur nos fieri felices vt dictum eſt in ſcoa cõcluſiõe.̊ felicitas nõ eſt vnicũ bonũ ſʒ plura. 2? qꝛ vnicũ bo/ num nõ ſufficit ꝓ felice ⁊ parẽtibꝰ ⁊ filijs ⁊ vxoꝛe:ſed felicitaſ ſufficit vt di ctũ eſt in ſcdᷣa cõcluſiõe g̊Q ⁊c. . quia vnicũ bonũ cõnumerari põt inter que H euidẽtiã pᷣdictoꝝ ſũt qua/ cũq; alia bõa.felicitas ãt nõ: vt dictuʒ eſt in 4e cõcluſiõe ꝗ̊ ⁊ c ¶ Sʒ in oppo/ ſitũ eſt qꝛ eſt vna opatio hoĩs vt hoĩs. ot dictü eſt in y? cõcluſiõe ⁊ opatio ſo lius ptis rõem hũñtis.vt dictũ eſt in : cõcluſiõe ⁊ opatio vniꝰ pfectiſſime vir tutis.vt dictũ eſt in : cõcluſiõe. feli citas eſt vnicũ bonũ qð eſt ipᷣa opatio Bicẽdũ ꝙ felicitas põt ſũmi triplici ter. vno mõ ꝓ obiecto felici.alio modo p ſtatu felici.3? mõ ꝓ ſũmo bono inhe rente hoi felici ibet at iſtoꝝ põt adhuc ſũmi dupłr. obiectũ nãq; felix ẽ duplex. vnũ pꝛimariũ eẽntiale alten ſcdariũ ⁊ accñtale. Itez ſtatꝰ felix põt dici vnꝰ dupkr. ſ. veritate integritaſi æ Gitate ſimplicita᷑ ⁊æ vnigenitaſ. ¶ Itẽ ſũmũ bonũ qð eſt in felice põt ſũmi du pliciter. vno mõ pᷣciſe ꝓ bono inberẽ/ te. alio mõ ꝓ bono qualitercũq; inexi ſtente ſm iſta pono ſex cõcluſiones pꝛĩo ꝙ felicitas cõſiſtat in vnico bono obiectuali ⁊ eẽntiali.2? ꝙ cõſiſtit ĩ płi huſ ſcarijs ⁊ accñtalibꝰ. 3? ꝙ conſiſtit — IIBRO in vnico bono veritate integritaũ qtũ ad ſtatum. 4:ꝙ cõſiſtit in płibꝰ itegra tibus illum ſtatũ.? ꝙ cõſiſtit in vno ſũ mo inherẽte hoĩ.: ꝙ conſiſtit in duo⸗/ bus inexñtibus hoĩ C⸗imi pꝛobat qm̃ ſicut ſe hʒ homo ad ſuuʒ pᷣmoꝛdia le pꝛincipiũ a quo traxit oꝛiginẽ:ſic ꝓ poꝛtionbiłr ſe habet ad ſuũ finale bo/ num in quo vltimate accepturꝰ eſt biiĩ tudinẽ ſed ab vno ſolo pᷣmoꝛdiali pꝛi cipio extraxit oꝛiginẽ. igit᷑ in vno ſolo finali bono eẽntialiter æ vltimate ac/ cepturꝰ eſt btitudinẽ ⁊ ſic ꝑ cõſequenſ obiectuał felicitas hoĩs eẽntiałr cõſi⸗/ ſtit in vno bono.ſᷣm ꝓbat᷑.qm̃ quecũq; pñt adaugere gaudia recta felicitatis ſunt aliqualiter obiecta felicitaſ. Iſto apparet qꝛ talia reddũt felicitatẽ ma gis gaudioſaz ⁊ magis eligibilẽ. gau/ dium ãt qodam accñs eſt felicita: ſʒ plura ſũt talia bõa.ꝗſq; enĩ beatꝰ gau deret amplius ſalute pentum ſuoꝛum viſa q; nõ viſa.ꝗ plura ſunt bona acci dentalia obiecta felicitat. ¶ ercium ꝓbat᷑.qm̃ quecũq; tendẽtia ad pfectio nem vnius ſunt vnũ vnitate integrita tis:ſed oĩa bõa ex quibus reſultat ſta tus felix oꝛdinãtur ad pfectiõem vniꝰ qꝛ vnius hois.igit᷑ quecũq;ʒ talia ſunt vnum quadã inte gritate.¶ Aſſũptum apparet per boetiũ dicẽtẽ.ʒ.de cõſoł. li. ʒ. pꝛoſa 22 ꝙ btitudo eſt ſtatus oim bonoꝝ aggregatiõe pfectus.¶ Abi ſci endum quid eſt ſtatus que ſunt bona quõ cõcurrũt oĩa. ¶ Satus eſt deter⸗ minata pmanẽtia legibꝰ ꝓuidẽtie diui ne firmata¶ Gona vero pñt ſũmi du⸗ pliciter.vno mõ pꝛo hijſ que cõueniũt cuicũq;.alio mõ pᷣciſe pꝛo hijs que cõ ueniunt felicitati pſone.pꝛĩo mõ nõ ſũ mũtur hᷣ bona ſed 2 nõ eni eadem cõ ueniunt neq; eadẽ bona ſũt viro ⁊ mu lieri hoĩ ⁊ leoni angelo ⁊ hoĩ qᷓ;tũ ad ola. ¶ De cõcurſu ãt oim bonꝝ ſcien dum.ꝙ nõ fit ibi diſtributio pꝛo ſingu lis geneꝝ ſed pꝛo generibus ſinguloꝝ Non eni eſt poſſibile ꝙ eadẽ ſapia nu mero aggregetr i iſto ⁊ in illo. QAuar tum ꝓbatur. qm ad ſtatũ felicẽ reqrũt᷑ pfectiones intellect' appetituſ intel lectim ⁊ appetitꝰ ſenſitiui ⁊ ſenſuum ⁊ mẽbꝛoꝝ coꝛpis.̊ ãt ſunt plura.qua re ⁊c. ¶ Quitũ ꝓbat᷑.qm ſi pfectiões ſũme inherẽtes hoĩ eẽnt plures vel eſ ſent eiuſdẽ ſpẽi vel pluriũ eiuſdẽ ſpẽi eſſe non pñt qꝛ due foꝛme ⁊ maxime opationes eiuſdẽ ſpẽi ⁊ eiuſdẽ gradꝰ in eodem ſubiecto ſimul eſſe nõ poſſũt nec põt dici ꝙ ſint pluriuʒ ſpẽrum. qꝛ ſpẽs ſunt eẽntialiter oꝛdinate oꝛdine pfectiõis ⁊ nũquã ſunt eque pfecte qꝛ nõ eſt poſſibile duas pfectiões ſũmas eſſe in oꝛdine ſpẽꝝ.¶ Sextũ ꝓbat᷑.ex ſupradictis. ca.i.q.2. dictũ ẽ enĩ ꝙ fi⸗/ nis cuiuſcũq; ſoꝛme accñtalis inheren tis hoi ſiue ſit actus ſiue hitus eſt ipᷣe homo.finis ãt hoĩs eſt bonus homo⁊ finis hũane vite bona hũana vita. ita ꝙ iſtud aggregatũ ex nãli vita⁊ accñ/ tali bõitate ſupaddita eſt ſũmũ bonuʒ inexñs hoi.iſtud ãt ĩcludit iſta duo bo num nãle ⁊ ſupadditũ accñtale.¶Ad argumẽta igit᷑ dð. ꝙ in 2 32 4 cõclu⸗ ſiõibꝰ loꝗt᷑ pᷣs de ſtatu felici ⁊ de illo ꝓcedũt. 3? pꝛĩia argumẽta. ¶ In ſequẽ tibus ãt tribus cõcluſiõibus loquit᷑ de vnico ⁊ optio actu incluſo in felici ſta tu ⁊ de illo argumẽta in oppoſitũ ad/ iecta pꝛocedũt. ¶ Queſtio. 22. melius bono ꝓpter ſe appe/ ꝛimo qꝛ qðò eſt tãtũdẽ ⁊ ad huc amplius eſt maius:ſed iſtud bonũ eſt tindeʒ qꝛ ꝓpter ſe appetibile ſicut illud ⁊æ adhuc plus qꝛ ꝓpter alterum non tñ illud alið.igit᷑ hbonũ iſtud ẽ ma ius illo. 2 qꝛ felicitas eſt eligibili/ oꝛ mimo bono ſibi appoſito qᷓ; nõ ap/ poſito.vt dictum eſt in 4? cõcluſiõe.igi tur a ſiłi bonũ ꝓpter ſe appetibile eſt melius ⁊ appenbiliꝰ mĩma bõitate ⁊ appetibilitate ſibi appoſita qᷓ; nõ ap/ poſita.¶ Ponat ergo ꝙ h appetibili/ tas appoſita ſit appetibilitas ꝓpter alterum.quare ipᷣa reddet bonum ma E 2 arguit᷑ ꝙ bonũ ꝓpter ſe ⁊ ꝓpter alterũ appetibile ſit on libie nelie ſper lypt⸗ pine ſeütte 0pee hrgi Nlre y, lin lbſuecz eralte Ungltdari Woßanbe ſeni 1 3 Sin leſide ſerteſa ini Wine enium Umngn ikaie esſlle iſi 1Mne füge⸗ rͤſi NN ne aane eüaeg es ſünes ipbat,er enigfi, Zünberen ec ie Bbono ais. in iat aj mi bonn iſadvod⸗ ale 1e il nlee guif de tliciſta itüad, . Mae Nbeſ ſee, ice Adräbon Peibiria Fmium üihin. xſoijuc/ cclan iima ke⸗ ſuninen⸗ gis appetibile v per cõſequẽs magis bonum. ¶ In oppoſitũ eſt pᷣs. SLicen dum duobus pᷣmiſſis.pꝛĩo ꝙ appeti p pter alteꝝ contingit dupłr.vno mõ ʒ nãm. Alio mõ pᷣter nãz. ᷣm naturam quidẽ nũqᷓ; maius bonũ diligit᷑ ꝓpter minus bonũ:ſed ſemp minus bonuzʒz ꝓ pter maius bonũ.pᷣter naturã tñ dili/ gitur maius bonũ ꝓpter min ſicut a/ uarus dicit᷑ diligere deuʒ ppter nũmũ igit᷑ ̃̊ loquenduʒ eſt de appeti ꝓpter alterũ ᷣm naturã. 2. ſciendũ ꝙ nõ ap peti ꝓpter alteꝝ ſᷣm nãm cõtingit ex du plici cã.vna qꝛ iſtud qð appetit᷑ nõ habet ſupꝛa ſe maius bonũ ꝓpter qð poſſit appeti ᷣm naturã. Alia cauſa ẽ interioꝛ qꝛ videlicet bonũ qð appetit nõ eſt aptum natũ ſ̃m ſe oꝛdinari ad maius bonũ licet hẽat ſupꝛa ſe maius bonũ.puta cõſideratio geometrica li/ cet habeat ſupꝛa ſe maius bonũ.ſ.ſci/ entias nobilioꝛes. ipᷣa tñ non eſt ꝓpt illas ſed ꝓpter ſe tm̃. ¶ ijs p̃ᷣmiſſis ad queſtionẽ dicenda ſunt duo.pꝛio ꝙ bonũ appetibile ꝓpter ſe ⁊ nõ appe/ tibile ꝓpter alterũ eſt carẽtiaæ unpoſ ſibilitate maioꝛis ⁊ ſuperioꝛis boni ẽ melius quocũq; bono ꝓpter alterum appetibili. 2. ꝙ bonum nõ appetibi le ꝓpter alterum ex carẽtia interioꝛiſ aptitudims q;tũcũq; ſit ꝓpter ſe ap/ petibile nõ eſt melius quocunq; bono pꝓpter alteꝝ appetibili zimũ pꝛo bat᷑ qm̃ bonũ illud quo nõ eſt mai eſt melius quocũq; bono quo eſt marſed bono nõ ꝓpter alteꝝ appetibilt ex ca rentia ſuperioꝛis boni nõ põt dari ma ius ſine cõtradictõe.quocũq; tñ bono ꝓpter alteꝝ appetibili ſᷣm naturã cõ/ tingit dari maius bonũ.vt patz ex pꝛi mo pᷣambulo.igit᷑ huiꝰ bonũ nõ ꝓpter alterũ appetibile eſt meliꝰ ⁊ pfectius ſq; bono ꝓpt᷑ alterũ appenbili. Scom pꝛobat᷑ quadrupliciter. pꝛio qꝛ cõſideratio ethica melioꝛ eſt cõſið ratiõe geometrica: ſʒ cõſideratio ethi ca eſt appenbilis ppter alteꝝ.qꝛ pꝛo pter rcitudinẽ appetitꝰ cõſideratio ge ometrica nõ:cum ſit operatio ſimplici ter ſpeculatiua.̊ bonũ pꝛopter alteꝝ appetibile eſt melius aliquo bono ꝓpꝓ/ ter ſe nõ ꝓpter alterũ appetibili. ESganden aſſũptam ꝓbo. qm̃ cõſi/ eratõ de melioꝛi obiecio nobilioꝛ eſi ↄſideratiõe de ignobilioꝛi.dicẽte phᷣo i12. methaphiſice.ꝙ melius eſt parum ſcire de rebꝰ nobilibꝰq; multũ de igno bilibꝰ. cõſideratio aũt ethica eſt de ho mine ⁊ hoĩs virtute ⁊ eius felicitate ⁊ incõpabiliter nobilioꝛa ſunt lineis angulis ⁊ ꝓpoꝛtiõib de quib eſt cõ/ ſideratio geometrica. quare bᷣ nobili/ oꝛ eſt illa. 2? qꝛ cõſideratio pꝛudẽtia lis melioꝛ eſt ⁊ nobilioꝛ cõſideratiõe geometrica ſed hᷣ eſt ppter alteꝝ. In/ tellectꝰ nãqʒ pꝛacticꝰ rõcinatiuꝰ ĩ quo eſt pꝛudẽtia ſemp rõcinat᷑ gra alicuiuſ illa vero geometrica nõ eſt ꝓpter alte rum. quare bonũ ꝓpter alterũ appeti bile:melius eſt aliquo bono ꝓpter ſe appetibili.¶Cõpatiõem aſſũptã ꝓbo qm̃ qð eſt cõe bõis ⁊ malis minꝰ bo/ num eſt q; ppꝛiũ bonis ĩter accñtalia bona. Iſtud apparet qꝛ bonũ minus excludẽs malitiã eſt minꝰ bonũ bono malitiã amplius excludẽte:ſed cõſide ratõ geometrica cõis eſt bonis ⁊ mał j.ij. li.6: ca. dicit᷑ ꝙ malicia nõ coꝛrũ/ pit oẽm eſtimatiõem.puta ꝙ triangu/ lus habet.ʒ.vel dyameter nõ cõmen/ ſuratcoſte:ſʒ eã que ð agibili.vñ bonꝰ vel malus põt eſſe bonus geometra. pꝛudentia vero hoĩs eſt ꝓpꝛia.nemi/ nẽ eniĩ cõtingit eſſe pꝛudẽtẽ ſine virtu te.j.li.õ.⁊ nullus mał eſt pꝛudẽs li. 7.quare pꝛudẽtia nobilioꝛ eſt q; geo/ metria 3. qꝛ ſenſitiua hoĩs nobilioꝛ eſt ſenſuiua bonis.ſed ſenſitiua hoĩs eſt pꝛopter alterũ qꝛ ꝓpter ptem itel lectiuã.illa vero nõ.igit᷑ ꝙ eſt pꝛopter ſe ⁊ ꝓpter alteruzʒ nobilius eſt aliquo ꝙ eſt ꝓpter ſe tm̃. 4 qꝛ poſitis duo/ bus bonis ꝓpter ſe appetibilibꝰ poſi to ꝙ alteri illoꝝ addat᷑ cãlitas ⁊ cõti/ nẽtia maioꝛis boni.quero vtꝝ bonum cui factum eſt iſtud additamẽtũ ſit de/ IIBRO. terioꝛatum vel melioꝛatũ:ſi melioꝛatũ babeo ꝓpoſitum qꝛ per additamẽtum factũ ẽ appetibile ꝓpter maius bonũ ⁊ ita nüc appetibile ꝓpter alteꝝ me/ lius qᷓ; pꝛius cum eſſet appetibile pꝛo pter ſe tĩñ ⁊ per ↄñs ti poterit auge ri eiꝰ melioꝛatio ꝓpt multiplicatiõem talis additamẽti ꝙ excedet aliud bo⸗/ num ꝙ ſecum fuerat poſitũ.Si dicatur w eſt deterioꝛatũ cõtra.qꝛ tũc bonum de terioꝛaret᷑ ex bono appoſito cu op poſitum habet᷑ in textu. cũlitas enim boni bonũ qdam eſt: aliter non eſſet appetibilis¶ Ad argum̃ta dõ.ꝙ ppᷣs coõpat boõa ꝓpter alteꝝ appetibilia ad illud alteꝝ ⁊ tunc conſtat ꝙ illud alte rum eſt maius ⁊ melius iſtis. iuxta ex poſitiõem dataʒ in pꝛio pambulo non loquit᷑ aũt generaliter.qð apparet qꝛ voluptas honoꝛ virtus ⁊ ſilia dicit eẽ appetibilia ꝓpter felicitatẽ quã pᷣſtãt oibus iſtiſ¶ Argumẽta in oppoſitũ cõ cludũt ſcõᷣam cõcluſiõem ⁊ non plus Aueſtio. i. Eʒ3 arguit᷑ ꝙ opatio hoĩs in qua cõſiſtit felicitas nõ ſit vo qꝛ pꝛimũ obiectũ volũtaᷣ nõ eſt actus volunta:ſed felicitas eſt pꝛimũ obie ctum volũtan. nõ eſt actus vel opatõ volũtatis. 2. qꝛ cõſecutio fims non conſiſtit in opatione volũtatis ſed feli citas eſt cõſecutio finis. felicitas nõ conſiſtit in opatione volinatis.Ma⸗ ioꝛ ꝓbat᷑ dupliciter. pꝛio qꝛ voluntas dupliciter reſpicit finẽ.vno mo abſen tem per deſideriũ ꝙ non eſt cõſecutio finis.imo ſupponit finẽ nõ cõſecutum ſed abſentem. Alio mõ vt pitem ꝑ de lectatiõem ⁊ hᷣ delectatio non eſt cõſe cutio ꝗqnimo pᷣſupponit eaz per pniia ⁊ notitiã intellectꝰ.quare neutro mo opatio volutatis eſt cõſecutio fſinis. oec id declarat᷑.ſcᷣo ſic.qꝛ ſicut a uarus pᷣſtituẽs ſibi finẽ de pecunia no coõſequit᷑ eam per actum volũtatis ſed per actum virtutis exterioꝛis ſic ſuͤr ẽ in ꝓpoſito reſpectu veri finiſ. 3:? pꝛin cipaliter.qꝛ felicitas eſt oꝑatio partis luntatis ſed intellectus. pꝛĩo pꝛincipalr rõem hñtis ⁊ intelligẽtis ſed intellectꝰ eſt huiuſmõi.ipᷣe nãq; ſo lus intelligit:nõ volũtas.gꝗ ⁊ c. ꝗqꝛ ſi felicitas cõſiſteret in actu volũtatis tunc nobilioꝛ eſſet operatio intellectꝰ pꝛactici qᷓ; ſpeculatiui iuxta dicta in p̃cedenti queſtione.Cõſideratio nãqʒ; pꝛactica eſt ꝓpter ſe eligibił ſicut ſpe culatiua tam bᷣ eſſet eligibił ꝓpter maius bonũ qꝛ ꝓpter actũ voluntatis felicẽ.ↄñs eſt falſum.igit᷑ ⁊ añs.qð ãt cõſequens ſit falſum ꝓbat᷑ tripliciter. pꝛimo qꝛ obiectũ intellectus ſpecula tiui qui cõſiderat de diuinis nobiliꝰeſt intellectu pꝛactico qui cõſiderat de re bus hũanis.igitur iſtiꝰ opatio eſt no/ bilioꝛ opatiõe illius. 2? qꝛ in intelle ctu ſpeculatiuo ⁊ in actibꝰ eius cõica mus cum angelis nõ in intellectu pꝛa ctico.igit᷑ iſte eſt nobilioꝛ illo. 3:quia intellectus ſpeculatiuꝰ habet in ſeipᷣo finẽ ſuũ:pꝛacticus ãt nõ¶ Sed in op/ poſitũ eſt qꝛ felicitas cõſiſtit in opatõ ne virtutiſ heroyce que in volũtate nõ in intellectu cõſiſtit. nõ enim fuit he⸗ ctoꝛ multũ excellens in ſciẽtijs de quo tamẽ dicit᷑.j.li.⁊.fuit puer heroycus. BSicẽdum ꝙ felicitas pꝛincipaliꝰ cõ iſtit in operatiõe volutatis q; intelle/ ctus qð pꝛobo ſic. In opatiõe pfectii ſime virtutis cõſiſtit felicuas:ſed opꝑa tio pfectiſſime virtutis eſt opatio volũ tatis.igit᷑ in opatione volũtatis conſi ſtit felicitas.Qð ãt pfectiſſima virtus ⁊ eius operatõ ſit in volũtate ꝓbo ſic. is virtus reddẽs hoiem ſimpłr bo/ nũ pfectioꝛ eſt quacũq; virtute nõ red dẽte ſimpłr hoĩeʒ bonũ. Iſta apparet tripliciter. qualis eĩi ẽ oꝛdo inter act foꝛmales virtutũ vel quarũcũq; foꝛma rum talis eſt oꝛdo virtutũ vel foꝛmarũ adinuicẽ cũ in actu foꝛmali viriuñ iclu daf eẽntialiter ipᷣa virtus:ſed actꝰ foꝛ malis qui eſt hoiez eſſe ſunpliciter bo nũ pfectioꝛ eſt oĩ actu inherẽte homi/ m quo homo nõ eſt ſimpliciter bonus aliter homo ſimpłr bon non eſſet p/ fectioꝛ hoĩe nõ ſimpłr bono. Cui op poſitũ dicit phᷣs tripłr.pꝛĩo ꝗdẽ qꝛ q/ di⸗ eib aſt hie hiu⸗ ſinp ohan che 60 ſeli tiol lpa hort iti ſeo hog Gn ehi nü igt ali ge lien an lighe ſiadſ ſcbis Miüaq wretb, nniſin ſieddi⸗ eſtlin te⸗ Uice⸗ nicig loſedden Nuuliun nullugn licpm löfehi bümnibeni affimaä nien Kcifei iusfinsn ſitadſn⸗ gie verſan nenconſt Micof tligiis enig Müs Untelec Nenn roni ll * i Pper Olnmans liplair⸗ ſpealla noblpeſ adene m, un inele eins c kllcupe lo. beiin ſi Gelinig⸗ n inchei plütaen fut he⸗ b o royaus. paly unelle, enſeai ſeen Nüd n. aes Konawirus nanpboſr. mnſwnpkrde⸗ — umen ooi Priufni müfeltun mal mmiin nsſini nberie t W 4 boo Pob — — m — — dã otutes dãt boĩ eẽ bonũ fʒ qd. puta eẽ bonũ grãmaticũ vł bonũ medicũ.ñ ãt ſimpłr eẽ hoĩez bonũ.qdaʒ ãt dant pol eẽ ſimpłr bonũ. Ille vʒ. quaꝝ bo⸗ nitas ẽ bõitas hoĩs.cõſtat ãt ꝙ bonuz ſimpłr pfectiꝰ ẽ bono fʒ qd. 2 qꝛ ei⸗ opatio ĩq;tũ huiꝰ ẽ felicitas ipʒ ẽ pfe/ ctiꝰ quocũq; nõ opãte felicit ĩiq;tũ hurꝰ — ſʒ opatio hois ſimpłr bõi iqtũ hui ẽ felicitas.vt dicit h pbᷣs.eadẽ eĩ ẽ oꝑa tio hoĩs ⁊ ſtudioſi vel bõi hoĩs niſi ꝙ bõita᷑ ſᷣm quã opatio dicit᷑ felix.nulł qt ũ bonꝰſimpłr pᷣt opari felici: alias ſequeret᷑ ꝙ nõ bonꝰ hõ poſſet eẽ felix hõ. pfectioꝛ ẽ hõ ſimpir bonꝰ quocũ q; nõ ſimpłr bono. 3. qꝛ finiſ melioꝛ ẽ hijs que ſũt ad fſinẽ: ſʒ eẽ ſimpłr bo nũ finis ẽ quarũlibet aliaꝝ bõitatum igit᷑ eẽ ſimpłr bonũ pfectiꝰ ẽ qualibet alia boõitate. Aſſũptũ apparet ꝑ phʒ i grẽtẽ finẽ hoĩſ vt hõ ẽ:nõ vt geometra ẽ: vel medici.finis ãt medici ẽ ſanitaſ æ cuiꝰlibet artificis aliqð bonũ ꝓpꝛiũ ei que oĩia bõa pvᷣs pbat eẽ ⁊ oꝛdina ri ad finẽ hoĩs vt hõ ẽ. Et iõ.j.li.2. ð ſcribẽs pᷣtutẽ hoĩs vt hõ ẽ:dicit eẽ eum hitũ a quo hõ reddit᷑ bonꝰ: ſic igit᷑ ap paret hᷣ ppoſuio ꝙ oĩs vᷣt reddẽs ho minẽ ſimpłr bonuʒ pfectioꝛ ẽ quacũq; nõ reddẽte hoĩeʒ ſimpłr bonũ. ſʒ ſola Gt volũtaſ reddit hoieʒ ſimpłr bonũ Sſola orꝰ volũtaſ᷑ ẽ pfectioꝛ quacũq; s tute ĩtellectuali. Aĩoꝛ aſſũpta ꝓbat᷑ miplicit. pꝛio qꝛ ſi aliqua t'itellectua lis reddet hoieʒ ſimpłr bonũ hᷣ eẽt vł pꝛudẽtia vel quecũqʒ alia:ſed nec iſta nec illa.quare nulla.(Qð nõ pꝛuden ta apparet. qm illa ſp rõcinat᷑ gra alte ri qᷓ; gia huani bõi.ꝗ e opatio nõ ẽ hũanũ bonũ:nec ꝑ ↄñs ipᷣa ẽ oᷣtꝰ pfe⸗/ ctiſſima cũ eꝰ opatio nõ ſit bonũ hũa nũ.̊ apparet.j.li. 6. Et cõſfirmat᷑ ibi/ dẽ qm tꝰ itẽtõeʒ facit rcãʒ que E volũ tas finis. pꝛudẽtia o oꝛdiat rcẽ ea qᷣ ſüt ad fineʒ intẽtum. quare pꝛudentia que verſatur circa ea que ſunt ad fi/ nem conſiliãdo indicando æ pꝛeci piẽdo ñ ẽ pfectiſſima vp¶ Nd at nul I. opatio hoĩs ſtudioſi addit abũdãtiam la alia virtꝰ itellectuał reddat boiem ſimpłr bonũ. patet qꝛ oẽs ſut cões bo mis ⁊ malis. vñ bonꝰ methaphiſic' vk bonꝰ medicꝰ vel bonꝰ grämatic' pᷣt eẽ malꝰ hõ. vt. . li. 6. . 7. 2: qꝛ virtuteſ pꝛicipaliter reddẽtes hoĩez bonũ ſũt cõnexe neceſſario viriuti pꝛudẽtie. vt j. ĩ fi. li. 6. vbi phᷣs ad lam loqꝗt de vir tutibꝰ moꝛalibꝰ: ſʒ nulla virt itellectu alis ẽ neceſſario cõnexa pꝛudẽtie:ipᷣa nãq; pꝛudẽtia ñ 52 cõnexaſ. ibi ip̃i nec gliqua de. 4. reliqs. pot ei ee pꝛudẽſ abſq; bitu ari ⁊ ſcie intellectꝰ ſapie quare nulla virt ĩtelleciuał reddit bo minẽ ſimpkr bonũ. 3 qz ꝛ. J. li. 2. g nõ vt ſciamꝰ ad ẽ virtꝰ ſcrutamur ſʒ vt bõi efficiamur.bᷣ idẽ hĩ ĩ plogo vbi 2 cognitio nõ ẽ finis hui ſcie: ſʒ actul Zuc argno ſic. Bonũ eſſe ⁊ bñ agẽ finis ſcie hu: ſcire ⁊ cognoſce nõ ? finis bui ſcie. ſcire ⁊ cognoſcere nõ eſt bonum eſſe ⁊ bene agere. Ex quo ſequitur ꝙ nulla ſciẽtia vt ſcia nec co gnuio vt cognitio reddit hoĩeʒ ſimpli citer bonũ.quare patet cuicũq; volẽti itelligere ꝙ aliqua virt⸗ volũtat red/ dit hoĩem ſimplici bonuʒ hoiem ⁊ ꝙ opatio illiꝰ gtu ẽſr implicit᷑ bõi hõiſ.⁊ p ↄñs ꝙ felicitas cõſiſtit pꝛĩcipalr in icẽdũ gᷓ ad argu⸗ opatiõe volũta. dũ g gu⸗ pꝛimũ. ꝙ pꝛimũ mẽta ĩ oppoſitũ obßhm volũtaſ e finis eia ille nõ ẽ opa tio volũtan nec de illo querit᷑:ſzʒ de fi⸗ ne quo ule finis cuivltimate pfecte attigit v iſte ẽ opatio volutaſ. ¶ Abi ſciẽdũ ꝙ volũtas tria reſpicit ſicut vlii mos fines quẽlibet in oꝛdie ſuo vnuʒ ſicut amabile amoꝛe aicitie ⁊ iſtò ẽ bo nũ p eẽntiã eminẽter cõtinẽs oĩa bõa Scðöz cõcupiſcibile ⁊ iſtò ẽ frui fine amabili ⁊ iſtud frui eſt opatio volũtan vt. . dicet ¶ Eerciũ ĩcludit amabile ꝑ amicitiã ⁊ cõcupiaz ⁊ ẽ aggregatum erx bono hoiſ nãli ex accñtali idẽ ẽ ꝙ hõ ſimplicit᷑ bñ viuẽs.¶Ad km dö. ꝙ cõſecutio finis pt itelligi dupliciter vno? vt ẽ hĩe finẽ.alio: vt ẽ frui vel vti illo fine iã bito. Dico igit ꝗ hĩe finez 3 IIBROE cuiꝰ nõ eſt ſimplicit᷑ ⁊ vltiate felicitas ſʒ frui vel vti illo fine dicẽte phᷣo ĩ pte ſequẽti ꝙ multũ differt dicere felicita tẽ eẽ in poſſeſſiõe vel in vſu itẽdẽs ꝙ nõ ẽ ĩ ſolo poſſidere ſʒ pꝛicipalit᷑ ĩ vni vel vſu.¶ Ad ꝓbatiõeʒ dico ꝙ volun tas deſiderãs finẽ duo deſiderat circa ipm.ſ. ⁊ hĩe ⁊ frui:hĩe tñ deſiderat p pter frui.adepto ãt fine hʒ ipʒʒ p actũ itellectꝰ:ſʒ ipo hĩto fruit᷑ ꝑ actũ ppꝛiũ Iñ ẽ ðlectatio:ſʒ delectatõis cã.vñ.j. pte ſequẽti ðꝛ.ꝙ delectabiliſſimũ ẽ id quo ꝗs optat frui.¶ Ad cõfirmatiõem qt de pecuia dò.ꝙ nãł finis pecuĩe nõ bĩe pecuniã:ſʒ vti pecuia taq́; meli exñſ vti qᷓ; hie. Auarꝰtñ aliũ finẽ facit· ſibi de pecuĩa.auarꝰ nãq; pecuia frui tãq; ðo.vñ auaritia dcã ẽ ydoloꝝ fᷣui⸗ P.quaẽ nec ĩ auaro vltimũ bonũ ẽ hĩe pecuniã:ſʒ frui pecuia ⁊ amoẽ inherẽ pecuie.Eodẽ mõ vltimũ bonũ ꝙ capi m' de fine vliio ñ ẽ hĩe ipʒʒ pꝑ ĩtellectũ ſʒ ipᷣo frui ꝑ actũ feruidũ volũta. Ad tciũ dico.ꝙ ps pꝛĩcipalit᷑ rõeʒ hñs eſt ſpᷣa volũtas:q rõez hʒ ſicũt ĩpans.ĩtel lectꝰ naq; röcinat᷑ de quacũq; mã pla cuerit volũtati: ⁊æ ita volũtas rõem bʒ pꝛicipalit᷑:ſʒ ĩtellectꝰhʒ eã foꝛmaliter ſicut itelligẽs.vñ phᷣs cõueniẽter dicit ꝙ felicitas ẽ opatio ꝑũ rõeʒ pꝛĩcipalit᷑ hñ q;tũ ad volũtatẽ:a ĩtelligẽſ q;tuʒ ad ĩtellem.ãbo naq; cõcurrũt:ſʒ volun tas pꝛĩcipaliꝰ(¶ Ad. 4. d ꝙ pfectioꝛ te itellectualiſ ẽ ĩ ĩtellectu pꝛactico⁊ puto ꝙ ſit pꝛudẽtia:qꝛ illð ꝙ ẽ ppꝛiuʒ hoĩ bono ẽ pfectius quocũq; accñti cõn bõis ⁊ mał: ſʒ pꝛudẽtia eſt ꝓpꝛia boi bono.vñ ipᷣa ẽ actiua bõitat᷑ hũane.ꝓ q;to h bõitas ab ĩtellcũ depẽdʒ.vt vi⸗ (ad znauzet⸗ ↄpat᷑ pꝛudẽtia ſapie * Ad ꝓbatiõeſ ãt dð.ad pꝛimã ꝙ pꝛu ẽtia nõ ſolũ hũana cõſiderat:ſʒ dina qð ꝓbo qꝛ ſᷣm tulliũ. Religio ẽ sᷣtus moꝛał que cuidà ſũme nature:quã ðᷣũ vocãt cultũ cerimõiã q; affert.Düe arguo ſic.ꝗcqd reſpicit᷑ a moꝛali sᷣtute cõſiderat᷑ ⁊æ cognoſcit᷑ rõe pꝛudẽtie.s tnãq; moꝛał ñ ferti aliqd niſi pcogni tũ ſimpłr ꝑ pꝛudẽtia: ſʒ religio vt di⸗ ctũ ẽ reſpicit ſũmã nãm que deꝰ ẽ.igit ⁊ ipᷣa pꝛudẽtia que pbat ⁊ pᷣdicat deũ colẽdũ eẽ.¶ Ad ſcòaʒ dð.ꝙ negaẽ an gelos hĩe ĩtellectꝰ pꝛacticos ẽ negare eos pꝛudẽtes ⁊ bonos.quõ nãq; ẽ int eos cõuictus aĩicabił pax ⁊ concoꝛdia mutua beniuolẽtia abſq; rõe h̊ oĩa di⸗ rigẽte.quare illð aſſũptũ reputo friſſi⸗ mũ¶ Ad tciã dð.ꝙ bonũ ĩtelleciꝰ pꝛa ctici ẽ ꝓpt᷑ ſe ⁊ ꝓpt᷑ alterũ appetibile T iſtð ñ obuiat.vt viſũ ẽ.õ.ꝗn ſit me⸗ liꝰ bono ꝓpt ſe tm̃ apperibiſi. C.a E 4” arguit ꝙ pꝛicipiũ opis ñ ſit p'; medietas opis: qꝛ oecia ps opis q;titate ⁊ pfe⸗ ctioe nõ ẽ plꝰq́; medietas opis:ſʒ de⸗ cia ps opis pᷣt eẽ pꝛicipiũ opis que ẽ minꝰ pfcã qᷓ; 2: æ multo minꝰ q; tercia ⁊ ſic de alijs.igit᷑ pꝛicipiũ opis nõ eſt płꝰqᷓ; medietas opis.¶ In oppoſitũ ẽ ppᷣs.¶Ad euidẽtiã huiꝰ.q.vidẽdũ eſt quõ ſũmit᷑ hᷣ pꝛicipiũ ppt᷑ qð ſciẽdũ:q; ſicut hr.ꝓ. methaphiſice. pꝛĩcipiũ vł ẽ pꝛicipiũ in eẽ vel ĩ fieri vel ĩ cognoſci In eẽ ſicut potẽtia ⁊ ſic ẽ mã: vł ſicut actꝰ ⁊ ſic ẽ foꝛma:velſicut potentia ⁊ act ⁊ ſic ẽ pꝛia ꝑs reifacte n fieni vel ẽ illõ ꝓpt᷑ qð fit motuſ ⁊ ſic ẽ finis vel ẽ ülõ ꝑ qð fit motꝰ ⁊æ ſic ẽ minꝰ ꝗ quo.¶ In cognoſci dupłr. vel via do⸗ ctrine ⁊ ſic ſũt illa que ſũt nob maxie nota:vel via ſcie ⁊ ſut illa que ſ̃ʒ nãm ſũt maxie nota.Hõ dico ꝙ phᷣs logt J ͤ ᷑„v5ßV .⸗ũ,ſ „ —— — ̃ de pꝛicipio ieẽ ꝙ ẽ pꝛĩa ps rei facte ⁊P ex h̊ ifert ppoſituʒ de pꝛicipio in co gnoſci ſiue ſit pꝛĩicipiũ ĩ via doctrie:vł via ſcie ¶ ijſ & pmiſſis pꝛĩo reddẽda E rõ de pꝛicipio ꝙ ẽ ꝑs pꝛia.2? de pꝛiĩ cipio ꝙ ẽ ꝓpõ maxie nota. Ze pꝛĩa p te dico. ꝙ pᷣt cõpari ad ptes reliquas duplr. ſ. m qtitatẽ difficultat vel Im qᷓ; itatẽ ꝑfcionis ⁊æ magnitudis.( ¶n 2. ſenſu nõ loꝗt᷑ ppᷣſ:qm ille manifeſte ⁊ euidẽter ẽ finis:ſicut pbat rõ ducta in oppoſitũ.¶ ꝛim ãt ſenſus adhue pᷣt diſtigui qꝛ difficultas p̃t referri: vel ad opans:vł ad opus: ſi difficultaſ re fẽrat᷑ ad opꝰ nũdũ ẽ verũ qð ðꝛ:qꝛ mł ta ſũt opꝑa ſᷣm ſe difficilioꝛa ĩ medio idei negie en inen Mühiin MeRn hind, oflſſt Ellee⸗ iperbie itne, Nids Bale taergt, eg , as gei ötni Wsröt 1dpoti Nnüet goͤſeäüͦg Priapäfi Ii no ni: rſia porenna Et Kains i inn. ſeltud, 1ws re eiznün vafe asſeiſn pinppt⸗ fa dorieſ utnn du benl⸗ lns ins alaiſin. ids Zlenmieſ⸗ 1an gfistt z nint rigdegn 1 ioi at poſſe:reqſi ad opus cognoſci dico ꝙ põt ſũmi dupłr. vł ſᷣm in termio qᷓ; in pꝛincipio referendo tñ ad operãs veꝝ ẽ qð ðꝛ cuiꝰ rõ ẽ talis ad operũſ enĩ reꝗrũt᷑ tria. vʒ ſcire:vel le:⁊ poſſe:ſed añ cõplemẽtũ ptiſ pꝛie cognoſcit᷑ quaſi totũ opus.quare płꝰ ẽ qᷓ; medietas cogmitiõis cõplera parte pꝛia. 2 opans añ cõplemẽtũ ptiſ pꝛi me eſt determiatꝰ ad pficere totũ opꝰ quare etiã de velle hr pł'qᷓ; medietas 32 i pte pꝛia ẽ exitꝰ potẽtie ab ocio ĩ exercitui qð eſt płꝰqᷓ; cõtrarie exerci/ tiũ inchboatuz. quare cõpleta pꝛĩa pte hr̃ płqᷓ; medietas.de ſcire:de velle:ðᷣ e pꝛicipio ĩ qtitatẽ:vel ſᷣm virtutẽ:fᷣm qᷓ;titatẽ nõ ẽ veꝝ qð dicit᷑ nec ſic ĩtelligit᷑:qꝛ pꝛin cipia ſũt mima quãtitate.vt hĩ 2: elen coꝝ.fᷣm vtutẽ ãt veꝝ eſt qð dicit᷑:⁊ ita intelligit᷑ ꝙ pꝛicipia ſũt maxia in vtu-/ te:vt hr̃ ibidẽ.virtus nãq; pꝛicipioꝛuzʒ eſt maxiĩa intẽſiue:qꝛ ſunt certiſſima ⁊ extẽſiue:qꝛ ſunt ad multas cõcluſiões vel ad oẽs cõia.¶ Ad argumẽtũ in op poſitũ iam eſt rũſum L. 7. Crutãduz ꝗ lexpediſᷣ duobus articulł determiatiuis de ſeli citate.ſeꝗtur terciꝰ in quo oſ dit᷑ cõcoꝛdia deſcriptiõis ſuperius aſ/ ſignate ad alias opiniõeſ. In quo pꝛi mo pᷣmittit vnũ p̃ambulũ.2 exeꝗt᷑ p/ poſitũ ibil Diniſis itaq; bonis] Di⸗ cit pꝛio ſic.ꝙ ſcrutãdũ eſt de ipo bu/ ius ſcie pꝛicipio qð eſt felicitaſᷣ deſcri ptio nõ ſoluʒ ex vᷣitate cõcluſa ⁊ oñſa: nec ſolũ ex hijs ex ꝗbus cõſtat ſᷣmo Si taũ de mõſtratiuꝰ:ſʒ etiã ex dcĩis alioꝝ opinãtiũ aliꝗd de felicitate cuiꝰ rõ eſt qꝛ vero oĩa in veritate cõſiſtẽtia cõſo nãt. falſo ãt cito diſſonat veꝝ.¶ Eſt ãt ſciẽdũ ꝙ veꝝ in rebus eſt cõpoſitũ cõ poni ⁊ diuiſũ diuidi.vt dicit᷑.q.metha phiſice. oꝛatio nãq; vel opinio dicens pᷣdicatũ ⁊ ſpſᷣm vniri ⁊ cõponi affirma tiue eſt a:ſi in re extra de qua enũtia tur res pᷣdicati ⁊ ſubiecti cõponant᷑ ⁊ ita eẽ vᷣitaſ᷑ in rebꝰ nõ eſt niſi cõponi: ſi tñ oꝛatio vel opio negatiue diuidãt „ ihᷣm ⁊ pdicatũ va eſt:ſi res p̃dicati ⁊ ſubiecti abiuicẽ ſint diuiſe. Hũc igitur tali cõpoſitiõi ⁊ diuiſiõi in rebꝰ exñti oia ex conſiſtẽtia vel coexñtia illi con/ ſonãt ei fłitas tñ p oppoſitũ eſt nõ cõ põi vel nõ diuidi ĩ rebꝰ: ſicut dicit᷑ ĩ opi niõibꝰ vel oꝛatiõibꝰ.quare flłitas ĩ re/ b nõ exiſtit:nec p ↄñs illud ei coexi⸗/ ſtit: ⁊ idcirco quecũq; coexñtia cito re pugnãt ⁊ diſſonãt fło. Hoc igit᷑ pᷣmiſ ſo vult oñdere ꝙ oĩa in rebꝰexñtia per alios enũtiatia cõſonãt deſcriptiõi da te tanqᷓ; vere. ⁊ pꝛio oñdit dcã cõſona re in ꝗbusq.oẽs cõueniũt.2· illa ĩ q/ bus diſcõueniũt ibil Aidẽt᷑ ãt ⁊ qſita Cad euidẽriã pꝛimi ſciẽdũ ꝙ ãtiꝗ cõ ſenſerãt cõcoꝛditer felcitatẽ include/ re:bõa maxia ⁊ bõa finalia ⁊ cõſiſte⸗/ re in bõa vita.phs ãt dixerat cõcludẽ do ⁊ deſcribẽdo felicitatẽ ꝙ ipᷣa ẽ aie opatio ſʒ ptuiẽ pfectiſſimã.mõ igit᷑oñ dit ꝙ ülla tria cõiter cõceſſa cõſonẽt tri b' pticuł in hac deſcriptiõe poſitis ⁊ pꝛio ð pꝛĩo.ſ.ð bõis maxiſ.Dicit igit ꝙ diuiſis bõis tripłr.ſ.ĩ bõa aĩe ⁊ bo na coꝛpis ⁊ bõa exterioꝛa ⁊ cũ hoc ſit cõceſſuzʒ:aĩie bõa eẽ maxia: coꝛpis me diocria. exterioꝛa o mima. quare ma mifeſtũ eſt ꝙ in hac deſcriptiõe ſũt ac/ cepta bõa maxia que ſũt aĩe actꝰa o⸗/ pera. 2 hoc idẽ dicit de ſco.ſ. de fi⸗/ nalihꝰ bonis.ſuppõit eni quãdã diſti ctiõem.j.li.õ.ponẽdã inter actiões ⁊ factiões.actio nãq; ẽ opatio aie inte/ rioꝛ que pᷣt ſibi ipᷣi eẽ eupꝛaxia.i.opuſ ⁊ finale bonũ.ʒy:? vero ẽ opatio exteri oꝛ que nũquã eſt eupꝛaxia nec finale bonũ. Picit ̊ ꝙ rcẽ eſt poſitũ ĩ deſcri-/ ptione pᷣdcã ꝙ eſt aie opatio.qm ꝗdeʒ actꝰ æ quedã opatiões.ſ.interioꝛes⁊ imanẽtes dicũt᷑ finis vel fines qꝛ ſunt eupꝛaxie ⁊ finalia bõa.ita enĩ ſe hñt illa que ſũt circa aĩazʒ ⁊ nõ illa que ſũt exteriꝰ. 32 declarat bᷣ de 32. ſ. de bona vita dicẽs ꝙ cõſonat etiã deſcriptio pᷣ dicta rcẽ rõni ponẽti felicitateʒ eẽ bñ opari ⁊ bñ viuẽ: qm pfectiſſima pᷣtus reddit hoiem ſimpłr bonũ ⁊ vitã bo/ d 4 IIBRO nã ⁊ opatiõeʒ bonãl Vidẽt᷑ ãt ⁊ que ſita] Hic oñdit pᷣdcẽ deſcriptiõi cõſo nare dcã in ꝗbꝰ hoĩes diſcõueniunt ⁊ pꝛio illa dcã recitat.2. deſcriptiõeʒ cõ ſonare demõſtrat ibil SZicẽtibꝰ ꝗqdem igit᷑ Circa pꝛimũ tria facit.oñdit eni pꝛĩio or̃iam opinionũ.2 opinãtiũ ibi Hoꝝ ãt qʒiᷣ cõueniẽtiã aliaꝝ opinionũ opinãtiũ ibil Meutros ãt Dicit ꝗ pꝛĩo ꝙ oĩa queſita ⁊ deſiderata circa felicitatẽ:vidẽt᷑ coexiſtẽ dcõ.i.deſcri⸗/ ptiõi ſuperiꝰ dicte.recitat igit᷑ que ſũt illa. ¶ Sciẽdũ ibi nõ ĩcitat opinio nẽ de ſola voluptate:nec opinionẽ de ſola tpali facultate:ſʒ opinionẽ de oᷣtu te que diniſa ẽ ĩ tres ptes. ꝗdã eĩ opi nati ſũt felicitatẽ eẽ pᷣciſe tutẽ.ꝗdam ſt stuteʒ addẽtes voluptatẽ. ꝗdã aũt vᷣtutẽ addẽtes tpalẽ facultatẽ. pꝛĩa di uiſa ẽ ĩ. zʒ. ptes:ꝗbuſdã opinãtibꝰ feli citatẽ eſſe peiſe moꝛalẽ vᷣtutẽ que pfi⸗ cit appetitũ:ꝗbuſdã o pꝛudẽtiã que pficit itellectũ pꝛacticũ:ꝗbuſdã o ſa⸗ piẽtid que pficit ſpeculatiuũ. 2* opio diuiſa ẽ in duas:ꝗbuſdã opinãtibꝰ feli citatẽ eẽ stutẽ ⁊ voluptatẽ ſił æ de pa ri.ꝗbuſdã vᷣo vᷣtutẽ pꝛicipaluer ⁊ volun ptatẽ minꝰpꝛĩcipałr. ⸗ opio remãſit indiuiſ. . Wir bil ooy at·oñdit diſ ferẽtiã opinãtiũ dicẽs.q de numero o pinãtiũ fuerũt młti ⁊ veteres.i.groſſi ⁊ populares:cõtẽdẽtes tpalẽ faculta tẽ cũ vtute ad cõplẽdã felicitatem. ⁊ pauci m̃ ⁊ głioſi viri dixerũt pᷣtutẽ pꝛĩ cipałr ⁊ volupratẽ minꝰ pꝛĩcipałr in tegrare felicitatẽ ¶ Peinde ibil Meu tros ãt.oñdit cõneniẽtiã opinionuzʒ æ opinãtiũ.d.ꝙ rõnabile ẽ exiſtimare ꝙ neutri nec iſti nec illi in vniuerſis pec cauerit ⁊ a itate declinauerit: ſʒ ꝙ ĩ vno ſaltẽ vel in płibꝰ ⁊ iſti ⁊ illi ſnĩas ſuas ad vᷣtutẽ dirrexerũt.¶ Seinde ibi Licẽtibꝰ ꝗqdẽ igit᷑ oñdit has tres o/ piniões dicte deſcriptiõi cõcoꝛdare t pꝛio opimõeʒ de ᷣtute.2 de volupta te. ʒ. de tpali facultate.2 ibi Que ãt Be ibil Nit᷑ iñ¶ Eirca pꝛimũ oñdit pꝛio illiꝰ opiniõis ⁊ iſtiꝰ cõueniẽtiam ſup illa iſtiꝰ extẽdẽtiã ibi. Dfnt at icit ꝙ h rõ ſeu deſcriptio feli/ . citat᷑ cõcoꝛs ẽ dicẽtibꝰ felicitatẽ eẽ v„ir tutẽ qᷓ;dã:qꝛ huiꝰ deſcriptiõis alia ꝑs ẽ:ꝙ felicitas ẽ ſᷣm vᷣtutẽ oꝑatio: ⁊ ſic cũ illis dicimꝰ felicitatẽ cõſiſtere ĩ vᷣtu te ¶ veinò ibil Ziffert dicit ꝙ nõ pa rũ differt exiſtimare optimũ bonũ ꝙ ẽ felicitas cõſiſtẽ ĩ poſſeſſiõe pᷣtuſ:vel in vſu:in hitu otut:vel ĩ opatiõe.vtꝰ eniʒ 8ꝛ cõſiſtere ĩ vſu ⁊ opatiõe qᷓ; in hitu ⁊ poſſeſſiõe.h̊ ãt ꝓbat᷑ dupłr.pꝛiĩo ibi LHitũ enĩ tali rõne meliꝰẽ pficẽ ⁊ ad augere merita ⁊ bõa opa:qᷓ; ꝙ neutra facere:ſʒ hñs hitũ ⁊ poſſeſſiõem viun põt nõ opari ⁊ ocioſũ eẽ.hñs ãt opa⸗/ tiõem ᷣtut᷑:neceſſario opat᷑ ⁊ bñ oꝑat bñ opando vero pficit opa ⁊ adauget merita.ꝙ melioꝛ ẽ opans ſᷣm pᷣtuteʒ qᷓ; hñs tm vtutẽ: ⁊ p ↄũs melioꝛ ẽ vſus v tu q; hitꝰ etuſ./MHotãdũ ãt ꝙ neceſ/ ſitas ſũmit᷑ hic ꝓ neceſſitate non cõſe quẽij ſʒ cõſequẽtie:ſicut dicit᷑ ſoꝛteſ qũ currit de neceſſitate currit:ꝙ nõ ẽ veꝝ niſi neceſſitate cõſequentie.¶ Heinde ibil Quẽadmodũ ꝓbat᷑ idezs exẽplari rõe:qꝛ ſicut ſe hñt agoniʒũtes ĩ olipia dibꝰ ad optios ⁊ foꝛtiſſimos nõ ago⸗ nizãtes:ita pᷣtute vtẽtes adherẽtes ñ vtẽtes:ſʒ ĩ olipiadibꝰ qgoniʒaãtes pᷣſe rut᷑ optis ⁊ foꝛtiſſimiſ nõ agoniʒãtibꝰ coꝛondt᷑ eni iſti nõ illi.g vᷣtute vtẽteſ pᷣ ferũt᷑ nõ vtẽtibꝰ q́;uis hñtibꝰa fiũt ma gis illuſtres. ¶Sciedũ ãt ꝙ olipias o lipiadis ðꝛ ab olipo mõte ꝗ ẽ in gꝛe/ cia ꝗ ðꝛ ab olon ꝙ ẽ totũ ⁊ fox ꝙ ẽ lux .q.totꝰ ĩ luce ſeu lucidꝰ.vñ interdũ ce⸗/ lũ vocat᷑ olipꝰ¶ In illo ꝗdẽ mõte apð ãtiquoſ ſemł.ſ.i.ꝗ.ãniſ fiebãt celebta tes ſolẽnes in honoꝛẽ iouis ꝗ colebat ibi tãq; deꝰ h̊ celehꝛitas vocabat᷑ oli piaſ vł olipua.te.¶ In bac at celebꝛi tate fiebãt ludi exercitatĩ ⁊ ꝓbati hũa nax viriũ ⁊ vt hoĩes magis eẽnt aiati ad ꝓbãdas ⁊ exercitãdas vires ſuas victoꝛes pᷣmiabant᷑ ⁊ coꝛonabãt:⁊ de hijs płᷣs traxit exẽplũ.illi nãq; conatꝰ ꝗq fiebãt ĩ currẽdo vł luctãdo:vł quałr ſo. ſs⸗ lu me lau Nlu⸗ logae eici Nait üniiͤn lnſa wſicd glisnn hils loſce ſiſiden ſtdelene ſifinpn ſitdelen coli ſeies opariöes amßmnſe Pontdic nlate. 9.4 Binz wſl, eiſi ans eſe tin ignin wigi Mein eipen; ubin ſpioobi fceta heuma n d in ce, düoet angen ſnez ni ſo; ugnet, enon d iſreſi RE Heme etiphei jolipi⸗ eo⸗ fiesi es Pie ſi NR N 1pase gamge, irginn Zimeriüc, nir fränclin Ns gthi RqR ba den ni ipiin 1g in 1 as ſit coronabit jin irnif — 8 cũq; pugnaãdo vocabat᷑ agones ⁊ ipſi ſic faciẽtes dicebant᷑ agomiʒãtes.illu/ ſtres ãt dicebãtur fama pᷣclari:honoꝛe incliti:ſtatu ⁊ cõditiõe inſignes. Einge ibil Eſt ãt ⁊ vita] oñ vyoluptate cõſonã eẽ ¶ Et pꝛi mo ꝓpõit itentũ ·2? pbat ipᷣm ibil Se lectari ꝗqdẽ ʒ: infert vnũ coꝛrelarium ibi. Optimũ g Dicit g pꝛimo. ꝙ vita ſᷣm ᷣtutẽ opantiũ eſt delectabił qð p/ bat ibi Selectari ꝗqdẽ ..ꝓbat intẽtum ſub. 4. cõcluſiõibꝰ.pꝛĩa ꝙ opꝑatio vᷣtu/ tis ẽ delectabił.22 ꝙ ẽ ſᷣm nãʒ delecta bil. ʒe ꝙ ẽ fm ſe de Eeeite Eho⸗/ P neſtiſſime delectabił.¶Mꝛia ꝓbat ſic pᷣmiſſo ꝙ ðlectari ẽ aialiũ ꝙ pᷣt dupix intelligi. vno mõ ſubſtãtiue ꝓ aiad ſen ſitiuis. alio mõ adiectiue pꝛo opatioi/ bꝰaĩe.vid et᷑ tñ pꝛio mõ meliꝰ ſũmi.qꝛ rõ videt᷑ extendi ad oĩa aĩaliũ genera que talis eſt.vnicuiq; amãti eſt dele/ ctabile id qð amat:ſʒ virtuoſe oꝑpans amat opatiõem vᷣtuſᷣ.ꝗᷓ oꝑatio ẽ ei de- lectabił.OHaioꝛ declarat᷑ in lia ꝑ exẽ pla. Minoꝛ ãt ⁊ cõcluſio tãgũt᷑ ibil. Eodẽ ãt mõ ⁊:⁊ cõcluſio ꝓbat᷑ ibil mł tis qdem igit᷑ pᷣmiſſo ꝙ muli boibus diuerſimode diſpoſiũ delectabilia adi uicẽ cõtrariãtur:qꝛ quidã ſic diſpoſui delectãt᷑ in vno.Alij vero ałr diſpoſui cõtriſtãtur in iſto æ delectãtur in op/ poſito:ſicut auarꝰ ⁊ ꝓdigꝰ. huiꝰ ãt di ner ſitaſ cã eſt: qꝛ talia nõ ſüt delecta bilia ſᷣm nãm ſʒ ᷣm diſpõnem: in hijs ⁊ in illis cõſuetudie itroducta.hᷣ pꝛe/ miſſo ſic arguit.qbuſcũq; amãtibꝰ bo⸗ nũ ſut delectabilia illa que ſᷣm naturã ſũt delectabilia:ſʒ opatiões ſᷣm ᷣtutẽ ſũt ſimper quedã bona.g fᷣm naturam ſüt delectabiles oꝑpãtibus ſᷣm otutem. 3ẽ cõcluſio ponit᷑ ⁊ ꝓbat᷑ ibil &t ᷣm ſeipᷣas vñ pbs eã pꝛimo põit dicẽs.q; opatiões virtuoſe ſũt delectabiles eti am fᷣm ſeipᷣas. ꝛ?c iſtã cõcluſiõem ex⸗/ ponit dicens.ꝙ opatio virtuoſa ſic ẽ ꝑ ſe ipam delectabit ꝙ nõ indiget volu/ ptate.q.adiũcto aliquo exierioꝛi: ſed 1 dit ſue deſcriptiõi opionẽ de hʒz voluptatẽ in ſeipᷣa. 3. expoſitã p/ bat.d.. Cũ deis eni] Quiꝰ rõ ſic foꝛ, mat. oĩs bonꝰ gaudet boniſ oꝑatiõibꝰ ſʒ operãs ſᷣm tutẽ ẽ bonꝰ: ⁊ eꝰ opa tiones bõe. ei opatiões ſm ſe nullo exterioꝛi addito ſunt ei delectabiles. declarat ꝗ̊ pꝛĩo ma. æ patet.2: ſuppo nẽs mi. infert cõcluſiõem ibil Si at ſic ⁊ patet] ꝗ? cõcluſio ꝓbat᷑ ibi QAin/ imo tali rõne.Opꝑationes pulchꝛe ⁊ bõe ⁊ maxiĩe: ſũt honeſtiſſime delecta biles bñ iudicãti:ſʒ opans ſᷣm virtutẽ bñ iudicat.qᷓ tales opatiões honeſtiſ⸗/ ſime ſũt ei delectabiles.huiꝰ rõnis mi nRoꝛ ponit᷑ i la. vbi ſciẽdũ ꝙ opꝑatiões ſm virtutẽ dicũt᷑ pulchꝛe vᷣm iuditium rõnalis. bone ãt ᷣm appetitũ cõcupi⸗/ ſcibilis.maxĩe vero.i.ardue ſᷣm aſſue factiõem iraſcibilis. hᷣ at.ʒ: oẽ bonum reddũt honeſtiſſimũ.⁊ per ↄñs dele/ ctari in tali bono eſt boneſtiſſiuum. Eñr cũ dicit Optimum 5] ¶Infert vnũ coꝛrelariũ de felicitate: iſerrẽs ſitł 3 inſignia ſcʒ ꝙ ipᷣa eſt optimũ ⁊ pul cherrimũ ⁊ delectabiliſſimũ ⁊ h̊ habzʒ ſił ⁊ cõiũcti nõ diuiſiʒ ſᷣm deſcriptõeʒ liatã que fuit poſita in tẽplo qð apð veteres dicebat᷑ delos:vbi ad.ʒ.que⸗/ ſtiones ad quas rũdenduʒ eſt ibidem rñdebãtur diuerſa.dicebatur enĩ que/ renti quid eſt optunũ:ꝙ eſt iuſtiſſimuʒ querẽti ãt quid eſt deſideratiſſimũ: di cebat᷑ eſſe ſanũ.querẽti aũt ꝗd eſt dele ctabiliſſumuzʒ: dicebat᷑ illud quo gꝗlibet optat frui. Nunc ergo hᷣ oĩa tali rõne ꝓbant᷑ de felicitate.opatio virtutis eſt optia: pulcherrima:ðlectabiliſſima:ſʒ felicitas eſt talis opatio vna vel płes Fipa eſt optia:pulcherria:⁊ delecta/ biliſſima. huius rõnis pꝛimo ponitur concluſio cum ſua expoſitiõe.ſcòðo ma ioꝛ ibi. Omia eni bec ʒ? mi.ibil Has gutem ⁊ patet. ¶ Sciendum autem ꝙ opatio vtuoſa dicit᷑ pulcherrima m cõfoꝛmitatẽ q; habet ad debitum lege vel rõne oñſuzʒ ad opatiões ad oẽs cir cõſtãtias eius.Sicut enĩ pulchritudo coꝛpꝑiſ ðꝛ ellegãſ mẽbꝛoꝝ diſpoſitõ: ſic LIBRO pulchꝛitudo opatiõis ðꝛ legãs circon ſtãtiaꝝ diſpoſitio que dicit cõfoꝛmita tẽ ad debitũ lege vel rõe oñſũ.¶ Sicit ãt optia ſᷣm cõueniẽtiã ad opantẽ ſᷣm qð dicit᷑ eiꝰ pfectio ⁊ bĩtudo.¶ Dicit ãt delectiſſima ꝑ cõueniẽtiã ad appe titũ ꝗ delectat᷑ cũ fruit᷑ bono cõuenieti maxie vero cũ fruit᷑ maxio bono. NOnſequẽter ibi Aidet᷑ tam̃ pñqdit opionẽ de tpali facul pꝛio ꝓpõit intẽtũ.d.ꝙ videt ipᷣa felicitas indigẽ bonoꝝ exterioꝛuz h ãt 2? pbat duplici rõe pꝛĩa ibij Im/ poſſibile eſt que tał ẽ. Illo indiget vi ta felix ſine quo eſt ĩ poſſibile vł nõ fa cile aliqua bõa ferre:ſʒ ſic ẽ ò̊ bono ex terioꝛi.g ipᷣo indiget vita felix. a⸗/ ioꝛ tanquã vera ſuppõit᷑ ex laʒ. Mi noꝛ ãt declarat᷑ ĩ lra. Dicit eĩ ꝙ ipoſſi bile vel nõ facile alia bõa ſpãlia opari eũ qui extiterit ĩpotẽs ad tribuẽdũ ⁊ amicis ⁊ familijs:qꝛ multa bõa opa/ ta ſũt quẽadmodũ diximꝰ.ã.p oꝛgana coꝛpis ⁊ oꝛgana domꝰ que ſũt ſerui ⁊ liberi ⁊ ꝗcũq; domeſtici ⁊ ꝑ amicos ⁊ P diuitias et p cilẽ potẽtiã.¶ Abi ſciẽ dũ ꝙ illa poſſumꝰ que pꝑ nos ipᷣCos vel P iferioꝛes nobᷣ vel ſupioꝛes nob: vel p equaleſ nopᷣ poſſumꝰæ iſta tãgit phᷣſ in lia. Inferioꝛa eniʒ quedã ſũt aĩata quedã ĩaĩata:aĩata vt oꝛgana cõiũcta vel ſepata ſicut eſt familia. Inaimata ſũt diuitie ad minꝰ aia rõnali. equales ãt ſũt aĩci:ſupioꝛes ſũt pꝛicipes ⁊ důi ꝗ p ciuilẽ potẽtiã dant᷑ h nellgi.(Me inde cũ dicit Quibuſdã ãt pbat ideʒ alia rõe:⁊ 2: ex hoc ĩſert vnũ coꝛrela riũ ibil VNñ in idẽ Arguit g ſic. Ill in diget vita felix ꝗbꝰ nudati coinꝗqnãt felicitatẽ:ſʒ exiẽioꝛibꝰbõiſ önudati eãẽ ſoingnaͤ talia bõa reꝗrũt ad vitã fe licẽ ¶Huiꝰ rõis clarat pꝛĩo mioꝛẽ.d. ꝙ boĩes denudati bõis ꝗbuſdã exteri oꝛibꝰ coinꝗnãt btitudinẽ:faciẽtes eaʒ minꝰ appetibilẽ. vt puta nudati nobi litate generis:bõa ple ⁊ pulchritudie coꝛpis.qð apparet.qꝛ nõ videt᷑ oĩio ſe tate cõcoꝛdare deſcriptiõi fe lix ille ꝗ exterioꝛi ſpẽ turpiſſimꝰ ẽ:vel ignobił genere:vel ſolitariꝰ ſñ cõſan⸗/ guinitate:vel ſi eſt ſñ ꝓle.¶ Amplius nec ille eſt oĩo felix ꝗ ꝓlẽ habet: ſi ei filij ſint peſſimi nec ſi amicoſ hʒ ſi ſint mali nec iteꝝ ſi bonos filios vel ami./ cos hũit ſi moꝛtui ſũt. 2? infert cõclu ſiõem.d.Quẽadmodũ igit᷑ ſibi diximꝰ videt vita felix indigere tali ꝓſperita te¶ Geinde ibil AUnde in idẽ Infert coꝛrelariũ reddẽs cãm cuiuſdã opinio nis vulgate.dicit g̊. ꝙ qꝛ vita felix p/ ſperitate indiget que ptinet ad foꝛtu nã.hic eſt ꝙ ꝗqdã oꝛdinat in idẽ tanqᷓ; eẽnt idẽ:foꝛtunã ⁊ felicitatẽ nõ iñ oẽſ qꝛ qdã vt ſupꝛa viſũ eſt dixerũt eẽ feli citatẽ ⁊ otutẽ. ¶ Motãdũ ãt ꝙ qꝛ vita felix:ſi ſit vndiq; felix debet eẽ abiq; obpꝛobꝛio.obpꝛobꝛiũ põt in eẽ vite ſe lici qñq; qꝛ ĩeſt alicui rei cũ quo ẽ idẽ ⁊ vnũ felix hõ.hᷣ ãt põt eẽ quadrupli citer ᷣm quatuoꝛ modos quibus aliꝗs eſt idẽ felici.pꝛio ſi in ipᷣo felici ẽ.2. ſi felix ab illo eſt. ʒ: ſi illud ex felicitate eſt.4·? ſi felix cũ illo ⁊ illud cũ felice ẽ Coꝛpus ãt felicis in ipᷣo felice ẽ: ⁊ iõ turpitudo ſpẽi que eſt coꝛpiſ obpꝛobꝛi uz fit felicis obpꝛobꝛiũ.felix ãt ex ſuo genere ⁊ ex pentib eſt.quare ignobi litas pentũ ⁊ generiſ ꝙ eſt eoꝝ obpꝛo bꝛiũ fu feliciſ obpꝛobꝛiũ.Filij vero ex felicitate ſunt:⁊ iõ mali moꝛes eoꝛuʒ ꝗ ſũt in eoꝝ obpꝛobꝛiũ fiut felicis ob pꝛobꝛiũ:amitcꝰ ãt cũ felice ⁊ felix cum amico eſt idem cõuictu ⁊ affectu: ⁊ iõ amicoꝝ malitia quẽ que ẽ eoꝝ obpꝛo bꝛiñ fit felicis obpꝛobꝛiũ. ADoꝛs aũt amicoꝝ vel filioꝝ:lʒ nõ ſit obpꝛobꝛiũ ẽ tñ dãnũ triſtitiã generãs.quare gau diũ felicis coinqunat. L D euidẽtiã pᷣdcõꝝ ſũt.a.inꝗ . rẽda. ¶ Pꝛimo utrum ad fe us. Scòo utrum delectatio. Tercio utrũ bõa coꝛpoꝛis diſpoſuio ¶ Queſtio. zz. pꝛĩo arguitꝙ ad felicitetẽ ñ utrũ tempoꝛalis pꝛoſperitas. Quarto licitatem requiratur uirtutis — e ſit lep tina hiy⸗ opti Ebe ſdic Nts ſſu ie ſſu hie 2 erc M n kun uling mdies Wienfn Hienſe biman mig nl iy in, Pns ſic zſin a, ncäcn Rrin⸗ ſperin Pin opini⸗ lr d⸗ N unq ömce⸗ neſeli n rin ee abc tirneß oi i aladngl lrsas lai. 1 feliata iſelcei tuci probei er ſio ignobt zobe. NO 18 ſhos d GONCN Keon a n D ſuchprn ris gurg onmi Orum i Caro. eius — = — — „ dig⸗ wos! . 1 P neceſſario requirat᷑ virtutis vſus.pꝛio quia tunc ſequeret᷑ eum hoiem eodem die alternatis vicibus ſepe fieri mi⸗ ſerum ⁊ felicem nunc vtendo nunc nõ vtendo virtute.hoc aũt eſt incõueniẽs 2 q? cã melioꝛ ẽ effcũ:ſʒ bõitas hitꝰ ẽ cã bõitaũᷣ vſꝰ.vt.õ.ĩ ðᷣſcriptiõe felii taſt᷑ dcm̃ ẽ c.j.li.2? ꝙ etꝰ hñtẽ pficit ⁊ eiꝰ opꝰ bonũ ddit.quare bõitas vᷣtuo ſi hitꝰ melioꝛ ẽ bõitate vſꝰ: ⁊ ꝑ ↄñs fe licitas cõſiſtit ĩ bõitate hitꝰ nõ ĩ bõita te vſus. ʒ.qꝛ illa pfectõ ẽ ſimpłr op tima que reddit hoĩeʒ ſimpłr bonũ: ſʒ hit otuoſi ẽ huiuſmõi.vt.õ.viſũ ẽ.g eſt optia pfcio ĩ qua cõſiſtit felicitas. 4 qꝛ bonũ pmanẽs eſt meliꝰ trãſeũte.vñ felicitas reqrit vitã pfcãm ⁊ diuturnã vt. S.dcm̃ ẽ.ſʒ ſᷣtuũ hitus ẽ pmanẽs ⁊ vſus traſiẽs. bĩtꝰmelioꝛ ẽ vſu: æ per ↄñs felicitas cõſiſtet ĩ bitu potiꝰ qᷓ; in vſu. ? qꝛ bonũ hois meli eſt bono hũani opis:ſʒ bonitate ᷣtu ðꝛ hõ bo nꝰ ⁊æ bõitate vſuſ bonũ ðꝛ er opꝰ.qua re ⁊c. ( Sʒ i oppoſitũ ẽ pps. Sicẽdũ ꝙ vſꝰpᷣt ſũmi dupłr.vno: vniꝰ i vna hoꝛa.alio: freques ⁊ młtiplex ĩ vita ꝑ fecta.pꝛio mõ ſũptꝰ ñ facit felicẽ qꝛ ᷣ tali ðꝛ:ꝙ ſicut nec vna yrũdo ver: nec vna dies ãnũ facit: ſic nec vnicꝰ actus hoĩem facit felicẽ. 2. mõ ſüũpt facit hoiem felicẽ ⁊ de vſu ſic accepto ⁊ de bitu stuoſo declaro.ꝗ. cõcluſiões.pꝛi ma ẽ ꝙ bitꝰ eẽntiałr ptinet ad felicita cẽ.2 ꝙ vſus.ʒ: ꝙ bitꝰ ẽ ᷣm ꝗd melioꝛ vſij. ꝗe ꝙ vſus eſ ſimpłr melioꝛ hitu. Pꝛima ſic declaro. Ois oiſpoſitio determinâs hoiem ad age opꝰ bonnzʒ ad bñ agẽ opꝰbonũ.ad ſꝑ ⁊ bñ agere opꝰ bonũ cũ fuerit opoꝛtunũ ptiet en tiałr ad felicitatẽ.qð apparet.qꝛ alte ro iſtoꝝ ſublato nõ remanebit felix bõ ſʒ hitꝰ gtuoſꝰ ẽ diſpoſitio ſic det᷑minas piem.3 eẽntiałr ptinet ad felicitatez Eſt at ſciẽdũ ꝓ euidẽtia minoꝛis ꝙ hõ ẽ indetermiat ad agẽ bonũ vł ma lũ. stꝰ ãt determiat ipʒ ad bonũ.¶ Ite circa agẽ bonuʒ ẽ idetermiatꝰ ad agẽ bonuʒ bñ vel nõ bñ.virtꝰ ãt determiat ipᷣm ad bñ. 3S idetermiatꝰ ad agere bonũ ⁊ bñ ꝓ nũc vel ꝓ tũc mõ vel ali, as. pᷣt ãt determiat ipᷣm ad ſp ⁊ ꝓpſp cũ fuerit opoꝛtunũ.vt.j.patebit li.?2· Scðm declaro ſic.oẽ ꝙ ẽ hůane bo nita ſałꝰ icremẽtũ ⁊ cõplemẽtũ eẽnti aliter ptinet ad hũanã felicitatem qð apparet.qꝛ hũana felicitas ẽ cõpleta hoĩs bõitas.Sʒ vᷣtuᷣ vſus ẽ hũane bo nitaſ que cõſiſtit ĩ virtute ſalłꝰ ⁊ icrem̃ tũ qꝛ ex eiſdẽ actibꝰ ſpẽ ᷣtus generat ſaluat ⁊ augef.vt.j.li.2?. Enenaz hũane bõitaᷣ cõplemẽtũ qꝛ vſus vᷣtun vltiata vnio poſſibił iter hoieʒ ⁊ ei optimũ finẽ in qua vniõe cõſiſnit vlti/ mũ hoĩs cõplemẽtũ. ¶ Zerciã cõclu⸗ ſiõem ſic declaro. Ois pfectio magis hyjys de ſitate: de neceſſitate: de diutur nitate ẽ melioꝛ pfectiõe minꝰhũñte ſalu teʒ ᷣm ꝗqd:qꝛ iſte cõditiões melioꝛes ſũt cõditiõibꝰ oppoſiſ:ſed hiĩtꝰ eſt ma gis vnꝰ qᷓ; vſus.hitꝰ eni nõ intermitti ſomno vel ocio ſicut vſus. (Eſt etiaz magis neceſſari.qꝛ vt ðꝛ.j. li.ʒ.ipᷣiuſ bhitꝰ ñ ſumꝰ dñi niſi a pꝛicipio:actui tñ dñamur i pꝛicipio in medio ⁊ in fine ¶ Eſt etiã magis diuturnꝰ cũ ſit foꝛ/ ma pmanẽs. hitꝰ eſt aliquo mõ melioꝛ vſu. ¶ Quartã cõcluſiõez de⸗/ claro ſic pꝛĩo.qꝛ ĩ bõis actꝰ melioꝛ eſt ſimpłr qᷓ; potẽtia.9.methaphiſice.ſʒ hitꝰ ẽ tanq; potẽtia:qꝛ diſpoſuio po/ tẽtie:vſus vᷣo eſt aciꝰ ſibi rñdẽs.g vſus ſimpłr me lioꝛ hitu. 2: qꝛ in ꝓceſſu ad pfectiõez ꝙ ẽ vltimũ ẽ optimũ:ſed vſus ĩ ꝓceſſu ad pfectiõem ẽ vltimꝰ g æ optimꝰ. Mioꝛ declarat᷑:qꝛ hoĩ ĩ ſo lis nãlibꝰcõſtituto.pꝛio adueniũt actꝰ boni nõ oĩo bñ actiui:⁊ ex iſtis gene/ rãt᷑ bitꝰ bõi ⁊ oĩo bñ actiui.Et ex hijſ 3? vſus bõi ⁊ oĩo bñ actiui. quare taliſ oꝛdo euidẽter oñdit vſũ vᷣtuſ ſimplicit᷑ melioꝛẽ bĩtu eẽ. ¶ Picẽdũ ꝗ̊ ad pꝛi⸗ mũ in oppoſitũ ꝙ nõ ſeꝗt᷑ eudẽ hoĩeʒ alternatim fieri miſeꝝ ⁊ felicẽ: qꝛ bõ determiat ad agẽ bonũ ⁊ bñ ⁊ ſp ecäö fuerit opoꝛtunũ:opoꝛtunitate ðᷣficiẽte ex ĩfiritate huana ſi ñ agat ñ ðꝛ ꝓpt 5 mit᷑ eẽ.qꝛ ĩ ĩbꝰhũanis eꝗpollẽt ſp age ſemꝑ opoꝛtunitate ſe offerẽte agere LIBRO 4 ideo felix ſemp dicit agere qꝛ ſemp gagit cum opoꝛtunũ eſt ei agere ⁊ inte rius ⁊ exterius. ¶ Ad ᷣm dð. ꝙ bitꝰ* non eſt cã vſus niſi ſicut determinatio cauſe eius quẽadmoduʒ eſt expoſituzʒ talis aũt cauſa non vłr melioꝛ eſt effe ctu¶Rid terciũ d.ꝙ hitus reddit ho minẽ ſimpłr bonuʒ hitualiter: vſus tñ actualiter. meliꝰ eſt:g eſſe ſimplicit᷑ bo num hitualiter ⁊ actualiter ſił qᷓ; hitu aliter tm̃ (Ad quartũ cõcedẽdũ eſt. in cõditione diuturnitatiſ ⁊æ pmanẽtie hitus excedit vſum:h̊ tñ non eſt exce/ dere ſimpliciter. ¶ Ad quitũ dõ.ꝙ o pus hũanum eſt duplex. vnuʒ imanẽs hoi.aliud trãſiens. bonitas ergo ope ris imanẽtis eſt bonitas hoĩs ſicut bo nitas hĩtus:tale opus eſt vſus illiꝰ vir tuſ᷑ in quo cõſiſtit felicitas.bõitas aũt opis trãſeũi ex hoĩeʒ ñ ẽ bõitas hoiſ ⁊ de illo cõcludit rõ 3 hituſ melioꝛ eſt eco. Queſtio. 24. Cꝛ2 arguit᷑.ꝙ ad felicitatẽ ñ re grat᷑ delectatio. pꝛĩo.qꝛ ꝙ ẽ maxie fugiẽdũ in iuẽtiõe sᷣtu tis nõ ẽ de itegritate felicitaᷣ qò ap/ paret.qꝛ ĩuẽtio vᷣtuᷣ ẽ tẽdẽtia ad pteſ ⁊ ad itegritatẽ felicita:ſʒ ðlectatio ẽ maxie ſugiẽda ĩ iuẽtiõe vᷣtuſ.vt.j.ĩ fi. ſcdi.ꝭ æc. 2: qꝛ ꝙ nõ reꝗrit᷑ ad ptutiſ opatiõem nõ regꝗrit᷑ ad felicitatẽ:ſʒ de lectatio nõ reꝗrit᷑ ad opatõeʒ vᷣtuᷣ qꝛ nõ ad opatiõem foꝛtitudis.vt.j.li.ꝗ. quare ⁊c. ʒ. ſi delectatio reqrat᷑ per ſe ad felicitatẽ: ad maioꝛẽ regret᷑ ma⸗ loꝛ ad maxiaʒ maxia. Sʒ delectatio maxia que ẽ delectatio venerea nõ re grit᷑ ad felicitatẽ. illa nãq; furat᷑ intel lectũ ſpiſſe ſapiẽſ.vt.j.li.⁊. nulla ð lectatio ad felicitatẽ regri vĩ:ſʒ in oꝑ poſitũ ſũt rões pi Pꝛo ſolutiõe. q. hui ſut. 4. p̃mittẽda.ſ.ꝗd ẽ delectatio quot genera delectationum. quot ge/ tur aliquid requiri ad felicitatem. nera delectabilium. quot modis dici/ He pꝛio ſciẽdũ.ꝙ delectatio ẽ ʒ? paſ ſio appetitꝰ cõcupiſcibił. Pꝛo cuiꝰeui dẽtia ẽ ſciẽdũ ꝙ ſicut adamas tria cãt ĩ ferro ita bonũ tria cãt ĩ cõcupiſcibili ..¾mℳ S õsä Adamas nũcq; pꝛio ct dã paſſiõeʒ ſibi cõſiłem in ferro.2? cãt motũ tra⸗ hẽdo ferrũ ad ſe.ʒ iũgit⁊ gꝗetat ferrũ in ſe.ſiłi mõ bonũ pñtatũ cãt ĩ cõcupi ſcibili cõplacẽti ſeu amoꝛem ſui: vt a moꝛ dicit nõ delectatiõeʒ ſʒ paſſiõem L⁊ hᷣẽ paſſio pꝛia. 2? ex vᷣtute huiꝰtra hit appetitũ ad ſe ꝗ tractꝰ vocat᷑ deſi/ deriũ ſeu cõcupia. adeptũ appeti tũ ĩ ſe getat que getatio ðꝛ delectatio ⁊æ ẽ paſſio ʒ ex vniõe appetitꝰcũ obie cto ſibi cõueniẽti cãta.( Se ⁊ꝛ· ſciẽdũ ꝙ ðlectationũ tria ſũt genera. alia nã qʒ ẽ ſimpłr nãł:alia ſimpłr iĩnãliſ:alia aliter ⁊ ałr naãlis vł inãlis. nalis ꝗdẽ delectatio ẽ que cãtur ex obiecto cõue niẽti ipᷣi appetitui oꝛdie nãli qꝛ vʒ ap petitꝰ ad tale bonũ ẽ nãłr oꝛdiatꝰ.ad h ãt pᷣt eẽ duplex diſpoſitio. vna pᷣciſe nãliſ:alia accñtał:cõſona tñ nãli.huiꝰ at diſpoſitio accñtał ẽ diſpoſitõ virtuiſ que tẽdit ad eũdẽ finẽ ad queʒ tendit na. Innalis ãt ẽ delectatio cãta ex vni one appetitꝰ cũ obiecto ꝙ cõuenit nõ diſpõni nãli ſʒ accñtali. ita ꝙ accñtał tẽdit ad aliũ fineʒ q; diſpoſitio nãlis. bhuiuſmõi at diſpoſitõ ẽ vitiũ ꝙ ẽ diſpo ſitio diſcoꝛs ⁊ diſſona diſpõni nature. Delectatio vᷣo nãlis ⁊ inãlis eſt dele ctatio appetitꝰ ſenſitiui in ſuis nalibꝰ cõſtituti ꝗq ʒ ꝙ appetit ſenſitiuꝰ nali ipetu fert᷑ in obm ad ꝙ ẽ nałr oꝛdiatũ ⁊ mõ cõueniẽti ſᷣm ꝙ ẽ tał appetitus ſʒ nõ inquãtũ ẽ appetitꝰ rõi ⁊ appeti tui rõnali ſubiect fʒz ẽ rõnał ꝑp p/ ticipatiõem.finis emi appetitx ſenſiti ui inq;tũ talis cõis ẽ oĩ appetitui ſen ſitiuo ſʒ finis eiꝰ inq;tũ ẽ rõni ſubieciꝰ ẽ ꝓpꝛiꝰ hoĩ. ⁊ iõ motꝰ eiꝰ nãalis :ẽdit ĩ finẽ appetit ſeſitiui cõiter ſũpti. ⁊ vt ſic iſte mot ẽ nãlis delectatiõis cãtiuꝰ Iſte tñ nãlis motꝰ ſepe fert᷑ ↄᷣ finẽ ap petitꝰ ſenſitiui vt ẽ rõni ſubiectuſ ⁊ iõ delectatio ſequẽs talẽ motũ dici p̃ᷣt ina lis. (Se 3 ſciẽdũ ꝙ delectabiliu tria ſũt genera:qꝛ quedãa ſũt obiectiue de lectabilia: quedã ſbiectiue:quedã me dia. obᷣm eni extriſecũ ẽ obiue delecta bile ſolũ qꝛ natũ ẽ delectatiõeʒ care. erit aubil delect. delecta Con apy ett⸗ ctün⸗ toel nuelt olft giſii liſti irht ctnirre ſccele ſöreg piac Emn rittin decla lus⸗ ſenul ſien obi Popan Nato,ß. ſoſtot igoͦn iscpar⸗ tenizne latkber e fer ſlleni Cinir ſpoi ſonüinen —– Palnnte kuenloee nſöiedeen kuciin⸗ ſbäſnedten lipeſtock Nleanöͤfei ornle atorſßfeit Weter dick nigipfid⸗ ii Moi , Patfeni miün Bfön e un lt epi Gne Nlane Wräche tiä ner. dani Drinatä Ms. iüs robrovci niigen Nrcrcind o. maj näee⸗ dplüniri Aezrndt mocnami Augäid ſvvſtw nüls üginip nn. giniaiii eifün ggifnd ingpen'ſen tinppein iininiſin Ecbizi zce ſhüin Neleanisal actãt appetit ꝗ ðꝛ vii vel frui ẽ dele ctabilis ſubiectiue:qꝛ in ſe ĩtriſece bʒ delectatõeʒ ⁊ ĩ eadẽ vi ẽ ſubiectiue cũ delectatõe. Actꝰ ᷣtut᷑ appᷣhẽſiue me/ dio mõ ſe hbʒ int᷑ h̊ delectabilia.ipᷣa nã qʒ appᷣhẽſio ↄpata vſui vł fruitiõi ap/ petitꝰ hʒ modũ obiecti:qꝛ ſepata exñſ qᷓ;tũ ad vim ſuſce ptiuã a delectatione cãt delectatõez ſicut obm:qꝛ ẽ obiecti maifeſtatiua. cõpata tñ obiecto extrin ſeco bʒ modũ delectabił ſubiectiue. eo ꝙ ẽ ĩ aia ſbiectuue ſicut ẽ fruſtio¶ Ge 4 ſciẽdũ ꝙ ad felicitatẽ põt aligd re/ gri tripłr. qꝛ vł ſicut diſpoſitio ad feli citatẽ:vel ſicut eẽntia felicitadᷣ vł ſicut ſequela felicitat᷑.mõ dico ꝙ delectatio nõ regꝗrit᷑ ad felcitatẽ ſicut viſ poſitio pꝛia qꝛ ſolũ virt eſt ſufficiẽs diſ poſitõ 2 non regritur ſicut eè felicitat: regꝗ/ rit᷑ tñ ſicut ſequela ĩtriſeca felicitaiᷣ ꝙ declaro ſb. 4. cõcluſiõib. pꝛia ẽ q feli citas ẽ delectabił.2 ꝙ nãliter. 3? fʒ ſe nullo addito.4? ꝙ boneſtiſſime.pꝛi mã ꝓbo ſic. qm ois opatio cõueniẽs ⁊ circa obiectũ cõuenies diſpõni appeti P opani ẽ delectabił:ſʒ felicitas ẽ tał opatio.ipᷣa nãq; cõuenit vᷣtuti que E di ſpoſitio ⁊ obiectum eius:obiectuzʒ vir tutiſ. S ipa delectabił. Scõam ꝓbo ſic omiĩs opatio cõueniẽs ⁊ circa obiectũ cõueniẽs moꝛi ⁊ nature opãũ ẽ nãlr lectabik.bᷣ eni dicebat᷑ delectatio nãlii que cũtur ex obiecto cõueniẽti nature ſz felicitaſ ẽ tał opatio.ipᷣa nãq; ⁊ ei obiectũ cõueniũt moꝛi.i.ᷣtuti ⁊ natuẽ ipiꝰ opã.qim diſpõ vtu eſt cõſona di/ ſpoſitioi nature. vt dem ẽ. ipa ẽ nãlr delectabił¶ erciã ꝓbo ſic.oĩs opa/ tio delectabił exñſ in ſbᷣo delectabił ẽ ſpᷣiue nullo actu addito.hᷣ eni ẽ dĩia in ter ſpᷣiue delectabile ⁊ alia delectabi/ lia. qm̃ poſito obiecto delectabili ⁊ ap pᷣhẽſiue delectabili nõ ſeꝗt᷑ delectatio niſi poſito aliquo actu ĩ appetitu ipi delectatõiſ ſi uſceptibili: iſto tñ actu po ſito ⁊ nullo alio poſterioꝛi hbĩ ipᷣa dele ctatio: ſʒ felicitas eſt tał opatio.qð ap paret ex diciᷣ ſupꝛa. ꝓbatũ ẽ enĩ ꝙ feli citas ẽ pꝛĩcipalr fruitio finis.x .qj. li.x vbi ðꝛ ꝙ delectatio ſupuenit felicitati ſicut pulchritudo iuueni. cõſtat autẽ ꝙ pulchritudo ẽ in iuuene. quare ſili mõ delectatio intriſece eſt in felicitate. ¶ QAuartã ꝓbo ſic. ols delectatio nãlis appetit ĩtellectiui vel ſenſitiui ſm ꝙ ſubiect ẽ rõni ẽ boneſtiſſima. Si eni ẽ nãlis ſeꝗt᷑ ꝙ ẽ bona.ſi ãt ẽ appetitꝰin tellectim ẽ pudica ⁊ honeſta vel ſi ap petit ſenſitiui vt ſubiectꝰ ẽ rõni: ſʒ de lſectatio felicitat᷑ ẽ delectatio appetitꝰ itellectiui cũ ipa felicitas ſit opatõ er vt oñſũ ẽ ſupꝛa. delectatio felicitaſᷣ ẽ hõeſtiſſima.( Mer bᷣ ad argumta dð. ad pꝛimũ qi iuentiõe medij otuoſi ñ E fugiẽda quecũq; delectatio:ſʒ delecta tio extremi vitioſi. illa vo nullam ptici patiõeʒ hʒ cũ felicitate. d ſᷣm dõ. ꝙ opatio foꝛtitudis fʒ ſe nõ ẽ delecta bik niſi ᷣm ꝙ cõiũgit᷑ fini ⁊ 10 nullꝰ di ceret ꝙ in tali opatiõe vᷣtui cõſiſtẽt fe licitas:imo ĩ nã niſi pꝛo q;ᷓto cõiungit fini. In illa vo cõiũctiõe cõſ⸗ iſtit felici⸗ tas ⁊ bᷣ ſufficit ad ꝓpoſuũ¶ Ad terciũ dõ. ꝙ maxia delectatio ĩter bõeſtas ⁊ pudicaſ ĩgrit᷑ ad felicitatẽ venerea vᷣo inter iſta nõ ↄnumerat᷑ quare nõ valz pᷣ̃t enã dici ꝙ illa nõ ẽ maxia lʒ ſit ma ie ipetuoſa ⁊ marxie ſenſibił¶ Q. 2½ EE 3 arguit᷑ ꝙ ad felicitatẽ ñ regrat᷑ pał ꝓſperitas exteri ad felicitatẽ pᷣbet occaſiõeʒ mali ſʒ ta ad felicitatẽ nõ reꝗrit᷑.(ꝛobat auũt aſſũptũ ſᷣm..pt. illiꝰplperitaũ qͥ fũt aici:diuitie: ciuił potẽtia: nobilitaſ ge neris ⁊ bonũ ꝓlis.amici nãq; pᷣbẽt oc caſiõeʒ iniuſtitie qꝛ amoꝛ ⁊c odiũ.⁊ 1õ dixit plato.ꝙ citas ẽ bñ oꝛdiata ĩ qua qſq; ꝓpꝛios noſcit deſect vt recitat᷑ ĩ decret. Siuitie vo pᷣbẽt occaſiõeʒ pi/ lis ꝓſperitas pᷣbet — 8 clitatiõis pſõe.vñ ſuꝑi dem̃ ẽ ꝙ multi ꝓpter diuitias pierũt.⸗ uik go potẽ na que cõſiſtit ĩ bñdo ptũtẽ vel fauorẽ pꝛicipat ⁊c dñij pᷣbet occaſiõeʒ auda/ tie. nobilitꝗs o generis p̈bet occaſio nẽ ſibie. ¶ Honũ vo ꝓlis pbet occaſio neʒ auaritie. pentes eniz volentes fil oꝝ bonoꝝ: qꝛ nullũ regſitum * 2 LIBRO ijſ pꝛouidere accipiũt vnocũq;. quare nullum iſtoꝝ ad felicitatẽ requiri vide tur. ¶In oppoſitũ eſt phs. Aneſtio 26. E.q? vero arguit᷑ ꝙ bõa coꝛ poꝛis diſpoſitio nõ requiraf ad felicitatẽ in ſoꝛma ſiłi ar/ guendo. nullũ ad feliciatẽ requiſitum pᷣbʒ occaſiõeʒ mali ſʒ bõa coꝛpiſ diſpo ſitio pᷣbet occaſiõeʒ mali quaẽ æc. Aſ 222 ſũptuʒ ꝓbaf᷑.ſm tres ptes talis diſpo ſitiõis que ſunt ſanitas: robur æ pul/ chritudo. Sanitas nãq; exceſſiua pbet incendium luxurie ⁊ rebellionẽ appe titus ſenſitiui cõtra imperiũ roõnis. vñ dicit euſtratius. ꝙ ſancii viri coꝛpa ſua afflictiõibus crucidt ne poſſint contra rõnis iudiciũ rebellare.¶ Robur etiã pᷣbet occaſiõem piclitanõis pſone. Di cit eniʒ phᷣs ſupꝛa ꝙ multi pierũt ꝓpi foꝛtitudinẽ.¶ Mulchritudo etiam pꝛe bet occaſiõem curioſitaᷣ ⁊ limpudici a moꝛis vt ſepe docuit expientia.quare Aln iſtoꝝ eſt ad felicitatẽ requiſitũ In ppoſituzʒ eſt pᷣs.d.qꝙ denudati talibus felicitatẽ inquinãt.¶ d em/ dentiã vtriuſq; queſtiõis pᷣmiitẽda ſũt duo. pꝛimũ ꝙ duplex eſt vita.ſ. ciuilis ⁊ cõtemplatiua.quarũ vtracq; ſuo mõ eſt felicitabilis felicitate que põt ha/ beri in hac vita moꝛtali.Scðʒ eſt ta lia in quibus nõ cõſiſtit felicitas requi ri ad felicitatẽ põt intelligi dupliciter vno mõ qꝛ regrũt᷑ ad ſuſtẽtatiõeʒ vite alio mõ.qꝛ requirũt᷑ ſuſtẽtata vita ad felicitatẽ vite ſicut quedã oꝛgana ⁊ qᷓ dam oꝛznamẽta. pꝛimꝰ intellectꝰ non eſt ad ꝓpoſitũ qꝛ talia ſic requiſita ne ceſſitati ⁊ nõ felicitati cõgruũt. vñ hu go in fine libꝛi didaſcalicõ ait.ꝙ neceſ ſitas eſt ſine qua viuere non poſſumui ſed felicius viueremꝰ ſicut viuere non poſſumꝰ ſñ ſpuere ſine doꝛmire ⁊ ſine alijs ſecretis nature:ſi tñ eſſet poſſibi le ꝙ ſine hijs viueremꝰ feliciꝰ viuere mus. quare mamifeſtũ eſt ꝙ talia non ſ ut requirẽda ad felicitatẽ ſed ad ſolã ſuſtẽtatiõem vite.¶ Ze 2? itellectu po no duas cõcluſiões generales. pꝛima ꝙ talia non requirũtur ad felicitatem vite cõtemplatiue vltra neceſſariã ſu/ ſtentatiõeʒ vite.2? requirũt᷑ tanquã oꝛnamenta ad felicitatem ciuilis vite. Pꝛimã pꝛobo ſic.illud ꝙ felicitati cõ templatiue pᷣſtat impedimẽtum æ ei⸗ oppoſitum pꝛeſtat auxiliũ non requi⸗ ritur ad eam:ſed talis pꝛoſperitas eſt buius. non requirit᷑ ad cõtemplati/ uam felicitatem. Aſſumptuʒ declarat auctoꝛitate yſido.te ſumo bono l.ʒ. dicentis ita. Sancti viri contemnere cupiunt mundum æ motuz mentis ad ſuperna reuocare vt ibi ſeſe colligant vnde defluxerunt ⁊ inde ſe ſubtrahat vbi diſpſi ſunt iuſti qui rebus honoꝛi/ bus q; ac vite blandimẽtis renũciant ꝓuide ab omni terrena poſſeſſione ſe moꝛtificãt vt deo viuant ideoq; ſeculi huius blanditias calcãt vt validioꝛes ad vitam illa de huius vite moꝛtifica/ tione conſurgat ex quibus apparet temporalis pꝛoſperitas ipedit æ eiuſ abdicatio iunat mentẽ eleuari ad diui na: obliuiſci terrena cõiungi veo vali dioꝛeʒ eſſe in ſuo pꝛopoſito¶ Hoc idẽ apparet per rñſum cuiuſdam phᷣi in/ terrogati de diſponentibꝰ ad ſapien/ tiã.qui ſic per verſus reſpõdit. Aẽs humilis ſtudium querendi vita quieta Scrutiniũ tacitũ pauptas terra alie- na. Hoc reſec ſolent multis obſcu ra ſophie. ¶ Hoc idem apparet per geſta plurium phoꝛum qui dimtias æ ſeculi blanditias ppter ſapie ſtudium abijecerunt vnd ſene.epᷣ.i.AHultis ad philoſophãdum obſtitere diuitie. pauptas autem experiẽda eſt aut er/ go pauper ſis vel pauperi ſilis ſi ani (FRem ĩ epła ait.ſRe dige te ad ꝑua ex quibus cadere non mo vacare vis poſſis. ĩherere pauptani ſine qua nul la eſt ſecura iocunditas ex quibus eui denter apparet ꝙ omnes iſii ad feli citatem contemplatiuam eſtimauerüt tempoꝛalem pꝛoſperitatè eſſe nociuã ⁊ volũtariã aduerſitatẽ ſibi oppoſita,z ſſe cid ſſte ae ad ann uie at gi ſine rend ſen nede lner, oßſin fmit⸗ ſocun eren Kck lent annn etii fn iſi⸗ o ſoh barere Uunco⸗ nn ler 13 Cſcicf Wfan funſdes ſlisii Houm g 9 Mniten aheen iasnr nihenin lmmegn glidenn ai ſpproberſr Keni⸗ Kictmen ſei mümai lsne Tnirnni don aſpent 6 ärnpi, WNdret wbanz. i entisel ſe oligen ſeſaberahin drs bonat, is renücin Weſionet⸗ iceog ſfl ralidtors temontfe, 18 aPrenn ipedtdtu levariade Ung corel E m pkinn, ſapien, ait. Mis Fhagiete ena : nis d N e andiules nſche tan c in were un zdackue, ſeiui rnichta Tibrs Sõ user iled mmesinil Auan einun int e uiſtinmni eſſe pficuã cõcoꝛditer ptulerũt.¶ Se/ cũdam cõcluſionem declaro ſic.ciuilis vita in ciuium cõicatiõe conſiſtit.bonũ ãt cõicatiõis hũane cõſiſtit in amicitia ad amicitiã ãt reꝗrit libertas vtriuſq; amici bñficentia ⁊ cõfidentia ⁊ in cõ uictu cõplacẽtia pſonaꝝ.igit᷑ ad felici tatem vite que in cõicatiõe conſiſtit re quirũtur amici.requit᷑ ciuiliſ potentia ſine cuius amoꝛe vel fauoꝛe vel hono re nõ habet᷑ libertaſ.CRequirit᷑ 3 cõ fidentia ⁊ h̊ͥ dupłr. vno mõ ex pᷣſptio ne de pᷣterito ⁊ ſic requirit᷑ nobilitas generis: ſicut enĩ de quolibet maãle na to pᷣſũmit᷑ in maluz ſic de bene nato pᷣ ſũmit᷑ in bonũ.alio mõ ex ſpe de futu/ ro.cum enĩ quilibet ſit moꝛalis confi/ dentius diligit᷑ ille cuiꝰ ſucceſſoꝛ eiuſ/ dẽ affectiõis foꝛe ſperat᷑. quare ad ta lem vitã requirit᷑ pꝛoles:ſed qꝛ inter amicos requirit᷑ bficentia ꝑ cõſe quẽſ etiã requirũtur dimtie vnde bñficium tribuat᷑.cõplacẽtia vero pſonaꝝ requi rit ſufficiẽtem pulchritudinẽ ne aſſpe/ ctus offendatur amici ſanitatẽ ne ſu/ ſpitio habeat᷑ de cõtagiõe moꝛbi. Ro bur vero vt exhibeatur mutui pꝛom/ ptitudo auxilij. quare patet ꝙ oĩa iſta vltra neceſſariã ſuſtentatiõem vite re/ irũt᷑ vt oꝛnamẽta felicita᷑ vite ciuił Ad argumẽta ſil dð.ꝙ oĩa bõa pᷣdi⸗/ cta ſecũ afferũt aliqua vite pñtis incõ moda ſicut rões oñdunt tñ bijs nõ ob ſtantibus licz nõ oĩo vitari poſſint oĩa facilius tñ collaudari pñt qᷓ; iſtoꝛũ bo (noꝛum oppoſita. Lectio.8S. Hde ⁊ querit᷑ ¶ Poſtquã phᷣs inueſtigauit deſcriptõeʒ felicitatis ⁊ ſufficiẽtiã deſcri ptionis ⁊ concoꝛdiã cuiuſcũq; opinio nis. Hic ꝗ? loco inueſtigat clitatẽ fe licitatis.pponens pꝛio queſtiõem tri mẽbꝛem f̃m tres opiniones.2. vnã il larum appꝛobat ſed nõ pbatur ibil Si quidem etiã ʒ:? aliã opinionẽ ꝓbat ⁊ appꝛobat ibil Nidet᷑ aũt.? reliquã lang repꝛobat ibil Si ãt eſt ita iendũ Q circa pꝛimũ ꝙ tres pĩũt elſſe vie alſignaͤdi cam felicitaſ qꝛ vel erit cauſa per ſe vel per accñs: ſi ꝑ ſe p dupliciter vel diuina vł hũana. ſi hu mana tunc cõcurrũt tria. videlicet.in/ tellectꝰ appetitus ⁊ coꝛpis moius ad intellectũ ptinet addiſcere: ad appeti tum aſſueſcere. ad coꝛpus exercitari. (ien ergo poſtq; felicitas indigerꝓ ip eritate bonoꝝ foꝛtune.⁊ poſtq; ali/ qui opinati ſunt felicitatẽ conſiſtere in bonis foꝛtune ex hijs rõnabiliter que ritur. vtꝝ felicitas ſit aliquid acquiſi- bile ſᷣm cãm bũanã.puta ꝙ ſit aliquid diſcibile per intellectum vel aliqd aſ ſueſcibile per appetitũ vel aliter qua litercũq; exercitabile per coꝛpꝑiſ motũ vel vtrum ſit aliqd acquiſibile ᷣm qu dam diuinã pticulã pticipãdo diuinaʒ bonitatẽ vel vtrũ ſit aliqd aduentitiuʒ per foꝛtunã ¶ meinde ibil. Si quideʒ etiã opiniõem de cã diuina appꝛobat ſed nõ pꝛobat ꝓbatiõem remittẽs ad pꝛimà phiam. Dicit ergo ꝙ ſi aliquod donũ deoꝝ datum hoibus rõnabile vi det᷑ felicitatẽ eſſe dei datum qᷓ; felici/ tatem eſtimamꝰ eſſe maxune hũanoꝝ bonoꝛum quãto ipᷣa inter cetera ẽ op timũ bonũ.(¶ Sed foꝛte h̊ vtꝝ deuſ det aliqð ſpãle donũ hoĩbus alteri ſcruta tiõis qꝛ pꝛie phie erit magis ꝓpꝛium Sciẽdũ igit᷑.ꝙ ari.facit vnã rõeʒ cer tam quo ad oĩa vno pũcto tm̃ excepto Mõ nãq; ſic foꝛmari põt ꝑ locũ a mi/ noꝛi:ſi qð minus videret᷑ ineẽ ineſt ⁊ illud ꝙ magis ſʒ minꝰ videreiꝙ aliqð aliò donũ a felicitate ineẽt hoibꝰ a cã diuina q; ia felicitas cum ipᷣa ſit opti mũ hois vſq; h rõ certa ẽ Sed qð ad dendum eſt dubiuʒ remouet ſcʒ ꝙ ali qð donum ineſt hoĩbuſ a cauſa diuina hᷣ autẽ certificato certum erit ꝙ felici/ tas hominis eſt a deo. p autem in que ſtione videbitur. ( Beinde ibil. Ui⸗/ detur autem lopinionem de cauſa hu/ mana.pꝛimo appꝛobat.ſcòo eam pꝛo bat ibi Erit autem vtiq;]. Sciendum ergo ꝙ aliqua virtus vel perfectio bo minis dicit᷑ dina triplici de cã.ſ.xł qꝛ LIBRO obiectiue eſt de deo ⁊ hijs duobꝰ mo/ dis dicit pᷣs. i? methaphiſice:metha phiſicã eſſe diuinã. 3? mõ qꝛ eſt a ðo ⁊ h̊ modo felicitas eſt ⁊ diuina ſi eſſet a deo.nũc g̊ płᷣs opi.de cã hbũana ap/ pꝛobãs dicit eã a pᷣcedẽti opiniõe non penitus diſſonare.qꝛ ſicut illa opinio dicit felicitatẽ eſſe bonũ diuinuʒ ſic ⁊ iſta q;uis aliter. Dicit ̊ ꝙ licet felici⸗ tas nõ ſit bonũ a deo hoibus miſſum: ſed ꝓpter quãdã virtutẽ mobilẽ vel ꝓ pter diſciplinã intelligibilẽ vel ꝓpter exercitatiõem coꝛpalẽ adhuc hijs non obſtãtibꝰ videt eſſe de numero diuiniſ ſimoꝝ bonoꝝ. b ãt ip̃e ꝓbat tali rõne ibil VNirtu enĩ qm̃ virtu finis ⁊ pꝛe miũ eſt bonum pfecte optimũ obiecti ue ſił itudine ⁊ pticipatiõe diuinum ⁊ adeptione beatũ:ſed felicitas eſt vir/ tutis finis ⁊ pᷣmiũ. ipᷣa eſt bonũ opti mü diuinũ ⁊ btm̃. bui“ rõnis ſola ma. ponit᷑i Ha. einde ibil Erit ãt vtiq; ꝓbat opinionẽ ſic ꝙ eſt hoĩbꝰcõe iuſtũ acꝗſibile per diſciplinã ⁊ ſiudiũ ineſt hoĩ a cã hana:ſed felicitas eſt huius ⁊c.huiꝰrõnis pł̊ᷣs ponit Mi.in Ia dicẽſꝙ lelicitas eſt bonũ młtũ cõe poſ ſibile neriaere oĩbus hoĩbus nõ oꝛba tis ad virtutẽ per quâdam diſciplina 2 ſtudiũ.¶ Eſt at ſciendũ cCorhat 24 virtutẽ ẽ pꝛiuari aliquo neceſſario ad virtutẽ. h at genere ſunt tria.ſ.coꝛpo/ ris diſpoſitio talis que nõ phibeat vfũ liberi ar bitrij ⁊ idcirco aliter diſpoſi us eſt oꝛbatuſ. 2 ſenſus diſcretio ta lis que poſſit diſcernere bonum ⁊? ma lum iuſtum ⁊ iniuſtum: honeſtũ æ tur pe vtile ⁊ inutile. aliter nãq; diſ poſitꝰ* eſt oꝛbatus. 3: appetitꝰ vt mala con/ ſuetudo. illa nãq; phibʒ virtutẽ per coõſequẽs felicitatẽ. vt.j.li.xꝰ pꝛohibet etiam virtutem vt 2? methaphiſice. 2 ſciẽdum ꝙ diſciplina ptinet ad in tellectum. ſiudium vero ptinet ad ap/ petitum Eſt eni ſtudiũ vehemẽs ani mi applicatio cuʒ magna volũtate ad aliquid pficiẽdum licet ſtudiũ ſepe ſũ matur ꝓ ſpeculatiõe intellectꝰ.h iñ ſũ mitur ſtudium ᷣm ab eo dicit᷑ ſtudio ſus.ſtudioſus ãt ⁊ virtuoſus ſunt ide quare virtus ⁊ ſtudiũ erunt idẽ.¶ Se inde ibil Si ãt eſt ita Opi.de cã per accñs repꝛobat.⁊ pꝛĩo de foꝛtuna. 22 de caſu ibil Secẽter igitur Pꝛimã re pꝛobat triplici rõne.2? ibil Panife/ ſtum eſt aũt ʒ ibil Cõceſſa autẽ Pꝛi mo ergo intendit arguere.Omne ꝙ ẽ a foꝛtuna eſt pᷣter intentiõem agentis fm naturã vel f̃m artem vel ſᷣm aliaʒ quãlibet per ſe cãm ⁊æ maxime ſᷣm op timã:ſed felicitas que eſt optimũ eſie rei nõ eſt extra intentiõem alicuiꝰ per ſe agẽtis.g felicitas nõ eſt a ſoꝛtuna. hbui rõnis maioꝛ ponitur 2. phiſicoꝝ in deſcripnone foꝛtune.illud eniʒ eſt a foꝛtuna ꝙ accidit pᷣter intentiõem a gentis a ꝓpoſito.moꝛ ponit᷑ ĩ ſia pmittit᷑ tñ cõcluſio.dicit g̊ płᷣs ꝙ ſi be ari vel biĩficari eſt ita ſicut dictum eſt videlicet ꝙ ſit ſtudioſum optimũ ⁊ di uinũ:rõnale videt᷑ eſtimare melius eẽ ſic vt dictum eſt ꝓpter ſtudium ⁊ diſci plinã qᷓ; ꝓpter foꝛtunã. Minoꝛẽ ad/ iungit. d. ꝙ illa que agũtur ᷣʒ nãm aut ſm artem aut ſᷣm oẽm alterã cãʒ ⁊ ma xime fᷣm cãm optunã ſunt apta nata optime ſe habere fʒʒ ꝙ ẽ poſſibile. ho mineʒ ãt optime ſe habere eſt hoĩem felicem eſſe. quare patet ꝙ bomo ẽ ap tus natus ad felicitatem æ ad omnia per ſe agentia circa intẽdentem felici tatẽ. illud ei intendit agẽſ ad ꝙ aptuʒ natum eſt patiens. (Meinde iſtã opi nionem increpans ait. ꝙ maximum ⁊ optimum foꝛtune attribuere tanquazʒ cauſe valde pnitioſum ⁊ moꝛtiferũ eẽ videtur. h̊ ãt in queſtiõe declarabit᷑. ¶ Deinde ibil Hanifeſtum aũt eſt. Agd ideʒ arguit ſic.nulla operatio aĩe nullum neceſſariuʒ ⁊ nullũ vtile ad opationem aĩe eſt a foꝛtuna. h̊ appa/ ret ex.2? phiſicoꝝ.opatio nãq; aĩe nõ poteſt ineſſe pᷣter intellectiõeʒ anime neceſſaria vero nõ ſunt a ſoꝛtuna cum oia foꝛtuita ſint raro contingẽtia.vti/ laa vero nõ ſunt a foꝛtuna qꝛ talia ha ix lle 1ao ſcti om ter⸗/ d nis lle aA Ait ne ſegn G ho⸗ g. n ! hi hen le 6 ſucii oſae chez nüitad bernte aclluttl bet naifeli Tilk 1sgepe wen ſnge ihop⸗ ſarſen⸗ QLutn inſ ie NNipe Een1 n Penin Rchet, anni 1 wenegene nrelfnalg mumefne, epmickt ſentlane öckabeun. eildengz e Aimanmden Wiin rztsgi miimnenſene oodeſüic ſn 1 eN1 üöe decti⸗ niſeſunit Cnilacgi iſeumu 1oord iizin mmelenigen ,nt a ſodOn zimn , Fo conunge R bent determiatos fines ꝙ nõ hñt foꝛ tuita.igit᷑ nulluʒ iſtoꝝ eſt a foꝛtuna: ſʒ elicitas tm̃ requirit ſua eẽntialia.pu⸗/ I. ta opatiões aĩe ſibi neceſſarias ad cõo ſiſtẽtiam vite.alia vero vtilia ad ſuum oꝛnatũ que deſeruiunt ei inſtrumẽtali ter ⁊ oꝛganice.igit᷑ nullũ concurrens ad felicitatẽ ꝓuenit a foꝛtuna. huiꝰ rõ nis maioꝛ eſt pbata.AHinoꝛ ponitur in la:que per ptes ſupiuſ fuit declara ta.¶ DBeinde ibil Cõfeſſa aũt ᷣ idẽ ar guit tali rõne:ad nullũ foꝛtuuuʒ eſt oꝛ dinatum ſtudiũ ſed ad felicitatẽ c ad requiſita felicitati plurium ſtudiũ in ci uilibꝰẽ oꝛdiatũ.ergo nec felicitas nec aliꝗd ad ipᷣam requiſitũ eſt foꝛtuitum huius rõnis maioꝛ ponit᷑ vt per ſe no ta.Hinoꝛ ãt pomit᷑ in Fa ⁊ pꝛĩio pꝛe mittitur maioꝛ rõnis. Sicit ergo pbs h̊ ⁊ hec dicta erũt cõſeſſa ⁊? cõſona hijs que dicta ſũt a pꝛincipio.ſ.in pꝛo bemio.poſuimꝰ eni finẽ politice ſcien tie optimũ eſſe.hᷣ aũt politica plurium ſtudiũ facit huiꝰ boni optimi: quales quoſdã.i.aptos ⁊ bonos volens ferre ciues ⁊ opatoꝛes bonoꝛuʒ per que ve niũt ad finem intentũ. ¶ Seinde ibiſ Pecenter igit᷑ oñdit ꝙ felicitas nõ ſit a caſu tali ratõne. Caſuale ꝑiter eue/ nit boui ⁊ equo:puero: ſicut pfecto vi ro:ſed felicitas nõ euenit boui ⁊ equo qꝛ talẽ opatiõem in qua cõſiſtit felici/ tas pcipere nõ pñt nec pueri: qꝛ ꝓ tẽ poꝛe pueritie:ſic nec beſtie pcipẽ poſ ſunt.pueri tñ btificant᷑ in ſpe.qm̃ ali/ quãdo poterũt facti viri.felicitas autẽ ſicut ſupꝛa diximꝰ indiget ⁊ veritate ꝑ ſecta ⁊ vita perfectta. H euidẽtiã pᷣdictoꝝ ſunt tria inquirẽda ordine pᷣpoſtero. Ppꝛio de felicitate vtrum inſit oĩbuſ a foꝛtuna. 2 an a cã hũana. 3. vtruzʒ a cauſa dinign. ueſtio. 27. E& pꝛio arguit᷑. ꝙ ſit a foꝛtu/ Ina qꝛ qð nõ eſt a natura nec ineſt plurib' ineſt a foꝛtuna. ex 2 phicoꝝ:ſed felicitas ẽ huiꝰ vt ex neſtas. Pu⸗ trouerſia babet accuſatiõem ⁊ defen/ ſiõem. cuius finis eſt equitas.( Muiuſ . periẽtiã docet.g eſt a foꝛtuna. ¶In op poſitũ eſt phi. Dicendũ ꝙ ↄcło ne/ ceſſaria ſufficiẽter eſt ðᷣmr̃ata p phi.in lKa. Sed ꝙ opio ipᷣa ſicut dicit ipe ppi lo.ſit valde pernicioſa declaro tripłr tria nanq; ſũt cãꝝ ciuiliũ genera:vt di cit phi. in rethoꝛica: æ Tullius in ſua ſ. deliberatiuũ demratiuũ: ⁊ iudiciale HBeliberatiuũ eſt quod ponitur in con ſilio: vtrũ expediat hñs ſuaſionẽ ⁊ diſ ſuaſiõem: cuius finis ẽ vtilitas demĩa tiuũ ẽ ꝙ attribuitur in laudẽ vel in vi/ tuperiũ certe pſone cuius finis eſt ho ¶ Nucitiale eſt ꝙ poſitũ in con qt opinionis pnities q;tũ eſt in ſe:ve⸗ tat iſtos tres fines cauſaꝝ ciuiliũ.ve/ tat enĩ pꝛio vtilitatẽ cõſilij: qꝛ nullus intellectũ hñs cõſiliat᷑ de hijs que ſũt a foꝛtuna. vt. j. li. 327 vetat hoiem ſub trahẽs ei laudem. dicit enĩ tulł.ꝙ foꝛ tunã quidẽ laudare ſtultitia ⁊? vitupe rare ſupbia eſt. animi vero laus hone ſta ⁊ vituperatio vehemẽs eſt. 3. ve tat equitatẽ iuditij:qꝛ nemo punit᷑ vł p̃miat᷑ de hijs que veniũt a foꝛtuna:ſʒ de hijs ſolũ que ſũt in ptãte nĩa. vt.j. li.ʒ?⁊ punimur enĩ de male operari cõ tra felicitatẽ ⁊ pᷣmiamur de bñ opera ri:qꝛ cõfert ad felicitatẽ. ſic ꝗ̊ patet ꝑ nities iſti⸗ Ohinois Ed argumenta ãt in oppoſitũ dð.ꝙ felicitas nõ ineſt a natura:ſed aptitudo ad felicitatẽ:ſʒ ineſt a ꝓpoſito bñ opantibꝰvt cõſequẽ ter videbitur. Aueſtio.28. E 2 arguit. ꝙ felicitas nõ in ſit homini a cã hũana.pꝛimo qꝛ ſequeret᷑ ꝙ impfectũ face ret ſe pfectum. hõ nãq; pꝛius nõ felix faceret ſe pꝛius feliceʒ.cuius oppoſi⸗/ tũ dicit. . methaphiſice.opoꝛtet eni ſemp ꝙ agens ſit actu tale quale paſ/ ſum eſt in potentia: per ↄñs agens ſemp pfectioꝛ eſt patiẽte.2: qꝛ nulluʒ diuinũ eſt a cauſa huana: ſʒ felicitas ẽ bonũ diuinũ vt dicit᷑ in la.igit᷑ nõ a cã hũana. Sed in oppoſitũ eſt rõ phi. e IIBRO Dicendũ ꝙ eſt a cauſa hũanaſicut ꝓ bat phᷣs ꝙ põt etiã amplius declarari ſic.a quocũq; eſt pfectiſſima virtus ho minis ab eo eſt felicitas hoĩs.qð ap/ paret.qꝛ felicitas eſt opatio illius vir tuᷣ:ſed ab hoiĩe vt libero eſt pfectiſſi/ ma virtus hoĩs loquẽdo de vᷣtutibꝰ co gnitis per pbos. ergo ab hoie eſt feli citas hoĩs Aſſumptũ patet.j.li.ʒ?ta li rõe. a quo eſt operari bonaa nõ ma la ab eo eſt pfectiſſima virtus hoĩs fʒʒ quã dicit᷑ homo ſimpłr bonus vᷣm intẽ tiõem phᷣi:ſed ab hoĩe eſt opari bõa⁊ nõ mala:vt expientia docet.ꝗ ab hoie ꝓuenit pfectiſſima virtus bois. Eſt diüt ſciẽdum ꝙ a pꝛima opatione p me dias vſq; ad vltimaʒ in qua cõſiſtit fe licitas acꝗritur aliquid exercitabile a liqd diſcibile aliqd aſſueſcibile¶ Acq ritur nãq; aliqd exercitabile in coꝛpo re vel in viribus ꝙ in ꝑtibus coꝛpis ꝑp eius ⁊ eaꝝ exercitiũ.vñ a virtute mo/ tiua excutit᷑ pigritia inducit᷑ agilitaſ T ab appentu ſenſitiuo excutit᷑ rebel/ lio ⁊ iducit᷑ obedientia⁊ ſubiectio ad ptem intellectiuã ¶ Acqritur etiã ali/ gqd diſcibile in inte llectu.ipᷣe nãq; ali/ qd addiſcit ⁊ in oꝑpatiõibus ſuis: vel experiẽtia vel doctrina:acꝗritur etiaz aliꝗd aſſueſcibile in appeniu intelle/ ctiuo.puta virtutes moꝛales que quã tum ad id ꝙ eſt pꝛincipale in eis ſunt in appetitu intellectiuo vt ꝓbat᷑.j.ſic ergo exercitabile ad felicitatez ptinet vt remouẽs ꝓhibens.q.per accñũs.di./ ſcibile vero per ſe ⁊ nõ pꝛimo ⁊ ime/ diate. Aſſueſcibile vero per ſe pꝛimo T imediate:qꝛ ſᷣm virtutẽ tali aſſuetu dine acquiſita:felix operatur feliciter vt oñſuʒz eſt ſupꝛaal Bicendi ergo ad pꝛimũ in oppoſitũ.qꝛ ſolis impfectuzʒ nõ facit ſeipᷣm ꝑfectum:qꝛ cum eo con currit obiectum:ꝙ eſt vna per ſe cauſa felicitatis.vñ nõ ſolus homo cõcurrit ad felicitatẽ hoĩs.¶ Ad ſᷣm dð.qꝙ diui num dictum.qꝛ de deo põt eſſe aliquo modo ab hoiĩe:ſicut ſcia diuina: qꝛ de deo põt eſſe ab hoĩe docẽte vel inueni tas que habet in vita iſta nõ ſit a cauſa diuina. pꝛĩo vt iaʒ ꝓbatum eſt.ipᷣa pꝛouenit a cauſa hũa na. nõ igitur a diuma. 2 qꝛ nullus fe lix in hac vita experitur ſe tale donuʒ recipere ab aliqua cauſa pᷣter q; a cã hũana.quare nõ videt᷑ cõueniens ali am cãm penr Secn oppoſiũ eſt appꝛobatio phᷣi. Sicẽdũ ſicut dictuʒ eſt ĩ ſnia Fe.qð pꝛobato dñi aliqð do num influere menti hũane. pꝛobatum erit ꝙ influat felicitatem vel ad felici⸗/ tatem. ̊ aũt pꝛobat᷑ tripłr. pꝛimo ex oꝛdine cãrum ⁊ hoc ſic.oĩs res ſuſci/ piens aliꝗd a cauſa ſuperioꝛi ſuſcipit a cauſa ſunpliciter ſupꝛema. patet ex pꝛima ꝓpoſitiõe de cauſis vbi dicit᷑ ꝙ oĩs cauſa pꝛimaria plus eſt influẽs ſu per cãtum ſuum q; cauſa vłis.2 ſʒ hõ ſuſcipit aliquid a cauſa ſuperioꝛi. qðᷣ patet. qꝛ a ſe nõ habet aliquid. quare aliquid ſuſcipit a cauſa ſupꝛema qᷓ; vo camus dm̃. 2. qꝛ oẽ tractum ⁊ motuʒ aliꝗd ſuſcipit a trahẽte ⁊ mouẽte:ſed homo ⁊ nãliter ⁊ libere trahit᷑ ab vlti mo fine:nãliter quidem:qꝛ nãliter ap petit vltimũ finẽ.libere vᷣo qꝛ etiaʒ ap petit libere. vt viſũ eſt.õ.in pꝛincipio quaẽ homo aliꝗd ſuſcipit ab vltimo fi ne quem vocamꝰ deum. 3. qꝛ oẽ pfe ctibile ſuſce ptiuũ nãliter alicuiꝰ pfecti onis ab vna ſola cauſa inducibił ſuſci pit pfectiõem illã a cã illa. aliter eius nãlis aptitudo ad pfectiõem illã eſſet ocioſa: ſʒ hõ nãliter ẽ ſuſceptiuꝰalicu ius pfectiõis a ſolo deo inducibił.er/ go aliꝗd ſuſcipit a deo.¶ Aſſumptũ ꝓp batur. qm ſolus deus hoiĩ dare põt de ſe ipᷣo notitiã diſtinctã ⁊ amoꝛẽ fruiti⸗ uum qui ſeꝗtur talem notitiã ⁊ homo nãliter eſt aptus iſta ſuſcipere.qð ap paret qꝛ ſuſcipit ea impfecta. Idẽ at — eſt ſuſceptiuũ foꝛme pfecte ⁊ iperfe/ cte.quare hõ aliꝗd ſuſcipit a deo: vel natus eſt ſuſcipere.ad hᷣ aũt ꝙ ſuſcipi at fm intentiõem huiꝰ phᷣi.opꝰ ẽ aĩaʒ E 3 arguit᷑.ꝙ hũana felici/ 4 ſit, Imuſan 1piong 1cauia i Pmlnsf ute Periti Menlens i ppeſick iſiat nan, zülied eNNdaon f. panoer Ses uld, miſuapt m. aner SNdct chinfnis l rls ßb ſopenon. gs qnd, ae üpremaind u 1 noN noee:ſed ahitabnli näliterop Neicz ap prinapio brund RNe Dowe Reci Nancd iu a. Aner es göemllich iſicepweid Noinachi, Gimi/ gbeimeſin gi t miil, ornit itahen c inpfecn geet ſii ſaglem, ub aig in „ ſbicy ii⸗ eius int boiĩs eſſe bonis conſuetudinibꝰ ppara tam.vt.j.li.x.¶ Zicẽduʒ ꝗᷓ ad obiecta ꝙ hois felicitas eſt ſimul a c bůanaæ diuina. ſicut eni ſol ⁊ homo generant hoieʒ:ſic deus ⁊ homo felicitãt hoĩez ⁊H ſicut hõ generãs hoĩeʒ ñ peipit ſibi coopari ſolẽ: ſic nec hõ felicitãſ hoĩeʒ pcipit ſibi coopari deũ.&t ꝑ hoc patʒ ſolutio ad ſᷣm. deus eniĩ inuiſibiliter ⁊ iſenſibiliter:ſuauit᷑:⁊ ipceptibiłr:opa tur in aiabus ⁊ ĩ illis maxime que ſũt ad h:bõis cõſuetudinibꝰ pᷣparate. — ectio.. Alte ãt traſmutatiões] In⸗ ueſtigata cãlitate felicitaus 5ᷓ płs inueſtigat ſtabilitateʒ dens oñdere ꝙ cum iſtabili/ tate foꝛtune:poſſit ſtare ſtabilitas feli citatt hũane.⁊ iõ pꝛio declarat ꝙ nul/ lus eſſet felix poſito ꝙ felicitas ſeque ret᷑ mutabilitatẽ foꝛtune.2 oñdit feli citatẽ nõ mutari ad mutatiõem foꝛtu/ ne ibi Ael foꝛtunas Circa pꝛĩaʒ tria declarat.pꝛimũ ꝙ ſtãte dicta ypocriſi nullus viuẽs erit felix.2?7 ꝙ nullꝰ moꝛ tuuſ ibil Atrũ igit᷑ ꝗ: ꝙ de moꝛtuo nõ poterit dici viuens fuiſſe felix ibil Sʒ reuertendũ] Pꝛimuʒ ꝓbat ſic.nemo felicẽ eſtimat eum quẽ contingit finire miſerabiliter foꝛtuniſ qualibetcũq; po titũ:ſed oẽm viuẽtem ſic finire cõtin⸗ git: poſito ꝙ felicitas ſequat᷑ foꝛtunazʒ ᷓnemo felicẽ eſtimat aliquid b viuẽtẽ huiꝰ rõnis pꝛio declarat minoꝛẽ. poſi to enĩ ꝙ felicitas ſequat᷑ foꝛtunã ipſa mutabit᷑ vt foꝛtuna. Dicit ergo ꝙ mł fe trãſmutatiões fiũt hũane vite ⁊ foꝛ tune oimode:nũc ad bonũ:nũc ad ma lum:cõtingit ſm vitã ⁊ cõtigit hoĩem maxie abũdantẽ magnis incidere ca/ lamitatibꝰ in ſenectute. qð apparet p bomeꝝ.in heroiciſ narrãtẽ de pꝛiamo qui a pꝛincipio vite ipᷣiꝰ vſq; ad ſene/ ctutẽ abũdans ⁊ regnãs ſuꝑ troianos ⁊ exiſtens pulchꝛa pꝛole fecũdus ⁊ a multis amatus:in ſenectute ſua cũcta depoſuit:⁊ ciuitate ſua per hoſtes ca/ ptiuata:⁊ ipᷣo pdito. pueris ãt hijs ꝗ dã occiſis:hijs ſeruitutis iugo ſubdi ipᷣe quidẽ miſerabiłr ad extremũ fini uit.AHaioꝛẽ aũt ſubdit ibil Talibus aũt Aſum foꝛtuudinis qᷓ;tũcũq; ꝓſpe ris:⁊ finiẽtem miſerabłr nullus felici tat.i.felicẽ non reputat. Eſt aũt ſcien dum. ꝙ quatuoꝛ ſunt genera carminũ quedã enĩ referũt geſta illuſtria ⁊ ma gnifica:⁊ h̊ dicũtur heroyca que ðſcri bunt geſta herouz viroꝛũ illuſtriũ ⁊ di uinoꝛuz:⁊ ſepe a ppꝛiato ſibi cõi noĩe vocant᷑ carmina vt ibi. Carmina qui quõdam ſtudio floꝛente pegi. pꝛio de conſoł.Quedã ãt deſcribũt geſta ruſti cana ⁊ ignobilia.⁊ h̊ dicũtur bucolica AQuedã aũt deſcribũt triſtia:⁊ b dicun tur elega.vt pꝛĩo de cõſoł. ⁊ veris ele gi fletibus oꝛa rigãt. Quedã vero de/ ſcribũt leta.⁊ h̊ dicũt᷑ dꝛagmata ⁊ re/ feruntur in nuptijs vt ibil Ante toꝛuz virginis frequẽtate nobis dulcia canti ca dragmatis:ſic igit᷑ patz qualiter ſũ mitur bic heroyca. Deinò ibil Atrũ igitur Mꝛobat ꝙ nullꝰ moꝛtu erit fe lix. pꝛimo aũt ꝙ nõ ex adeptiõe bono rum.2? ꝙ nõ ex euaſiõe maloꝛum ibij Si aũt nõ ʒ? ꝙ nõ ex infirmitate hoꝛũ vel illoꝝ ibi Quõ nũc aũt ꝓpꝛimo igit᷑ ponit cõcluſiöem impꝛobãdam p mo dum queſtiõis.d. Ntrũ aũt Nerum ſit nullum alium hoĩem btĩficãdum qᷓ; diu viuit:ſed ſᷣm legiſſlatoꝛem atheum ſolonẽ:debitũ eſt:vt inſpiciat᷑ finis:añ qᷓ; enũtiet᷑ felix: ꝙ nõ põt fieri qᷓ;diu Rᷣ viuit.2? ibil Si ãt ꝓpꝛobat nullũ ita biĩ ficãdum ducens ad duo incõuenientia pꝛimũ eſt contra quid noĩs.ex quo ha bet᷑ ꝙ felicitas eſt bona vita. ex hᷣ aũt ſequit᷑.q bomo dum moꝛit᷑ bene viuat Scðòm cõtra quid rei:ex quo habetur ꝙ felicitas eſt operatio virtutis. quaẽ ex hoc ſequeret᷑.ꝙ homo mortuuſ ope raret᷑ ſm virtutẽ: que duo viſa ſũt ĩ die bus Ari.incõueniẽtia.¶ Reinde ibij. Si aũt non pbat q moꝛtuus nõ eſt ſe lix ex euaſiõe maloꝝ:⁊ pꝛio ponit cõ cluſiõem impꝛobãdã dicẽs.ꝙ ſi nõ di⸗/ camus moꝛtuũ eſſe felicem:qꝛ nec ſo/ e 2 Lant. IIBRO lon hec voluit: ſed qꝛ tũc firmiter poſ⸗ ſit enũtiari felix ⁊ btũs ſicut ille ꝗq iaz exiſtit extra pericula ⁊ infoꝛtunia hu/ ius vite.2 ibil Habʒ quidẽ ⁊ b queſti onẽ Pꝛobat iſtum nõ euaſiſſe picula ⁊æ mala.d.qꝙ h̊ iam dictũ ẽ:habet que ſtiõem ⁊ dubutatiõem qᷓ;dam. ex eo ꝙ moꝛtuo videt᷑ malũ ⁊ bonũ ineſſe:licʒ nõ ſentiat. puta ⁊ bonoꝛes ⁊ inhono ratiões que patiũtur vim iſta nõ ſenti entes.⁊ h oĩia pꝛouenire pñt moꝛtuo per filioꝝ:⁊æ nepotũ:ꝓſperitates: ⁊ ĩ foꝛtunia. ¶ Seinde ibil Queſtiõem ãt ꝛobat ꝙ moꝛtuꝰ nõ eſt felix ex fir⸗ mitate bonoꝝ vel maloꝝ. ⁊ pꝛimo po nit materiã ꝓbatiõis per modũ que/ ſtionis.d.ꝙ ſupꝛadicta de redũdantia foꝛtunaꝝ ad moꝛtuos queſtiõem tribu unt.poſito enĩ ꝙ aliꝗs vſq; ad ſenectu tẽ bñ vixerit ⁊ perſeuerans ſᷣm rõem moꝛtuy fuerit: cõuenit fieri circa filios eius multas foꝛtune trãſmutatiões.qꝛ cõuenit aliquos eoꝛum eſſe bonos. ꝓ gm dignitatẽ ſuã potiri vita bona.ali⸗/ os aũt ecõtrario. manifeſtũ eſt autẽ ꝙ ip̃os filios cõtigit hĩe ſtatũ oĩfariã.i.ĩ oĩbus modis in diſceſſiõibus.i. foꝛtu⸗/ nis diſſilibus ad foꝛtunas patꝝ ſuoꝛũ 2. ibi Incõueniẽs ..Ex dictis ꝓbat intẽtũ dicens.ꝙ incõueniẽs eẽt ſi moꝛ tuus trãſmutet᷑ ſimul cuzʒ viuo:⁊ fieret aliquãdo felix.rurſuſ ãt miſer.h̊ᷣ tamẽ ſequeret᷑ poſito ꝙ felicitas ſequeretur foꝛtunaz. Qò aut ſequat᷑ pꝛobat.d. ꝙ; nõ eſt incõueniẽs nec impoſſibile imo cõueniens ⁊ cõtingens foꝛtunas filio rum viuẽtium ſupuenire defũctis pĩi/ bus ĩ quodã certo tempoꝛe.puta q;to ipe patris recens memoꝛia pſeuerat quare mutato filio viuo ſᷣm foꝛtunazʒ: mutaf pater moꝛtuꝰ ſᷣm foꝛtunã.quaẽ ſi ſequit᷑ ad mutatiõem foꝛtune muta tio ſelicitatis:ſeꝗtur q moꝛtuꝰ ſᷣm foꝛ tunã mutatus eſt:a a felicitate muta⸗/ tus. Deinde ibil Sed reuertẽdum .p bat ꝙ de moꝛtuo nõ poſſit vere dici fu iſſe felix:ſtante pꝛia ſuppoſitiõe. Abi ſciendũ.ꝙ ꝓbatiõi ꝙ viuens nõ eſt fe lix: fuit data talis rñſio.ſ.ꝙ viuẽs non poteſt dici felix ſed moꝛtuus:ꝙ potuit habere duplicẽ intellectũ.vnũ ꝙ moꝛ tuus exñs moꝛtuus eſſet ſelix: ⁊ hoc ĩ pꝛobatum eſt ſupꝛa.alium ꝙ tũc non eſſet felix:ſed pꝛo tunc eſt verũ dicere fuiſſe felix in vita ſua. h̊ ergo ĩpꝛobat d. ꝙ reuertẽdum eſt ad pꝛius queſituzʒ qꝛ foꝛſitã inſpiciet᷑ per bᷣ illud ꝙ iã di cium eſt:de felicitate moꝛtui.Si enim opoꝛtet videre finẽ moꝛtis:⁊ tũc dice re vnũquẽq; beatũ:nõ vt tũc exñtẽ be atum:ſed qm̃ pꝛius erat in vita btũs. õtra hᷣ arguit.d. ꝙ nõ pᷣt eſſe ſine ĩ cõue niẽti:q nũc vere ðꝛ finſſe felx ⁊ ꝙ nũqᷓ; potuit dici eẽ felix cũ felix eſſʒ ſicut ei ꝓbat᷑.pꝛio.pyarmenias.nulla ꝓpoſitio ẽ ᷣa de pᷣterito:que aliqũ nõ fueit ᷣa de pñti.quaẽ ſi nũc m ẽ dicẽ: fint felix:aliqñ vᷣm fuit dicere:eſt felix d iſtã ãt gloſaʒ vt dicit phᷣs.aliqui declinauerãt ꝓpter iſtabilitatẽ foꝛtune ⁊ ſtabilitatẽ felicitat.dicũt enĩi felicita cẽ ñ mutari:foꝛtuna ãt circa eũdẽ ſepe recirculari¶ Zeinde ibil. AHamifeſtũ eni Cõcludit ꝓpoſitũ ĩueſtigatũ vſq; nũc.d.manifeſtũ eẽ.ꝙ ſi ſeqmur foꝛtu nas enũtiãdo de felicitate: nos hẽmuſ neceſſario dicere eũdẽ hoĩem nũc feli cẽ ⁊ rurſus miſeꝝ enũtiãtes: felicẽ de biliter firmatũ:quẽadmodũ camaleon ta ꝙ ẽ aĩial bꝛeuiſſimuʒ mutabiliſſimũ ⁊ timidiſſimũ:ſic eĩ eẽt.ſi feliciias foꝛ tunã ſequeret᷑:eẽt eĩ bꝛeuiſſima: quia bꝛeuiſſimo tꝑe durãs:eẽt etiã mutabi liſſima:ſicut nec amaleõ coloꝛẽ mutat ſm coloꝛẽ rei ſibi ꝓxio adiacẽiᷣ:ſic feli citas mutaret ſtatũ ⁊ decoꝛẽ ad occur ſũ cuiuſſibet caſꝰ aduerſi eẽt ⁊ timidii ſima:qꝛ ſicut cõtinue de mutatiõe foꝛ tune timet᷑:ſic pari rõne de mutatiõe felicitat᷑ cõtinue tuneret᷑. Del foꝛtu . — „ „ » —U nas Moſtq; phᷣs pbauit felicitatẽ ñ eẽ felicitatẽ:ſi ſequat᷑ foꝛtunã.hic oñ/ dit quałr felicitas nõ ſeꝗt᷑ ĩſtabilitatẽ foꝛtune.2 ꝙ ſegꝗt᷑ ſtabilitatẽ opatiomiſ vᷣtuoſe ibi.. Zñe ãt ſũt. ʒ. ꝙ felix bũn ſe bʒ inter foꝛtunas ꝓpꝛie ꝑſone ibil. Etl ſor nep noͦ büe coſt eſt le bit d inti berca nisen ſobalt ſüübi ptinis diget iaten elc ſub ſuh hee ſſit i iltur ron ocllio ſinions dience itien lechcpe NiereS llacznd leininee mbne 1in cthopet mnmnaſſtt ſcus ſit ſe e ſi⸗ muanittoreg ſn Ea hiloesnn lſbeſen mröͤfeic Piſcbii entötmn ſendlh lisnn pun em Ni ir Nüden diprda niin g ün Sienin ütdie ctini de nua biüs. eſeſiei ſefelr ikrch ias nul e aligin medi: ſt ſelr Rn nni un enikenahn eit ſepe Hanlteſtü gaii ſich Imur ſorn nos hennuſ n nüc feli kelice de Ccamaleon Rabcrin ioes cmar n ntü nun i iiitſit Necihn ſtmi e Mlii inrde ii ſetorii Lirmi he iig itnn ilen r Et foꝛtunas foꝛet optime bñ ad foꝛtunas pſone ſibi cõiũcte ibil. Pꝛo nepotũ ãt] Pꝛimũ ꝓbat ita.felicitaſ nõ ſeꝗt᷑ cõditiõeʒ eoꝝ ĩ ꝗbꝰ nõ cõſiſtit bñ eẽ vel male eẽ:ſʒ in rebꝰ foꝛtuiᷣ nõ cõſiſtit bñ eẽ vel male eẽ ſicut ppatum eſt ſupꝛa.quare felicitas nõ ſeꝗt᷑ cõdi tiõez reꝝ foꝛtuitaꝝ.que cõditio ẽ iſta/ bilitas.huiꝰrõnis põit pꝛĩo cõcluſiõeʒ d. ꝙ foꝛtunas ſeꝗ nõ ẽ rem̃.i. dicẽ feli citatẽ.foꝛtunã ſeꝗ nõ ẽ veꝝ.pᷣmittit ãt hãc cõiũctiõem:vel vt ſi nota ſolutio/ nis eoꝝ que ſupiꝰſũt queſita¶ Geinð ſubdit mioꝛẽ.d.ꝙ ĩ hijs foꝛtuniſ nõ cõ ſiſtit bñ ptinẽs ad felicitatẽ: nec male ptinẽs ad miſeriã:ſʒ hũana vita hijs ĩ diget ꝓ ſua ſuſtẽtatiõe nõ ꝓ ſua felici/ tate.maioꝛ ãt ſuppõit᷑vt pꝑ ſe nota. In eiſdẽ nãq; cõſiſtit felicitas ĩ quo cõſi/ ſtit bñ eẽ. Seinde cũ dicit Sñe aũt ſũt pbat ſm ſic. felicitas ſeꝗt cõditio/ nẽ cãꝝ:⁊ dñaꝝ ſuaꝝ:ſʒ opatiões vᷣtuo ſe ſũt cãe ⁊ dñe felicitat bũane:⁊ eaꝝ cõditio ⁊ ſtabilitaſ. felicitas ſeꝗt᷑ ſta bilitatẽ opatiõis ᷣtůoſe vel opationum huiꝰ rõnis pꝛĩo clarat᷑ mĩoꝛ.2·: infert cõcluſio ibil Exiſtit ãt] põit ꝗᷓ̊ pꝛimã ꝑp tẽ mioꝛis.d.qꝙ opatiões ſᷣm vᷣtutẽ ſunt dñe ⁊ cãe ipᷣiꝰ felicitaũ.iſte nãq; red/ dũt hoĩem vltiate felicẽ.vt.õ.viſũ ẽ. rie o opatões.ſ.vitioſe ſũt dñe ↄrij.ſ. miſerie. Scòaz ptẽ mioꝛis addit.d. ; illud qð nũc queſitũ ẽ.ſ.pmanẽtia fe/ licitaſ teſtat᷑ ſermõi iſti.qꝛ ſicut ſuppo nimꝰ pmanẽtiã de felicitate:ſic ineni/ mꝰ cõſtatiã de vᷣtuoſa opatiõe: ⁊ iõ di cit ꝙ opatiõeſ stuoſe ĩter cũcta opa hu mana:ſũt cõſtãtioẽs qꝛ ĩ diſciplinis ⁊ ſciẽtijs ſũt pmanẽtes ꝙ taliũ opationũ ille que ſũt honoꝛabilioꝛes:ipᷣe ſũt ꝑp/ manẽtioꝛes. qð apparet ex cã ⁊ ex ef fectu.¶ Eauſa eni tãte pmanẽtie ẽ: qꝛ bti hoĩes maxie ⁊ cõtinuiſſime viuunt ĩ ipᷣis.effectꝰ So tal pmanẽtie ẽ obliui onẽ nõ fieri circa ipᷣas.huiuſmõi ãt in obliuiſcibilitatᷣ cã:ẽ eaꝝ pmanentia ⁊ eaꝝ cõtinuitas.¶ Oeinde infert cõclu ſiõem. d.. Vtiq; p ; felici inexiſtit ꝑ I. manẽtia. que queſita ẽ.vñ felix erit ꝑ vitã:felix qꝛ maxie opabit ⁊ ſpecula bit᷑ opa que ſʒ vᷣtutẽ fiũt ¶ Beinde ibi LEt foꝛtunas feret clarat ꝙ felix bũ ſe bẽat erga foꝛtunaſ ꝓpꝛie pſoeEt circa h̊ declarat.S.cõcluſiões.quarum pꝛĩa ẽ.ꝙ felx bñ ſe bʒ ad foꝛtunaſ vni uerſas. 2 ꝙ bñ ad puas ibil Hultis dut. qʒ? ꝙ bñ ad magnas ibi Hagiſ aͤt NH ꝙ bñ ad magnaſ ⁊ malaſ ibil Ecõ uerſo ãt ? ꝙ ex magĩis ⁊ mal ñ fit mi ſer ibil Si ãt ſũt opanões ꝙ nũqᷓ ĩ cidit in foꝛtunis ſᷣm moꝛẽ pꝛauis ibil Neq; vtiq; btũs Neꝙ ſi factꝰ fuerit mi ſer:ñ cito iteꝝ fiet felix ibil Ex talibꝰ IS? ꝙ inter foꝛtunas vere ſed modera te potẽit dici felix ibil Qð igit᷑ phibʒ IDicit g;̊. ꝙ felix optie feret foꝛtunas ualciig. dd ꝓbat qꝛ ꝗ ſe hʒ ad eaſ vt pꝛudẽs:⁊ vt vere bonꝰ optie ſe bʒ ad eas:ſʒ felix vbiq;⁊ oĩo ſe hẽbit pꝛudẽ ter ⁊ vt ꝗ eſt vere bonꝰ a tał: ꝗ pᷣdt dici tetragon ſñ vitupio.¶ Abi ſciendũ ꝙ tetragonꝰẽ coꝛpꝰ cubũ hñs ſex ſupfici es quadratas ⁊ equales ꝙ quałrcũqq iaciat᷑:⁊ ſup qcũq; lat ceciderit ſẽꝑp ĩ eadẽ altitudime pmanebit.¶ Sili mõ vir felix pꝛudẽs ⁊ vir bonꝰ hʒ in actu ſuo ſex circũſtãtias.quaſi ſex ſuꝑfities gbꝰ ipᷣe ⁊ act eiꝰ iuoluit᷑.hʒ nũãq; cir/ cũſtãtiaz rei cũ qua opat᷑: finis ꝓpter quẽ opat᷑:rei circa quã opat᷑: foꝛme vł mõi ſᷣm quẽ opat᷑:locuzʒ vbi: ⁊ tẽpꝰ qñ opat᷑.Alia nãq; ⁊⁊ circũſtãtia ẽ ipᷣe o/ perãs ꝗ ẽ in medio aliaꝝ.vj. ⁊ idcirco qꝛ oẽ pccm̃ ↄtingit ex defcũ alicuiꝰ cir cũſtãtie:ſuppoſito ꝙ actꝰ ex genẽ non eẽt mał.iõ qꝛ tał hõ ñ peccat ex actu malo ex genẽ nec ex circũſtãtia:ſeꝗtꝙ ſemp manet ĩ eadẽ altitudie bõitaſᷣ ⁊ inocẽtie ( Pñt etiã ⁊ ałr aſſignari iſte ſex vt ſit ſupficies ſupioꝛ:illõ ꝙ ẽ ĩi le⸗ ge ſupioꝛi ſupficies ĩferioꝛ illõ ꝙ ẽ ĩ le ge ĩferioꝛi.ſ. ꝙ ẽ ĩ boĩſ ptãte:anterioꝛ ſit opꝰ futurũ:poſterioꝛ ſit pteritũ:de/ xtra ſit ꝓſperitas:ſiniſtra ſit aduerſi⸗/ tas. pfect igit᷑ ĩi medio poſitꝰ nõ aſcẽ dit ſup ſe:qꝛ ſeruat obediẽtiã legis ñ e 3 IBRO ſub ſe:qꝛ ſeruat clemẽtiã ad ea q̃ ſunt ſue ptãſ.Hõ añ ſe:qm adhibet puidẽ tiã ad futura nõ poſt ſe:qꝛ retinet me moꝛiã ad pᷣtẽita.Hõ a dextriſ:qꝛ hũili tatẽ ⁊ ſobꝛietatẽ tz ĩpſpis.Mõ a ſini/ ſtris qꝛ patiazʒ ⁊ virilitatẽ retiet ĩ ad nerſioWei ſcðoam cõcluſiõez. d.ꝙ felix mulũ foꝛtu nis dĩntibꝰ magnitudie ⁊ puitate: bñ ſe hẽbit ĩ oibꝰ puis.Cuiꝰ rõ ẽ.qꝛ tales eidel Auli argum̃i pbat ſiue bõe ſiue male nõ iclinãt vitã ab vbᷣ illõ. bõe nãq; exñteſ pue nõ ĩclinat vi tã a malo in bonũ:nec male pue a bo no ĩ malu. eide ibi aß at] de⸗ clarat tciã.d. ꝙ mag æ młta ⁊ bõa vi tã faciũt beatioꝛẽ accñtałr tñů. Cuiꝰ rõ c.qꝛ ipᷣa cõcoꝛdãt cũ btitudie: ex eo ꝙ eoꝝ vlꝰ pᷣt fieri bonꝰæ ſtudioſꝰ.a⸗ gnis nãq; opibꝰ vir magnificꝰ vtet᷑ bñ ⁊ pᷣtuoſe:qꝛ magifice.¶ ZHeide ibil E cõuerſo ãt declarat quartã ⁊ bic dicit duo. pꝛĩo ꝙ ĩfoꝛtunia mag ⁊ multa cõ turbãt ⁊ tribulãt ⁊ cõtriſtãt viꝝ bim̃: ⁊ muli bonis opibꝰ pᷣſtqt ĩpedimẽtuzʒ 2 dicit. ꝙ i hijs ifoꝛtunijs refulgʒ felicitat᷑ bonuʒz. qꝛ felix facilit ſuſtinet iſta młta ⁊ maꝗ ĩfſoꝛtunia nõ ꝓpt pᷣ ꝙ; doloꝛẽ nõ ſentiat:ſʒ ꝓpter h ꝙ magnt mꝰ ⁊ virit᷑ exiſtat. vñ ſciẽdũ ſicut.j. dicet ĩ 4 ꝙ magnimꝰ cõtẽptoꝛ ẽ foꝛ/ tune:nec młtũ cõtriſtat᷑ ĩi aduerſiſ:nec mktũ iocũdat᷑ i pſꝑis.quare ad ipᷣm p tinet ꝓpt᷑ foꝛtunas nõ frãgi:ſʒ ſicut cõ tẽptoꝛ eaꝝ faciłr ⁊ equałr ferre: virił qð oppõit᷑ molli ꝗ młiũ affligit᷑ ĩ oĩ la boꝛe.ad virilẽ ꝑtiet ei oppoſitũ ſcʒ nõ affligi laboẽ. Et qꝛ ferre maẽ ĩfoꝛ munia ſʒ ſe laboꝛioſũ ẽ.hic ẽ ꝙ virił ta a q;uis difficilẽ faciliter fert. eide ibil Si t ſũt opatiões ] ꝓbat ꝗqmã.ſ.ꝙ felix nõ fiat miſer ex magnis ifoꝛtunijs tali rõe. Mullꝰ operãs ñ o/ dibilia:nõ mala:ſʒ decẽua ⁊ ſᷣʒ poſſi bilitatẽ optiaz ẽ miſer:ſʒ felix iter ma gna ĩſoꝛtunia ſene vebeh .Fñ erit miſer effeciꝰ ¶ Hu Hunꝰ rõis põit pꝛio cõcluſiõem repetẽs vnũ dem̃ ⁊.d. ꝙ ſi opatiões quẽadmodũ diximꝰ: dñe ſũt hüũane vite.nulłꝰ de numero btõꝝ fiet miſer 22 ibi. Mec nõ ſubdit mioꝛẽ.d. ꝙ nec aliqñ.i.nũqᷓ; felix opabit:odibi lia ⁊ mala:ſʒ vt eſtimamꝰ euʒ bonũ ⁊? ſapiẽtẽ: a foꝛtunaſ decẽi feretẽ ex ſibi exñtibꝰ ⁊ ex ſibi daſ᷑ qᷓ;tũ ad eiꝰ ptatẽ ſp opabit᷑ optia:qð ðclarat exẽpł.ũillũ nãq; ducẽ eſtimabit bonũ:ꝗ pñte ſibi exercitu ſᷣm qualitatẽ eiꝰ ſcit vni maxĩe bellicoſe.ſilłr iciſoꝛẽ coꝛioꝝ:reputamꝰ optimũ:ꝗ ex datis ſibi coꝛijs ſcit facẽ optimũ calceam̃tũ. qð pᷣt ex eiſdẽ fieri Eodẽ ãt mõ qᷓ;tũ ad alioſ artiſiceſſ Si ſt ẽ ita tãgẽſ mediũ ifert ↄcluſiõeʒ.d. ꝙ ſi ita ẽ.ꝙ ſi vnꝰgſq; ſit bonꝰ ĩ ſuo ne gotio:gꝗ ex ſibi poſſibilibꝰ opat᷑ optie nequaqᷓ; felix fiet miſer. maioꝛ ãt huiꝰ rõis tʒ ĩ vᷣtute illiꝰ dicti iã repetiti:ꝙ o peratõeſ ſũt dñe huiꝰ vite. Ex quo bñ ſeꝗt᷑: nulłꝰ bñ operãs ẽ malꝰ vel mi ſer. ¶ Beide ibil Mec vtiq; btũs] e clarat ſextã cõcluſiõ em.ꝙ btũs nõ ici det foꝛtunijs ſᷣm moꝛẽ pᷣuis. dicit g ꝙ btũs ñ ĩcidet foꝛtunis pꝛiamiciſ.vocat nãq; foꝛtunaſ pꝛiaicas:foꝛtunas pꝛia mi.ð quo.õ.factꝰ ẽ ſᷣmo. Iſte nãq; foꝛ tune fuerüt pꝛauitati moꝛali annexe. Ipe nãq; pꝛiamꝰnõ ſimplr ſe bñ hũit erga bõas ſoꝛtunas. qua de cã ĩcurrit malas quas incurrẽs deſpauit: nec ſe pit ſicut bonꝰ. Et iõ h ðꝛ ꝙ, vere felix ſᷣm vtutẽ nõ icurrei foꝛtunas pꝛiami/ cas.qð ꝓbat.qꝛ ꝗ ſic imitafvt pꝛiamꝰ ẽ variꝰ trãſmutabił:facilit᷑ mobił:eniã a coõtigẽtibꝰ puis ĩfoꝛtunijs. tał ůt ũñ felix.qꝛ ipᷣe nec vari nec trãſmutabi lis: nec faciłr mobił:nec ab ĩfoꝛtunijs puiſ aliqualr mobitł.lʒ ſit mobił a mł tis magnis.vt ſupiꝰ dem̃ ẽ.qꝛ felix nũ qᷓ; icurrit foꝛtunas pꝛiamicas.¶ Sein de ibil Et ex talibꝰ declarat ſeptimã cõcluſiõem.ꝙ ſi cõngit ipᷣm fcm̃ fuiſſe miſeꝝ: nõ iteꝝ cito felix:ſʒ ĩ młto ⁊ p fecto tẽpoẽ ĩ quo.ſ.poſſit fieri abũdãſ młtoꝝ ⁊ magnoꝝ bonoꝝ. b ei oia ad felicitatẽ ſũt reqſita.¶ Peide ibil qꝗd igit᷑ declarat octauã cõcluſiõem.ꝙ int᷑ foꝛtunas nõ pᷣt vere:ſʒ moderate dici felix.vñ põit ibi tria moderamia.pꝛi⸗ mũ qᷓ;tũ ad tẽpꝰ.ſᷣm q;tũ ad terminũ. eti wgan leren lenioꝛ node no⸗ opee bt nod huiwal ſeeſit ſia ia dofn narue⸗ Hin⸗ it Rcnt an lrbi boi⸗ ſonet itei uſerin Mhͤt⸗ i⸗ rin u buoſ leprit Uiiboni ll i Wcrig üünmi Gnahleci ni Daned eiſfjcit Nochsiin (Elug Giſpin nſfſenrin lifirkei, linkinenn ſeſtoefndin dſam N cpeacnoit f hunn tnicn, Bhmi Rürſti Aak ii ghireſti Epuun is ſatſe reicifie mils Aaſßbiez ore ſoo ne opat optie nator ä dad Neeurnge „Egni inin 19 biüsni vumalen aiigfn Wal anmr. ebübin untiium Nſaun eſ⸗ iegrerſlr unes Nunl, *“ cimdN ViSMöi inertüwin ,net bimß girnl n Nci Gkun Neclamn n u l⸗ erſFemne ſwifn horck ticn⸗ terciũ.q;tũ ad modũ. Dicit pꝛio int rogatiue ꝗd phibʒ.q.d.qꝙ mihil ve di⸗/ cere felicẽ eẽ eũ q fʒ pᷣtutẽ opat᷑:⁊ ex terioꝛibꝰ bõis ſufficiẽter dicat᷑ cuʒ iſto moderamie ꝙ nõ ſolũ puo tpe ſʒ ĩ ma gno ⁊ ĩ vita pfecta ita maneat. eap ponẽdũ ẽ moderamẽ de fine.ſ.ꝙ tak ẽ Se btũſ:ſi ſit ita finiturꝰ ʒt apponẽdũ ẽ moderamẽ de mõ.młti nãq; ſũt mõi bitudis.Eſt nãq; deꝰ btũs: ⁊ ĩtelligẽ tie ſũt bõe:⁊ ale ſepate ſũt btẽ.⁊ bõ ĩ vita iſta ẽ btũs:⁊ b biitudo boĩs ẽ btri tudo ſᷣm qꝗd ⁊ nõ a. btitudo vo aĩe ſe parate eſt va:qꝛ vᷣe vnit᷑ ſuo vltio fini. 3 mioꝛ. 46 Siſſima c iõ phᷣs caute dicit. ꝙ hõ ſi ẽ btũs:nõ ẽ btũs vt deus nec vt ĩtelligẽtia:nec vt aĩa:ſʒ btũs ſʒʒ dd vt bõ Pꝛonepotũ it] Qüũſo ſe Urx bñ ſe bʒ erga ſoꝛtunas ꝓpꝛie pſõe h ↄnᷣr oñdit ꝙ etiã bñ erga foꝛtunas p ſone ſibi cõiũcte:ſic ꝓcedẽs:q pꝛĩo oñ dit eẽ certuzʒ ꝙ foꝛtune amicoꝝ amico cõferũt. 2? icertũ eẽ q;tũ cõferunt ibi ł mł ãt ʒ? ꝙ dĩnter cõferũt viuiſ ⁊ moꝛ tuis ibi Si vtiq; quẽadmodũ oñ⸗/ dit q;tũ moꝛtuis cõferũt ibil Pagis ãt foꝛtaſſis ..dicit ̊ ꝙ dicẽ ſoꝛtunas ꝓ nepotũ ⁊ aĩcoꝝ:nõ cõferre hoĩ ⁊ ĩ ma lũ ⁊ ĩ bonũ hʒ duo ĩcõueniẽtia. pꝛimũ ꝙ iſtud dem̃ ẽ iamicabile. aĩcꝰ nãq; de bono aici gaudẽ: ⁊ de malo triſtari ⁊ tãq; de ppꝛio dʒ. 2 ꝙ iſtud dem̃ ẽ in opinabile. cõis nãq; opio pᷣdicat oẽm 2 certũ foꝛtunas aĩcoꝝ aĩco cõferre Seinde ibil mul ãt oñdit ꝙ icertuzʒz ? q;t cõferũt.d.ꝙ mul accñtibꝰ ⁊ oĩ modas dĩias hñtibꝰ ipis hõls foꝛtuniſ ¶ Et iſtis qdẽ hoiĩbꝰ puta magis ꝓpĩ⸗ gs :hijs ãt minꝰ.puta remoſ diuidẽ ⁊ diſtiguere ᷣm vnũqðq; illoꝝ: lõgũ ⁊ ĩ finitũ videt᷑.quare p ↄñs ⁊ ĩcertũ.vłr ſt ⁊ figurałr.i.ĩ cõi ⁊ĩ quadã figuã di ctũ ẽ:⁊ bᷣ foꝛte ſufficiet.¶ HBeide ibil ſi vtiq; quẽadmodũ loñdit dĩnter cõfer/ re vno: m dĩiam foꝛtunaꝝ. alio: ſᷣm diiam pſõaꝝ. ¶ Sicit q;tũ ad pꝛimũ ꝙ quẽadmodũ circa ipᷣmmet foꝛtũatũ ẽ dĩia foꝛtunaꝝ: iſte bũt aliqð põdꝰ vitã aguãs: ⁊ ille hñt auxiliũ vitã de coꝛãs:pꝛie ſi male:ſcðe bõe:vtreq; tñ magne. ¶ Itez ſüt alie leuioꝛes abſq; põdere ⁊ auxilio. quare ſiłr foꝛtũe a micoꝝ hoĩs ſᷣm eaꝝ dĩtam:dĩniĩ cõfeĩt hoĩ ꝛeibi differre .. dicit vnaqq; paſſionũ ex aĩcoꝝ ſoꝛtuna veniẽtiũ cõ tigit differre ſᷣm diiaz pſõaꝝ viuẽtiũ ⁊ moꝛtuan. alr nãq; cõferũt viuis: v alr moꝛtuis. młto magis q; iiuſta ⁊ mala qᷓ; i tragedijs recitãt᷑:vt pᷣterita ⁊ que recitãt᷑ ĩ pñtia. Et ex bijs ſillogiʒãda ẽ dria mt cõferre viuis ⁊ cõferre moꝛ tuis¶ Abi ſciẽdũ.ꝙ ãtiꝗtꝰ ĩ theatris ĩ ꝗbꝰ erãt loca ludoꝝ:recitabãt᷑ viroꝝ luſtriũ geſta pᷣclara ⁊ eoꝝ pᷣcõia ⁊ pꝛe mia: vt ex b aĩarẽt᷑ audiẽtes ad ſiłia⸗ Et hᷣ ĩcitatõ dicebat᷑ comedia fʒ quoſ dã:qꝛ papias dicit.ꝙ res pꝛiuataꝝ pꝑ ſonaꝝ ⁊ hũiliũ ad comediaʒ ptinẽ.vñ comedia ð a comes ꝙ ẽ villa ⁊ odos ꝙ ẽ cãtꝰ vel carmẽ:quaſi carmẽ villaꝝ recitabãt᷑ etiã maloꝝ boĩz geſta mala ⁊æ turpia⁊ eoꝝ obpꝛobꝛia ⁊ ſupplitia vt ex h̊ aĩarẽt᷑ audiẽtes ad cauẽdũ ta- lia. &t h recitatio dicebat᷑ tragedia: a tragos grece ꝙ ẽ byrc latĩe: qꝛ trage dꝰ poſt tragedia recipiebat hyrcũ pꝛo munere officij ſui. ſicut F in tragedijs minꝰ tãgebãt᷑ audiẽtes geſta olĩ pteri ta q; audiẽtes pñtia:ſic młto minꝰ tã⸗ gũt᷑ moꝛtui qᷓ; viui ex aĩcoꝝ foꝛtunijs qꝛ illi ſũt vt oli pᷣteriti:iſti jo vt pñtes Seide ibil magis ãt loñdit q;tũ moꝛ tuis cõferũt foꝛtune viuẽtiũ.d.ꝙ ſi con feĩt non tñ tm ꝙ felicitas miſeros:vel miſeros faciãt eẽ felices ⁊ pʒ in a. S euidẽtiã pᷣdcõꝝ duo ſũt in qrẽda.pꝛĩo vtꝝ ĩter foꝛtunas ÿvite poſſit hĩi felicitaſ.2 12 vm ĩtẽtõ ari. ð põne felicitadᷣ cõcoꝛdʒ „ ati ⁊ fiði xpᷣiane. ueſtio triceſima. E pꝛio arguit᷑ ꝙ nõ. qꝛ nullꝰ ẽ felix cuiꝰ iceꝛtꝰ ẽ finis:ſʒ cu vl ĩpugnet bit iu bʒ iter has foꝛtunas viuẽdᷣ icert⸗ 6 finil. vt b ðꝛ. igit᷑ ĩ bac vita null- E felix 2 q; ols felix poſit ẽ e mala: ſed emnae IIBRO null' ĩ hac vita poſitꝰ ẽ ex mala vt do cet expiẽtia. nulł felix In oppoſitũ e phs ⁊ rõ el: qꝛ ꝙ ẽ cõe poſſibile ex iſtere tenẽtibꝰ nõ oꝛbaſᷣ ꝑ diſciplinã æ? ſtudiũ:pᷣt h hĩi:ſʒ felicitas ẽ huiꝰ. vt di ctũ ẽ ſupꝛa.igit᷑ pᷣt hic bri.¶ Picẽdum ꝙ; apud theologos diſtiguit᷑ duplex fe licitas.vna meritoꝛia. altera pꝛemia toꝛia.de meritoꝛia ðꝛ at.? ca? bti paupes:btĩ mites:btĩ ꝗ lugẽt: bti ꝗ p ſecutiõem patiũt᷑ ⁊ ſiłia.¶ Sepᷣmato ria ðꝛ. bti ꝗ hitãt ĩ domo tua dñe: ĩ ſe cula ſcłoꝝ laudabũt te Tint at iſte felicitates:qm pᷣmiatoꝛia excludit oĩa mala penalia ⁊ culpabilia:⁊ includiu oĩa bõa ꝗbꝰ hõ ẽ dignꝰa ua bõa ꝑ que dign? .re com plet oẽ deſideriũ ⁊ gaudiũ. Heritoꝛia vo ñ excludit ma la pẽalia.vt pʒ ĩ auctoꝛitatibꝰ iĩductis in ꝗh' iplicant alique pene ſicut ibi. HBti ꝗ lugẽt:ſʒ excłdit oĩa mala culpa bilia: akłr nõ r̃dderet hoĩezʒ ſimpłr bo nũ ¶ Itẽ nec ĩcludit oĩa bõa ꝗb⸗ hõ ſic felix dignꝰ ẽ. Includit at bõa pꝑ que di gn' E. Itez nec deſideria: nec gaudia GS leneg pᷣmiſſis ad qõnẽ dicẽ da ſũt duo.pꝛio ꝙ felicitas pᷣmiatoꝛia que ſimpkłr ẽ felicitas:nõ pᷣt hri b. 22 ꝙ altera pᷣt brt. ¶ꝛimũ phbaf. qꝛ nul Pẽ felix manẽs iter mala pẽalia:non hñs bona oĩa ꝗb dignꝰ ẽ: nec hñs cõ pleta deſideria c gaudia. Iſtud appa ret pꝑ pᷣmiſſa:ſʒ in hac vita nullꝰ ẽ talis vt pʒ expiẽtia.g nulłꝰẽ felix ĩ hac vita (Seom ꝓbat᷑.qꝛ inter quecũq; p̃t hr̃i ſtatꝰ excludẽs mala culpabilia: ⁊ iclu dẽs bõa meritoꝛia:p que dignꝰ ẽ om/ ni honoꝛe:inter ea pᷣt hĩi felicitas me ritoꝛia. Sed iter ſoꝛtunas huiꝰ vite pt hĩi tał ſtatꝰ: qꝛ nulla foꝛtuna culpabi le malũ iducit:nec meritoꝛiũ bonuʒ di minuit: nec excludit.vt pʒ ſupꝛa ex diꝛ ctis tullij.gᷓ inter foꝛtunas huiꝰ vite pᷣt haberi tał felicitas¶ Mer h ad argu/ meẽta dõ. ꝙ argum̃ta ꝓbãtia negatiuã ꝓbãt de felicitate pᷣmiatoꝛia. reliqua ſũt contra. po de meritoꝛia.⁊ idðo nec iſta nec illa xp̃iane t veꝝ repugnat vo.vt dem eſt ſupꝛa.ſed Aueſtio. 3zi. E2·. arguit᷑.ꝙ intẽtio pbᷣi re pugnet fidei.Pꝛĩo qꝛ dicu felicitatẽ:vel haberi vel inꝗ nari ex carẽtia ꝓlis vel pulchꝛitudinii vel ſbᷣe tpał.fides ãt dicit oppoſitum 2 qꝛ2 dicit felicitatẽ ab hoĩe.fides ãt dicit eã eſſe a deo. ʒ: qꝛ dicit moꝛtuũ nõ eẽ felicẽ:⁊ nõ viuerę ⁊ nõ opari.fi deſ ãt dicit oppoſi ir e ſi loquat ð felicitate meritoꝛia.dicit ꝙ felicitas ñ ẽ appetibił ꝓpt᷑ alteꝝ.fiðs ãt dicit op poſitũ de felicitate meritoꝛia: qꝛ dicit illã appetibilẽ eẽ ꝓpter vitã eternam Iteꝝ dicit felicitatẽ nõ eſſe laudabi⸗/ E qð tñ ẽ fłʒ vt videt᷑ de felicitate me ritoꝛia ſᷣm faege loquat de pᷣmi atoꝛia dicit ꝙ illa bʒ finẽ: ⁊ ꝙ ſecũ pa uit᷑ multa mala.fides ãt dicit oppoſuũ quare in płibꝰ repugnare videt᷑ ſidei Sz in oppoſitũ ẽ.qꝛ nullum poſitio fidei ẽ vera ⁊ poſitio phᷣi vera ipᷣe nãq; ꝑ as rões demõſtrauit ißam eẽ veram. quare iſta nõ repugnat illi. bicendũ. ꝙ phᷣs loꝗtur de felicitate meritoꝛia nõ de pᷣmiatoꝛia de felicita/ te vite huiꝰ nõ de felicitate alteriꝰ.Et fᷣm hoc dico ꝙ poſitio eius cõcoꝛdat p oĩa fidei xpᷣiane.Qð declaro ſic.omis poſitio cõcoꝛdat fidei xpᷣiane que po⸗ nit felicitatẽ meritoꝛiã in hac vita: ta lẽ que nõ excludit mala penalia: ſʒ ex cludit mala culpabilia: que nõ ĩcludit oĩa bona:quibus hõ dign eſt:⁊ inclu dit bona per que dign eſt:que nõ im plet deſideria nec bʒ cõpleta gaudia iſtud apparet.qꝛ fides xpᷣiana talẽ fe licitatẽ ponit in vita iſta ⁊ nullã aliaz ſed poſuio phi talẽ ponit felicitateʒ æ nullã aliam. g quãtum ad illã concoꝛ dat per oĩa vᷣtati ⁊ fidei xpᷣ·iane.Aſ/ ſũptũ ꝓbatur quãtũ ad ſingulas ptes pꝛio quidẽ ꝙ nõ excludat mala pena lia.Dicit enĩ in lcõe iſta ꝙ felicẽ infoꝛ tunia tribulãt:turbãt:⁊ contriſtãt. In hijs tñ ſemp refulget bonũ. 2? ꝙ iſta felicitas excludat mala culpabilia.pʒ 6 ſut cuc nor o 6 ſel t ge noh ho ſeboa vonm berali eriu Pbat⸗ 1 Tim ſelie dign dicn 1b got Holi Nulio. perimn ſept lenn pa ſcentoi Mrsrf tinweſe Aperop⸗ neri ſc lluwrng Onnesſuo Kln Neen le Uunulatch numngeſ⸗ Wreſtin kigde e Alcin Loppofn ieſii it di iſiant; gkicngj ürcten o dot miannn eſe lncedi ſeliataren Nalai de eagſtäͤ dont pi Me idn i iign ickſupn Nſnophin niruittian nngn li. mde nu nnte allai is cocrin lro ſicii iane que po, nbac vua: ia NeNai e dd Wde Ne lgen 3 engu zes mani 1ita ii oriſeictni õ jaſgand äa in S i1 Ni) i tn ianl ttliß qꝛ quecũ culpabilia ſut mala odibi lia ⁊ indecentia: ſed talis felicitas ex cludit cũcta talia.vñ phᷣs ait.ꝙ felix a moꝛe vel timoꝛe pulſatꝰ nũquã opabi tur odibilia:vel mala:vel indecẽtia. 3 q non includat oĩa bona: quibus felix ⁊ virtuoſus dign eſt. patet.qꝛ di cit. j.li. 4? ꝙ virtuti pfecte non fiet di/ gnus honoꝛ:ᷣ eſt non reddetu ei tan 1us honoꝛ: qᷓto virtus digna eſt. ¶ IAtẽ capło de liberalitate dicit. ꝙ popula/ res accuſant foꝛtunã.qꝛ maxie dignis Al. — non tribuit bona ſua. Intendens ꝙ li beralis dignus eſt maioꝛib diuitijs qᷓ exiſtunt ei. ¶ Item hᷣ idẽ videt᷑ ꝑ iam ꝓbata.ꝙ bonus homo dignuſ eſt pace ⁊æ quiete.⁊ tñ boni ſepe inquietantur 2 impugnãtur. vt dicit pbs. 4* tal felicitas includat bona per que felix dignus ẽ omni bono pꝛemio. patzʒ. qꝛ dici ſupꝛa vᷣm virtutẽ operatur bonũ bene ⁊ ſemper:ſed talis dignus eſt oĩ pᷣmio.ſi eni qui pugnant ⁊ vincunt in olimpiadibꝰ coꝛonatiõe digni ſunt multo magis illi qui in tota vita ſua o perãtur bonũ ⁊ bene ⁊ indeſinẽter. e ꝙ talis felicitas non cõpleat deſi⸗ deria. patet.qꝛ oĩs felix in hac vita ðᷣ ſiderat oẽs pentes:⁊ pꝛopinquos:ne potes:⁊ filios:cõciues:⁊ quoſcũq; ꝓ ximos eſſe ſicut ipᷣe ea appa⸗/⸗ ret per oppoſitũ.qꝛ mala ⁊ ĩſoꝛtunia generãt ſibi diſplicentiaʒ.vt ppᷣs dicit in littera:ſʒ nullus eſt in hac vita hñs om nes ſuos tales.tũc enĩ ſequeretur ſtem qꝛ cuicũq; felici ĩ ꝓpꝛia perſo na multa cõtingunt cõtra eius deſide rium. qꝛ vel coꝛpus erit minus debile vel aliqualiter inclinabitur aduerſus ſpũm. 6? ꝙ talis felicitas non habe/ at cõpleta gaudia. patet. quia ſi babʒ aliquas triſtitias: non habet gaudia il lis oppoſita:ſed felix ᷣm pvᷣm recipit triſtitias:licet ñ frangat᷑ per eas.qua re ſʒ phᷣm talis felicitas non habet cõ pleta gaudia. Et ſic patet. ꝙ felicitas meritoꝛia in hac vita vt deſcripta per * ito vno felice eẽmus oẽs felices Ariſto. eſt illa eadẽ ⁊ talis que qua lis eſt ſᷣm fidem: ſic poſitio philoſo phi concoꝛs eſt poſitioni fidei. ¶ i cendum ergo ad argumenta in oppo ſituz. ad pꝛimum ꝙ philoſophus dicit ex defectu iſtoꝛum coꝛpoꝛalium a ex/ terioꝛum bonoꝛum:inquinari felicita tem: quantum ad aliqua opera exte/ rioꝛa que poſſunt eſſe bona ⁊ ſtudioſa que tamen non ſunt de eſſe felicitans vt viſum eſt ſupꝛa. pauper enim non poteſt elimoſinaz dare in exterioꝛi eſ fectu. quare nec habet decoꝛem felici tatis:qui pꝛouenit ex elimoſinarũ lar gitione. ſimiliter bona educatio ad ho noꝛem ⁊ cultum dei: habet quendam decoꝛem quo carent illi qui ſunt ſine pꝛole. Item conſolari infirmum vel a micum ex coꝛpoꝛali pꝛeſentia babet quendam decoꝛem quo carent illi qui ſunt ſic defoꝛmes ſpecie ꝙ eoꝛum pꝛe ſentia magis deſolaretur q; conſolare tur infirmum: ⁊ ſic de alijs que ſecun dum philoſophum: ᷣm ſe appetenda non ſunt:ſed pꝛopter ſinem ad quem vtilia ſunt. hec ꝗt euidenter cõcoꝛdãt fidei xpᷣiane. ¶ Ad ſecundum dicen/ dum ſicut dictuz eſt. ꝙ philoſophus di cit felicitatem eſſe ab bomine:non ne gat tamen ipſam eſſe a deo.fides au⸗ tẽ dicit ipſam eſſe ab bomine ⁊ a deo pꝛimum per philoſophuʒ affirmatur. ſcõm autem non negatur. (Ad ter/ cium dicendum. ꝙ fides dicit felicita⸗ tem meritoꝛiam non eſſe poſt moꝛtem ſed ſolam pꝛemiatoꝛiã. philoſophus autem veritati fidei concoꝛdans dicit felicitatem de qua loquumur non eſſe poſt moꝛtem. de pꝛemiatoꝛia vero:qꝛ eam non nouerat tacuit: melius repu tans tacere de incognidᷣ q; aligd teme re à ſine pꝛobatione dicere. (Ad quartum dicendum.ꝙ loquitur de me ritoꝛia. d. autem ipſam non eſſe appe tibilem pꝛopter alterum non negauit p̃ᷣmiatoꝛiã.¶Mꝛopt᷑ qð ſciẽdũ.qꝙ ali⸗/ gqd appeti ꝓpf alteꝝn p̃t itelligi dupkr pꝛĩo: ꝓpt᷑ alteꝝ alteriſpẽi vł geneis — LIIBRO Alio: ꝓpt alteꝝ eiuſdem ſpẽi:qꝛ ipᷣm met ĩipſcm apperit᷑ ꝓpt ipᷣmmet pfectũ ſicut amare deũ ĩ hac vita appetit᷑ tã/ quã ĩpfectũ ꝓpt᷑ amare deũ ĩ eina vi⸗/ ta ĩ qua erit pfcm̃.Hõ dico ꝙ płs in tendit ꝙ opatio pfectiſſime tuſ ĩ qua poſuit eẽntiã felicitat᷑ nõ eſt appetibił ꝓpt᷑ opatiõem aliã:vel ꝓpt᷑ bitũ:vł ꝓ pter aliꝗd alteꝝ natũ iherẽ hoĩ. Non tñ ĩtẽdit negare ꝗn opatio pfciſſime s tuñ erit appetibił.22 mõ ꝓpt alteꝝ:qꝛ ipᷣa opatio minꝰ pfecta ẽ appetibit p/ pter ip̃am maxie pfcam. hᷣ ãt nõ repu gnat fidei xpᷣiane:qm̃ opatio caritatis ĩ vita iſta ẽ optia:ſʒ melioꝛ erit ĩ et᷑na vita:vbi erit pꝛicipałr fruitiua vltio fi ne(¶ Ad ꝗqntũ dõ.q i pe dicit veꝝ: nec fides dicit oppoſitũ ſicut videbit᷑ß inſe quẽti lectõe ¶ Ad ſextũ dð. ꝙ nõ loꝗt᷑ de pꝛemiatoꝛia ⁊ ſic ceſſat illa duo ob iecta. Lectio.x. phłᷣs iueſtigauit felicitat᷑ ſtabi te. Pꝛio oppõit in qõne.2 rdet ibi Lmaifeſtü eni Hicit igit᷑.ꝙ hijs deter minaſ ſcʒ felicitaſᷣ òſcriptiõe:clitate ⁊ ſtabilitate. Scrutemur de ipa felici tate.vtꝝ ſit de numero bonoꝝ lauda⸗/ biliũ: vel magis de numero bhonorabi liũ¶ Eeide ibil maĩfeſtuz ei ꝛobat felicitatẽ nõ eẽ laudabilẽ ſex rõibꝰ. 2 ibil videt᷑ ãt oẽ maifeſtũ ãt q ibij videf ãt ⁊ eudoxꝰ E? ibil laus ꝗdẽ eij ibil videt᷑ ãt ita hfe] Pꝛia at rõ ta lis ẽ.oẽ laudabile ẽ pᷣtꝰ:ſʒ felicitas ñ ẽ vtꝰ.quaẽ ñ ẽ laudabił. ſola mioꝛ põit᷑ ĩ Famaioꝛ ãt declarabit ĩ rõne 2“¶n det᷑ ãt 22 rõ tał ẽ.oẽ laudabile: ẽ lau dabile ĩ eẽ aliꝗd tale aptũ natũ bñ ſe hr̃e ad aliõ bonũ maiꝰ ſtudioſiꝰ: ſed felicitas nõ ẽ tał:nec ꝗᷓ laudabił.ma⸗/ ioꝛ declarat᷑ iductiue pꝑ phᷣm dicẽtẽ q; videt᷑ eẽ laudabile eẽ in quale ꝗd. hᷣ ẽ p aliquã qualitatẽ ip̃ʒ diſponẽtẽ ad a liꝗd aliud bñ ſe hre:⁊ ĩ laudari. Ju ſt enĩ ⁊ virilẽ ⁊ vłr bonũ honeſtũ: ⁊ oẽm vᷣtutẽ laudamꝰ:qꝛ ſũt quedã qua Etermina t bijs · Poſt5 litatẽ.h̊ iueſtigat eiꝰ dignita/ laudari. qꝛ dixit eam melioꝛẽ cũciᷣ lau lia vel qualitates 1 bõe diſpõnes ad aliqua alia ꝓpt᷑ que dicũt᷑ laudabilia. puta ꝓpt᷑ opa⁊ ꝓpt᷑ actꝰ:ſiłi mõ ⁊ foꝛ t᷑ẽ coꝛpe ⁊ curſoꝛẽ velocẽ ⁊ alioꝝ vnũ quẽq; ꝗ tales ſũt vel ĩ aĩa vel in coꝛpe laudamꝰ ⁊ in h qð ẽ qualẽ quẽdã na⸗/ tũ eẽ ⁊ aptũ bñ ſe hĩe ad bonũ op et ſtudioſũ. Qðò ãt felicitas nõ ſit tał ap/ paret qꝛ nõ dicit qualitatẽ hitualẽ ſᷣm actiõem et opatiõem et qꝛ nõ oꝛdiat ad bññ ſe hĩe reſpectu melioꝛis opatõ nis AHaifeſtũ ãt ʒ? rõ.nullũ lauda⸗/ bile ẽ de numero optimoꝝ:ſʒ felicitas ẽ de tali numero.quaẽ felicitaſ ñ ẽ lau dabił. Huiꝰ rönis pꝛio põit et ꝓbat maioꝛẽ.2· ĩfert cõcluſiõem ibi Nulłꝰ enĩ ſelicitatẽ pꝛio ꝗ dicit maĩfeſtuz eẽ felicitatẽ nõ eẽ laudabilẽ ex hijſ laudi b' que fiũt circa deos ꝗ nullo mõ ſunt laudabiles.qð pbat ex quodã diſcõue niẽti et diſſono laudi:et ex quodã cõſo no laudi: diſſonũ laudi ẽ deriſio.ipᷣi tñ dij vidẽt᷑ deriſibiles ſi laudant᷑ magis q́; laudabiles relati nob: ꝗ et laudari et vitupari debemꝰ.Cõſonũ ãt laudi ẽ p relatiõem ad aliꝗd alteꝝ. hᷣ ãt repu gnat dijs ꝗ nec oꝛdiari nec referri pñt ad aliqð magis bonũ. Ex ꝗb' ſeꝗtur maioꝛ ꝓpoſitio ꝙ nullũ de numero bo noꝝ optioꝝ ẽ laudabile. qꝛ talia non pñt ad mehoꝛa referri:ſʒ lʒ eoꝝ nõ ſit laus.eſt iñ eoꝝ ꝓ laude aliꝗd mar et meliꝰ et diuiniꝰ laude. puta biificatio deos eĩ et viros diuiniſſimos et bona dina btĩficamꝰ.quaẽ cõtigit ꝙ nullꝰ fe licẽ laudat:quẽadmodũ laudat iuſtu,z ſʒ vt mar et diuiniꝰet vt meliꝰ bificat igdet᷑ ãt eudoxꝰ ꝗꝰ rõ illud ẽ attri⸗ buẽdũ felicitati ꝙ eudoxꝰ pvᷣs attribu it voluptati ꝗ putauit voluptatẽ eẽ fe⸗ licitatẽ.ſʒ ille attribuit voluptati non dabilibꝰ.talẽ ãt dixit eẽ deũ et ꝑ ſe bo nũ. ad hᷣ ei cetera dixit debere referri LLaus ꝗdẽ eĩ ? rõ tał ẽ in qua ſignã ter ꝓbatur ꝙ fuit ſuppoſitum in rõne pꝛima ſcʒ ꝙ ſolius vᷣtutis ſit laus per qð habetur ꝙ non ſu felicitatis.ar⸗ 17 .⸗ — t vonol kopen operato cero n tc⸗ ſed ſbctni nichto⸗ tſitre Hig fincor et aiel ne exc Cbant. ſeichen kie id feimes nobon eki neles abi iſt tirt. ilMe ertbn biletenan ſut weet wißeg MAnd 7 R 7 7 ine latselau gigs Gonleßgi lichmͤzen ſucpemofel ſicepäſkift. lilwtii Punpicginte ne wolüti elauaghe E a ſün dopkr⸗ gcoſeſtöede ſilter lobp lürez ähi Unorfe ni 1 5 e . cin, bonäcen ſtäkn, Kkimeifn P nöni alasgi Wlad, Pyehmns nliilen ahhe mmiſeſa ii. er biſt lund llo wöſm wdä di er qootici ienſoii dat :gerluann üilac; n bäſep enimpit Etn emumerod⸗ Olalu n Feop oſt lad nab en A ie Don grrl iſwan un innel bi födten md u onnuiif⸗ i fobNAN nneliddan ziant inen zuken guin gimnn zunsſtln ſrfcidis lka ? patet. ij⸗ guit ſic. illius ẽ laus:et àb illo dicit homo laudabitł᷑ a quo hõ eſt operatoꝛ vł operatiuꝰ bonoꝝ:ſʒ a virtute hõ ðꝛ operatoꝛ bonoꝝ. laudes ei ſũt ĩſpectu opeꝝ coꝛpaliũ: vł aĩal iuz dcõꝝ ab aĩa igit ſoliꝰ gtu ẽ laus. Wu rõis pꝛĩo põit cõcluſiõez que ſũmẽda ẽ cũ exclu ſiõe. Picit ̊ ꝙ laus ẽ vᷣtuns ſolius.2·. ſbdit mioꝛẽ.d.ꝙ hac puta vᷣtute hoĩes dicũt᷑ operatoẽs bonoꝝ opeꝝ.laudes ãt ſũt reſpectu opeꝝ.nõ ꝙ ipᷣa laudãt ſʒ hitꝰ ꝓpt illa.Sicit g̊.ꝙ ĩſpectu ope rũ tã coꝛpaliũ ſicut ẽ currẽ:vel e. re ⁊ aĩaliũ. puta ĩtelligẽ ⁊ velle: e inde excuſãs ſe de maioꝛi certitudine ſubdit.ꝙ b idẽ magis ppꝛiũ ẽ certifica re ĩthoꝛibꝰ poedᷣ: q circa laudes ma xiĩe ĩſudauerũt. Mob ãt ſufficit mani⸗/ ro bonoꝝ bonoꝛabiliñ ⁊ pfectoꝝl Ai det ãt 6 rõ tał ẽ. Mullũ pꝛincipiũ fi nale ẽ laudabile:ſʒ honoꝛabile ⁊ dei ficabile: ſʒ felicitas ẽ pꝛĩcipiuzʒ finale ii. cã finał:cuiꝰ gra ceteẽa oĩa hoĩeſ ap petũt ⁊ operãt᷑.quare ipᷣa nõ ẽ lauda bił. aioꝛ nõ põit᷑ in a:ſʒ ſuppõit᷑ ex hijs que dcã ſũt ſupꝛa.qꝛ eẽ lauda bile tendit in aliquẽ finẽ.mioꝛ ponit᷑ Queſtio.ʒ2. Z euidẽtiã pᷣdcõꝝ querẽduʒ =. vtꝝ felicitas ſit laudabil.⁊ arguit᷑ ꝙ ſic. qꝛ deꝰ ẽ laudabi lis.vñ ps.Eoagnꝰ dñs ⁊ laudabił ni mis.⁊ in daniele. Bñdict es dñe de pĩuʒ nĩoꝝ ⁊ laudabił ⁊ gkioſꝰ. ⁊ fe licitas ẽ laudabił:cũ deꝰ ſit feliciſſimꝰ 2 qꝛ ppt qð vnũqðq; tale ipm ẽ ma gis tale: ſʒ pfcã tꝰ ẽ laudabił ꝓptĩ bo nã opatiõeʒ:que ẽ idẽ cũ felicitate. S ipa operatio felix: ẽ magis laudabilis mioꝛ põit᷑ i Ea. 3. q? oĩs opatio volũ taria ẽ laudabił vel vituperabił. b hĩ j. in pꝛĩcipio tercij:ſʒ felicitas ẽ ope/ ratio volũtaria ⁊ nõ vituperabitk. igit la ab oppoſitũ ſüt ſex rões phᷣi¶ Ad euidẽtiã hui ſciẽdõ.qꝙ laus 5pt ſũmi dupłr. vno? generałr ꝓ quacũ q; cõſeſſiõe bonoꝝ alicui pſõe. Alio. ſpãaliter ſub ꝓpꝛia rõne:pꝛimo:ſũpta feſtũ eẽ ex dcis:quõ felicitaſ ẽ ð nume cõis ẽ ad ſimplicẽ cõfeſſiõeʒ ⁊ ad ma gnificatiõez: ad głificariõeʒ: ⁊ ad lau dẽ ꝓpꝛie ſ ſiptã:ad cõmẽdatiõem: ad graꝝ actionẽ: ⁊ ad dignificatiõez. Eſt enĩ ſciẽdũ ꝙ cõfiteri bõa alicui pſone pt eẽ dupłr: vel qꝛ ſũt in ea: vel qꝛ ab ea:ſi cõfiteãt bõa que ſũt ĩ perſona.Rᷣ quadrupłr: vel qꝛ cõfitẽt vt bõa: ⁊ ſic eſt ſimplex cõfeſſio.vt ibi. Cõfuemini oño qm bonꝰ: vł vt maꝗ:⁊ ſic E magni ficatio.vt ibi. agmificat aima mea dñm:vel vt felicia⁊ cõſũmata:⁊ ſic eſt gkificatio. vt ibi. Glia in excelſis deo: vel vt vtilia apta ⁊ ydõea:⁊ ſic ẽ laus ꝓpꝛie ſũpta.vt ibi ĩ fine puiꝰpꝛimi ha bitꝰ laudabiles ètutes dicimꝰ:ſi cõfite ant᷑ bõa perſone que ſũt a perſona. DH tripłr. vł qꝛ per eã acta ⁊ ſic ẽ ꝓpꝛie cõmẽdatio.vt ibi. Cõmẽdamꝰ noſmet ipos ad oẽm cõſciam hoĩm A idem Apoſt. ait. Hõ eniĩ ꝗſe ipᷣm cõmẽdat ille pbatꝰ ẽ:ſʒ quẽ deꝰ cõmẽdat: vkł qꝛ per eã data:⁊ ſic ẽ graꝝ actio.de qua j. lu S. in mul locis: vel qꝛ perſõa per ℳ— — — talia bõa ẽ digna pᷣmio: ⁊ ſic ðꝛ digni ficatio.vt.j.magniſic magnis bois ſe ipz dignificat dignꝰ exñs S= dũ g ad queſtiõem ꝙ felicitas ẽ lauda bit᷑ lauõ generałr ſũpta. ſibi eĩ debet cõfeſſio tãq; bono ⁊ magnificatio tãqᷓ; magno bono: ⁊ głificatio ſen btificatõ tãqᷓ; felici bono: tñ ñ ðbet ſ lbi laus ꝓ pꝛie ſũpta: tãq; bono vtili ⁊æ ydoneo p maioꝛi bono:qꝛ nec ipᷣa ẽ tale bonũ ſicut viſũ ẽ płies ĩ pdeis.bᷣ ſt pʒ ex pᷣ miſſis.¶ Zicẽdũ ad argumta ad pꝛi mũ.qꝙ de ẽ laudabil: ꝗ: cõfeſſibił: ma gnificabil:et gkificabił:et hᷣͥ ẽ meli et nobiliꝰ laude ꝓpʒie ſũpta fᷣm quã de nõ ẽ laudabił. d fᷣm dð. ꝙ illa re gula ꝓpt qð vnũqðq; tale æc.nõ tʒ ni ſi de vtroq; dicat᷑ vniuoce: illð qo viri q; attribuit᷑.qð appaẽt.qꝛ ea ꝗ ſüt ad finẽ ſũt vtilia ꝓpi finẽ: nec ꝓpt b ſeꝗt ꝙ finis ſit magis vtił cuʒ nullo mõ ſit vtik. Si tmñ dicat ꝙ ſi ut amabilia ꝓpter finẽ. ̊ finis magis amabibk bñ ſeꝗt qm̃ eẽ amabile dicebaf de vtroq;. laudabi litas autẽ ꝓpꝛie ſumpta nõ dicitur de LIBRO felicitate.⁊ idcirco ſi aliqua ꝓpt᷑ eam ſint laudabilia:ñ ꝓpt᷑ h̊ ipᷣa ẽ laudabił d ᷑ciũ dð.ꝙ opa ſũt laudabilia: qꝛ cõmẽdabilia ⁊ appꝛobabilia ĩ ſua bo nitate:Et qꝛ digna pᷣmio pñt dici lau/ dabilia ⁊ dignificabilia:tñ laudabilia ꝓpꝛie dici nõ pñt:qꝛ nõ ſũt bõa quali tate diſpoſita p quã ſint ydonea ⁊ ap ta ad alia opera lʒ euſtratiꝰ ⁊æ alij ex⸗ poſitoꝛes illã ꝑtẽ' Laus ꝗdẽ eni ex/ ponãt tanqᷓ; opa ſint laudabilia. pᷣ eni E intẽtiõeʒ phi expᷣſſe: laus ẽ ſoli Stuſ: T hᷣ intẽdit ĩ pte illa pbare. Uñ ſicut expoſuimꝰ cõcluſio illiꝰ rõis ẽ iſta ꝙ laus ẽ ip̃iꝰ otuᷣ ñ abſolute:ſʒ ĩ rela tiõe ad opa.Et hoc ẽ mediũ ad ꝓppban dũ.qꝛ enĩ ꝑ tutẽ ſumꝰ opatĩ bonoꝛuʒ opeꝝ.iõ vᷣtꝰẽ laudabił.Laus igit duo cõcermit.vnũ tdqᷓ; fudamẽtũ qð ẽ lau/ dabile:⁊ aliud tãqᷓ; terminũ ĩ relatiõe ad quẽ fudam̃tũ ðꝛ laudabile. &t iòᷣo vᷣbũ phᷣi dicẽi:laudes eſſe opeꝝ. In/ telligẽdũ ẽ tãq; terminoꝝ ꝑ relatioõem ad quos vtꝰ eſi laudabiß. ¶N. xj. ãt felicitas ¶ Moſtq; phᷣs lueſtigauit felicitaſ digmitatẽ Hic iĩueſtigat felicitaᷣ cõnexi nẽ ⁊ depẽdẽnã an a tute.oñdẽs q; pſcrutatiõem faciẽs de felicitate dʒ p ſcrutari ð vᷣtutę.h at declarat in. 4. cõ cluſiõibꝰ¶ In pꝛia ꝙ ĩ hac ſcia ſeruia dũ eſt de vᷣtute. ¶ In 2 de oᷣtute aie ibil De vᷣtute ãt] In 32 nõ de vtute aĩe vegetatiue pi᷑ ibi Irrõnał ãt nec MUn 4 c de vtute pi rõem bñ ibij Didet᷑ vtiq; illa ade (runaz ꝓbat dupkr. pꝛio ſic.ꝙ in hac ſcia de illo p- ſcrutãdũ ẽ.ꝑ qð manifeſtat᷑ felicitas: 6 tutẽ ⁊ ei notitiã maifeſtat feli/ citas. igit᷑ de vᷣtute pſcrutãdũ eſt. ¶on ins rõnis pꝛio põit᷑ mioꝛ ſub cõditiõe ſi felicitas ẽ opatio aĩe ſᷣm pᷣtutẽ pfcãʒ ipᷣa vᷣteꝰ maiſeſiat felicitatẽ: qꝛ ponit᷑ in ep diffinitiõe¶ einde ſubdit᷑ cõclu ſio ꝙ de vᷣtute ſcrutãdũ ẽ. poſtea vero ctꝰ maioꝛis:qꝛ ĩ ſcrutãdo de sᷣtute:me liꝰ cõtẽ plabimur de felicitate. 2 ibiſ Didet᷑ ãt larguit ſic.de illo in hac ſcĩa ſcrutadũ ẽ circa ꝙ iſudat ciuit᷑ rcõꝛ ci/ uita:ſʒ circa vᷣtutẽ maxĩe iſudat. qua re ⁊ c.Solã mioꝛẽ põit ĩ lja.d.ꝙ viðt etiã ſᷣm vᷣitatẽ ꝙ ciuił vꝛbis rcõꝛ ⁊ le/ giſſatoꝛ:circa pᷣtutẽ maxĩe ſtudeat ⁊ ĩ ſudet:qꝛ vult ciues bonos facere:⁊ le gũ obauditoꝛes.(¶¶ Qð pʒ pꝑ exẽplum legiſſatoꝝ.ſic enĩ hẽmꝰ ĩ exẽplũ legiſ⸗/ latoꝛes Cretẽſiuʒ ꝗ dictꝰ ẽ mynos: ⁊ lacedemõioꝝ ꝗ dictꝰ ẽ licurgꝰ ⁊ alios ꝗ ſũt taleſ.puta legiſſatoꝛẽ atheniẽſiũ ꝗ dictꝰ ẽ ſolon. : ibil Si vᷣo politice Infert vnũ coꝛrelariũ. Abi ſciendũ ꝙ aligd cõſiorat᷑ ꝑ ſe ꝑptinẽſ ad mãz ſcie aliqd o ꝑ accñs:qꝛ oꝛdinatõe alteri qꝛ igit᷑ fm pꝛiaz rõem:otꝰ videret᷑ ad hãc ſciam ptinẽ ꝑ accñs tĩ:occaſiona liter:tñ iux ſcdᷣam rõem videt ꝑ ſe pti nerc ad mãm huiꝰ ſcie: qꝛ circa ipam ſtudet ⁊ ĩſudat legiſlatoꝛ. Oiĩa vo cir/ ca que cõſiderat legiſlatoꝛ p ſe ptinẽt ad mãm hui ſcie.Et iõ płs dicit.ꝙ ſi politice ẽ pſcrutatio:h̊ de vᷣtute maiſfe ſtuʒ ẽ ꝙ ⁊ iueſtigatio de vᷣtute fiet iux illã electiõem que fuit a pꝛicipio. Eli gimꝰ eni a pꝛicipio iueſtigare cuilem mãm.ꝰ auũt vt dicit.2? rõ eſt ciuił mã quare de lpᷣa iueſtigabimꝰ nõ occaſio nałr: ſʒ a ꝓpoſito. ¶ Seinde ibi e ſtute ãt ꝓbat ſcõazʒ cõcluſiõem ꝙ bic ẽ ꝑſcrutãdũ ð iᷣtute aĩe. vbi pꝛio ꝓbat ꝓpoſitũ. 2. infert vnũ coꝛrelariũ ibi Si ãt h ua ʒ. dat vnũ pᷣceptũ ibil Cõ tẽplãdũ ãt ꝗ. vnũ documẽtũ ibi vi⸗ cũt᷑ ãt ꝗ? remouet dubiũ ibil h ãt vtru q; Cõcluſiõem vo ꝓpoſita pbat du/ plicit᷑.pꝛĩo qꝛ de vᷣtute hũana bᷣ pſcru tãdũ ẽ.qð apparet.qꝛ h̊ querit᷑ bonuʒ hũanũ:⁊ felicitas hũana:ſʒ vᷣtꝰnõ coꝛꝛ poꝛiſ:ſʒ aĩe ẽ ᷣtꝰhũana. de vᷣtute aĩe bic pſcrutadũ ẽ. iĩoꝛ apparet. 2 tus hũana eſt in hõis ptãte.vt.j. li? ʒ: nulla tñ pᷣtꝰ coꝛpis.puta robur vel de- coꝛ eſt ĩ hoĩs ptte. quare ⁊c. ibi Sed ⁊ felicitatẽ Arguit ſic. hic per ſcrutãdũ ẽ de vᷣtute que ẽ hitꝰ ⁊ diſpo ſitio illiꝰ pticule: cuius ipᷣa felicitas eſt actus ⁊ opatio:ſʒ felicitas ẽ actꝰ æ o. nhe li faman⸗ tbopen ise⸗ Ctot Conelen ſouet⸗ ſcuanid Ercacia Pbaian Cccit Cpete Gedeen nd nadi hono⸗ lpo eli ſolien Nimn ms, elunefn latißzt cinge iniſngi Gyrinſcb Gappolnei demi Uinanola nölyenet⸗ luneani⸗ larpinſre Nihyaieelin len bis imn otgelgrt figninuſn huiſtteic che henige ſtalgupn enogangi⸗ iöyelent fteſRiene un pes, aulti, riutr e ſa. n Nrint, rie wsunne lerhüiſe wi mne dongtis Areahmiſi plie miſlniit Nrinatcecien Niient Si:Ntd ndet pſen e:gtie m. Lihot, Apeeni öirag inefen a pꝛiaipio. 4 eſugareuile Lröecehn bin no n Hnelii ſüen n die. ſitidd mücrtinitt. nijeibi NNNNä/ Mwüͦ m. in epſifun zebiab npkartn imniſſiün äana einna Pior aghn 4 s ptüe rolz i . ee 1 „Sron ſehin uwinbin tiavis —— oppdeii — peratio aĩe. vt dem̃ ẽ. S. quare et aie hbic ẽ pſcrutãda. Minoꝛ ſola ponit᷑ in ha. maioꝛ eſt euidẽs ex dcis.. qꝛ feli citas ponebat᷑ opatio vᷣtutis.quare cu ius virtꝰ eſt diſpoſitio: eiꝰ felicitas eſt opatio ⁊ ecõuerſo. Si ãt Hic infert coꝛrelariũ.d.ꝙ ſi h ita ſe bñt ꝙ.ſ. ciuik pſcrutet᷑ de virtute aie:ↄñſ ẽ ꝙ dẽat p ſcrutari de ipᷣa aĩa: ⁊ de hijs que ſunt circa aĩiam. Qõ ꝓbat per locũ a ſiłi ⁊ p locũ a minori:qꝛ quẽadmodũ medi cus oculoꝝ c alioꝝ mẽbꝛoxꝝ coꝛpiſ hʒ cognoſcere de coꝛpe:ſic iſta ſcia tanq; medlcina aie hʒ cognoſcere de aĩa. ¶ Itẽ aꝛ min? videret᷑ ꝙ medicia coꝛ/ poꝝ cognoſcẽt de coꝛpib q;; ꝙ medici na aiaꝝ cognoſcat de aĩabus cũ ipᷣa ſit honoꝛabilioꝛ ⁊ nobilioꝛ cũ medicia coꝛpoꝝ cognoſcat de coꝛpibꝰ.videmꝰ enĩ ꝙ multi excellẽtes medici ꝗ nõ p ſolã expientiã:ſʒ p verã ſciam fut me dici: multa negocidt᷑ circa cognitiõem coꝛpis.⁊ iõ dicti ſũt excellẽtes. pceptũ.d.ꝙ lʒ politicꝰ cõtem plari debeat de aĩa nõ dzʒ coõ/ tẽplari vlrra qᷓ exigit cognitio finis in tenti:ſʒ tm̃ q;tum ei ſufficit.¶ Et ſup b dat cãm: qꝛ certiſicare de oĩb circa a⸗/ nimã inqrẽdis: opoſius ẽ æ mar opꝰ Ontẽplãdũ ãt Hic dat vnũ regrit in ſubtilitate ⁊ diſcuſſiõe q;ᷓ ſint oĩa ppoſita in pñti negocioſ Piĩnt aũt Neic dat vnũ documetů. d. ꝙ de hac a nima multa verax vtilia dicta ſüt ĩ ſer mõib“ exterioꝛibꝰ. Et iõ docet nos ad illa recurrẽ. d. ꝙ vtendũ eſt illis ſũ la/ boꝛe pñtiſ negotij. ibi nũq; dictũ eſt ꝙ ptiuʒ aĩe.alia eſt irrõnatł. alia vero rõ nem bñs.ſermões ãt iſti dicti ſũt exte rnoꝛes:vel qꝛ dicti ſut ex moꝛalẽ ſciaʒ infra quã mõ ſumꝰ.puta ĩ l. de aĩa. vł qꝛ ꝓlati ſut ex cõezʒ audiẽtiã:quã pbvᷣs hẽbat athenis:exv quã audiẽtiam ſcri pſit aliqua p modũ epłaꝝ: rñdens ad iterrogata ꝑ as:vł interrogatꝰ infoꝛ mãs vel erudiẽs abñtes aĩcos. LHBoc at vtꝝ Memouet dubiũ. poſſet enĩ du bitari. vtæ ad bãc ſciam ptineret ing/ R ” = rere. vtꝝ ps rõnalis ⁊ ps irrõnał aie ſint ſbo ⁊ loco diſticte: quẽadmodum coꝛpis pticule ⁊ vłr pticule cuiuſcũq; cõtinui ⁊ diuiſibił: vel an ſint ſola rõe diuiſibilia: in re indiniſibilia: quẽad modũ cõnexum ⁊ cõcauũ in piferia. i. circũferẽtia circuli.¶ SGicit ꝙ ſine ſic ſiue ſic ſe hẽant:nihil differt ad pñſ ne gotiũ. ⁊ iõ eſt in pñti negotio pᷣmitten d㶠Seide ibil Jrrõnalis ůt ¶hêꝛo bat terciã cõcluſiõem ꝙ bᷣ nõ eſt pſcru tãdũ de otute vegetatiue pſ: que oio ẽ irrönalis. pꝛio maifeſtat eâ in exe/ plo. 2 ex offitio ibi Dico ãt ʒ: ex ſub lecto ibi. Talẽ eni . 4? ex opere ⁊ ex bono ibil Aidet᷑ ĩ ſomnis ipᷣaʒ ma nifeſtatã abijcit a ppoſito ibil. Et nu tritiuũ igit Dicit ſupponẽdo diui ſiõem pᷣmiſſaz ptiũ aĩe in rõnalẽ ⁊ ir⸗/ rãnalẽ?⸗ Et ſuppoſito ꝙ ptiũ irrõnaliũ alia ẽ oĩo irrõnał.alia tñ eſt a rõe ſua ſibilis. ¶ Sicit inquã ꝙ b irrõnak. pu/ ta ps illa oĩo irrõnabitł aſſił at virtuti plãtatiue que ẽ in plãtis cõis nobiſ ⁊ ilis. 2 dicit ĩam eẽ cãm er ꝙ ẽ nu triri ⁊ augeri. vñ nutrire ⁊ augere coꝛ pus viuũ eſt ei offitiũ. 3? dicit talem Stutez aĩe eſſe in oĩbꝰ que nutriũt tãqᷓ; in ſubiec· vñ iſta ſola ẽ in embꝛionibꝰ etiã añ; pticipẽt ſenſum ⁊ motũ. Et iſta eadẽ eſt in aĩalibꝰ pfeciᷣ ponẽda: rõnabiliꝰ q; alia. Mõ ei eſt itelligẽdũ „ w alia vᷣtus nutritiua ⁊c augmentatiua ſit ĩ re ĩpfcã: ⁊ alia ĩ re pfcã. quare vir tus iſta cõis videt᷑ plãs ⁊ boibꝰ ⁊ in/ mẽſ.⁊ iõ nõ ẽ bũana. 4 ibil. Nidet ãt in ſommis J. Mamfeſtat eã ex bo⸗ no intendẽs oñdere ꝙ eiꝰbonũ ?ẽ näle æ nõ moꝛale.¶ Dicit eni ꝙ t'iſta ma xie opat᷑ in ſomnis ⁊ p ↄñs in ſomnis marxime aſſequuur bonum ſuum: ſed bonũ moꝛale null aſſequit᷑ in ſ. omnis nullus enĩ dicit᷑ bonus vel malꝰ moꝛa liter pꝛo tempoꝛe ſomni. qð apparet ex cõi fama dicẽte. ꝙ bonꝰ mal mi/ ſer ⁊ felix:ſᷣm medietatẽ tpis nõ diffe rut. qð videt᷑ rõnabiłr eſſe dictũ: quia ſomnus eſt quies aĩe q;tum ad vires LIBRO appᷣhẽſiuas ⁊ deſideratiuas: niſi pꝛo qᷓ;io motus facti in aia:ſᷣm fantaſma/ ta in vigilãdo accepta ſunt melioꝛes ĩ hoib ſtudioſis qᷓ; in pꝛauis:ſᷣm ꝙ hʒ melioꝛa fantaſmata iite q; ille. ¶ Ze hijs aũt q;tum ſpectat ad ꝓpoſitũ ſuf ficienter dictum ſit. ? ibi Et nutri/ nuũ¶ Iſtam virtutẽ abijcit a ꝓpoſito d.ꝙ virtus nutritiua derelinquẽda ẽ qm̃ humane virtuſ exps eſt:ſicut iã oñ ſum eſt. hic aũt ſcrutandũ nõ eſt niſi ᷣ virtute hũana.vt in ſcõᷣa cõcluſiõe oñ/ ſum eſt. HBeinde tbil Nidet᷑ vtiq; ꝓ bat quartã cõcluſiõem.qꝙ ſcrutãdũ eſt bᷣ ð virtute pus rõem hñtis. Et qꝛ ps roneʒ habẽs eſt duplex vna per ſe. al tera ex pticipatiõe. ideo ſic pꝛocedit qꝛ pꝛio ptem rõnalẽ per pticipatiõeʒ mamfeſtat.2. per ſe rõnalẽ ibi Si ãt opoꝛtet ;: ad ꝓpoſitũ vtrũq; acceptat ibi Determinat᷑ autem Ces pꝛi⸗ mũ ſicꝓcedit.pꝛĩo nãq; duo manifeſta da ꝓponit.2? manifeſtat vnũ ibi LIn/ cõtin ẽs enĩ ʒ? alterum ibil Rõne aũt H infert vnũ coꝛrelarium ibil Aide tur vtiq;ʒ] Dicit g pꝛimo.ꝙ in aĩa pᷣ⸗/ ter ptem irrnalem iam a noſtra ſpe/ culatione abiectã: eſt alia pticula que ſm ſe eſt irrõnalis:tñ eſt rõne pſuaſi⸗/ bilis¶ Heinde ibil Incõtinẽs enim] Hanifeſtat ꝙ iſta pticula eſt irrõnatł᷑ Et itẽdit ſic arguere. Omne qðò eſt P ter rõnem hñs eſt irrõnale: ſed in aia eſt aliqua pticula p̃ter pticulam röna lem.igitur illud eſt irrõnale. ino/ rẽ declarat in Fa ex cõueniẽtia:⁊ dfia cõtinẽtis ⁊ incõtinẽtis:cõueniũt enim in h̊ ꝙ vterq; habet laudabilẽ rõnem T pticulã rõnalem. Dĩnt tamẽ qꝛ ĩ in cõtinente eſt aliquid ꝙ aduerſat᷑ rõni a quo ĩcõtinẽs vincitur:faciẽs ipᷣazʒ male operari. cõtinẽs aũt nõ vincitur vt.j.li.7.hinꝰ ãt exẽplũ habemꝰ ĩ coꝛ poꝛibus.quẽadmodũ eni pricule coꝛ/ poꝛis diſſolute:ex ebꝛietate vel infir/ mitate in hoĩbus pᷣeligẽtibus:vnã mo uere ad dextram: pꝛaue feruntur ad ſi niſtr: ſicut videmus in ebꝛijs: ꝗ ↄtra electiõem ⁊ volũtateʒ faciũt crucẽ de tibijs.¶ Sili modo eſi intelligendum in aĩa:tñ in coꝛpoꝛibus manifeſta eſt pars peruerſe mota in anima tamen oculta. Hihilominus vero quamuis ipᷣa non ſit viſa ſenſibiliter: eſt tamen credita ⁊ ꝓbata rõnabiliter. ¶otuſ aũt incõtinẽtium ſũt ad cõtraria eoꝛũ que ſũt per rõnem dictata: ⁊ ꝑ volũta tem electa. quare neceſſe eſt ꝙ pꝛiĩcipi um taliũ motiuũ ſit aligꝗd alið a rõe: ⁊ a voluntate cõtrariãs ⁊ obuians eis. Aualiter aũt ad ipᷣa ſe habeat penes realem idẽtitatẽ:vel diuerſitatẽ nõ p⸗ tinet ad pñtem ſpeculatiõem. qꝛ mibil differt ad bonã vel malaʒ opatiöem Seinde ibi Rõne ãt cui Aani/ feſtat ꝙ h ꝑticula irrõnał ẽ aliquo mõ rõne ſuaſibił.qꝛ ꝓbat ꝙ in cõtinẽtibꝰ p pticula obedit rõni.ſicut eni dictum ẽ. Incõtinẽs differt a cõtinẽte: qꝛ cõ⸗/ tinẽs nõ vincit᷑ ex motu buiꝰ pncule. quare neceſſe eſt ꝙ ipᷣa tanquã victa o bediat rõni ⁊ volũtati vincẽti. 2 p- bat idẽ.qꝛ in ſobꝛio ⁊ in foꝛti: iſta pti cula eſt ſubiectioꝛ rõni qᷓ; in hoĩe con tinẽte. oẽs enĩ motꝰ foꝛtis ⁊ ſobꝛij cõ ſonãta obediũt rõi.quare patʒ. ꝙ hec pticula q;uis irrõnalis:iñ eſt rõne ſi ua ſibił.¶ Eſt ãt ſciẽdũ.ꝙ voluntas ⁊ rõ hois tẽperati pacifice ĩperãt illi irrõ nali appetitui. hoĩs vero cõtinẽſ pu/ gnãt cõtinẽtie ⁊ vicũt nec vincũt.qua re dicit ꝙ talis pticula ſubiectioꝛ ẽ in ſobꝛio vel tẽpato:qᷓ; in ſolũ cõtinẽte. ¶ Deinde ibi ANidet᷑ viq; Infert coꝛ relariũ.d.qꝙ irrõnale ex dictiſ videt᷑ eẽ duplex.vnũ nullo mõ in röne cõicans puta plãtatiuũ:alteꝝ rõe ꝑticipãs.pu ta cõcupiſcibile ⁊ vłr oẽ appetibile ſi ue ſit appetitꝰ ſẽſitiuꝰ:ſiue ĩtellectiuꝰ ſiue cõcupiſcibił:ſiue iraſcibił. 2? ibi Ita vtiq;l dat modũ ſᷣm quẽ h pticu/ la dici debet rõnał.qꝛ dupłr ðꝛ ꝗd ha bere rõem. vno mõ ſicut mathematicꝰ demonſtrans triãgulum hje tres.alio modo ſicut ſeruus vel filius habet rõ/ nem prĩ̃is vel dñi:⁊ vnuſꝗſq; habet rõ gem la enen ſcut nem Qñ irir Ll ſcnu icon nibeli nmpea lusen n wohi⸗ leiſ bene dg n dupl lier⸗ lem. Aliiu⸗ ſien . ſmipolee fienbabe mc laulabe ainrleci naeet ran Aolbereln J Gnnnnen tahtahonn e cs nonſin hauaſnt⸗ leno q boſe nochs bei Apieng. Mes:ſen Prpel rie Uſintnimn biles ſunr⸗ nnelleang blimie nadirnit Nart aleltienie S nndt Aſehaben Alouefſtuti, Nlmöen, g Nalspanden küa be nönal idligen bagin döni n,ſat ainan nucitmir gi/ onn bu ad, giatunginen Ean nincin. 1 1 vt nune n inic n Mwie wn hrns t ſobrij di ue patz g hel getüeſtröneſu oluntas 1d eierin li niö oCötit N. innec mCit g Chaſtwiecii ömſci cöani kinuſin aleer valſtin nöintöne nez reichiifl 1rciemeil Gitun ſve ihni ſvenuicht n aü fn ginli 1,g: dupla dͦſu nate ialon hi nun gyelflis unnn 1 nutgeni — = —— = — — = nem amici ſui Dicit igitur qꝙ talis pti cula röem habet:ñ pꝛimo mõ ſicut rõ cinans ⁊ demõſtrans: ſed ſcðo modo ſicut obediens ⁊ exaudiẽs habet rõ/ nem pcipientis vel cõſultan ſ. ʒ: ibiſ QAm̃ aũt Pꝛobat per ſignum ꝙ iſtud irrõnale aliquo modo pticipat röne. Dicit ergo ꝙ iſtud denũtiat tanquam ſignum ipa ſuaſio que fit hoĩ requiren ti conſilium increpauo que fit homi ni delinquẽti:⁊ depꝛecatio que fit ho mini potenti.bᷣ ãt nõ fierẽt niſi appe/ titus eoꝛum poſſent flecti ⁊ duci fʒ rõ nem. quare talis appetitus eſt rõne ꝑ ticipãs.¶ Beinde ibil Si autẽ opoꝛ tet amſfeſtat pticulam per ſe ba⸗ bentem rõnem cõpans eam ad alterã d. ꝙ ſi opoꝛtet h rõne ſuaſibile dicere ꝙ rönem babet:tunc rõnez habẽs eſt duplex. vnum quidẽ babens pꝛincipa liter ⁊ in ſeipᷣo.alterum aũt ꝑticipati/ ue:quẽadmodum filius audibił vel au ditius ⁊ obediens patri dicit᷑ habere rõem patris. Einde ibil Determinat᷑ autẽ AEHanifeſtata duplici ꝑucula rõnali ad ꝓpoſuuz: acceptat vtrũq; dicens.ꝙ ſᷣm diuiſiõem pꝑticule rõnem habẽtis:diuidi ⁊ determinat virtus.qm̃ virtutũ has dicimus intel/ lectuales.has auteʒ moꝛales.ſapiam eni intellectũ ⁊ pꝛudẽtiam ⁊ oẽm vir tutem que eſt in ꝑte per ſe rõnem hba/ bente· Hicimꝰ eſſe virtuies intellectu ales.liberalitatẽ aũt ⁊ ſobꝛietatem ⁊ oẽm virtutem que eſt in pte appetiti- ua pticipante rõem dicimꝰ eſſe moꝛa⸗/ les: Heclarat autẽ ꝙ ſapia⁊ intelle- ctus non ſint virtutes moꝛales: ⁊ cuʒ H quid ſint virtuteſ.pꝛimũ declarat di cens.ꝙ boĩes loquentes ⁊ dicẽtes de moꝛibus boim nõ dicunt ꝙ bomo ſit ſapiens:⁊a intelligẽs:vel ignoꝛãs:vel pebes: ſed dicũt ꝙ eſt mitis:vel ſobꝛi us:vel iracũdꝰ: vel intẽperatus.Qõð aũt ſint virtutes pꝛobat.qm bitus lau dabiles ſunt virtutes:ſed hitus ſapie ⁊ intellectus ſũt laudabileſ.ergo ſum virtutes. laudam eni ſapientẽ ſm ba bitũ. ⁊ ſic determmata eſt determina tio phᷣi de felicitate humana: ⁊ ſic eſt finis primi libꝛi. NwS euidẽtiam pꝛedictoꝛuzʒ quatuoꝛ inquirẽda. „ ꝛimo. vtrum ad moꝛa NAem ſciam ptineat inquire re totam diſpoſt itiõem hoĩs naturaleʒ ¶ 2c vtrũ potẽtie aĩe ſint inter ſe ⁊ ab anima realiter diſtincte¶ ercio vtꝝ appetituſ intellectiuus ſit rnalis per eëntiam: aut pticipatiõem tantum. 4 vtru virtutes moꝛales ſint in ap petitu ſenſitiuo vel intellectiuo. 0 Queſtio. 33. pꝛio arguit᷑. ꝙ ad moꝛalẽ ciam ptineat ingrere oẽm di ſpoſitiõez hoĩſ nalez. ¶ Mꝛio qm̃ ad eũdẽ artuificẽ ꝑtinet cognoſcere cãm ⁊ effcm:ſzʒ moꝛalis ſcia cõſiderat cãm finalẽ oĩm nãliũ diſpõnũ hoĩs qa felicitatẽ.ꝭ̊O debet cognoſcere oẽm di/ ſpoſitiõem hoĩs.¶ 2 qꝛz ad quẽlibz ar tificẽ ptinet cognoſcẽ oẽʒ diſpõnẽ ſub iecti ſui:ſʒ hõ eſt ſõm moꝛał ſcie. ꝗ dz cognoſcẽ oẽm diſpõnẽ boĩis.(¶ In op/ poſitũ eſt pvᷣs abijciẽs a pñti negotio ptẽ aie vegetatiuã ⁊ ei vᷣtutẽ.¶¶ Pꝛo ſolutiõe qõnis buiꝰ pᷣmuteda eſt gene raliter æ in ſũma oĩs nalis diſpoſitio bois Seinde rñdendũ eſt ad. ꝗ. Sciẽdũ q̊. ꝙ nãlis diſpoſitio rei eſt ei aptatio ⁊ pꝛepatio ad cõſequẽduʒ finẽ ſuũ.finis ãt hoĩs triplex ẽ.vnꝰ ꝗ/ dẽ cõis oĩ creature.h ãt eſt manifeſta⸗/ tio diuine bõitat.Aliꝰ vo cõis oĩ rona li creature.h ãt eſt felicitas aie. Cer/ ciꝰ ãt ẽ ꝓpꝛiꝰ nature hũane.hᷣ ãt eſt re dũdantia felicita᷑ in nãm coꝛꝑeã:que ſʒ ſe felicitari nõ p̃t:ſʒ felicitat᷑ viſpᷣm aĩe:q ʒ ſe felicitatẽ recipit:⁊ receptã coꝛpi ſuo aliquo mõ ĩptiedo cõicat ſᷣm poſſibilitatẽ coꝛpiſ:⁊ hᷣ finis eſt ꝓpꝛi ſoli hũane nature. Mũc ãt hõ in oꝛdi ne ad pꝛimum finem: nullã babet de/ termiĩatã diſ põnẽ:cũ diſpoſitõ neceſſa ria illi fini poſſit ĩ qualʒ nã ſi aluãi. In LIBRO oꝛdine vero ad fᷣm finẽ qui eſt felici/ tas:homo diſponit᷑ per ĩtellectũ ⁊ vo lütatem ⁊ per tributa ⁊ iſti ⁊ illi qꝛ ꝑ talia ẽ capax felicitatis ⁊ pꝛocãtiuus agdeptioniſ eius.¶ Intellectui vero at tribuit᷑ intellect'agens ⁊ poſſibił:me moꝛia ⁊ intelligẽtia:menſ:rõ: poꝛtio ſuperioꝛ:poꝛtio inferioꝛ:intellect ſpe culatiuꝰ:intellectꝰ pꝛacticꝰ:intellectuſ factiuꝰ:ſyndereſis:cõſcĩa:ſciẽtificũ:rõ cinatiuũ:ingeniũ ſubtile vł rude: aſtu tia acuta vł hebes. Quoꝝ ſufficientia ſic habet᷑. Oẽ nãq; attributuʒ intelle ctui attribuit᷑ ei rõe viriũ vel actuũ vel obiectoꝝ:ſi rõne viriũ.hᷣ tripliciter qꝛ vł eſt vis ſimpliciter actiua ⁊ ſic ẽ ĩitel lectus agens:vel ſimpłr paſſiua ⁊ ſic eſt intellectus poſſibilis:vel ſimul acti na ⁊ paſſiua ⁊ ſic eſt memoꝛia:que di cit pꝛincipiũ ⁊ diſpoſitionem quo vel qua intellectus vltimate pꝛeſto eſt in telligere. ¶ Ad hᷣ ainẽ ꝙ intellect ſit pꝛeſto intelligere requirit᷑ pꝛincipiuzʒz ꝓductiuũ intellectiõiſ.⁊ h̊ ẽ intellectꝰ cum ſpẽ intelligibili ⁊ ſubiectum rece ptiuũ intellectiõiſ:⁊ ita memoꝛia per fecta cõpꝛehẽdit vim actiuã ⁊ paſſind ſi rõne actuũ h̊ eſt tripłr.qꝛ vel rõe ap p̃hẽſiõis ſimpliciũ ꝗditatũ ⁊ ſic ĩtelle ctꝰ dicit᷑ intelligẽtia: vel rõne cõpoſiti onis ⁊ diuiſionis earum ⁊ ſic dicitur mens.vt ĩfra li.6õ.vel rõne diſcurſus a notioꝛibꝰ ad ignotioꝛa ⁊ ſic dicit᷑ rõ: Si rõne obiectoꝝ.h̊ contingit triplici ter.qm̃ obiecta diuidũtur vel ſm nãm eoꝝ vel ſᷣʒʒ pꝛicipia:vel ʒ modũ eẽn di:ſi f̃ᷣm nãm:ſic alia ſunt eterna.alia tpalia.quare ĩtellectꝰ vt ſpeculat᷑ eter na dicit᷑ ſuperioꝛ poꝛtio rõnis vt ſpe/ culatur tpalia dicit᷑ inferioꝛ:ſi obiecta diuidant᷑ per pꝛincipia h̊ cõtingit tri/ plicit᷑.qꝛ vt dicit᷑ 6. methaphiſice.eoꝝ pꝛincipiũ:vel eſt in ipis non in nobis T ſic dicũt᷑ ſpeculabilia:vel nõ ẽ ĩ ipis ſed in nobis: ⁊ ̊ pꝛobereſis cũ intel lectu.ſ.appetitꝰ ellectiuꝰcuzʒ intellectu ⁊ ſic dicũt agibilia: vel in nobis itelle ctus ⁊ alia virtus motiua manunum ꝰ 4 alioꝝ mẽbꝛoꝝ coꝛpis ⁊ talia dicũt fa ctibilia. Intellect igit᷑ põt ſümi vt co gnitiu ſpeculabiliũ:⁊ ſi ic dicit ſpecu⸗ latiuꝰ: vel agibiliũ ⁊ ſic dicit᷑ pꝛacticꝰ vel factibiliũ ⁊ ſic dicit᷑ factiuꝰ. Intel lectus vero pꝛacticus vt cognitiuꝰ agi biliũ põt ſũmi dupliciter: vel vt cogni tiuꝰ pꝛincipioꝝ quibꝰ pꝛimatio regit᷑ appetitꝰ. puta iſtoꝝ duoꝝ:malũ eſt fu giendũ:⁊ bonũ faciendũ. Ex quibus ſemp dicit in aĩio:declina a malo ⁊ fac bonuʒ ⁊ ſic dicit᷑ ſindereſis:vel poteſt ſũmi vt cognitiuꝰ cõcluſionũ ex hijs de pendẽtiũ ⁊ ſic dicit᷑ cõſcia.ſi vero ob iecta oiuidãtur ſᷣm modos eẽndi:hᷣ cõ tingit dupłr.qꝛ vel ſunt neceſſaria vel contingentia: ⁊ h pciꝑue intelligit᷑ de obiectis cöplexis Ginellect⸗ igit p̃t ſũmi vt negotiat᷑ circa neceſſaria: æ h dupliciter.qꝛ vel vt tendit in ea abſo/ lute ⁊ ſic dicit᷑ ſciẽtificũ.i.ps ſciẽtifica intellectus:vel vt tendit ſic vel ſic ſub tiliter vel ruditer ⁊ ſic dicit᷑ ingenium ſubtile vel rude:et põt ſũmi vt negoti atur circa cõtingentia:et h̊ dupliciter qꝛ vel vt tendit in ea abſolute:et ſic di citur rõcinatiuũ ⁊ deliberatiuũ et con ſiliatiuũ:vel vt tendit in ea ſic vel ſic:a cute vel obtuſe: et ſic dicitur dinotica qð interpᷣtat᷑ naturalis aſtutia acuta et pſpicax ſiue ſagax vel hebes et fa⸗/ tua ſiue iners et ſic patẽt hᷣ oĩa intelle ctui attributa cõiter.¶ Volũtati vero attribuit᷑: eſt appetitus intellectiuꝰ appetit liber: appetitꝰ dñatiuꝰ: voli⸗/ tiuꝰ intentiuꝰ:ellectiuꝰ: ꝓpoſitiuꝰ:affe ctiuꝰ:cõcupiſcibił et iraſcibilis:quoꝛũ ſufficiẽtia ſic habet᷑ ꝙ omne attributũ volũtati vel attribuit᷑ ei rõne actuũ di/ uerſarum virium:vel rõne obiectoꝛum et actuum circa illa vel rõne paſſionũ Si pꝛio habet tripliciter.qꝛ vel rõ ne actus pꝛimi:et ſic ᷣꝛ appetitꝰ itel lectiuꝰ:qꝛ ſequit᷑ appᷣhenſiõeʒ intelle ctus tanq; actum ꝓpꝛio actin pᷣuiũ: vł rõne actus per ipᷣaʒ eliciti et ſic ðꝛ ap petitus liber qꝛ libere non nãliter eli cit et recipit actum ſuum:vel rõe act ſppen glcte c' Conun cengg ſaape liut lichi⸗ Appern lapp⸗ ſorfele ian ſede anse ado perin poſt lage ſiond quar ſecin Nel. nere eſean apicabi lsc an Nart iraſan ſnepaſon Meiniſeni Nirnwi Aſolnnar,⸗ Nurekboin Nemommnina Aneperdad Nhle dlpe obecigrate ſtentet ſon huiniel fela nunri cpe ſpoſtiogn neredo ſelci⸗ ſerampnn iiniön S ſbectaiedtn A poltnon⸗ Pgiapenin (ipoſtini ntetiz gre unct ſrnctſe iec un rd ncognid, enſelntn Punnaro Wonemtlii ndi Erat mnmbti denſenleet uinündig coſci ſinene wcos indebi nr deceſfſanan Bilk . mnellec igt Aneceſear:l endnineabi äüi oſtii maitſicenelſri⸗ ſcdiat upn tſümin Nr Netb ouphan Molrererſedi erutuiet eaſicrelſi: cnur dinotica 8aſturia aona Abedeseria, eb Gamdle DWraüren ciws wdlenr cid hanid:dl airaichle t nn haiteitine mn rfelnönetitnmn iurl ir iin einlan i ſci: benennlin mſommniſii — — =— .l imperati potentie ſibi obediẽtis:⁊ ſic dicit᷑ appetitꝰ dñatiuꝰ: qꝛ in h dñatur viribꝰ ſibi ſubiectis. Si vero rõe obie ctoꝛum⁊ actuũ circa illa:h̊ quadrupli citer.qꝛ vł cõpatur vłr ad quecũq; ob iecta poſſibilia vel ĩpoſſibilia ⁊ ſic ðꝛ volũtaſ:vł appetitꝰ volitiuꝰ:vł ↄpatur ad obiecta poſſibilia ⁊ fialia: ⁊ ſic ðꝛ appetit itentiuꝰ⁊ eiꝰ actꝰ ðꝛ intẽtio q̃ eſt appetitus finis in quolibet nego⸗ tio:vel compatur ad obiecta ſibi poſſi bilia nõ finalia ſed ad fineʒ oꝛdinata: æ ſic dicitur appetitus electiuꝰ ⁊ eiuſ actus electio.de qua.j.li.ʒ: vel cõpat ad obiecta iam electa:⁊ ſic dicitur ap petituſ ꝓpoſitiuꝰ:⁊ actus eius dicit᷑ ꝓ. poſitum: ꝙ eſt appetitus exequẽdi il la que iaʒ electa ſunt.Si vero rõe paſ ſionũ.hᷣ dupliciter.vel qꝛ ẽ ſuſceptiua quarũcũq; paſſionum:⁊ ſic dicitur af/ fectiuꝰ ⁊ motus eius dicit᷑ affectio:vel qꝛ ſuſceptiua taliuz vel taliũ paſſionũ genere differẽtiũ. ⁊ hoc dupliciter.qꝛ reſpectu boni vel mali:⁊ ſic dicit᷑ con cupiſcibilis:vel reſpectu magni diffi/ cilis ⁊ ardui ſiue boni ſiue mali: ⁊ ſic dicit᷑ iraſcibił. h aũt attributa volũtati rõne paſſionũ cõiter appꝛopꝛiãtur ap petitui ſenſitiuo:ſed vt videbit᷑.j.repi ri pñt in volũtate.⁊ ſic patẽt attribu/ ta voluntati. ⁊ per ↄñs tota diſpoſitio naturał hoĩ neceſſaria in oꝛdine ad fi nem omni nature rõnali cõeʒ. ¶¶ In oꝛꝛ dine vero ad finẽ ſibi ꝓpꝛiũ.de bet᷑ ei duplex diſpoſitio.vna qua coꝛpus aĩe obediat:altera per quã aĩa coꝛpus ſu ſtentet v foueat.finis nãq; ꝓpꝛius bo mini eſt felicitaſ que põt redũdare ad naturã coꝛpeam: ⁊ ideo requirit᷑ vna diſpoſitio: qua coꝛpus ſit ꝑticepſ in ꝓ merẽdo felicitatẽ. Et altera qua ſit ca pax cum pꝛima:tñ redũdantia felicita tis in ipᷣm.¶ Hiſpoſitio aũt qua coꝛpꝰ obedit aĩe ptinet ad ptem ſenſitiuam Hiſpoſitio vero qua coꝛpus fouetur ab aia pertinet ad ptem vegetatiuam ¶ Eiſpoſitionũ aũt ad ptem ſenſitiu ptinẽtiuzʒ. quedã ſunt pꝛincipia actuũ vt ipe potentie. QAuedã vero vt oꝛga/ na ⁊ inſtrumẽta potẽtiarũ. Potentie vero ptinẽtes ad ptem ſenſitiuã ſũt in triplici genere.qm alie ſunt cognitiue alie appetitie: alie ſũt motiue. Cogni tiue vero ſũt x.ſ.quiq; ſenſus exterio/ res.quĩq; interioꝛes ſczʒ ſenſus cõis ꝗ recipit ſpẽs a ſenſibꝰ exterioꝛibꝰ qui etiam diſcernit inter obiecta diuerſoꝝ ſenſuũ exterioꝝ. puta ĩter ſonum ⁊ co loꝛem. ¶ Scòs eſt imaginatio que con ſeruat ſpẽs ⁊ imagines per ſenſuʒ cõ munẽ acceptas.¶ Zerci dicit fanta⸗/ ſia ⁊ virtus imaginaria ⁊ virtus foꝛ⸗ matiua que foꝛmat ex ſpẽ auri ⁊ ſpe/ cie mõtis:vnum mõtem aureum ⁊ ex ſpecie albedinis ⁊ nigredinis ſoꝛmat vnum ſcutũ aimm vel gatuʒ ex albo ⁊æ nigro. ¶ Quartus eſt eſtimaiiua que abſtrahit a ſpẽbus rerum ſenſibilium intẽtiões naturales.puta ꝓficuũ vł no ciuũ pſequendũ vel fugiẽdum.¶ Qui⸗/ tus eſt memoꝛia que cõſeruat intẽtio/ nes abſtractas ⁊ pceptas per eſtima tiuã. ¶ Iſti vero.x.ſenſus bũt oꝛgana ſibi neceſſaria in triplici genere.QAue dã vt ſhᷣiua.quedã vt ofenſoꝛia.quedã vt miſtratoꝛia. Oꝛzꝛgana vero ſbᷣiua in ꝓ.ſenſibꝰ exterioꝛibꝰ ſatis patẽt.Oꝛ ganum nãq; viſus eſt pupilla oculi.au ditus vero tympanũ auris. Odoꝛatuſ veꝛo oꝛganũ eſt.j.naſum:qꝛ in radice naſi.guſtus vᷣo lingua.tactus vero oĩs caro rõne nerui cuiuſdã per totũ coꝛ/ pus expanſi.Ozgana vero quĩiq; ſen/ ſuũ interioꝛũ ſic patẽt. In capite nãq; ſunt tres vẽtriculi:anterioꝛ:poſterioꝛ: ⁊æ ſuperioꝛ:⁊ cõe ſpacium inter iſtos. In anterioꝛi ſunt due cellule. pꝛĩia ex pte frontis: vbi eſt ſenſus cõis.altera imaginatiõis cõe ſpaciũ:fantaſie:ven ticulꝰ ſuperioꝛ: eſtimatiõis:poſterioꝛ vero memoꝛie. Oꝛgana vero defenſo ria..ſenſuũ interioꝝ ſũt duo paniculi vnus dura mater:⁊ alter dicit᷑ pia ma ter. Pefeſoꝛiũ aũt viſus ſũt palpebꝛe ⁊ ſupcilia:⁊ quidã neruus pꝓtegẽs o/ culum.olfactus vero qodam clauſmriu –m 8 * IIBRO ꝙ aſpirãdo ⁊ reſpirãdo claudit᷑ æ a/ peritur. auditus vero radices aurium tactus vero ⁊ guſtus eſt pellis extre/ ma lingue ⁊ totius carnis.¶ Oꝛgana vero miniſtratoꝛia eoꝛum que ſũt ne/ ceſſaria ſenſibus ſic oꝛdintur. due nã q; vene exeũtes a coꝛde ramificate ꝑp ſuperioꝛes ꝑtes coꝛpis:⁊ aſcẽdentes ad ſupᷣmã capitis pteʒ. miniſtrãt ſpũʒ vitaleʒ qui defertur in ſanguine ſenſui cõti ab illo ſenſu cõi deriuat᷑ ſpẽ aĩalis ad alios..ſenſus.ſinguli aũt illoꝛum ix. ſenſuũ habẽt ſingula pia neruoꝛum ad ſe deferentium aialem ſi pum eis a ſenſu cõi trãſmiſſũ. ¶ Motẽtie vero ap petitiue ſũt due.ſ. cõcupiſcibił reſpcũ bõi vel mali ſimpliciter ſũpti.Et ira⸗ ſcibilis reſpectu boni vel mali: vt ma/ Ini ⁊ ardui. Et ĩ iſto appetitu ſũt ma gls manitfeſte iſte due differentie qᷓ; in volũtate.vocant᷑ aũt ambe ſenſualitaſ Iſte vero potẽnie nõ habẽt alia diſtin cta oꝛgana ab oꝛganis ſenſuũ quoꝛuz app̃ᷣhenſiõem ſequũt.¶ Potẽtie autẽ motiue ſunt quatuoꝛ. vna contractiua ⁊ dilatatiua.alia ꝓgreſſiua: alia opa tiua:alia vocatiua. Oẽs iſte quatuoꝛ habeẽt idem pꝛincipiũ.ſ. cerebꝝ. Idẽ inſtrumẽtum ꝓximũ.ſ.ſpũm:idem vel eiuſdem rõnis delatoꝛiũ ſcʒ neruũ. ĩnt tamẽ in modo mouẽdi ⁊ in oꝛ ganis vltimaſ qm contractiua æ dila/ tatiua nõ mouet totum ał a toto loco ſed ptes cõtrahit ⁊ dilatat ad minoꝛẽ ⁊ ad maioꝛẽ locum. Iſtã hñt oĩa aĩa⸗ lia etiam conchilia ⁊ affixa rupibus. ¶ Ad inã aũt poſſent reduci virtuſ pul ſatiua venaꝝ ⁊ motiua coꝛdis:⁊ mo/ tiua ſexuuzʒ:qᷓ;tum ad bᷣ aũt nõ eſt obe diens rõni. Oꝛgana vero remota hu/ ius virtuſ᷑ ſunt muſculi ⁊ lacerti qui ſe in iſcturis oſſium æ mẽbꝛoꝝ.i Pꝛo⸗/ greſſiua vero eſt virtus qua aial tota liter mutat locũ.oꝛgana hinꝰ vltimata ſunt vel pedes:vel ale vel ſilia. Ope ratiua vero virtus eſt qua aĩal p mo⸗/ dum artificij aliquid operat᷑:ſicut bõ domũ:a auis nidũ. huius aũt vltima ta oꝛgana ſunt man vel roſtꝝ:vel ali qua loco manuũ.¶ Aocatiua vero eſt: qua foꝛmat᷑ vox.cuius vltimata oꝛga⸗/ na ſunt:labia:⁊ dentes:lingua:pala./ tum:guttur:⁊ pulmo.¶ Diſpoſitionuʒ vero ad ptez vegetatiuã ptinẽtiũ:alie ſunt vt pꝛincipia actuũ ſcʒ vires:alie vt oꝛgana virium.¶ Aires aũt ptis ve getatiue ſũt in triplici genere. quoniã alia eſt nutritiua:alia generatiua:alia augmentatiua. Hutritiua habet ſub ſe attractiuã:retentiuã: digeſtiuã: ⁊ ex⸗/ pulſiuã ¶ Attractiua habet pꝛo pꝛinci pio duas paſſiõeſ:fſamẽ.ſ.⁊ ſitim: pꝛo oꝛgano: gulã ⁊ neruum:cuius ſunt ꝓ pꝛie paſſiones fames ⁊ ſitis: ⁊ foꝛte totum os.retentiua habet pꝛo pꝛinci pio frigidum ⁊ ſiccũ.pꝛo oꝛgano ſto/ machũ in quo cõicat cum digeſtiua.qꝛ tbi fit retentio ⁊ digeſtio. Digeſtiua habet. 4. actus. ⁊ ſᷣm B. 4. genera oꝛ ganoꝛum.ſ.ſtomachũ:epar: coꝛ:⁊ ſin gulas venaſ.pꝛincipiũ huius eſt caloꝛ natuꝛalis.humoꝛ etiam cõcurrit ad fa cilioꝛẽ fraction?. (Srpulſiua młupli catur ſᷣm multiplicatiõem vel actiõeʒ digeſtiue.qm ex qualihet digeſtiõe re linquit᷑ aliqð ſupfluũ expellẽdum. pꝛi ma expellit fimũ:cuius oꝛgana ſüt ſex inteſtina:tria ſubtilia.ſ.duodenũ:iein num ⁊ ſubtile:⁊ tria groſſa.ſ.oꝛbum: yleon:⁊ colon.iſtud cõiungit᷑ ano. H i teſtina habẽt duos paãniculos pꝛo de/ fenſoꝛio. 2? expellit vꝛinã ꝑ quoſdaʒ meatus ſubtiles:mittẽs ad renes qui nutriũt᷑ ex ea ⁊ inde ad veſicam:a ve ſica ad virgaz. 3 expellit fſumum a coꝛde mediãte pulmone ⁊ arteria vo cali per aſpiratiõem:⁊ h eadem oꝛga na aitrabunt aerem frigidum. E&t iðo dicũtur membꝛa ſpiritualia omĩa bꝛe uiter que concurrũt ad iſtud aſpirare oꝛ autem habet pulmoneʒ pꝛo fla ello dyafragma ꝓ pãniculo ðᷣfẽſoꝛio venã latricẽ ſanguinis ⁊ ſpẽ ꝓmiſſo/ rio b etiaʒ dicitur expellere ſudoꝛes⁊ ſcabiẽ. tamen potius videtur de quar ta. Quarta vero expellu ſpma ꝑ ner ſſii⸗ ad ſinea dcoſide ſebigin heren ſatimen maunit Piminn nlrs ſtonts⸗ Giten Umaade Neroſpo⸗ lochoben Nbninn Uolmeler ſtur⸗ piere chadgtin ſonfenn Nctdmng⸗ eſkſihtit bereng lepelmin dck. ſt r ui mnii wuiſs ſinsn t n 1enn. g Generaturi numdberit . Nin baugwnn Miliſing Wmaisfmn) 54ſns: ſon biberen Punn pocrgind mdigeſtug eno. Digt nb.4 e hi:epar niin iMiel WCöNNa Tpelina nlap enrel iher digeſtir derpeliin usogeſn Niaſwwenide ugeſ ſabn. Wcängt nd bi püninis d/ lunmib d õ N Aeit Ferelr vhnoeM 1 õ —R l nhinahii⸗ ns 4 N Me mien uos ſpine ducẽs ad reneſ: a renibꝰ ad reſticulos ab iſtis ad virgam Bene, ratina eſt virtus pcreatiua ſiłis in ſpẽ deciſiua ſeminis habẽs eadẽ oꝛgana cum quarta expulſiua de qua iam di/ ctum eſt. Augmẽtatiua eſt virtus re/ ductiua coꝛpiſ ad debitã quãntateʒ. B parum differt a nutritiua q;tum ad vl/ timũ actum nutritiue: niſi ꝙ nutritiua poteſt ſaluari in ſola reſtauratiõe deꝑ diti. Et ſic patet tota naturał diſpoſi/ tio hoĩs in oꝛdine ad finem ꝓpꝛiũ bu mane nature. ¶ Hijs igitur pꝛemiſſis dicendũ eſt ad queſtiöem ꝙ ad moꝛa/ lem ſciam non ptinet cognoſcere oẽm diſpoſitiõem bois:ſed tmmodo illazʒ ꝑ tem que eſt pꝛoxima diſpoſuio ad fi/ nem hois:ſicut apparet in exẽplo cu/ iuſibet architectonice:que debet co/ gnoſcere illa que de ꝓximo oꝛdinãtur ad finez ſuũ.non aũt illa que de pꝛo/ ximo nõ oꝛdinãtur ad finem ſuũ:cuiuſ mòi ſũt illa que ptinent ppꝛie ad co/ nitiõem artificis ſubarchitectonici. Et ſicut ſũt multa naturalia oꝛdina/ a ad finez illius artis:que nõ ſpectãt ad cõſideratiõem illius architectonici verbi gra. Ars miluaris debet illa co gnoſcere: cum quibꝰ acquirit᷑ victoꝛia ſicut ſunt equs ⁊ arma. Et licet ad ar ma oꝛdinẽt᷑ temperies ferri ⁊ calibis h tamẽ non ſpectat ad cogniiiõem bõi militis ¶ Ex bijs ergo ſequit᷑ ꝙ diſpo ſitio ptis vegetatiue nõ ptinet ad co/ gnitiõem moꝛalem: quia illa non ẽ p/ xima ad felicitatẽ. ¶ Patet etiaz qꝛ nec diſpoſitio ſenſitiue ptis:niſi ꝓ qᷓ;/ to eſt obediens rõi ⁊ cooperãs in opi bus virtuoſis. Patet etiã ꝙ cognitio ptis intellectiue:⁊ aliquo mõ ꝑts ſen ſitiue ptinet ad moꝛalez. (Sicendum ergo ad pꝛimũ in oppoſitum.ꝙ cogno ſcens finem non tenet᷑ cognoſcere ni/ ſi pꝛopinqua fini ſicut dictũ ẽ. Ad ʒ dicẽdum ꝙ homo ſimpłr acceptus nõ eſt ſubiectũ in hac ſcia:ſed homo vt li ber:⁊ vt pꝛincipiuʒ liberũ ſue bonita iis vel maline. Ratio vero oppoſituʒ ¹ E 2 arguuur: ꝙ; potẽtie aĩe ſint realiter diſtincte inter ſe 2 ab aia. ¶Pꝛimo qm aia diuiditur in ſuas potẽtias: ſicut pomũ in coloꝛem ⁊ ſapoꝛem.vt dicit Cõmẽ tatot pꝛimo de aĩa: ſed ſapoꝛ ⁊ coloꝛ inter ſe: æ a pomo diſtinguũtur reali/ ter. ergo ⁊ iſte potẽtie ſitr. qꝛ po/ * tẽtia vegetatiua ſepatur ab alijs. Eſt eni in embꝛione ante ſenſitiuã ⁊ intel lectiuã. vt bic dicit phᷣs. ergo nõ ẽ idẽ realiter cũ alijs. 3: qꝛ ſũt de ſcòa ſpẽ qualitatis. vt dicit᷑ in pᷣdicamẽtis.qua re non ſunt idem cuʒ aĩia. ¶ In oppo ſitum eſt. qm aĩia eſt id quo pꝛimũ in/ telligumꝰ viuimꝰ ⁊ ſentimus.2 de aĩa ergo aĩa eſt potentia intellectiua qua pꝛimo intelligimꝰ ⁊ ſenſitiua qua pꝛi mo ſentunus: T vegetatiua qua pꝛio inim⸗(Ad queſtiõem iſtam dicẽda ſunt duo.pꝛimo ꝙ iſte potẽtie ſũt ideʒ realiter cum aĩa.2. ꝙ quiaitatine diſti guũtur ab aiaæ inter ſe. ¶ Mꝛimũ pꝛo bo ſic. aliqua potẽtia ẽ in aia que nõ ẽ res alia ab aĩa.ergo ita eſt de qualibʒ potentia aie. Cõſequẽtia tenet. quia plura nõ ſũt ponẽda vbi ſufficiũt pau tioꝛa.pꝛĩo phiſicoꝛuʒ:ſed ſicui de vna potẽtia oñdit᷑: ꝙ vna realitas ſufficit ſi bi ⁊ aie:ſic põt argui de qualibet alia ¶ Añs pꝛobo ſic. IJllud qõ remanet in eẽntia aĩe circũſcripta ab aĩa oĩ reali tate:alia a realitate aĩe nõ eſt alia re- alitas ab eẽntia aĩe:ſed aliqua poten tia remanet in eẽntia aĩe circũſcripta ab aĩa oĩ realitate:alia ab eẽ aĩe:pꝛo batio.aĩa nãq; ad hoc erit in potẽtia ad recipiendũ oẽm realitatem poſſi⸗/ bileʒ iherere ſibi.igitur poſita iſta po tentia remanebit in eẽntia aĩe.⁊ per ↄñs nõ erit realitaſ alia ab eẽntia aĩe Quod patet. etiam in alia foꝛma ar/ guẽdi. qm̃ illud qð in eẽntia aĩe ẽ pꝛi us pꝛimo inberẽte ipi aĩe:nõ eſt reali tas alia ab eẽntia aĩe:qꝛ dato ꝙ ſic.ſe quitur ꝙ ipᷣm inhereat gie. quane nõ 2 LIIBRO inerit aĩe pꝛius qᷓ; pꝛimũ inherẽs aie ſed aliqua potẽtia ineſt aie pꝛius pꝛi mo inberẽte aĩe.qm aia eſt in potẽtia reſpectu pꝛimi inherẽtis ſibi:vel poſſi bilis inherẽ.quare iſta potẽtia nõ erit res alia ab eẽntia aĩe om ꝓbo ſic qð eſt quiditatiue reſpectuũ:nõ ẽ ideʒ quiditatiue cum nõ quiditatiue reſpe ctiuo:ſed potẽtia eſt quiditatiue reſpe ctiua⁊ ſubiecta aĩe nõ.igitur nõ eſt ea dem ꝗditatiue cum illa. inoꝛẽ pꝛo bo ſic. Ois foꝛma cuius actꝰ foꝛmalis nõ eſt ad ſe:ſed trãſit in alterum obie ctiue:ponens illud alterum in eſſe coꝛ relatiuo ad ſuum fundamẽtũ ſine quo nõ põt intelligi eſt quiditatiue relati/ ua vel reſpectiua:ſed actus foꝛmał po tentie qui eſt poſſe nõ eſſe ad ſe. quia nulla res põt id qð ipᷣa eſt: ⁊ trãſit in alterum obiectiue:qꝛ trãſit in illud qð per eam dicit᷑ poſſibile. Et ponit illð alterum in eſſe coꝛrelatiuo ad ſuũ fun damẽtũ.Ex hoc enĩ ꝙ aliqd eſt potẽs per potẽtiam ꝓducere alium actũ: ille acius eſt poſſibilis coꝛrelatiue dictꝰad fundamẽtũ talis potẽtie:ſicut cũ dicit ꝙ calefactio eſt poſſibił eſſe a calefa⸗ ctiuo.iſtud etiã poſſe non põt intelligi ſine illo altero tanquã termĩo ſuo. poſ ſe nãq; intelligẽ non põt intelligi fʒz ꝙ eſt tale poſſe nõ intellecto ipᷣo ĩtelli gere.quare potẽtia eſt quiditatiue re ſ —— cõtra boc dicit᷑ per ali quos.pꝛimo qꝛ nullus reſpectus ẽ po tentia ſᷣm ꝙ potẽtia dicit pꝛincipiũ a⸗ gendi vel patiendi nec includit᷑ in ea ſed bene denomiat eam. Qõ ꝓbatur qꝛ ex abſoluto ⁊ repectiuo nõ cõſtitui tur aliqd per ſe vnuʒ:ſed potẽtia vt di cit tale pꝛincipiuʒ eſt aliq per ſe vnũ ergo nõ includit abſolutũ ipᷣius aĩe:cũ reſpectu ſuperaddito. 2 dicit᷑ ꝙ iſte reſpectus nõ eſt realis:ſed tiñũmõ rõis qð patet.qꝛ põt eſſe ad actum nõ exñ tem:ad quẽ nulłꝰ põt eſſe reſpectꝰ rea lis:quia relatiua poſita ſe ponũt ⁊ p⸗/ empta ſe perimũt. Sican ad pꝛi mũ ꝙ negare potentiã vt eſt pꝛinciptii nõ includere reſpectũ implicat cõtra/ dictiõem.qð pꝛobo.qꝛ pꝛincipiũ inqᷓ tuʒ pꝛincipiũ includit reſpectũ ad pꝛĩ cipiatũ.Et ideo pꝛĩo phiſicoꝝ dicitur ꝙ dicẽtes eſſe tiñ pꝛincipiũ implicant pdictionẽ:qꝛ ponẽtes pꝛincipium po nuũt pꝛincipiatum. excludentes vero p hanc dictlõem ti: omne alterũ a pꝛin cipio negant pꝛincipiatũ.Et ſi ic patet ꝙ ſicut pater inquãtum pater includit reſpectũ ad filiuz. ſic pꝛincipiũ inq;dtũ pꝛĩcipiũ ĩcludit ĩſpectũ ad pꝛĩcipiatũ ſed potẽtia inquãtuzʒ potẽtia: eſt pꝛin cipium qò patet. qꝛ potẽtia diffinitur per pꝛincipiũ.ꝗ? methaphiſice. igitur potentia inquãtũ pꝛincipium ⁊ inquã tum potẽtia includit reſ pectü an lud qð obijcit᷑. ꝙ ex abſoluto ⁊ reſpe ctiuo non cõſtituit᷑ aliqd per ſe vnum: concedo vt ſic.qꝛ nec dico ꝙ ex abſolu to aĩe:⁊ ex reſpectiuo potentie cõſti⸗/ tuitur aligd per ſe vnum:qꝛ potẽtia vt potẽtia:nõ iĩcludit ſubſttiam in rõne fundamẽn cum inueniat᷑ in qualitate non includit qualitatẽ cum inueniatur ſed includit entitatem que cõis eſt ſub ſtãtie ⁊ qualitati que ſ̃m ſe nec eſt ab ſoluta nec eſt reſpectiua. Et iſta cõtra cta per dr̃iam potentie vel pꝛincipij cum illa dria reſpectiua conſtituit ali/ quid per ſe vnum:⁊ ipᷣa coincidit ĩ eã dem realitatem cum ſbha. Et ſic ſubſtã tialis potẽtia:vel cum qualitate: ⁊ ſie accñtalis potentia. Et ita ipᷣa potẽtia coincidit ĩ eandẽ realitatẽ cum fũda⸗/ mento ſuo.non tamẽ in eãdẽ quidita tem:qꝛ ſua quiditas eſt reſpectiua: ſʒ quiditas fundamẽti ſubſtãtie vel qua⸗ litatis eſt abſoluta.¶ Ad ſᷣm dicẽdum ꝙ reſpectus potẽtie ad actũ nõ exñtẽ non eſt realis:qꝛ relatiua non plus ſe ponũt poſita:nec perimũt pempta mi ſi quãtum exigit eſſe eoꝛum coꝛrelati⸗ uum:ſed potẽs ⁊ poſſibile ſũt coꝛrela tiua.quare potens non plus exigit in ſuo coꝛrelatiuo qᷓ; exigat eſſe poſſibile ſed eſſe poſſibile in ſuo füdamẽto:non exigit actualẽ exñtiam. quare nec po⸗ bp li ot gſte Pla⸗ ſdest⸗ ſates. ſoume holcn (S⸗ onena tisod ſinule ellcluu gmn Nege an deſch⸗ entin ſoen los:ſe i Ni gvane Mi allureer Mice igin miari iſeit 101 eſe ſen dgercha Otenne cilti⸗ Mäuc nn tie n aahm niemenm bctis Nrla iacöre Nmchi nutt ali, dniei ſucſ aae: i canſiki/ eide gwaän eeaurß Nineſel u indi 4ünitii Nunonit nit venpant umn Nn . bleſi, . . glos gtt eſſe ſte äaminin I. iens plus exigit in ſuo termino.( / co igit᷑ ꝙ reſpectus potẽtie actualiter eſt ad poſſibile ꝙ eſt actu poſſibile nõ ꝙ ſit actu ens.( Ad argumẽta pꝛinci palia.ad pꝛimũ dð.ꝙ eſt ſiłe q;tuʒ ad rões foꝛmales:non quãtum ad reali/ tates.Coloꝛ eni ⁊ ſapoꝛ diſtinguũtur foꝛmaliter ſicut ⁊ iſte potẽtie:ſed cuzʒz pᷣ diſtinguũt᷑ raliter: nõ tñ iſte potẽtie ¶ Ad ᷣm dð. ꝙ vegetatiuũ ꝙ eſt ĩ Ebꝛi one nõ eſt in eo ad modũ foꝛme:ſʒ po tius ad modũ artificis vel artificij vñ ſimul aĩatur vegetatiua ſenſitiua ⁊ in tellectiua.illud tñ artificiũ eſt pꝛinci/ piuzʒ nutrimẽti ⁊ augmẽti:ſicut eſt aĩa vegetatiua in rebus aĩatiſ.¶ Ad terciũ dð. ꝙ potentia ⁊ ĩpotentia que dicũt᷑ de ſcða ſpẽ qualitatis dicũt modoſ po tentiaꝝ. vñ ĩ impotẽtia nõ dicit pꝛiua tiõem potentie: qꝛ tũc nõ eſſet quali/ tas:ſed dicit difficultatẽ potẽtie. Iſte nãqʒ qui ſine difficultate operari ñ pᷣt dicit᷑ impotẽs ab impotẽtia h̊ mõ dcã. quare potẽtia tali potẽtie oppoſita ñ dicit niſi facilitatẽ potẽtie pᷣdicte diffi cultati oppoſitam. ueſtio. ʒc. E ʒ. arguit᷑ ꝙ appetitꝰ intel lectiuꝰ ſit tm̃ rönalis per pti/ cipatiõem:qꝛ ꝙ non rõcinat nõ eſt per ſe rõnale:ſed appetitꝰ intel lectiuꝰ nõ rõcinat᷑.quare nõ eſt per ſe rõnalis/¶ In oppoſitũ arguit᷑:qꝛ tunc non eſſet magis roõnalis qᷓ; appetitus ſenſitiuꝰ ꝙ eſt incõueniẽs.¶ Pꝛo ſolu tione queſtiõis pᷣmittẽda ſũt tria.pꝛio hitudo intellectꝰ ad volũtatẽ. 2? hitu/ do volũtatis ad appetitũ ſenſinuũ. 3. itellectꝰ ⁊ appetitꝰ ſenſitiui.¶ Se pꝛi mo ſciendũ.ꝙ intellectꝰ cõpat᷑ volũta ti:ſicut cõſiliariꝰ regis cõpat᷑ regi ⁊ ſi cut depꝛecãs cõpat᷑ audiẽti.vñ dicitur hic in textu ꝙ rõ ad optima depᷣcatur Se 2 ſciẽdũ. ꝙ volũtas ſe hʒ ad ap titũ ſenſitiuũ:ſicut pt ad filiũ ⁊ ſicut pꝛinceps ad ſubditum liberũ.ipᷣa nã/ q; volũtas ĩperat:ſed appetitus ſenſi tiuus illud imperium non ſemp acce/ ptat¶ Se 3: dicẽduz. ꝙ intellectꝰ nõ habet ſpãlem hĩtudinẽ ad appetitum ſenſitiuũ:niſi cõcurrẽte volũtate.vnde qñ dicit᷑ ꝙ rõ pꝛincipat᷑ illi appetitui h eſt intelligendũ cũ volũtate ⁊ rõne volũtatis.qð apparet ex hᷣ ꝙ dicit᷑ ĩ te xtu tñ qñ dicitur ꝙ ille appetitus ad, uerſat᷑ rõni debet intelligi ꝙ aduerſat᷑ ei:qꝛ aduerſat᷑ eius volũtati.qð appa ret.qꝛ ĩ ĩcõtinẽte fit motꝰↄtra pᷣelecta per volũtatẽ ⁊? pᷣiudicata per rõnem vnde.j.li.2 dicit᷑.ꝙ incõtinẽs operat᷑ nõ eligens:ſed cõcupiſcẽs imo opera tur cõtra electiõem ſicut cõtra rõònem C Sili modo intelligẽduʒ eſt ꝙ ſcribik pꝛimo politice vbi dicit᷑ ꝙ rõ pꝛĩcipa tur appetitii pꝛincipatu ĩ̃gali.aĩa ve ro pꝛincipat᷑ coꝛpi pꝛincipatu depoſi to ſicut dominꝰ pꝛĩcipat᷑ ſeruo:qꝛ coꝛ pꝰ ñ põt reſiſtere aĩe appetit tam̃ põt reſiſtere rõni. quare iſte pꝛincipat eſt liber ⁊ ille ſeruilis. Hijſ pᷣmiſſis di cendũ ad queſtiõezʒ. ꝙ appetitus intel lectiuꝰ eſt per ſe rõnalis duplici rõne vna qꝛ ſequit᷑ in actibus ſuis appᷣhen ſiõeʒ rõnis.Alia qꝛ habet ĩ ptãte ſua vſum rõnis.põt eni cõuertere intellcm̃ ad cõſiderãdum de illa materia vł de illa. 2? dico. ꝙ nõ ẽ per ſe rõnaliſ qua ſi in ſe ipo rõcinãs ⁊ intelligens:qꝛ Fᷣ eſt ꝓpꝛiuz intellectus. Et per h̊ patzʒz ſolutio ad obiectum.¶ Ad aliud auteʒ pꝛo altera pte poteſt dici ꝙ appetituſ ſenſitiuꝰ nõ eſt rõnalis niſi per accñs ipᷣe nãq; pᷣt inueniri nõ cõiunctus rõni ſicut in bꝛutis te qꝛ nõ ſeꝗt᷑ appᷣhẽ ſiõez rõis imediate.appetitꝰ tñ ĩte lle ctiuus nũqᷓ; inuenit᷑ ſine rõne: ⁊ ime/ diate ſequit᷑ appᷣhenſiõem rõnis.qua re iſte ꝑ ſe dicit᷑ rõnalis ⁊ ille ꝑ accñs Queſtio. 36. aE 4 arguit᷑.ꝙ virtutes mo rales ſint in appetitu ſenſiti uo:qꝛ in eodem ſunt virtutes moderãtes ⁊ paſſiones moderate:ſʒ in appetitu ſenſitiuo ſũt paſſiõeſ quaſ moderãtur virtutes.vt.j.li.2· ergo vir tutes ſunt in appetitu ſenſitiuo. ge 3 LIBRO ꝓłvs in vltia pte diuidit pᷣtutes in itel lectuales ⁊ in moꝛales:ſᷣm diuiſiõem ptis rõnalis per eẽntiam:⁊ rõnaliſ p pticipatiõem q; vocat appetitũ ſenſiti uũ.quare ſicut ĩtellectuales ſunt ĩ itel lectu ſic moꝛales in appetitu illo. 3 qꝛ in illo ſũt virtutes morales ꝙ ma⸗/ gis ſubijcit᷑ rõni per virtutẽ pfectazʒ qᷓ; per cõueniẽtiã:ſed płᷣs dicit in lia.q; appenitus ſenſitiuꝰcõtinẽſ̃ ſubiectꝰ eſi rõni.Appetitꝰ tñ viri foꝛſʒ ⁊ ſobꝛij ſub iectioꝛ eſt rõni.quare in illo ſũt vtutes moꝛales. 4. qm̃ ad h̊ ponit᷑ otus mo ralis in hoĩe:vt illud ꝙ ſᷣm nãm ſuam rebellat cõtra rõem ſubijciat᷑ ⁊ obedi at rõni:tũc arguit᷑.qꝛ in illo ſic ſubijci bili ſũt ᷣtutes moꝛales:ſed illud ſubij cibile eſt appetitꝰſenſitiuꝰ.ergo in ipᷣo ſunt ᷣtutes moꝛales. In oppoſitum qꝛ dicit᷑.j.in pꝛincipio.qꝙ iuſtitia ẽ ha bitus quo volum iuſta ⁊ ſumꝰ opatiui iuſtoꝝ:ſed illud quo volumꝰ eſt volun tas vel hitus volũtatis vel actꝰ volũta tis.g iuſtuia eſt aliqð iſtoꝝ trium. Mõ põt dari niſi mediũ.ſ.ꝙ ſit hituſ volun tatis. ¶ Hicẽdũ ad queſtiõem. ꝙ virtꝰ moꝛalis oĩs eſt in volũtate ⁊ nõ in ap petitu ſenſitiuo.qð pꝓbo ſeptẽplici rõ ne. pꝛio ex pte intẽtiõis: qꝛ oĩs hĩtus virtuoſus reddẽs intentiõem rcãm eſt ſbᷣiue in potẽtia que intendit.qð ap⸗/ paret.qm virtus eſt que hñtem pficit ⁊ eius opus bonũ reddit. quare virtꝰ illã potẽtiam pficit cuius opus bonuzʒ reddit:ſed ſola volũtas intendit vt in tentio dicit᷑ volino finis:⁊ virtus intẽ tionẽ facit rcãm.vt.j.li.o. virtus eſt in volũtate. 2? ex pte electõis.qm̃ oiſ hitus electiuꝰ eſt in appetitu electiuo q5s apparet in oibus per ſike ſikr ſe ha bentibꝰ. oĩs eni hitus intellectiuꝰ eſt ĩ intellectu.oĩs ſpeculatiuꝰ eſt in intelle ctu ſpeculatiuo. ⁊ oĩs pꝛacticus eſt in pꝛactico:⁊ oĩs appetitꝰ eſt in appeti tiuo ⁊ ſic vłr in oibus.quare oĩs hĩtuſ electiu eſt in potentia electiua:ſʒ vir/ tus moꝛalis eſt hitus electiuꝰ.vt.j.li. 2.? appetitꝰ intellectiuꝰ eſt electiuus vt. . l. 6. quare vc. 3 ex pte rõnis qꝛ oĩs bitus cũ rõe eſt in intellectu vel ĩ itellectiuo appetitu: lʒ oẽs opatiõeſ ⁊ diſpoſitiões aliarũ viriuʒ ſint ſᷣm rõ nem nõ tñ cum rõne.vnde ſeruus obe diens dño impanti cũ rõne opatur ſᷣm rõnem non tñ cũ rõne lʒ dñs imperet cum rõne.Siłi mõ in viribus inferioꝛi bus opantibus ſᷣm iuditiũ rõmis ⁊ im peꝛium volũtatis:ipᷣe quidẽ opant᷑ ᷣm rõnem nõ tñ cum rõne.quare manife/ ſtum eſt ꝙ hitus operatiuꝰ nõ ſoluʒ fᷣʒ rõnẽ:ſʒ cum rõne eſt in intellectu vel in appetitu intellectiuo:ſed vᷣtutes ſũt bitus opatiui nõ ſolum ᷣm rõnem:ſed cum rõne.vt.j.declarabit᷑ li.6.in fine. quare virtutes ſũt in altero iſtoꝝ duoꝝ non in intellectu:quare in appetitu. 4 ex pte delectatiõis:qꝛ in illo ap/ petitu ſunt virtutes moꝛales qui dele ctatur ⁊ gaudet in ope virtuoſo. h ap paret.j. li.2? In illa ptel Signũ ãt oz fieri hituum lſed ſola volũtas gaudet ⁊ delectat᷑ in ope virtuoſo.quare ⁊c. ¶ Kſſũptũ docet experiẽtia.qꝛ nõ eſt aliquis virtuoſuſ quin duʒ retrahit ap petitũ ſenſitiuũ a ſuo delectabili dele ctet᷑ ̃ᷣm appetitũ ſenſitiuũ. Hoc eni ẽ impoſſibile ꝙ potẽtia delectet᷑ in ſub/ tractiõe obiecti ſibi nãliter delectabił imo potiꝰ triſtat᷑ ſicut dicebat.apo. ad ro.vij.qui ſatis potuit reputari tempa tus inuenio in mẽbꝛis meis legẽ repu gnãtem legi mẽtis mee. Iſta vero lex mẽbꝛoꝝ eſt appetitus ſenſitiuꝰ qui re pugnat legi rõis cui tñ cũ delectat᷑ ap petitus intellectiuꝰ dicẽte eodẽ ca.cõ/ delectoꝛ legi dei:ſᷣm interioꝛẽ hoĩem i.ᷣm volũtatẽ. quare virtus moꝛalis eſt in volũtate. y? ex pte cõtinẽtie.qꝛ in quo eſt continẽtia que eſt quedã vᷣ/ tuſ impfecta in illo eſt virtus pfecta cõ ſequenter:ſed incõtinẽtia eſt in appe titu intellectiuo. igit᷑ ⁊ virtus pfecta. AEinoꝛ ꝓbat᷑.qm̃ appetitu ſenſitiuo aduerſante rõni:cõtinẽtia ſtat pꝛo rõe ⁊ vincit motũ appetitus ſenſitiui: ſed nõ pᷣt eẽ miſi cõtinẽtia ſit ĩ appetitu in lecit Appett gaws ſilleg ſctia. c cotin e ini lopite fichat tuctn poſiud looppet apie ſtcticn uoo nem s Mlee perin lehn dens! folun benym lnet lnurd usſenin methien leberappe llibon wn mlone nnabonnare uproſenin Cleenme liſſtatie tinagir ſerhoir nmurſim inimlain mgſnire⸗ Nnline ſ⸗ Mappoſtüigei onmignuni⸗ kagſeänmns fenneig ll Condelan Ponikmn Lamr – . doͤchi mminfnn, Mſernc Bdisn miwndr ürinstn äcenin umne natii, m oͤſizg mimk d rdliunsſt nfntönent dtl.6inr. mronn Kein appen Sminlhe, Nonaloqni e cgemmwdde- 1e i 6 wlüns gann gant ina geni daz enabitap delecabil deae ſtiud. Boceſi Uter deleai cebet.apo. d epctantenha SeeNe Ne Pacudl NSienit in nd ent in ummizn Me iu Eage nif zin ani ſckrmns ili tellectiuo:qꝛ nõ ẽ poſſibile ꝙ in eodẽ appetitu ſint conatus oppoſiti: ſed co natus cõcupie cõtrariat᷑ conatui cõti/ nẽtie.quare nullo mõ ſũt in eadẽ po/ tẽtia. cõcupia vero eſt ĩ ſenſitiuo.quaẽ ⁊æ cõtinẽtia eſt in ĩtellectiuo ex ꝑ te intẽpantie:qm in quo eſt vitiũ in il lo põt eẽ virt:qꝛ cõtraria nata ſũt fie ri circa idez. 2 topicoꝝ. Sed intẽpan tia eſt in volũtate. ⁊ virtus ſibi op/ poſita.Ainoꝛ ꝓbat᷑.qm oĩs inclina/ tio appetituſ ſenſitiui fit cũ paſſiõe ire k cõcupie:ſʒ inclinatõ ĩtemperãtie nõ fit cũ cõcupia.quare eius inclinatio ñ eſt in appetitu ſenſitiuo. Aſſũptũ po nituꝛ. j. per pvᷣm li.4. ⁊. 7.ꝙ intẽpatꝰ eligẽs cõcupĩam pᷣueniẽs inclinat᷑ ad male operari. quare inclmatio intem perãtie nõ fit cum cõcupia. ex ꝑ te humane bõitatis:qm oĩs hitus red dens hoĩem ſimpliciter bonum eſt in voluntate. Iſiud apparet pꝛimo.quia bona voluntas facit hoiem bonum. vt viſum eſt ſupꝛa.2? quia bona voluntas cõſeruat bonam rõnem quãtũq; appe titus ſenſitiuꝰ ſit paſſionatus. ſicut ap paret hic in la ⁊.j.li.⁊.de cõtinẽte ꝗ babet appetitum ſenſitiuũ paſſionatũ ⁊ cũ bõa voluntate cõſeruat rõnẽ rcãzʒ 32 qꝛz nulla res dicitur ſimpliciter bo na ex bonitate deterioꝛis ptis ſue:ſed tota pars ſenſitiua eſt deterioꝛ pte in tellectiua. vtrobiq; ſũmendo appetuũ ⁊ appᷣhenſiuũ.quare patet ꝙ oẽs ha/ bitus ex quibus homo dicitur ſimpli/ citer bonuſ ſunt in intellectu vel in vo luntate:ſed virtutes moꝛales reddũt hoĩem ſimpliciter ⁊ pꝛincipaliter bo/ num. vt.j.in fine ſexti.quare oẽs ſunt in volũtate.¶ Ricẽduz ergo ad pꝛimũ in oppoſitũ ꝙ virtus moderãs ⁊ paſ⸗/ ſio moderata nũquã ſunt in eodeʒ ſub iecto:ſed virtus dicit᷑ moderãs paſſio nem.qꝛ volũtas ex cõnaturalitate quã habet cum appetitu ſenſitiuo nata eſt illi condelectari ⁊ cõdeſcẽdere:⁊ ad p ponit᷑ virtius m volũtate ne volũtas cõdelectet᷑ ⁊ cõdeſcẽdat paſſiõi appe indeterminate tus non eſt in illo ꝙ eſt ſubiectiuſ in sᷣ titus ſenſt inni. (Ad ſm do. płvᷣs bis diuidit rõnem cõtra appetitũ in iſta le ctione.pꝛĩo.d.ꝙ pꝛeter rõnem eſt ali/ quid ꝙ aduerſatur ei ⁊ eodem mõ ad uerſatur electiõi.vt oñſuzʒ eſt ſupꝛa. vt patet in lia de cõtinẽte.⁊ hoc modo ĩ tellectus diuiditur cõtra ſolum appeti tum ſenſitiuũ.j.cum dicens. cõcupiſci bile vero ⁊ vłr appetibile pꝑticipat ali qualiter rõneʒ ſᷣm ꝙ exaudibile eſt ei æ obedibile.hᷣ ergo diuidit intellectũ cõtra appetitum vłr ſumptũ.vbi tamẽ deſignat duos appetitus.vnum quem vocat exaudibile.i.exauditm̃ ⁊ iſte eſt intellectiuus quem rõ depꝛecat᷑.aliuz deſignat quẽ notat obedibile.i.obedi nuũ cui ratio imperat ⁊ pꝛincipat᷑ me diante appetitu itellectiuo¶ Dico igi tur ꝙ diuiſio virtutis in moꝛales ⁊ in tellectuales ſᷣm diuiſiõem intellectus ⁊ appetitus vłr ſumpti: accipit᷑ ĩ boc loco.quare ex hoc non ſequitur. ꝙ vir tutes moꝛales ſint in illo appetitu vel d terciũ dð. ꝙ vir/ in iſto ne aſc : ſed in appetitu tuoſo qᷓ; in cõtinente qꝛ ſubiectio illa põt fieri maioꝛ qꝛ foꝛtificatur pꝛinci/ patus volũtatis: nõ ſoluʒ qꝛ debilitat ptus appetitus inferioꝛiſ.(¶Acd quar tũ dð. ꝙ virtꝰ ponit᷑ in homie vt hõ ſit ſimpłr bonus ⁊ vt bonũ opetur. quaẽ finis virtutis nõ eſt ſolum ſubiectio illi us appetitꝰ.imo poſito ꝙ ille appeti⸗/ tus eẽt ſumme paſſionatus. dum tam̃ volũtas eſſet ſimpliciter bona: adhuc ipe eẽt ſimpłr bonꝰ.ſicut Apo. cui da tus erat ſtimulus carnis quo nõ obſtã te ipſe erat ſimpliciter bonus. Explicit liber pꝛimus. f 4 LHBRO te virtute] Poſt quaz pbs in pꝛĩo ibꝛo determiauit de fine vtut. Hic MWWi2 determiat de 2 DW generatiõe ⁊ mł 2 „ Plici cõditiõe rõne vᷣtuſ: agẽs pꝛi mo de virtut generatiõe. 2. de coꝛru/ ptlõe ibi Adhuc ex eadẽ ..ʒ? de mani feſtatiõe ibi Am̃ igit᷑ pñs negotium A de augmẽto ⁊ ſalute ibil pꝛimũ igi tIur p̊ ſpeculãdũ y: de opatiõe ibil ſed nõ ſolũ generauões- 6. de ſigno vᷣ̈tun acgſito ibil Signũ aũt oʒ ferre .. 7. de mã ibil Circa voluptates eĩ ⁊ triſtiti/ as e de mõ opãdi ibil Quereret aũt vtiq; aligs : de genẽ ibi. Poſt h ꝗq/ dẽ eſt x. de diffinitiõe ibil oʒ ãt nõ ſo⸗/ lũ ſic dicere vndecio de ipiꝰ multipli/ ci ſpẽ ibil oʒ nõ ſolũ vłr dici i: de op poſitiõe ibil Tribꝰ ãt diſpõibꝰ liʒ:⁊æ vl timo de inuentiõe medij vᷣtuſ̃ ibil.qm̃ ggdẽ igit᷑ ẽ ᷣ moꝛał Pꝛio ð genera tiõe vᷣtuſᷣ duas cõcluſiões declarare in tẽdit.ſ.ꝙ generatio vᷣtuᷣ ẽ ex moꝛe.2· ꝙ nõ ẽ a nã.pꝛio igit᷑ declarat pꝛimaʒ cocluſiõem. 2: ſcazʒ ibil Ex quo ⁊ ma nifeſtũ ʒ· vtrũq; ſił ibil Teſtat᷑ ãt ꝛimã declarat cõpãdo vᷣtutes itel lectuales ⁊ pᷣtutes moꝛales penes ge neratlõem ¶ Hicit exñte duplici tute.vna intellectuali que pficit itelle ctũ.⁊ alia moꝛali que pficit appetituʒ iſte due in generatiõe differũt: qꝛ vᷣtꝰ ĩ tellectuał ex doctrina vt płimũ hʒ ge/ neratiõeʒ ⁊ augmẽtũ.Cuiꝰ ſignũ ẽ:qꝛ oĩs pᷣtꝰ indigẽs expimẽto ⁊ tpe longo hʒ generatiõem ex doctrina pꝑ viã eru ditiõis:vel per viã ꝓpꝛie iuẽtiõis. Di cit᷑ enĩ pꝛio methaphiſice.ꝙ ex młtis expimentis intellectis.fit vna cõis de ſiłibus acceptio que pꝛicipiuʒ eſt aru ⁊ ſcie:ſed oĩs virtꝰ itellectuał indiget expimẽto ⁊ tpe lõgo. vt hic ðꝛ. quare generatiõeʒ bʒ ⁊ augmẽtũ ex doctri/ na. virtꝰ o moꝛatł fit ⁊ generat᷑ ex mo re.Cuiꝰ ſignũ ẽ nomẽ eiꝰ a moꝛe nãq; nomẽ accepit ⁊ picta ẽ moꝛał paꝝ de clinãs a moꝛe Wel aͤr ſũt tria dubia. Pꝛio qꝛ nõ oĩs vᷣtꝰ ĩtellectuał indige re videt᷑ expimẽto. puta mathematica que vt dictũ ẽ.S.li.i.c.x.vnicã ſenſatõ nẽ requirit ꝓ ſuoꝝ pꝛicipioꝝ notitia. Expimẽtũ ãt multas reꝗrit ⁊ ſenſatio nes ⁊ memoꝛiaſ.vt ðꝛ pꝛio methaphi ſice. 2? qꝛ videt᷑ ꝙ otꝰ moꝛał nõ gene ret᷑ ex moꝛe cũ ipᷣa ſit idẽ ꝙ mos.vt.j. li. 6. declãbit. 3 vt* itellectuał æ tus moꝛal nõ vidẽt᷑ differre penes ge neratiõem ab expiẽtia vł cõſuetudine qꝛZ ̃tus itellectuał ſicut moꝛał indi/ get cõſuetudine.vt patz.j. de cythare do ⁊ edificatoꝛe.moꝛalis etiã ſicut in tellectualis indiget exꝑiẽtia: qꝛ nõ p̃ eẽ cõſuetudo ſine expiẽtia.( Ad pꝛi⸗/ mũ dð.ꝙ expimẽtũ pᷣt ſũmi dupłr.vno mõ ꝓ toto æ cõpleto. alio mõ ꝓ pte æ pꝛĩicipio. Ite qñq; ſũmit᷑ ꝓpꝛie:qñq; ſłitudinarie. Hũc & ſic ẽ.ꝙ oĩs vᷣtꝰ ĩtel lectuał in ſua generatiõe indiget ex/ perimẽto vel toto vel ꝓprie ſũpto. ſi⸗ cut nãlis ⁊ moꝛał: vel pte ⁊ pꝛĩcipio ſicut mathemathica cuiꝰ pꝛincipia co gnoſci:vł ex vica ſenſatiòe p̃ᷣhita:vł ſi militudiarie ſũpto ſicut logica in qua nõ iuenit᷑ expimẽtũ: ſʒ tĩ ſiłitudiarie ſũptũ.hᷣ ãt dicimꝰ iuenire termĩios ĩ q/ b ſic: ⁊ ĩ qbꝰ ñ. ( Ad fʒ dð. ꝙ mos ſũ mit᷑ dupłr.ſ.mãliter ⁊æ foꝛmałr. mãlit᷑ co ſũptꝰ icludit duo.ſ.moꝛã æ modum h ei mõ moſ ẽ moã diuturna opationũ ſiłem modũ hñniũ.Foꝛmalłr vo ſũptus duo dicit.ſ.moderamẽ dirrectiuũ ⁊ p/ ceptiuũ ⁊ ſic hʒ vim legis ⁊ modera/ mẽ volũtat᷑ ĩiclinatiuũ ⁊ obeditiuuz:⁊ ſic eſt diſpoſitio appetuꝰ ⁊ moꝛał otꝰ vult g phᷣſ dicere.ꝙ moſ h̊ vltio? ſũptꝰ generat᷑ ex moꝛe in pꝛĩa ſignatiõe ſũ/ pto.vñ in greco nõ eſt ſimpłr idẽ no/ mẽ ĩ vtraq; ſignatiõe acce ptũ. In pꝛi ma nq; ðꝛ ethos cũ e bꝛeui. In vltĩa Go z eutes cũ e lõga.⁊ iõ paꝝ ðꝛ de/ clinaẽ vł deriuaẽ nomẽ a noie. Et ſic lire nonup Non U1 lenni grent⸗ Nenert ſgerani Gonanmn ſevoiſie tüs la nietop Eiſcopet Uenmnieon⸗ Gthartzn sineren .srü ſicigne ſnäna deciter ginun liutin lenſihi⸗ liaſſe Hgiler itcnpolin mthns Etſtappar Madgenert 1poncäbeva ſipepiniii nis cör naulibii Alipatis⸗ Knmneti nk ſögnanmaenn Ggiſptoigt Tarſinuen ſſgahnrin lfnmm finsin ikſtie indiginune ker Glondern ncgehlſdenmn Eenann Aed i⸗ eide Hpftiſiefen 1 ond n 1 ſenenn ord . in Nehes ee Ncibendr noud i 3 deqihen senäſni ena. E , ſminkim ahon e mit Naecig rigeisfen venncgern⸗ e ſipeo. 1 lte peiapi⸗ pemncipa voebitrſlſ lgann g⸗ iſchiucfane emmnidsig⸗ Rdeſi imadr. Wait NNiNi ummaChit zamalt wdſin nimieaniti⸗ nEgst nun uit cbein npiaſ uii öcckſinprrin Ie acepi cöeben N .1n 1 v aln — — — II. bẽmꝰ ꝙ mos apud nos triper fũmit᷑. vno mõ ꝓ ſiłium opationũ multuudie alio mõ ꝓ iure.alio mõ ꝓ hitu ⁊ diſpo ſitiõe. ¶ Ad terciũ dð.ꝙ circa eãdẽ o/ peratiõeʒ pᷣt cõcurrere expimẽtũ quo generat᷑ ſcia cũ vſu⁊ cõſuetudine:quo generat᷑ ot. verbi gra. cũ aligs cytha rizat:audit ⁊ pcipit:ꝙ taliter mouen do manũ facit bonã cõſonãtiã: taliter vero diſſonãtiã.Et ex iſta auditiõe mł totiẽs facta ⁊ in memoꝛiã redacta fit expiẽtia per quam vltro generat᷑ ſcia. Et ſic opatio cythariʒãdi in tali ex/ perimẽto nõ ẽ mii obiectũ.Ex ipᷣo aũt cythariʒare p ſe generat᷑ aliqua virili tas in stute motina pꝑ qᷓ; manꝰ ẽ obedi ens virtuti ĩitellectiue. In appetitu so ſi eligat exceſſiue delectari ex tali cõ/ ſonãtia. generabit᷑ hituſ vitioſus:ſi vo decẽter hĩtus virtuoſus.⁊ ſic apparet ꝙ ĩ virtute intellectiua ⁊ in pᷣtute mo/ tiua ⁊ in virtute appetitiua: pñt di/ uerſi hĩtꝰ generari circa eãdẽ opatio/ nẽ:ſʒ differẽter:qꝛ in pᷣtute ĩtellectiua Fʒ ꝙ illa opatio ẽ cognita. In motiua ãt coꝛpali ſᷣm ꝙ eſt exercita.in appeti tiua vᷣo m qð eſt electa ⁊ deſiderata Et ſic apparet ꝙ expiẽtia per ſe pti/ net ad generatiõem vᷣtutis ĩtellectuał ⁊æ non cõſuetudo:qꝛ eque bñ generat ſcia p expimẽtũ in opibꝰ nature ſicut ĩ opibꝰ nris.cõſuetudo vero p ſe gene/ rat moꝛalẽ hĩtũ.expientia vᷣo cõcurrit ad illã p accñs. Oeinde ibil Ex quo eſt manifeſtũ pbat duplici rõne vᷣtutẽ nõ generari a natura ibil Ad hᷣ quecũ q; qdẽ Pꝛio igit᷑ arguit ſic.nulla res pt aſſuefieri ad oppõita e ꝙ nãłr ieſt ei:ſʒ ad oppoſita ᷣtutũ poſſumꝰ aſſue fieri.ᷣ tutes nõ nãlłr inſũt nobᷣ.( ꝑu ius rõms pꝛio ponit cõcluſiõem quaſi pbari poſſibilẽ ex pᷣcedẽti pticula vbi dictũ ẽ. ꝙ virtus moꝛal generat᷑ ex mo re ex quo vt dicit manifeſtuʒ eſt ꝙ nec vnica ᷣtuſ de numero moꝛaliũ inſit no bis a natura. poſtq;; quelibet ineſt no bis ex moꝛe.⁊⁊ponit ma.in exẽpliſ de clarãs eã. d.ꝙ nullũ exñtiuʒ nãlłr in a liquo pᷣt aſſuefieri alłr vł ad oppoſituʒ puta lapiſ ꝗ nãlr ẽ deorſũ lat nüq;ᷓ aſ ſuefiet p ſe ipᷣm ſurſũ ferri. Et ſi deci/ es milies aliqs eũ iacẽs ſurſum conet aſſuefacere. Mec igniſ ꝗ nãłr ſurſũ fer tur nũqᷓ; aſſuefiet ðoꝛſũ ferri. Nec vxr eoꝝ aliqð cũ tałr apta nata ſüt aſſue/ fieri ad oppoſitũ. ʒc repetit cõcluſio nẽ exponẽs eã.d. Qð igit᷑ nec nã nec p̃ter naturã iſũt nobis pᷣtutes:ſʒ nob ĩ natis ſuſcipe eas ipᷣe pficiũt᷑ ĩ nobis ꝑ aſſuetudinẽ ⁊ iõ nõ ſũt pᷣter nãm:qꝛ ſu mꝰad ipᷣas apti nati p nãm nec ſunt a nã:qꝛ pficiũt᷑ ꝑ aſſnerucine.(Peinde ibi Ad h̊ quecũq; põit ſcam rõeʒ ta lẽ:quecũq; nobᷣ adueniũt p nãm pꝛiuſ hẽmꝰ eoꝝ potẽtiã qᷓ; actũ.qð apparet ĩ ſenſibꝰ.Mõ enĩ pꝛiꝰ ſentimꝰ qᷓ; ſeſuʒ hẽamꝰ:nec ex h̊ ſenſũ hẽmꝰ qꝛ pꝛi ſen timꝰ:ſʒ ecõuerſo:qꝛ pꝛiꝰ ſenſũ hbẽmus poſteriꝰ ſẽtimꝰ:ſʒ ſtutes accepimꝰ pꝛi us opãtes: ita ꝙ eaꝝ act pcedit rõem ſicut apparet ĩ ꝗbuſdã artibꝰ.Et patʒ Fa.quare vᷣtuteſ nõ ĩſũt nobᷣ a nã De inde Teſtat aũt pbat vtrãq; cõclu/ ſiõem ſik intẽdẽſ ſic arguere. Illð ꝙ p legiſſatoꝛẽ iducit᷑ in ciues mediate aſ ſuefactiõe ẽ ex moꝛe ñ a nã:ſʒ tꝰ mo⸗/ ratł pꝑ legiſſatoꝛẽ ſic ĩiducit᷑.̊ ẽ ex moẽ nõ a nã. maioꝛ ẽ p ſe nota.miĩoꝛẽ vᷣo ðᷣ clarat ĩ la.d.ꝙ illð qð fit ĩ cĩtatibꝰ te ſtat otutes generari ex moẽ ñ a nã:qꝛ legiſſatoꝛes ſuos ciues aſſuefaciẽtes: faciũt bonos ⁊ ᷣtuoſos ⁊ h̊ ẽ volũtas ciiuſſibet bõi legiſiatoꝛis: qꝛ finis le/ gis ⁊ citatis ẽ felicitas ciuiũ: ſʒ felici tas ciuiũ ẽ opatõ ſiue opatiões vᷣtutuʒ qꝛ h̊ ĩtẽdit facẽ ꝗlibʒ legiſſatoꝛ: volẽs ad finẽ legis ⁊ citaſ᷑ ciues ſuoſ pducẽ qcũq; enĩ hᷣ ñ faciũt nec intẽdũt grauit peccant ⁊ eoꝝ cilitas mala:differt ab omni ciuilitate bõa: ſicut ſubuerſio cõ munis boni differt a cõſtructione cõis bonil Ad hec autem ex eidem Agu de virtut coꝛruptiõe intẽdẽſ talẽ cõclu ſiõem ꝙ ex ꝗbus opibus ⁊ per que o/ pera generat᷑ virtꝰ ex eiſdẽ ⁊ per ea/ deʒ aliter cum factis ⁊ facta coꝛrũpit᷑ ⁊ h idem eſt in artibꝰ.igit᷑ ponit iſtam cõcluſiõem.2? pbat eũ inductiue in ar S 2 3 vita ſic LIBRO tibus ibi Ex cytharizaẽ qʒ in oᷣtutibꝰ ibiſ Sic vtiq; ⁊ in iuribꝰ ꝗ? infert eã ꝓbatã in ꝗbuſdã hñtibꝰ ibil Et oĩo vti qʒ e ex hijs infert vnũ coꝛrelariũ qð eſt documẽtis ibi Pꝛopter qð opatõ nes icit ꝗꝙᷓ pꝛĩo ꝙ ex cythariʒare ef ficiũt᷑ cythariſte bõi ⁊ mali: ſed aliter Ffm pꝓpoꝛtiõem:qꝛ ex cytharizare bñ efficiũtur boni ⁊ ex male mali. Et vłr circa oẽm mãm artis.ex opari bñ acꝗ ritur virtus artis ⁊ ex male erroꝛ op/ poſitus artis. Et hoc cõfert᷑ qm̃ aliter opantes nõ indigẽt docẽte:ſi dria ope rum nõ cãret driam hituũa h̊ declarat in vᷣtutibꝰ. vt patet:qꝛ in quacũq; mã ex operari bona generabit᷑ hĩitvirtuo ſus ⁊ ex opari mala vitioſus¶ Seide ibil Et ſic oĩo cõcludit vłr de ꝗbuſcũ/ q; hitibuſ.d. ꝙ vnico ſermõe ſimplicit᷑ dici põt.ꝙ ex ꝗbuſcũq; opibus ſiłibus generãt᷑ hĩitus opatiui ſitium ¶ Seide ibil Pꝛopter qð opatiõeſ Infert coꝛ relariũ.d.ꝙ ꝓpter bᷣ opoꝛtet opatiõeſ reddere:quales debet opari pᷣtuoſus hõ:qꝛ ᷣm driam opanonũ pᷣcedẽ tiũ ſe quũtur dĩ̃ie hĩtuũ ſequẽtiũ.quare non parũ differt in educatiõe iuuenũ ſic vł ſic ex iuuẽtute aſſuefieri.imo multũ q; bene aſſuefieri erũt felices ⁊ boni.ma le vero aſſuefieri erũt infelices ⁊ ma/ li ⁊ miſeri.magiſ aũt differret ſi ĩ tota efieret. ſ D euidẽtiã pᷣdictoꝝ tria ſunt iquirẽda. prio vtꝝ nãł appe tit poſſit aſſufieri ad oppoſi ũ eiꝰ ad qð naturalłr inclinat᷑.2: vtrũ vpᷣtutes moꝛales generẽtur a natura vł ex doctrina:vel ex cõſuetudie. 3. vtxꝝ coꝛrumpi oſſent. S neſtio pꝛima. g pꝛĩio arguit᷑ ꝙ nãlis appe titus poſſit aſſuefieri ad op/ poſitũ pꝛio.qꝛ appetitus coꝛpalis de lectationis nãliter ineſt nobis.vt.j.ʒ ca. Eſt enĩ nobis cõnatus ⁊ cõnutritꝰ ſed ad oppoſitũ poſſumꝰaſſuefieri per temperãtiam. 2 qꝛ verecũdia natu/ raliter ineſt alicui.vt.j.eodẽ li. ⁊ ĩ.q. . ⁊ tamen põt per opa turpia aſſuefieri ad inuerecũdiaʒ. 3. qꝛ ꝗlibet nãliter eſt ꝓnus ad vnũ vitiũ magis qᷓ; ad op poſitũ vł ad vnã vᷣtutẽ magis q; ad vi tium. Et tñ fůʒ doctrinã phᷣi in fine hu ius libꝛi aſſuefieri poſſumꝰ ad oppoſi tum ꝓnitatis illius. 4? ꝓbat᷑ idẽ exẽ plo phi ibidẽ poſito:qꝛ toꝛtuoſitas na turałr ineſt ligno ꝙ tñ per frequentes flexiões ad aliam ptem põt fieri rcm̃ ſᷣm documẽtũ phi. In oppoſitũ ẽ ſnĩa hi ⁊ exẽpla eiꝰ de igne ⁊ lapide. ne explicãda ſolutiõe buiꝰ qõnis unt. 8S.ſciẽda.pꝛĩo ergo ſciẽdũ ꝙ nãliſ inclinatio ſũmit᷑ h̊ ꝓ inclinatiõe nõ ca ſuali nõ violenta:nõ artificiali:nõ vo/ lũtaria:nõ ſupnãli.¶ Haturale vero di uerſimode ſũptuʒ diuidit᷑ cõtra caſua le:cõtra violẽtũ:cõtra artificiale:cõtra volũtariũ:cõtra ſupnaturale. ꝛx ſciẽ duʒz.qꝙ inclinatio nãlis duplex eſt. vna actuał:altera aptitudialis. Actualis qt eſt inter qᷓ; ⁊ motũ vel actũ cõſequẽ tem nõ eſt dare mediũ. aptitudinalis vo eſt inter qᷓ; ⁊ motũ vł actũ cõſequẽ teʒ neceſſario reꝗrit᷑ mediũ.veꝛbi gĩa de vtraq;. In ferro eſt inclinatio nãliſi ad centꝝ ⁊ adamããteʒz. vtraq; o nã: pꝛia tñ accñtalis:qꝛ nullo alio reꝗſito ex ſola grauitate mouet᷑ ad centꝝ:niſi ſit ꝓhitũ ⁊ lʒ ſit ꝓhitũ ſp tñ inclinatur deoꝛſũ. 2? aptitudinał:qꝛ ex illa ſola nãali inclinatiõe ferri ad adamãtẽ non mouet᷑ ferrũ niſi pꝛius facta quadam actuali imp̃ᷣſſiõe:vel paſſiõe ſeu vtute in ferro ab adamãte. Et iõ ſicut ada/ mas ðꝛ mouere ferrũ:qꝛ dat ei vltima tã inclinatiõez ad motũ:ſicut generãs rẽ grauẽ ðꝛ mouere eaʒ:qꝛ generatio dat ei grauitatem que vltimate eſt in clinatio ad motum deoꝛſum. ¶ Cercio ſciẽdũ.ꝙ eadem inclinatione: appeti tus tẽdit in vnũ bonũ⁊ fugit oppõuũ 4 ſciẽdũ.q appetitꝰ nõ põt aſſue/ fieri cõtra inclinatiöem nãlem actua/ lem.qð ꝓbat᷑.qm̃ oẽ aſſuefactibile eſt diſpoſibile: ſed appetitus ſub tali icli natiõe exñs nõ eſt diſpoſibił: qꝛ iam h odan mul Angop ſalsztni gioſinc ganätel cumeca ebinr ſineunel doo cön kinaee nentiar nebit. tibene iuitii⸗ Auloint ſmn ticne lelis lopt⸗ ninsabüp Unoferecer: ogeuet. üpitema Win ro⸗ funiänenn nefgo minc Mleigni üriinn fapei'nils hcticptimnc ſcbgha. gi fgüminnen Cnmientaͤ itönggule lenntes Mmapkprcr whillufn — n ngz, mpoinfn in aln Ppbatici, üperfin en ütnini nopiüifi eihi. Anöehed Nici znelnmnöeni unficalinön, Raumderere dii cna ein NAaiicalerin mamrale, Zid Dsduplercknn ckials. Zaus Nüelagic Ani,apeimcnis itaci ii medii renbig inclinano nil a; toni vllo loregito. A ad entenli ſotüinclinam Agreriaſa d aNn siaca Aaln Ande ſenin e. Giſini irdatifu nitſnen re eaz g ge nu n NinMM nrhnator ie i mnit imgil hei ſiin/ eſt in vltimata diſpone ad motũ que ñᷣ pᷣt augeri pꝑ additamẽtũ accñtał diſpo ſitiõis: nec minui p oppoſitã:qꝛ nãlia ſp manẽt eadẽ ſub diſpõne tali. 5. ſciẽdum. ꝙ res hñs taleʒ inclinatiõez põt ad oppoſitũ aſſuefieri ĩ aliquo ap petitu. qð pbat᷑ tali exẽplo. poſito ali quo adamãti ſurſum ⁊ ferro deoꝛſum ißm ferrũ: qꝛ graue actualiter inclina tur deoꝛſum ſi tñ pijtiat᷑ ſurſum ⁊ tan gat adamũtem. totiẽs poterit pijci ⁊ ab adamdte tangi ⁊ affici ꝙ aſcendet cõtra inclinatiõem grauitatis. 6: ſciẽ dum ꝙ appetituſ vel inclinatio aptitu dialis pᷣt nãlr ſiſti.qð apparet dupłr. pꝛio ſiquidẽ qꝛ ferro poſito inter duoſ adamãteſ equales ⁊ eque diſtãtes tra ctum equaliter ab vtroq; ad neutꝝ mo uebitur. (Siki mo appetit ſenſitiuus ſine intellectiuo accept poſitus inter duo cõcupiſcibilia equalia: æ eque di/ ſtãtia equaliter imaginata ⁊ eque mo uentia:tractꝰ ab vtroq;:a neutro mo/ nebif᷑.2 poſito. ꝙ aligꝗs lapis hĩet pᷣtu tẽ ferri repulſiuã:ſicut adamas attra⸗/ ctiuũ:a iũgeret᷑ adamãti:ſi ambo eẽnt equales in virtute ⁊ eque reſpicerent ferrũ.tũc nec adamas traheret: nec il le alius lapis repelleret:ſiłi mõ canis videns cibũ poꝛrigi:tractus amoꝛe ci bi nõ recedet:ſed tractꝰ timoꝛe baculi non accedet. ?*? ſciendũ. ꝙ appetitꝰ nãlis põt vinci ſicut ſiſti. qð apparet dupliciter. pꝛĩo qꝛ appetitus foꝛtioꝛis cõcupiſcibił vincet appetitũ debilio⸗/ ris. 2 qꝛ fuga obiecti terribił: vincet cõcupiam obiecti delectabilis vel ecõ uerſo:ſic tũ nüquã extinguet eã: ſed pbibet eã a motu exterioꝛi. Seſciẽdũ wꝓw appetitꝰ nalis cõtra nãlem inclina/ nõeʒ etiã aptitudinalẽ nõ pᷣt aſſuefie/ ri.qð pbat᷑. Qm̃ oẽ ꝙ aſſuefit cõtra a liquã inclinanõem: ſicut aſſuefactꝰ ĩ clinatiõem vᷣtut᷑ pdit virtutẽ ⁊ eius in clinatiõem ⁊ aſſueſacrꝰ cõtra vitiũ p⸗. dit ipᷣm:ſʒ nullus appetitꝰ põt pdere nãlem inclinatiõem licet poſſit ſiſti vł vinci:vł ꝓhiberi a motu cõſequẽte nõ pdita tñ inclinatiõe: ſicut apparet ex Sdictis. quare nulł appetitus põt aſ/ ſuefieri cõtra nãlem inclinanõem. Sicedũ ; ad argumẽta Ad pꝛimum ꝙ cõtra appetituz coꝛpalł delectatiõis nũquã põt aſſuefieri ille appetitꝰ qui eſt ad ipᷣam nãłr inclinatꝰ. puta appe titꝰ ſenſitiuꝰ. qð pꝛobat᷑ pꝛio p dictuʒ pbi. j.ĩ fine huiꝰ dicẽtis ꝙ ad volupta tem oʒ dicere illud verbũ qð dicebat᷑ de helena:ſfuge fuge debemꝰ enĩ volu ptatẽ nõ inuadere ad vindicãdũ: ſʒ fu gere ꝙ non eſſet niſi: qꝛ appetitꝰ ſen⸗ ſitinus ſemp eſt pꝛonus ⁊? inclinatꝰ ad eam. 2 qz m phᷣm ibidẽ ſignũ in/ clinatiõis ad aliquã rem eſt delectatio ſequẽs eius adeptiöem: ſʒ vn/ homo quãtũcũq; virtuoſus ⁊ bonus ſi ſobꝛie comederit ⁊ biberit quieuerit ⁊ doꝛ⸗ mierit ſi adipiſcat᷑ actũ venereũ ita ex periet᷑ eum ſibi carnaliter delectabilẽ ſicut aligs q;tũcũq; ĩpudic niſi ꝙ ille delectabit᷑ in appetitu ſenſitiuo ⁊ itel lectiuo.virtuoſus vᷣo in ſolo ſenſitiuo. quare ſignum eſt ꝙ appetitus ſenſiti/ na viri boni ita fuerit inclinatꝰad actũ illum: ſicut appetitꝰ illi impudici. Poſſum' igit aſſuefieri in appeti⸗ tu intellectiuo cõtra nãlem inclinatio nẽ appetitꝰ ſenſitiui ⁊ iſtud eſt bonuʒ virtutis ĩ declinãdo a malo nõ cõdeſe cẽ dere ⁊ cõdelectari appetitui ſenſitiuo d m dõ. ꝙ illa paſſio verecundie recedit totałr adueniẽte inuerecundia ſicut iuuẽtus recedit adueniẽte ſene/ ctute. talia nãq; nãlia que vt in płibꝰ ſequũt᷑ etates pñt amitti.¶ Ad terciũ dð. ꝙ ſicut ad pꝛimũ ⁊ quartu:qꝛ non & niſi exẽplũ illiꝰ tercij:nec illa toꝛtuo ſitas eſt ſimpłr nãlis. Accidit enĩ ſur/ culo creſcẽti ꝙ ſit rcm̃ vł curuũ ᷣm ad iacẽtiã ⁊ aſpectũ circũſtãtiũ ⁊ vetro⸗ rum. . Queſtio. 2. E& 2 arguit᷑.ꝙ moꝛalis virtꝰ ſit a natura pꝛio qꝛ illa pfe cctio eſt a natura que maxime eſti ᷣm naturã: ſed virt eſt pfectio que maxime ſᷣm nãm eſt. tũc eniʒ maxime LIBRO pfectũ eſt vnũqðq; cum attigit ppꝛiã virtutẽ ⁊ tũc maxie eſt ſ̃ʒ nãm. . phi ſicoꝝ.ergo virtus eſt a natura. 22 qm̃ ab eodem eſt potẽtia ⁊ vltimũ de po/ tentia:ſed potẽtia eſt a natura.vt.j.c 6. ⁊ virtus eſt vltimũ de potẽtia. vt di citur pꝛĩo celi ⁊ mun.igitur virtꝰ eſt a natura. 3. qꝛ nã nõ deficit in neceſ ſarijs 2? de aĩa ⁊ 2 de celo:ſed virtu/ tes ſũt hoi neceſſarie:qꝛ ſine ipᷣis non põt aſſequi finem ſuũ qui eſt felicitas vt ſupꝛa li.i.igitur natura puidit de s tutibus. * qꝛz ꝙ pcedit oẽm bituzʒ ac qſitũ ẽ a natura: ſed virtꝰ pᷣcedit oẽm bitum acquiſtũ. ergo eſt a natura.mi/ noꝛẽ pꝛobo de virtute iuſtitie:qm̃ iuſti tia eſt qua volumus iuſta ⁊æ ſumꝰ opa/ tiui inſtoꝝ.j.iĩ pꝛincipio li:ſed illò qð pᷣcedit oẽm hĩtum acquiſitũ circa ma teriã iuſtitie: qꝛ ſᷣm pvᷣm ex opibus iu ſtis acquirit᷑ hitus quẽ vocat iuſtitiam opoꝛtet ãt ꝙ pꝛius velimꝰ ⁊æ opemur opera iuſta quaſi iſta iuſtitia qua volu mus ⁊ opamur iuſta pᷣcedit illum bitũ quẽ ppᷣs vocat inſtrumẽtũ. ? qm illa q ſequũt᷑ natiuitates hoim bonas vel malas ſunt a natura:ſed virtuſ ⁊ vitiũ ſequũtur natiuitates hoĩzʒ: qꝛ virtꝰ na tiuitatẽ bonã.vitium vero malã vt. j. vi det᷑ cõcedere płs li. ʒ? ¶ Sʒ i oppoſi tum arguit᷑.ꝙ virtus ſit a doctrina nõ a natura: qꝛ finis doctrine a doctrina ſicut ſanitas que eſt finis medicine eſt a medicina:ſed virtus eſt finis moꝛał docirine.vt.j.pte ſequẽti ⁊ ſupꝛa in fi ne pꝛimi. Ex quo habet᷑ ꝙ hec ſcia ẽ ſicut medicina aĩe ⁊æ virtus ſanitatis eius.quare virtꝰ eſt ab hac doctrina. Sed 3. arguit᷑ ꝙ nec a doctrina nec à natura: ſed a cõſuetudine ſu virtuſ duas rões phi poſitas in la. Sʒ 4 arguit᷑ ꝙ a nullo iſtoꝝ qꝛ ſᷣm aug. vir⸗ ius eſt bona qualitas mẽtis qua rõne viuit᷑ qua nullꝰ male vtit᷑ æ quã ſolus deus in hoĩe opatur. 2? ſniaꝝ. diſ. 272 (Bicai ad queſtiõem ꝙ virtꝰ ẽ a nã tanquã ab ichoatiuo ꝙ eſt a doctrina tanquã ab excitatiuo ⁊ puocatiuo ẽ Y a cõſuetudine tanquã a pfectiuo.pꝛl/ mũ pꝛobat᷑.qꝛ ꝙ ſe habet ad virtuteʒ in rõne cãrum pᷣmoꝛdialiũ eſt inchoa tiuuz virtuſj.ſed nã aĩe ſic ſe habet ad virtutẽ.quare eſt inchoatiuũ eius. Aſinoꝛ appaẽt.qꝛ natura aĩie ſe bʒ ad virtutẽ in röõne materie pfectibilis p virtutẽ. ẽ in rõe pꝛincipał foꝛme inclinãtis ad virtutẽ tanquã ad ſeque lam ſibi debitã.qꝛ nã aĩe nãliter incli natur ad felicitatẽ per ſolã virtutẽ c quiſibilẽ. 3? ſe hʒ ad eã in rõne cauſe efficiẽtis qꝛ efficit illas opatiões ex ꝗ bus generat᷑ virtꝰ.quare medite ipᷣa generat virtutẽ.¶ Itẽ ſe bʒ ad eã in rõ ne cãe finalis.qꝛ vt oñſuʒ eſt ſupꝛa.li. i.pfectio eẽntialis ⁊ nãlis aĩe cuiꝰeſt finis cuiuſcũq; pfectiõis accñtaliſ ad/ uentitie. quare natura aĩe ſe hzʒ ad vir tutẽ moꝛalẽ aliquo mõ in rõe quadru⸗/ plcis cãe.⁊ per cõſequẽs ꝙ eſt eius inchoatiuũ. ¶ Scõm ꝓbat᷑. qm̃ omne oñſiuũ boni ꝙ ꝓuenit ex virtute ⁊ ma li ꝓueniẽtis ex vitio ⁊ iuris ⁊ debiti: ⁊ nãlis legis:quibus tenemur vitium cauere ⁊ oᷣtutẽ habere eſt excitatiuum ⁊ ꝓuocatiuũ hoĩs ad vtutẽ:ſʒ moꝛa liſ doctrina ẽ huiuſmõi vt apparet ſupꝛa in pꝛĩcipio ⁊ de curſu toto iſtiꝰ doctri/ — vtutẽ. ¶ Zerciũ ꝓbat᷑ pᷣmittẽdo ꝙ eſt aliqð agẽs nõ paſſũ in opatiõibꝰ ſuis ⁊ iſtud nõ põt ꝑ eaſ aſſuefieri: qꝛ per eas nõ pᷣ̃t aliquałr diſpõi cũ ex eis mi hil recipiat. Eſt enĩ aliqð paſſũ nullo mõ agẽſ: ⁊ iſtud etiã nõ põt aſſuefieri ad operari cũ nõ poſſit opari totaliter paſſiuũ exñs.ſt iterũ ſimul agens ⁊ paſſũ ⁊ iſtud pᷣt aſſuefieri: qꝛ ẽ diſpo ſibile iq;tũ paſſũ ⁊ opatiuũ iq;tũ agẽs Hoc pᷣmiſſo arguo ſic. Illud quo ali quid diſponit᷑ pfecte ad opus optimũ eſt virtutis pfectiuũ:qꝛ virtus ẽ diſpo ſitio pfecti ad optimũ 7. phicoꝛum.⁊ pꝛimo de celo ⁊ mũdo:ſed ex cõſuetu dine homo diſponit᷑ ad optimuʒ bois opus.ergo ex cõſuetudine pficit᷑ virtꝰ hoĩſ.Hinoꝛ apparet.qꝛ ꝑ oꝑa bona ne: qꝛ eſt qõdã excitatiuũ hoĩis ad naihisd lignitinb genbon naghinch garetol⸗ diſpoſtͦan marieinn ſanarec⸗ nrei Noſnnfene i(Muime ſumgnnus woußinde Gnkamane dfinfmnsi Wräadſeten imehmnian te 1hre ma C depotitun⸗ Iimiſtper immiefaan Chewen Ai Mloworcfein liiſnplaire Iilſiini dun nnlkiinki Umiſſinarp⸗ Nuttpegteg nihinin ſaNöNettune ute neeſrin Vndininnite mmanöaz keſel e den Panen nereſni gnmms noz eſrednn deie umnieſeh mepenil PeneAſon mngniele nie ir Wlimi deintöneg achnien eMetief ihuiind aiigeſl 1sdea nös wiill i⸗ müeſeh An öntieun, episgts dt göen mammet n RAWeNbi: Desnnen fun weckauamn Aiui:,wul ünmn miunoi' , züenunidön bai aming n omii i iirien Anchidi aesn ei a ſin cnioai ieriſinul – 14 Müii r ui iſeͦ i üüngtinsi II. in quibus homo eſt agens ⁊ paſſũ re., linquit᷑ in hoĩe aliqua diſpoſitõ ꝑ quã opera bona magis cõueniũt hoĩ: ⁊ bõö magiſ inclinatur ad ea:nunc:qᷓ; pꝛius quare tociens poterunt iterari ⁊ illa diſpoſitõ augeri ⁊ firmari quo vſq; hõ maxiĩe inclinatus ſit ad opa optima ⁊ ip̃a maxie cõueniãt hoĩ.h aũt eſt vlti/ mate diſponi ad opus optimũ ⁊ vir⸗ tuoſum fieri: ⁊ virtutẽ ꝑficiẽs ⁊ cõple ri ¶ Sicẽdum ergo ad pꝛimũ in oppo ſitum.ꝙ virtus maxime eſt fᷣm naturã pꝛo ut ly ſᷣm dicit hitudinẽ cauſe finał qꝛ nulla inclinatur ad felicitatẽ tanqᷓ; ad finẽ. virtus ãt diſponit vltumate na turã ad felicitatẽ.quare virtus eſt ma xime ſᷣm inclinatiõem nature ad felici tatẽ. ⁊ h̊ mõ cõceſſũ eſt virtutẽ eẽ a na tura. Ad m dõ. ꝙ potẽtia 1 vltumũ de potẽtia nõ ſunt ab eodeʒ:niſi illud vltimũ ſit per ſe vnũ cũ potẽtia. vbi ãt vltimũ eſt aduentitiũ: potẽtie nõ ſunt ab eodem. Nũc aũt ita eſt ꝙ virtꝰ mo ralis non eſt vltimũ potẽtie: quo potẽ tia ſimpliciter põt:ſed vltimũ quo bñ ⁊ ita vltimũ additũ:potẽtie per virtu tem eſt accñtale ipᷣi potẽtie:qꝛ nõ lar⸗/ gitur ei vltimate poſſe ſimpłr: ſed vltii mate bene aſe eſt accñs potentie inq;tũ potẽtia.( Ad terciũ dð.ꝙ natůũ ra nõ deficit in neceſſarijs nõ dando tutẽ neceſſariaà:qꝛ dedit oĩa ad acqui⸗ rendũ virtutẽ neceſſaria ſint:ſicut na/ tura nõ dat panẽ neceſſariũ hũane vi/ te:ſed dat ei oĩa necęſſaria ad bñdum panem neceſſariũ.Ad quartuʒz dõ. ꝙ virtus nõ pᷣcedu oẽm hitum acquiſi tuʒ: ⁊ ad ꝓbatiõeʒ dð. ꝙ illud quo vo lumꝰ iuſta ⁊ opamur ea.põt ſũmi tri/ pliciter. qꝛ volumus aliquo tanqᷓ; po/ tentia.aliquo tanqᷓ; hitu:⁊ aliquo tan quã actu.pbᷣs ãt dicit iuſtitiã eſſe illud quo iuſta volumꝰ tanqᷓ; hitu.argumen tum aũt aſſũmu illud quo volumꝰ tan quã potẽtia:⁊ illud bñ pᷣcedit oẽm ha bitum.¶ Ad quitũ do.ꝙ virtus ⁊ vitiũ nõ ſequũt᷑ natiuitates hoĩz niſi media te pꝛima cõſuetudine:tũc vitiũ põt ſe-⸗ qjui natiuitatẽ bonã ex mala cõſuetu/ dine pꝛeuia ⁊ virtus malã: bõa cõſue tudine adhita. ¶ Argumẽtum de do ctrina cõcludit ſicut de medicina qus ẽ excitatrix: dirrectrix ⁊ pꝛouocatrix ad virtutẽ.nõ tamẽ opatrix virtutis ſl cut nec medicina ſanitatis. 3*- 3 arguitur.ꝙ viriꝰ nõ poſ üſit minui vel coꝛꝛũ pi. qꝛ ois foꝛma que minuitur vel coꝛ./ rumpitur poteſt minui vel coꝛrumpi ad coꝛruptionem ſui ſubiecti:ſicut s⸗ tus viſiua ad coꝛruptiõem oculi:vł ad coꝛruptiõem vel mutatiõem obiecti. ſicut opinio vera fit fła ad opinionem obiecti opinati vel ad diſſolutiõem cõ trarioꝝ in quoꝝ ꝓpoꝛtiõe ↄſiſtit: ſicut ſanitas ad diſſolutiõem.ꝗ qualitatuz vel ex actiõe cõtrarij: ſicut frigiduuas aque coꝛrũpit᷑ ex actiõe caloꝛiſ ſibi cõ trarij:vel ex ceſſatione ſui obſeruatiui ſicut lux ĩcedit ab aere ſole recedente ſʒ vtus nõ pᷣt coꝛrũpi aliquo iſtoꝝ mo doꝝ.quare nullo mõ.Aſſũptuʒ pbat᷑. qꝛ nõ pꝛĩio mõ:qꝛ ſbᷣm tu eſt ĩcoꝛru ptibile puta volũtas. ¶ Itẽ nõ 2 mõ. qꝛ opio ẽ ita coꝛruptibił ꝓpt᷑ incertitu dinẽ.nõ ars vel ſcia.tꝰ vo certioꝛ ẽ oĩ arte ⁊ oĩ ſcig. ſicut ðꝛ.j.ca: de diffini⸗ tiõe vᷣtut. ¶ Itẽ nec z mõ.qꝛ vtꝰ ñ ſiſtit in ꝓpoꝛtiõe ↄrioꝝ inexñtiũ aĩis¶ Itẽ nec ꝗ? mõ qꝛ tũc opoꝛteret ꝙ aĩa vitio ſa applicaret᷑ aĩie vᷣtuoſe:ſicut igniſ aqᷓ ⁊ pꝓ nãm vitij aĩa vitioſa ageret ĩ aĩazʒ vᷣtuoſaz:ſicut ignis p nãʒ caloꝛis agin in aquã frigidã.h̊ᷣ ãt applicatio aĩarũ X actio ẽ ĩpoſſibił.quare iſte modꝰcoꝛ rũpendi stutẽ ẽ ĩpoſſibił. ¶ Itẽ nec. : mõ.qꝛ vtutes ſũt pmanẽtioẽs diſcipli nis.vt.S.li.iciꝗ ꝓpt᷑ cõtinuitatẽ ma ioꝛẽ ĩ opatiõibꝰptutũ qᷓ; diſciplinarum quare nullo: otꝰ ẽ coꝛruptibilł:nec per ↄñs minuibilis.quia minui via eſt ad coꝛrũpi.¶ In oppoſitũ eſt ppᷣs. Dicẽ dũ.q tꝰ ẽ coꝛruptibił duplr.ſ.poſitĩe p exercitiũ maloꝝ opeꝝ:⁊ pꝛiuatie ꝑ ociũ bonoꝝ.pꝛimũ ꝓbat᷑.oẽ generati uũ ↄrij vniꝰ ẽ coꝛruptiuũ alteri poſi⸗ — LIBRO .J fndicet tiue:ſed exercitiũ maloꝝ opeꝝ eſt ge/ minauit de Ztutis generatione ⁊ coꝛ/ nröter neratiuũ vitij ſicut exercitiũ bonoꝛum ruptione. Hic declarat de eius mani, tes operum eſt generatiuũ virtutis.vt vi/ feſtatiõe.de qua ponit luaruoꝛ coelui lespiun ſum eſt queſtione pᷣcedẽti. quare ẽ coꝛ ſiões. pꝛimã ꝙ virtus eſt manifeſtäda ſtidier ruptiuũ ——— ꝓba.qꝛ ceſſã ex manifeſtatiõe humane opatiõis. lenen te cã ceſſat effectus:ſed cauſa ſaluũ s/ Scðdam ꝙ eſt manifeſtada ex manife/ erodire tutum eſt exercitiũ bonoꝝ opeꝝ. vt.j. ſtatiõe recte rõis ibi. Scom ergo rcãʒ fontj, pte ſequenti. ergo iſta ceſſante ꝑ ociuʒ rõem ¶ Zerciã ꝙ eſt manifeſtada ſi⸗ inener ceſſabit ſalus virtutũ.ð ceſſatio vero hu guraliter ibil. Illud at pconfeſſum ſit antin ius ſalutiſ:coꝛruptio eſt virtutis.quaẽ ¶ Auartã. ꝙ manifeſtda in vli ibit lglut Xc. ¶ Per b dð ad obiectum. ꝙ virt Tali aũt exñte vłi (Mꝛimã pꝛobare — nõ coꝛrũpitur aliquo de tribus pꝛimiſ intendit röne tali ſcrutanti De nmmm Wiuc modiſ:ſed coꝛrũpit᷑.ꝗ ⁊ mõ poſitiue.⁊ bus quibus ſum boni:ſcrutãdũ e zmim Re modo pꝛiuatiue.¶ Ad ꝓbatiõem hijs que dñantur bumane banuarl 3 W ãt ĩ oppoſitũ ill quarti mõi dð.ꝙ cõ hbumane operationes dnanem nl nik trariuzʒ coꝛrũpit᷑ ex actiõe cõtrarij du ti humane.ergo de opatiõib bumani bline pliciter. vno mõ qꝛ cõtrariũ illud agit H ei qui ſcrutat᷑ de virtuti⸗ ace in ſubiectũ iſtius:ſicut caloꝛ ignis ĩ ſſᷣ bus. ¶ Huius rõnis pꝛimo ponit vᷣm fe “ iectũ frigiditatiſ.Alio mõ.qꝛ cõtrariũ tem maioꝛiſ dicẽs.qm pñs moꝛale ne uſe illud agitur in ſubiecto iſtiuſ: ſicut ĩ ter gotium non eſt ſolius cõtẽplatiõis gĩa it i ra frigida nõ agẽte aliquo foꝛmalłr ca ſicut ſunt ſcie ſpeculatiue. Hõ eni hie man lido:ſʒ ſole agẽte caliditateʒ in terra. pſcrutamur ꝗd eſt virtuſ vt ſolü ſciam glnn frigiditas terre coꝛrũpit᷑ nõ qꝛ calidi ſed vt fᷣm ſciam opantes boni ⁊ virtu r. ff. mõ vicẽdum i ſi efficiamur. qꝛ nullũ ꝓficuũ eſſet in hulirt tas agit:ſed qꝛ agit᷑.hᷣ mõ dicẽdum in oſi efficiamur. qꝛ nulli pf. Nrianhn ꝓpoſito.qꝙ vna ala virtuoſa nõ agit in pſcrutatiõe manali Gin pſcrutatio van alterã virtuoſam: ſed vitiũ per mala o ne ſpeculatiua.¶ Eſt eni ſciendum ꝙ 6 S pera agitur in aĩa tuoſa: qꝛ virtus vt perſcrutatio ſpeculatiua eſt in ſe bona nmnerpee, ſupꝛa dictum eſt:nõ dat potẽtie poſſe ⁊ boneſta: ſed ad alterũ maius bonuʒ urde imo inuitat ⁊ determinat eius poſſe. non eſt ꝓficua:qꝛ nõ eſt ad opatiõem ſneln vnde aĩa liberalis pᷣt plus dare ⁊ plłꝰ aliam oꝛdinata.¶ Ex hijs igit᷑ appa ni ſſi accipere qᷓ; liberalitas exigat:⁊ p iſtũ ret. ꝙ ſcruti de virtutibus de quibus dork modũ aĩa vtendo ptãte:qᷓ;ᷓ habet vltra ſumus boni. ſ. crutädum eſt de hijs qui ſenian virtutem:ſacit opera mala vuioꝛuʒ ag bus efficiamur boni cum iſtud ſit finis mmnmmrg generatiua ⁊ per cõſequẽs coꝛrũpere ſcie. 2. ſubdit cõcluſiõeʒ.d.ꝙ neceſſa numtin pt virintem ꝓpꝛiã actiõibns ꝓpꝛijs. riũ eſt ſcrutari ea que ſüt circa bũanaſ Cnnimg Taa pbatiõem in oppoſitum quiti opatiões ⁊ quałr opanda ſũt. ʒ. ſub ünlu mòi dicẽdũ.qꝙ virtutes licet ſint diſci dit mioꝛẽ.d.ꝙ bee opatiões ſunt dñe ſurcyggtn plinis pmanẽtioꝛes non ſunt tñ ĩmu/ eji: ꝙ ẽ hoĩes fieri quales.ſ. bonos vr niuitnpine tabiliter pmanẽtes.qm̃ aĩa poteſt nõ malos.Ex bõis nãq; opatiõibagge/ futni aſent operari ⁊ põt virtute non vti:qñ virtꝰ nerat bitꝰbõi:ex mal at mali h ẽ dñi hits geſepin exigit vti.quare licet ſᷣm inclinatiõem um opationũ bitꝰ ꝙ fʒ driaʒ eaꝝ ſegt iſee Deni⸗ virtutis nũquã poſſit fieri tam diumir/ dria bituũ.vt dem̃ ẽ ĩ pte ꝓxia Deide ratguanicn num ocium:ex quo virtus deſinat eſſe ibi. Scðʒ rcãm ꝗdẽ] ſũ ꝓhatõe ponit mngitonei tamen ex libertate volũtatis põt tale ſcðaz ↄcłonẽ.d.ꝙ cõe ẽ oĩb'opiniõib⸗ ie tblopoen ocium admitti ⁊ oppoſitũ exercitium aliquid de virtute dicẽtibus ꝙ vnt e Wadeiimg Ptermitti. ¶ Lectio. 2 fſim rõnem:⁊ diffiniẽda eſt ſᷣm rcãʒ ro nſfllieritenii Voniam igitur pꝛeſens ne/ nem ⁊ hoc ſupponat᷑:qꝛ de hoc dicet tagbucſenn gotium. Poſtq; phᷣs deter⸗ poſterius.j.in diffinitiõe virtunſ:a ite hleibigcin Marnine , TuN , Mn nseſ Naici bmmgei nünet i rent Peinmitine Mäzentini mikfägfi liſoumnfmn bom:ſaniii bumane boiti es diannun N echatöid dun Wſamai denm is ind NN i. g disneln ſcuns ctiinnise⸗ eailkeir Wanh Nednmttäüce Dcpanns Mn uli ofnick A alsin Slaiſcendnn latmuetirſebont Wari nanben, Pilan nien (Ebesit NNANd tännkhef . donin tutin cictinin nennſialie gdee mmsnn efen ghalie o nic in i e tini 4 rum dicetur quid eſt recta rõ: ⁊ quali ter rõ recta ſe habeat ad moꝛales vir tutes. ¶ Eſt aũt ſciendũ ꝙ oẽs diffiniẽ tes virtutem acceperũt rectam rõnem ſed diuerſimode qm̃ aliqui dixerũt mo ralem virtutem eſſe rcãm rõnem. alij vero dixerunt eam eſſe tantũ ſᷣm rcãm rõneʒz. Ariſt. aũt dicit virtutẽ non eſſe rõnem:nec tm̃ ſᷣm rõnem:ſed eſſe cu⸗ recta rõne.vt.j.dicitur li.õ?¶ DBeinð ibil Illud aũt pᷣconceſſum pbat terciã concluſiõem ⁊ arguit ſic.in vnaquaq; doctrina ſermones ſunt expediẽdi ᷣm materiam ⁊ exigentiam materie: ſed huius doctrine materia eſt talis: que mhil habet vnde poſſint accipi pꝛoba biliter cetera: ſʒ ſolũ figuralis ⁊ groſ ſa.quare in hac doctrina in qua mani feſtatur:virtus pꝛobatio eſt expedien da figuralis ⁊ groſſa.¶ Huiꝰ rõnis po nit pꝛimo cõcluſiõem.d.qꝙ illud ſit pᷣ⸗ conceſſum.ꝙ oĩs ſermo qui eſt de opa bilibus debet eſſe ⁊ tradi tympo.i. fi guraliter æ non ſm certitudinẽ quẽad modũ diximus ſupꝛa in pꝛincipio li.i. ca.22 Addit aũt 2 maioꝛem.d.ꝙ ſer mones expediendi ſũt ſm materià tã per doctoꝛes qᷓ; per auditoꝛes. vt ha betur ſupꝛa li.i? ca.2? in textu ⁊ in ex poſitione. 3? ſubdiuidit minoꝛẽ.d. q; illa verba que ſũt in noſtris opabilibꝰ ⁊ illa que ſunt in nobis conferẽtia:vł erunt nociua:de quibuſ:vt de materia tractatur in iſta doctrina. nihil habẽt ſtans vnifoꝛmiter ⁊ iĩmutabiliter quẽ/ admodũ:nec illa que dicũtur homini ſana:de ꝗbꝰ agit medicina.quare nee doctrina iſta põt accipere media cer⸗ titudinẽ cauſantia:qꝛ non ſũmit᷑ niſi ab hijs que ſepius varitur. vt ſupꝛa li.i.c.ꝛ22 Deinde ibil Lali exñte .: de clarat quartã concluſiõeʒ.pꝛimo ergo tangit duo media.2: remouet duo du/ bia ibil opoꝛtet aũt ¶ Bicit ergo pꝛi mo ad medium pꝛumũ ꝙ ſermone vni uerſali exñte tali ſcʒ incerto:ſicut dcm̃ eſt.adhuc ſeꝛmo pticularis qui eſt de ſingularibus circũſtannijs magiſ caret certitudine ꝙ; vłis.quare cõuenientiꝰ eſt manifeſtere virtutẽ in vlłi q; in ſin⸗/ gulari. poſtq; minꝰ eſt de certitudine ĩ pticulari qᷓᷓ in vłi.¶ DBeide quo ad ſʒ mediuʒ dicit ꝙ ſermo de ſingulis: nec ſub arte nec ſub narratione alteriꝰ do ctrine cadit. quare neceſſariũ eſt ma/ nifeſtare virtutem in vłi ⁊ nõ ĩ pticula ri ſiue in ſingulari cum indd ſit impoſ ſibile ¶ Zic aũt pꝛimo ſciendũ. ꝙ iðo ſermo de ſingulis minus eſt certus qᷓ; ſermo vłis.qꝛ doctrine que ſũt ex pau cioꝛibꝰ ⁊ abſtꝛactioꝛibꝰ ſũt certioꝛes doctrinis ex additiõe dictis: ad illaſ abſtractiões aliqua vel aliqd addẽti/ bus.vt dicit phᷣs pꝛio methaphiſice ⁊ dat exemplũ ꝙ ideo ariſmetrica certi oꝛ eſt qᷓ; geometria:ſʒ ſermo vłis ẽ ex abſtractiõibꝰ ⁊ ſermo de ſingulis ad, dit ad illum cõditiões ⁊ circũſtantias indiuiduales.quare vłis certus ⁊ ma gis ⁊ iſte minus. = ſciendũ ꝙ ſermo de ſingulis idcirco non cadit ſub arte qꝛ ſicut expientia eſt ſingulariũ cogni tio ⁊ nõ vłiuz:ſic ars eſt vłium cogmi tio:⁊ nõ pticulariũ.vt habet᷑ in ꝓhe/ mio methaphiſice. ʒ ſciẽdũ ꝙ iõ ſer mo de ſingulis nõ cadit ſub ẽnarratio ne ſigillatiʒ per ſingula diſcurrẽte.qꝛ ſingularia ſunt infinita ⁊ in hijs cõdi tioõibus ⁊ circũſtãtijs indiuidualibus diſiuncta infinita numero nulla poſſũt narratiõe trãſiri:nec in ſuis ꝓpꝛietati bus pticulariꝰ cõpꝛehẽdi. ¶ Seinde ibil Opoꝛtet ãt Remouet.2: dubia. pꝛimũ ꝗdẽ an in agendo:ſicut in docẽ do opoꝛteat pᷣmittere intentiõeʒ ⁊ cõ ſideratiõem circũſtãtiaruʒ indiuidua/ lium ¶ Scðʒz an ꝓpter certitudinẽ ſer monũ vłium opoꝛteat ipoſ premittere in docẽdo ſicut ſermões ſingulares. Ad pꝛimũ dicit ꝙ nõ.imo oʒ ipos o erãtes intẽdere ⁊ cõſiderare ea que cõtingũt ad tꝑs ⁊ ſᷣm tꝑs variãt᷑.quẽ admodũ ſe hʒ neceſſitas in arte medi cinali.vbi medicꝰ agens curaʒ egro/ ti conſiderat ⁊ attendit accidentia ſin gularia moꝛbi ⁊ egroti ⁊ ſimiliter in LIBRO arte gubernatiua nauiũ: vbi nauta ĩ re gendo naueʒ cõſiderat ſingularia que nũquã potuerũt in ſpeciali cõſiderari per artem. hec aũt intẽtio nõ eſt cõſi⸗ deratio artis: ſed potius pꝛudẽtia ⁊ experiẽtia.¶ Ad ᷣm etiam dubiũ di/ cit ꝙ nõ.imo qᷓ;uis ſᷣmo vłis exiſtat ta lis.i.incertus.vt dictum eſt in ʒ cõclu ſiõe ⁊ ab opatiõe diſtans ⁊ remotꝰ.vt dictũ eſt in 42 tamẽ temptãdum ẽ ho minibꝰ pitis: per tales vłes ſermões auxiliari ſibi in bõitate moꝛuʒ ⁊ vite. Sciẽduʒ tñ ꝙ qᷓ;uis ſermões vłes ſint minus inefficaces in agibilibꝰ qᷓ; pti/ culares.tñ habẽt aligꝗd vtilita ⁊ effi/ catie:qꝛ hoĩbus ſᷣm rõem deſideria fa cietibus multũ eſt vtile de hijs in vni/ uerſali ſcire.vt.S.li.i.c.ꝛct rõ huiꝰ ẽ qꝛ cognoſcẽs vłe in actu cognoſcit eti am qðolibet eius: ſingulare in potẽtia licet nõ ecõuerſo. vt habet᷑ pꝛĩo poſte rioꝛum. ⁊ per ↄñs cognitio vłis ſe hʒ ad ſingularẽ.ſicut pꝛincipiũ ad pꝛinci patum aut vere eſt plus q; dimidium totius.vt ſupꝛa li? i? ca.x? Et iõ vt ibi dem dicit᷑ magnum habet auxiliuʒ ad ſequẽtia.. NPꝛumũ igit᷑ ſpeculãdum Poſtqᷓ; iueſtigauit virtutis manife ſtatiõem.qᷓ;tum ad mediũ:⁊ q;tum ad modũ. Hic iueſtigat virtui᷑ augmẽtum ⁊ ſalutẽ: intendẽs vnã cõcluſiõem co pulatiuã hñtem..ptes ſcʒ ꝙ virtꝰ coꝛ rumpit a defectu ⁊ ab exceſſu. genera tur ãt a medietate⁊ ꝓpoꝛtiõe:⁊ ab ea dęẽ augmẽtat᷑ ⁊ ab eadẽ ſaluat᷑. Hoc aũt declarat.pꝛimo inducẽs exẽplum 2 applicãs ad ꝓpoſitũ ibi. Ita igitur temꝑantia.Hicit ergo pꝛĩo ꝙ pꝛi mũ bᷣ eſt ſpeculandũ: qm tales habi virtuoſi:quales ſũt ipᷣe virtutes moꝛa leſ apti nati ſunt coꝛrũpi ab indigẽtia ⁊ defectu ⁊ ſupabũdaãtia ⁊ exceſſu.oʒ de manifeſtis cõditiõibus virtutũ mo⸗ raliũ ad eoꝝ oclaratõeʒ vti ſignis⁊ te ſtimonijs manifeſtis virtutum coꝛpali um.qꝛ quẽadmodũ videmus in coꝛpa li foꝛtitudine ⁊ ſanitate: ſic eſtimãdũ eſt de moꝛali virtute:ſed robur ⁊æ ſani tionis X tas coꝛpoꝛis coꝛrũpũt a defectu ⁊æ ab exceſſu.exceſſus nãq; vel deſectꝰ gym naſij vel exercitij coꝛrumpit robuꝛ :ex ceſſus cibi vel potus coꝛrumpit ſanita tem. ꝓpoꝛtio vero ⁊ equalitas exerci tij:robur generat:augmẽtat: ⁊ ſaluat ſimiliter ꝓpoꝛtio cibi vel potus reſpe ctu ſe anitanio.lir ibil Yra igit Ap. plicat ad ꝓpoſitum dicens.ꝙ ita eſt in virtute temꝑantie ⁊ foꝛtitudinis ⁊ ce teris virtutibꝰ.ille enĩ qui ommia ter⸗ ribilia timet ⁊ oĩa fugit:⁊ nihil terri/ bile ſuſtinet:vel expectat timidus effi cit᷑. Qui aũt nihil terribile timet vł ſu git:ſed ad oĩa vadit ⁊æ audet:audax ef ficit᷑. timiditaſ aũt ⁊ audatia ſut extre ma vitioſa coꝛrũpentia foꝛtitudinẽ.ſi/ militer aũt eſt in materia temperãtie ⁊ patet Ha:ſic ergo oĩs virtus ab opa tione extrema in defectu vł in exceſſu coꝛrũpitur ⁊ a media generat᷑: auget ⁊ ſaluat᷑. Sed non ſolum ¶ Moltq; inueſtigauit virtutis generatioõem: au gmẽtum ⁊ ſalutem. Hic inueſtigat eiꝰ opatiõem. Intendẽs declinare ꝙ vir⸗ tus eaſdem ſimiles opatiões opera tur:ex quibus generatur: augmentatf ⁊ ſaluat.Et hoc declarat per exẽplũ virtutis coꝛpalis que manifeſtioꝛ eſt virtute moꝛali.Coꝛpoꝛis enim foꝛtitu do generatur: augetur: ⁊ ſaluatur: ex ſumptiõe multi cibi et ex ppeſſiõe mł toꝛum laboꝛum. Noſiq; aũt aligs hoc modo factus eſt foꝛtis:maxime poteſt multos cibos ſũmere et laboꝛes mul/ tos ſubire. Eñr applicãs ad ppoſi⸗/ tuzʒ iſtud exemplũ dicit:ꝙ ſimile eſt in virtutibus aĩe.aſſueti nãq; recedere a voluptatibꝰ efficimur tempati. poſtq; aũt effecti ſumus:maxime poſſumꝰ ab eis recedere:ſic etiam eit de foꝛtitudi ne et pʒ la.quare patet vłr ꝙ virtus eſt maxime opatiua opatiõe taliuzʒ: ex ꝗbꝰ ẽ augmẽtata generata æ ſaluata. Ignum auũt Moſtq; inue ſtigauit virtutis acquiſite o/ perationẽ. Hic tradit opera ſignum. intendens declarare ꝙ ſlgle⸗ unbſon ſomd ſnerce Helnſt Nümit fmene ntbn uiſe⸗ o gan gtwndel ſenet, Ciſaline hoggeſt tſin el,coan noneni utisrti nenſoe eſtacqin niſten N Cllhemn xrais 1riwpon lun bi Pe⸗ Peypgrn Gndernmine ſeican Kanmd muilb ntrcidti Nabrüi nefii . ſiun nurn un 1Alalräürd ſniröͤckend 2 Unaat –— eonn 1eniist — — Cge icsgi⸗ dienmne encnmun, arit enamini mtikemaf⸗ Etackr ae t adetuſiten mmaſnnimmäni, Werin wne Reeuſknand in uf ſn ( õ 1Mrinie serlnmenni lsohatiesee⸗ ugnent iu rin e itn⸗ Ceprsenmſen Ger 1ſu chiaer int Pei talis —— enelhtie itiffisuſ vii or ginizit ſuen nißunn cimn eſli Enanineſc eiameini ure efigni ugenent . 4 eil 1 nnugi ,; Pic dtc mi. hien cndens uß⸗ voluptas ⁊ triſtitia ſũt ſigna generato rum hituũ ⁊ pꝛimo ponit hanc cõclu/ ſiõem.d.ꝙ hituum acꝗſitoꝛum opoꝛtʒ ferre vel cognoſcẽ ſignũ ſcʒ voluptatẽ vel triſtitiã:qꝛ ᷣm driam hituum ſeꝗt dria triſtitiarum ⁊ voluptatũ qᷓ; expe/ rimur in opatiõibus hituum. 2 de/ clarat h̊ inducẽs virtutis exemplũ.d. ꝙ qui recedit a coꝛpalibus voluptati bus ⁊ gaudet de hᷣ receſſu:ſignum eſt ꝙ tpatus eſt. ſi ãt de tali receſſu triſtat ſignuʒ eſt ꝙ intpatus eſt. ſimili modo qui ſuſtinet ⁊ aggredit᷑ pericula:⁊ de hᷣ aggreſſu gaudet:ſignum eũ ꝙ foꝛtis eſt. ſi aũt triſtatur ſignũ eſt ꝙ timidus eſt.quare vłr patet ꝙ gaudere ð opa tione virtutis:ſignum eſt acquiſite vir tutis:triſtari vero acquiſin vitij. Econ uerſo aũt gaudere in ope vitij: ſignum eſt acquiſiti vitij. triſtari o ſignũ ẽ ac uiſite virtuns Circa voluptates ei Noſtq;ᷓ determinauit de virtutis ac quiſite opatione⁊ ſigno. Hic determi nat de eius materia circa qᷓ; operatur ⁊ pꝛimo ponit cõcluſiõem. 2? pꝛobat eam ibi Pꝛopter voluptatem quidẽ Bꝛepylogat pꝛincipales cõcluſiones iam determinatas ibi QAm̃ quidẽ igit virtus Dicit ergo pꝛimo ꝙ circa volu ptates ⁊ triſtitias eſt moꝛalis virtus. Deinde ibi Pꝛopter voluptatẽ pꝛo bat hanc cõcluſiõem.S.rõnibus.ſcða ibi Adbuc aũt ſi virtutes ʒ; ibil SDe/ mõſtrãt autẽ ꝗ? ibil Adhuc ſicut pꝛiꝰ p ibil. Fit aũt vtiq; õ: ibil Adhuc aũt ex puero : ibi Regłamus autem ]. 82 ibil Adhuc aũt difficili ¶ ꝛima ſũmitur ab effectu delectatiõis ⁊ triſti tie.2 ex cauſa.ʒ? ⁊ ꝗ? ab effectu ſicut pꝛima ? c 6? a cauſa ſicut 2: 7 8 ab effectu ſicut pꝛima.¶ Ad euidẽtiaʒ igitur oim rönum ſciendũ.ꝙ virtꝰqua tmoꝛ concernit in genere.ſ.obiectũ.cir ca qð operatur.circũſtãtiaſ inter quaſ opatur actus quos operatur ſequelas actuũ operatoꝛum.t iſte ſequele ſũt delectatiões ⁊ triſtitie. quare pvᷣs nõ intendit pꝛobare ꝙ virtus ſit circa vo luptates ⁊ triſtitias:ſicut circa pꝛinci pale obiectuz: ſed ſicut circa ſequelas ſuoꝛuʒz actuũ:⁊ hoc duplici rõne in ge nere ſcʒ ꝓpter effectus earum: ⁊ pꝛo pter cauſas earũ.pꝛimo igitur arguit ſic.circa illa eſt moꝛalis virtus ꝓpter que efficimur mali:qꝛ virtꝰ nititur ab hoĩe malitiã excludere:ſʒ pꝛopter vo luptatem ⁊ triſtitiã aliquãdo mali ef/ ficimur qð declarat in la.d. ꝙ ꝓpter voluptates mala ⁊ turpia operamur ⁊ ꝓpter triſtitiam a bonis ⁊ honeſtis recedimꝰ. quare virtus moꝛalis eſt cir ca eas.¶ Eñr ibi NPꝛopter qð opoꝛ tet duplici reddit cãm cuiuſdam dicti platonici. dixerat enĩ plato ꝙ ex iuue nibus educãdis honeſte opoꝛtet duci circa voluptateſ ⁊ triſtitias bene ⁊ ſʒ ꝙ conſonũ eſt virtuti.Et iõ dicit ariſt. ꝙ cauſa huius dicti fuit ꝙ ꝓpter volu/ ptatẽ ⁊ triſtitiam efficimur ſepe mali. Et addit ꝙ hᷣ eſt recta diſciplina. Abi ſciendũ.ꝙ bona educatio iuuenũ reꝗ/ rit duo.ſ.ꝙ opera virtutũ fiant eis de lectabilia laude:vel pꝛemio:vł vtroq; Et ꝙ opera vitioꝛum fiant eis triſtabi lia:vel pena:vel vituperio: vel vtroq; 2 ibi Adhuc ãt virtutes] Arguit ſic. virtus moꝛalis eſt circa opationes ⁊ paſſiones:ſʒ in omni paſſione ⁊ in om ni actu ſequit᷑ aliqua delectatio: vel a liqua triſtitia.quare virtuſ eſt circa de lectationes ⁊ triſtitias. Rõ ponit᷑ ita ſicut iacet¶ Subitaret ãt aligſ de hᷣ q dicitur ꝙ oẽm paſſionẽ ſequitdelecta/ tio vel triſtitia: qm̃ ſi h̊ eſt verum eſt ꝓ ceſſus in infinitum in paſſiõibus ⁊ de lectatiõibus qm̃ arguã ſic.Omnẽ paſ ſionẽ ſequit᷑ delectatio vł triſtitia.ſed oĩs triſtitia ⁊ omĩs delectatio eſt paſ/ ſio. igitur omnem delectatiöem ⁊ oẽz triſtitiã ſeꝗt delectatio vel triſtitia ⁊ pꝑ 2ñ̃s delectatiõis erit delectatio: ⁊ tri ſtitie triſtitia ⁊ ſic in mnfinitũ. 2. nõ vi detur ꝙ oẽm opatiõem ſ. equat᷑ delecta tio vel triſtitia:qꝛ frequẽter opamur ꝑ nullã delectationem ⁊ triſtitiã vt etiã experimur.¶ Dicendum ad pꝛimũ.qꝙ; L IIBRO paſſio põt ſũmi dupliciter. vno mõ ꝓ quocũq; motu appetuus facto ꝑ obie ctum: mediate vel imediate. Alio mõ pꝛo illa pꝛima imutatlõe qua appeti/ tus imutat᷑ ab obiecto ⁊ iſte ſũt due in appetitu cõcupiſcibili.ſ.vna reſpectu boni que vocat᷑ amoꝛ vel cõplacentia ſeu acceptatio:alia reſpectu mali que vocat Die vel diſplicẽtia vel abho⸗ minatio ¶ In iraſcibili vero ſũt quatu oꝛ ſcòe pꝛime reſpectu magiſ bom ſcʒ ſpes ⁊ deſperatio. Alie due reſpectu magiſ mali.ſ.tunoꝛ ⁊ audatia. Et hoc vltimo modo płs ſũmit h̊ᷣ paſſiõem ⁊ hᷣ modo delectatio non eſt paſſio: ſʒ ſe quela paſſionis.vnde pᷣdicte.6.paſſio nes babẽt ãnexam delectatiõem vł tri ſtitiam:qꝛ ſi bene cõplacẽs optineat᷑ delectabit:ſi pdatur cõtriſtabit.maluʒ vero diſplicẽs ſi incurrat᷑ cõtriſtabit:ſi euadat᷑ delectabit: eodezʒ modo de ira ſcibili¶ Ad ᷣm dõ. ꝙ ſemp cum opa/ mur:delectamur:vel triſtamur:vł vtrã qʒ ſimul:ſed qꝛ ſepe ſũt mixte delecta tiões ⁊ triſtitie:nec ſunt intenſe. hinc eſt ꝙ nõ aduertimꝰ delectatõeʒ vł tri ſtitiam. 3ʒ:? ibil Semõſtrãt autem Ar guit ſic. circa illa eſt virtus ex quibꝰ fit medicina contra vitium: ſed ex penis triſtibus fit medicina cõtra vitiũ. igit circa penas ⁊ earũ triſtitias eſt moꝛa lis virtus¶ Muius rõnis pꝛimo ponit minoꝛẽ.d.ꝙ veritatẽ ꝓpoſuã demon/ ſtrãt pene que ſemp triſtes ſũt: ⁊ que ſt mediciĩe ↄ moꝛbũ ⁊ vitiũ aĩie. 2 po nit viꝛtutẽ maioꝛis.d.ꝙ medicine ĩina te ſunt fieri per cõtraria.Ex hᷣ eni ſeꝗ tur ꝙ virtuſ eſt circa talia medicinalia qꝛ vitio cõtrariat᷑ virtus.igit᷑ medicia lia cõtraria aliqua vitio ſunt virtuoſa. cõſtat aũt ꝙ circa quecũq; vᷣtuoſa ẽ ali qua virtus.quare circa medicinalia q dantur cõtra vitiũ eſt ipᷣa virtus. Et hᷣ fuit maioꝛ.h ãt rõ ꝓbat dirrecte. ꝙ vir tus eſt circa triſtitias.ĩdirrecie vero ꝙ eſt circa delectatiões:qꝛ eadẽ eſt po⸗/ tentia cõtrarioꝝ: ⁊ cõtraria cadũt ſub eadem potẽtia.vt dicit᷑.ꝓ? methaphiſi ce. ꝗꝛibil Adhuc ſicut pꝛius] arguit ſic. Ois moꝛalis hitꝰ hʒ nãm circa il/ la ex quibus natus eſt fieri deterioꝛ vł melioꝛ. ſed ex voluptatibꝰ ⁊ ex triſti/ tijs moꝛalis virtus fit deterioꝛ vel me lioꝛ.qꝛ ꝓpter voluptates ⁊ triſtitiasp ſequẽdo vel fugiẽdo quaſ vel quando vel vbi:relvt non opoꝛtet fiunt hoĩeſ pꝛaui.ex optatis aũt fiunt boni.igitur virtus moꝛalis eſt circa voluptates ⁊ triſtitias. ¶ Huius rõnis pꝛimo ponit maioꝛzc.2. minoꝛẽ ibil Pꝛopter volu ptates cõfirmatiõeʒ mioꝛis ibil Jõ qʒᷓ; determinant. ꝗ infert cõcluſioneʒ ibil Supponit᷑ igit᷑ virtus ᷣmiſſe pa/ tet in lrfa: ſed minoꝛ cõfirmat᷑ hoc mõ dixerũt eni ſtoyci virtuteſ eſſe ĩpaſſibi litates quaſdã reddẽtes hoĩiem impaſ ſibilẽ ab hijs motibus voluptai ⁊ tri/ ſtitie.hᷣ aũt dictum ſignũ eſt ꝙ volupta tes ⁊ triſtitie auertũt hoĩem de vtute ⁊ per cõſequẽs faciunt ipʒ pꝛauũ:⁊ h̊ dictum fuerat in minoꝛi.¶ Ged ne viõ atur dem̃ huius appꝛobaſſe coꝛrigit ip ſum.d.ꝙ ſic dicẽtes nõ dicũt ſimplici⸗/ ter verum:qꝛ ſimpliciter dicunt ⁊ ſine mogdificatiõe. virtuoſus eni nõ eſt ſim pliciter ĩpaſſibilis a voluptate ⁊ triſti tia:ſed eſt ĩpaſſibił ⁊ paſſibilis quan do ⁊ vbi:qᷓtũ ⁊ vt opoꝛtet.¶ Infert ꝗ cõcluſiõem.d. ꝙ ex hijs ſupponat᷑ ꝙ s tus eſt talis hitus circa voluptates ⁊ triſtitias optimoꝛum opatiuꝰ:ſicut ma litia eſt opatiua cõtrarioꝝ.ſ.peſſimoꝝ X⁊ ibil Fit autem Arguit ad cõcluſio nẽ ꝓpoſitam ſic. oĩs hitus dirrectiuus circa bonum: circa vtile:circa delecta/ bile:circa malum:ciaca nociuuz: circa triſte:eſt circa voluptates ⁊ triſtitias. Iſtud apparet.qꝛ honum ⁊ vtile ſunt delectabilia:malum ⁊ nociuũ triſtabi/ lia.Ex quo apparet ꝙ hitus: ſic dirre ctiuus verſatur circa delectabilia: ⁊ pꝓ cõſequẽs circa delectatiões ⁊ triſtin/ as: ſed virtus eſt hiĩtus dirrectiuꝰ cir/ ca pᷣdicta:ſicut vitiũ eſt hitus peccans circa ip̃a. eins rõnis pꝛio innuu cõcluſiõem tãgendo mediũ.d.ꝙ pᷣdcã cuſo⸗ hiſſe⸗ ctones. delect nociuß crcabe (iuus, Et le neſfan gerci ſoͤente ſnrirckt imen erteiien anacte Punabonun ſüdelegt Uiſia lectitelt putadele ſbippr ntit fui liaſſor ſlcliv ſlſefcien iullemiv. menisap erronſcine eSinoc Afüumerlad fnnmmenſur iangn toriens Uetſecken Gigtalnen Mlaungiufn 1ſeefbeme ſeflligri Nloelung itareng hnſnriimng lmann e Amiin Mnglofnmann E ſinin hmodiek i Kuunnnd fonsenp ti Puyn vez ioni, nmnien cöcllſen rmns nſen Cöfnmat boe ud cheipei Mars dien sa, nigickgnn it eien N im — robeſennein 8n diciiipi⸗ lcner n i õ Banieri Mis mn — adsinhin ucn hus wN un nmi inn AmeunNN ncANMN, oupan⸗ Kiünms Etem eſt Pinerſn cõcluſio adhuc fiet nobiſ manifeſta ex hijſ qͥ ſequunt᷑: qꝛ tria exiſtũt circa ele ctiones.ſ.bonum conferens ⁊ vtile ⁊ delectabile ⁊ tria circa fugas.ſ.maluzʒ nociuũ ⁊ triſte. 2? ſubdit minoꝛẽ.d.q; circa h̊ oia bonus.i.virtuoſus eſt dirre ctiuus.malus ãt ⁊ vitioſus eſt peccãs Et licet ſu circa h̊ oĩa dirrectiuꝰ maxi me tñ circa delectatõem. qð apparet qꝛ ipᷣa cõis eſt oĩibus aĩalibus ⁊ oĩbuſ rönem ⁊ electionem bñtibus. ⁊ ideo II. foꝛtioꝛ eſt motus eius. quare opoꝛtet virtutem circa electiõeʒ intendi.¶ Ap paret etiam ꝙ virtus ſit maxime dirre ctina circa delectatiões. qꝛ alia duo. puta bonum honeſtum ⁊ bonũ cõferẽſ ſũt delectabilia:ſicut malũ ⁊ nociuum triſtia. ¶ Motãdum ãt ꝙ appetit itel/ lectiuꝰaliquid habet cõe cum ſenſitiuo puta delectari ⁊ triſtari: aliqua tñ hbʒ ſibi ꝓpꝛia qñũ ſũt ꝓpꝛie ſumpta ſcilicʒ vti ⁊ frui.tunc igitur apparet ſufficien tia iſtoꝝ ſex que ſunt in deſiderijſ ⁊ in fugiſ:qꝛ oẽ qð deſideratur vł fugitur: vel eſt cõe vtriq; appetitui vel ꝓpꝛiuzʒ inte llectiuo.¶ Si pꝛimo modo. vel eſt conueniẽs appetitui ⁊ ſic eſt delecta/ bile:vt diſcõueniens ⁊ ſic eſt triſtabi/ le.Si 2? modo dupliciter:qꝛ vł ptinet ad vſum vel ad fructum.ſi ad vſuʒ qui ſm naturam ſuam oꝛdinat᷑ ad finem h duplicuer.qꝛ vel deducit ad finẽ:ſic eſt conferens vel vtile:vel abducit a fi ne:⁊ ſic eſt nociuum.ſi ptinet ad fru/ ctũ qui eſt inherere fini ꝓpter ſe. hᷣ du pliciter qꝛ ille finis:vel eſt finis veruſ ⁊j ſic eſt bonum ꝙ vocatur honeſtum: vel eſt falſus:⁊ ſic eſt malum ꝙ vocat᷑ inhoneſtum ⁊ turpe. 6: ibi Adhuc aũt ex puero Arguit ſic.virtus eſt cir ca paſſionẽ illam:que nobis eſt conna ta ⁊c cõnutrita a pueritia ⁊ que diffici lis eſt ad domãdum:ſed delectatio eſt buiuſmõi.quare circa delectatiõeʒ eſt moꝛalis virtus.minoꝛ patet in la. ¶ En aũt ſciendum.ꝙ delectatio pꝛo tanto dicit᷑ cõnata:cõnutrita: ⁊ cõtem perata nature:qꝛ non põt ſaluari vita fine ipᷣa.opoꝛtet enĩ ꝙ vita ſaluet᷑ ex cõueniẽtibuſ vite.cõueniẽtia vero vite ſunt delectabilia vite.quare delectatio neceſſario eſt ãnexa ſaluti vite.¶ De maioꝛi autẽ ſciendũ.ꝙ pꝛo tãto virtus debet eſſe circa talem paſſiõem: qꝛ in cludit duo que neceſſario exigunt vir/ tutem ad h̊ ꝙ bene agant᷑.talis enim paſſio ⁊ eſt neceſſaria ipᷣi vite ⁊ occa/ ſionaliter nociua bonitati vite. ⁊ ideo virtus debet intendere quõ ex tali paſ ſione ſaluetur vita ⁊ nõ coꝛrũpat᷑ bo/ nitas vite. 7? ibil Regulamꝰ auteʒ Arguit ſic. circa illa eſt moꝛalis virt⸗ quibus opationes moꝛales regulamꝰ łm magis ⁊ minus: ſed delectatiõe ⁊ triſtitia regulamꝰ. ergo circa ipas eſt virtus moꝛalis.Hmus rõnis ponit ſo lam minoꝛẽ. 2? ex ea infert vnum coꝛ/ relarium.d.ꝙ pꝛopter h.qꝛ opationeſ regulamus delectatiõe ⁊ triſtitia: ſegꝗ tur ꝙ totũ negotiũ moꝛalis ſcie verſat circa delectatiõem ⁊ triſtitiã. non enĩ parum differt circa operationes bene vel male gaudere ĩ ipᷣis. qꝛ igit᷑ moꝛa lis ſcia intendit regulare opationes humanas:neceſſe eſt ipam cõſiderare de hijs duabus regulis:que ſũt dele/ ctatio ⁊ triſtitia.¶ Eſt autẽ ſciendum ꝙ b̊ duo ſunt opationũ regule.qꝛ oĩs operatio delectatiõe ſupueniẽte: incẽ ditur:auget᷑:ſoꝛtificat᷑:⁊ frequẽtius ⁊ multiplicius exercet᷑.triſtitia vero ſuꝑ ueniente remittit᷑ diminnit᷑: debilitat᷑ ⁊ rarius exercet᷑. Alla vero dicũtur re gula cuiuſſibet rei quibus ⁊ exceſſus reſecat᷑ ⁊ defectus ſuppletur:ſed opa tionis exceſſus reſecat᷑ triſtitia ⁊ defe ctus ſupplet᷑ delectatiõe.quare h̊ duo ſunt due ptiales regule oĩs opationis humane. 8 ibil Adhuc autẽ diffici lius Arguit ſic.circa difficiliuſ eſt ma xime oĩs ars ⁊ oĩs pᷣtus:ſed repugna re delectationi difficiliꝰ eſt qᷓ; ire. qua re virtus erit maxune circa delectatio nẽ. ¶ Huius rõnis ponit pꝛio mino/ rem.d.qꝙ adhuc pᷣter media ſupꝛadcã difficilius eſt repugnare voluptati qᷓ; . 92 3 4. 4 . 7* 4 . 4. l — e,,.. N—— * 4 eeeeee—— 4 . 3 95 . IIBRO / ire vtraq; nos trabẽte ad malũ. vt ait eraclitus. 2 maioꝛẽ. d.ꝙ circa diffici lius eſt ars ⁊ virtus.cuius rõ eſt: quia licet oĩs ᷣtutis operatio ſit bona ⁊ bñ exercita:melius tamen fit qñ fit circa difficilius.ſicut apparet de virtute foꝛ titudinis:que licet bene opetur vincẽ do vnum hoſtẽ: melius tamẽ vincẽdo duos. 3 ifert cõcluſiõez. d. quare 2 omne negotium virtutis ⁊ inclinatio eius ⁊ negotium politice: ⁊ moralis ſcie ⁊ conſideratio eius. Cuius cauſaz generaleʒ aſſignat:qꝛ qui bene vtunt hijs:boni efficiũtur.qui ãt male:effici untur mali.Eſt aũt bonus vſus dele/ ctatiõe intendere: augere: 7 vigoꝛare æ muluplicare operatiõeʒ bonã ⁊ cũ triſtitia remittere:minuere: debilit ⁊ extirpare opatiõem malam¶ Hotã dum aũt ꝙ dictum eracliti fm aliquid eſt falſum:⁊ ſ̃m aliquid eſt veruʒ.re/ pugnare eni hoſti eſt difficilius vni qᷓ; alteri ꝓpter aliquã vel aliquaſ de qua tuoꝛ cauſis ſcʒ. vel qꝛ iſte eſt ſoꝛtioꝛ il lo: vel qꝛ eſt ingenioſioꝛ:vel qꝛ ĩpoꝛtu nioꝛ:vel qꝛ pſeuerioꝛ. Dico igit᷑ ꝙ dif ſicilius eſt repugnare ire qᷓ; voluptati ex cauſa pꝛima.¶ AKotus eni ire foꝛ tioꝛ eſt vehemẽtioꝛ ⁊ impetuoſioꝛ qᷓ; motus cõcupie ⁊ delectatiõis: ſed ex alijs tribus cauſis difficilius eſt reſi/ ſtere voluptati qᷓ; ire.voluptas nãq; ẽ occultioꝛ ⁊ habet modũ furis. furatur eni intellectum ſpiſſe ſapiẽtis.vt.j.li. 7. Et eſt nobiſ ĩpoꝛtunioꝛ ex eo ꝙ ipᷣa habet maioꝛem opoꝛtunitatẽ tẽptadi q́ᷓ; ira.qꝛ ad oẽs opationes aie: ⁊ ad oẽs coꝛpis ptes ſe diffundit. Et iõ vn diq; temptat. Eſt etiaʒ per ſeuerãtioꝛ qꝛ naturalis eſt nobis ctiam cõcoꝛpa ta ⁊ neceſſaria vite ¶ Heinde ibil qm̃ quidẽ igitur Epylogat ſupꝛadicta.d. qm̃ iam dictũ eſt ꝙ virtus eſt circa de lectatiões ⁊ triſtitias:⁊ qm ab eiſdez generatur: auget ⁊ coꝛrũpit oĩs virtꝰ non ſiłr tñ factis.Et ʒ? qm̃ illa opatõ chatur ex quibus vel ſiłibus generat EE h circa delectatiões ⁊ triſtitias ẽ * S euidentiã pᷣdictoꝛum ſunt quatuoꝛ –— Pꝛiüo vtrũ̃ x vnica opatione poſſit ge⸗ Merari virtus. 2? vtrum opatiões vir tutẽ pcedentes ⁊E ſequẽtes ſint eiuſdẽ ſpẽi. 3. vtꝝ vᷣtꝰ ſit magiſ circa delecta tiones:qᷓ; circa triſtitis. vtꝝꝑ vᷣ⸗ tus ſit impaſſt ibilitas aĩe. AQueſtio. . S pꝛio arguit᷑ ꝙ vnica opatt one poſſit generari stus mo talis.pꝛimo qꝛ ex eiſdẽ au⸗/ get ⁊ generat᷑.vt dicit hic. Sʒ ex vni ca opatione pot virtus augeri.ergo x generari. 2 qꝛ virtus intellectualis generet᷑ ex vnica operatione. puta ſci entia vnius cõcluſiõis ex vnica demõ⸗/ ſtratione. ergo a ſiki virtus generabit ex vnica opatiõe. 3* qꝛ ꝗcquid põt s tus diſperſa:idem ⁊ tm amplius pᷣt s tus vnita: qꝛ foꝛtioꝛ⁊ infinitioꝛ eſt vir tus vnita q; multiplicata.i7: ꝓpõne de cauſis:ſed.x.oꝑatiõibus virtutẽ ge nerãtibꝰ pᷣt eꝗpollere vnica operatio que in ſe vnitiue erit eque intenſa ⁊ eque vᷣtuoſa:ſicut ille.x.ſimul ſumpte ⁊ in ea erit virtus vnita ⁊ in illis.x. młtiplicata.quare ex tali opatiõe vni virtus moꝛalis poterit generari. Eean in oppoſitum arguit᷑.qꝛ in om/ ni generatiõe virtutis eſt aſſuetudo.vt ſupꝛa dem̃ eſt:ſed in vnica opatõe nul la põt eſſe aſſuetudo. ergo nulla tuu generatio.¶ Pꝛo ſolutiõe queſtionis huius duo pᷣmittenda ſunt.⁊ ʒe rñden dum eſt ad rnibem. Elbrund ſcien dum ergo.ꝙ generatio virtutis poteſt fieri citius:vel tardius ꝓpter ſubiecti diſpõnem vel indiſpõnem. Eum enim virtus generat᷑ in aĩa fit aia:de nõ vir tuoſa virtuoſa.aĩa vero nõ ſᷣtuoſa põt multipłr eſſe diſpoſita vel indiſpoſita ad virtutem. 2. iguur ſciẽdum ꝙ aĩa nõ ᷣtuoſa põt ſe habere.S. modis.qꝛ põt eſſe vel beſtialis vel vitioſa:vel in ſuis naturalibus cõſtituta male tamen nata:vel in ſuis nãlibus conſtituta vel põt eſſe ſub incõtinẽna cõcupĩe:vł ſub chtineti vctabda gtun pſee Lendißn Uus diſta Plum nuget⸗ Nanag: Nformn einup/ gatcin⸗ ctiutaen guidfen Enbipahe ninstin raräpere ineme ſenabren ſtöempr⸗ kactun, nirwo gen aerinp⸗ uermeea cheboe⸗ iltnsſe Nipeobat. loum opari⸗a Crlin Acibetbon borigftiä ſtyalſi nunſlimn prinünnen ſ Mineen ponebekzei (eptrwe⸗ gmieicen a ti ed po fen mneßzſeg ugn Uuſe mmen n mitn Uimrgiene Kcanni nl iniine n linlen Wagenerd Winelenas anone, paiaſs Bermia dend, anns generht ndzi 1fmgez minmackt um irgi kiinmmi⸗ emmas openat⸗ in egneinni Eerml n a1 iNn t tali panöeni Nerit nnn. rguit. g nen eſt aſſuetuchn mnica opatenl h,gonlasut . rmde nehoe ain in and rupfilltll mins ein iin iſn n — ſitn eluiftn er nisrel ſipenn aſtninnn a tem vel non II. incõtinẽtia ire:vel ſub cõtinẽtia a per fecta ᷣtute remota vel ſub continentia ſtuti piecte ꝓpiqua.¶ Et iſti octo mõi eẽndiſᷣm ꝙ oꝛdinati ſunt magis ⁊ mi nus diſtant a virtute.qꝛ pꝛimuſ maxĩe æ vliimus mime.qð apparet.qꝛ pꝛi/ mũ ꝙ eſt in virtute dicit᷑ diſpoſitio hu mana:qꝛ cõis eſt virtuti ⁊ vitio ꝑ quã differt virtuoſus a beſtiali¶ Scoõm ꝙvĩ nocẽtia p quã differt a vitio.¶ Cerciũ ꝙ eſt inclinatõ bona per quã differt a natinſtane mala. iic. eſt Hicual6 pꝓ quã differt a naturali natitate bona qꝛ nihil habet pᷣter naturã. ¶ Auitũ firmitas cõtra concupiſcẽtiam ⁊ con/ tra ir per quã differt ab vtroq; incõ/ tinente ¶ Sextũ.eſt quies:per quã diſ fert ab vtroq; cõtinẽte. 2? dð.ad que ſtiõem pꝛimo.ꝙ in aĩa cõtinẽte cõtinẽ tia vᷣtuti ꝓppinqua ex vnica opatiõe p̃t virtus generari. 2 ꝙ non eſt ſimpli⸗/ citer impoſſibile in quacũq; cõtinente aĩa:ex vna opatione virtutẽ generari. ʒ? qꝛ hoc eſt impoſſibile in quacũq; aĩa ceteris ſex modis diſpoſita.¶Mꝛi mũ pꝛobat᷑.ꝙ aia taliter cõtinẽſ ꝑ vnã bonam opatiõem vel accedit ad virtu Scöm non eſt dandum qꝛ quelibet bona opatio aliquẽ gradũ bone diſpoſitiõis relinquit in hoĩe ſi ſit: vel per illũ acceſſum appꝛopiquat virtuti vel attingit perfecte virtutem. pꝛimũ dari non poteſt:qꝛ tũc non fuiſ ſet vltimate ppinqua virtuti ꝙ tñ ſup ponebat. reſtat igitur ꝙ attingit pfe/ cte rinme ſSedn pꝛobat᷑.qm̃ in au/ gmẽto eiuſdem rõnis in oĩibus ptibus ſuis:quicꝗd põt fieri per plures opa/ tiones põt fieri per vnicam equipollẽ tem eis:ſed augmentũ totum a cõtinẽ tia vſq; ad otutem eſt vmus rõnis: qꝛ ſolum acquirit᷑ qines aĩe. quare relin qWuitur ꝙ per vnicam opatiõem multũ pfectam in aĩa continẽte virtus pote/ rit generari.¶ Zerciũ ꝓbatur in tribꝰ cõcluſiõibus.pꝛimo ꝙ per vnã opatio nem non põt fieri virtuoſa aia per be ſtialitatẽ: vel per vitium diſpoſita. 2. R „ qꝛ nec aĩa in ſolis naturalibꝰ conſtitu ta .? ꝙ nec aia per incõtinẽtiam di/ ſpoſ — pꝛobat᷑.qꝛ ſi aĩa ta/ lier diſpoſita per vnicã opatiöem poſ ſet fieri virtuoſa:ſequeret᷑ ꝙ ita eẽmuſ dñi habituũ ſicut actuũ:qꝛ ſicut illa o⸗ peratio eſſet in ptãte noſtra:ſic etiam depoſitio hĩtus vitioſi ⁊ acceptio ha/ bitus virtuoſi:qð eſt falſum. vt.j.li.ʒ. quare talis aĩa ex actu vnico non põt fieri virtuoſa. 2 pbat᷑.qꝛ diuerſi ha bituſ nõ acquirũtur ex vnica opatione ſed ad eſſe virtuus requirũtur diuerſi hitus ad minus vnuſ in intellectu al ter in appetitu:⁊ ille qui requirit᷑ ĩ in tellectu multos actus requirit expimẽ tales.vt dictum eſt ſupꝛa.quare nõ eſt poſſibile ꝙ ex vnica opatiõe acquirat eſſe oᷣtutis. ¶ Zerciũ pꝛobat᷑.qm̃ oĩs aia incõtinẽs que fit virtuoſa acquirit firmitatem rõnis ⁊ allectionis: ⁊ cuʒ hoc quietem cõtra impetũ paſſiõis:ſʒ hec tria nõ pñt acquiri per vnicã ope ratiõem. vt patet de ſe.quare nec talis aĩa fiet virtuoſ. er poc ad argum̃ ta. ¶ Ad pꝛimũ do. ꝙ peccat per fi⸗/ guram dictiõis. Dico enĩ ꝙ ex eiſdem virtus generat᷑ ⁊ auget᷑:ſed nõ ex tot ⁊ ideo qñ dicit᷑.ꝙ ex vnica opatiõe v/ tus augetur. mutatur ſubſtãtia in quã/ titatẽ ⁊ res in modum. ¶ Ad ſcòʒ dõᷣ ꝙ non eſt ſiłe de virtute moꝛali ⁊ itel lectuali.vt dem̃ ẽ in pꝛicipio ſcði huiꝰ. Item ⁊: ſciendũ.qꝙ in generatione ſcie cõſiderãda ſunt duo.ſ.euidẽtia ve ritatis: ⁊ iſta bene habetur per vnicã demõſtratiõeʒ. Aliud eſt hĩtuatõ ⁊ fir matio huius cognitiõis ne obliuione tranſeat: ⁊ iſtud nõ põt baberi ex vnri ca conſideratiõe.hec aũt hituatio ne ceſſaria eſt ad moꝛalẽ virtuteʒ.Ad tercium dð.ꝙ virtus vmta in vno actu quo ad aliqua eſt efficatioꝛ: ⁊ quo ad aliqua inefficatioꝛ: virtute diſpſa ĩ mł tis actibus.pꝛimũ apparet in iactu la pidis.qui tantum pijcietur in vnico a ciu ⁊ amplius qᷓ; in. x. ſi impulſus ſit equalis virtutis cum.x.impulſibus ſił g3 LIBRO ſumptis. ¶ Scoõm at apparet in rcifi⸗ catione baculi toꝛtuoſi:qui ſi flectatur ad ptem oppoſitam impulſu foꝛtioꝛi: ⁊ decuplo quodaʒ altero impulſu len to:conſtat ꝙ baculus rectificabit᷑ ſi de cies flectatur impulſu lento ad ptẽ op poſitam:ſi tũ flectatur ſemel impulſu decuplo foꝛtioꝛi non rectificabit᷑.b ãt modo nõ eſt in ꝓpoſito.vt.j.in fi.hui ¶ Poteſt etiam dari cauſa ſicut de⸗/ pictura que non põt fieri tota ſił. Oʒ enĩ ꝙ pꝛumus coloꝛ vel humoꝛ in quo fundatur firmet᷑ ante quã alius ſupad datur:ſic etiam in ꝓpoſito opoꝛtet ha bitum virtutis paulatiue antiquari ⁊ firmari:qꝛ quãtũcũq; vna opatio indu cat magnam diſpõnem in aia: nõ tam̃ illaʒ firmat: nec reddit eaʒ difficiliter mobilem ab aĩa.quare xcc. ueſtio. . & 2· arguit᷑.ꝙ opanones vᷣ/ utem pᷣcedentes ⁊ ſequẽtes — qꝛ quãta eſt dr̃ia bituum inclinãtium ad aliquos actus:tanta eſt dĩia iſtoꝛũ actuum.qð apparet.qꝛ ex dria actuuzʒz colligitur dria hĩtuũ ꝙ non poſſet fieri niſi b eſſet verum. ¶ Item. qꝛ non eſt minoꝛ dĩ̃ia actuum qᷓ; cauſaꝝ:ſed ha⸗/ bitus inclinãtes ad actus virtutẽ pᷣce/ dentes ⁊ hitus inclinãtes ad ſequen tes differũt ſpẽ:hĩtus nãq; naturales inclinãt ad p̃cedentes.bĩtus aũt acq/ ſitus ad ſequẽtes qui differunt ſpecie 2 qꝛ virtuoſe opari ⁊ non virtuoſe o perari non ſunt eiuſdem ſpẽi ſaltẽ mo ris:ſed ante virtuteʒ nullus operatur virtuoſe. poſt virtutem auteʒ operatur virtuoſe. ergo operari ante ⁊ operari poſt differũt ſ pẽ ¶ In oppoſitũ eſt qðᷣ dicit phᷣs ꝙ eiſdem virtus generatur: ⁊ eadem operatur.conſtat ãt ꝙ nõ ea dem numero:nec tantũ eadem gene⸗/ re.qꝛ operatiões diuerſarũ virtutũ ſũt eedẽ genere.quare relinquitur ꝙ ſint eadem ſpẽ. ¶ Ad queſtiõeʒ dicenda ſuũt tria.pꝛimũ ꝙ inter operationes p cedentes ⁊ ſequẽtes nulla eſt dria ex nõ ſint eiuſdem ſpẽi.Mꝛio pte operationũ. ¶ Scom ꝗ eſt magna differẽtia ex parte operãtiũ.¶ Cerciũ ꝙ nõ eſt dĩ̃ia:ſed idemptitas ſpecifi/ cata.¶Eꝛimũ pꝛobat᷑ dupkr. Pꝛimo qꝛ opus tale quale opatur iuſtus non differt ab eo fm ſe niſi foꝛte nũero: ſʒ opatio pᷣcedens iuſtitiã ſᷣm ſe eſt tale quale operatur iuſtus.vt dicit᷑ in par/ te ſequenti.quare operatio pᷣcedenſ ⁊ ſequens nõ differũt ſᷣm ſe 2 ſic. ille opationes ſm ſe nõ dĩnt ex quaꝝ vna generatur hitus vnicus⁊ ex altera au gmentaf᷑ ⁊ ſaluat.quod apparet.qꝛ ſi drent:dĩntes habitus generarent.qua re vna nõ augmẽtaret bituʒ per aliazʒ genitum:ſed ex opatione pᷣcedẽte ba bitus virtuts generatur ⁊ ex ſequen te ideʒ habitus auget᷑ ⁊ ſaluat᷑.vt pʒ ex dictis.quare iſte oꝑpatiões ſᷣm ſe nõ ojnt. (Scom pbat auctoꝛitate ⁊ idu⸗ ctione pbᷣi. Dicit enĩ in ꝑte ſequẽti.qꝙ aliter inuenit᷑ bene eſſe in oꝑibus ar/ tiuzʒ ⁊ aliter in opibus virtutuʒ:qm̃ ar tium opa hñt in ſe ipᷣis ſuũ vltimũ bñ eſſe:virtutũ aũt opera nõ:ſed opoꝛtet opantem determinatis modis ſe habe re ad opera.ex quo apparet ꝙ licet ſit idẽptitas ⁊ indtria ex pte opationum virtuoſi ⁊ nõ virtuoſi.Eſt tñ differẽtia ex ꝑte ipᷣoꝛum operãtium: qm̃ virtuo⸗/ ſus aliter ſe habet ad opus ſuum: qᷓ; nõ virtuoſus ad ſunm. eerboc 2°ap paret ex inductione phᷣi dicẽtis. ꝙ vir tuoſum opoꝛtet ſic ſe habere ad opus qð operet᷑ ſciens ⁊ hoc tripliciter.ſ. ſciens opus ſuum ⁊ ſciẽs circũſtãtias operis ſui.⁊ ſciens bonitatem ope⸗/ ris ſui. 2:. ꝙ operetur eligens opus ſuum ⁊ eligens ꝓpter h:qꝛ ꝓpter bõi tatem operis ſui. 3: ꝙ firme ⁊ imobi liter ſic ſe habeat in ſciẽdo ⁊ eligẽdo ⁊ exercendo opus ſuũ cuz fuerit opoꝛ tunum. Mon virtuoſus auũt põt facere idem opus ignoꝛũãs aliqð iſtoꝛuzʒ triũ vel nõ eligens:qꝛ põt operari ſʒ paſ ſioneʒ nõ vᷣm electiõem.Cuius ſignuʒ poſſet haberi in tali caſu ſi quis viðat vnũ pulchꝝ ⁊ groſſum hoiem ⁊ amet n oht scali, ſtomacn nüaman ſeciöen inpeine permin taliaope funter ſiita invan henlbe nrveroli⸗ Goſee e Uſfewntert Crafastont eraneop volütare⸗ lernondik vroqzen rentium ſerentien en loami icnh lſaf – linie fn 1pansen Vſborcinans ſad genein⸗ Mnnbeſlei inan Ghtuseſtoden⸗ irſis Anontimnſeni monocog i ſemmge Gnmmerepente genennmnn untmuin elcper gnirne eſonden⸗ E zen Nae X Cng n ul ennrfti mer cpamrn niiſor nind tmiſnſeckt KNRking, ſenmtoſblet nſe ni nanst erchennar weppeng Wgeherarenr Nbinzer al Mone dcedire l rum ie ſecn Nir ſalnni g e panöes inti iuanaet i ain peſegnag eeſenephsr, iesrinmgi s ſui fmidi 1o⸗e oen ns modls ſeh ppant lceri tpe opatonum Eidffertin Gim: n firno, A s won. w. R i ũ cſedeeruiſßs 841 e Eplan; cens munn e nrmg dl n in Nn ſu. Eafainn kun ſin iſi risahabiinn g... ſ gennn alcmi⸗ . guul gin wut II. eum.optãdo ei ſalutẽ mentis ⁊ coꝛpo ris ⁊ alium turpẽ videns nõ exerceat iſtum actum amoꝛis:ſignum eſt ꝙ pꝛi mũ amauerat ſᷣm paſſiõem non ᷣm e/ lectiõem:qꝛ eadem rõ electiõiſ fuerat in pꝛimo ⁊ in ſcòo.¶ Poteſt etiã o⸗ perari nõ firme nec iĩmobiliter.quare talia opera virtuoſi ⁊ nõ virtuoſi diffe runt ex pte operãtium non ex parte ſui.Et eſt exemplũ dictoꝝ:ſi tres ho/ mines currãt duo eque velocuer: vnꝰ tamen libenter:alius inuite. terci ãt currat volũtarie tñ magiſ tarde.ARo do ſic eſt ꝙ currens velociter ⁊ tarde differunt ex pte curſuũ:qꝛ velocitas ⁊c tarditas ſunt differẽtie eoꝛuzʒz:nõ tamẽ ex parte operãtium:qꝛ ambo currunt volũtarie.currẽtes autem eque veloci ter non differũt ex parte curſuũ: qꝛ in vtroq; eſt velocitas:ſed ex parte cur/ rentium:qꝛ libenter ⁊ inuite ſunt dif ferentie nõ curſuũ: ſed currẽtium. Terciũ pʒ ex pꝛimo.qꝛ dĩia ſpecifi/ ca actuũ ſe tenet ex parte eoꝛum: ſed hᷣͥ nõ eſt dria ex parte actuũ. quare nõ eſt ſ pecicad Aapainum ergo do. ꝙ tanta eſt differẽtia actuũ quãta eſt ha/ bituũ:qꝛ nõ ſunt adinuiceʒ ſuboꝛdina ti.2 ꝙ actus vnius ſit actus alterius. de ſuboꝛdinatis enĩ nõ eſt verum.actꝰ enĩ ad quẽ inclinat moꝛalis hitus vo/ luntatis eſt ille idem ad quez inclinat ipᷣa volũtas:ita ꝙ oĩs opatio cuiuſcun qᷓ; hitus eſt operatio potẽtie per eum biinate c m dð. ꝙ virtuoſe opari ⁊ non virtuoſe põt intelligi dupliciter vno modo ꝙ ullud aduerbium virtuo/ ſe determinet operãteʒ. Alio mõ ꝙ ð terminet operatiõem. tunc ergo dico ꝙ ante virtutem nulluſ operat virtuo ſe:ita ꝙ operãs ſu virtuoſus: ſed ope rat᷑ virtuoſe qꝛ operat᷑ opus virtuoſuzʒ Non iuſtus eni põt facere opus iuſtũ ⁊ opus iuſtum: nec moꝛe:nec natura ſm ſe ſumptum:differt ab opere hoĩs iuſti. neſtio. 6. E 32 arguif. ꝙ virtus non ſit agis circa delectatones:q; circa triſtitias:qꝛ virtus magis eſt cu ca magis oppoſitum:qꝛ magis incli/ nat ad excludendum ipᷣm: ſed triſtitia magis opponitur virtuti qᷓ; delectatio ergo virt magiſ eſt circa eũ qᷓ; circa ðᷣ lectatiõem¶ In oppoſitum. qꝛ magiſ eſt circa magis annexũ:ſed delectatio eſt magis per ſe anne xa virtuti.vt ſu/ pꝛa li.j: per accñs aũt triſtitie ex ali/ quo infoꝛtunio accñte.vt ſupꝛa etiam li.j: quare virtus magis eſt circa dele ctatiõem q; circa triſtitiam.Mꝛo ſo⸗/ lutione queſtionis pꝛimo tractãde ſũt rõnes.quare virtus eſt circa iſta.2: cõ parationes quõ differẽter ẽ circa iſta ʒ? do ad queſtiõem. ¶ SZe pꝛimo ſciẽ dum. ꝙ quĩq; ſunt effectus:⁊ tres cau ſe ppter quos ⁊ pꝛopter quas virtus eſt circa iſta.hᷣ enĩ ſunt cauſa bonitatiſ ⁊ malitie.2:. ſunt medicina ⁊ cura ma litie.ʒ: ſunt cauſa intẽtiõis ⁊ remiſſio nis bonitatis ⁊ malitie.4 ſunt cauſa difficultatis in reſiſtendo malitie. ſunt aũt effectus operationũ ⁊? paſſionum ſunt etiã effectus amabiliũ ⁊ odibiliũ ſunt etiã effectus nature vel violenne BSe 2 ſciẽdũ. ꝙ differenter cauſãt bonitatẽ vel malitiã:qꝛ delectatio cau ſat trahendo:vel ad bonũ vł ad malũ triſtitia ðo repellẽdo:vel ad bonũ vel ad malum. 2? differẽter ſunt medicina malitie: qꝛ triſtitia eſt medicina tantũ purgatiua ⁊ euacuatiua.delectatõ ve ro eſt medicina nutritiua ⁊ cõſoꝛtati⸗/ ua. 3 differẽter ſunt cauſa intentiõis æ remiſſionis bonitatis ⁊ malitie: qꝛ delectatio opus bonum reddit magis bonum ⁊ opus malum magis malum triſtitia vero opus bonũ minus bonũ 4 differẽter ſunt regula: qꝛ delecta tio regulat ſupplendo defectũ addẽ do qð deficit. triſtitia vero reſecando exceſſũ qui ſupfluit. x? differẽter cau ſãt difficultatez: qꝛ triſtitia reddit opꝰ difficile vm modum ire.delectatio ve/ ro modo cõcupie.de hijs dictum eſt in notabili ſup litterã. G differẽter cau ſant᷑ ex opatiõibus ⁊ paſſionibus: qꝛ 94 IIBRO delectatio ſequit opationes ⁊ paſſio/ nes cõueniẽtes nature ⁊ diſpõi hite. triſtitia vero diſcõuenientes nature ⁊ diſpoſitioni pᷣhite. 7: differẽter. ani mãtur ab obiectis:qꝛ delectatio cau/ ſatur ex amabilibus ⁊ eſt vnum inter amabilia.triſtitia vero cauſatex odibi libus: ⁊ eſt vnum inter odibilia. 8? differenter cauſant᷑ natura vel violen tia:qꝛ delectatio maxime cauſat᷑a na- tura ⁊ ab ĩtrinſeco.triſtitia vero ex vi olentia ⁊ ab extrinſeco non cõferente vim paſſo.vnde dicitur.ꝓ?methaphi⸗/ ſice.ꝙ omne violentũ triſte ⁊ oẽ triſte violentũ. 3: ad queſtiõem dõᷣ.ꝙ virtꝰ magis ⁊ pꝛincipalius delectationem reſpicit q; triſtitiã. qð ꝓbatur pᷣmittẽ do quatuoꝛ pꝛimo.ꝙ virtꝰ intendit ge nerare ⁊ ſaluare bonum ⁊ vitare ma lum. 2 pꝛincipalius intendit acꝗ/ ſitiõem boni qᷓ; euitatiõeʒ mali:qꝛ nõ intendit euit are malum:niſi qꝛ eſt im pedititiuũ boni 3ʒ? ꝙ pꝛicipaliꝰ⁊ ma gis intẽdit vitare malũ maius qᷓ; minꝰ 4* magis intendit bonũ mams qᷓ; miuus.(¶Hijs pᷣmiſſis arguo ſic. vir tus magis intendit acꝗſitiõez boni qᷓ; euitatiõem mali:ſed delectatio regu⸗ lata per virtutẽ trahit ad bonũ. triſti⸗/ tia auertit a malo.vt patet in quatuoꝛ pꝛimis cõpatiõibus.quare per viriu⸗ teʒ pꝛincipaliꝰ intẽditur delectatio q; triſtitia. 2. ſic.virtus pꝛincipaliꝰ in tendit vincere maius malũ q; minꝰma lum:ſed cõcupia delectatiõe excitata eſt malum:qꝛ difficiliꝰ ad vincendum qᷓ; ita per triſtiniã excitata. vt patet in 7: cõpatione.⁊.j.li. . vbi dicit᷑ ꝙ de terioꝛ eſt cõcupia qᷓ; ira: ⁊ incõtinens cõcupie qᷓ; incõtinẽs ire.quare æc. 3? põt argui ſic pꝛimo.ex tribus reſi duis cõpatiõibus:qꝛ in oĩbuſ traditur ꝙ delectatio habet cãm bonã.triſtitia vero malã. quare virtus pꝛincipaliꝰ ĩ tendens habere bonum q́; cauere ma lum. pꝛincipaliꝰ intendit delectatiõeʒ qᷓ; triſtitiã¶Ad argumẽtum in oppo ſitũ dð. ꝙ triſtitia nõ opponit᷑ virtuti: niſi qꝛ opponit᷑ delectatiõi annexe ſi bi ⁊ ideo virtus masts intendit ad ã nexum qᷓ; ad oppoſuum annexi. . ¶ QAueſlio. 7. E ꝗ arguit᷑ ꝙ virtus non ſu ipaſſibilitas aĩe:qꝛ felix cum ſit totus ſanus. tã ĩ rõe qᷓ; in appetitu:qꝛ aliter nõ eſſet felix. opoꝛ tet ꝙ ſit totus infra metas mentis con ſtitutus:ſed ille qni totus infra metas mentis continet᷑ nihil ſentit nec repu tat bonũ niſi ſapoꝛẽ bonoꝝ.quareac. In oppoſitum. qꝛ omne opatiuũ cir ca paſſiones ſtat cum paſſiombꝰ: ſed virtus eſt optimoꝝ opatiua circa paſ⸗/ ſiones.vt hic dicit phs.quare ſtat cum aſſiõibus:nõ eſt ergo impaſſibilitas. Pꝛo ſolutiõe queſtionis. tres diſtin ctiones ſunt pᷣmittẽde.pꝛimo ꝙ ipaſſi bilitaſ ſũmit᷑ dupłr.vno modo vt exclu dit oẽm paſſiöem bonã ⁊ malã. Alio modo vt excludit tm̃ paſſiöem malaʒ. h aũt diſtinctio habet᷑.ꝗ? methaphiſi/ ce ca.de potentia. 2 diſtinctio.ꝙ im paſſibilitas pᷣt ſũmi ꝓ ĩpaſſibilitate ap petitus intellectiui tm:vel intellectiui ⁊ ſenſitiui inſimul. 3* diſtinctio ꝙ in/ tellectus ⁊ appetitus intellectiuꝰ pñt habere diſpoſitiõem laudabilẽ in tri/ plici gradu:qm̃ rcã rõ ⁊ recta electio ſunt laudabiles.hee ãt aliqñ ſunt ma la paſſiue paſſibiles ⁊ incoꝛruptibileſ ſicut in incõtinẽte: aliqñ paſſibiles ſʒ nõ coꝛruptibileſ vt in cõtinẽte ꝗ a paſ ſione cõcutit᷑ ⁊ agitat᷑ ſed nõ vincitur Aliqñ ſunt nec paſſibiles nec coꝛru/ tibiles:ſicut in hñte virtutẽ pfectam Hijs pᷣmiſſis ad queſtiõem dicenda ſũt tria.pꝛimo ꝙ virtꝰ nõ excludit oẽm paſſiõem malã ab appetitu ſenſitiuo 27 οò nõ excludit oẽm paſſiõeʒ ab ap petitu intellectiuo. 3: ꝙ excludit oẽʒ paſſiõeʒ malã ab appetitu itellectiuo ¶ HMꝛimũ ꝓbat ſic.nullꝰ appetitus eſt imunis ab oĩ paſſiõe ⁊ diſpoſitiõe ma la:qui delectat᷑ in opatiõe mala. hᷣ ap paret.qꝛ delectatio ſequẽs ſignuʒ eſt ſ nele Ktpaſt Cinäns hubſe vinol find ſteß⸗ hoisn nulu Cun ftu tn. ſid'eoe unmn. Mncii⸗ ſuimi⸗ eg hnnck ſeide lert negan glam! poſul lot iuumiᷣ minupa⸗ ſiptapaß ſtot pe biſtonai Wiluien ſmiſen luitſir ſce Miſonetnni Ackn⸗ Mripiin Mnlanf fereföen eisrönseſ ſlunngi ſon (Rep Miſden nii, 1gtiatine, lumin oppoin moninonen te ſibienn⸗ räin inmi i mine tgman Baiegfi s. tüſüi beſetſtiig nens enisn nsinftanets blſemn idong ann. nme ganli tt mpaſtont:ſ aeſtuc Gimnpeſtibli onis Nenin de. endg K.modert 1bonit mi A nñ paſünul bet. :Nbehi, „Zoiſtnonnmn pipaſiinmd irel inellecnt dilinctog in⸗ intelecim dit nladebleinn, röd ena dect tein dicnſimn 18 Wcdugi . maß ſu nin anini inlſeiiſin ſbies umm npienimi s ui gin inn gnniaun lind⸗ inno paſſionis ⁊ diſpoſitiõis pᷣcedẽtis.qua re delectatio in opatiõe mala ſignum eſt paſſiõiſ vel diſpõnis male pꝛius in clinãtis ad opatiõem malã. vt in fine hui:ſed appetitꝰ ſenſitiuꝰ cuiuſcunq; virtuoſi delectaret᷑ in opatiõe adulte- rij. vt dictum fuit ſupꝛa in vltima que/ ſtiõe pꝛimi.quare appetit ſenſitiuus hoĩs virtuoſi nõ eſt imunis a paſſione mala. ¶ Scom ꝓbo. qꝛ felix hñs pfe ctam otutẽ triſtat᷑ de infoꝛtunijs ami/ coꝛum:⁊ gaudet de bonis eoꝝ.quare virtꝰ eius nõ excludit oẽm triſtitiã vel gaudium. ¶ Zerciuzʒ ꝓbat᷑.ex vltima diſtinctiõe.vbi ſciẽdum ꝙ ſtoyci poſue rũt stutẽ eſſe ĩpaſſibilitatẽ hoĩs vᷣtuo/ ſi. Et qꝛ iſtud põt eſſe veꝝ vno modo hinc eſt ꝙ Ari.nõ repᷣhendit eoꝝ dem̃ ſed dicẽdi modũ:qꝛ dixerãt hᷣ ſimplici ter ⁊ ſine modificatiõe. Ariſt. enĩ nõ negauit paſſiõem etia malã ⁊ cõtrari atam rõni ab appetitu ſenſitiuo: ſed poſuit eã ſubiectã appetitui ĩtellecti/ uo ⁊ rõni:per oppoſitum ad paſſiõeʒ incõtinẽtis. Ratio enĩ ⁊ electio incõ tinẽtis:patitur:cõcutit᷑:⁊ tandem coꝛ rũpit᷑ a paſſione appetitꝰ ſenſitiui.vñ vt dicit᷑ ʒ? de aĩa.appetitꝰ inferioꝛ tra bit ſuperioꝛẽ ⁊ ille rõneʒ ꝓpter cõna turalitatẽ eoꝝ ſicut rota trabit rotam virtus ãt pfecta reddit appetitũ intel lectiuũ ⁊ rõnem ſecuros a tali paſſio ne. ( Moſuit etiã Ari.appetitũ intel/ lectiuũ q;tũcũq; virtuoſũ eſſe paſſibilẽ paſſione ſᷣm rõem:qꝛ rõ dicit cõdolen duʒz eſſe amico dolenti ⁊ in foꝛtunato Per k pʒ rũſio ad obiecta:qꝛ felix nõ paſſionat᷑ paſſione cõcuciẽte vł coꝛ rũpente rõem ⁊ iõ ſemꝑ manet infra metas rõnis. Pant᷑ cum in appetitu itellectiuo paſſiõez cõſoꝛmẽ ⁊ cõſonã rõni.¶¶ In appetitu ãt ſenſitiuo patit᷑ paſſiõem nõ cõſonã rõni:tñ ſubiectam æ dictã a rõne.⁊ h̊ apparet ꝑ argum̃ tum in oppoſitum.qꝛ virtus eſt opati na optimoꝝ circa paſſiões quas vin/ cit ⁊ ſubijcit:moderatur ⁊ regulat. II. Hic inueſtigat modũ opandi ne.2? dat vnã rönem ibil Ael nec ĩ ar tibus ʒ? vnã ſolutiõem ibil Adhuc ãt nec ſike ꝗ? infert veritatẽ ibil Bñ igi tur dicit᷑ ? increpat vel appꝛobat ap poſitã opinionẽ ibil. Sed multi b ꝗdẽ (¶ Sciendũ ergo ꝙ ſuperius dictum eſt ꝙ ex operari iuſta efficit᷑ iuſtus: ⁊ ex operari tpata tꝑatus:qꝛ tñ ad iuſtũ ptinet operari iuſta ⁊ ad temperatuʒ tpata. poſſet dicere aliquis quõ aligs põt operari iuſta antequã ſit iuſtus vk temperata: anteq; tpatus. Et iõ bane dubitatiöez ꝓponit phᷣs in bac pte di cenſ. ꝙ aliqs queret quõ nos dicimus ꝙ opoꝛtet operari iuſta ad hᷣ ꝙ alig fi⸗ ant iuſti operari tpata ad h̊ ꝙ tpati qꝛ ſi operàtur iuſta ⁊ temperata: iam vident᷑ eſſe iuſti⁊æ temperati.qð appa ret per exemplũ.qꝛ opantes graãmati calia vel muſicalia:vident᷑ eſſe grãma tici ⁊ mulici. (Beide ibil Vel nec ar tibus ponit vnam rationeʒ per quam ſciendum ꝙ ex motiuo dubitatiõis ſoꝛ mari poterit buiuſmodi entimenia. Quicunq; operatur opera grãmatica lia eſt grãmaticus.ergo qui operatur opera iuſta eſt iuſtus. ergo phi loſuphus negat antecedens in hac p te ⁊ in ſequenti negat conſequẽtiam. licit ergo ꝙ nec in artibuſ ita ſe ha et ꝙ operans aliquod grãmaticum opus ſit grãmaticuſ:quia contingit ip ſum operari a caſu:vel aliquo ſuppo/ ſito. puta ſocio qui pꝛofert ſibi congru am locutionem q;ᷓ iſte non grãmaticuſ repetit.hᷣ aũt non eſt operari ſᷣm artẽ ſed cũ aligs operat᷑ aliqð opꝰ grãma ticũ.puta locutõez ↄgruã⁊ grãmatice ſciens regulas per quas cognoſcitur congrua locutio ⁊ m eas loquẽs: ille vere eſt grãmaticus operans ſᷣm arte vtrtutis. ⁊ pꝛimo ponit hoc in queſtio . LIBRO ſuam Peinder ibil Adhuc autẽ falſi. ficat cõſequẽtiam pꝛimo aſſignãs diſſi militudinẽ inter opus artis ⁊ opus 6 tutis.27 manifeſtat eam ibij Pꝛimuʒ quidem. ʒ: applicat eam ad pꝛopoſi/ tum ibil Res quideʒ igitur iuſte SZi cit ergo pꝛimo.qꝙ licet verũ eſſet in ar tibus ꝙ operans opuſ artis ſit artifex non tamẽ eſſet verũ in virtutibꝰ ꝙ oĩs operans opus virtutis eſſet virtuoſus qꝛ nõ eſt ſile hic ⁊ ibi:qꝛ opera artis habẽt ſuum bene eſſe in ſe ipis quali tercũq; operans ſe habeat.opera ve/ ro virtutis non habent ſimpliciter ſuũ bene eſſe in ſe ipᷣis:ſed opoꝛtet operã teʒ determinatis modis ſe habere ad opera.(Kõſequẽter ibil Nꝛimũ ꝗdẽ MERanikfeſtat iſtos modos ꝗ ſunt treſ opoꝛtet enĩ virtuoſe operãteʒ ſcire o⸗/ pus ⁊ circũſtantias eius: ⁊ bonitateʒ eius.2? opoꝛtet ipʒʒ eligere opus ⁊ eli gere ipʒʒ ppter bonitatẽ ipᷣius. ʒ? opoꝛ tet ipᷣm firmiter ⁊ imobiliter ſe babe⸗/ re ad opus in taliter ſciẽdo:⁊ in tali/ ter eligendo in operando ̃m ſciam ⁊ ſm electionem:ſemp cum fuerit opoꝛ tunum ad opera arnum non requirũ/ tur hec tria.qꝛ ſufficit pꝛimũ. videlicʒ ſcire qm ita: bona domus poteſt fieri bõitate artis:mala intentiõe: ſicut bo na intentione.ad virtutes autem ipᷣm ſcire parũ pꝛodeſt in cõparatiõe alio rum:ſed maxime ſunt potẽtes virtuo/ ſi ex ſepe eligere ⁊ ex frequenter ope rari iuſta t 1epata Peindͤe ibil Rei quidem igitur Applicat ad ꝓpoſituʒ dicens.ꝙ res iuſte ⁊ temperate quas põt operari ille qui nunduʒ eſt iuſtus vel temperatus.dicũtur quãdo ſunt ta les quales ille quas operatur iuſtꝰ vł temperatus:qui tñ nec iuſtus nec tem peratuſ eſt:ſi operatur qualitercũq; ſed ille qui ͥ operatur ſᷣm triplicẽ pꝛe dictuʒ modũ quo iuſti ⁊ tẽperati ope rantur Deinde ibil Bene igitur In fert veruatẽ declaratã · d.ꝙ bene dicit ꝓ ex iuſta operari fiet iuſtuſ ille ꝗ nũ/ dum erat iuſtus ⁊ ex operari tempa/ — ia fiet temperatus ulle qui nũdum eãt temperatus.( Seinde ibil Sed mul ti b quideʒ ] Increpat oppoſiutã opini onẽ.pꝛĩo recitãs eã ⁊ dicẽs.ꝙ młti vᷣ opera virtuoſa nõ operantur:ſed fugi entes ad rönem exiſtimt q; debeant pvbᷣari ⁊ per bᷣ fieri virtuoſi.¶ Incre⸗/ pat igit᷑ iſtum erroꝛem.d.qꝙ ilni ſunt ſi miles hoĩbus egritudine laboꝛãtibus qui medicos libenter⁊ diligenter au diũt ſed nihil eoꝛum que pꝛecepta ſũt eis faciunt.quẽadmoduʒ ergo nec illi infirmi coꝛpe ſic ſe hñtes non curabũ tur in coꝛpoꝛe:ſic nec iſti infirmi ĩ aĩia ita philoſophãtes curabũtur ĩ anima ¶ QAueſtio.ðS. D euidentiã dictoꝝ in hbac p te inquirẽdum eſt. vtrum non iuſtus poſſit operari iuſta ⁊ ñ ¶Viemperatus tẽperata ⁊ ſic de alijs cir ca quãlibet virtutẽ. Et arguit᷑ pꝛio ꝙ non. qꝛ nullus nõ iuſtus eſt melioꝛ iu ſto:ſed operãs iuſta in actu eſt melioꝛ illo qui tm eſt iuſtus in bĩitu.qð appa ret tripłr. pꝛio qꝛ in actu conſiſtit feli citas non in hĩtu.vt ſupꝛa li.j. c.̃? 2·2 qꝛ in bonis actus melioꝛ eſt potentia ⁊H quolibet hñte modũ potẽtie.9.me/ thaphiſice:ʒ? qm actuſ eſt finis hitꝰ.q opanſ actu iuſta:nõ eſt nõ iuſtꝰ.quare eſt iuſtus. 2. pricipalłr.qꝛ ꝗſq; diſpo ſitᷣ ad optimũ opꝰeſt virtuoſus:qꝛ vtꝰ eſt diſpoſitio pfecti ad optimũ opꝰ. pu ta iuſtũ opꝰ:ſʒ opãs iuſta ẽ diſpoſitꝰad optimũ opus.puta ad iuſtũ opꝰ.alr ei nõ oparet᷑.quare ſic opans eſt vᷣtuoſuſ 3 qꝛ in eẽntialłr oꝛdinã nõ pᷣt poni poſteriꝰ nõ poſito pꝛioꝛi: ſed circa vtu tẽ h̊ duo ſũt eẽntiałr oꝛdiata.ſ.pficere hñtẽ ⁊ reddere bonã eiꝰ opatiõem.s/ tus enĩ hñtẽ pficit ⁊ opꝰ eiꝰ bonũ red dit.vt.j.pte ʒ:¶ In oppoſitũ ẽ deter. minatio ppᷣi.¶ꝛo ſolutiõe qõnis p⸗ mittẽdũ ẽ.ꝙ quelibʒ vtꝰ moꝛalł pᷣt hĩe tres actꝰ vnũ electiuũ ꝗ ẽ ipᷣa electio duos electos.ſ.iĩmanẽtẽ⁊ traſeũtẽ ſeu elicitũ ⁊ ĩpatũ. vᷣbi gĩa circa iuſtitiam pꝛimo eligitur velle iuſta. 2perari ladel ſaticut Ppele gun. ammare; bonüft punie l pben higt irmn ſmalten pateſe ſtneei⸗ Commin edg oun e Eurur Nteta nunſn npel enun Ee eninnal onins Noncnaemnea Giede gue lgoama (Ren Nenironton 4 1 lcne An isi⸗ benmmini ſnig ſ n endgfm — ce erguſ wäzegn Dirsnn ati⸗ Nriitimnii GTnümrimmn a. igpzibee uneſtnm ndemriilut, u ſcde isa Crg gg isckelni anamdineia 8 nlin gd ennr n ndniſn il tſupran) elvret porm iotite 9,n, uſelk imnisbid/ Ktno inſ. gue lr. : gi ai lrinwoſes:geſt Acinicd N WMaidiptr a diticr ſcormstiitndſd 1 dnt it oſolutr ii, igi neli wnige itn mtil iini ſiga cnu⸗ eleuiu, II. iuſta vel ꝙ non ſolum eligo operari iu ſta:ſicut iuſti appitoꝛes iudicuzʒ: ſʒ eli go velle ipᷣa iuſta ſicut conditoꝛes le/ gum. ¶ Item circa aĩiam pꝛimo eligo amare ꝓximũ.2 amo. . exteriꝰ aliqð bonũ ſibi exhibeo.¶ Qð aũt duo actuſ pꝛimi realiter ⁊ foꝛmaliter ſint diſtin cti ꝓbatur ſic. ¶ Quicunq; actus ſic ſe habẽt ꝙ vnus eoꝛum põt eſſe opꝰ vni⸗ virtutis ⁊ alter non:illi ſunt realiter⁊ foꝛmaliter diſtincti:ſed amare ꝓpximũ poteſt eſſe opus obediẽtie ſiue legalis iuſtitie. eligere autem iſtud amare mõ quo amicus ſᷣm virtutẽ amicitie ipᷣʒʒ a mare eligit: non poteſt eſſe opus lega lis iuſtitie.ergo iſti actus ſunt diſtincti EHaioꝛ eſt ſatis nota.ANinoꝛ decla ratur. quoniã quicũq; actuſ includit in trinſece appetitus diuerſoꝛum bono rum ſunt ſimpliciter diuerſi: ſed que/ cunq; electio legał iuſtitie includit ap petitum vnius boni finalis. ſ. obedire legi.¶ Electio aũt amicitie ĩcludit ap petitum alterius boni finalis ſcilicet bonitatis que eſt in amare pꝛoximuz non concernẽſ bonitatẽ que eſt in obe dire deo.quare electio legalis iuſtitie ⁊ electio amicitie ſunt omnino diuer⸗/ ſe. ¶ Hijs ergo pᷣmiſſis ad queſtionẽ dicenda ſunt duo. ¶ Mꝛimũ ꝙ non s tuoſus poteſt operari duo vltima ope ra virtuoſa que ſũt opera electa⸗(Se cũdum.ꝙ non poteſt operari ipᷣam ele ctionem vt eſt virtutis. ¶ Pꝛimum declaratur ſic. Omne opus poſſibile fieri ſine dirrectione pꝛudentie ⁊ ſine electione coꝛreſpõdente illi dirrectio ni ⁊ ſine cõſtantia electionis ⁊ dirre/ ctionis põt fieri a non virtuoſo. Iſtud apparet.qꝛ virtuoſus in bitudine ad opus nibil plus ſibi appꝛopꝛiat: quia tota eius bonitas conſiſtit in bona di⸗/ ſpoſitione intellectuſ que babetur per pꝛudentiam ⁊ appetituſ que habetur per virtutem pꝛudenter electiuã ⁊ in vtriuſq; diſpoſitionis conſtãtia⁊ firmi tate. quare patet.ꝙ omne opus poſſi bile fieri ſine hijs:eſt poſſibile fieri ſũ — virtute: ſed omne opus electuʒ fᷣm vir tutem eſt poſſibile fieri ſine hijs.vt de claratum fuit ſupꝛa in lecnone pᷣcedẽ/ te in queſtione ſca.quare omne tale opus poteſt fieri ſine virtute ⁊ a non virtuoſo. ¶ Scom pꝛobatur. quia ſicut ſe habet pꝛopꝛia cognitio pꝛudentie ad pꝛudentiam:ſic ꝓpꝛia electio vir/ tutis ad virtutem. ina pꝛobatur quia ſicut impoſſibile ẽ eſſe rectam ra tionem ſine bono moꝛe:ſic impoſſibi/ le eſt eſſe bonum moꝛem ſine recta ra tione.quare ſicut ſe habʒ illa recta ra tio pꝛudẽtie que non põt eſſe ſine bo no moꝛe ad ip̃am pꝛudentiam: ſic illa recta electio que non põt eſſe ſine pꝛu dentia ad moꝛem bonum: ſed aliqua eſt pꝛopꝛia cognitio ipius pꝛudentie que non poteſt eſſe ſine pꝛudentia.igi tur aliqua erit virtus electio que non põt eſſe ſine virtute. Minoꝛ pꝛobat quia ſi nulla eſſet cognitio que nõ po teſt haberi ſine pꝛudentia nihil poſſʒ cognoſci per pꝛudentiã ⁊ per conſe⸗ quens nibil ſciret pꝛudens qð igno⸗/ ret non pꝛudens. ¶ Item aliqua ra/ tio eſt recta pꝛudentie que non poteſt eſſe ſine bono moꝛe.vt.j.li.d. ſed bo/ nus mos non poteſt eſſe ſine pꝛuden. tia. vt dicitur ibidem. quare nec iſta re cta ratõ poterit eſſe ſine pꝛudẽtia. eſt ergo ſciendum ad euidẽtiam bu ius ꝙ in generatione virtutis concur/ runt iſta duo ſeilicet operatio virtuoſa non virtuoſe facta:a ullius operatio⸗ nis experimentaliſ notina non pꝛudẽ ter accepta:⁊ ex vtraq; iſtarum relin quitur in anima aliqua diſpoſitio ex o peratione quidem in appetitu E perimẽtali notitia in ĩtelleciu. Iſtis ergo multotiẽs iteratis ſunt generati duo hitus. vnus ex operationib vir/ tuoſis non virtuoſe factis qui eſt virt moꝛalis.Alius ex illarum opationum experimẽtalib notitijs e r dab cõceptis ꝗ ðꝛ pꝛudẽtiaiſllHijſ ãt habi nibus generatus intellectus ſe habet ad opationes ſiłes pꝛecedentibus ſci enter.i.pꝛudenter ⁊ appetitus ſe hʒ ad eas electiue.i.vᷣtuoſe:quia iſtud ꝙ ex pte virtutis appetuus dicitur ele/ ctiue:ex parte virtutis.intellectꝰ dicit pꝛudẽt᷑.ſicut ̊ nulłꝰpꝛudẽter ſe hʒ ad opꝰ ſñ pꝛudẽ: ſic nec electie ᷣtuoſe ſñ gtute ¶ Ad pꝛimũ ĩ oppoſitũ dõ.ꝙ nul lus non iuſtus eſt melioꝛ iuſto:ſed non quicũq; operans actu iuſta eſt melioꝛ iuſto in habitu: qꝛ iuſtus in habitu pꝛe ſto eſt ̃m appetitum ⁊ ſ̃m intellectuʒ firmiter ⁊ ſemp ⁊ iuſte operari iuſta cum fuerit opoꝛtunum. Iſtud aũt red/ dit hoiem melioꝛem qᷓ; actu operari fuu ſta non ſᷣm ſciam:nec ᷣm electionem: nec ſᷣm firmitatẽ ⁊ ad ꝓbatiõem pꝛi/ maʒz dð.ꝙ felicitas non conſiſtit in a/ ctu virtuoſo non virtuoſe facto Ad ſe cundam dicendũ.ꝙ actus melioꝛ ẽ po tentia: vbi potentia eſt ad talem actũ ſi tamẽ potentia ſit ad melioꝛem actũ non habet veritatem. habitus aũt otu tis non eſt ad actus precedentes ſed ad ſequẽtes.(¶ Ad terciaʒ dico ꝙ iſte actus non virtuoſe factus non eſt fini hitus virtutis.¶ Ad fᷣm pꝛincipale dð. ꝙ diſpõni ad opus optimũ conti/ git dupliciter. vno modo determinate alio modo indeterminate. virtus autẽ eſt diſpoſitio determinata ad opuſ op timuʒ ille qui vero opatur iuſta poteſt ſolum eſſe diſpoſitus diſpõne indeter minata ad opus optimũ ⁊ peſſimũ bo num vel maluʒ. Et talis diſpoſuio ſuf ficit 3 operari iuſtaa quecũq; viriuo ſa. d terciũ dicendũ. ꝙ eẽntialis oꝛdo põt eſſe inter aliqua dupliciter. vno modo ex rõnibus extremoꝛum:ſi/ cut inter velle ⁊ intelligere: a in iſtis nũquã põt poni aliquid habens rõeʒ poſterioꝛis.puta ipᷣius velle:non pꝛi poſito ipᷣo pꝛioꝛi. Aſio modo poteſt eſſe oꝛdo ex hĩtudine extremoꝝ: ſicut eſt inter intelligere impatum vt impa tum ⁊ ipᷣm velle imperatum ⁊ in tali bus poteſt poni poſterius ſine pꝛioꝛi non tamẽ ſub illa habuudine ⁊ depẽ dentia q; habet ad pꝛius:ſic auteʒ eſt in ꝓpoſito:qꝛ inter opus virtuoſum ⁊ eſſe virtuoſum operantis non eſt oꝛdo niſi rõne ſupuenienus hitudinis. vbi ſcʒ operans ſᷣm viriutem elicit:vel eli git vel imperat illud opus. quare tale opus virtuoſum põt poni nõ poſuo eẽ virtuoſo ipᷣius opantis qð habetur ꝑ habuum virtuoſun. ℳ hᷣ aũt] Poſtqᷓ; inueſtiga uit mãm ⁊ modũ opandi o/ tutis.bᷣ inueſtigat genus vir/ tutis.intendẽs oñdere ꝙ hitꝰ eſt genꝰ tentia aĩe:vel paſſio aĩe:vel hitus aĩe ſed virius non eſt potentia nec paſſio ergo eſt habitus. ¶ Huius rõnis po/ nit maioꝛem cum ſua declaratione.2 minoꝛem cum ꝓbatione ibil Paſſiöõeſ quidem igitur ʒ: cõcluſiõem cum me dij repetitione ibi Si igitur nec paſſi ones Dicit ergo ꝙ poſt pꝛedicta de generatione ⁊ coꝛruptione: augmẽto ⁊ ſalute pᷣtutis de opatione ſigno ma/ teria ⁊ modo.ſcrutãdum eſt quid ẽ vir tus.quia igitur ſupponit᷑ ꝙ virtus ſit aliquid in aĩa:⁊ in aĩa ſunt tantũ tria ſcʒ potentie paſſiões:⁊ habitus: ſeꝗt ꝙ aliqð iſtoꝛum erit virus oͤeqne ter exponit exemplariter iſta trin. Peimo quid eſt paſſio de qua po/ nit xj.exempla in lra. ꝛ·. que ſũt po tentie.d.ꝙ ſunt illa que ſunt paſſibilia ſm iſtas paſſiones. 2: qui ſunt hiĩtuſ dicens. ꝙ ſũt illa ᷣm que nos ⁊ noſtre potentie ſe habent ad paſſioneſ:bene vel male:puta ad iraſci ⁊æ ſine vehem̃ ter ⁊ remiſſe:tunc nos habemus ma⸗/ le.ſi aũt mediocriter tunc bene. Se inde ibi Paſſiones quidem igitur. ponit ⁊ pꝛobat minoꝛem. pꝛimo ꝙ o/ tus non ſit paſſio.2. ꝙ non ſit potẽtia ibil Pꝛopter bᷣ ãt nec potentie .. Pꝛi mum pꝛobatur quadruplici ratione. Pꝛima tat eſt.ſᷣm paſſiones non di/ cimur ſtudioſi vł pꝛaui. ſʒ ſ̃ʒ virtutes dicimur ſtudioſi ⁊ ſʒ malitiaſ pᷣui igit virtu ⁊ ꝙ oĩs virtus eſt hĩtuſ intẽdẽs ſic arguere.Ois virtus aie:vel eſt po Neumme⸗ nin t Eigenii ſinal uherannn im malii⸗ uesnonf irmdann ninnn ueeel du Mu/nn ſnſpeclenn⸗ toſes 4 denes An Mur:nnrm ſel diſponi juronanſmn lil Pooper bugwinmes ſe pinoſe Gonornecnin lonoch rmne?l liepwrinasha Usootem non⸗ ſmeein Crcchie wiüi omnii, re gbedger ſbial midie Waienletpp ierſelbims z Wmunet ſalt Buintnsr, 1derlrutn ne bi Paſie chſöenann Riger ner poſtelde None: gnin none ſonm, n uGin omms ſ vntlanti n habimus: ſeg nKöſeqli niama. ſode ana, Ecbeſinſe fum Eii guiſuntb . le⸗ ſoln uſuniten aa ſwe ſehen nec uirtutes:nec malitie ſũt paſſiones patet in littera (¶ Conſequenter ibil. Et quoniã ſᷣm paſſiones Arguit ſcõo ſic. ᷣm paſſiones nec laudamur nec vi tuperamur: ſed ſ̃m uirtuteſ laudamur ſm malitias uituperamur. ergo uir/ tutes non ſũt paſſiões. ʒ? ibi. Adhuc ãt iraſcimur Arguit ſic. motus paſſio nũ nõ ſunt ſpõtanei.qð apparet indu ctiue:qꝛ nec iraſcimur:nec timemꝰſpõ te:ſed motus vel actus virtutũ ſũt ſpo tanei qꝛ virtutes:vel ſunt electiões vł non ſine electione. quare virtutes nõ ſüt paſſiones. 4 ibil Adhuc aũt fᷣm paſſiones Arguit ſic.ᷣm paſſiões mo uemur: vᷣm virtutes autem non moue mur:ſed diſponimur ⁊ pficimur. quaẽ virtutes non ſunt paſſiones (Seinde ibi Pꝛopter bᷣ autem nec potẽtie p bat ꝙ virines non ſüt potẽtie duplici rõne.pꝛimo ſic.ᷣm potentias non lau damur nec vituperamur: ſed fm virtu tes vt dictũ eſt. quare virtutes non ſũt potentie.2? ibil Adhuc pttes largu/ it ſic potẽtias habemus a natura.vir/ tutes autem non:vt oñſum eſt ſupꝛa. quare ⁊ c¶ Beinde ibil Si igitur nec paſſiones repetẽdo mediũ inter pꝛiĩ cipalem cõcluſiõezʒ.d. ſi igitur virtuteſ nec paſſiones nec potentie ſunt: relin quitur ꝙ bitus ſunt quid.igitur virtus eſt:genere dictum eſt: qm̃ hitus eſt ge nus virtutis „ ueſtios.. ſunt inquirẽda. Pꝛimo vtrũ 1paſſiones dicamur ſtudio i:vel pꝛaui: laudandi vel vituperãdi 2 vtrum birus fit genꝰ virtutis. ( De pꝛimo arguitur ꝙ ſ̃m paſſiones ſimus ſtudioſi ⁊ pꝛaui.pꝛimo qꝛ ʒʒ illa ſumꝰ lioꝛes vel deterioꝛes: ſed ſᷣm paſſio/ nes delectationis ⁊ triſtitie efficimur S euidẽtilam huius ptis duo ſitudioſi ⁊ pꝛaui:ᷣm que efficimur me melioẽs ⁊ deterioꝛes. vt habet᷑ ſupꝛa pte.ʒ: igitur ̃ᷣm paſſiões ſumus boni mali. 2 q m illa ſumꝰ bom æ ma li.quoꝛũ aliqua loquẽdo efficimur ma li:a aliqua ſequẽdo efficimur boni: ſʒ aliquas paſſiones ſequendo efficimur mali:⁊ aliquas ſequẽdo boni.vt.j. in fine quarti.ca.de verecũdia. ʒ:qꝛ ſᷣʒ miram ſumus boni:⁊ ſᷣm ĩmirã ſumus mali:ſed mira ⁊ imira ſunt paſſiones vt dicit pᷣs in Fa.quare vc. ꝗ? quia ſm veꝛecũdiam laudamus iuuenes ⁊ ſm verecundiã vituperamus.vt.j.in fi ne quarti.hee aũt ſunt paſſiões vt ibi dem habetur. quare ſᷣm paſſiones ſu mus laudãdi ⁊ vituperãdi. In oppo ſituʒ eſt pᷣs. ¶ Mꝛo ſolunõe queſiio nis ſunt quinq; pꝛeambula pᷣmittẽda ſcʒ quid eſt paſſio:in quo ẽ: que eſt cã in quo differt ab operatione.⁊ quinto quot ſunt genera paſſionuzʒ e pꝛi mo ſciendum.ꝙ paſſionũ alie ſunt ſim pliciter naturales: alie aiales. Hatu/ rales quidem non ſequũtur aliquã ap pꝛehenſiõem:cuiuſmõi ſunt paſſiões ptis vegetatiue:de quibuſ hic non agi tur qm abiecte ſunt a ppoſito. ſupꝛa ĩ fine pꝛimi. animales aũt ſiue ſint cõeſ coꝛpoꝛi ⁊ aĩe ſequũtur aliquam * 2 henſiõem de quibus hic agitur. igitur paſſio hoc modo ſumpta:motuſ factus in appetitu ex appꝛehenſione boni vel mali. Iſte autẽ motus duplex eſt.vnus ad motum inclinatio: aliꝰ eſt Fm inclinatiõem motio. vtroq; eni mo do dicitur motus:illa aũt inclinatio ẽ habitualis motio:⁊ h̊ modo paſſio eſt naturalis aliquibus. Sunt enim aliꝗ naturaliter iracũdi:quia ad motũ ira⸗/ cundie naturaliter inclinati: ⁊ aliqui naturaliter verecundi:quia ad motuʒ verecundie naturaliter inclinati. Illa igitur inclinatõ nõ fit ex appꝛebenſio ne:ſed exit in motum ex appꝛebenſio ne.¶ He 2 ſciendum.ꝙ paſſio põt eẽ in vtroq; appetitu ſenſitiuo vel intelle ctiuo:differenter tamen. Et ſecunduzʒ iſtam differentiam differentes aſſignã tur pꝛopꝛie diffinitiones paſſioni ap/ petitus ſenſitiui et paſſioni appeti/ t intellectiui.Eſt enĩ paſſio appetitꝰ ſenſitiui motus ipᷣius in fantaſia boni 1 — LIBRO vel mali cum alteratione coꝛpis. paſ/ ſio vero appetitus intellectiui eſt mo tus eius in intellectiõe bom vel mali ſine alieratione coꝛpis.¶ Differũt er/ go paſſiones iſte in duobus ſcʒ in añ/ cedente ꝙ eſt appᷣhenſio ⁊ cõſequẽte ꝙ eſt coꝛpis alteratio.coꝛpus eni alte ratur ad mutatiõem illius appentus oꝛganici: non tamen ad mutationem appetitus ab oꝛgano ſepati. Et ideo magis ꝓpꝛie dicunt᷑ paſſiones motus appetuus ſenſitiui qᷓ; motus intelle/ ctiui ⁊ cõmunius vtimur nomie paſſio ms in appetitu ſenſitiuo qᷓ; intellecti uo quãuis in appetitu ĩtellectiuo ſint vere ⁊ realiter paſſioneſ.puta gaudiũ ⁊ letitia ⁊ hinuſmõi que ſequũtur appᷣ henſiõem honoꝛuʒ p nullũ ſenſum ap petibiliũ.¶ Ge 3. ſciẽdũ. ꝙ cauſa paſ⸗ ſionũ:eſt bonũ vel malum: vt appᷣhen ſum:qꝛ qᷓ;tum ad h non differũt bonũ apparens:⁊ bonũ exñs:qꝛ ſufficit ap parẽtia boni vel mali ad cãndas iſtas paſſiones. ¶ e 4? ſciendum. ꝙ duo ſũt genera paſſionum. Eſt eniʒ vnum ſequens appᷣhenſionem ſenſus ⁊ in/ tellectus ſine opatione appetitus ſen ſitiui:vel intellectiui.Et ad iſtas ſe hʒ appetitus ſolum paſſiue.Et eſt alteꝝ ſequẽs opatiõem appetitus ſenſitiui vel intellectiui ⁊ ad iſtas non ſoluʒ ſe habet paſſiue ſʒ etiã actiue ſicut æ ad ſuas opationes.Eadem eni eſt cauſa opationis appetitiue ⁊ paſſionis ſup ueniẽtis ei:⁊ h̊ modo płs dixit ſupꝛa pte.ʒ? ꝙ oẽm paſſiõem ⁊ opatiõeʒ: ſe quitur delectatio⁊ triſtitia.qꝛ hee due paſſiones delectatio ⁊ triſtitia ſequũt᷑ opationes appetitus ⁊ alias paſſio/ nes que cauſantur ex ſola appᷣhenſio/ ne ſenſus vel ĩtellectus:ex quibus ap paret differẽtia inter opationeſ ⁊ paſ ſiones:qꝛ paſſiones non ſunt niſi ſe/ quele opationuʒ virtutis appᷣhenſiue ⁊ appetitiue Operationes aũt appe titꝰ non ſũt ſequele.imo ſunt acte⁊ eli cite ab ipo appentu:ſicut ab agẽte to tali ⁊ pticulari.hoc aũt manifeſluʒ eſt in opationibus appetitus intellectiui ſed quãtum ad appetitum ſenſitiuum manifeſtari põt tali exemplo:ſicut di⸗/ cebat᷑ ſupꝛa. Canis videns cibum pat ſionat᷑ amoꝛe cibi ⁊ timoꝛe baculi:tũe nihil operatur ſed ceſſte timoꝛe ope raref᷑ volendo eo modo ſũmendo vel le quo płᷣs ſũmit volũtarium.j.li.ʒ? d. ꝙ pueri ⁊ beſtie volũtario cõicant.vel let eni accedere. vnde płs diceret iſtõ accedere voluntarium ⁊ velle ſicut ſũ ptum diceret opatiõem appetitus ſen ſinui. ¶ De x: ſciendum.ꝙ paſſionef ſunt in duplici genere. alie nãq; ſunt in appetitu ſenſitiuo: alie in appe titu intellectiuo.iſte autem ⁊ ille ſunt etiam in duplici genereqm alie ſequũ tur ſolam appᷣhenſiõem ſenſus: vel in tellectus.Alie vero opatiõem appeti tus ſenſitiui vel intellectiui. Iſtarum aũt ⁊ illarũ idem ſunt modi differẽtie niſi qꝛ alique paſſiones ſunt manife/ ſtioꝛes in appetitu ſenſitiuo quã intel lectiuo:quedã aũt econuerſo.Et ideo vłr diſtinguẽdo de oĩbus penes obie/ cta.Sciendũ.q oẽ mouẽs appetitum vel mouet ip̃m in rõne ſimplicis boni vel mali:vel rõne magni ⁊ ardui: vel difficilis bõi vel mali:ſi moueat ipᷣm ĩ rõe ſumpliciſ bõi: hᷣ cõtingit tripłr. qꝛ vel mouet ipᷣm appetitũ aſſiłando ſibi et impꝛimẽdo ſibi aliquã foꝛmam cõ/ naturalem obiecto:⁊ iſte motus dicit᷑ amoꝛ vel cõplacentia vel acceptano vel mouet ipᷣm attrahẽdo ad ſe: et iſte motus dicit᷑ concupia vel deſiderium: ſed in appetitu ſenſitiuo magis ꝓpꝛie dicitur cõcupiſcentia æ in intellecti/ uo magis ꝓpꝛie deſideriuʒ:vel mouet appetitum ipᷣm vniendo ſibi et quietã do in ſe: ⁊ iſte motus dicitur delectatõ vel gaudium:tamen in ſenſuio appe titu appꝛopꝛiate dicitur delectatio et gaudium in intellectiuo. Iſti autem tres motus cauſantur ab obiecto ſᷣm oꝛdinem naturalem quem tenet agẽs naturale in effectibꝰ ſuis.pꝛĩo nq; tri buit foꝛmam effectui ſuo ſecũdo mo/ atnilam Kterminu obonamd ſommanen Num cognen ccupſtine bonunagl Cum ienn igannh t mlper ncuin e ſrccniͤn Wncu ☛— Giandcn Giteeciipen bylatnsfen agiliesait Cauſeteleen corponscor loen alvon⸗ tihlanmms llniinpntn untrſoorm isſlinem ſmn Menusn ligeninien uammmn Uüniene (plontbemer liinnlhen Pmininenn ttscefeſint e Uiſonnunnten ichos tinu i debeknin — ngeopani hdi wine⸗ teserapiben: 8 repiten laſtmme Se= Knere. dnigfen inw: Laleni eamen in Kenere gülielg no ſonſse mdcanöengr Aumelecnn. Kinn Nnſin wantri aſones in nut, Nin niin 1ait ecNi Ein ve is a o ui” a nröne ſinplcssn emagn1 cn: malr:ſinnea i ebcönngimp ſidt anqrähnni⸗/ ieuo:t ſtenmn dd locenna rel unne 1umibicoadel⸗ õ Nicnnuthinin, r Mhingeim tmmnwindi m unn tũ m illam foꝛmam.tercio locum qui eſt terminus illius motus. Simili mo do bonum vt cognitum dat appetitui foꝛmam amoꝛis ⁊ cõplacentie: ſʒ bo num cognitum vt hñdum dat ei motuʒ cõcupiſcẽtie vel deſiderij. Sed tercio bonum cognitum vt hbabitũ:dat ei lo/ cum ⁊ quietem delectatiõis ⁊ gaudij Iſtud autem bonũ cognitum vt hbitum eſt multiplex: ⁊ ſecundum b mulnipli cem cauſat delectationem vel multi/ plex gaudiũ. quia anime aptitudo ad bonum cognita vt hita cauſat in appe titu iocũditatẽ. bonitas ãt actualis co gnita vt hĩita cauſat hylaritatẽ. Jocũ/ ditas eni ĩpoꝛtat aptitudinẽ ad iocuʒ bylaritas vero ſerenitateʒ apud aiam agilitas aũt coꝛpoꝛis cognita vt hita cauſat alacritateʒ. plena vero ſanitas coꝛpoꝛis cogmita vt hita cauſat exulta tiõöem.alacritas enĩ velocitatẽ: ⁊ exul tatio ſanitatis ⁊ bone diſpõnis pleni tudinẽ impoꝛtat. ꝓſperitas ãt ꝓpꝛiaꝝ rerum vel operum:pꝛolis vel vxoꝛis: tpalis ſubſtãtie vel familie cauſat leti tiam. ꝓſperitas vero amicoꝛum cau/ ſat gratulatiöem: ¶ Si quid vero mo ueat appetitum in rõne ſimplicis ma li. hᷣ tipliciter. qꝛ vel mouet vt maluʒ cognitum ⁊ iſte motus dicitur odium diſplicẽtia vel abhominatio:vel mouʒ appetitũ malum cognitum vt futurum Et iſte motus dicit᷑ fuga vel recuſatio vel mouet ipᷣm malum cognitũ vt hitũ ⁊ incurſum:⁊ iſte motus dicit᷑ triſtitia vel doloꝛ.Cuius ſex ſũt ſpẽs.ſ.achos accidia:vemeſis:inuidia:ʒelus ⁊ mi/ appᷣhenſiõe ꝓpꝛij infoꝛtunij. Et dicit᷑ achos qꝛ volũtatẽ exultationis aufert ab infoꝛtunato. vnde dicit᷑ ab a ꝙ ẽſñ ⁊ chos ꝙ eſt vox:quaſi ſine voce.¶ Ac cidia vero eſt triſtitia pueniẽs ex appᷣ benſiõe ꝓpꝛij laboꝛis. vnde accidia ẽ triſtitia:opantẽ per angariã aggrauãſ Inuidia vero ⁊ vemeſis ſũt triſtitie p ueniẽtes ex appᷣhenſiõe alioꝛum bono rum:ſed differenter: qꝛ per vemeſim ra. Eſt aũt achos triſtitia pueniẽs ex triſtamur de indigne hnñtibus bona. p inuidiã vero de digne hñtibus. h̊ autẽ bona aliena appᷣhendũt vt mala pꝛo/ pꝛia inuidi ⁊ vemeſitici. Selus aũt ⁊ mira ſunt triſtitie de malis alienis. tñ differũt: qꝛ zelꝰ de malo culpe eiꝰ:quẽ vł quã diligit:⁊ eiꝰ quẽ vł quã odit.vñ ʒelus cauſat᷑ reſpectu vxoꝛis adultere ⁊ reſpectu amaſij. Hira vero eſt tri ſtitia de malo pene.¶ Si vero aliquid moueat appetitũ in rõne magis boni ardui ⁊ difficilis. h̊ dupliciter. qꝛ vel trahit appetitum ad ſe ſaciendo ipᷣm aſſurgere ad optinenduʒ ſe: ⁊ iſte mo tus dicitur ſpes que eſt paſſio: vel re pellit appetitum a ſe pꝛopter exceſſũ arduitaus ⁊ difficultatis ſue: faciens appetitum cadere. Et iſte motus dici tur deſperatio.vterq; aũt iſtoꝛum mo/ tuum eſt duplex.quia vnus eſt cuʒ cer titudine:alter cum foꝛmidine. Spes nãq; vel eſt cum certitudine: vel cum foꝛmidine optinendi. Deſperatio eti/ am eſt:vel cum certitudine: vel cũ foꝛ midine non optinendi.vnde poteſt di ci:ſpes certa ſpes incerta:⁊ deſpera/ tio certa vel incerta. Si autem maluʒ futurum vt arduum ⁊ difficile moueat appetitum. h̊ dupliciter. quoniã appe titus vel aſſurgit ad repellẽdum iſtud malum. &t iſte motus dicitur audatia vel cadit ⁊ ſic ðꝛ timoꝛ. ¶ Huiſex ſunt ſpecies ſcilicet ſegnities:erubeſcentia verecundia:ſtupoꝛ:admiratio: ⁊ ago ma. Segnities eſt timoꝛ laboꝛis in fu tura operatione qui cauſat accidiam in pꝛeſenti. Erubeſcentia vero eſt ti⸗/ moꝛ in expectatione conuitij. Nerecũ dia vero eſt timoꝛ ingloꝛiationis ⁊ de pꝛehenſionis in turpi actu.¶ Stupoꝛ autem eſt timoꝛ: ex diſſueta umagina⸗ none pꝛoueniens. Admiratio vero ti moꝛ ex magna imaginatione pꝛouem ens.Agonia po ẽ timoꝛ in expectatõe infoꝛtunij auũt attendendũ circa iſtas ſex paſſiones ꝙ nos timemꝰ ᷣm ſegniciẽ laboꝛe affligi:vᷣm erubeſcẽtiã ruboꝛe cõfundi:ᷣm verecũdiã ingłia⸗ erubeſceutia nec timoꝛ:ſed potius tri Ge LIBRO ri a honeſtate pꝛiuari:Fm ſtupoꝛeʒ a nouitate vinci:ᷣm admiratiõem time mus a magnitudine vinci: fm autem agoniã infoꝛtunari.¶ Eſt etiã ſciendũ qꝙ cõfuſio quã timet erubeſcẽtia nõ eſi ſtitia contenta ſub achos. num dũt arduum ⁊ difficile vt hitum:nõ a/ liter mouet appetitũ qᷓ; bonũ ſimplex dqꝛz poſtqᷓ; eſt hituʒ non eſt difficile ip̃ʒ habere.malum aũt magnum ⁊ arduũ vt hitum põt mouere appetitũ dupłr. vno modo conſternendo ipᷣm totaliter ſic.ꝙ nõ aſſurget ad vindictã. Et iſte motus dicitur manſuetudo paſſio.alio modo non cõſternẽdo ipᷣm:ſed ꝓuocã do ipᷣm ad vindictã.Et iſte motꝰ dicit ira. Cuius quatuoꝛ ſunt ſpẽs ⁊ quatu oꝛ ptes. Pꝛima ſpẽs ẽ ira leuis.2 ve lox. ʒ? acuta.ꝗ* amara. De hijs.j. li. ca.de mãſuetudine.pꝛima ps offẽ/ ſio appetitus.2? indignatio eiuſ:quia mouetur in offendẽtem ſicut in idignũ impunitate.3? ps eſt appetitus pene offendẽtis.ꝗ ꝑs eſt aſſertio ad vindi ctam:⁊ bᷣ complet᷑ motus ire.⁊ ſic Pʒ in generali paſſiones ſequẽtes appᷣ/ henſiõem ſenſus vel intellectus nõ ex pectãtes opatiõeʒ appetitꝰ: ſũt ãt ⁊ a lie paſſiões ſequẽtes opatiõez appeti Cx ⁊ hee ſi ĩ quadruplici genẽ.qꝛ qdã ſequens opationem naturalem neceſ ſariã honeſtam. puta opationẽ appeti tus intellectiui circa bõa diuina: æ cir ca bõa felicia.Quedã vero ſequẽs o./ perationem naturalezʒ:⁊ neceſſariam ſed nõ honeſtã.puta opatiõeʒ qua nu tritur ⁊ ſuſtentat᷑ coꝛpus bũanũ.que/ dã aũt ſequẽſ opatõeʒ nãlẽ:ſʒ ñ neceſ ſariã nec honeſià. puta opatõeʒ vene reã qͥ lʒ ſit neceſſaria ꝓ genẽ hũano: non tamen pꝛo iſto indiuiduo. Quedã vero ſequens opatiõem naturalẽ non puta opatiõeʒ vitioſaʒ ⁊ malã ſio vero ſequens opatiõem naturaleʒ neceſſariã nec naturalẽ: nec honeſtaz (Mafſ neceſſariã ⁊ honeſtã:⁊ pᷣcipue opatio nem amicitie triplex eſt.vna que ſeꝗt eam gratanter: que dicit᷑ liquefactlo animi:qm̃ animꝰ ſic emollit᷑ ⁊ liquefit ac ſi deberet ſpẽs ⁊ figura rei amate in ipᷣm impꝛimi.alia eſt ſequẽs eaʒ in abſentia amati:que dicit᷑ langoꝛ vel ð fectio.vnde in cãticis dicit᷑ amoꝛe lã/ gueo.⁊ in pᷣs. Defecit in ſalutare tuũ aĩa mea.ʒ: eſt que ſequitur eam in pᷣ./ ſentia amati que dicitur voluptas. Hijs igitur pᷣmiſſis dð.ad queſtiõem ꝙ fᷣm paſſiões non dicimur ſimplicit᷑ ſtudioſi:vel pꝛaui:laudãdi vel vuupe randi: ſed bene dicimur ſ̃m eas pꝛo/ ni ⁊ diſpoſui ſᷣm magis ⁊ minꝰ ad bo nitates ⁊ malitias. Pꝛimũ apparet per rõnes phi.ſʒ apparet.qm̃ alique paſſiones in multis cõicàt cum virtuti bus:⁊ alique in multis repugnant s/ tutibus.quare ſᷣm iſtas ad virtutẽ ſu/ mus magis idiſpoſiti:⁊ fᷣm illas ma gis diſpoſiti.Et bᷣ cõcludũt argumẽta ad oppoſitaʒ ptem inducta. Et per h patet Ge: ad obiecta. (Queſtio. x. E2 arguit᷑. ꝙ hitus non ſit genus virtutis:qꝛ de quocun q; pᷣ̃dicatur ſpẽs ⁊ genꝰ: ſed virt.puta iuſtitia:ſapia:pᷣdicat᷑ de ðo hitus autẽ ſeu qualitas non pᷣdicat᷑ de deo.ergo hitus non eſt genus vi tutiſ ¶ In oppoſitũ eſt pvᷣs.¶ Sicẽduʒ ꝙ s tus põt ſũmi dupliciter.vno modo foꝛ maliter fʒʒ ꝙ reſpicit obiectũ ſicut ſcia ſcibile:⁊ vłr oĩs virtus cogniniua ſuũ cognoſcibile ⁊ virtus electiua ſuũ eli/ gibile¶ Alio modo põt ſũmi materia liter ᷣm qð reſpicit ⁊ diſpõit ſubiectũ Et fm b dicẽda ſũt duo. pꝛimo ꝙ ba itus non eſt genus virtutis foꝛmalit accepie.2. ꝙ eſt genꝰ virtutiſ humane materialiter accepte (Mꝛimũ pbat᷑ dupliciter.pꝛimo ſic.quicꝗd ĩpugnat generi repugnat cuilibet ſpẽi.ꝗ? topi coꝝ.Sʒ hitui ⁊ qualitan repugnat eẽ ſubſtãtiam.virtuti vero foꝛmaliter ac/ cepte non repugnat ſubſtatiã eſſe. vᷣtꝰ eni foꝛmaliter accepta.puta inquãtũ eſt recte appᷣhenſiua:vel recte appe⸗ iiuinen eelf olitas n Gti guten⸗ nöͤneis⸗ poſtoihi aüͤtiutinen cprreli thpu i igiſ rllitse sſcocept hmnzetg ſoufnietn fenütien Ctunher thagpheen ſpälterde Canitist falidiatr. neci ee⸗ tilortcden Ounnhingn anne Mscenmnun⸗ Gaawwoltsaan ſognenpar Piloninodel⸗ Wnnetürr an Kauenetzde dſzr. Muppirh Mrumuer Mimiengenun inpenmnn Ueiballurinmn Negufne Cun. uod c. Naiſ Peree iui⸗ Hinnehe ie fint⸗ ni klercolietniin Kignremn ndiſciteſr eic i Stfanne cſecin edklunn ſenineni Nean Mn Msndalgeti en Nn im Arltiin einr eg, IAS a . Pemni ane Baaenen WrSCKäNI nminsnnnt, nis unmi ſiet inln Ebcichaitgnn Nennude tig Reoa. Drnn. Eagi. ti veen cann gal ſ 1 altes Minid plun noni, r pencuciſe GSrENS C Noncin i im nſgn nin einun nl — in titiua inuenit᷑ in deo. Omne aũt qð ẽ in deo eſt ſubſtãtia dei.quare bituſ vł qualiras nõ eſt genus virtutis ſic ac⸗ cepte. Qõ cõfirmat᷑ qꝛ oĩ qualitan re pugnat eſſe perfectiõem ſimpłr: quia nõ melius eſt ipᷣazʒ eſſe in quocũq; ſup poſito qᷓᷓ aliꝗd icõcupiſcibile ſibi. vͤt aũt iuſtitie vel ſapiẽtie foꝛmaliter ac/ cepta:eſt pfectio ſimpłr.me lius enm eſt qdᷣcũq; ſuppoſitũ ſapiens vel iuſtũ quocũq; nõ ſapiente vel nõ iuſto. qua re qualitas vel hitus non eſt genus g tutis ſic accepte. 2 pbat᷑.qꝛ nullũ abſolutuz eſt genus reſpectui:ſʒ qua II. litas ſᷣm ſe ſumpta eſt genus abſolutũ virtuſ aũt foꝛmaliter accepta eſt reſpe ctiua.vt habet.⁊.phiſicoꝛuʒ.⁊.s. me thaphiſice.ca.de relatione.vbi bᷣ dicit ſpãliter de ſcia.&t idem habet᷑ in pᷣdi camẽtis ⁊.j.pte ſequẽti de virtute mo rali dicitur.ꝙ ẽ electiua ⁊ cõiectuãtrix medij. electiuũ ãt dicit᷑ reſpectu eligi bilis: cõiecturatrix reſpectu medij. quare hitus non eſt genus virtutis ſic accepie. ¶ Scom pꝛobaf.qꝛ ois qua litas aie non naturalis ei ⁊ difficulter ab ea mobilis continet᷑ ſub hitu tanqᷓ; ſub genere. vt patet ex hijs que dicũt᷑ in pᷣdicamẽtis de ſpẽ qualitatis:ſʒ vir tus materialiter accepta eſt huiuſmõi vt patet ex dictis de ip̃a a pꝛicipio ſe/ cũdi vſq; huc. iecta:qꝛ rõ illa cõcludit de virtute foꝛ maliter accepta que ſic reperit᷑ in deo non tamẽ de materialiter accepta: qꝛ ſic nõ reperitur in deo.płᷣs ãt ex alia pte:loquit᷑ de virtute buana materia⸗/ ſue⸗ accepta:vᷣm qð reſpieil aĩaz vt ſbᷣ ectum. quod patet ex modo inueſti⸗ gandi. ¶Lectio. 5. Poꝛtet aũt non ſolũ] Poſt qᷓ; inueſtigauit virtutis genuſ pᷣ inueſtigat virtutis differen tias ⁊ diffinitiõez. Pꝛimo ãt inueſti/ gat quatuoꝛ differẽtiaſ.2? ex hijs ⁊ ex genere colligit diffinitiõem virtutiſ ibi LEſi igitur virtuſ hitus Sunt igit᷑ iſte quatuoꝛ differẽtie virtutis. Pꝛima ꝙ er bᷣ pʒ G? ad ob virtus hoĩs facit hoĩiem bonum. 2 opus hoĩs reddit bonũ. ʒ: ꝙ opus ho minis ducit ad mediuz. 4 ducit ad medium paſſionũ ⁊ opationũ.pꝛimaʒ æ ſcam declarat ſimul. 2? terciã ibi Qualiter bᷣ erit ʒ?quartã ibil SZico ãt moꝛalem Oicit ergo pꝛimo ſuã inten tiõem pᷣmittẽdo ꝙ non ſolum opoꝛtet dicere:ꝙ virtus eſt bitus ꝑ qdð manife ſtatur virtutis genus:ſed etiam dicere qualis quidẽ bĩtus eſt quãtum ad eiꝰ differẽtias. Hicit ergo ꝙ vlr eſt dicen dum:ꝙ oĩs virtus:ſubiectũ cuiꝰ eſt foꝛ maliter pficit reddenſ ipᷣm bene ſe ha bens:⁊ opus ſui ſubiecti cãliter pficit reddens ipᷣm bene ſe habẽs.qðpatet in exemplis:qꝛ virtus oculi:oculũ foꝛ maliter pficit:reddens ipᷣm ſtudioſum ⁊æ bonuʒ ⁊ opus oculi ꝙ eſt videre c liter reddit bonũ ⁊ ſiłr virtus equi ſe habʒ ad equm.:quare pari modo virt hoiĩs erit ille habitus qui hoĩem foꝛ/ maliter reddit bonum ⁊ opus homis cãliter reddit bonum. pᷣ rõ ponitur in kja ſicut iacet¶ Eſt aũt ſciendũ.ꝙ actꝰ pꝛimus ⁊ potẽtia ad actuʒ ᷣm: ſũt idẽᷓ ⁊ quãto perfectius eſt vnũ:tanto pfe/ ctius eſt alterum. puta ſcia eſt actꝰ pꝛi mus ſcientis:⁊ potẽtia ad actũ ſᷣʒ qui eſt cõſiderare: ⁊ qᷓ;to pfectioꝛ eſt in rõ ne actꝰ pꝛimi tanto perfectioꝛ ẽ in rõ ne potentie ad actũ ſcom:⁊ ecõuerſo. ⁊ q;to pfectioꝛ eſt potentia ad actum ſᷣm:tanto pfectioꝛ ſequit᷑ actus ſcᷣus virtus aũt.vt dicit᷑ pꝛimo de celo ẽ vl/ timũ pfectiõis potentie ad actum ſᷣm: quare perficit ⁊ reddit bonum actum pꝛimũ ⁊ actũ ſᷣm ¶ Seinde ibil Qua liter hoc erit Seclarat ꝙ virtus opuꝰ ſuum pficit:ducẽdo ipᷣm ad mediũ.pꝛe mittit tamẽ pꝛimo intentiõeʒ ſuaʒ d. ꝙ qualiter hᷣ erit ꝙ virtus opus virtu reddat bonum:iam diximus ſupꝛa in parte de augmẽto ⁊ ſalute vᷣtutis. vbi dictum eſt ꝙ vitando ſupabundantiaʒ æ defectum ⁊ tenẽdo medium. adhuc aũt hᷣ erit manifeſtius ſi ſpeculau fue⸗/ rimus que ſit natura ſpᷣius virtutis * 2 LIBRO ibij In omni itaq; continno. Diſtin/ guit tria circa omne continuũ ⁊ diuiſi bile ſcʒ plus ꝙ eſt exceſſus ⁊ minuſ ꝙ eſt defectus:⁊ equale ꝙ eſt medinz. ⁊ patet lra. ʒ. ibil Et h vel fᷣm Diſtin guit de medio.d.ꝙ iſtõ equale vel me dium eſt duplex.vnũ ſᷣ̃m ip̃am rem:al terum quo ad nos ⁊ exponit vtrũq;.d ꝙ mediũ rei eſt illð ꝙ equaliter diſtat ab vtroq; extremoꝝ.Et iſtud vnum ⁊ idẽ eſt apud omnes.Hediuʒ ãt quo ad nos eſt illud qð non ſupabundat nec deficit: nec ꝓpter eque diſtãtiã ab extremis:ſed per reſecatiöem extre/ moꝝ.Et iſtud nec vnũ nec idẽ eſt apð oẽs.¶ Eonſequẽter exẽplificat de vtro q;.puta ſi.x.ſunt młta:duo aũt pauca ſex erunt media ſᷣm rem ⁊a ſ̃m ariſme tricã ppoꝛtiõeʒ:quia mediũ exceditur per denarium in quatuoꝛ ⁊ excedit bi nariuʒ in quatuoꝛ.¶ Moteſt etia ſũmi mediuʒ ſᷣm rem:⁊ ſᷣm geometricã p/ poꝛtionẽ. puta ſenarius inter quater/ nariũ ⁊ nouẽnariuʒ. excedit eni ⁊ ex⸗ ceditur:non in eadẽ quãtitate cũ exce datur in tribus a nouẽnario ⁊ non ex cedit quaternariũ niſi in duobus:ſʒ in candẽ ꝓpoꝛtiõem.excedit enĩ ⁊ exce ditur in ſexquialtera ꝓpoꝛtiõe. e diuʒ aũt quo ad nos non eſt ita ſimẽ/ duʒ. verbi gratia.ſi.x.minas.i.x.men ſuras cibi comedere ſit multum. duas t comedẽ ſit paucũ:non ꝓpter h̊ ma giſter ĩ medicina pꝛecipiet comedere ſex:qꝛ ſex comedere alicui eſſet multũ ⁊ alicui paucũ.Niloni ãt qui ꝓpter ſui coꝛꝑis quãtitatẽ comedebat quoti die vnũ bouẽ eſſet parum comedere. 6. libras de carnibus: multũ tamẽ eẽt ⁊ nimis illi qui dñari ⁊ vincere debet in gymnaſio ſeu exercitio ſaltꝰ vel cur ſus vel paleſtre. Illud aũt diceret᷑ me diũ apud vnũquẽq; ꝙ nõ haberet ex⸗ ceſſum nec defectuʒ:ſed haberet p̃ciſe ſm ꝓpꝛiã exigentiã:vt ſi accipiat᷑ vni uerſitas veſtiũ hũanaruʒ:illa que erit ſimpliciter maxia erit media apud gy ganteʒ:qꝛ quãtitatẽ ſui coꝛpoꝛis non excedet:nec ab ea ðᷣficiet. Nedie ve ro veſtes erunt extreme apud euʒ qꝛ deficlentes a ſui coꝛpoꝛis quãtitate. Siłi modo veſtis ſimpłr minima ſe abebit ad nanũ ⁊ mediocreſ ad ali/ os boĩeſ.vnaqueqʒ; media dicet᷑ apud illuʒ qui nõ excedet nec excedit᷑ ablłeo 4 ibi Ita vtiq; QOñdit quõ quilibʒ artifex ſe habet ad opus.d.ꝙ oĩs ſci⸗/ enſ in quacũq; arte peritus ſupabun/ dantiã ⁊ deſectũ fugit. mediũ aũt deſi derat ⁊ querit non mediũ rei:ſed me diũ quo ad nos:qꝛ ducens opus ſuum ad talę mediũ pficit ipᷣm ⁊ reddit bo nũ.¶ Deinde ibil Si vtiq; oĩs Iſtis tribus pᷣmiſſis pꝓbat illud ꝙ pꝛincipa/ liter intẽdit.ſ.qꝙ virtus reddat bonũ opus ſuum ducendo ipᷣm ad medium. Et arguit ſic.Ois ars ⁊ omnis ſcien tia opꝰ ſuũ reddit bonũ ducẽdo ipᷣʒ ad medium.qð apparet ex pᷣcedentibus ⁊ ex quodã dicto cõi ꝙ ſolet dici de o⸗ peribus bene ſe habentibuſ ꝙ nõ con tingit aliquẽ ab eis auferri nec aligꝗd ſupaddi.bᷣ aũt ſignũ eſt: ſupabũdan tia ⁊ defectus bene eſſe operum viti/ ant ⁊ coꝛrũpunt ⁊ ꝙ mediũ ipᷣm ſal/ uat.quare per locum a minoꝛi virtus pficiet opus ſuuz reſpiciẽdo ad mediũ ⁊ opuſ ducẽdo ad mediũ. ꝙ aũt argua tur per locũ a minoꝛi patet: qꝛ virtus melioꝛ eſt ⁊ certior omni arte ⁊ oi ſci entia.quare cum argumentuʒ ab arte ⁊ a ſcientia ad virtuteʒ:arguitur a mi nus certo ⁊ a minus bono: ad magis certum ⁊ maius bonũ.quare per locũ a minoꝛi:ſi ille perficiẽtes opus ſuum bene ⁊ certe attingunt medium.con/ ſequens eſt.ꝙ virtus melius ⁊ certiuſ attingat ipᷣm¶ Deinde ibij Dicimus autem moꝛalẽ Pꝛobat quartam vir/ tutis differentiã videlicet. ꝙ virtus du cat ad medium paſſionũ ⁊ operatio/ num:⁊ ad h̊ adducit tres rõnes: qua rum pꝛima ſũmitur ex natura ipᷣarum 2 ex natura bomi. 3? ex parte modi a gendi bonum vel malũ. 2 ibil In qui bus quidem Iʒ: ibil. Adhuc aũt pecca dddned diü:r cre⸗ annpi mediit crcaißts⸗ ſancclf pemn Ainiun Apenenoß⸗ Etieonilt cöuemramen Apeſiones: ckndann imge! frtipl mngfon Utmnäcä me goe frſm. nmags 1Dims nt nonbe bou ienn AA; unus Micpvrer op ricven locporneren keiunbenete Aimi e aaun ſeuner lumign hmzuhln mpirnin: omwiüdmnigt muumanr in garei –— sſiͤpi Enaiige ſicgtteien ndeſdiäid kigli, ſenie gens dAtmnzoiz Aulgpung Zrnsſedden di mchinainein oul udeni itß Hpueer zadde oiig ſern ſelabenniuigin des im r i igni etg iabüin benechechenmni, r omenmu / iriiaii baetü gütd un: Pf rronn aretdiſ menein AmnmzrN mEdNN: u re quid Mꝛia ratio talis eſt. AVirt du cit ad mediuʒz illoꝛũ in quibus eſt me/ diũ:a circa que ipᷣa dirrigit ⁊ inclinat ſed in paſſionibus ⁊ in opationib eſt mediñ ⁊ ſupabũdantia ⁊ defectus ⁊ circa ipᷣas eſt moꝛalis virtus.quare ip ſa ducit opus ſuũ ad mediuzʒ paſſionũ ⁊ opation i. ¶ Huius rationis minoꝛẽ quãtũ ad vtraq; partẽ declarat in la. exponens pꝛĩo de qua virtute loquit᷑ Et ideo dicit.dico aũt moꝛalẽ ꝙ ipᷣa ẽ cõiecturatrix medij. b̊ eni virtus eſt cir ca paſſiones ⁊ opationes:⁊ in bijs ẽ ſupabundantia ⁊ defectus ⁊ mediuʒ. puta timere ⁊ audere que ſunt contra ria: ⁊ cõcupiſcere ⁊ auerti qð eſt fu/ gere que ſunt cõtraria ⁊ iraſci ⁊ miſẽ ri ⁊ rindictã expetere ⁊ vindictã re/ mittere que ſũt cõtraria: ⁊ vłr delecta ri ⁊ triſtari.hᷣ inquã oĩa contingit fieri ſm magis ⁊ minus magis q; opoꝛtet ⁊æ minus qᷓ; opoꝛtet ⁊ vtroq; modo fi/ unt non bene ſed male: contingit enã hͥ oĩa fieri medio modo: abſq; plus abſq; minus.contingit eni ea fieri qñ ⁊æ vbi opoꝛtet ⁊ in quibꝰ cauſis: ⁊ ad quos hoĩes opoꝛtet: ⁊ gratia illius cu ius opoꝛtet:⁊ modo quo opoꝛtʒ: ⁊ cũ ſic fiunt bene ⁊ optime fiunt q ptinet ad virtutẽ. ¶ Beinde dicit ſe habere iĩ opationibus:qꝛ in illis eſt mediũ ⁊ ſu perabundãtia ⁊ defectꝰ: et circa illas eſt = ibi.. In quibus quidẽ Arguit tali ratione in oĩ mate/ ria virtutis:virtus querit qð dirrigit᷑ ⁊ laudatur ⁊ fugit ꝙ vitiat᷑ ⁊ vituperat᷑ dirrigi nãq; et laudari ptinet ad opuſ virtutis:ſicut vitiari ⁊ vituperari ad o pus vitij:ſed in paſſiõibus et opatio/ nibus mediũ dirrigif᷑ et laudat.ſupa/ bundantia vero et defectus vitiant et vituperãtur. quare in paſſiõibus ⁊ o/ erationibus virtus querit mediũ. (Euius rõis pꝛio ponit minoꝛẽ et pʒ Z. maioꝛẽ ibi Hec aũt ambo : cõclu ſiõez ib edietas quidẽ igi De inde ibil Adbuc peccare quidẽ] Ar/ guit tali rõe. In oĩ opere virtutis: mo dus operandi bene babet vnitatẽ ſeu vnifoꝛmitatẽ: finitatẽ et difficultatẽ qᷓ; tũ eſt ex parte rei.modus autẽ opera di malitie habet pluralitatẽ ſeu multi foꝛmitatẽ infinitatẽ⁊ facilitatẽ:et vni foꝛmitas:finitas et difficultas eſt in at tingendo mediũ. multifoꝛmitas auteʒ infinitas et facilitas eſt in deuiando a medio.ergo in oĩ materia virtutis pe/ tit attingere mediũ ſicut malitia deui are a medio et accedere ad ſupabũdã riã ⁊ defectũ.Huius rationis pꝛio po nit minoꝛẽ.⁊? concluſionẽ ibil Et pꝛo pter hᷣ malitie .. ʒ? maioꝛẽ vł partẽ ei ibi Boni quidẽ ei Lectio.6. tigitur virius babitus ele ctiuꝰ] Poſtq; inneſtigauit ge Aus 1 differentias virtunis. B ex pᷣinueſſigatis diffinitiõez eius colli git. &t pꝛĩo infert eã.2 quãtũ ad ali/ quid manifeſtat eã ibil Aedietas at HB? infert vnũ correlariũ ibi Pꝛopter dò fſᷣm remouet dubiũ ibi Hon ãt ſuſcipit Circa pꝛimũ ergo ſcienduʒ. ꝙ in diffinitiõe virtutis ponit᷑ habitus tanquã genus eius:ꝙ colligit᷑ ex par/ te:pꝛoxio pꝛecedente.rliqua vero oĩa tanquã differẽtie: quaruʒ vna ſũmitur per cõpatiõeʒ ad actũ virtutis ſcz iſta electiuus. alia per cõparationẽ ad ob iectũ virtutis que tangitur ibil In me dietate exiſtens quo ad nos ʒ: per cõ parationẽ ad regulã ⁊ metrũ virtuiis qWue tangitur ibi A ratione determia ta ⁊ vtiq; ſapiens determinabit. pꝛĩa differentia colligitur ex pꝛima ꝑte hu ius lectionis.ibi enĩ dictũ eſt.ꝙ virtus hoĩs reddit hboĩem bonũ:⁊ opus hoĩs bonũ. Iſtud aũt non põt facere niſi ſit electiua. bonitas enĩ hoĩs eſt bonitas humane electionis: ⁊ ideo oĩs foꝛma reddẽs hoĩem bonũ:reddit ipᷣm bene electiuũ ⁊ ſᷣm electionẽ bene operati uñ. 2 colligitur ex alijs duabus par tibus in quibus dictũ eſt. ꝙ virtus fa⸗ cit opus bonũ ducẽdo ipᷣm ad mediuʒ qjuo ad nos ⁊ ad mediũ ſperiali paſ/ 2 LIIBRO ſionũ ⁊ operationũ 3 differentia col ligitur ex pluribus dictis ſuperiuſ. pꝛi mo. ꝙ ex illo dicto in pte de manifeſta tione virtutis. vbi dicit᷑ ꝙ ſ̃m rectã ra tionẽ virtutẽ operari cõiter cõceditur ⁊ ſupponitur. 2. quia dictũ eſt in pte de modo operandi virtutis: operãs virtuoſe neceſſario operatur ſciens. . qꝛ in hac lectione dictũ eſt.ꝙ virtꝰ in attingendo mediũ certioꝛ eſt omni arte ⁊ omni ſciẽtia.dicit᷑ igitur. ꝙ exi ſtit in medietate que eſt determinata a ratione:non qualitercũq;:ſed modo quo ſapiens.i.pꝛudens ſᷣm pꝛudẽtiã vdeterminat medietatẽ ua a equẽ ter ibi Hedietas aũt] ARanifeſtat iſtã diffinitionis pticulã que eſt medi⸗ etas ⁊ hoc ſic.Cum iã dixerimus vir/ tutẽ iĩ medietate conſiſtere. Hunc dico ꝙ h̊ medietas eſt mediũ duarũ maliti arũ vnius deuiantis a medio ᷣm ſuꝑa bundantiã ⁊ alterius ſᷣm defectũ. Et adhuc dico aliquas malitias a virtute deficere:⁊ aliquas vltra virtutẽ ſuper abundare a medio qð conſiſtit in ope ratione:in paſſionibus ⁊ operatiõibꝰ Eſt eni in oibus ꝙ opoꝛtet tenere: ⁊ illud dicitur mediũ. Hico etiã virtutẽ mediã inuenire⁊ eligere. Inuenire ꝗ dem trahendo mediũ ad rõnem ⁊ eli gere per voluntatẽ. ¶ Lonſequẽter ibi LPꝛopter qð ſᷣm Infert vnũ coꝛrela riũ.d.ꝙ pꝛopter hoc ſequitur.qꝙ virtuſ eſt medietas ⁊ extremitas. medietas quidẽ ſᷣm foꝛmam ⁊ ſm rationẽ: quid eſt eſſe dicentẽ.i.ſᷣm diffinitiõem que ludicat quid eſt eſſe rei per eẽntialia vt habetur pꝛĩo topicoꝛũ.Eſt aũt ex/ tremitas fʒz illud ꝙ eſt bene eſſe ⁊ op time eſſe. ¶ Abi ſciendũ.ꝙ in operatõ ne virtutis ſunt duo:ſicut ⁊ in opera⸗/ tione peccati.vnũ eſt actus circũſtan/ tionatus bene vel male.aliud eſt boni tas vel malitia attributa tali actui.Et ideo eſſe mediũ:⁊ eſſe extremũ cõpati unt᷑ ſe in virtute:qꝛ quãtum ad actum circũſtantionatũ habet rationẽ medij ſed q;tũ ad bonitatẽ attributã actin bʒ rationẽ extremi. bonũ eni ⁊ malũ ſũt cõtraria:⁊ ideo vtrũq; dicit᷑ extremuʒ x quo apparet ꝙ malitia deter/ minat ſibi tres extremitateſ.ſ.ſupabũ dantiã ⁊ defectũ ⁊ pꝛeter hoc pꝛaui/ tatẽ:vtriq; illoꝝ duoꝝ extremoꝛũ at/ tributã que eſt extremitas in oppoſi/ tione boni ⁊ mali.virtus aũt ſibi non appꝛopꝛiat niſi vnicã videlicet extre/ mitatẽ in oppoſitione boni ⁊ mali. einde ibil Mon aũt ſuſcipit Re⸗ ouet vnũ dubiuʒz. poſſet enĩ dubitari. vtrũ cuiuſcũq; operationis ⁊ paſſiõis eſſet medium. ipᷣe aũt dicit ꝙ non.⁊ ꝓ bat triplici ratione.pꝛia ibi Quidem enĩ e ibil Siłe igitur l.ʒ? ibi Quẽad modũ autẽ pꝛima talis eſt.illoꝛũ non eſt mediũ:que ex ſuis noibus ĩpoꝛtãt malũ.mediũ enĩ vt dictum eſt ſemper eſt bonũ:ſed alique ſunt paſſioneſ que ex ſuis noĩibus impoꝛtant malũ. que dam eni confeſtim noĩate: conuolute ſunt cum malitia.puta gaudiũ de ma⸗ lo pꝛoximi ⁊ iĩuerecũdia de actu turpi ⁊c inuidia de bono amici:⁊ ſiłr ſe hñt alique operatiõeſ. puta adulteriũ fur tum homicidiũ.hᷣ eni oĩa ⁊ ſiłia dicũt ᷣm ſe ipᷣa mala.quare taliũ nõ eſt me dium in quo conſiſtat bonum: æ ideo addit ꝙ nec ſupabundãtie: nec defe/ ctus eoꝛũ ſolũ cauendi ſunt:qꝛ nũquã eſt circa talia dirrigere ⁊ recte agere ſed ſemper talia faciẽtẽ neceſſe ẽ pec care:nec circa talia eſt bene vel nõ be ne agere ex circũnſtãtia cauſe materia lis:circa quã opoꝛtet:nec finalis pꝛo pter quã opoꝛtet:⁊ vłr ex nulla circũ ſtantia: ſed ex genere ſuo talis actus malus eſt. puta adulterari vel furari Simile igitur l. Scða ratio talis eſt ſi circa talia eſſet mediũ eſſet pꝛoceſ⸗/ ſus in infinitũ in medijs ⁊ extrems: quia ſiłe eſt mediũ attribuere talibus ⁊ attribuere eis ſupabundãtiã ⁊ defe ctum.quare cum talia ſint quedaz ſup abundantie h quidem defectus:ſi tali um ſit mediũ: tunc ſupabũdantie erit illa ſupabundantia diuiſa contra me⸗ – (hoſea gtelig (liu nen l finiti. pee deſin denteripe ſenuimr. Se mnine liperunta. Usoaſcpe ſettbirnl onſeler zinn feneele neniſ cumnou⸗ naior nun clucht ſin bijagn l nede⸗ enſuuns. Pain⸗ (Nciunen Puins, rn rutſcniürin Nlupeun den WSaiſc cimieleeten, edalt nii itſichi e woſeteniddin umns Mi Nne n i Ain tleſ ilonin Usnibes ide tncmmed ſen eAKeN Mnant eli ge⸗ mwiae: mtir räcneu omic ebit N. Mradnleriin iaiai atiᷓ me taliini ene Kubenm: Tide dendäne: Nerk, Genäiſange nüni ngre t ſene agen ſwii maſei er ua deneralnüd. iimn le nun ererfnn eri Rrernluc gmer inulzn rSarnöl imecii Arfrin üamdbvent Bipebundiliii mulaſint c⸗ .1 ie Weſopabicilt misdiuii nd dium ⁊ defectum eius ſupabundantie ⁊ poſtea huius noue ſupabũdãtie po terit aſſignari alia ſupabundantia: aliud medium: ⁊ alius defectus: ⁊ ſic in ĩfinitũ. Siłi modo poteſt deduci ex I 1. pte defectuũ.ᷣ aũt qð ſequitur eſt eui denter ĩpoſſibile. quareæ illud ex quo ſequitur. Huiꝰ rõnis ponit cõſequẽnã Beinde ibil Quẽadmodũ ꝓponit ter am rõnẽ que talis eſt. ſicut ſe habet tẽperantia ⁊ foꝛtitudo ⁊ quelibet vir tus ad ſupabundantiã ⁊ defectum:ſic ſe habẽt mala virtuti oppoſita ad me dium:ſed virtus non habet ſupabun/ dantiã nec defectum:qꝛ ẽ mediũ. qua re nec illa habebunt mediũ:qꝛ ſunt ex trema. ¶ Huius rõnis ponit minoꝛem cum nota ſiłitudinis ex qua colligitur maioꝛ.2? concluſiõem ibil Ita nec illo rum Ronſequẽter ibil Alłr ergo Cö,-, cludit ſũmarie remotionẽ pꝛedicti du bij.d. ꝙ nec ſupabundãũtia: nec defect⸗ eſi medietas ab ipᷣis diuiſa:nec ipᷣius mecdletatis ſunt ſupabundãtia ⁊ defe edietate diſtincta. ctus non S euidentiã pꝛedictoꝝ ſñ ar MPꝛimo. vtrũ virtus ſit diſpo opatioms. 2? que eſt pꝛima regula o peris virtuoſi. 37 quõ bonitas operis virtuoſi conſiſtat in medio. 4 quõ maliria peccati deuiet a medio. 5? vtrum habitus virtutis ſit medius in/ ter habitus vitioſos:ſicut rubeum in/ ter album ⁊ nigrum. e vtrum paſſio per virtutẽ regulata ſit mediũ inter ex iremas paſſiones:ſicut temperatũ in ter intenſum ⁊ remiſſũ. ?. vtꝝ virtus gumentis querenda ſunt. x. ſitio actiua vel paſſiua reſpectu ꝓpꝛie intellectualis conſiſtat in medio. 888 vtrum virtus moꝛalis ſit melioꝛ intel/ lectuali. 9? vtrũ certioꝛ. x? vtrum dif finitio virtutis ſit bene aſſignata. 2 pꝛimã dð.ꝙ virtus diſpo nẽ ſuam qᷓ; reddit bonä. Pꝛimü pꝛobat᷑ dupliciter.qm̃ babi rit actiue ⁊ paſſiue ad opati tus diſponens ad actionẽ ẽ diſpoſitio actiua:ſed operatõ ad quã diſponit v tus eſt actio.vt habetur.j.m.d: vbi cõ parantur pꝛudẽetia ⁊ ars: qꝛ pꝛuden/ tia dirrigit actiõem que eſt oꝑpatio vix tutis moꝛalis: ⁊ ars factioneʒ que eſt operatio virtutis coꝛpoꝛalis.quare v/ tus moꝛalis diſponit actiue ad illaʒ a ctionẽ:ſicut virtꝰ coꝛpalis ad factionẽ 22 qꝛ iſta tria ſunt eẽntialit oꝛdinata ſcʒ opus eſſe ab agente: ⁊ opus eſſe ĩ ſe ⁊ opuſ inherere. pꝛimũ eni eſt natu raliter pꝛius.2? qꝛ eſt ei ratio ⁊ ꝓpter quid. Opus eni habet eſſe m ſe: quia pabet eſſe ab agente: non ideo babet eſſe ab agente:qꝛ babet eſſe m ſe.qua re iſtud non eſt pꝛius illo. Scom aũt eſt natura pꝛius tercio:q;ꝛ contradictõ eſt quãcũq; fonnã inberere ⁊ in ſe nõ eſſe: non eſt aũt cõtradictio aliquã foꝛ mã in ſe eſſe ⁊ cum ſubiecto inherere ſicut patet de foꝛmis ſeparabilibus a ſubiecto. quare ĩ ſe eſſe eſt natura pꝛi us qᷓ; inberere. ¶ Hijs pꝛemiſſis ar/ guo ſic. Omne diſponens ad bene eẽ operis virtuoſi diſponit actiue. qð p⸗ batur. quia opus virtuoſum nõ habet ſuum bene eſſe per b ꝙ inheret ſubie/ cto.imo ſubiectũ habet bene eſſe: per pᷣ ꝙ tale opus iĩeſt ei:qꝛ bene eſſe ope ris virtuoſi non pᷣſupponit inherẽ tan quã pꝛius ſe.Ex hoc eni ꝙ opus in ſe eſt tale:vel tale eſt bonum.qð euiden tius apparet in operibuſ virtutũ intel lectualiũ quoꝛum bene eſſe eſt veritas vt. j. li. 6. Ponat ergo. ꝙ ſcientia geo metrie enuntiet iſtud verum.ꝙ omnis triangulus habet tres.tunc ergo que⸗ ro.vtruʒ veritas inſit iſti enuntiationi ex eo ꝙ inhereat intellectui. ⁊ appa/ ret euidẽter ꝙ non.quare omne diſpo nens ad h̊ ꝙ enũtiatio foꝛmetur vera non ſolum diſponit ad receptiõem vel inherentiam huius enũtiationis. qua re vniuerſaliter patet. ꝙ omne diſpo/ nens ad bene eſſe operis qð non ha/ beiur per inberere:diſponit ad ipſimn actiue:ſed virtus diſponit ad bene eẽ 3 IIBRO ꝓpꝛij operis:quia ipᷣʒ bonũ reddit.vt h dicitur.quare ad ip[ʒ diſponit actiue ¶ Scom pꝛobo: pꝛimo per delectatio nem:quia delectatio ſequit᷑ paſſioneʒ vel operationẽ inquãtum eſt cõuemiẽs habitui.illud ergo ꝙ reddit operatio/ nẽ delectabilẽ diſpõit ad eius recepti onẽ:qꝛ actiuũ inquãtũ actiuũ eſt:nũqᷓ; delectatur. vnde.j.li.x. dicitur q dele ctatio ſequitur moueri:ſed virtus red dit operatiõez delectabilẽ. vt viſuz eſt ſupꝛa.quare diſponit ad ip̃am paſſiue 2 qꝛ habitus generatur ex receptio nibus operationũ.nũquã enĩ habitus generaretur per eligere opationes. quare videt᷑ ꝙ etiam diſponat ad reci pere:ꝙ eſt diſponere paſſiue.Confir/ matur aũt vtrũq;:qꝛ potentia per stu tem diſpoſita ſe babet ad operatiõöem actiue ⁊ paſſiue:qꝛ elicit ⁊ recipit. Queſtio.in. S ſcdaz dð. ꝙ operis virtuo ſi treſ ſunt regule. Pꝛima eũ L lex nature.2 debitũ humane lature. 3: eſt dictamẽ rõnis bumane ¶ Lex enĩ nature pcipit facere facien da:⁊ pꝛohibet nõ facienda. bᷣ eni eſt lex diuina ⁊ pꝛimeua reruʒ rõ que ſin gulis rebus:modũ ⁊ oꝛdinẽ ⁊ finẽ im ponit.¶ Debitũ autẽ humane nature eſt obligatio qua tenetur obedire legi nature.¶ Hictamẽ vero ratiöis huma ne eſt oñſio pᷣcepti ex parte legis na⸗ ture ⁊ debiti ex pte natuẽ noſtre. ꝙ ãt lex naturalis vel dimma ſit pꝛima re/ gula ſimpliciter pꝛobat᷑ ſic.qm̃ omne pᷣceptuʒ pꝛius eſt debito obediendi il li pᷣcepio.quare illud pᷣceptũ pꝛius eſt debito obediẽdi illi pcepto.quare illõ pceptũ ẽ pꝛiꝰ qᷓ; iſtud debitũ.¶ Qõo ãt iſtð debitũ ſit pꝛioꝛ regła qᷓ; rõ hũana ꝓbat᷑ ſic.qꝛ oẽ dictamẽ rõnis oñdit ⁊ dicit faciendũ debere fieri: ſed oẽ di/ cens aliquid debere fieri:ſi verum di cat pᷣſupponit illud debere fieri. Non eni eſt debitum:qꝛ cognitũ:ſed eſt ita cognitũ qꝗꝛ debitum. quare debitũ ne⸗ ceſſario pᷣcedit illud dictamẽ.¶ Ande mirũ eſt de quibuſdã boibus dicnbuf ryonem eſſe pꝛimã regulam bumanoꝝ actuum. quare non attendunt ꝙ ipi de liberantes querunt quiꝗ eſt illud qð debet fieri pᷣſupponẽtes aliquid deter minate debere fieri:añquã rano oſten dat quid eſt illud ꝙ debet fieri. Si eni hoc attenderẽt nõ dicerent pꝛimã re/ gulam humanoꝝ actuum eſſe rationẽ ſuam. ¶ AQueſtio. iz. D terciã dicendũ. ꝙ bonitas operiſ virtuoſi conſiſtit in me dio:per h̊ ꝙ operans operat equaliter ⁊ confoꝛmiter ad debitũ o⸗ ¶perandi ꝙ declaro dupliciter. pꝛimo. quia ᷣm pvᷣm medium quo ad nos o/ peris virtuoſi conſiſtit in equalitate ⁊ cõfoꝛmitate.cum hᷣ ꝙ eſt opoꝛtere:qñ ſcʒ aliquis operatur ꝙ operari opoꝛ/ tet:euitatis oĩbus que vitari opoꝛtet: T adhibitis omnibuſ que adhiberi o/ poꝛtet:ſed iſtud opoꝛtere non eſt alið qᷓ; debere.nulluʒ enĩ opoꝛtet ſic vł ſic agere:niſi qꝛ debere ſic vel ſic agere. quare medium operis virtuoſi conſi⸗ ſtit in equalitate ⁊ in confirmitate ad huiuſmõi debere. 2? quia ſᷣm ppvʒʒ bo nitas operis virtuoſi conſiſtit in cõfoꝛ mitate ⁊ equalitate ad dictamẽ recte rationis.vt patet in diffinitione virtu tis ⁊ ſupꝛa in ꝑte de manifeſtatione s tutiſ ⁊ in equalitate ⁊ cõfoꝛmitate ad pꝛeceptuʒ recte legis.vt.j.li..vbi di cit ꝙ omnia legalia. i. lege pꝛecepta ſunt iuſta:⁊ ibidem ꝙ ſᷣm oẽm virtutẽ viuere lex pꝛecipit:⁊ ſᷣm omne vitiuz pꝛohibet:ſed confoꝛmitas ad iſtud de bitum eſt confoꝛmitas ad legis pꝛece ptumæ dictamen rõnis. qð apparet. quia opꝰ confoꝛmiter factũ iſti debito p̃cepto ẽ cõfoꝛme illi: qꝛ vt ſupꝛa:iſtjᷣ de buum naſcitur ex illo pꝛecepto.pᷣ/ ceptum aũt ſe tenet ex ꝑte obligantis debituʒ vero coꝛreſpondent᷑ ex parte obligati:quia omne opus cõfoꝛme iſti de bito eſt cõfoꝛme illi pꝛecepto. quia vt ſupꝛa dictum eſt:iſtud debitũ naſcit ex illo pꝛecepto ⁊ econuerſo. eodem — ſoch ctis ſenisqt. funato gamerot ſuulſtins ſnneiſi gaminit arttgi lierciſſt debium⸗ forniae liaoppe cte con paretert ſebuber⸗ unſ Miinſini ſunniusag Otnntaryeg ntunnrrop Onnlinige⸗ Gtfnmte innoocken kellsdlünnie ſontnalnrci (Nünnä lnhen ecpniadd Oamenmr Haſſtninrten imnſr in daopenm gl nuer ebini vepiein puind n Wad nose ürmnequgir elomrerg Se um ope. nniege bicin oponer mnckats enioponn ſelſt bere ſefelle me 1 n Niar Zauptz ſaniiſtitin cöſn eal dictame ſent nifimntone in emanlieſtanone? 11 hnitiend gNN.Fd e Nwe mqinenf ra monne gimnins din inadens nſins i ommue inton me, ligfinrn marilo erſon rmargn inn tßmnmiat — moddo etiã eſt confoꝛme dictamini ra⸗ tionis:qꝛ ꝙ confoꝛmat iſti debito:con foꝛmat᷑ oſtenſiuo iſtius debiti: ſed di⸗/ ctamẽ rõis in agibilibus eſt pciſe oſtẽ ſiuũ iſiius debiti.quaꝛe omne opus cõ foꝛme iſti debito:eſt confoꝛme illi di/ ctamini ⁊ illi pꝛecepto.Ex quibuſ ap paret. ꝙ bõitas operis virtuoſi ſoꝛma liter cõſiſtit in confoꝛmitate operiſ ad debitum operandi. Aueſiio.i. quartã do. ꝙ malitia pec aati deuiat a medio:qꝛ deui/ poſito:⁊ oppo itum in oppoſito: ſʒ bo nitas operis. vt oñſum eſt cõſiſtit in cõ foꝛmitate ad iſtud debitum. ergo mali tia oppoſita cõſiſtit in diffoꝛmitate: p dicte confoꝛmitati oppoſita. 2. b ap paret ex textu:qꝛ ſicut bonitas operiſ ſe habet ad vnitatẽ: finitatẽ ⁊? difficul tatem:ſic malitia ſe babet ad plurali/ tatẽ: infinitatẽ ⁊ facilitatem:ſed con foꝛmitas ad debitum operandi inclu dit vnitatez: quia vno modo contingit confoꝛmiter operari. diffoꝛmitas antẽ pluralitatẽ: qꝛ pluribus modis coniin git diffoꝛmiter operari illi debito. imo infinitis ꝙ eſt etiam valde facile. qua re talis diffoꝛmitas impoꝛtat vłr mali tiam: a malitia vłr talem diffoꝛmitatẽ ¶ Eſſ aũt notandũ.ꝙ ſicut in actu pec candi ratio peccati cõſiſtit in diffoꝛmi tate operiſ ad debitũ operãdi:ſic poſt factum remanet aliquo modo peccatũ in diffoꝛmitate ſtatus hoĩs ad debituzʒ ſtatuſ humani vſquequo de peccato ſa iliſfecerit v ſe ipᷣm coꝛrexerit: ⁊ h ẽ bo manere. neſno. ii. v quintã queſtiõem dicẽduʒ NwWyhabitus virtutis eſt mediꝰ iter habitus vitioſos:ſicut ru minẽ in peci – Peum inter album nigrum: quãtum ad aliqꝗd: a quãtum ad aligd non. qð declaratur Ita. qꝛ ſicut extremi coloẽs L at a pꝛedicto debito: ⁊ a cõ oꝛmitate illius debiti. qð declarat du pliciter. pꝛimo:qꝛ ſi pꝛopoſitũ in pꝛo in genere coloꝛis adinuicẽ maxime di ſtant ⁊ minus a medio: ſic habitus vir tuoſi circa vnã materiã magis diſtant ⁊ minus a medio. qð apparet ex oꝑa tionibus:qꝛ ſᷣm diſtantiam operatio/ nü generantiũ babitus ẽ diſtantia ha bituũ generatoꝝ: ſed conſtat ꝙ opera tiones vitioꝝ magis diſtant abinuicez qᷓ; a medio. qð apparet inductiue in oĩbus.quare iſto modo babitꝰ vituo/ ſus ſe habet ad habitus vitioſos:ſicut coloꝛ medius ad extremos. 2 oſten, do quõ eſt diſſimile:qꝛ in coloꝛibus eſt maioꝛ vnitas ⁊c maioꝛ finuas in extre mo qᷓ; in medio. albedo nãq; non diui ditur nec plurificat ſᷣm diuerſos mõs niſi penes intenſum ⁊ remiſſum. colo res vero medij ſunt quaſi inſiniti diffe rentes abinuicem plus quã intenſum a remiſſum. An babitibus aũt eſt mo/ dus oppoſitus: qꝛ finitas ⁊ vnitas eſt 2 ꝙ virtus eſt ꝓpꝛie media inter habitꝰ vitioſos:ſicut ſanitas eſt media inter moꝛbos extremos:qꝛ ⁊ in coꝛ poꝛis ſa nitate: æ in ale virtute conſiſtit vnitas in extremis aũt pluralitas. Cuius ra/ tio eſt ᷣm Syoniſiũ.qꝛ bonuʒ conſtat ex cauſa integra:⁊ qꝛ vnico modo cõ/ tingit eſſe integram. Infinuis at mo/ dis contingit ipᷣam eſſe trũcatam.ſicut apparet de pulchꝛitudine humani coꝛ poꝛis:que requirit integritatẽ q;titan ⁊ ꝓpoꝛtionis mẽbꝛoꝝ coꝛ poꝛis.turpi tudo autem ſtatim adeſt coꝛpoꝛi vnico mẽbꝛo:vel vnica ꝓpoꝛtione deſiciẽte quare ⁊ virtus aĩe ⁊ ſanitas coꝛpoꝛis ſequũtur vnitatem:ſicut vitium ⁊ moꝛ in habitibuſ medijs. plur itas vero æ infinitas in extremis.= ciendũ ergo bus pluralitatem. ¶ Aueſtio. 16. 5 ZZ ſextã queſtiõem dõ. ꝙ paſ dia inter paſſiones malas ali cut temperatũ inter nimiſ in nädo: tenſum æ nimis remiſſum: æ aliquãdo — non.¶ Atrũq; illoꝛum declaratur exẽ/ plo. Ponatur ꝙ aliquis habeat an⸗ ſio regulata per virtutẽ ẽ me P*£ LIBRO ſam ex qua ſᷣm iudiciũ rõis opoꝛtet ip ſum iraſci: æ contra aliquẽ ad queʒ oʒ ipm iraſci non tñ intm iraſci ꝙ ira per uertat iudicium rõnis nec ita paruzʒ q; peat iuſta vindicta cõmiſſe iniquitatis tunc ergo iraſci moderate erit paſſio per virtutẽ ĩgulata ⁊ erit media inter iram nimis intenſam ⁊ iram nimis re miſſam. Et ſic patet pꝛimũ. Scoᷣʒ ap paret.poſito ꝙ hic ſint tres homies⁊ ad vnuʒ illoꝛuzʒ opoꝛtet te ex nulla cã iraſci ad aliuʒ opoꝛtet te iraſci aliqua cauſa poſita nundum tñ eſt poſita. ad terciũ opoꝛtet te iraſci ⁊ ex cã iam po ſita:modo iraſci ad pꝛimũ eſt malũ:qꝛ eſt iraſci ad quẽ non debet. iraſci autẽ ad inocentẽ eſt malum: qꝛ eſt iraſci ex cã ex qua nõ opoꝛtet. Iraſci ãt ad ter cium eſt bonũ:qꝛ eſt iraſci ad alienum ⁊ ad reum puniendũ.ijs ſic ſe hñti/ bus ira bona nõ ſe habet ad iras ma,. las:ſicut tẽperatũ ad nimis intenſum ⁊T nimis remiſſũ:qꝛ exñs bona põt eẽ intenſioꝛ dua S ſeptimã queſtiõem dõᷣ. virtus intellectuał ſuo modo õſiſtit in medio: qꝛ cõſiſtit in Jeritate media inter falſitates extre/ mas.veritas eni eſt confoꝛmitas enũ tiatiõis ad illud de quo enũtiatf᷑.falſi/ tas aũt eit diffoꝛmitas oppoſita.ᷣ aũt cõfoꝛmitas habet tiñ vnũ modũ in af/ firmatiuis:⁊ vnum modũ in negatiuiſ Dicit enĩ pvᷣs.xe methapbiſice. ve rum eſt dicere eſſe qð eſt: vel nõ eẽ nõ eſt. ab hac cõfoꝛmitate deuiat dif/ foꝛmitas falſitatis dupłr.ſ. per ſupa/ bundantid ⁊ deſectum. per ſupabũdã tiã quidẽ plus affirmãdo de re q; ſit ð re.puta dicendo eſſe ꝙ non eſt. per de fectum vero dicẽdo minus qᷓ; eſt. puta dicẽdo non eſſe qð eſt. Et ſic patz mo dus hñdi mediũ virtutũ intellectualiũ Doctauã queſtiõem dõ.cum phᷣo.ꝙ virtus moꝛalis meli⸗/ J. 2eſt omni virtute intellectu ali qð pꝛobat᷑.qꝛ virtus reddens ho⸗ b'extremis. Q. i7. minẽ bonũ.melioꝛ eſt quacũq; nõ red dente hoiem bonum: ſed virtus moꝛa lis ſᷣm phm eſt illa ex qua homo ſim/ pliciter fit bonus: ⁊ opus hois vt hoĩſ bonũ. nulla vero virtus intellectualis reddit hoĩem ſimpliciter bonũ.Iʒ red dat eũ ᷣm quid bonũ.puta medicũ bo num:vel methaphiſicũ bonũ:vel geo⸗ metram bonũ: x ſic de alijs bonitat. bus que pñt haberi ſine bonitate boſſ ⁊ ab hoie non bono. quare virtus mo ralis melioꝛ eſt omni intellecmali. Queſtio. ig. D nonã queſtiõeʒ dð cũ pbᷣo wvyirtus moꝛalis certioꝛ ẽ oĩ us intellectuał habeat aliquid de in certitudine: ſed qꝛ moꝛalis habet pl⸗ de certitudinis rõne.¶ Ad cui euidẽ tiam eſt ſciendũ.ꝙ certitudo non dicit᷑ penitus vniuoce de certitudine huius ⁊ illius.certitudo nãq; virtinis itelle ctualis eſt indeclinabilitas a veritate ⁊ ſm hanc ſiłitudinẽ indeclinabilitas a bonitate dicit᷑ certitudo virtutis mo ralis: ⁊ ſiłi modo de natura pꝛo quan to habet indeclinabilitatẽ a ſtatu: vel ab oꝛdine ſuo:⁊ ſᷣm iſtam rõnem cõez indeclinabilitatis fit cõpatio certitu/ dinis in hijs tribus U iſs igit pᷣmiſ⸗ ſis arguo ſic.oĩs cã ⁊ oẽ equipollens cauſe certitudinis in cognitiõe eſt cer tioꝛ vel certius tali cognitiõe. hᷣ patet qꝛ per h̊ pꝛemiſſe demõſtrationis di⸗ cuntur certioꝛes cõcluſione demõſtra ta:qꝛ ſunt cauſa certitudinis eius:ſedq virtus moꝛalis eſt cauſa:vel equipol/ lens cauſe certitudinis in quacũq; co gnitione virtutiſ intellectuał.ergo iſpa eſt certioꝛ quacũq; cognitiõe ĩtellectu ali. Ninoꝛ ꝓbat᷑. pꝛĩo ꝙ virtus mo⸗/ ralis fit cã certitudinis pꝛudẽtie.22 g egꝗpollẽt cauſis certitudinũ aliaꝝ vᷣu/ tũ intellectualiũ.pꝛimũ ꝓbat᷑ ſic.pꝛĩo qꝛ oẽ ſaluãs pꝛudentialẽ eſtimatiõem eſt cã certitudinis eius:ſed virtus mo ralis ſaluat eã.vt.j.li.6. ðꝛ de tẽpera tia.quare ⁊c. 2? qꝛ oẽ qð coꝛrumpit᷑ X virtute intellectuali non ꝙ G NYmii ſir ppol guriumn eacped gelatode fiscöna cumpund 6Etiſui Valiercit ra apen Nulier can Apporetcen nſuatein ninmmie ulsniſoe .)l.ge erttiudims ſs port. n cnis cerer⸗ Lceruoren Ninälnu nis elin e ielea aumni⸗ Nelhinr Mußmnscenmn Gekeuaſcinn lſigu weepven Tiüuentecennn Tainonwon Uurrpiung niuiügann tbanml WKnt . Giemen. Camnmit. r! ennicfalinii idinginn etſeanä Mümismamrefn ingen disſcee Pletiſionifte uusadcny dmmnhn hlsſeblteg, ben meiimen guuitbeen — ſexii ilßs eig eſiedenin, Md gure i i. iceiiez i⸗ Bmalseni ennleml g Mien il vi Pwonls haheß ie ücka igennihn 1de enmwanehe co nignimmi nabiltase n Gmneinckeclnnn cHNNNtn enamma pro Abilitati aſtan:, mamtent; Sn Nardenn, dosisgtin⸗ 3ci 10 lens Sin gnnii i cogninde edemoſationssn cchſone denit imdmi ein Keanterrelenn mains ingit inellecnul a 4. iogrmnkt mainis dine nimainidt cied i⸗ rgei hom per vitiũ ⁊ malitiã eſt virtus ei foꝛma liter appoſita:vel dependẽs ab ea:cõ trarium nãq; nõ coꝛrũpit niſi cõtr ariũ ⁊ ea que depẽdent ex contrario.caloꝛ enĩ nõ diſſoluit glatiẽ:niſi qꝛ ipᷣa con/ gelatio dependet ex frigoꝛe ꝙ eſt calo ris cõtrariũ:ſed malitia coꝛrũpit indi cium pꝛudentie ⁊ facit mẽtiri vt.j.li. 6. Et iſtud iudiciũ coꝛruptũ nõ eſt foꝛ maliter cõtrariũ illi malitie ergo ſeꝗ/ tur ꝙ dependat a virtute illi vitio foꝛ/ maliter contraria (¶Tercio h idem apparet. qꝛ virtus faciẽs hoiem ſtudi oſum facit ei videre finale bonũ: illud ꝙ ſm naturã eſt finale bonũ.vt. j. li. 3: ſed tals viſio eſt pꝛincipiũ pꝛudentie vt. j.li.6.quare vᷣtus moꝛalis eſt cauſa certitudinis pꝛudẽtie. 2 ps mino/ P ris ꝓbat.qꝛ oꝛdo nature eſt cã certitu Allmis ceteraꝝ virtutũ intellectualium X certioꝛ eis:ſed virtus eꝗqpollet oꝛdi ni nãli.quare eqpollet cauſe certitudi nis aliaꝝ. uptũ ꝓbat᷑ cõpando v tutẽ intellectualẽ ad oꝛdinẽ nãlẽ ⁊ ac cipio oꝛdinẽ coꝛpis grauis ad centrũ medij:qui quidẽ excedit in rõne certi tudinis oẽ m virtutẽ intellectualẽ:qꝛ ñ eſt aliqua ſcia mathematica: nec ars aliqua que eque bene ⁊ eque reẽ poſ⸗/ ſit inuenire centrũ in h̊ ꝑpuo circulo:qᷓ; grauitas in toto mũdo. Coꝛpus enim graue nõ phitum ponet centrum ſunz ex ſua nãli grauitate in illa vnita rciſ/ ſima ⁊ bꝛeuiſſima linea: que termina tur ad centrum ⁊ non ceſſabit moueri vſq;q poſuerit centꝝ ſuũ indiuiſibiłr cũ centro mũdi. Mulla vero ſcia iueni et centrũ circuli niſi inquãtũ imitatur naturã:⁊ inquãtũ dirrigit᷑ ab intrinſe co. Et ſic patet cãlitaſ ⁊ pᷣminẽ tia cer titudinis nature ſup certitudinem oĩs artis:⁊ oĩs ſcie:ſed virtus moꝛalis eꝗ pollet iſti oꝛdini:qꝛ ſicut ſe habet gra nitas ad coꝛpꝰ graue ⁊c ad centruʒ: ⁊ ad ꝙ naturałr ducit ipᷣm:ſic virtuſ mo ralis ſe habet ad aiam ⁊ ad centrum qð eſt medium virtuoſum:nec põt dici ꝙ grauitas certius vel excellẽtius tra II. hat ſubiectũ ſuũ qᷓ; virtus moꝛalis ſuũ alias ſequeret᷑ ꝙ coꝛpus certioꝛi ⁊ ex cellẽtioꝛi mõ qᷓ; aimꝰ reſpiceret ⁊ ten deret in finẽ ſuum:ꝙ oĩo eſt ĩpoſſibile ſed grauitas ſic ſe habet ad ſubiectum ſuũ ꝙ eſt nãlis oꝛdo vniꝰ ad alteꝝ qui excedit oẽ intellectuale iudiciũ in cer-⸗ titudine. ergo virtus moꝛalis erit nãł oꝛdo ſui ſubiecti ad mediũ pᷣtuoſũ. In cuiꝰ plena adeptiõe cõſiſtit meritoꝛia felicitas. ¶ Eſt aũt ſciendũ ad euidẽ tiã huiꝰ rönis ꝙ aĩmus nãliter inclina tur ad bonũ:ſed qꝛ ipᷣe liber eſt:põt ſe ipʒʒ deuiare ab iſta nali iclinatõe. Iſta etiã naturalis inclinatio nõ eſt ſimpli citer ꝑpfecta:ſed pficit᷑ x ᷣtutẽ. Vñ ſi/ cut oĩs virtus eſt vliimũ cõplemẽtum alicuius naturał potẽtie:ſic ᷣtus mo/ ratł eſt vltimũ cõplemẽtũ illiꝰ inclina/ nõis nãlis bone. Mec eſt intelligẽduʒ ꝙ virtus ſit alia inclinatio ab illa nãli ſed eſt cõplemẽtum illi:ſicut ſi aliqð coꝛpꝰ eẽt nõ pfecte graue ⁊ ſi cõplere tur illa grauitas:iſtud cõpleintũ ⁊ pꝛi mũ inchoatm̃ grauitatis non eent due iuclinatigen, ſach vn pfecta. ueſtio viceſima. S decimã qõnẽ arguit᷑.ꝙ dil finitio ᷣtuſᷣ nõ ſit bñ aſſigna/ pꝛio. qꝛ potiꝰ debuit diffi/ iri per cõpatiõem ad intentiõem qᷓ; ad electiõem.cum iſta ſit circa fineʒ ⁊ illa circa ea que ſũt ad finẽ. quare po tius dici debuit bit itẽtiuꝰ q; electiuꝰ 2: qꝛ meliꝰ fuiſſet dem̃.q vᷣtus eſt iue niẽs ⁊ eligenſ mediuz: ſicut ðꝛ in pte ſuperioꝛi:qᷓ; exñs in medio. 3. videt᷑ ꝙ nõ dehuit diffiniri per rõnẽ: cuʒ ip̃a certioꝛ ſit oĩ rõne.vt dictũ eſt. *ε non ðbuit diffiniri p ſapiẽtẽ cũ ſapĩa ſit cir ca diuina: ⁊ nõ circa hũana bona. vt.j oppoſitũ ẽ auctoꝛitas phi. ¶ Bicẽdũ & eſt ꝙ eſt bene aſſignata fʒ ꝙ eſt poſſibile hoĩ aſſignare. QAð de⸗/ clarat᷑ ſic.qm̃ vnuſqſq; hitus bñ diffini tur ſi diffini at per hituz cõiter ſũptum tanquã per genus ſuuzʒ ⁊ per cõpatio nẽ ad actũ ⁊ per cõpatiõem ad obie. 5 4 IIBRO ctũ ⁊ per cõpatiõem ad regulã:ſed s/ tuſ ſic eſt diffinita.vt apparuit in expo nẽdo textũ.quare eſt bene diffinita. Eſt ãt ſciẽduzʒ.ꝙ ſuppoſitis hijs que lã dicta ſũt de pᷣtute eadẽ ſnĩa diffiniti onis poſſet ciuiliter aſſignari: dicẽdo ꝙ virtus eſt hitus determinate electi uus opis oĩo cõfoꝛmis ad operãdi de bitũ per pꝛudẽtialẽ rõem oñſum. Ad ditur enĩ ad pꝛimã dĩiaʒ determinare qꝛ virtus mõ nature eſt determinata ad bonũ eligibile ſicut dicu phs in tex tu cõpando virtutẽ ad arteʒ. ¶zo 22 dria que ſũmit᷑ per cõpationẽ ad obie ctum additur operis oio confoꝛmis. opus eni debito ſepe dicto cõfoꝛme ẽ pꝛimũ obiectũ eligibile.¶ ꝛzo 3e dĩia que ſũmit᷑ per cõpatiõem ad regulam addũtur duo.ſ.debitũ tanqᷓ; regula ⁊ pꝛudentialis rõnis oñſio tanq; regule euidentia.¶ Mer b dõ. ad obiecta ad pꝛimũ.ꝙ virtus potius diffmit᷑ p ele/ ctiõem qᷓ; per intẽtiõeʒ.qꝛ electio ĩclu dit intentiõem ⁊ nõ ecõuerſo.vnde ſu pꝛa dictũ eſt ꝙ operans virtuoſe ope ratur eligens:⁊ eligens ꝓpter h.i.ꝓ pter finem. quare in electione includi etitus finis qui eſt intentio. Ad fm dð.ꝙ pbs voluit expꝛimere multiplicẽ modũ medietatis que ẽ in virtute ⁊ in qua virtus exiſtit.virtꝰenĩ exiſtit in medietate bĩtus ſicut in cau/ ſa materiali:ſicut ſanitaſ in cõplexiõe media ⁊ exiſtit in medietate cõfoꝛmi tatis illius hitus tanq; in rõne foꝛma li ⁊ exiſtit in medietate opis tanquaʒ in obiecto materiali:⁊ exiſtit in medi etate cõfoꝛmitatis illius operis ad o/ perãduʒ debitũ:tanquã in obiecto foꝛ mali.quare poſuit potius vᷣtutẽ in me dietate exiſtere q; medietatẽ iuenire vel eligere. Aſ tercii dð. ꝙ virtus diffinit per rõneʒ tanq; per pꝛius oꝛi gine ⁊ tanqᷓ; per poſterius pfectione ſicut diffinitur per ppꝛiã opatiõem tã quã per nerinſoengin tanq; per pꝛius perfectione.¶ Ad quartũ dð.q; ſapia ſũmitur dupliciter.vno mõ vt eſt vna de quiq; virtutibus itellectualib vt.j.in pꝛincipio li.ſexti. Alio mõ vt dicit gradum ſupꝛemũ cuiuſſibet stu intellectualis.de quolibet enĩ hũñte ali quã virtutẽ itellectualẽ in ſũmo. puta artem vel ſciam:dicimus ꝙ eſt ſapienſ ſignãtes per ſapiam gradum ſũmum: æ virtutẽ illiꝰ artis vel ſcie:hoc modo dicimus ſapientẽ artificẽ⁊ ſapiẽtẽ me dicum qñ eſt talis in ſũmo.vt infra vi/ debitur li.õ. Et hoc modo ſũmit᷑ ſapi ens in ꝓpoſito:qꝛ ſũmit᷑ ꝓ pꝛudẽte in ſũmo. talis enĩ pꝛudentia euidentiſſi me manifeſtat operãdi debitum quod eit regula operis virtuoſi. ¶ Lectio. 7. Poꝛtet non ſolum vłr dici Poſtq; egit de virtutis diffi/ nitione. Hic agit de multiplici virtuſ ſpẽ:oñdens diffinitiõem datã de virtu te in cõi cõuenire cuilibet ſpẽi:pcedit ergo ſic. pꝛĩo dat intentũ ⁊ cãm inten ti.2? pꝛoſequit᷑ ipᷣm in ᷣtutibus moꝛa libus ibil Circa timoꝛes qʒ· in paſſiõi/ bus ibil Sunt ãi in paſſiõibus ꝗ⁊ ex/ cuſat ſe de iuſtitia ⁊ virtutibꝰ ĩtellectu alibus ibil De iuſtitia aũt Dicit ergo pꝛĩo.ꝙ non ſoluʒ oʒ vłr dici de virtute æ eius diffinitione:ſed oʒ diffinitiõem aptare virtutibus ſingulis ſub virtute contentiſ. dat ãt cãm iſtius dicens.ꝙ ĩ ſermonibꝰ qui ſunt circa opatões vłes ſunt inanioꝛes⁊ pticulares ſũt verio/ res:qm̃ opationes humane ſunt circa ſingularia non circa vłia.quare opoꝛ/ tunũ erit vłem diffinitiõeʒ datã de vir tutibuſ:rebus ſingularibus cõcoꝛdare h ãt cõcoꝛdãtia ſũmenda eſt ex deſcri ptiõe ſupiꝰdata.(¶ Eñr ibil Circa timo res quidẽ igit᷑ laptat ⁊ applicat deſcri ptionẽ datam.x.virtutibus moꝛalibus quarũ quãlibet oñdit in medio conſi/ ſtere duarum malitiaꝝ que ſũt foꝛtitu do:tẽperãtia:liberalitaſ:magmificẽtia magnanimitas: phylotinia: manſuetu do:veritas:eutrapelia: ⁊ amicitia. Eſt aũt notadũ.ꝙ in ſequẽtibus vo/ cat virtutes ⁊ vitia diſpõnes.hñtes ãt nunii ſei giton ſa taten gbondi ſcion Cud⸗ penin⸗ oneo Atins ſplii Mepeti vfrwnck iiſenſtt len ait n Ceeuscren htiez Nkci Tarüren corr den iitde nuteri Neloe⸗ liplic 4 Alenue anmmni h nnagrian Otanugnad onuſevar Mnlnthͦ⸗ iinche iuhen, bürsgckbn utlunmecil lluvnwfven ſiſiiten (Kiems ih ckpufc lnnn düi flitni dactli Mtait Drer Ktmeietsche latöez inti legrgcnnen Gelakſunoigef bfwerpl ibn irleenit len. Ari⸗ Nd aiſinf lbani Mlnfin damsgtfir Ngadnnſin Bfriſieden fi ſapiin nſüno Kininn Nndoſint ſimt ppin Nwdenin münd. wrücledemt mol. . Wnſolunſtr die egrdenmntsdi 1de MWigiad minöenm mänenn e uliderſpäün uimemti tni nin funde in ibis 1Mmunb'ſtelin ina ain Dioten RrRde e ſeczdinin s ſnglsin mn. ncin is ang mtcirscptics mulrtsſtfenin s unmne in cn (rea ta ecſe riünmie, Min in Urbasciin 1 ſa gotat 1 1cödirin nen . ulur gveſi i⸗ eninaſ:nil⸗ Snbrbtiniane migeli vind . N gin ſegliltn gls rna ipones uſnet ain vocat diſpoſitoſ. Et aliqñ ſũmit nomẽ diſpoſitiõis v non nomẽ diſ poſiti. ali⸗/ quado vero ecõuerſo ⁊ aliqñ vtruqz⸗ Dicit ergo pꝛio de foꝛtitudine ꝙ ẽ edietaſ circa timoẽſ v audacias ſup abundãs in audere dicitur audax: ficiẽs in audere dicit᷑ timiduſ. 2. ibil Circa delectatiões aũt Dicit de tem perãtia ꝙ eſt medietas circa delecta⸗/ tiones ⁊ triſtitias nõ tñ circa oẽs dele ctationes. minus aũt eſt circa triſtitiaſ ſupabũdãtia vero in delectatiõibꝰ dici tur intẽpertia. Defectus vero qꝛ ra ro fit non eſt ꝓpꝛie noĩatus:põt tñ vo cari inſenſibilitas. 32 ibil Circa datio nem aũt Dicit de liberalitate ꝙ ẽ me dietas circa pecuniarũ datiõem ⁊ ac/ ceptiõeʒ. Et ꝙ ſupabũdãtia in dando defeci ĩ recipiẽdo ðꝛ pdigalitas.cõ trariũ vero ſcʒ ſupabũdãtia in recipiẽ do:⁊ defectꝰin dando ðꝛ illiberalitas Můc ãt de iſtis dicit᷑ in typo.q. ꝓ figu ra ⁊ exẽplo in quadã ſũma ſeu ca: qꝛ de hijs iteꝝ determinabit᷑ certius infe rius li. . 4 ibi. Circa pecunias di lit de magnificẽtia ꝙ eſi medietas cir ca materiã liber alitatis ab ea differẽs ſm magnitudinẽ ⁊ puitatẽ: qꝛ iſta eſt circa magna.illa o ſup pua. ſupabũ/ dantia vero coꝛrũdens pdigalitati ðꝛ apyrocalia: ab a qð ẽ ſñ ⁊ pyros ex/ periẽtia ⁊ cobos qð eſt bonũ.q. ſñ ex periẽtia bona. Dicit᷑ etiã bannaſia a bãnos qð eſt foꝛnax: qꝛ ad modũ foꝛ nacis ſuccenſe cõſũmit oĩa ſua.Et iðᷣo in latino nos vocamꝰ hoĩem ſic diſpo ſitũ ↄſũptoꝛẽ ⁊ ei diſpõnẽ cõſũptiõeʒ Sefectus o cozrudens illiberali tati ðꝛ puificẽtia ralitatẽ dicet᷑ li. 4 e ibil Cir ca bo⸗/ noꝛẽ aũt. Dicit de magnanimitate ꝙ eſt medietas circa honoꝛem ⁊ inhono ratiõeʒ. ſupabũdantia vero ðꝛ caymo tes:a caymos grece qð eſt fumlatine qꝛ tał fumoſus eſt fumo vanitatis quẽ nos vocamꝰ ſupbũ ⁊ vanũ. Veſectus 2 pu uakr at b virt' 1 h vitia differãt ab hijs qᷣ ſũt circa libe vero vocaf᷑ puſillanimitas. 6 ibil. Si cut aũt dicimus A pplicat dictam oif fininõem cuidã innoĩate pᷣtuti. Et pꝛi mo ad euidentiã eius cõparat eaʒ ad magnanimitatẽ dicẽſ.ꝙ ſicut ſe habet liberalitas ad magnificẽtiã differens ab ea:qꝛ eſt circa pua ⁊ illa circa ma gna ua ſe habet quedã inoĩata virtus ad magnanimitatẽ que eſt circa hono rem magnuʒ ⁊ iſta eſt circa puũ:circa quẽ contingit appetere vt opoꝛtet: ⁊ magis qᷓ; oʒ minus. Eicit ergo ꝙ ſupa bundãtia in talibus deſiderijs ðꝛ phy lotima.i.amoꝛ bonoꝛis ⁊ ſupabũdãs 8ꝛ pbylotimꝰ: quaſi amatoꝛ honoꝛis Ille vero qui deficit in talib- de ſideri is ðꝛ aphilotim ab a qð eſt ſine.q.ſñũ amoꝛe honoꝛis. Ille vero qui eſt me/ dius iĩnoiatus eſt ⁊ ei diſpoſitio ĩno/ minata ſicut ⁊ extreme diſpoſitões vi tioſe ſũt inoĩate.verũtñ diſpõnem ph loti poſſumꝰ dicere phylotimiã.¶ De inde ibi Añ cõtendunt Infert ꝑ mo dum coꝛrelarij cãm cuiuſdã dicti.d.vñ .i. ppter boc extremi qui ſũt extrema vitia cõtendũt de media regione quia vnuſgꝗſq; dicit medietateʒ ⁊ virtutẽ in hac mã ſua eſſe. Hos etiã aliquando illũ qui eſt vere mediuſ ⁊ virtuoſus vo camus phylotimũ noĩe extremi vnius gliquãdo aphylotimũ noie alterius Cauſam ãt buius ⁊ cãm ꝓpter qᷓ; aliquãdo laudamus pbylotinũ: T ali quãdo aphylotinũ dicemꝰ in 4. Nunc qt modo incepto dicemus de reliquis. 7 ibil Eſt aũt circa iram] Dicit de mãſuetudine ſed nõ ſub ꝓpꝛio nomie ꝙ eſt medietas circa ira inoĩatiſ tñ me dio ⁊ extremis medietatẽ dicimꝰ mã ſuetudinem: quãuiſ manſuetudo ſit no men paſſionis. vt dictum eſt ſi upꝛa. ſu/ perabundantiam autem dicimus ira⸗ cundiam ⁊ ſupabundantem iracũdum defectum vero dicimus iniraſcibilita/ tem ⁊ deficientem dicimus imraſci⸗ bilẽ. 3 ibil Süt aũut ⁊ alie tres vi ctã diffiniiõz applicat vᷣitati vite pꝛio LIBRO tñ cõparat eam ad duas virtutes reſi- duas ⁊ 2. ꝓppoſitum manifeſtat ibiſ. Circa verũ quidẽ l. Picit ergo pꝛĩo ꝙ ⁊⁊ alie tres medietateſ virtuoſe pꝛeter ſupꝛadictas ſunt adinuicem ſimiles ⁊ abinuicem differẽtes:ſiles quideʒ:qꝛ oẽs ſunt circa cõionẽ verboꝝ ⁊ opatio nũ.differẽtes aũt qꝛ vna illaꝝ eſt circa veritatẽ verboꝝ ⁊ operationũ.alie o circa delectatiõöem eoꝛum. vna ꝗqdem circa delectanõem que eſt in mõ ludẽ diꝰ Reliqua vero circa delectationem que eſt in toto modo viuẽdi. Dicẽduʒ ergo eſt de hijs tribus diſpoſitionibus vt plenius cognoſcamꝰ:qm in oĩbꝰ di/ ſpoſitio media eſt bona æ laudandaæz extreme pꝛaue ⁊ vituperãde. In ꝗbuſ aũt non ſunt poſita noĩa fingere ver⸗ ba licet. ¶ Beinde ibil Circa verũ q/ deʒ dicit de veꝛitate que eſt medietaſ circa oſtenſiõem vite.fictio vero que ẽ ad ſupabũdantiã ⁊ ad maius: dicitur lactãtia ⁊ hñs eaʒ dicit᷑ iactatoꝛ.fictio vero ad defectum ⁊ ad minꝰ:dicit᷑ ey ronia.i.deriſio ⁊ hũſ eã dicit᷑ eyron.i. deriſuſ Hono ibi Circa delectabile dicit de eutrapelia ꝙ eſt medietas cir ca delectabile ꝙ eſt in ludo:⁊ hñs eaʒ dicit᷑ eutrapelus.q.cõuertens oĩa sᷣha ad ludũ gratioſum ⁊ delectabilẽ.ſupa bũdãtia vero dicit᷑ bomolochia ⁊ hñs eã dicit᷑ bomolochꝰ a bomos ꝙ eſt al/ tare ⁊ lochos ꝙ ẽ raptoꝛ.quaſi inep/ te rapienſ de altari. Antiqui nãq; ſup altaria ymolabãt coꝛpoꝛa pecoꝛũ que pꝛius excoriabant᷑:⁊ ꝓpter hoc habe bãt maximã cõinuaʒ de miluis inepte ⁊ ĩpoꝛtune rapiẽtibꝰ de altari ⁊ circa Et ideo verſum eſt in puerbiũ: ꝙ ille dicatur bomolochꝰ ad modũ milui ta liter rapienũ qui oĩa verba ſolatij vult inepte:ĩpoꝛtune ⁊ ingrate ad ludũ cõ uertere. Gefectus ãt dicit᷑ agroy-kia æ hñſ eã dicit᷑ agroychos.i.agreſtis ⁊ ſñ ſolatio abſq; dulcedie ludendi. x? ibi Lirca reliquũ aũt ſ. SDicit de amicitia ꝙ eſt medietas circa delectabile ꝙ eſt in tota vita:⁊ hñs eã dicit᷑ amicꝰ. ſuꝑ abundas at in delectãdo cõniuẽtes ſi⸗ bi: ſi nullius gratia pᷣter delectatiõem delectat dicit᷑ placidus.ſi vero gratia lucri:dicit᷑ blanditoꝛ. qui vero deficit in oĩbus eſt magis contriſtatiuꝰ qᷓ; de/ lectatiuꝰ.diſcoł dicit᷑ ⁊ litigioſꝰ. Cñr ibil Sũt aũt ⁊ in paſſiõibus Hani⸗/ feſtat idem ⁊ in paſſiõibꝰ.ſ. ꝙ mediũ ẽ bonũ ⁊ laudabile. extrema vero ma la ⁊ vituperabilia. pꝛimo ergo mani/ feſtat hᷣ de verecũdia.d.qꝙ ſunt etiã in paſſionibus ⁊ circa paſſiones quedaʒ medietates laudabiles. puta verecũ/ dia que non eſt virtus ſed paſſio: tam̃ laudat᷑ verecũdus:qꝛ eſt medius. qui aũt ſupabundat in verecũdando: vitu peꝛatur vt cataplex.i. ſtupidus ꝗ om nes verecundatur. qui vero deficit vel nequaquã verecũdatur:vitu perat᷑ vt ĩ verecundus. 2 ibil Aemeſis autẽ Dicit de vemeſi.i. de quodã mõ triſti tie que eſt medietas inter inuidiam æ epycatrikariam:que tres paſſiões ſũt circa triſtitiam ⁊æ delectatiõem de bo/ nis vel malis circa pꝛoximum factis. Vemeſiticus enĩ ſᷣm vemeſim que eſt triſtitia repꝛehenſiua foꝛtune:triſtatur de hijs qui indigne pꝛoſperantur in o peribus ſuis.ſicut dicitur.j.li.ꝗ? ca?ꝰ ᷣ liberalitate: ꝙ homines cũ triſtitia ac cuſant foꝛtunam: quoniã maxime di- gni exiſtenteſ nequaquã dicantur. In uidus autem ſupabundat in triſtando qui triſtatur de omnibuſ pꝛoximis qu litercunq; bene pꝛoſperatis. Epyca/ terkarius vero deficit in triſtandoæ ſu perabundat in gandendo:qui de ma/ lis ſicut de bonis circa pꝛoximum fa/ criſ gaudet: quẽ nos latine dicere poſ ſumuſ male gaudioſuʒ. ¶ Geinde ibi LSe iuſtitia autem Excuſat ſe dicens ꝙ de iuſticia:quia ipᷣa non dicitur ſim / pliciter:ſed multipliciter: infra dice/ muſ libꝛo quinto. Et qualiter circa v⸗ traſq; iuſticias inueniuntur medieta⸗ tes:⁊ de virtutibus intellectualibꝰ di⸗ cetur ſufficienter in ſexto. G ine! cen bosba⸗ utte. Giſtaue Pfnepum lesnnrt Cleeuieln Küfelan ſetnlike ſonöftci Cortae Geirenie lininent ſruſie Genen ponvin Galiupon Miit nem efien ii⸗ iciſita Nennoind n ſtleinnsg Paüſbnik léTnan Nesinesned Eanänsgunn wriu kͤ⸗ Colenderdnc bpenim Non eſt nonals kponttpn Albb' ſuprain nſliite ppi ügemrieſ Mocadiͤtſibſ de. dpi Cetlncinetine ignwd mnſirr tiiii, ichüi krlig, vob Agni emene „Pemoergonen gintei Nuſtcnesrt es. punyerti sſeipaſio:ti Peſtmecrs g tädmminnn 1i. iaee Juenriorel um:nerin dieneisni Ne diön Sinurrinudin! ens aſiezſi ekamöendeb, worimumtſaes neneſimn ged 1ſrtune:mitamr ſperamur ino r..l.4/eö NSimiſtitiaat giämarine di⸗ gädcmm. mdm m WMand lpornmis ermns K, rnimwol wdende den, rta wunl, — oz.(Mut õ uawNdanil Einicter: unt n E valintche⸗ Geniuntur rild Gineleclit nſeno⸗ S euidenti pᷣdictoꝝ duo ſũt inquirẽda.pꝛio. vtrũ virtꝰ cõ ueniẽter diuidat᷑ in quatuoꝛ ardinales.ſ.pꝛudẽtiã:iuſtitiã:foꝛtitu ₰ „ „ —„ „ , dinẽ ⁊ tẽperãtlã.2? vtꝝ virtꝰ moꝛalis cõueniẽter diuidat᷑ in iſtas.x.de qui/ bus bᷣ agit᷑ ⁊ in virtute vel in virtutes iuſtitie. Queſtio.2. ES pꝛio arguit᷑.ꝙ virtus non diuidat cõueniẽter in.a.car/ Mdinales qꝛ ſi h eſſet.Ari.qui diuiſit ᷣtutes ĩtellectuales ⁊ moꝛales in fine pꝛimi⁊ in pꝛincipio ſcòi ⁊ mo rales m. x. vel.i2.in pñti lectiõe. Et ĩ tellectualeſ in.s.in pꝛincipio ſexti.ali quã feciſſet mẽtiõem de iſta diuiſione ſed nullã fecit.quare videt᷑ ꝙ illa diui ſio nõ ſit cõueniens.qᷓ;uis eĩ locus ab auctoritate nõ teneat negatiue: nõ vi det᷑ veriſiłe ꝙ tantus ppᷣs tociẽs vᷣtu/ tẽ diuiſerit ⁊ ꝙ iſtã diuiſiõem nõ vide rit:⁊ ſi viderit nõ eſt veriſiłe ꝙ eã ta/ cuerit:ſi eam cõueniẽtem reputauerit ¶ In oppoſitũ eſt auctoꝛitas vulgata. Et tullius qui 2? rethoꝛice deſcribit æ diuidit quatuoꝛ pᷣdictas ᷣtutes.( Ad queſtiõem iſtã õmiſſis ſentẽtijs alioꝛũ dicẽda ſũt.a.pꝛio.ꝙ virtꝰ nõ pᷣt cõue/ nienter diuidi in iſtas quatuoꝛ.Lũ qꝛ ſũt alie otutes quatuoꝛ itellectuales q̃ nõ cadũt ſub mẽbꝛis buiꝰ diuiſiõis. vt j.li.6. Tum qꝛ in iſta diuiſone ponũt᷑ tres pᷣtutes moꝛales que nõ ſũt intel/ lectuales.puta iuſtitia:foꝛtitudo ⁊ tẽ perãtia. 2. dð.ꝙ virtꝰ moꝛalis nõ p̃t cõueniẽter diuidi ĩ iſtas quatuoꝛ. Zũ qꝛ h̊ ponit᷑ vna virtus iĩtellectuał que non eſt moꝛalis vel pꝛudẽtia.vt.j.li.G vbi ponit᷑ pꝛudẽtia vna de.i.ĩtelleetu alibꝰ ſupꝛa in fine pꝛimi.vbi pvſᷣe eã dinidit a ꝓpoſito cõtra moꝛales. Zuʒ etiã qꝛ multe ſüt virtuteſ moꝛales ue nõ cadũt ſub iſta diuiſione. ſicut appa ret de. S. vir tutibuſ bᷣ enũmeratis pᷣter foꝛtitudinẽ:tẽperãtiã:⁊ iuſtitiam. ʒ: dð.ꝙ virtus cõiter ſumpta:nõ põt con ueniẽter diuidi in iſtas quatuor. Cum qꝛ nec oẽs intellectuales. Lũ qꝛ nec II. oẽs moꝛales cõpꝛehẽduntin iſta diui ſiõe. 4? dð.ꝙ virtꝰ cardinalis ⁊ pꝛin cipaliſ eſt cõueniẽter diuiſa in iſtas.q Ad cuius euidẽtiã eſt ſciẽdũ ꝙ ille s tutes dicunt᷑ cardinales quarũ altera deficiẽte hoĩ:ĩ poſſibile eſt ꝙ hõ ſit ſim pliciter bonꝰ hõ:⁊ quibus ſimul hitis quacunq; alia deficiẽte neceſſe ẽ ꝙ hõ ſit ſimpłr bonus homo: ⁊ ideo tales ſhtutes dicũt᷑ pꝛicipales qꝛ reddũt pꝛiĩ cipaliter hoĩiem bonuz ⁊ dicunt᷑ cardi nales. qꝛ bonitas hois ſuſtinet᷑ tanqᷓ; per cardines ſuper eas. ¶ Hijs pꝛe/ miſſis apparet. ꝙ virtus pꝛincipalis æ cardinalis cõueniẽter diuidit᷑ i iſtas qꝛ nõ ſunt plures nec pautioꝛes cõtẽ te ſub ea:qꝛ ille oẽs ⁊ ñ plureſ tutes ſunt cardinales quarum vna deficiẽte homo nõ põt eſſe pꝛincipaliter bonuſ ⁊ quibus hitiſ hõ eſt pꝛincipaliter bo nus.ſed altera illarũ quatuoꝛ deficien te.nemo põt eſſe pꝛincipaliter bonus dato ꝙ non habeat ceteras virtutes ĩ tellectuales.puta artẽ vel ſciam vel ce teras moꝛales. puta magnificẽtiã vel magnanimitatẽ vel eutrapeliã. ſñ iſtiſ eni eſt ſalus iuxta cõe puerbiũer pᷣ dõ ad argum̃tũ de taciturnitate phᷣi ꝙ ipᷣe nũq; diuiſit ᷣtutẽ cardinalem ſi cut diuiſit virtutem cõiter ſumptam in ſuas ſpecies ⁊ virtutem intellectualẽ? in ſuas ⁊ moꝛalem in ſuas. ſi enĩ diui ſiſſet diuiſionẽ iſtam ⁊ non aliam po/ ſuiſſet ¶ Ad argumentuʒ in oppoſituz dicendum.ꝙ tullius nec virtutẽ in cõi nec intellectualem nec moꝛalẽ in ſpe ciali diuiſii in iſtas quatuoꝛ: ſed bone ſtatem hominis diuiſit in iſtas quatu⸗/ oꝛ virtutes tanq; in eius partes. —- (Aueſtio. 22. E& ſcðo arguitur.ꝙ virtus mo alis non conuementer dun⸗/ datur imn iſtas.x. vel duodeci pꝛimo.quia non omnes virtutes mo/ rales compᷣhendũtur in hac diuiſione puta virginitas. bumilitas clementia benignitas ⁊ ſic de młus alijs. 2 qꝛ mẽbꝛa buius diuiſioniſ coincidũt ſicut LBRO totum cũ pte.dicit enĩ tullius.2? retho rice.ꝙ foꝛtitudinis ptes ſunt:magnifi centia:fiducia:patientia: pſeuerantia h aũt diuidit᷑ foꝛtitudo contra magnifi centiã. quare male.¶ In oppoſitum ẽ auctoꝛitas phᷣi.¶ Sicendum.ꝙ iſta di uiſio eſt cõueniens:qꝛ oĩis virtus moꝛa lis eſt aliqua iſtaruʒ:vel pars: vel ſpe cies alicuius iſtarum vel attributa ad aliquã iſtarũ.qð declaratur ita:qꝛ oĩs virtus moꝛalis oꝛdinat appetitũ con / cupiſcibilẽ vel iraſcibilẽ:ſi oꝛdinat cõ cupiſcibilẽ:h̊ dupliciter.qꝛ oꝛdinat ip ſum:vel circa materiã delectabilẽ: vel curca materiã vtilẽ.materia nãq; hone ſta nõ eſt obiectũ huius appetitus: cũ oẽ honeſtum ſit arduũ ⁊ difficile: ꝙ ẽ obiectũ appetitus iraſcibilis.Si ergo virtus oꝛdinat appetitũ circa materia delectabilẽ:hoc dupliciter.qꝛ vel cir/ ca receptiõem:vel circa largitiõem. ſi circa receptiõem: hoc quadrupliciter qꝛ talis materia eſt delectabilis vł ſᷣʒ tactum:vel ſᷣm guſtum:vel ſᷣm audituʒ vel ̃m viſum ⁊ tocius coꝛpoꝛis geſtuʒ qꝛ fᷣm odoꝛatum:nec virtuſ ponit᷑ nec vitiũ:niſi ĩ oꝛdine ad guſtũ: ſi ergo ſʒ delectabilia tactus: ſic eſt vna ſpẽs tẽ kerantie: que dicitur caſtitas:habens ub ſe quatuoꝛ ſpecies.ſ.virginitatem caſtitatem:vidualẽ pudicitiã: ⁊ cõiu⸗/ galem fidem. Rirginitas toto temꝑe vite excludit oẽm actum veneris.vidu alis aũt caſtitas pꝛo aliquo tempoꝛe. pudicitia aũt excludit omne ſignũ ibo neſtum. Coniugalis aũt fideſ nec actũ nec ſignũ excludit:ſed oẽm modũ illi/ citum. Muic aũt caſtitati generaliter ſumpte per exceſſum:opponit᷑ luxuria que eſt ſpẽs intẽperantie habens ſub ſe 6.gradus.ſ.ſimplicẽ foꝛnicationem ſoluti cum ſoluta. Stupꝛum in coꝛru/ ptione virginũ. Inceſtum in cõcubitu conſanguinearũ vel affiniũ:adulteriũ cõtra matrimoniũ.ſacrilegiũ in coꝛru ptione ſcimonialium. ſodomiã in quo cũq; actu venereo cõtra naturã. Per defectuʒ aũt opponit᷑ ei inſeſibilitas. Si aũt circa delectabilia guſtuſ:ſic eſi alia ſpẽs tẽperantie que dicit᷑ ſobꝛie / tas:que diuiditur in ſobꝛietatẽ cibi ⁊ ſobꝛietatẽ potus. huic aũt opponitur per exceſſuʒ ĩ quãto caſtrimargia. In quali vero letatoꝛia. In mõ aũt voꝛa citas:ſed in potu ſpãliter ebꝛioſiias. Per defectum aũt faſtidioſitas.Si ãt penes delectabilia auditus:ſic eſt que dam virtus annexa ⁊ attributa tẽpe⸗ rantie que dicit᷑ euphilonitia a qua di citur euphylonicꝰ qui moderate bi delectat᷑ in auditione ſoni vel vocis in ſtrumẽtoꝛum natur aliũ vel artifitialiũ ⁊ in auditiõe dicti vel ſignationis ru/ moꝝ vel mirabilium fabularũ.Cui op ponitur per exceſſum phylonicus qui exceſſiue in talibus delectatur. per de fectuʒ vero aphylonicus. ⁊ dicitur ab a qð eſt ſine:⁊ philos qð eſt amoꝛ: x micos qð eſt fabula vł cantilena mira quaſi ſũ amoꝛe taliũ mirandoꝛum. Si ſt circa delectabilia viſus ⁊ totius coꝛ poꝛis geſtus: ſic eſt quedã virt anexa tẽperantie ⁊ ad tẽperãtiã oꝛdinata: que dicit᷑ cõpoſitio que reddit decẽtẽ geſtũ oculoꝝ ⁊ mẽbꝛoꝝ coꝛpis:cui oꝑ ponitur per exceſſum in coꝛpis geſiu curioſitas ⁊ ĩ coꝛpis motu diſſolutio laſciuia.per defectuʒ vero incõpoſitio ⁊ coꝛpoꝛalis geſꝰ remiſſio.Si ãt vir/ ꝰ oꝛdinat appetitũ circa largitiõeʒ ðᷣ lectabił:hᷣ dupłr.qꝛ vel h ẽ in ſolo lu⸗ do:vel in toto viuẽdi mõ:ſi in ſolo lu/ do:ſic ẽ eutrapelia media inter bomo lochiã⁊ agreſtẽ vitã.Si ãt in tota vita ſic eſt amicitia media inter placibilita tẽ ⁊ blãdibilitatẽ ex vna ꝑte:⁊ diſcoli am ⁊ litigiũ ex alia.Si ãt virtꝰ oꝛdiet appetitũ circa mãm vtileʒ: b duptr. qꝛ vel penes dare ⁊ expẽdere vel peneſ reddere.ſi penes expẽdere:hᷣ duptr. qꝛ vel expẽſe ſũt mediocres vł ſũt ma gne:ſi mediocres:ſic ẽ liberalitas me dia ĩter ꝓdigalitatẽ ⁊ illiberalitatẽ:ſi ſint magne:ſic ẽ magificẽtia media in anenſi⸗ ſeu ↄſũptõeʒ ⁊ ꝑniſicẽtiã Si autẽ virtus oꝛdinet appetitũ pe/ — ested luhabe usdiui lilbni appent aütorc rcabe bonun eſbonun ſenupn 1hnvtn fanerans xlpſſe ſhmits mm Phinree lene Ueteſtnn nimmna inerſoen nefonen 1 lr luia ulilun/ Mubt n Hülinoneg Cannnupna Mnant Nunmuiſluu Piün Ctüchlltden giumggi⸗ olſuirtn ripng Anmian Ddhamtüh: ndlugiii elſtt⸗ wünn Wanin, in thiſtn iiniſnns Si Aigſi t umhuir, aphianmme un noderaetii weſoni relewenr Taliiel aruine elſignationien m iadaleri n n poionisg S edan Wnis. 1 ſdis cdkmor! brlaſtmämmr: iäünmnirdn. diunis c t weiimin Iiiiin: eNvan An õ mncnps gin õ iid Süͤſt/ iiaanit reci nainit⸗ iia nedanN inti S1nn necning i⸗ nie naeid. ta Säni nes reddere debitum vtile ſic eſt iuſti tia habens ſub ſe multas ſpecies. u ius diuiſio tradetur.j.in pꝛincipio qui ti libꝛi.Et ſic patẽt virtutes oꝛdinãteſ appetitum cõcupiſcibile,.¶ Virtus aũt oꝛdinãs iraſcibilẽ oꝛdinat ipᷣm vł circa bonum:vel circa malum: ſi circa bonum hoc quadrupliciter. quia iſtud eſt bonum arduum ⁊ difficile: vel rõe ſue magnitudinis vel rõne dilationis ⁊ longitudinis in acquirẽdo:vel rõne varietatis accñtium in eius acquiſitio ne ⁊ poſſeſſione incidentiũ:vel in rõe ſublimitatis ⁊ pꝛonitatis ad caſum:ſi rõne magnitudis:ſic ẽ neceſſaria ma gnanimitas media inter kaymoteʒ ? puſillanimitatẽ:ſi rõe dilatiõis ſic eſt neceſſaria quedã virtuſ ãnexa magna nimuati que dicit᷑ lõganimitas media inter ſpem inanẽ ⁊ ſpem bꝛeuẽ.Si rõ ne varietatis accidentiũ:ſic eſt equa/ nimitas magnanimitati annexa ⁊ in ter leuẽ aĩ mobilitatẽ ⁊æ ptinacem ⁊ ĩ mobilitatẽ media. Si vero rõne ſubli mitatis ⁊ pꝛonitatis ad caſum ſic eſt hũilitas magnanimitatis cõſeruatiua qꝛ cum magnanimitas exiſtat in ſtatu honoꝛis:qui ſtatus largit᷑ hoĩ ꝓnitatẽ ad uanitatẽ illiuſ vanigloꝛioſi honoꝛiſ Indiget aliqua virtute refrenante ap petitũ ah illa vanitate ⁊ cõſeruãte en in ſua vera dignitate.h̊ aũt facit hũili tas.vt.j.declarabitur li.ꝗ.que eſt me dia inter ſuphbiaʒ ⁊ hũiliationẽ nequã ¶ Siãt virtuſ oꝛdinet appetitũ iraſci bilem circa malũ.h̊ dupłr.qꝛ vel circa malũ iminens ꝙ infert᷑ vel inferendũ de ꝓximo : vel circa malum iam illatũ Ei ð facto.¶ Si circa iferendũ hoc dupli citer. vel qꝛ põt repelli vel non:ſi ſic b dupliciter.qꝛ vel infertur a cauſa hu mana.puta ab hoſte ⁊ ſic eſt neceſſa/ ria foꝛtitudo media inter timiditatem ⁊ audatiã:vel a foꝛtuna.puta ex infir mitate curabili:vel in mari ex aliqua tẽpeſtate:⁊ ſic eſt neceſſaria virtus qͥ dicit᷑ ſecura fidentia: que multũ iuuat ad euadendũ talia pericula:ſi malum nõ poſſit repelli: tũc eſt neceſſaria tol lerãtia. Iſte t virtuteſ attribuũtun foꝛ titudini per ſiłitudinẽ mali ⁊ periculi Si ãt virtuſ oꝛdinet appetitũ circa malũ iam illatuʒ : hoc dupliciter. quia vel eſt illatũ a cauſa nõ huana: ⁊ ſic ẽ neceſſaria pacia: vł a cã hũana:⁊ ſic eſt neceſſaria mãſuetudo media inter iracũdiam ⁊ in iraſcibilitatẽ ¶ Sicen dũ ergo ad pꝛimũ in oppoſitũ. ꝙ vir/ ginitas ⁊ hũilitas continent᷑.vt viſuʒ eſt.ſub temperantia ⁊ magnimitate. benignitas autẽ ⁊ clemẽtia ꝑtinẽt ad iuſtitiã.vt videbit᷑.j.li.⸗ m doͤ. ꝙ tullius non ſũmit magnificẽtiã ſicut Ariſt.ſed ſũmit eam pꝛo ſtrenuitateꝰ hoc modo nõ ſũmit᷑ bic:nec diuidit᷑ cõ tra foꝛtitudinẽ?. (Mecto.. NRibus ãt diſpõnibus Poſt ; inueſtigauit virtutis diffi⸗ niiõeʒ. Hic ĩueſtigat eiuſ op poſitiõeʒ:ſic ꝓcedens.ꝙ pꝛio ꝓponit triplicẽ oppõnẽ: vnã inter ðſectũ⁊ ſu perabũdantiã.aliã inter defectũ ⁊ me diũ.terciã inter mediũ ⁊ ſupabũdãtiã 2 pbat duas illaꝝ.ſ.medij ad duo ex/ trema ibil Quẽadmodũ enĩ] ʒ3ꝰ cõpat extremoꝝ ad alias duas ibil Ad me/ diũ ũt oppõi Dicit ̊ pꝛĩo.ꝙ exñtibꝰ tribꝰ diſpõnibꝰ aĩe:duabus.ſ.malitijs extremis.quaꝝ vna ẽ ſupabũdãtia. al tera defectꝰ.⁊ 3? exñte media q̃ eſt vtꝰ quelibet harũ diſpoſitionũ cuilibet al teri opponit᷑ aliqualiter: nõ vnifoꝛmi ter quelibet cuilibet:que diſpõnes ex treme adinuicẽ ſunt cõtrarie ⁊ diſpo/ ſitio media:aliqualiter cõtrariat᷑ ex/ tremis.Et ſic hẽmus vnã oppõnẽ in/ ter ſupabundãtiaʒ ⁊ defectũ.aliam in ter ſupabũdantiã ⁊ mediũ.aliazʒ inter mediũ ⁊ defectum. ¶ Conſequẽter ibi LQuẽadmodũ enĩ] ꝓbat vltimas du/ as.pꝛimo a ſiłi.2: inductiue.ʒ: quodã dicto cõi. Pꝛimo ergo intendit ſic ar guere. Sicut ſe habet equale ad ma/ ius ⁊ ad minꝰ:ſic virtꝰ ad ſupabũdãti am ⁊ defcm̃:ſʒ equale oppõit᷑ maioꝛi X minoꝛi: qꝛ cõparatuʒ ad minus ipʒ LIBRO eſt maius ⁊ cõparatũ ad maius ipᷣm ẽ minus. quare ſiłi mõ virtuſ que eſt ha bitꝰ medius cõparata ad defectũ erit quedã ſupabundantia:⁊ cõparata ad ſupabũdantiã erit quidaʒ defectus: tã in paſſiõibus qᷓ; in operatiõibus. qua re ſicut ẽ oppoſitio ĩter ſupabundãtiã ⁊ deſectũ ſic erit inter mediũ ⁊ ſupa/ bundantia: ⁊ mediũ ⁊ defectuʒz. ¶ De inde ibil Foꝛtiſ enĩ Inducit bᷣ in foꝛ/ titudine ⁊ eius exemplis ⁊ temperꝗ⸗ tia ⁊ eius exempliſ.⁊ patet lĩa.¶ Se inde ibil Pꝛopter qð ⁊ pꝛoijciunt . Declarat hoc in quodam dicto cõi.d. ꝙ ꝓpter illud qð dictum eſt.qꝛ ſcʒ vni extremoꝛum opponit᷑:tam mediũ qᷓ; a liud extremũ. Inde eſt ꝙ hoĩes extre/ mi ſeu extremis diſpoſitiõibus diſpoſi ti:pijciunt mediũ.i. hoĩem medio mõ diſpoſitum:alter ad alterũ vnus extre mus vocat mediũ noĩe alterius extre mi:ſicut audax vocat hoĩem foꝛtem:ti midũ.timidus aũt foꝛtẽ vocat audacẽ Eſt autẽ ſciendũ. ꝙ hec verba viden r contraria hijs que dicta ſunt in ꝑp/ te de phylotinia.vbi dictum eſt.ꝙ ex/ tremi contendunt de media regione. vnuſquiſq; ad ſe trabendo ipᷣm. hic ãt dicitur.ꝙ ꝓijciunt mediuʒ. Mon eſt tñ aliqua contrarietas:qꝛ ſuperius age/ batur de diſpõne media.h̊ autẽ agitur de diſpoſito tali diſpõne. Hũc autẽ ita eſt ꝙ quilibʒ extremoꝝ dicit ſe medio modo diſpoſitum:⁊ ita quilibet trahit ad ſe diſpoſitiõem mediam. dicit etiaʒ illum qui eſt medio modo diſpoſitus: eẽ diſpoſitum diſpõne extrema ſibi op poſita:⁊ ita ꝓijcit a ſe ad alterũ extre mũ hoĩem medio modo diſpoſituz. Comparat oppoſitiõem extremoꝛuzʒ inter ſe ad alias duas.d.ꝙ eſt maioꝛ eis.qð pꝛobat duplici ratiõe.pꝛima. quia que longius diſtant magis oppo nuntur:ſed extrema adinuicẽ longius diſtãt qᷓ; a medio:quẽadmodũ magnũ longius diſtat a puo qᷓ; ambo diſtãt ab equali medio.quare extrema adinui/ onſequẽter ibi Sic aũt oppoſitis cem opponunt᷑: qᷓ; opponãtur medio. ¶¶ Huius rõnis ponit concluſiõem ⁊ minoꝛem. ¶ Scdam rõnem addit ibiſ Adhuc ad mediuʒ que talis eſt. Illa ſunt magis contraria que ſine ſiłitudi ne per diſſimilitudinẽ ſunt magis di⸗/ ſtantia:ſed contraria inter ſe ſic ſe hñt non autẽ cõparata ad medium.quare inter ſe ſůt magis contraria.quare cõ trariantur medio.¶ Huius rõnis põit pꝛĩo minoꝛc.d.ꝙ adhuc arguit᷑: qꝛ ex tremoꝝ ad mediũ eſt quedaʒ ſiłitudo vt aud atie ad foꝛtitudinem: que ſit᷑es ſunt in audere.et pꝛodigalitaſ ad libe ralitatẽ:que ſimiles ſunt in dare. In/ ter extrema vero eſt plurima diſſimili tudo abſq; omni ſiłitudine: et ſic ma/ xime ſunt diſtantia. Maioꝛem autem ſubdit ibil Que aũt plurimũ.d. ꝙ cõ traria determinãtur et diffiniunt᷑ per plurimuʒz diſtare. dicit᷑ eĩ ĩ pꝛedicamẽ tis ꝙ contraria ſunt:que ſub eodẽ ge/ nere poſita maxime a ſe diſtãt. quare illa que magis diſtant magis ſunt con traria.qꝛ vt dicitur.6ᷓ.topicoꝝ. ad ma gis vel minus in diffinitione:ſequitur magis vel minus in diffinuo. onte quenter ibi Ad medium autem Eõ parat oppoſitiõem que ẽ inter mediũ et ſupabũdantiã:ad oppoſitiõem que eſt inter medium et defectum.d.ꝙ ad medium in aliquibus magis opponit ſupabundantia qᷓ; defectus:in aliqui/ bus econuerſo.puta foꝛtitudini magiſ opponitur defectus qui eſt timiditas: qᷓ; ſupabũdantia que eſt audatia.¶Cir ca temperãtiã autem eſt totaliter ecõ uerſo:qꝛ ibi magis opponit᷑ ſupabun dantia que eſt defectꝰ: qᷓ; intẽperãtia que eſt ĩſenſibilitas.(¶ Eoſequẽter ſup h reddit duas cãs:vnã ex pꝑte rei ibi· Pꝛopter duas ãt cãs Aliã ex nobis ipᷣiſ. Dicit &̊ pꝛĩo.ꝙ ꝓpt᷑ duaſ cãs.vnũ extremũ magiſopponit᷑ medio qᷓ; reli quũ.vna eni cã eſt ex pꝑte rei:qꝛ alte/ rum extremum ſ̃m naturam ſuam eſt ꝓximius ⁊ ſimili medio q; reliquũ.⁊ iõ illud reliquũ magis oppõit᷑ medio ißi deſonnt guadatia ustun oppo inden⸗ gliica ſunus cude lenper⸗a Mina. minin ☚ tenpere Giname Onlin ſtleanen Mipern Nonpern ntipere öinden . jun 4 ⸗ YApürrin uman mmenontv Uetouniin ten mur in Anemg Ngerlime 1ccfimnebik nerliter⸗ Negens i⸗ wimſemm, tnupning hhlin gent mranineng⸗ fnielintiir⸗ Pkoden we — Nt cntii mmnedeii Wenis ucbeſe i Maimerſeſceii Adtänn SCNNari Ausnins di i igſn⸗ mdnen grits eoclgannnſadh smne. üphmina diſini humdine: aſtn .Adeen un it Nn mi ag ian eadifmm n il eiiwini int geſibehhicn mmeaſe in n ams negs ſonen Arpi n Knnoverſegulun oiſmuo, (one um anen i ce iiner nedin dodnrdne Adaiedindg desnags oſet eieclil iſ, rinmninn tãq; diſſimiliꝰ ⁊ diſtti: ſicut apparet de foꝛtitudine cui ſiłioꝛ ⁊ ꝓximioꝛ eſt audatia qᷓ; timiditas. ⁊ idcirco timidi tas tanquã diſſiłioꝛ ⁊ diſtantioꝛ magiſ e⸗ oppõitur foꝛtitudini qᷓ; audatia.⸗ inde ibil Alia ex nobis ip̃iſ] Aſſignat aliã cauſazʒ.d.ꝙ ad vnũ extre muʒ nos ſumus magis pꝛoni ⁊ magis inclinati qᷓ; ad alterũ. puta ad delectatiões in/ temperantie qᷓ; ad abſtinẽtias inſ. enſi bilitatis. Et ideo magis dicimus op/ poni intẽperantiã tẽperantie qᷓ inſen ſibilitatẽ. Cuius ratio eſt. qꝛ exiſtẽtes intemperati dupliciter: diſtamuſ a tẽ/ perãtia.vno? p nãlẽ pꝛonitateʒ. Alio: p malã ↄſuetudinẽ. exñtes aũt inſen ſibiles non diſtamus a temperantia niſi per malam conſuetudmem: quia non per naturalem ꝓnitateʒ. &t ideo intẽperantia plus diſtat a teperantia q; inſenſibilitas:qꝛ illa per duas di/ jias iſta non niſi per vnam. euidentiã huiuſ oppoſitio nis tria ſunt inquirẽda. Pꝛi tmo vtrũ extrema vitia magis opponãtur inter ſe:qᷓ; virtuti medie. 22 vtruz virtus minus diſtet ab vno extremo vitio qᷓ; ab alio.ʒ:vtrũ vłr ma ius bonum cõtrarietur maioꝛi malo. E pꝛimo arguit᷑. ꝙ extrema vitia magis opponãtur virtu ti medie qᷓ; inter ſe: qꝛ illa q̃ diſtant extra genus ⁊ incõfirmabilr: magis diſtant q; diſtantia infra genus ⁊ cõfirmabiłr. x.methaphiſice.ſed vᷣ/ tus media ⁊ extrema vitia diſtant ex/ tra genus ⁊ inconfirmabiłr. extrema vero inter ſe non ſic diſtant.quare ĩter ſe minus diſtant qᷓ; a virtute. MMinoꝛ habetur in pᷣdicamentis.c.de oppõne vbi dicitur. Meceſſariũ eſt autẽ omnia cõtraria vel in eodẽ genere: vel in cõ trarijs generibus eſſe:vel ipᷣa eſſe ge nera alioꝝ exñtia: albũ enĩ æ nigrum in eodem genere ſunt.coloꝛ eniʒ genꝰ eoꝛum eſt. Juſtitia vero ⁊ iniuſtitia in contrarijs generibus: quia iuuſtitie ge nus ẽ virtus. Iniuſtitie vero nequitia bonum vero ⁊ malũ non ſũt in eodem genere:ſed ſũt genera alioꝝ.¶ In op poſituz eſt determinatio phi.¶ Sicen dum. ꝙ virtus poteſt ſũmi dupliciter. vno modo pꝛo diſpõne media. 2. mo do pꝛo bonitate illi diſpoſitioni attri/ buta.que quidẽ bonitas ſᷣm phᷣm. nõ eſt media: ſed extrema ⁊ ſᷣm iſta duo virtus fundat duos modos oppoſitio/ nis.vnum vt dicit illam diſpoſitiõem. Alium vt dicit attributã bonitatẽ. Et ſʒ h̊ͥ dð.ꝙ virtus in pꝛima oppõne mi nus diſtat ab extremis diſpoſitõibus vitioꝛum qᷓ; ipe inter ſe.qð demõſtrat per ſcòam rationẽ pbr Vnea vero oppoſitione magis diſtat ab eis q; ip ſa inter ſe.quod pꝛobatur.quia omne contentũ ſub vno extremo vmus op/ poſitionis magis diſtat a quocũq; con tento ſub altero extremo eiuſdem opꝑp poſitionig: q; duo contenta ſub vno ex kemoCid mpkafer⸗g oppoſitio nõ eſt niſi diſtantia inter extremũ extre mũ:vel inter illa que induũt rationes extremoꝛum:⁊ ideo contenta ſub eo⸗ dem extremo non diſtant ſᷣm diſtantiã illius oppoſitionis: ſed in oppoſitiõe bonitatis ⁊ malitie virtus continetur ſub vno extremo. puta ſub bonitate ⁊ ambo extrema vitioſa ſub altero:quia ſub malitia. quaẽ ĩ hac oppoſitiõe mi nus diſtant vitia inter ſe q; a virne. ¶ Per boc patet rñſio ad argumentũ qꝛ concludit de oppoſitiõe que eſt bo ni ⁊ mali.pvᷣs autẽ loquuur de oppo ſitione que eſt inter diſpoſitiõem ⁊ di ſpoſitionem. — coo arguitur. ꝙ virtus nõ magis diſtet ab vno extre⸗ mo vitio qᷓ; ab altero:quia cu ius bene eſſe eſt in medio eſſe: tanto melius habet eſſe:quanto plus habet in medio eſſe:ſed bene eſſe virtuniſ eſt in medio eſſe. vt pʒ in parte de diffini tiõe sᷣtuſ. quare virtꝰ tãto meliꝰ hẽbit eẽ:qᷓ;io pł poteri ĩ medio eẽ: ſʒ vlte LIBRO rius magis habebit ĩ medio eſſe: ſi ab extremis diſtet equaliter qᷓ; ſi iequaxrr quare habebit meliuſ eſſe ab extremiſ diſtans equaliter qᷓ; ſi inequaluer di/ ſtet.tunc aũt poſito.ꝙ virtuſ non equa liter diſtet ⁊ poſito ꝙ ſit aliqua alia di ſpoſuio equaluer diſtans.ſequit᷑ ꝙ il la diſpoſuio que non eſt virtusſit me- lioꝛ qᷓ; diſpoſitio que ẽ virtus.(¶ In op poſitum ſunt due demoſtratiõeſ phᷣi ſũ pte a duabus cauſis¶ Sicendũ ergo. vkr ois virtus exiſtens inter duo ex trema vitioſa:de neceſſitate diſtat ma gis ab vno⁊ minus ab altero. qð de/ claro ſic.Quoniã vt dictum eſt ſupꝛa. virtus conſiſtu in medio non in medio ſm rem:ſed in medio quo ad nos.me diũ aũt fᷣm rem ⁊ mediũ quo ad nos: nũquã poſſunt in idem coincidere cir ca virtuiẽ:qꝛ mediũ vᷣm rẽ diſtat equa liter ab extremis. mediũ auteʒ quo ad nos conſiſtit in hoc ꝙ eſt reſecare ttũ de extremis q;tuʒ ſunt diſcõuenientia nob. Hijs pᷣmiſſis arguo ſic. Eo mo do ⁊ tm̃ virtus diſtat ab extremis quõ ⁊ quãtũ:extrema ſunt diſcõuen entia nobis:ſed extrema inequaliter ſunt di ſcõueniẽtia nobis. Impoſſibile nãq; ẽ ꝙaliqua duo diuerſarũ ſpecierũ equa liter nobis vel fini noſtro cõueniãt vel equaliter diſcõuenidt.tũc eni due ſpe cies in vniuerſo eſſent peniius equa/ les.ꝙ negat᷑ ab oĩibuſ.quare virtus in equaliter diſtabit ab extremis.( Exẽ plũ totius rõis eſt:qꝛ foꝛtitudo eo mõ T tĩ conſiſtit inter audere ⁊ timere: quõ ⁊ quãtũ audere⁊ timere nobiiſ cõ ueniũt ⁊ diſcõuemiũt:qꝛ quatũ alteruʒ iſtoꝛũ nobiſ diſconuenit tm diſtat a foꝛ titudine:⁊ quãtũ nobis cõuenit tantũ accedit ad foꝛtitudinẽ: ſed nobis ⁊ fi ni noſtro magis diſcõuemit timere qᷓ; audere:qꝛ foꝛtitudo noſtra magis di/ ſtat a ſupabũdantia timoꝛis qᷓ; a ſup/ abundantia audatie.Et econuerſo de defectu huius ⁊ illius.¶ Mer b̊ patet rñſio ad obiectũ: qꝛ ꝓcedu de medio fm rem non de medio quo ad nos. vt apparet ex dictis. Aueſtio. 26. NES 3. arguitur. ꝙ non vłr ma ius bonum: ↄriet᷑ maioꝛi ma lo. pꝛimo.qꝛ virginitas ẽ ma lus bonũ qᷓ; cõiugalis caſtitas cum ſit excellentiſſunꝰ gradus tẽpantie: ſʒ cõ trariũ virginitatis.puta ſunplex foꝛni catio non eſt maius malũ adulterio ꝙ eſt contrariũ coniugalis caſtitatis. 2 qꝛ diligere inimicũ videt᷑ maius bonũ qᷓ; diligere amicũ:cum iſtud ſit virtuo/ ſius et difficilius:et tamẽ odire amicũ peius eſt q; odire inimicũ. 32 qꝛ pꝛu dentia videtur maiuſ bonũ qᷓ; iuſtitia: cum ſit eius regula:et tñ iniuſtitia pe ioꝛ eſt q; impꝛudentia:cũ iniuſtitia le ge puniatur et dãnetur nõ tñ ipꝛudẽ/ tia.quare non vłr maius bonũ contra riatur maioꝛi malo.¶ In oppoſitũ di⸗ citur.j.li.S.q optimũ contrariat᷑ peſſi mo. hoc idẽ apparet inductiue in pꝛi cipio ſeptimi:vbi oꝛdimnãt᷑ ex vna pte tria bona.ſ.continentia:virtus hũana et bõitas heroyca. Continẽtia vero ẽ bona:ſed virtus humana melioꝛ: ſed bõitas heroyca eſt optima.Tria vero mala ex altera ſcʒ beſtialitas contra/ ria bõitati heroyce.Halitia contra/ ria virtuti humane:et incõtinẽtia con traria cõtinentie. Iſta vero eſt mala: ſed malitia peioꝛ:ſed beſtialitas peſſi ma.Ex qua cõparatione patet. ꝙ qᷓ; to bonum eſt maius:tanto contrariuzʒ eius eſt peius¶ Eicendum. q contra riuʒ poteſt ſũmi dupliciter. vno modo ꝓpꝛie.Alio modo large pꝛo quocũq; pꝛopoſito: et ſᷣm bᷣ dico duo.pꝛimo q; contrarium pꝛopꝛie ſumptum maio⸗/ ris boni vlłr eſt peius qᷓ; cõtrarium mi noꝛis ¶ Scdo. ꝙ b nõ eſt verum de cõ trario large ſumpto. ¶ Pꝛimum pꝛo batur ex oꝛdine ſex pꝛopoſiuonũ ſub ſcriptarum. quarum pꝛima eſt. ꝙ vir/ tus et eius cõtrariũ pꝛopꝛie ſũptũ ſũt circa eandẽ materiã.2 ꝙ quãto circa aliquã materiam cõtingit opari meliꝰ tanto contingit operari peius. 3 σ£ fueeh Gtapp nalitar creapt⸗ iomelo⸗ izoen tinin lawote npté nunnin ſallu l Gſtuman guntnn wen dhennft finks wnrün⸗ uß Gberri ſuegeg ſund gimg Alwnah Muighmmn cßlarm Mmijllwai euhpar nopserhn ſieepvſe opruniben hwpſnen Aiin l dsian Beganaſinhet unsmdimmin Nuugilscafite Meünkinastd EnmMidiN Nnmind zen uinſ iq; in Wrettüinuſtmn dennecämunnm dinem nötinr⸗ h wans orüm alo ropwiiͤsn opümüammmii renaen bi Ndnäiamg mentua:ninstün ra. Connnimutti uman neſo:: Kophima. Crum beſtialis conna, e. Mahna rd, e:etincötinitu e Ta vero eſtni ſeabeſclins Mdne der g Naimedannd Rn dupnCnn. Mn nodo epd a ei nino properiM eſt aidnm 1 . za wnde o bde N r erpetſtinn huchg vnaqueq; virtus eſt optime operatiua circa ppꝛiã materiã. 4 ꝙ vnaqueq; malitia vitioſa eſt peſſime operatiua circa pꝛopꝛiã materiã. ꝙ virtus qᷓ; to melioꝛ tanto eſt circa materiã circa qᷓ; operari contingit melius. 6? ꝙ vi tiũ quãto peius eſt:tanto plus eſt cir/ ca materiã circa quã peiuſ operari cõ tingit. Ex quo ſequitur. ꝙ circa omnẽ materiã:quanto virtus eſt meliuſ ope ratiua ⁊ per cõſequenſ magis bona tã to vitium cõtrarium ꝓpꝛie ſumptũ cir ca eandem materiã eſt peius operari X per cõſequẽs maius malum. Et ſie babemus vłr ꝙ cõtrariũ pꝛopꝛie ſum ptũ maioꝛis boni eſt maius malum qᷓ; contrariũ minoꝛis boni. (Scoͤm ꝓbat᷑ quia quanto bonũ eſt meliuſ tanto ma gis excludit quecunq; mala: ſiue mag ſiue pua. quanto autẽ eſt minus bonũ tanto minꝰ excludit de malis.Ex quo ſequitur ꝙ minus bonũ põt ſtare cum aliquo malo:cuzʒ quo non poteſt ſtare maius bonum. Illud aũt malũ cũ que poteſt ſtare minus bonũ eſt minus ma lum:q; illud cũ quo pꝛedictũ malũ ſta re non poterat:qꝛ malũ quãto maius tanto plus excludit de bono. ¶Hijs pᷣ miſſis arguo ſic.Omne malum repu/ gnans maioꝛi bono eſt cõtrariũ ei:lar go modo ſũmendo contrariũ: ſed mi/ nus malũ poteſt repugnare maioꝛi bo no ꝙ nõ repugnabit minoꝛi bono.qua re minus malũ largo modo erit cõtra riuʒ maioꝛis boni.¶ Per b ad argu menta ad pꝛimũ dð.ꝙ cõtrariũ ꝓpꝛie ſumptuʒ virginitatis non eſt habitus foꝛnicarius:ſed ſicut virginitas eſt ha bitus receſſiuꝰ ab omni imũditia actꝰ venerei:ſic babitus ei contrariꝰ eſt ha bitus adbeſiuus oĩ imũditie actus ve nerei tã foꝛnicatõis:tã inceſtus:tã ſtu pꝛi: tã adulterij:tã ſacrilegij:qᷓ; ẽt cu/ iuſtibet ſodomie. Mõ ei carere vel pꝛi uari virginitate eſt contrariũ virginita tis: qꝛ põt habere habitus interme/ dios bonos vel malos aliquis carens virginitate ⁊ eius cõtrario. ¶ Ad ᷣm dicendũ.ꝙ diligere amicnʒ ⁊ diligere inimicum poſſunt cõparari dupliciter vno modo per ſe ⁊ ſolitarie. puta dile ctio amici ſine dilectione inimici ⁊ e/ conuerſo. Et ſic accipiẽdo dico ꝙ me lius eſt non diligere imnimicũ:qᷓ; dilige re inimicũ:non diligendo amicũ. vt.j declarabitur li.q. Hec valet ꝙ dicitur de difficultate: qꝛ nõ oĩs difficultas fa cit ad maioꝛeʒ bonitatẽ virtutis: ſicut videmus ꝙ actus foꝛtitudinis eſt diffi cilioꝛ qᷓ; actus iuſtitie:nec tũ pꝛopter hoc dicitur melioꝛ.Alioꝛpoſſunt cõpa rari ſũmendo ex vna pꝑte ſolaʒ dilectõ nem amici:⁊ ex alia dilectionẽ amici ⁊æ inimici:⁊ h̊ non curreret cõparatio quia tunc diceretur ꝙ ſicut dilectio a/ mici ⁊ inimici melioꝛ ẽ: q;ᷓ dilectio ſo lius amici:ſic eius contrariũ pꝛopꝛie ꝙ eſt odiũ amici ⁊ inimici peius eſt qᷓ; odiuʒ ſolius amici. (ad terciũ dicẽ dum.ꝙ ſicut iniuſtitia eſt pe ioꝛ q; im/ pꝛudẽtia:ſic iuſtitia eſt melioꝛ qᷓ; pꝛu dentia.vt videbitur.j.li..vł.õö. . ¶ Mectio. 9. Aoniã quidẽ igit᷑ Poſtq;ᷓ ðᷣ clarauit ꝙ virt' moꝛalis cõſi ſtit in medio. Hic docet inue nire otutis mediũ.pꝛiĩo tñ pᷣmittit epy logũ pᷣdictoꝝ. 2? ſubdit vnũ coꝛrelariũ dicendoꝝ ibil Yõ ⁊ difficile ẽ ʒ: deſcẽ dit ad ꝓpoſitũ ibil NPꝛopter qð oʒ cõ iecturãtẽ Dicit ergo pꝛimo ꝙ ſufficiẽ ter dictũ eſt. ꝙ virtus moꝛalis eſt me dietas ⁊ qualiter ẽ medietas.Et qĩ duaꝝ malitiaꝝ ẽ medietas ⁊ qm̃ ẽ me dietaſ que cõiecturatrix ẽ medij ꝙ me anbdin in paſſiõibꝰ ⁊ opatiõibuſ Cñr ibil Joo ⁊ difficile Subdit coꝛ relariũ.d.q iõ eſt difficile hoĩez eẽ vel fieri ſtudioſũ: qꝛ ad eẽ ſtudioſũ reꝗrit᷑ inuenire medium in paſſionibus:⁊ o/ perationibus: ſed iſtud eſt valde diffi cile.quare difficile eſt hoĩeʒ ſtudioſuʒ eẽ. QAð ãt mediũ ĩueniẽ ſit difficile. pʒ pſiłe de inuẽtione medij in circulo qꝗᷣ ñ ẽ poſſibik cuilz: ſʒ ſciẽti. ſic ãt iraſci w eſt paſſio: facile ẽ cunlibʒ:⁊ iteꝝ ſaci IIBRO le eſt dare argentũ ⁊ cõſũmere ꝙ eſt o peratio:ſed iraſci vel dare cui opoꝛtʒ ⁊ quantũ opoꝛtet: ⁊ quãdo opoꝛtet⁊ cuius gratia opoꝛtet: ⁊ qualiter opoꝛ tet:nõ eſt facile nec poſſibile cuilibet qꝛ ſic iraſci:vel dare:ꝓpꝛiũ eſt virtuti. Iſtud ei eſt dare vel iraſci bene ꝓpter confoꝛmitatẽ paſſionis vel opationis ad debitum opandi vel paſſiõem reci piendi. asfenan rarum ꝓpter dil ficłtatẽ ⁊ raritatẽ operiſ virtuoſi. Eſt etiam laudabile ꝓpter dignitatem:qꝛ iſtud eſt dignum laude ⁊ pᷣmo: eſt eti am bonum ppter honeſtatẽ qᷓ; in ſe bʒ DSDeinde ibil Pꝛopter quod opoꝛtzʒ BSeſcendit ad ꝓpoſitum dans de in, ueniẽdo medium:quadruplex docum̃ tum f̃m ibil Intendere aũt opoꝛtet ]. Terciũ ibil In oĩ autẽ maxime Quar tum ibil Sifficile ãt] Nꝛimũ ſũmitur ex hitudine medij ad extrema.qꝛ dem̃ eſt ſupꝛa.ꝙ oĩs virtus magis diſtat ab vno extremo qᷓ; ab altero: ⁊ ideo docu mentũ eſt iſtud ꝙ quicũq; vult inueni⸗ re medium:opoꝛtet ꝙ maxime fugiat extremũ virtuti magis cõtrariũ. Iſtud declarat per exemplũ cuiuſdã qui mo uebat nauigãtem de cuſtodia nauis: qͥᷣ ex vna pte habebat vndas mariſ ⁊ ex altera pte fumũ obumbꝛãtem nauem extra fumũ ⁊c extra vndam: magiſtam̃ fugias vbi eſt maius periculum: qꝛ li⸗ cet vtrũq; extremũ ſit peccatum: vnuʒ maius:⁊ alterum minus:qꝛ igit᷑ me⸗ diũ tenere eſt valde difficile.in 2? na⸗/ uigatione magis recedet᷑ a periculo: ſic eſt in ꝓpoſito.duo extrema vitia ſũt ſicut fumus ⁊ vnda:quoꝛum vtrũq; fu giendũ eſt tanq; malum:magis tamẽ illud ꝙ virtuu eſt magis cõtrariũ ⁊ ſic poterimus puenire ad mediũ.Con/ ſeguẽter ibil Intendere aũt opoꝛtet ¶ Ponit ſᷣm documẽtum qð ſumit᷑ ex natura naturali ꝓnitate ꝙ eſt iſtud:ꝗ/ cũq; volens virtutis mediũ inuenire: debet ab illo vitio ad ꝙ magis pꝛonꝰ eſt maxime declinare. Si aũt ignoꝛet yvitium ad ꝙ maxime ꝓnus elſt cõſide/ ret delectatiòem ⁊c triſiitiam ſupueniẽ tem:qꝛ ad illa maxime pꝛonus eſt:in uibus operãdo maxie delectatur. lsar hᷣ ãt dat exẽplum dicẽs:ꝙ quẽ admodũ ligna naturałr toꝛtuoſa ſi ad oppoſitã pteʒ trahantur fient recta: ſic nos ſi ad ꝑtez oppoſitã noſtre pꝛo nitati trahamur efficiemur recti mue/ nientes mediũ virtuoſuʒ. ¶ Eoſequen ter ibil In oĩ aũt maxie Ponit terciũ documentũ.ꝙ ſũmitur ex parte volu⸗/ ptatis generaliter ſũpte. Et eſt iſtud quicũq; vult mediũ inuenire debet de lectatiõem fugere:qꝛ nullo mõ poſſu/ mus iudicare viʒ ⁊ poteſtatẽ eius tra hendi hoĩeʒ ad peccatũ anteqᷓ; expti fuerimus ipam.¶ Ad boc inducit exẽ plũ de helena trolana: que dicit᷑ fuiſſe tãte pulchritudinis:q nullus poſſʒ ah ſtinere ab eius concupia:ſpecie illiꝰin ſpecta.vnde recitatur ꝙ quidã phᷣſ au diens in ſtudio ſuo:ꝙ nemo vidẽs tan taʒ pulchꝛitudinẽ mulieris:poterit ea non concupiſcere:qui ꝓpꝛiã virtutẽ ꝓ bare volens ad eà prexit:qua viſa ſta tim exarſit in eius cõcupĩia. Et iõ ple bis troiane ſeries decreuerant nõ eſſe certandum cuz tẽptatiõe ſurgẽte ex aſ pectu illius helene:ſed qui caſtitatem cuſtodire vellet aſpectũ helene fuge- ret.¶ Hoc mõ eſt de voluptate.qui eĩ vult virtutis mediũ inuenire:vel muẽ tũ cuſtodire:debet a voluptate ⁊ a vo luptatis fantaſia cogitatione aĩm deuiare dicẽſ: fuge:fuge. ¶ Köſequẽter ibil Difficile aũt Monit quartũ docu mentũ ꝙ ſũmit᷑ ex pꝑte difficultatis ĩ in ueniẽdo mediũ.Et ideo pꝛimo iſtam difficultatẽ exponit. ⁊ 2⁰dat remediũ cõtra difficultatẽ ibi Sed qui quidẽ Dicit ergo pꝛio ꝙ h̊ mediuʒ inuenire cũ tribus pᷣhbĩius documentis eſt valde difficile ⁊ in ſingularibꝰ in quibꝰope⸗/ ramur maxie:qꝛ nõ eſt facile determi nare pꝛeciſe qualiter ⁊ in quibus ⁊ ĩ quantũ tempuſ opoꝛtet:vel non opoꝛ tet operari:ſic vel ſic. Euius ſignũ eſt qꝛ nos qñq; laudamꝰ hoĩes ab ira pł giepenet hiſdetob. ſiereedet focamus f Prrſened enog il ſcedenba n od minms! ſatelilegn Atawetonn Pſunaitu. cnactiſee urtte mctele täged ſütutan ſrgncds Pucene ven gob da bocit giti ust huul duora ſroſfalue. Onnimtni ſig d wla ni rlnan Nmchnnen Wnpoenm Gchetope e Akewnt beu. Snngedkregnn czhzaein inſerederſei Anqroz cce krdene Peini ſetrcieniitb negscinana e naure nans femitrennggn nceemintie te einne nſiltneen curg gdiſb iwy erpſiiin Riiee M remn müſimi cigertm ſial gcipia. Kiͦſ⸗ emeuerantnii mmie ipireli ſed qui cliaen cau belene ſuge, e luptne. mis zinuenke:A taNrme den 14 in r Ku 4) nugean — Etideo enin mi.42 Aluch ti ii goneinz Begie mniri nfin S imtſie Zna nſe in⸗ ian hiudl . quã opoꝛtet deficiẽtes ⁊ eos vocamuſ mãſuetos.qñq; vero laudamꝰhoies in ira excedẽtes ⁊ alios grauãtes ⁊ eos vocamus viriles. 2? ibil Si qui qdeʒ Dat remediũ cõtra iſt difficultatem dicens. ꝙ ille qui parum trãſgreditur recedens a medio ⁊ accedẽs ad mai* vel ad minus nõ vituperat᷑ tanqᷓ; vitio ſus:ſed ille qui plus ⁊ notabiłr rece/ dit a medio vituperat: qꝛ taliſ nõ latz in ſua malitia:cum gs ſit ille terminuſ circa quẽ recedens a medio nõ vitupe ratur: vltra quẽ recedens vituperat᷑ non eſt facile explicare ſermone: ſicut nec aliquid aliud ſenſibiliũ.talia nãq; hũñt iudicium in ſingularibus ⁊ in ſen ſu:qui quidẽ ſenſus eſt vnũ pꝛincipiũ pꝛudenuie a quo dicit᷑ bomo ſenſatus per quem recte iudicamus de ſingula ribꝰ agibilibꝰ qñ ⁊ vbi ⁊ quõ ſũt agẽ/ da.bhoc ãt qꝙ dictum eſt ad minus iſtud oñdit qm in oĩibus hitus medieſt bo/ nus ⁊c laudabilis. ( einde ibi. De/ clinare ãt Zat documẽtum ex iam oñ ſa difficultate ſũmẽdum. &t eſt iſtud:ꝗ cunq; vult virtutis mediũ inuenire: dʒ qñq; ad defectũ: qñq; vero ad ſuꝑabũ dantiã declinare. Sic enĩ tẽ ptando ⁊ ꝓbando ipᷣm mediũ qð eſt bonũ ⁊ vir tuoſum poterimus adipiſci. ſic enĩ di/ cit Apoſt. Oia pꝛobate qð honum eſt tenete. ((Auehio. 26. S euidẽtiam iſtoꝝ documen toꝝ querẽdũ eſt. vtrum doctri M—krna ſup inuentiõem medij tra ita ſit vera ⁊ bona. Et arguit᷑ ꝙ non pꝛimo. qꝛ oĩs requirens debet doceri: quo oʒ ipʒʒ accedere non ſolũ vñ oʒ ip ſum recedere:ſed doctrina iſta nõ do/ cet quo oʒ accedere:ſed ſolũ vnde oʒ recedere. ꝛimũ nãq; documẽtũ dicit eſſe recedendũ ab extremitate virtuti magis cõtraria.Scom ab extremitate nie nature magis inata. Lerciũ ab ex tremitate magis voluptuoſa. Quartũ indeterminate dicit de vtraq; extremi tate.quaẽ iſta doctrina nõ docet vt dz 2 ſpäliter oſtendit᷑ ꝙ nullum de hijs documẽtis ſit bonũ.pꝛimo quidem ꝙ; pꝛimũ ſit ocioſum: qꝛ illud documẽtuʒ eſt ocioſum per ꝙ nullł vel nibil docet᷑ niſi illud qð ſcire ſupponit᷑: ſed in pꝛi mo documẽto ſupponit᷑ ꝙ doct pᷣſciat medium:nõ eni põt ſcire ꝙ duaꝝ ex/ tremitatũ magis diſtat a medio nõ pᷣ/ cognito vbi eſt mediũ.quare documẽ/ tum eſt ocioſum. ¶ Scm oñdit᷑ ꝙ fʒ ſit aliꝗqbꝰpicłoſũ:qꝛ aliꝗ ſũt bñ nati.⁊ aliꝗ male nati. vt.. li.ebñ nati nõ ſũt magis ꝓni ad stutes q;ᷓ ad vicia: ſicut male nati:magiſ ad vicia qᷓ; ad ᷣtuteſ. quare ſi iux illud documẽtũ debet gſ; fugere ea ad que magis ꝓni ſunt. Se quit᷑ ꝙ bene nati debeãt fugere virtu/ tes:ſicut male nati vicia. 3oñdit᷑.ꝙ; terciũ ſit erroneuzʒ:qꝛ ſi iuxta ipᷣm de/ bemus fugere delectabilia: cuʒ opera virtutũ ſint per naturã maxime ðlecta bilia:ſequeret᷑ q inueniẽdo medio s tutis: deberemꝰ fugere opa virtu.Cu ius oppoſitũ dictũ eſt ſupꝛa ĩ parte de generatiõe virtutiſ. 4 oñdit᷑.ꝙ quar tum ſit incertum: qꝛ non dicit determi nate aliquẽ terminũ ad quẽ opoꝛteat accedere:ſed ſolũ pᷣcipit ire ⁊ redire. In oppoſitũ eſt auctoꝛitas phi. dõ gF cuz phᷣo.ꝙ doctrina iſta bene ite llecta eſt bona:ſalubꝛis ⁊ ſancta. ꝙ oñditur pꝛĩio per exẽplũ:qꝛ ſicut mediũ circuli debet inueniri pꝛius inuentis quatu/ oꝛ punctis que ſunt in circũferẽtia cir culi: æ extra mediũ ĩter que due linee ptracte faciẽt crucem in medio circuli 2 in puncto interſertiõis inueniet᷑ me diũ circuli:ſic cõſideratis quatuoꝛ pũ ctis extra mediuz virtutis: videlicʒ ex tremitate virtuti magna cõtraria ? ꝓ nitate nobis innata: æ voluptate novᷣ oñſa: aliqualiter per nos ſenſata æ difficultate in acquiſinõe virtutis nob oppoſita¶ Iſtis mq; quatuoꝛ punctis circũferẽnbꝰ cõſideratis ⁊ declinatis innenitur in eoꝛum medio: mediũ vir⸗ tuoſum: ſed iſta quatuoꝛ documẽta do cent iſta quatuoꝛ cõſiderari a declina ri. quare rciſſime docẽt vtutiſ mediñ in i LIBRO uenire. 2? idẽ oñditur rõe:qꝛ illa do/ ctrina pfecte quãtũ eſt poſſibile docet finẽ ſuũ inuenire:que docet omneʒ de uium erroꝛẽ cauere:ſed iſta eſt huiuſ⸗ modi.g ⁊ c. Mioꝛ declarat:qꝛ omne deuiãs a me dio virtuoſo deuiat vel in ducendo ad maluz vel ꝓhñdo bonum Si inducẽdo ad malũ:h dupłr.qꝛ ĩidu cit ad malum: vel per modũ ĩpulſiui: yvel per moduʒz attractiui. Si pꝛĩio mõ ſic eſt naturalis ꝓnitas appetitus ſen ſitiui que docet᷑ caueri in ⁊?2 documẽto Si 2. ſic eſt voluptas appᷣhẽſa attra hbens ad ſe ⁊ ad malum que docetur — caueri in tercio documento.(Bive⸗ niat:quia ꝓhibet bonuzʒ: hoc duplici/ ter:qꝛ ipᷣm bonum excludit foꝛmaliter vel ab ipᷣo retrabit occaſionaliter. Si pꝛio modo:ſic eſt extremitas maxime vicioſaæ maxime virtuti oppoſita:que docetcaueri in pꝛimo documẽto. Si 22 modo ſic eſt difficultas in generatione virtutis nobis oppoſita:que docet᷑ ca⸗ vueri in 4 documento:qꝛ varietas de/ clinãdi nunc ad maius nũc ad minus reuertit difficultatẽ: ⁊ tollit faſtidium ⁊ ꝓhibet contra difficultatẽ remediuʒ Ad pꝛimũ ergo dð.ꝙ ſuppoſito q oĩs vtens libero arbitrio tendit conti nue vel ad bonũ vel ad maluz: ſufficit ꝙ docet᷑ non tendere ad malum: qꝛ ſi non tendat:veniet ad bonũ.⁊ idcirco phs docuit declinare quatuoꝛ vias dui centes ad maluzʒ: ⁊æ abducẽtes a bono quib dimiſſis vnuſquiſq; vadit ad bo num q eſt medium virtuoſuʒ.¶ Ad Fʒ dð.ꝙ pꝛimũ documẽtũ nõ eſt ocioſum ſupponit enĩ tm̃ in generali cognitio/ nẽ extremoꝝ ⁊ medij:ſʒ in ſi päli igno rat mediũ.Et idcirco in hoc documen to docet᷑ quõ ex notitia generali extre moꝛum medij perueniat᷑ ad notitiã ex perimẽtalẽ ipᷣiuſ medij:ꝙ fit declinan do ab extremis: ⁊ maxime ab extre⸗ mo virtuti maxime cõtrario (ld ali ud dõ. ꝙ płᷣs h loqtur de pnitate ap/ petitus ſenſitiui:que nũquã tendit ad bonũ:ſed in aliquibus minus cõtraria tur appetitui rõnali q;ᷓ alijs: æ iſti di⸗ d terci cunt᷑ bene nati ⁊ ulli male. um dð. ꝗ pł̈s loꝗtur de delectatiõe ⁊ delectabilibꝰ appetitus ſenſitim que pᷣcedunt generationẽ virtutis nõ de ðᷣ lectatione appetitꝰ intellectiui que ſe quit᷑ generatiõem virtutis de quibus tu arguis. Ad quartũ dð.nõ põt de terminate ſciri in ſingularibꝰ agibili/ bus qñ opoꝛtet declinare ad maius ⁊ qñ ad minus vel quãtuʒ vel quõ. Iſta vero notitia non põt cadere ſub doctri na.vt ſupꝛa declaratũ eſt li.j quare ñ fuit poſſibile de iſto docum̃to aliqd ali ud declarare. õ Explicit liber Scus. Incipit liber Tercius. ¶ KEectio pꝛima. Irtute itaq; ⁊ circa paſſiões 2 opatiõeſ exi ſtente] Poſt qᷓ; pvᷣſ determi nauit ð fine s mo. Et de ge⸗ neratiõe ⁊ diffinitiõe: multiplici cõ ditiõe virtutis in 2?2 Hic ĩ ʒedetermiat de pꝛincipijs ⁊ cauſis virtutisPꝛo cuiꝰ euidẽtia eſt ſciẽduʒ.q ad genera tiõem virtutis pñt cõcurrere tria gene ra actuũ:qꝛ vel actꝰ intellectꝰ:⁊ actus voluntatis:⁊ actus inferioꝛis virtutis Actus aũt volũtatis ſũt in duplici ge/ nere:qm̃ aliqui ſunt circa finem: ⁊ ali qui circa ea que ſunt ad finem. Circa finẽ vero eſt actus qui dicit᷑ voluntas. Circa ea que ſunt ad finẽ eſt actuſ qui dicitur electio. Oẽs ãt actus intellect⸗ concurrẽtes ad generatiõem virtutis. poſſunt cõpꝛebendi noĩe cõſilij. Act⸗ vero inferioꝛum virtutũ:non cõcurrũt ad cãlitatẽ virtutis niſi pꝛo quato ſüt voluntarij ⁊ a volũtate impꝑati:ſed qꝛ notitia volũtarij dependet ex cogniio tutis in li.pꝛi/ le loliti vlolita bis Ntoſice fnuolürane git wolirn lerminanst lcnigf Mhranape erwl ſobiroiü lotidee ſbi⸗ wi i Pmüce imcd folin⸗ ſcgi Ubasef gulblpfin ſiot m 1 ütor Noffunrlv⸗ umnet fit ſegaenare ſosdenme⸗ pt iwpiitz Putfnocnn öni Mnafelnei⸗ Pntithes xn Adſnanen wn mpdnrnn⸗ nest ahrör⸗ ſöbest e⸗ ludestn felmiſenenan d feniſtöen cht ge dictin ui. De onng dfembuentn ſeber ggern mikerpin hſtolümic, Minon pokri R uenr wenz, rns iniin nman min erlnge adnan Anen; gin 1ladereibn iioanin d bberScds. ber Ters. d um. Pweür an is 1ürſen ſene ſï oiſoen Nuantö ſn nis inli pei õ 1 Bi iywenin cals nmnus ſctarz.ad icamereniſ ab inelece ns infenort irms ſrin ule⸗ tcrcafen Peim dinnl ACns qui dil ind mican co Hisiin, guamiene retrni nor . ( imuSNIIN tiwine nne r, xpendalnt — Kege, ne vuolũtarij:ideo pb̈s volens agere de volũtario. pꝛi- agit de iuolũtario. ¶ Hijs pmſſiſ ſciendũ.qꝙ in bᷣ libꝛo płs ſic ꝓcedit:qꝛ determinat pꝛiĩo de inuolũtario.2? de volũtario ibil Exñte aũt iuolũtario ʒ? de electiõe ibil De/ terminatis ãt volũtario q· de conſilio ibil Cõſiliant᷑ ãt vtrũ ? de voluntate ibi. Atiqʒ voluptabili] Agens ãt de ĩ uoluntario. pꝛimo pꝛobat determinan dũ eſſe de volũtario ⁊ ĩiuolũtario.2. de ſcribit iuolũtariũ cõiter ſumptũ ibil vi dent᷑ ãt ʒ? agit de inoluntario p violẽ tiã ibi Niolentũ ãt ꝗ? de inuolũtario per ignoꝛãtiam ibij Qð ãat per igno/ rãtiã] ¶zο tägit duo media ad ꝓbandũ ꝙ ad moꝛalẽ pbᷣm agentẽ de virtutib ſit neceſſariũ determinare de volũtario ⁊ ĩiuolũtario. Et pꝛimo põt ſic argui. Meceſſariũ eſt pbis intendẽ tibus de virtute determiare de hijs in quibus fiunt laudes ⁊ vituperia: ve/ nia ⁊ miſericoꝛdia. Sed in opatiõibꝰ ⁊ paſſiõibus circa quas eſt moꝛalis s tus:fiunt laudes ⁊ vituperia ſi ſũt vo/ luntarie ⁊ fit venia: ſed nõ ſũt volũta rie.quare neceſſariũ eſt phis intẽden/ tibus de virtute determinare de volun tario ⁊ inuolũtario.¶ Huius rationis ponit pꝛimo virtuteʒ minoꝛis. ⁊ 2. cõ cluſiõem ibi Nolũtariũ ⁊ iuolũtariuʒz loꝛdina ſic litterã. Heceſſariũ eſt phiſ intendẽtibus de virtute determinare æ diſtinguere voluntariũ ⁊ ĩuolũtariũ ſuppoſito ꝙ virtus exiſtat circa paſſio nes ⁊ opatiões:⁊ ſuppoſito ꝙ in paſ ſiõibus ⁊ opatiõibus volũtarijs fiant laudes ⁊ vituperia ⁊ ĩ nolũtarijs veĩa vel miſericoꝛdia. Abi ſciẽdũ. ꝙ venia dicit remiſſiõem culpe ⁊ pene:mia tñ addit qꝛ dicit illã remiſſiõeʒ ⁊ cũ hoc ſubuẽtiõöem ¶ Et 4 medio põt ſic ar/ gui. De omni ꝙ eſt vtile legiſſatoꝛib ad retribuendum honoꝛes penas: debet agere moꝛalis pᷣs. Iſta ſup⸗ ponit᷑ ex pꝛimo libꝛo: ſed volũtarium ⁊ ĩuolũtariũ eſt vtile legiſſatoꝛibꝰ.alit eni non poſſet iuſte retribuere honoẽſ III. Seinde ibi Nident᷑ at] ðſcribit iuo dignis: penas indignis. quare ⁊c. untariũ cõiter ſumptum. d. ꝙ iuolũta/ ria vident᷑ eſſe opa per violẽtiã: vel ꝓ pter ignoꝛãtiã facta.¶ Abi ſciẽduʒ. ꝙ voluntariũ ⁊ ĩuolũtariũ pñt dici:vł de pꝛicipio opante:vł ð ipo ope.hᷣ aũt ſũ mit ea phs vt dicũt᷑ de opere: pñt tam̃ fũmi cõfoꝛmiter: vt dicũtur de opante dicendo.qꝙ ĩuolũtaria opantia: ſũt illa que per violẽtiã vel ꝓpter ignoꝛãtiaʒ operãtur.¶ Seinde ibi. Niolẽtũ autẽ Agit de iuolũtario per violentiam ſic ꝓcedens.qꝛ pꝛĩo deſcribit buiuſmodi iuoluntariũ.2 mouet vnuʒ dubium de hijs que fiũt timoẽ maloꝝ ibil Quecũ q; aũt ꝓpter timoꝛẽ ; remouet alteꝝ de hijs que fiunt amoꝛe bonoꝛum ibij.. Si gs ãt ðlectabilia .. Dicit ̊ pꝛio.ꝙ opus ĩuolũtariũ per violẽtiã:qꝙ ipᷣe vo cat violentum:eſt illud cuiꝰ pꝛincipiuʒ eſt extrinſecũ:ſic ꝙ opus tale exiſtit in quo operans vel patiẽs nibil confert verbi gra. Si ſpũs.i.ventus alicubi tu lerit aliquẽ boĩem vel hoĩes dñi exñteſ captũ duxerint: iſta trãſſatio erit ei ĩuo lũtaria qꝛ violẽta.pꝛincipiũ eni eius ẽ extꝛa:cui ipᷣe trãſſatuſ nibil cõtulit acti ue: ſed tm̃ habuit ſe paſſiue.¶ Abi ſciẽ duzʒ. ꝙ ſᷣm iſtã deſcriptiõem:ſi volũtas humana ẽ ſimpliciter paſſiua: quo ad actꝰ imanentes neceſſe eſt ꝙ oẽs ſint ei iuoluntarij ⁊ violenti:ꝙ tñ implicat cõtradictiõem.(¶ Seinde ibil Quecũ/ q; ãt] Dubiuʒ mouet. 2? ĩm remouet ibi. ANixte quidẽ igitur ..vicu ergo pꝛumo.ꝙ dubitatiõem habet. vtrũ ſint iuolũtaria vel volũtaria opera facta p pter timoꝛẽ maioꝛũ maloꝝ: vel ꝓpter amoꝛẽ magnoꝝ bonoꝝ. puta ſi tyrãnꝰ pcipiat turpe aliquid operari pentes circa filios:vel filios circa penteſ: dñs exñs vtroꝛũq;:⁊ vno eoꝝ operãte illꝰõ turpe ⁊ obediẽte pꝛincipi oẽs ſaluẽt. Nõ opãte t ñ cedẽte timoꝛi oẽſ mo rientur ¶ Siłis caſus accidit circa eie ctiones merciũ in mari tꝑe tempeſta/ ium:qꝛ ſimpkłr eſſet iuolũtariũ abſ⸗ dlu⸗ —–— =ð WM LIBRO te merces eijcere tamen in ſalutẽ fuiæ alioꝛum hoĩm intellectũ hñteſ multi ⁊ multotienſ vident᷑ eſſe volũtarij.¶ SGSe inde ibil ixte quidẽ igit᷑ llud du bium remouet oñdens pꝛimo quõ hu iuſmodi opera ſe habent ad volũtariũ ⁊ ĩiuolũtariũ.2: quõ ad laudem ⁊ vitu perium ibil In operatiõbꝰ ãt ʒ? quõ ſit vłr rũdendum ibil Qualia ãt dicen dũ J.De pꝛimo ponit pꝛĩo duas cõclu ſiones.2? phat vnã ibi Nolũtarie eni SB: alia ibij Simpliciter at ¶ Eſt igit pꝛima cõcluſio. ꝙ buiuſmõi opationes ſũt mixte ex volũtario ⁊ iuolũtario. 2 ꝙ plus habent de volũtario qᷓ; de ĩuo/ luntario ⁊ magis aſſiłant᷑ opationibꝰ taliter volũtarijs.¶ Seinde ibil Aolũ taria enĩ pꝛobat ſic.ſcdᷣam cõcluſiõeʒ qm̃ oĩs operatio eſt indicãda talis:vł talis qualis eſt tpe operãdi:qꝛ finis o perationis eſt ſᷣm tꝑs ⁊ ſm ſingulaẽs conditiones:ſed tales opatiões tem/ poꝛe operãdi ſunt volũtarie ⁊æ opans volẽſ opatur.qð pꝛobat᷑.qꝛ ille opera tuur volens in cmꝰ ptte eſt mouere p/ tes oꝛganicas quibus operat᷑: ſed tał operãs habet in ſua ptãte huiuſmodi motũ.quare ꝓ tunc operat volẽs.qua re huiuſmõi opera ſũt volũtaria. hu ius rõnis pꝛimo ponit maioꝛẽ.2? põit minoꝛẽ ibi Operat᷑ aũt ʒ? ꝓbationeʒ minoꝛis ibil E&t enĩ pꝛincipiũ ꝗ? con cluſiõem ibil Nolũtaria itaq; ] SZein de ibil Simpłr ãt Pꝛobat ↄcluſiõeʒ pꝛimà ſupponẽs alterã ptem ꝓbatam ſcʒ ꝙ tales operationes hñt aliqd de voluntario.h̊ ergo intendit pbare tan tũ.ꝙ habent etiã aliqd de iuoluntario Et arguit ſic. Illa ſunt ſimpłr muolũ taria que nullus ſm ſe ipᷣm eligeret: ſed talia opera nullus ſᷣm ſe ipᷣm elige reet. quare ſunt ſimpliciter inuolũtaria Huius rönis poit pꝛimo cõcluſiõem minoꝛẽ ibil Mulłꝰ em ] Eſt ãt ſciẽ/ dum ꝓpter maioꝛẽ ꝙ ſimpłr põt ſũmi młtiplicier.vno mõ pꝛo vłr.Alio mõ pꝛo totaliter:vt diuidit᷑ cõtra ſᷣm quid Alio modo pꝛo ſolitarie vt diuidit cõ tra aeceptiõem cum additamẽto: quia ſimpliciter dico ꝙ ſine addito dico. ¶ Eſt etiã ſciendũ ꝙ illud qð dicit᷑ ſim pliciter: pᷣ vltimo modo põt dici ſʒ ad diuiſum cõtra ſimpliciter in ſcòa ſigni ficatione acceptũ:⁊ h̊ modo ſũmit᷑ hic talia nãq; ſunt ſimpliciter inuolũtaria .i.ſolitarie accepta. puta ſine timoꝛe ⁊ ſine ꝑiculo mali magis inuolũtarij Et hoc mõ ſimpliciter iuolũtaria ſunt vʒ ꝗd inuolũtaria ⁊ nõ ſimpliciter.22 modo. Seinde ibil In opationibus aũt Oñdit quõ talia ſe habent ad lau dem ⁊ vituperiũ.⁊ pꝛimo facit hoc.2 dat difficultatẽ diſcernẽdi ⁊ ſuſtinẽdi qð eſt in talibus laudabile ibil Eſt at difficile] Sciendũ ergo. ꝙ h̊ determi/ nãtur quatuoꝛ queſtiõeſ in quatuoꝛ ca ſibus emergẽtes.quarũ pꝛima eſt.vtꝝ ſuſtinere aligꝗd turpe vel triſte: æ timo ri non cedere pꝛo bonis magnis cõſer uandis ſit laudabile vel vituperabile 2 vtrum ſuſtinere aliꝗd turpe vel mi ſte ⁊ timoꝛi non cedere: pꝛo medicis bonis ſit laudabile vel vituperabile. ʒvtꝝ timoꝛi cedere aliꝗd turpe ope rãdo ſit moꝛtale vel veiale. 4 vtꝝ ti moꝛi cedere turpiſſima operãdo timo re moꝛtis ſit veniale vł moꝛtale.(Ad pꝛimã queſtiõeʒ in pꝛincipio rñdet q; eſt laudabile.¶ Ad ſcoam ibil Cũ aüt ecõtrario ldicit ꝙ eſt vitupabile¶Ed terciã ibi Aliquibꝰ aũt dicit ꝙ eſt ve niale¶ Ad quartã ibi Qõ ãt foꝛtaſſiſ bicit ꝙ ẽ moꝛtale: addens ꝙ talia nõ contingit cogi:qꝛ magiſ moꝛiẽdũ ẽ du riſſima patiẽdo toꝛmẽta: qᷓ; talia ope.- rari. Et ideo dicit carmina almeona de almeone per poetã erupideʒ cõpo ſita eſſe deriſoꝛia. In qiubus dicebat almeonẽ fuiſſe coactum ex iuſſu patris occidere matrem ſuam. Cum eni am/ phireuſ pater almeonis vxoꝛis ſugge ſtione ſuaſus ad bellũ thebanũ iuiſſet T ibidem vulneratus icurabiłr extitiſ ſet. vocato almeõe filio ſuo: pꝛecepit ei vt reuertẽſ ad hoſpitia matrẽ occið ret:qꝛ eiꝰſuggeſtio occaſio fuerat moꝛ guuͤge ſe ne ſelenne mupene gos o dignos gütalc woric Krkiu Nrlrni u Ncte urniclorerſ nphciercwi nut ſleg Mprnnlcn lösſnepena otiprictpe oüneanuge chimctnope ealmnfnſeiß⸗ nictpohipn Eragoſegntn ſollinurwii⸗ Cuibſoͦcſene lubüͤſitwi Nuguiieaitne Cutzdogguli mmneiſcleu⸗ ſeſtſtntat Digtsi ſen⸗ ſtbeſase encilnnti Mäini P lindtin Miannſt DZ N ſrinm nads M — an wſihin An egnn 1 indiackher ſeniäit ſihi lmiadlei di⸗ etöeſign Ari ginct mpenenie tin obensni abilleel me ralgd ren ugre: o eid E nuper:etlh ge alig urpeog reigle. 4.mt Rma Neridd en deRnoude l in prindzoriin Baſcdilii genmele Pi ſagar miibi Dhibuit ie: adcenglun P magiſ milin ormilarchtue ci crminminn weien eg⸗/ — camm et in ilnemis MMi⸗ Abeli thebai rus in c rieſloſp: ipria nen/, Niveuinin tis ſue. Iſtud aũt pᷣceptuʒ ille euripi/ des dixit fuiſſe coactiõez: vt occideret matrẽ ſuã: tñ eſt deriſibile Deinde ibi Eſt ãt Oñdit difficultatẽ diſcernẽ di ⁊ ſuſtinẽdi talia. Dicit ergo q;tum ad diſcretiõem ꝙ difficile eſt qñq; per intellectũ iudicare: qð æ quale maluzʒ ſuſtinẽdum eſt pꝛo quo ⁊ quali bono cõſeruando. Sicit ãt qñq;. qꝛ in muli eſt euidẽſ. ꝙ oẽ malũ penale ſi uſtinẽdũ eſt: anq;ᷓ aliꝗd faciat cõtra aliqua cer/ ta bona. puta cõtra fidẽ pꝛo qua cõſer uãda inumerabiles martires gratater ſuſcepeĩt moꝛtẽ: qtũ ad expectatlõeʒ aüt dicit ꝙ adhuc eſt difficil expecta/ re triſtia:que pponũt᷑ ex vna pꝑte ⁊ tur pia ad que boĩes coguũtur ex altera ꝑ te.vñ qꝛ cica talia cõtingit recte agẽ vel errare ꝓpter boc fiunt laudes vel vituperia circa tales coacios: qm̃ ali⸗/ quos nõ cedẽtes timoꝛi: dicimꝰ laude dignos ⁊ aliquos vituperio:cedentes aũt aliquos dicimꝰ venia dignos: ali⸗/ uos ſat idignos vt patet ex pꝛedictis Heinde ibil QAualia ãt oñdit quali/ ter ſit vłr rũdẽdũ epylogãs oĩa ſupꝛa dicta. Picit ergo ꝙ qualia opa dicẽda ſunt violenta:ſic rñdẽdũ eſt.ꝙ illa ſũt ſimpliciter violẽta:quoꝝ cauſa eſt ex/ terius: ⁊ ille qui opat᷑.i.in quo opatio recipit᷑ nihil confert. Illa vero que Fʒ ſe ipa ſine periculo ⁊ ſine timoꝛe acce pta:tñ ꝓ nũc ⁊ pꝛo hijs periculis ſũt volũtaria. talla ꝗdẽ ſũt illa quoꝛuzʒ pꝛĩ cipium eſt in operute. Et iõ talia dicẽ da ſunt m ſe ipa eſſe inuolũtaria: ſʒ ꝓ nũc ⁊ pꝛo hijs periculis ſũt volũtar ia Ex quo ſequit᷑ vt dictũ eſt. ꝗ magis aſ ſimilantur volũtarijs q; iuoluntarijs. Euius rõ eſt qꝛ opera ſũt in ſi ingulari⸗/ bus. b ãt ſũt volũtaria quo ad ſingula/ ria. quale aũt malũ ad ſuſtinẽdũ ſit eli falſum. ergo ⁊ añs æ nullo mõ ĩuolũtaria violẽta. Et 2: talia ſũt laude vel vituperio digna ibi LRidiculũ ãt] Nꝛimũ pꝛobat dupli ci rõne pꝛimo ſic.ſi opera facta ppter bona ⁊ ꝓpter delectabilia quaſi exte rius cogentia eẽnt violenta. ergo oĩa opera erunt violẽta. ↄñſ eſt euidenter uius rönis po nit pꝛimo cõſequẽtiã. 2: pꝛobat eã ibi Hoꝝ enĩ gratia d.ꝙ ꝓpter bona oẽs oĩa oꝑant᷑.quare ſequeret᷑ ꝙ oẽs violẽ ter oparẽtur: ſi obiecta bona vel dele- ctabilia inferrẽt violentiã opanti. 2² rõ que ponit᷑ ibil Et qꝗcquid.tał eſt.ꝗ nolẽtes operãtur:operãtur cũ triſtitia ꝗ ꝓpi bonũ opãt᷑ nõ opãt᷑ cuʒ triſtitia ſed potius cũ delectatiõe.quare ppter bonũ operãteſ non operãt nolẽtes vk iuolũtarij ¶ Geinde ibil Ridiculũ̃ ar Oñdit ꝙ opera ꝓpter bonum facta ſi ſint mala ſunt vituperio digna. ſi vero bona ſunt laude digna. &t pꝛimo com genduz pꝛo qualibꝰ bonis cõſe eruãdis non eſt facile tradere: qꝛ infinite diffe rentie ſũt in ſingularibꝰ¶ Geinde ibi Si quis ãt Remouet dubiũ vnuʒ de opatiõibus factis amoꝛe bonoꝝ inten dens oñdere.ꝙ talia ſũt oĩo volũtaria parãdo extrinſecũ bonũ: ⁊ intrinſecuzʒ appetitũ ad vnũ ⁊ eũdem actũ. d. ꝙ ri diculuz eſt cauſari vel incuſari extrin- ſecum bonum de malo actu tanquam allectiuũ ⁊ ĩductiuũ ad malũ ⁊ nõ in/ culpare ipᷣm appetitũ tanq; cito vena bileʒ ⁊ faciliter ductibilem id malum actũ. malũ enĩ in actu ĩputadũ eſt ap/ petitui qui põt per libertatẽ ſuaʒ reſi ſtere ⁊ contradicere ⁊ nõ cõdeſcẽde re paſſioni facte ab obiecto in appeti tu ſenſitiuo que quidẽ paſſio nec ẽ vo lũtaria nec laude vel vituperio digna operatio conſequẽs eã eſt volũtaria ⁊ p cõſequẽs laude vel vituperio digna ex quo apparet rõ quare obiectũ nõ ẽ inculpandũ: ſed appetitꝰ: qꝛ paſſio q̃ eſt ab obiecto nõ eſt volũtaria: ſed o⸗ peratio que eſt ab appetitu ipᷣa eſt vo lũtaria. 2? ibi Et bonoꝝ quidẽ] Idẽ oñdit cõpãdo appetitũ ad opa bõa ⁊ obiectũ ad mala.d. ꝙ ridiculũ eſt dice re ſeipᷣm cãm eſſe bonoꝛũ operũ ⁊ ob iectum delectabile eſſe cãm turpiũ.cu ius ratio eſt: qꝛ oppoſita nata ſũt fieri circa idem v ab eodẽ pꝛincipio. upi isz LIBRO do qt ⁊ bonitas operum ſũt oppoſita circa eadẽ opera. quare illi pꝛincipio cui debet imputari bonitas ad laudeʒ is cõcludit diffinitiõem iuolũtarij vio lenn bene aſſignataʒ fuiſſe.d. ꝙ videt vtiq; opus ĩuolũtariũ violentũ:cuiꝰpꝛiĩ cipium eſt extrinſecũ ⁊ cui nullazʒ vim confert ipᷣm paſſum. ¶ Abi ſciẽdum q; in nãlibus paſſum ſe põt habere mul tipliciter ad talẽ actum recipiendum vel exercendũ.vno modo ꝙ iclinet᷑ ad oppoſitum talis actus: ſicut lapis ꝓie ctus ſurſuʒ. Alio mõ.ꝙ nec inclinetur ad ipᷣm:nec ad eius oppoſitũ:ſicut ſu pficies inquãtũ ſupficieſ ad albũ ⁊ ad nigrum. 3? mõ. ꝙ inclinef᷑ ad ip̃ᷣm:ſi⸗ cut pfectibile ad ſuã pfecnõem. 4* mõ.qꝙ non ſolum inclinet ad recipien dum paſſiue talem actum:ſed etiã ad exercendũ actiue.pꝛimo mõ talis actꝰ nullo dubitãte erit illi paſſo violentus 2: mõ talis actꝰ erit illi neutri: nec nã lis nec violentus.ʒ: mõ talis actꝰ erit illi naturał: eo mõ quo actus pure paſ ſiuus dicit᷑ alicui naturalis.4? mõ erit ei naturalis ſimpliciter. &t ſiłes diffe rentie iueniunt᷑ in rebus voluntarijs. ſtud at certi explicabit᷑ in queſtiõthuſ D euidentiã pꝛedictoꝝ ſunt quatuoꝛ inquirenda. Pꝛimo vtrum agens naturale æ vo⸗ untariũ ⁊ libeꝝ ⁊ dñatm̃ differant in modo agendi. 2? vtꝝ violentia cauſet iuolũtar ium. ʒ: vtꝝ cedere timoꝛi in ꝗ liquo caſu ſit laudabile. quartũ vtrum actus ab obiecto totaliter cauſat⸗ poſ ſit dici voluntaruu”s. C Queſiio.j⸗ pꝛimo arguit᷑.ꝙ agens nã e ⁊ volũtariũ ⁊ hbeꝝ c dña .tiuũ nõ differãt in modo agẽ di. Pꝛio qꝛ quoꝝ oppoſita ſũt eadem ⁊ ipᷣa ſunt eadem:ſi enĩ oppoſitũ ĩ op poſito:⁊ ꝓpoſitũ in ꝓpoſuo.2 topico rum. Sed modus oppoſitus iſtis qua tuoꝛ modiſ agẽdi eſt vnꝰ⁊ idẽ.piolẽt ũ debet ĩ putari turpuiudo ad vituperiuz Deinde ibil Nidet᷑ vtiq; Ex pᷣmiſ/⸗ ei opponit᷑ nãli ⁊ volũtario ⁊ libẽo æc dñatiuo. ergo iſta ſunt eadem. 2 qꝛ de quocũq; dicit᷑ diffinitio ⁊ diffimituz ſed diffinitio volũtarij dicit᷑ naturali de libero ⁊ ð dñatiuo.qdlibet ej iſtoꝝ eſt ñ inuolũtariũ p violentiã vel ꝓpter ignoꝛãtiam ⁊ in quolibet iſtoꝝ eſt pꝛĩ cipium intrinſecũ ⁊ ꝙ licet ſint ſi ingka in quibus eſt operatio. h patet de libe ro ⁊ dñatiuo. De naturali vero ꝓbat᷑ qꝛ circa ſingula recte agit.hᷣ ãt eſt di/ finitõ volũtarij.vt.j.pte 2? quare volũ tariũ dicit᷑ de reliꝗs tribuſ.i In oppo ſitum eſt ppᷣs qui diuidit.2? phiſicoꝛũ agens a ꝓpoſito ab agente naturali. gre⸗ agens naturale differt a religs LItẽ qꝛ pueri ⁊ beſtie agunt volũta/ rie. vt. J. pte 222 3 nõ tñ ſibere vł dña tiue.vt.j.in pꝛincipio.ſexii. quare li⸗/ berũ ⁊ dñatiuũ differunt a voluntario. Ad queſtionẽ declarãda ſunt quatu oꝛ. pꝛio ꝙ h̊ oia cõueniunt dupliciter. 2 naturale differt a reliquis tribus dupliciter. ʒ? ꝙ volũtariũ differt a duo bus reliquis dupliciter. 4? q; liberum differt a dñatiuo dupliciter. pꝛimũ de⸗ clarat᷑:qꝛ h̊ oĩa habẽt modũ per ſe a/ gendi ꝙ eſt agere ꝓpter finem.vt dici tur 2. phiſicoꝝ.qꝛ oẽ per ſe agẽs agit ꝓpter finem: ⁊ h̊ eſt pꝛima cõueniẽtia 2 qꝛ oia iſta agunt a pꝛincipio intrin ſeco:ita ꝙ operatio naturalis eſt a pꝛiĩ cipio intrinſeco opanti. ſiłr operatio volũtaria vel libera:vel dñatiua. qo ꝓ batur. qꝛ ſi patiens vel operãs nullaz vim actiud conferat ad exercitiũ opa/ tionis:talis operatio erit illi violenta vt dicit ppᷣs in a. b enĩ nõ põt intelli gi de vi paſſiua:qꝛ ĩpoſſibile eſt aliqd pati ſine exercicio vis paſſiue. ſicut ei ipoſſibile eſt agere non exercendo viʒ actiuã:ita impoſſibile eſt pati nõ exer cendo vim paſſiuã. ergo phᷣs ſupponẽſ ꝓꝙ operãs patiat: ſupponit enã ꝙ ad patiendũ vis paſſiua cõferat᷑.ergo ne gans paſſum conferre vim: negat h de vi actiua non de vi paſſiua: aliter ↄtra dictiõeʒ ĩplicaret in dictis dicẽs ꝙ alt 222 wloni ſetigiuur ficüpee lseenec ina. u geiſon gligvopi ſchtcunen vumil nyinſi n.No d noch pperfme IMermin nce⸗ omränn fniaſen eſtagens Lercü lanumc getücktin iicien Etbel gril mi lennereſono Mißnclinuns ſicknoſenn: lcge ooſtan Mbnabüsrel llimͤrzln ſüincligtran nurlsnii Kliigenciraß thenäneü mmäfadir amfepelene nid klintne ſegni.rinbe⸗ Appetitusan Peims. Iir lepaſſtonsi veroappenn zedintia / ſekterponte mnſezſirgen menmd becuat⸗ i Wün⸗ –— an Win ubmwkmiz Anarli e . regtküii neramn uiranhli miledifena nit Nuſengut en Anolnre ielriin innn arnimn mien wümininen glar 4glien alümn mir, rmmijt prerſmm nat, eferleegisd Rmima cöteniiin tapencpid irn ODarurahs eapi nn. fur opemt A. adn SS nu ad ernncnii amoeni lirunn a beiniſa egriheſbie i nocons aie b aene nenutn litircta in lirigp bes it rit poil aui n ſgi nctin in:yn —RR uriinn, a Ncus M E= 4 4 quid pati ſine virtute paſſina. (Appa ret igitur ꝙ oĩs operatio eſt violẽta in qua operans nullã vim actiuã ad ope rãdũ pꝛebet. Et ſic eſt violẽta: nec nã lis ẽ:nec volũtaria:nec libera:nec dña tiua. quare per oppoſitũ:ſi hbabet ali-/ quẽ iſtoꝛũ quatuoꝛ modoꝝ ipᷣa erit ab aliquo pꝛĩcipio intrinſeco opãti:⁊ H ẽ ſcda cõueniẽtia. ¶( Scom decl arat ſic. qꝛ naturale agens ꝓpter ſinẽ nõ agit ppter finẽ ſibi cognitũ nec a ſe pſtitu/ rum. 2? nõ determinat ſe ad agendum ⁊ ad moduʒ agendi ex ſe ipo:ſed agit ppter finẽ a ſuperioꝛi cauſa cognitum 7 determinat᷑ ad acnõem ab eadeʒ cã cognoſcẽte actiõis finẽ.agens autẽ vo luntariũ libeꝝ vel dñatiuũ:agit ppter finẽ a ſeipo cognitũ.qðlibet eni iſioꝛũ eſt agens p cognitiõem finis ⁊ actiõiſ Eerciũ declaratur ſic. qm agẽs volũ tarium còe eſt hoĩbus ⁊ beſtijs. vt alle gatũ eſt in opponẽdo. libeꝝ ãt ⁊ dñati nũ ñ cõneniũt beſtijſ. vt etiã allegatũ ẽ Et h eſt pꝛima dĩntia. 2? qꝛ illõ ꝙ a/ git pᷣciſe volũtarie: nõ libere: nõ dñati ue:neceſſario poſita cognitiõe ſeꝗt᷑ du plicẽ inclinatiõem:ita ꝙ in eius ptate nõ eſt nõ ſequi:nec reſiſtere:nec cõtra dicere. poſita nãq; appᷣbenſiõe alicuiꝰ delectabilis vel triſtabilis ſequũt᷑ due inclinatiões.ſ.vna paſſio.puta cõcupi ſcẽtia vel fuga:amoꝛ vel odiuʒ. Alia qͥ eſt naturalis inſtinctus ad pſequẽduʒ vel fugiendũ: ⁊ ſm iſtas duas neceſſe eſt ſequi motũ ꝓſecutõis vel fuge. libe rum ãt vel dñatiuũ põt reſiſtere vel eti am repellere ⁊ cõtradicere illi paſſio ni ⁊ illi inſtinctui:⁊ põt oppoſitũ eius ſequi.⁊ in hoc differt libertas rõnalis appetitus a voluntario animalis ap/ petitus. Iſte nãq; liber eſt a ſeruim/ te paſſionis illius ⁊ dicti inſtinct.ille vero appetitus ſeruit vtriq;. Et hᷣ eſt 3 ofntia. (QAuartũ exponit t decla⸗ rat᷑:exponit᷑ quidẽ:qꝛ libeꝝ⁊ dñatiuũ Fm rez ſũt penitꝰ idem:ſed nomẽ dña tiui maxime dicit᷑ reſpectu actꝰ iperati reſpectu cuiꝰ appetitus dñat᷑ per actũ III. 49 elicitũ.libertas vero maxĩe dicit᷑ reſpe ctu actus eliciti. Et iõ diia inter libeꝝ ⁊ dñatiuũ ñ ẽ querẽda ĩter appetitũ⁊ appetitũ:ſʒ iter actũ ĩperatũ reſpeciu cuiꝰ dicit᷑ dñatiuũ ⁊ actũ elicitũ reſpe/ ctu cuius dicit᷑ libeꝝ. ¶ Inter iſtos er⸗ go ponit᷑ duplex differentia. pꝛima ꝙ omni actui imperato rĩpugnat eſſe im peratiuũ.actibus aũt elicitis non re/ pugnat. vnde cum voluntas vult mo/ uere pꝑtes oꝛganicas: ipᷣm mouere eſt imperatũ.velle vero ẽ imperatiuũ.22 diffeꝛentia: qꝛ oĩ actui elicito libere re pugnat eſſe ᷣuile ⁊ ſeruiliter elici.nul li tũ actui unperato repugnat.ita eniʒ põt fieri ois actus imperatus ex con/ cupia ſicut ex electione.quare ⁊c. Zicẽdũ ergo ad pꝛimũ in oppoſituʒ ꝙ illud:rõe cuiꝰviolentũ opponit᷑ iſtis quatuoꝛ eſt in ipis cõe. Et in hoc oĩa quatuoꝛ ſunt vnũ ſicut violentũ eis op poſitũ eſt vnũ. licʒ pluribus modis di uidat᷑ non violẽtum qᷓ; violentũ. Non enĩ eſt incõueniẽs ꝙ duo cõtra ſe diui/ ſa inequaliter ſubdiuidãt᷑ ſicut dicitur 4 topicoꝝ. de ſanitate ⁊ egritudine Sanitas eniz nõ eſt niſi vnica ſpẽs.e/ gritudo tamẽ cõtinet ſub ſe plureſ.Et ideo non põt argui.ꝙ ſi oẽs ſanitates ſint vnius ſpẽi ſpãliſſime ꝙ oẽs Za tudines ſint vniꝰ ſpẽi ſpãliſſime ſm patet ſolutio.quõ agens natur ale nõ cognoſcit finẽ ꝓpter quẽ agit: ſicut agens volũtarium:⁊ ſi rõne agit:b eſt qꝛ dirrigit᷑ a cã ſuperioꝛe finẽ eius co/ gnoſcẽte:⁊ ideo dicit᷑ ꝙ opuſ nature 6 opus intelligẽétie. ueſtio. 2. iuolũtariuʒ. pꝛimo qꝛ vel hoc eſſet in actibus a volũtate eli citis:vel in actibus a volũtate impaũ. Sed nec in hijs nec in ilus.ergo ĩ nul lis.¶ Að nõ in actibus elicius patet qꝛ nulla violentia cadit in illis. Adð ãt nõ in actibus imperatis.pꝛobat᷑.quia leuare manũ que eſt coꝛpus graue eſt violẽtũ: ⁊ cõtra naturã grauitatis ipᷣi 1 4 E 2 arguit. ꝙ violẽtia nõ eẽt IIBRO manus ⁊ tñ iſtud leuare nõ eſt iuolun tariũ.quare nõ oẽ violẽtũ cauſat ĩiuolũ tariũ. 2? qꝛ oẽ iuolũtariũ triſte.vt.j.p te ꝓxia:ſed cõtingit dare violẽtũ non triſte.puta ſi amicus leuiter pcutiat a micũ in ſignũ amoꝛis:iſta pcuſſura p⸗ cuſſo eſt violẽta nõ tñ triſtiſ.quare nec inuolũtaria. ʒ qꝛ ſi violẽtum cauſet ĩ uolũtariũ:hoc erit vel metu vel motu ſed nõ metu:qꝛ talia opera magis ſũt voluütaria q; iuoluntaria. vt dicit phᷣs. Nec motu:qꝛ ille nõ videt poſſe cãri ĩ gia in qua p:imo ſut opera volũtaria. In oppoſuũ eſt ſnia pvᷣi. Pꝛo ſoluti one queſtionis pᷣmittẽda ſũt tria ꝑ oꝛ/ dinẽ. Pꝛimo acceptio violẽti. 2? acce ptio iuolũtarij. 3ʒ:? rñdendũ eſt ad que ſtionẽ ¶ Se pꝛio ẽ declarãda diffinirõ violẽti ĩ tribꝰ pũcuis. Pꝛimũ ꝙ paſſũ nõ cõferre vim ad exercitiũ opanonis vel paſſiõis ſibi illate: põt ĩtelligi du⸗/ pliciter.vno modo ꝙ ñ cõferat vim ad ꝓpoſitum nec ad oppoſitũ:ſicut ſupfi⸗/ cies iquãtũ ſupficies reſpectu albi vel nigri Alſio modo ꝙ nõ cõferat ad ꝓ poſitum:ſed cõferat ad oppoſuũ: ſicut lapis ꝓiectus ſurſum non cõfert ad a/ ſcenſum:ſed cõfert ad deſcenſum. vio lentũ ergo pꝛĩo mõ ſumptũ:nõ eſt pꝛo pꝛie violentũ.qð ꝓbat᷑ ſic.Ois motus violentus eſt cõtrarius alicui motui na turali..phᷣicoꝛuzʒ. ſed talis motꝰ nulli motui naturali eſt cõtrarius.ergo non eſt ꝓpꝛie ⁊ ſimpliciter violentus. 22 mõ tñ ſũmit᷑ ꝓpꝛie violẽtũ: niſi ꝙ diſti guendũ eſt enã adhuc in ſcdðᷣo pũcto ꝗ talis eſt.ꝙ paſſum cõferre ad oppoſuũ põt eſſe dupłr:qꝛ fᷣm vnã vim põt con ferre ad oppoſitũ:⁊ ſᷣm aliã ad ppoſi tũ. Cum eni leuat᷑ man ipᷣa manꝰ con fert ad oppoſituʒ per vim grauitatis: ſed cõfert ad ꝓpoſitũ per vim motiuã aĩalitatis. Et ſic motꝰ iſte cõpatuſ gra uitati:violẽtus eſt:cõpatus tñ aĩalita/ ti naturalis eſt. Ecõuerſo ãt eẽt ſi quiſ cõtra conatũ aĩalem ab alto in imũ ca deret.iſte nãq; motꝰ cõpatus granita/ ni naturalis eẽt.cõꝑatus vero aĩalitati violentus eẽt.¶ Zercius punctꝰtalis ẽ ꝙ paſſum conferre ad opanõeʒ vł paſ ſionẽ:põt eſſe dupłr.ſ.mediate vel im mediate. ediate quidẽ applicado ſe vt paſſiuũ alicii actiuo:ſicut aliquis accedens ad ignẽ caleſactꝰeſt ab igne qui cõfert ad calefactiõem: qꝛ confert ad appꝛoximatiõeʒ: ſed imediate nõ cõfert ad calefactiõem cum tota ſu ab igne.h̊ igit᷑ calefactio ſeoꝛſuʒ ſũpta ⁊ ad ꝓximatiõem nõ relata:violẽta ẽ ca lefactio.Sed ad appꝛoximatiõem re lata tanquã aliqualiter de pendenſab ea non eſt ei violẽta. ¶ Eſt igit ſic ac/ cipienda deſcriptõ violenti.violentũ ẽ cuius pꝛincipiũ eſt extrinſecũ.i.iuli in quo operatio recipit᷑ operãti ⁊ paſſo ⁊ paſſum nõ confert ad ipʒʒ:ſed ad op poſuum inq;iũ hulꝰ:qꝛ dato ꝙ ſ̃ʒ vnã vim conferat ad ꝓpoſitum: ⁊ ᷣm aliaʒ ad oppoſitum ꝓ quãto non ad ꝓpoſi⸗ tum:ſed ad oppoſitũ:pꝛo tãto eſt vio/ lentum ⁊ non amplius.¶ Be 2. diſtin guo dupliciter ð iuolũtario.pꝛimo. qꝛ iuolũtariũ põt ſũmi vel pꝛo violẽto vł pꝛo nõ volũtario.vt.j.pte ꝓxima.Nõ volũtariũ ãt nõ eſt ꝓpꝛie violentũ cuʒ non ſit triſte. violentũ vero eſt ꝓp:ie ĩ uolũtariũ ⁊ eſt ſemp triſte.2? dico ꝙ ĩ volũtarium poſſet atiribui ad opauo/ nẽ imanẽtẽ ei:vel ad opatiöem impa tam a volũtate:vel ad galſisen viriuz obedientiũ volũtati.(¶ Hijs pᷣmiſſis di⸗/ cenda ſunt. S. ad queſtiõez. pꝛĩo ꝙ vio lentũ ĩpꝛopꝛie ſumptũ: nõ cãt iuolũta rium ꝓpꝛie ſumptũ.2? ꝙ cauſat nõ vo / luntarium. 3.? ꝙ violẽtum ppꝛie ſum/ ptũ:põt cauſare ĩuolũtariũ ꝓpꝛie ſum ptum. ꝗ ꝙ oẽ violẽtũ cãns iuolũtari um eſt cõtrariũ volũtario. ? ꝙ nulla operatio imanẽs volũtati eſt iuolũta⸗ ria. 6e ꝙ paſſio ĩmanẽs ei põt eſſe in uolũtaria. 7? ꝙ operatio nata a volũ tate imperari:põt eſſe ĩuolũtaria. ðꝰ ꝙ paſſio viriuʒ obediẽtiũ rolũtati põt eſſe iuolũtaria¶ Pꝛimũ ꝓbat.qꝛ ſicut ſe habet violentũ ĩpꝛopꝛie ſumptũ cõ paratũ naturali ad inaturalẽ:ſic cõpa Adnunun Untund eürßtini wüpn ſ Ki nb ſeſpecn Uolita oen enitcont ſs ws falocipe ſigige ni⸗ deſcenüw leettaaſt m deſtder Cenwsod ign Punrſcan ſlisopen apmn Pütfenii⸗ noltopcri⸗ Steqnit nir giop ſpone rſn hoteſeiin ſccrciſun ſum wluanſe pernatsg ſcſeinpgir mmige nf renlnic unntium enacin e knien gn , ſiimänn Wenanmnſt ſamdſeizin Weluernadi pponinmin, krd n. Egtl wöſcknilni ückammicii gkepgin nadiz:lun :gdudgß iprünm: ri 1 n a wri:goieln, mnplig (ernin iwiid n, IN olnſ N.pee gnna ppee nolenni a⸗ müreroeſt pprej nhe. dg aurdnad n Aad oNarden Nelad oenen A peſie gtiogt npii: n i ini dnN gt inmi en ci roli irii rüwürt. In mis tüdti nin ſio ſmnis ni 1 w mn mpice mlin muuniii tũ voluntario ad ĩuolũtariũ: ſed cõpa tum naturali:non eſt ĩnaturale:niſi ſit cõtra id ad qð inclinat natura. 1 b eſt violẽtum ꝓpꝛie dictũ.quare ſiłi modo violentũ ꝙ nõ eſt cõtra vim volũtaria Scöʒ ñ cãbit iuolũtariũ ꝓpꝛie ſũptũ.¶ ꝓbatur.qꝛ oẽ ꝙ nõ eſt aliquo mõ a vo luntate cãtum:eſt nõ volũtarium: ſed tale violẽtũ nõ eſt a volũtate:ſicut nec cõtra volũtatẽ. quare eſt nõ volũtariũ Zerciũ ꝓbat᷑ ſic.ſicut ſe habet inãle ad naturale ſic iuolũtariũ ad volüutari um: ſed violentũ ꝙ eſt contra naturale cãre pᷣt inaturale ꝓpꝛie ſũptũ.ergo vio lentũ ꝓpꝛie ſumptuʒ ꝙ eſt contra uo/ luntariũ cãbit iuolũtariũ ꝓpꝛie ſũptũ Quartũ ꝓbat ſic.ſicut pʒ ex pꝛimo pᷣ ambulo. Oẽ violetum eſt ſol violentũ reſpectu viriũ contra quaſ eſt. Sed oẽ juolötariũ eſt contra vim volũtariã. er go oẽ violentũ cauſanſ tale iuolũtariũ erit contra vim volũtariã. Et ideo ca/ ſus hoĩs ab alto in imũ: licet ſit natu/ ralis cõpatus grauitati:eſt tñ iuolũta/ rius:qꝛ violentꝰ cõpatus ad vim ⁊ ad deſideriũ volũtatis:ſiłi mõ calefactio licet tota ſit ab extrinſeco:qꝛ tñ eſt ſʒ vimæ deſideriũ voluntatis applicans coꝛpus ad ignẽ eſt volũtaria.¶ QAuitũ pbatur ſic. nulla volitio eſt ĩuolũtaria ſed oĩs operatio imanẽs volũtati ẽ vo litio. ergo nulla eſt iuoluntaria. ¶ Se/ xtũ ꝓbatur ſic. Oẽ ꝙ põt fieri ſponte põt fieri iuolũtarie ſicut volũtarie. Sʒ volitio põt fieri ſponte: vel nõ ſponte Spõte quidẽ ſᷣm ſoꝛtitudinẽ timemuſ vbi ⁊ qñ opoꝛtet: aliqñ tñ timemꝰ nõ ſponte. vt ſupꝛa li.2: ergo talis paſſio põt eſſe iuoluntaria.¶ Seprimũ ꝓbat᷑ ſic.qꝛ oẽ factum cõtra deſideriũ ⁊ ipe rium volũtatiſ eſt iuolũtariũ:ſʒ aliqua operatõ nata a volũtate imperari põt ſic fieri. ergo põt eſſe ĩuolũtaria.Ri/ noꝛ apparet. qꝛ frequẽter poſſumꝰ au dire vel videre cõtra imperiũ⁊ deſide rium volutatis ⁊ nõ poſſumꝰ non audi re puta cõuitia. ¶ Octauũ ꝓbat ſili rõ ne icẽdũ ergo ad argumta ad pꝛi III. mũ.ꝙ violẽtũ nõ cãt iuolũtariũ in acti bus elicitis: ſʒ ĩ iperans¶ Et cũ inſta tur de manu. dico ꝙ talis violẽtia con/ trariat᷑ grauitati ⁊ non volũtati: ⁊ tal violentia nõ cãt ĩuolũtariũ.vt dictuz ẽ ¶ Ad tʒ dico.q oẽ ĩuolinariũ ppꝛie ſũ ptum eſt triſte: ſed iuolũtariũ ipꝛopꝛie ſumptũ pꝛo non volũtario nõ ſꝑ eſ tri ſte: æ ideo ſicut illud violẽtũ nõ eſt cõ tra vim volũtariã: ſic nec cauſat ꝓpꝛie juolũtarium neq; triſte. ¶ Ad terciũ doõᷣ ꝙ violentũ non metu:ſed motu cauſat iuolũtariũ: licet audire cõuitiũ: ſit ñ violentũ cõpatũ ad viſum:eſt tñ violẽ/ tum cõpatum ad voluntatis deſideriũ Et b ſufficienter ad cãndum inuolũta — rium. — ¶ Aueſlio. ʒ. E ʒ3 arguit᷑.ꝙ timoꝛi cedere ĩ aliquo caſu ſit laudabile: qꝛ cuius oppoſitũ eſt vitupabile ipᷣm ẽ laudabile:ſed in aliquo caſu op poſitum eius ſcʒ timoꝛi nõ cedere: eſt vituperabile. vt dicit᷑ in rũſiõe ad ſecũ dam queſtiõem. ergo timoꝛi cedere in aliquo caſu eſt laudabile. ¶ In oppoſi/ tũ eſt pbs. d. ꝙ in talibꝰ non fit laus ſed venia.i Ficẽdum ergo.qꝙ timoꝛ ðᷣ quo bic agit᷑: hoiem inducit: vł ad opꝰ ſm ſe bonuʒ:vel ad opus fʒ ſe malum uel ad opus ſecundum ſe nuetrum: ꝙ poteſt eſſe bonum vel malum. DBepꝛi mo dicẽda ſunt duo.de 2.quatuoꝛ:de 3ye duo. Zico igit᷑ pꝛimo.ꝙ timoꝛi ad bonũ inducenti cedere eſt laudabile. 2 nõ cedere ẽ vituperabile. pꝛimũ pꝛobat᷑ ſic. Omne inchoati ⁊ omne augmentatm̃ ⁊ oẽ ſaluati: T oẽ pfe⸗ ctiuñ boni virtuoſi:eſt laudabile: qꝛ ſi cut virtꝰ eſt laudabiliſ.vt ſupꝛa in fine pꝛimi:ſic generatio ⁊ augmẽtuz: ſa lꝰx perfectio vᷣtutis ſunt laudabilia:ſzʒ timoꝛi ad bonuʒ inducenti cedere eſt huiuſmõi. ergo eſt laudabile. ¶ Aſſum ptum pꝛobat quãtũ ad quatuoꝛ ptes ſm quatuoꝛ timoꝛis gradus.timoꝛ nã qʒ in pꝛimo gradu:virtutes inchoat ꝗ eſt timoꝛ pene. Et dicit timoꝛ Erallis LIBRO qm ꝓpter fugam pene facit declinare a malo ⁊ adherere bono:⁊ ideo ſcri⸗/ ptura diuina dicit. Iniciũ ſapie eſt ti/ moꝛ dñ̃i:qꝛ ſimul per hũc timoꝛẽ inij/ ciat virtus moꝛalis: æ ſapia pꝛudẽtia lis.vt ſupꝛa dictũ eſt in 2:·¶ In ꝛ gra⸗ du virtutẽ augmẽtat qui eſt timoꝛ cul/ pe ⁊ turpitudis vicioſe ⁊ dicit᷑ timoꝛ filialis qui ꝓpter fugã culpe turpitudi nis vicioſe: tenet hoĩem ſepatũ a ma/ lo ⁊ cõiũctũ bono.Et iſte timoꝛis gra dus maxiĩe cõuenit cum timoꝛe qui eſt verecũdia: quo timemꝰ dephendi ĩ tur pi actu. vt dicit damaſcenꝰ li.22 (In 32 vero gradu virtutẽ ſaluat qui eſt timoꝛ moꝛe:⁊ dicit᷑ timoꝛ caſtus:qꝛ ſicut mu lier caſta timet moꝛoſam ⁊ diuturnaʒ abſentid viri ſui ſic iſto timoꝛe pᷣtuoſus hõ timet diuturnũ interuallũ ⁊ moꝛo⸗ ſam dilatiõez operis virtuoſi:iõ ꝓpter fugam ocij facit hoĩem in bonis opibꝰ exerceri.frequẽs ãt exercitiũ ſaluat s⸗ tutis hitum. vt ſupꝛa. circa pꝛincipiuʒ ſcði In ꝗ? t gradu virtutẽ pficit qui timoꝛ reuerẽtie ⁊ dicit᷑ timoꝛ ſanctꝰ ipᷣe enĩ totã bonitatẽ naturaliũ firmat dedicat in bonitate æ in ſanctitate moꝛaliũ ⁊ per cõſequẽs facit nullã re uereri virtutẽ. In bᷣ ãt cõſiſtit pfecte sᷣ tutis pfectio.Et ſic patet tota mioꝛ aſ ſumpta¶ Scom ꝓbat᷑.qꝛ ſicut in me⸗ dicina coꝛpm vituperat᷑ qui ĩcuſat me dicinã ſanitatis ĩductiuã. Sic in medi cina aĩarum qui recuſat medicinã ſalu tis iductiuã:ſed moꝛalis ſcia eſt aiarũ medicina.vt ſupꝛa ĩ fine pꝛimi. Et pe na hoĩ ꝓpoſita eſt medicina ſalutis in ductiua. vt ſupꝛa in ſcdᷣo.quare qui re cuſat talẽ medicinã non cedens timo ri ad bonũ inducẽti vituperat᷑ ſicut ĩcu rabilis.(¶ SZe 2 dicẽda.ſunt quatuoꝛ pꝛimo.qꝙ timori ad malũ inducẽti non cedere ſempꝑ eſt laudabile.2' cedere nũq; eſt laudabile.3? ꝙ in aliquo caſu nec eſt laudabile nec vituperabile: ſʒ veniale. ꝗ? ꝙ in aliquo caſu vitupabi⸗ le ⁊ moꝛtale.ꝛimũ pꝛobaf. qꝛ qo eſt bonũ rarũ ⁊ difficile eſt laudabile vt ſupꝛa in fine ſcdᷣi.Sed tali timoꝛi ſ cedere eſt huiuſmõi. Sicut ei hec tria dicũt᷑ de inuennõe medij vᷣtuoſi:ſic di⸗/ cũt᷑ de eius cuſtoditiõe vel illud ꝓuer biuʒ. Hõ minoꝛ eſt virtus q; querere pta tueri. Quare ſicut querere ⁊ acq/ rere medium virtuoſũ eſi bonũ rarum ⁊ difficile:ſic ipᷣm inuentũ tueri ⁊ cu/ ſtodire eſt bonũ rarum ⁊ difficile ⁊ p cõſequẽs laudabile.h̊ ãt fit in nõ ceð re timoꝛi ad malũ inducenti.¶ Scom ꝓbatur.qꝛ malũ opari nũquã eſt lau/ dabile:ſed timoꝛi ad malũ ĩducẽti ce/ dere eſt malũ opari.ergo nũqᷓ; eſt lau dabile¶ Zerciũ ꝓbat᷑.qꝛ oẽ peccatuzʒ timoꝛe cõmiſſum eſt veniale: vbi nõ ẽ enoꝛmitas in peccato ⁊ eſt tam graui tas in terribiliꝓpoſito ꝙ excedit facul tatẽ hũanã:ſed iſtud in caſu ſepe põt cõtingere.puta vbi aligs videret moꝛ teʒ ſibi grauiſſimã iĩminere vbi diceret vnũ mendatiũ:ꝙ nulli poſſet obeſſe ⁊ ſibi pꝛodeſſe.quare ĩ tali caſu ex timo re peccare eſſet non vituperio ſed ve/ nia dignum.¶ QAuartũ ꝓbat᷑ ſic. In oi caſu eſt vtuperabile de duobus boniſ minus eligere ⁊ de duobus malis ma ius acceptare:ſed in aliquo caſu cõtin gere põt ꝙ timoꝛi ad malum inducen ti cedere erit maluʒ maius acceptare q́ᷓ; ſit moꝛſ ⁊æ quicunq; coꝛpoꝛalis do/ loꝛ:⁊ maius bonũ dimittere qᷓ ſit.er⸗/ go in tali caſu ex timoꝛe peccare erit vituperabile:ſic ꝙ nullatenꝰ excuſabi le.Amnoꝛ ꝓbat᷑.qꝛ ſicut ſe hñt bona aĩe inter cuncta bona:ſic mala vicioꝝ inter mala: ſed bona aĩe ſunt maxima iter cũcta bõa: ⁊ bõa vᷣtutũ ſũt maxia inter bona aie. In ip̃is eni conſiſtit fe licitas.vt ſupꝛa in pꝛĩo libꝛo.ergo ma la aĩie ⁊ mala vitioꝛũ erũt maxia inter cuncta mala: ſed cõtingit in caſu ex ti⸗ moꝛe mala vicioꝝ pꝛe alijs acceptare ⁊ bona pᷣtutũ ceteriſ poſtponere.puta ſi aliquis ex timoꝛe interficiat inocen tem:ſicut aliqui dicũt faciendũ eẽ iudi ci qui oculis ꝓpꝛijs vidit homicidium cõmitii:de quo aligs abſens coꝛaʒ eo ament: iciterg doffcüͤn ſooeetent ſanodere Al mags umnſien Proginul guntmpe lönannt ret iceen gbon Munckeent lluriſmn Cnagtice ömnſcſcd⸗ Nogen bee ſvügndgern bimrirfrain A pisſüf⸗ neumünaue elnöcedel dereet uua gropspunat ltinon von æ Ppaereranfen clegeciſtanne Nrenums Nmtmaänine ſewirnts S urcane mgerszi iupettient ſele Lnihe cgal öͤgen pri wplüneiſt Nid etoneig ecſelnisgt npontioinin maicetarpana itnngr gu⸗ ſalnuthller n e ENN diht gie hüftnu tcmnüief i, Med nüß Al e Nrr dnenme: ſtii d emge Mindgenelinl iiunaee ſtiingfune n iinmtden Jnln le decſe meiticala in inpenooſti, mi bal ſc. gi dlede wobus bont dedoodrs alsn din ad d in id mahn DN/ ι⅓ iy naius accepin õl 1uminere ihlll nmote ecche uuenͦ elltG aſcnſebinne dNa ie Piseiii nanfi uehni wez risulniin connenit: ⁊ per falſos teſtes cõuincit᷑ Dicũt ergo iſti.ꝙ iudex timoꝛe pden di officiũ licite pᷣt ⁊ debet iſtũ quẽ ſcit inocẽtem ſᷣ̃m allegata que ſcit eſſe fal ſa tradere moꝛti. ¶ Iſtud ãt m ppᷣm eſt magis ridiculoſum ⁊ magis deriſo rium qᷓ; carmina almeonis. Dicit eniʒ płᷣs ꝙ in tali caſu eſt magiſ moꝛiendũ qᷓ; tam turpe ſcelus cõmitẽdũ: qꝛ ma ius malum eſt veritatẽ ⁊ virtutẽ amit/ tere ⁊ inocẽtem interficere qᷓ; moꝛi ⁊ quecũq; bona tpalia pdere:⁊ maiꝰ bo num eſt veritatẽ ⁊ virtutẽ ⁊ inocẽtem ſaluare qᷓ; ſine virtute ⁊ veritate⁊ ĩino centia:vitã coꝛpalem miſeraz retinere qᷓ; vnuſqſq; habet neceſſario bꝛeuiter pdere:⁊ bec eſt rõ.quare foꝛtis vitazʒ ſuã audet exponere moꝛti. vt declara/ bitur infra in ieigie quarti:ſed iſtud ad pñs ſufficiat.¶Ge timoꝛe ad opus neutrũ inducente dicẽda ſũt duo. pꝛĩo ꝙ ei nõ cedere ẽ vituperabile.2 ꝙ ce dere eſt laudabile.¶ Pꝛmum pꝓbatur qꝛ opus ptinax eſt vituperabile: ſʒ ta li timoꝛi non cedere eſt opus ptinatie qð patet ex differẽtia conſtantie ⁊ ꝑu natie:qꝛ cõſtantia tenet aim ĩmobileʒ ꝓ ſalute virtutis ⁊ veritatis. ꝑtinatia vero tenet ipᷣm ĩmobilẽ pꝛo victoꝛia ꝓ pꝛie volũtatis. Sic ãt eſſet in ꝓpoſito quare eſſet vtuperabile ¶ Scom pba tur.qꝛ ceteris pibus vbi non cedere ẽ vituperabile:cedere ẽ laudabile. qua re ⁊ c. Et in iſto caſu loquit᷑ phᷣs rñdẽ do ad ſcòazʒ queſtiõem:vt ſi aligs pꝛo pꝛia volũtate aſſũpſerit aliquã cerimo niã que non eſt de neceſſitate virtutis nec ſalutis.cogat᷑ ãt per penas illam cerimoniã dimittere:ſi nec penis nec timoꝛi cedat non opatur: vt conſtans: ſed vt ptinax. quaẽ in hoc caſu cedere eſſet laudabile ⁊ non cedere vituꝑpabi le.Ad vtraq; obiecta pꝑatet rñſio per iam dicta. ¶ QAueſtio. 4. E 4 arguit᷑.ꝙ actuſ totaliter ab obiecto cãtuſ non poſſit di ci volũtarius:qꝛ vt infra dicit volũtariũ eſt cuius pꝛincipiũ eſt m im=ꝛo opante:ſed actus totaliter ab obiecto cãtus.puta videre nõ habet pꝛicipiuʒ in opante.ergo nõ põt dici volũtarius ¶ In oppoſitũ. qꝛ paſſio totaliter c’⸗/ tur ab obiecto ⁊ tñ põt dici volũtaria volũrarie nãq; delectãtuꝛ.quare ⁊c. Sicẽdum.qꝙ actũ vel paſſiõem canſa ri ab obiecto totaliter põt eſſe duplici ter.vno modo ꝙ eiꝰ cãtio nullo modo dependeat ab opante vel patiẽte.alio modo.qꝙ dependeat aliquo modo. pu ta q;tũ ad appꝛoximatiõem obiecti ⁊ ꝓpꝛie:ſicut calefactio dicit᷑ depende/ re ab acceſſu ad ignẽ: ⁊ acceſſꝰ iſte ab accedẽtis volũtate.¶ Hijſ ergo pᷣmiſſiſ dð.ꝙ in pꝛĩo caſu actus nõ põt dici vo lũtariꝰ:nec paſſio ſequẽs eũ volũtaria Sed in ſcðo caſu põt vtrũq; ſimul:qð pbo ſic. Oẽ volũtariũ aliquo modo eſt a volũtate vel mediate vel imediate⁊ oẽ ꝙ eſt a voluntate eſt volũtariũ:ſicut oẽ naturale eſt a nã: ⁊ oẽ ꝙ eſt a natu ra eſt naturale:ſed opatio vł paſſio in pꝛimo caſu nullo modo eſt a volunta/ te.⁊ in ſecũdo eſt a voluntate. ergo in pꝛimo caſu non eſt voluntaria paſſio⁊ operatio.⁊ in ſcõo caſu eſt voluntaria æ paſſio ⁊ operatio. ¶ Ex quibus ſe quit.ꝙ pꝛimꝰ actus voluntatis vel eſt a voluntate elicitꝰ: vel nullo modo eſt voluntariꝰ:qꝛ per nullũ actum pᷣcedẽ/ tem:appꝛoximatio ad potentiam fuit volũtaria.⁊ per cõſequẽs actꝰ ille pꝛi mus nec mediate nec imediate erit a volũtate.quare nec erit volũtariꝰ licet ſic in volũtate:ſicut motꝰ ſurſũ licet ſit in natura coꝛpiſ grauiſ ſurſũ piect:qꝛ tñ nõ eſt ab eiꝰ nã:licet ſit in ei nã ðꝛ innãlis. per h pʒ rñſio ad oba.¶ Quia pꝛimũ ꝓcedit ac ſi actus nec mediats nec ĩmediate eẽt a voluntate.aliud vᷣo ꝓcedit:qꝛ actꝰ vel paſſio de pẽdet a vo lũtate mediate ex eo ꝙ appꝛoximatio depeet a volũtate. ¶ L. 2 AQAaogd ãtꝓpter ignoꝛãtiam. oſtq; detmiauit de inolũta V rio ꝑ violẽtiã. Hic deimĩat de nolũtario p ignoꝛãtiã ĩtẽdẽſ ðclaraæ. 8.ↄcluſiões.quaꝝ pꝛia ẽ. ꝙ ignoꝛaria añcedẽs cãt ĩiuolũtariũ vł ñ volũtariũ LIBRO 2ꝛ. ꝙ ignoꝛantia concomitans: nec ĩuolũtariũ nec nõ volũtariũ cauſat ibi LAlterũ ãt videt᷑] ʒ? ꝙ ignoꝛãtia iu/ ris ĩ vłi ñ cauſat iuolũtanũ ibil Mec qᷓ vłis 4: ꝙ ignoꝛũãtia facti qᷓ;tũ ad ali quas circũſtãtias in pticulari cãt iuo/ lũtariuzʒ ibil Sed que in ſingularibꝰ. ꝙ circũſtãtie hũani actus ſunt octo ibil Foꝛſitan igit᷑ non malũ] c ꝙ nõ oẽs iſte circũſtantie pñt ignoꝛari ibi.. Oia quidẽ igitur nullꝰj. ? ꝙ aliqua illaꝝ põt ignoꝛari ibil Quid ãt opera tur] S: ꝙ ignorãtia nõ cauſat iuolun/ tariũ ſine triſtitia ibil Circa oĩa vtiq; Pꝛimã ãt declarat pꝛio eã ꝓponẽſ 2 pꝛobans ibil Qui eni ꝓppter ignoꝛã tiam .ʒ: ex ponẽs ibi ¶ QAui quideʒ in penitudine .. Dicit ergo pꝛimo. ꝙ oẽ opus factum ꝓpter ignoꝛantiam ſic.q; miſi ignoꝛãtia pᷣceſſiſſet factum nõ fuiſ ſet:eſt vłr non voluntariũ. Si ãt factũ eſt cũ triſtitia ⁊ penitudine ſubſequen te eſt ſpaliter molatan Cen eni ſciẽ dum.qꝙ volũtarium ⁊ inuolũtarium di cunt duos act poſitiuoſ reſpectu cõtra dictoꝛioꝛũ. volũtariũ ei dicit velle ali quid. puta velle legere. Inuolũtariuʒ ãt dicit nolle:ꝙ idẽ ẽ ꝙ velle nõ lege⸗/ re. Inuolũtarium aũt idez eſt ꝙ nõ vo luntariũ.volũtas ãt põt ſe babere ad rem operãdam:vel volendo: vel nolẽ do:vel nec volẽdo:nec nolendo eã o⸗ perari.Et ſic apparet ꝙ non velle co/ munius eſt qᷓ; nolle. ⁊ per cõſequens non volũtarium qᷓ; inuolũtarium. Ois eniĩ inuolũtarius rei faciẽde eſt nõ vo luntarius:ſed nõ conuertit᷑.Ille nãq; qui nullũ habet actum volũtatis reſpe ctu rei faciẽde vel nõ faciẽde: dicit᷑ nõ volunrarius nõ tñ iuoluntarius vel no luntariꝰ.¶ Heinde ibi Qui ei ppter ignoꝛãtiam Pꝛobat cõcluſiõem ꝓpo ſitã ſpãliter q;tum ad pꝛimã pꝑtem ſcʒ ꝙ opus factum ꝓpter ignoꝛãtiã⁊ ſine triſtitia ſit nõ volũtarium. Et intendit ſic arguere ſupponẽs. ꝙ oĩs operans ꝓpter ignoꝛãtiam ⁊ de opere nõ hñs riſtitiã:vel operat᷑ volens vel nolens vel nec volẽs nec nolens:ſed nõ opat volens illud ꝙ neſciuit:qꝛ ʒ Auguſti nũ.Qð quiſq; pꝛoꝛſꝰ ignoꝛat:velle vł amare nullo pacto põt.x: de trinita/ te. Nec rurſum operat᷑ nolẽs: qꝛ non triſtat᷑ de opatione facta ꝓpter igno/ rãtiã.triſtatur eni ſi nolens operaret᷑ qꝛ ᷣm eundẽ Augu.triſtitia ꝓuenit ex hijs rebus que nobis nolentibus acci dunt.quare ſequit᷑ ꝙ talis opatus eſt non uolens.⁊ per cõſequẽs opus di/ ci põt nõ voluntariũ ʒ. ibil Qui quidẽ in penitudine exponit cõcluſiõem p/ batã dicens.ꝙ ille qui ꝓpter ignoꝛan tiã operatur cum rriſtitia ⁊ penitudie ſubſequẽte:operat᷑ nolẽs:qꝛ vt dictum eſt. penitudo vel triſtitia nulli puenu niſi ex re que ipᷣo nolẽte accidit:ſed ſic operanti triſtitia puenit ex operatiõe ergo operatio accidit ipᷣo nolente. Il le vero qui nec penitet nec triſtat᷑: qꝛ factum eſt aliter qᷓ; ipᷣe pᷣſciuerit: dicit non volẽs.qꝛ eni differũt non volũta/ rium ⁊ inuolũtariuʒz: melius eſt vtriq; tribuere nomẽ ꝓpꝛium.¶ Eſt ergo ſciẽ dum.ꝙ h̊ duo noĩa differunt ̃ʒ pᷣpõnẽ ⁊ poſtpoſitiõem negationis in ipᷣis i plicate:quia non voluntarium impli/ cat negatiõem pꝛepoſitã.Et ideo di/ cit negationem actus volendi: vt qui fodiens inueni theſaurum. Inuenit ꝗ dem non voluutarius:quia non voluit illud ꝙ non pꝛeſciuit: ꝙ tam̃ voluiſſet ſi pᷣſciuiſſʒ. Inuolũtariũ ãt implicat ne gatiõem poſtpoſitã.⁊ ideo nõ dicit ne gatiõem actus volendi:ſed dicit actuz nolendi ⁊ negatiõem.vt ille qui hoſtẽ uolens percutere interfecit tli geam. De⸗ tamen voluit non interficere. ¶ inde ibil Alterum autem videtur ¶ SZeclarat concluſionem ſcoam pꝛe/ mittens pꝛimo differentiam inter ig/ noꝛantiam antecedentem:⁊ cõcomi⸗/ tantem. 2. pꝛobans concluſionem in tentam ibil Inuolũtariũ ãt vult Dicit ergo pꝛimo ꝙ alteꝝ viòt᷑ operari pꝛo pter añcedentẽ ignoꝛũtiaʒ ab eo ꝙ eſt operari ignoꝛãter cũ cõcomitãte igno ſineöd niüebꝛus erat , cbrielate: pelirans ter ſ̃ſ ansic ſger ctervſe wir nunce Noſnioti? eieitl rcocli ien Pminncin wlummmmn Tüanschi fentis pe ignorannar irs fönis⸗ deginolit i. ergt an llaun us altco e⸗ Knelenone llisene Cppmrrorlali genigie i loriommrfant Umniimamr enaliivolär⸗ ſepteopwrin maaſrigüm Gnociieloninen nim n at Metbi enets entercädegſn iun ane eſtign riiicintlinn inspeldebiick lhuqntiui. eäpopntle dpusſegisenn Holpanontil n poniik air iüſippun rigenend Nhaatgtait Kentii nchaltdi Nr enin Annt crllin Flleqnipherin Gmminat e Nerai Masin NANA ondeedrti ana Neni awii Ndponden nerpeninnaniii: uuerearnin Peni aiſerüenn iiat: neltsin i peun ETent is oiſftmuth hi n neganonis in on folumtanum ing ealni Ericen MNSNNNd, Gaidede l; umtaris. Aun peeſanui: tind Pwoliiarüituhn ſtpoſti.1 n us volendiieinan Neganöen irgt ere nuntetfe⸗ Niu on mefen ⸗ Alherun Men nchivnen ß⸗ pine iennunni tecenlen. nilchen⸗ uinaun,, im dcoi id 1 rãtia. qð pꝛobat᷑ ibi. Ebꝛiꝰ ei ]. Quo⸗ niã ebꝛius vel iratus male operãs nõ operat᷑ ppter ignoꝛantiam: ſed ꝓpter ebꝛietatẽ: vel ꝓpter iram: ſed ebꝛius vel iratus ſic operãs operat᷑ ignoꝛan ter ⁊ nõ ſcienter. Diſ ei malus ẽ igno rans quid opoꝛtet operari ⁊ a quo oʒ fugere. Et ꝓpter huiuſmõi peccatum cõiter hoĩes iniuſti fiunt ⁊ mali.quare ignoꝛãter operari non eſt ꝓpter igno rantiam operari. huiꝰ rõnis ponit pri mo maioꝛẽ.2? minoꝛẽ ibil Hõ ſciẽs ãt Seinde ibil Inuolũtar iũ aũt Pꝛo bat cõcluſiõem ꝓpoſitaz arguens ita. Ignoꝛãtia cõmodi vel cõferẽtiſ nõ cãt iuoluntarium:ſed talis ignoꝛãtia cõco mitans eſt ignoꝛũtia cõmodi vel cõfe rentis. vt patet in ꝑte ꝓxima. ergo tał ignorantia non cãt iuolũtarium. Hu ius rõnis ponit ⁊ pꝛobat maioꝛẽ tãtũ d. ꝙ inuolutarium ſᷣm rõem ſuam vult .i. exigit dici ex alia ignoꝛãtia non ex illa qua quis ignoꝛat qð confert ⁊ ex pedit.qð pꝛobat.quia ignoꝛantia que eſt in electione vbi ſcʒ rõ deliberãs ⁊ conſiliãs errat nõ ẽ cã inuolũtarij.Qð apparet qꝛ taliſ ignoꝛãtia cãt maliciã que nũquã ẽ iuolũtaria. Ois nq; ma licia ĩputatur facienti eã:ſed nullũ ĩuo luntariũ ĩputatur operãti iuoluntarie quare nullũ iuolũtariũ eſt malicia. Et ſic patet.ꝙ ignoꝛũtia circa electioneʒ non cauſat iuolũtariũ: ſed ignoꝛantia ꝓpter talem ignoꝛaſtiam adulteratur cõmodi vel conferentis eſt circa electi onẽ. er go non cauſat iuolũtariũ. e inde ibil Meq; vłis] Pꝛobat cõcluſi⸗/ onem terciã.d.qꝙ ſicut ignoꝛãtia cõco/ mitanſ que eſt ignoꝛãtia cõmodi vł cõ ferẽſ̃ ñ cãt iuolũtariũ ſic nec ignoꝛũtia iuris vel debiti vłis ct iuolũtariũ.qð pꝓbat qꝛ ꝓpt᷑ iuolũtariũ nullꝰ vitupat ſed pꝛopter talẽ ignoꝛâtiam ⁊ ꝓpter opus ſequẽs eam hoĩes vituperãt᷑.er go ipᷣa non ct ĩuolũtarium. Huius rõ nis pꝛimo concluſiõem ĩnuit.2. mino rem ponit ibil Aituperãt᷑ aioꝛez aũt ſupponit tanquã per ſe nota.Qui enĩ ignoꝛat ꝙ adulterium ſit illicitũ ⁊ de vtroq; vituperatur. conſtat aũt ꝙ ñ vituperaret᷑: ſi iuolũtarie adulteraret᷑ puta ſi pꝛo vxoꝛe ſua ignoꝛũte ipo ſup poneret᷑. ¶ Beinde ibil. Sed que in ſingularibus pꝛobat cõcluſiõem quar tam:pꝛimo ponẽs eam ⁊ dicens:ꝙ ig noꝛãtia facti in ſingularibꝰ circũſtan/ tijs eius cauſat iuolũtariũ: qð pꝛobat qꝛ illa ignoꝛãtia cauſat ĩuolũtariũ cui debetur venia ⁊ miſericoꝛdia:ſed ope ranti ꝓpter ignoꝛãtiam circũſtantiaꝝ facti in quibus ⁊ circa quas eſt oꝑatõ debet᷑ venia ⁊ miſericoꝛdia:vt ſi aliꝗs pugnãdo pꝛo bono rei publice credẽſ hoſtem pcutere interfecit filium. Huic enĩ debetur venia: qꝛ nõ ĩputatur ſibi homicidiũ filij ad malũ vel ad penam HBebet etiam ſibi miſericoꝛdia:qꝛ di⸗ gnã eſt ꝙ hoĩes miſereantur illi qui ꝓ bono eoꝛum pdit filium. Qua re ſequi tur. ꝙ talis ignoꝛãtia cauſat iuolũtariũ Peinde ibil Foꝛſitã igitur non ma lum pbat concluſiõem quintã dicens ꝙ nõ videt᷑ malũ.imo bonũ ⁊ expedi ens determinare ⁊ diſtiguere iſtas cir cũſtantias que ſunt quid ⁊ circa quid ⁊ cetere. Abin ciẽdũ.qꝙ oĩs circũſtã tia opatiõis humane: vel eſt cauſalis vł localis:vel tpalis. Si cãlis:hᷣ qua⸗/ drupliciter. qꝛ vel eſt cauſa efficiẽs: ⁊? p ẽ duplex.ſ.pꝛĩcipał q ipoꝛtat᷑ p quiſ vel inſtrumẽtalis que ipoꝛtat᷑ p quo vel eſt cã materialis que ĩpoꝛtat᷑.per circa ꝗd.vel finalis que ĩpoꝛtat᷑:p cu/ iuſ gra.vel foꝛmał:⁊ h eſt duplex.vna vt opatiõis terminꝰ:ſicut albedo dicit᷑ foꝛma dealbatiõis: ⁊ h ipoꝛtat᷑: ꝑ ꝗd. Alia vt opationis modꝰ: ſicut intenſi vel remiſſi:que ĩpoꝛt at:p qualiter.Si eſt circũſtãtia localiſ:ſic eſt. Abi.Si tẽ palis:ſic eſt qũ. ⁊ vtrarũq; iſtaꝝ ĩpoꝛ tat᷑ ꝑ in quo.qꝛ põt queri ĩ quo loco ⁊ ĩ quo tpe fcã ẽ opatio:⁊ ſic apparet.q ſũt octo circũſtãtie notate ꝑ phʒ qꝛ ſũt ſex caleſ: due. ſ. ĩ genẽ efficiẽt opa due ĩ genẽ cãe foꝛmał: ⁊ vna mãalis ⁊ vna finał: ⁊ ĩliqͥ due.ſ. locał ⁊ tꝑalis LIBRO Seinde ibi Oiĩia quidẽ igit SBecla rat cõcluſiõeʒ ſextã dicẽs.ꝙ nullꝰ ñũ in ſanus exñs nõ ignoꝛabit oĩa ad pᷣdi⸗/ ctas circũſtãtias ptinẽtia.qð ꝓbat᷑.qꝛ nullus operãs poterit ignoꝛare opan tem ſe ipᷣm.qm tñ ptinẽt ad circũſtanã ipoꝛtatã per quis.quare nõ oẽs circũ ſtantias poterit ignoꝛare: qꝛ ſaltẽ nõ iſtã que dicta eſt Zeide ibi Quid ãt operatur Seclarat cõcluſiõem ſepti/ mã.ſ.ꝙ alique circũſtãtie poter̃t igno rari:oñdens eã per exẽpla in quadru plici genere cauſe.Et pꝛimo in gene/ re foꝛme que dicit opatõiſ terminũ.d. aliquis operãs ignoꝛabit ꝗd opera tuꝛ.i.que eſt foꝛma opatiõis ſue. puta ſi aliqui incaute dicant in publico ali qua que ðberẽt tenere ſecreta ſicut fu erunt reuelata ſecreta illiuſ poete aſy ſili que per incauta locunõeʒ reuelata ſuerũt.Et poſtea taliter locuti ſe excu ſant per ignoꝛãtiazʒ dicẽtes.ſic accidit ꝙ neſcim quid diximus¶ Neʒ addit aliud exẽplũ de illo qui tenẽs telũ vo lens monſtrare addiſcẽti quõ teluzʒ in iaciendo teneri debeat. emittit telum pꝛeter ꝓpoſitum ⁊ ſic neſcit quid fa- cit ignoꝛãſ foꝛmã opanõis ſue. 2. idẽ oñdit in genere materie ci:ca quid:in ducẽs exẽplum de illo qui exiſtimauit ꝙ ille qui erat eius filius eſſet eius ho ſtis ⁊ oppugnatoꝛ. ⁊ ſic exiſtimãſ iter fecit filiũ:quẽadmodũ multi referũtur feciſſe meropẽ mulierẽ que putãs ho⸗/ ſtẽ interficere: interfecit filium.¶ ¶er cio h̊ ideʒ oñdit in genere efficientis ĩ ſtrumentalis:qꝛ vt dictum eſt pꝛicipa lis ignoꝛari non põt:inducẽs exẽpluʒ de haſta qua ludit᷑ in haſtiludijs.puta ſi miles in illo ludo currẽs cõtra cõpa trẽ ſuũ putet ſe habere haſtã rotũdam in capite ſic ꝙ nõ poſſit pfoꝛare arma poꝛtet tñ haſtã ferro acuniſſimo lance atã ⁊ cõpĩ̃eʒ pfoꝛet:opabit᷑ triſte ppt ignoꝛtiã inſtrumẽti e alin addit exẽ plũ de illo qui in ludo putat cõtra ſociũ pijcere punicẽ ſeu malũ punicnzʒz i.pomũ rubeũ ꝓijcit tam̃ lapidẽ puni ci ſiem. 4? idem oñdit in genere fi⸗ nis.d.ꝙ etiã cõtingit ꝙ barbitõſoꝛ ve nam Eemmicns ex ilcnide ſalutnis eiꝰ qui vult minui in ſanguie: occidu.Et b erit ignoꝛãtia finis.¶ Itẽ aliud ad./ dit exẽ plũ de illo qui vult oñdere mo dum pugilũ ⁊ pugnãtiũ ⁊ pcutu eum cui oñdit.Ex h ignoꝛat fineʒ ludi ſui. Et ſic peꝛ ↄñs pʒ quõ alique circũſtã tie poterũt ignoꝛari in quadruplici ge nere cauſe: ꝙ enã notoꝛiũ eſt ĩ temꝑe puta ſi aliquis comedat carnes in die ieiunabili ignoꝛãs vigiliam vel quatu oꝛ ſpa.Et in loco. puta ſi aligꝗs diuer/ tat ꝓ neceſſitate nature ad locũ ſacrũ putans cimueriũ eẽ cõem agrũ:vel ec cleſiã cõeʒ domũ.¶ Geinde ibil Circa oẽs vtiq; Seclarat cõcluſiõem octauã .d.ꝙ cũ exiſtat ignoꝛãtia circa oĩa hec que dicta ſũt in ꝗbꝰ ẽ opatio: ille ꝗ ali qð pᷣdictoꝝ ignoꝛat ⁊ ꝓpter boc oꝑa tur ignoꝛãtiã:nolẽſ quidẽa iuolũtarie opari videt᷑ ⁊ maxie ſi ignoꝛet circũ/ ſtãtias pꝛicipaleſ que ſut mã ⁊ foꝛma in ꝗb eſt opatio ⁊ finis.cuiꝰ gra eſt: ⁊ fit paone igit᷑ ſic ſe hñtibꝰ: ⁊ iuo lũtario dicto ſᷣm talẽ ignoꝛdtia.adhuc oʒ ãpliꝰ.ſ.ꝙ opatio ſit triſtis ⁊ cũ pe/ nitudie poſtq; opãs aĩaduertit opatio nẽ ſuã.ałr eĩ opatio nõ eẽt ĩuolũtaria Et hãc cõcluſiõeʒ ñ ꝓbat hᷣ:ſupponẽs eã ex hijs que dicta ſut in pꝛincipio. S euidẽnã pᷣdictoꝛũ inquirẽ da ſũt tria ꝛio vꝑ igno/⸗ ãtia cauſet iuolũtariũ.2 vtꝝ oĩs mal ſit ignoꝛãs.ʒ?vtꝝ hũana opa tio ſit bona vel mala moꝛaliter ex cir/ cũſtatia. Ue pꝛio arguit᷑.ꝙ ignoꝛatia ñ auſet iuolũtariũ ri qꝛ B eẽt ignoꝛãtia vel cöfereu: rel cõmodi:vel iuris ⁊ dehin: vel circũſiaã tiaꝝ fci. Mõ ãt ignoꝛãtia cõmodi: qꝛ illa eſt in electiõe.Et talis nõ cãt iuo/ lutariũ.vt ðꝛ in lr̃a:nec ignoꝛãtia iuriſ qꝛ illa ẽ ipᷣiꝰ rłis ⁊ ẽ digna vituperio vt ðꝛ in Ia. Et tał nõ cãt iuoluntariũ dignn lafocq: ſirio pen operatin Organncas glüechin ſitanſee opttegu ſeM eſcicnni ntihenmi ſura iwli⸗ Chfnelenn ſtanigiſe idon MWhenn bumckan⸗ Mlenram ſticiontin lsinninne elefeaenas Cliceeffegan lrickninpe ſtinname; Aſuunattn aſerann ivii⸗ Miukinerani ntſnpmnig ſotlsſowi furi piig mrdinge Ceſcimtmeopen ens wiiteii ftanngingine Anchni i Negbelsgn noſteniigi⸗ lulimnig grf kleopemninſi t oppeſtuſef lpollecpminſn ſſpöenepgin W ps kuitßeneni wierhing Aniine — AR eonttin⸗ Wumiciinn . S ignfm; Nmigun Peningi n Rurrai nn nglun N aſtalicg, m Ne lin i Deneb Nrarr iiitienti igniictatiin in wignd:ee Gwent Mun i. wil de win nieſiign i⸗ le ſir ni in vt ſna a d r ſicſe bind: i iale igndrini hn Mno in ministtie opis indnen un wano no eit iciin Giabe sRnſn, dudinädageden .Pn nuci müini, ignnis. , f fel nald mi ieg En Sõ uu eminnft iin luns NMin iprininn rlrmeignn 1,6 Nnoc ₰— ꝙ eſt dignum venia. Mec etiã ignoꝛa tia facti:qꝛ vt dictum eſt ſupꝛa de inuo lũtario per violẽtiã: nullus iuolũtarie operat᷑:in cuius ptãte eſt mouere pteſ oꝛgamcas:cum quibus operat᷑:ſed in ptãte opantis ꝓpter ignoꝛãtiã circun ſtãtiaꝝ facti eſt mouere. aliter eniʒ nõ oparef.quare talis non opat᷑ iuolunta rie ¶ 2?7 qꝛ tał ignoꝛãtia eẽt vł añcedẽſ vel cõcomitãs:vel ↄñs:nõ añs.qꝛ illa non habet triſtitiã añ ex ea que requi ritur ad iuolũtariũ.vt dicit᷑ in pꝛicipio in fine lectionis. ſtãte nãq; illa igno rãtia:nũquã ſequit᷑ triſtitia:nec etiam ignoꝛtia cõcomitans:qꝛ ꝓpter illam non opamur. vt dicitur in Fa. quare il la non eſt cã opatiõis volũtarie vel in uolũtarie:⁊ minꝰ ignoꝛãtia cõſequenſ iſtã cõcomitãtẽ. quare nulla. (? qꝛ ta lis ignoꝛãtia que cãret iuolũtariũ eſſet vel affectata vel craſſa:vł iuincibi:nõ quidẽ affectata nec craſſa: qꝛ vtraq; il larũ eſt vituperabił c ſupplitio digna vt.j.in vltima pꝑte buiꝰ tercij. Hec eti am inuincibił:qꝛ tũc opatio naturalis poſſet dici iuolũtaria:qꝛ illã ignoꝛamꝰ iuincibiliter:qualiter natura digerit ci bum ⁊ ſanguinẽ ꝙ cõiter non dicitur. ¶ * qꝛ talis ignoꝛãtia vel eſſet cũ tri⸗/ ſtitia vel ſũ. Nõ ãt pꝛimo mõ: qꝛ ſepe triſtamur cũ magna penitudie de hijs que voluntarie operati ſumus.puta de peccatis volũtarie cõmiſſis.quare tri⸗/ ſtitia non plus ptinet ad iuolũtarium ad volũtariũ nec etiã.2ꝛꝛmõ vt h phᷣſ ed in oppoſitũ eſt determĩatio phᷣi 20 ſolutiõe queſtionis videndũ eſt zimo qualiter ignoꝛãtia cãt iuolũtari um. 2? qualis ignoꝛũãtia cãt ipᷣm.¶ Se pꝛio ſciendũ.ꝙ ignoꝛãtia dicit᷑ cauſaẽ luolũtariuʒ:qꝛ facit hoĩiem operari:- velle operari in ſingulari:illud ꝙ ſcia ſibi oppoſita ſi adeſſʒ: faceret ñ opari ⁊ nolle opari in ſingulari:ſᷣʒ accñtalẽ diſpönem appetitus.qð patet indu/ ctiue.ignoꝛãtia eni huiꝰ mulieris me/ ropis fecit ip̃am occidere: ⁊ velle illũ occidere hoĩiem quẽ putabat boſtez:ꝗ r £ volitav actu appetif. tñ erat filius.Si vero ſcia huic ignoꝛã tie oppoſua fuiſſet: feciſſet eam nõ oe cidere ⁊ nolle occidẽ quẽ occidit. Et ſic vłr in oĩibus opatiõibus ĩuolũtarijs pꝓpter ignoꝛatiam EEx b at infert tria coꝛrelaria( Pꝛimũ ꝙ iuolũtarium ꝓpt ignoꝛãtiã nõ eſt cõtra volitiõem que ĩ eſt pñte ignoꝛãtia:ſed cõtra volitiõeʒ que ineſt pñte ſcia. Scõm ꝙ opera tio oĩo iuoluntaria ꝓpter ignoꝛãtiam eſt actu volita ꝙ non habet veritatem de inuoluntario per violentiã:qꝛ omĩii operatio vel paſſio iuolũtaria per vio lentiã eſt actu nolita ⁊ actu fugit᷑ quã do fit: ſicut patet de illo qui ducit᷑ iuo luntarius ad patibulũ.vᷣ ãt operatioꝓ pter ignoꝛãtiã iuolũtaria qñ fit ẽ actu erciũ ꝙ actu alis volitio pᷣt eſſe iuolũtaria ꝓpter ig noꝛãtiam:licet nõ ꝓpter violẽtiã.vt di ctuʒ eſt ſupꝛa.qꝛ voluntati non poteſt inferri violentia Hoc ãt apparet ſic qꝛ oĩs operatio qᷓ; operans exercet ꝓp pter ignoꝛantiã eius oppoſitã:exerce ret pñte ſcia:dici põt inuolũtaria: ſed actualis volitio pꝛopter ignoꝛantiam exercita eſſet non exercita: imo eius oppoſita pñte ſcientia: ſicut requirit᷑ ad aliquã opatiõem hoc mõ iuolũtari az. quare ipᷣa dici põt zuolütaria (We 2 ſciẽdũ.ꝙ ignorãtia cãns ĩuolũtariũ eſt talis ꝙ ipᷣa requirit ſpãle obiectum ſpecialem oꝛdinem:ſpecialeʒ moduʒ: ſpecialem effectum. opoꝛtet eni ꝙ ta/ lis ignoꝛãtia ſit pꝛimo qᷓ;tũ ad obiectũ ignoꝛãtia facti:ſeu circũſtantiaꝝ facti. 2 q;tũ ad oꝛdinẽ ꝙ ſit ignoꝛãtia añce dens.ʒ: qᷓ;tũ ad modũ quẽ trahit a cã ꝙ ſit ignoꝛãtia inuincibilis.A? qᷓ;tũ ad effectũ ꝙ ſit ignoꝛãtia virtualiter tri/ ſtis.Pꝛimũ pꝛobat᷑. qm illa ignoꝛã tia cauſat inuoluntariũ que ſola ẽ dei uoluntario. Iſta patet qꝛ ignoꝛare qðᷣ dam aliud non faceret inuoluntarium iſtud: ſed ſola ignoꝛũtia facti:ſeu circũ ſtãtiaꝝ facti:eſt de ipᷣo facto iuolũtario ⁊ de opatiõe iĩuolũtaria.ꝗ enĩ ignoꝛat ius ⁊ ðbitũ oꝑãdi vł modũ opꝑatiõis ũ IIBRO ꝓpter h̊ ignoꝛat ſactũ ſᷣm aliquã circũ ſtantiã facti.quare ſola ignoꝛãtia facti cauſat ĩiuolũtarium.¶ Sed hic ſunt duo dubia. pꝛimũ qꝛ videt᷑ ꝙ ignoꝛãtia iu/ riſ cauſet iuolũtariũ:qꝛ facit hoĩeʒ vel le illud ꝙ ſcia oppoſita faceret nolle. Scðm.qꝛ ignoꝛãtia cõmodi: videt᷑ ig noꝛantia facti: quia videtur ignoꝛan-/ tia circunſtantie finis: ſicut dicebatur in exemplo.ꝙ percutiens ad cõmodũ ſalutis pcutit ad incõmoduʒ moꝛtis. icendũ ad pꝛimũ.ꝙ ſcia iuris non facit hoĩiem nolle in ſingulari.d. ꝙ ig⸗ noꝛãtia cãns inuolũtariũ facit velle ĩ ſingulari:nec per cõſequẽſ ignoꝛantia luris in vłi:facit aliqd velle in ſingula ri.niſi alio motiuo ſupueniẽte. vnde h̊ duo ſtant.ꝙ aliꝗs ꝓpter ſciam iuris in vłi nolit foꝛnicari ⁊ ꝙ in ſingulari ſup ueniẽte paſſione:⁊ occurrẽte opoꝛtu⸗/ nitate velit foꝛnicari. Et iðo illud qð ſupꝛa dictum eſt intelligi debet in ſin/ gulari.ſ.ꝙ ignoꝛãtia cauſans iuolũta⸗ riuzʒ facit velle in ſingulari illud ꝙ op poſita ſcia facit nolle ĩ ſi ingulart.( ſm dð. ꝙ cõmodũ põt ſũmi dupliciter pꝛimo modo vt finis intentus ꝑ ope/ rantẽ:vel vt vtile ad illum finẽ: ⁊ hoc modo dicit circũnãtiaʒ finis.Alio mõ vt conditio operatiõis relata ad volũ tatẽ opantis:nõ ad finẽ intentũ ab o/⸗ perante:⁊ hoc modo nõ eſt circũſtan na:ſed bonitas operatiõiſ. Et ignoꝛã tia talis cõmodi cõcomitat᷑ oẽm malã operatiõem.( Scòm ꝓbat᷑.qꝛ illa ſola ignoꝛũãtia cauſat iuolũtariũ: cui ſoli cõ uenit moduſ cauſe:ſed ſoli ignoꝛantie añcedenti cõuenit modus cauſe:qui ẽ pꝛioꝛitas ſeu añcedẽtia. quare ſola h̊ cauſat inuolũtariũ nõ ignoꝛtia cõco⸗ mitãs:nec cõſequẽs Terciuʒ pbat᷑. qꝛ ulla ſola ignoꝛtia cauſat ĩuolũtariũ que ſola eſt iuolũtaria. h apparet. qm̃ cã volũtaria habet effectũ volũtarium ⁊æ iuolũtaria iuolũtariũ:ſed ſola igno⸗/ rãtia inuincibił eſt ſimpłr inuolũtaria illa ꝗqppe que eſt affectata ſimpłr ẽ vo lũtaria.illa vero que eſt craſſa: que eſt — H . 5 * ex negligẽtia contrãcta:videt᷑ niſi vo/ luntaria.illa vero que eſt inuicibił eſt ſimpliciter iuolũtaria.quare ipᷣa can⸗/ ſabit iuolũtariũ:⁊ iõ h̊ excuſat: ⁊ alie nõ.¶ Quartũ ꝓbat᷑.qꝛ illa ſola ignoꝛã tia cauſat iuolũtariũ:que ſola cauſat o peratiõezʒ vᷣtuałr volitã· h̊ apparet.qꝛ ĩuolũtariũ ꝓpter ignoꝛtiã nõ eſt actu volitũ:ſʒ ᷣtuałr tm̃.vt dictũ eſt ſupꝛa: ſʒ ſola ignoꝛãtia vᷣtuałr triſtis cãt opa tiõeʒ pᷣtuałr nolitã:qꝛ vᷣtualr triſie eſt otuałr nolitũ:ſicut oẽ actuabr triſte eſt actuałr volitũ.qꝛ vt dictũ eſt in pꝛinci pio lectionis.triſtitia puenit ex hijſ re bus que nobis volẽtibꝰ accidũt.quare ſola ignoꝛſtia sᷣtuałr triſtis cãt iuolun tariũ.¶ Eicẽdum g ad pꝛimuʒ in op/ poſitũ.ꝙ ſola ignoꝛãtia facti cauſat in uolũtariũ ⁊ ad ꝓbatiõezʒ dð.ꝙ ꝗ habʒ in ptãte ſua mouere ptes oꝛganicas: pᷣt operari ĩiuolũtarie.accipiẽdo ĩuolũ/ tariũ ꝓpter ignoꝛãtiã:qᷓ;uis nõ accipi endo ĩiuolũtariũ per violẽtiã:ð quo ar gumẽtũ ꝓcedit. ¶ Ad km dð.ꝙ ſola ig noꝛãiia añcedẽs.Et cũ ꝓbat᷑ ꝙ nõ.dðᷣ ꝙ talis ignoꝛãtia nõ hʒ anexã triſtitia actuałr:ſʒ pᷣtuałr.vt dictuzʒ eſt. ꝓ qᷓ;to cauſat opatiõem vᷣtuałr voli tam CAd terciũ dò.qꝙ ignoꝛãtia iuincibił cauſat iuolũtariũ.Et cũ ꝓbat᷑ ꝙ nõ. dicenduũu ꝙ operatio naturalis nõ dicit᷑ inuolun taria:qꝛ non eſt ſubiectuʒ aptũ natum dici vel eſſe voluntariũ:nec ipᷣa fit ſciẽ ter vel ignoꝛãter:qꝛ on eſt agen⸗ te per cognitiõem vel a ꝓpoſito inqᷓ;/ tum huiꝰ.¶ Ad quartũ . q ignoref tia ᷣtualiter triſtis cauſat inuolũtariũ Et cũ ꝓbat᷑ ꝙ non. dicendũ ꝙ de volũ tarie cõmiſſis triſtamur: qꝛ poſtea fiũt volita. illa ergo que ſ̃m actualem di/ ſpoſitiõem appetitꝰ ſũt vᷣtualłr volita: ita ꝙ ſtati ſi adſit ſcia fiũt volita: ita ĩ quã fiũt ᷣtualiter triſtia. talia vero ſũt volũtaria ꝓpter ignoꝛãtiã.Sicut enizʒ inuoluntaria per violentiã ſũt actu tri ſtia ⁊ nolita:ſic inuoluntaria per igno rantiã ſunt virtualiter triſtia ⁊ nolita. ¶Aueſlio. 6. ke ¶Anrrs Pperünanen carelen⸗ nbeſinu⸗ güini danite ſenumalie meruſpit operits ⸗ S nibnmni ſtotnelec: llonsfenfe Ns aunrih Nancuteren cacuet ͤig Ganmncſa Grinnütd ruröche⸗ ſiori:nnn ſetigname noͦſicct et unet ule⸗ ſjſowiatul ſumivera ſenaorſſihn azaisg n irinralde N antiurt idun Ahrinngirn Gunittanns puemg amett, tickonnußei lecgetüsſen g Mogisna igräündiün . le gignamug⸗ orrü o Nrlarak nci ni⸗ Agbfleck Nugenteralis Motitiaz Plos 6 n nuf etno mi ſteſepminn lrſeinfeſen Int vergsn h Aligdr ii Wndi i rni dqnednie Wösati g upe irrüge larn DW rigini vöin Fi.NNtiͦſin Minhiin S Z ne fi Aeewückn imenderde⸗ „ — Sid'dcin imukrmiiscimn dimätiafiann dandezͤgin noncre es agnnr Niere Nhiti Grini nsni mi per nolani de 1 Sd/nddg s Etci pbaigi na ö bz inerimii enz eſl. pe n Kmakr volitamdNR Wära Nd t qrd. ani urins ni idl inn chſadecen õ ier genondni enrela * auartu d, glyn . Niügn õ III. * 2 arguit. ꝙ nõ oĩs malus ſit Agnoꝛãs( Mꝛimo qm boc eſſʒ qꝛ ignoꝛãtia neceſſario cauſaret᷑ a mali/ cia:vel qꝛ malicia ab ignoꝛatia:vel qꝛ ambe ſimul ab aliqua cauſa tercia: ſʒ pꝛimũ dari non põt:qꝛ diſpoſitõ potẽ tie naturaliter pꝛius opantiſ nõ cauſa tur ex diſpoſitiõe potẽtie nãłr poſteri operãtis.potentiaꝝ enĩ que ex opatio nibus diſponũtur illa que pꝛius opat᷑ pꝛius diſponit᷑:ſed ignoꝛãtia eſt diſpo ſitio intellectꝰ:⁊ malicia appetituſ:in tellectus vero pꝛi natuãlłr opat᷑ q; ap petitus.quare ignoꝛãtia non canſatur ex malicia nec etiã põt dari fm. ꝙ ma licia cauſet᷑ ab ignoꝛãtia: qꝛ tũc mali/ cia non eſſet voluntaria: cuʒ cãret᷑ ab ignorãtia añcedente ⁊ ſi nõ eſſet volũ taria nõ eſſʒ malicia. Nec põt etiä da ri terciũ: qꝛ nulla talis cã cõis appa⸗ ret ignoꝛantie ⁊ malicie. quare nullo mõ videt᷑ neceſſaria cõcomitãtia igno rantie malicie. (2? qꝛ ſi ois malu- ſit ignoꝛãs:nullus peccabit ex indu/ ſtria:nullus ex certa ſcia:ſed boc ẽ fal ſuʒ:vt dicit Vſidoꝛus de ſũmo bono li. 22 ca. 3. dicẽs. ꝙ peccatũ cõmittit᷑ alidᷣ ab ignoꝛãtia: aliud ex iĩfirmitate: alid ex induſtria: ⁊ ſubdit ꝙ eua peccauit ex ignoꝛãtia:qꝛ fuit decepta.adam at qui non fuit deceptus peccauit ſciens 2 pꝛudens. quare vc. Sed in oppo ſitů eſt auctoꝛitas phi. ¶ Pꝛo ſolutio ne queſtiõis ſunt quatuoꝛ declarãda. pꝛio.ꝙ oĩs mał circa ꝓpꝛia agibilia aliquid vel aliqua ignoꝛat. 2? que ſũt illa qᷓ ignoꝛat.ꝭ? ꝙ malicia cauſat bui ignoꝛãtia.A? quõ cãt eam.Mꝛimuʒ eclarat᷑.qm oĩs nõ pꝛudens circa p/ pꝛia agibilia aliꝗd ignoꝛat ꝙ; ſcit per pꝛudentẽ: alias pꝛudẽtia nullã daret notitiaʒ plus qᷓ; impꝛudentia: ſed oĩs mal“ eſt nõ pꝛudẽs:qꝛ neminẽ contin git eſſe pꝛudenteʒ: ſine bõitate moꝛali vt. . in fine ſexti. ⁊ poſt pꝛincipiũ ſe/ ptimi. quare oĩs malus circappꝛiꝗ 32 . 6 gibilia aliꝗd vel aliqua ignoꝛat E ſciendũ.ꝙ notitia pꝛudentialis ĩclu dit aliqua cõia ſibi ⁊ ſineſi eubulie ⁊ moꝛali ſcie:⁊ aliqua ſibi ꝓpꝛia. puta ſingulares ſillogiſmoſ in ſingularibus ⁊ de ſingularibꝰ opatiõibus factos. Hijs igitur ſic ſe hñtibus nõ eſt ne ceſſe ꝙ ois malꝰ ignoxet illa cõia: ſz ẽ neceſſe ꝙ ignoꝛet ꝓpꝛia¶Mꝛimũ pa tet qꝛ mal poteſt eſſe ſynetꝰ ⁊ eubu ⁊ ſciẽs moꝛalẽ ſciam:⁊ per cõſequ?s põt ſcire illa que ſũt cõia pꝛudẽtie ⁊ iſtis tribus motinis.¶ Scom patet. qꝛ cũ oĩis mal' ſit nõ pꝛudens neceſſe eſt ꝙ ignoꝛet illa per que differt pꝛudẽs a nõ pꝛudente: ſed per ppꝛia differt. quare malus ignoꝛat illa ꝓpꝛia.hᷣ aũt ꝓpꝛia ſũt tria.videlicet pꝛudẽtiał in/ tellectꝰ: pꝛudentiał ſenſus: ⁊ pꝛuden tials ſnia.Eſt ãt pꝛudẽtialis intelle/ ctus notitia maioꝛis ꝓpõnis extremi ſillogiſmi v eſt ſana eſtimatõ ꝓximi fi nis ꝓpter quẽ bicv nunc circa bᷣ ẽ age dum x⁊ dicit᷑ intellectꝰ: ſicut hituſ pꝛin cipioꝝ demõſtratiõis:qꝛ ſicut ibi hituſ dicũtur pꝛincipia ſcie:ſic talis eſtima tio eſt pꝛincipiũ ꝓpꝛiũ pꝛudẽtie. Co/ gnitio eni fims eſi pꝛincipiũ in agibi/ lib⸗. vt. j. li? 6e Senſus ãt pꝛudentiał 7 notitia mioꝛis ꝓpõnis dicti ſillogiſ mi ⁊ eſt ſana appᷣhẽſio buiꝰ opabilis vt h̊ ⁊ nũc ⁊ ſic opabile ⁊ ab iſto ſen/ ſu dicit vir ſenſat?. Snia vero pꝛuden tialis eſt cõcluſio dicti ſillogiſmi: ⁊ eſt vltimũ dictamẽ de ꝓſequẽdo vel fugiẽ do.¶Elt etiã ſciendũ.ꝙ pꝛedicte tres notitie cõcomitãt᷑ duas rcitudines ap petitus:videlicet rcitudinẽ intentiõis que eſt appetuꝰ finis:⁊ rcitudinẽ ele ctiõis que eſt appetit eoꝝ que ſũt ad finẽ: tũ ĩpoſſibile eſt eſtimatiõeʒ fi/ nis ĩ ſingk ari eẽ ſanã ⁊ rcãʒ ſñ rcitudi ne appetitꝰ ipᷣ finis:vt oñdet᷑ ſequẽ/ ti nnienlo⸗ (ec at rcitudo appetitus pꝓueit ex vᷣtute.st eiĩ itẽtiõeʒ facit rcãʒ vt. . li. 6. quare rcitudo tal eſtimatiõiſ cõcomitat᷑ rcitudinẽ stunſ/¶Eſtẽnaʒ ipoſſibile eſtimatiõez que dicit ſenſus X illã que ðꝛ ſnia eſſe ſanam ⁊ rectaʒ ſine rcitudine appetitus que dicit ele LIIBRO ctio. Electio ãt rcificat᷑ per virtutẽ.vir tus enĩ electionẽ facit rcãm. vt.j.li.õ. quare per cõſequens rcĩtudo ſenſus ⁊ ſnĩe cõcomitat᷑ rcĩitudinẽ ᷣtutis. Ter cius articulus pꝛincipalis declaratur ſic. ſicut ſe habet guſtus ad ſanitatẽ ⁊ egritudinem:ſic ĩitellectus practicꝰ ad vicium ⁊ virtutẽ:ſed guſtus per egri/ tudinẽ errat in deſcriptiõe guſtabiliuʒ ⁊ per ſanitatẽ bene diſponit᷑ ad diſcre tiõem guſtabiliũ.ergo intellectꝰ pꝛa⸗/ cticus ſic ſe habebit ad viciũ tanquam ad egritudineʒ: quia per ipᷣm errabit in diſcretiõe ſingulariũ agibiliũ:⁊ per gᷣtutẽ tanquã per ſanitatẽ bene diſpo/ netur ad diſcretiõem virtutis in ſingu laribꝰ agibilibꝰ.Et h̊ ẽ rõ pbvᷣi.j.ca.de volũtate.vbi dicit ꝙ finale bonum ſim pliciter eſt ᷣm veritatẽ bonũ.Sed iſti vel illi apparet bonũ ſᷣm driam hituũ quaẽ hoĩ bono ⁊ ſtudioſo apparet bo num ꝙ eſt ᷣm naturã bonũ.hoĩ autem pꝛauo apparet bonũ illud qð cõcludit eſſe cõueniẽs pꝛauitati ſue:qꝛ ſi eſt in temperatus:apparebit ei ꝙ voluptas coꝛpis ſit maximũ bonum.ſi auarus ꝙ; dtuitie. ⁊ ſic de alijs malicijs. Et iſta pbᷣs pꝛobat per rõem iaʒ factã. 2 ar guo ſic.Oẽ ſaluatm̃ rcẽ eſtimatiõis fi⸗ nis eſt cauſa pꝛudẽtialis notitie: æ oẽ coꝛruptm̃ dicte eſtimatõis eſt cauſa op poſite ignoꝛũtie.ᷣ eſt euidẽs qᷓ;tũ ad ptem pꝛimã:qm̃ ex eiſdẽ ⁊ per eadeʒ cãtur hitus ⁊ ſaluat᷑.vt ſupꝛa in pꝛici pio ſcdᷣi.(Matʒ enã qtũ ad ſcõaʒ. qꝛ coꝛruptio notitie eſt generatio ignoꝛã tie: ſed virtuſ ſaluat pꝛudẽtialẽ eſtima tiõeʒ: ⁊ malicia coꝛrũpit eam.vt.j. li. 6. quare ſicut tus eſt cauſa pꝛudẽtiał notitie:ſic malicia impꝛudẽtialł igno/ rantie. e ? articulo ſciendũ eſt. ꝙ; malicia cauſat ignoꝛãtiam iſto modo: qꝛ operatio cauſat aliꝗd in intellectu vt ab eo cognita ⁊ expta: modo talis operatio per ſe cauſat diſpõnem in ap petitu:que per multã iteratiõem fit hi tus malꝰ:quẽ phᷣſ vocat maliciã. In in tellectu ãt cãt etiã diſpõnem ali: non inqᷓtũ ipᷣa ẽ operatio talis vel talis:ſʒ inquãtũ eſt cognita ⁊ expta:vt cõueni ens ⁊ placens appetitui. vñ talis diſ/ poſitio intellectꝰ ꝑ multã iterationem fit ĩpꝛudentiał hĩtus quem phs vocat ignoꝛãtiã.Eſt enĩ ignoꝛũtia diſpoõnis non ſolũ negationis.⁊ per iſtũ moduz ex opatiõibus male cognitis ⁊ exptis tanq; cõueniẽtibus ⁊ placentibus hoiĩ eneratur dicta ĩpꝛudẽtialiſ notitia. 4 Ad pꝛumũ ergo dicẽdũ. ꝙ ignoꝛũtia atur a malicia. ⁊ qñ ꝓbatur ꝙ nõ.di/ cẽdum ꝙ diſpoſitio appetitus nõ can/ ſat imediate diſpõneʒ intellectus: ſed operatio appetitus ſicut obiectũ expi mentalis notitie iĩitellectꝰ dicit᷑ cauſa re illũ hĩtum qui generat᷑ ex talibꝰ ex/ perimẽtalibꝰ notitijs. Et lʒ intellectꝰ pꝛius operet᷑ ſimpłr q; appetims: tñ vbi opatio appetitus eſt obiectũ expi mentalis notitie intellectus: pꝛioꝛ eſt operatio appetitus q; operatio itelle ctns (Er bor modo operatio appeti tus cãt hituzʒ recte notitie vel ignoꝛan tie intellectꝰ.¶ Ad tᷣm dð.ꝙ ignoꝛũtia ꝓpter qᷓ; peccat᷑:nõ ẽ eadeʒ ignoꝛãtia cũ ea que ſequit᷑ peccatũ.⁊ ideo poſſi⸗/ bile eſt:ꝙ aliquis ante peccatũ ſit ſci/ enò ⁊ pꝛudens ⁊ ꝙ peccet ex indu/ ſtria: non ex ignoꝛatia:tñ nõ eſt poſſi⸗/ bile ꝙ ignoꝛãtia nõ ſequat peccatũ: ſi cut patet ĩi exemplis Vſidoꝛi. Ena nã ꝙ; peccauit ex ignoꝛãtia añcedẽte: qꝛ fuit ſeducta.Adã vero nõ peccauit ex ignoꝛãtia:qꝛ nõ fuit ſeduetus:ſed pec cauit cũ ignoꝛãtia cõcomitãte ⁊ nõ añ cedẽte peccatũ. E&t ideo dicit᷑ in textu ꝙ vłr ꝓpter tale peccatũ ꝙ ſemp ſecũ trahit ignoꝛãtiã fiunt hoĩes vłr iniuſti ⁊ mali. ueſtio. 7. Pꝛio qꝛ nulla opatio bona am generis ⁊ ſpẽi ⁊ indiuidui p̃ ter circũſtãtia eſt bona ex cõſtãtia. Et ſilr ĩtelligẽdũ ẽ ð malicia:ſʒ opatõ bu mana ẽ bõa ex ꝓpꝛio actu ſᷣʒ genꝰ:ex obᷣo ẽ bona ſᷣm ſpẽʒ:ex fine eſt bõa ſᷣʒ E ʒꝰarguit᷑.ꝙ opatio hũana ñ̃ ſit bõa moãl'r ex circũſtãtia Pihtcnüͦr goͤeſtbona Nctts tes s erpeti tateel na erſe buber gentinsi ſe olrt u ci uropen⸗ Ctenn elb detngnebene hune n angenicua ndligeeſe Clums Urigcnit feensnin lnoſcdige Crnalea⸗ 1,Cr ſütndide⸗ guotchrüſt nummlmai Operſtkona epola⸗ lunnucks cepennotir: ſtefetan daſin fuenoprions⸗ ſlgadtilir Niructa ciſumtäni⸗ detſuaan turailla Nocffrvein dekarriſinn, antpeſenan Nuntg eſealie ſütebeo depen nagnüfelprin Endepitn⸗ hepbonuge urun wiiten — geicin ſeeii Mnye 1n gi bargi ſirdegnnmin * MAöne; rlene pemmsſancdeeri, Wne elecd icte mqn enertteict, Wnduns. Eig SNeimelse aepennschttit ee wone g ondögigi au wi adez l aris ante peccaliſitl ans 1q eccent ind gnoräna:tinotl ina nöſequat enn empiis ſiccn en er inoräta aidit⸗ 1. Bdied o eu göfnſtinsl⸗ — nie enige eyrai Eiſin anac, n nm iliin indiuiduũ vt dicũt aliqui magni. quaẽ nõ eſt bona ex circũſtantia: cum pᷣter dictas tres bonitates non ſit alia boni tas expetẽda. 2 qꝛ illud nõ dat boni tatẽ vel maliciã opationi ꝙ indifferen ter ſe habet ad bonitatẽ æ maliciã o/ perationis:ſed quelibet circũſtãtia ſic ſe habet. quare nec bonitatẽ nec ma/ liciã dat operatiõi. inoꝛ ꝓbat᷑ idu ctiue in qualibet circũſtantia. agẽs eĩ põt agere bene vel male cum inſtrum to. puta cum manu bene vel male cir/ ca materiã.puta circa pximuzʒ: qꝛ põt eum diligere vel odire. Et ſic de oĩbꝰ circũſtantijs. (Sed in oppoſuũ argin tur:qꝛ cunus ignoꝛũtia facit male age/ re:eius notitia facit bene agere vł pe ius:ſed ignoꝛũtia circũſtãtie: aliqñ fa⸗/ cit male agere.vt patet in textu. quaẽ ac. ¶Mꝛo ſolutiõe queſtiõis quatuoꝛ ſüt vidẽda. Pꝛio qd ẽ circũſtantia. 2. quot circũſtãtie.ʒ: que ſit dria ĩter bo num vel malũ ex circũſtantia. 4 quõ opera ſit bona vel mala ex circũſtãtia De pꝛio ſciendũ.ꝙ opationis cir⸗ cũuſtantia eſt res a qua:vł in qua depẽ det operatio ipᷣa:⁊ ſᷣm hoc opationis cauſa eſt eius circũſtãtia qꝛ de pendet ab ea e quelibet localis vel tpalis dĩia erit opationis circũſtãtia: qꝛ de/ pendet ad eã:licet nõ ab ea. Sed con tra hoc dicit᷑ per aliquos dicẽtes.ꝙ in cã ſũt duo diſtinguẽda.vnũ a quo ðpẽ det ſba actus: ⁊ iſtud nõ dicit᷑ circũſtã tia:a aliud a quo nõ dependet ſ ba:ſʒ modificatio aliqua ipᷣius actus ⁊ iſtud dicit᷑ circũſtãtia.verbi gra. In furto ac cipit᷑ res aliena magna vel pua:modo dicunt ꝙ eſſe alienuʒ nõ eſt circũſtãtia qm̃ ab eo dependet ſba actus furti: ſʒ magnũ vel puũ dicit᷑ circũſttia ex qui bus nõ depẽdet ſhᷣa furti.¶ Sed cõtra hoc pbo tria.pꝛĩo ꝙ ab boc ꝙ eſt eſſe alienũ nõ depẽdeat ſbᷣa actꝰ: qꝛ a quo cũq; de pẽdet ſba actꝰ ab eo dependet ſhᷣa nãlis ipᷣius actus:qꝛ tota ſba actꝰ eſt quedã eſſe nãlis in genere entiſ:ſʒ ab eſſe alienũ non depẽdet nãlis ſpe cies dicti actus.qð apparet. qꝛ ppofſi tis duobus denarijs vno titij: ⁊ altero martini:ſi titius accipiat iſtũ vel illum vtraq; acceptio eſt eiuſdẽ ſpẽi in genẽ nature: ⁊ tñ accipiet ſuũ ⁊ alieuũ.qua re ſᷣa buius acceptiõis nõ dependet ex eo ꝙ eſt eſſe alienum.¶ Ses m ꝓbo ꝙ eſſe alienũ magis ptineat ad circun ſtantiã qᷓ; eſſe ad magnũ vel puũ: quo/ niã illud eſt eẽntialiꝰcircũſtãtia ex quo de actu neutro fit actus bonꝰ vel actuſ tamẽ conditione magni vel pui:actꝰ ñ maluſ qᷓ; illud ex quo nec bonꝰ nec ma lus fit:ſed ex eſſe alienũ actus neuter põt fieri ſimpłr malus: qꝛ actus ꝗ ᷣm ſpẽm nature ſue eſt neuter ad bonita tem vel maliciã moꝛalem. puta accipe re denarium vel cõcubitus viri cũ feĩa ſit ſimpliciter maluſ:ſupaddita iſta cõ ditione que eſt alienũ: qꝛ pꝛimus actꝰ fiet furtum: a ſcᷣus adulteriũ. addita fiet ſimpliciter maluſ:ſed ſuppoſito ꝙ pecunia vel feia fit aliena per addita mentũ magnitudinis ad pecuniaʒ fiet maius furtum:ſed non ſimpliciter fur tum. quare alienũ eſſe rerius eſt circũ ſtantia qᷓ; eſſe magnũ vel puũ. ʒ. pꝛo bo.ꝙ cauſa ſimpliciter accepta ſit cir/ cunſtantia:qꝛ illud eſt ſimpłr circũſtã tia quo ignoꝛato dicit᷑ ignoꝛati circun ſtantia:ſed ignoꝛãtia quacũq; cauſa o perationis dicit᷑ ignoꝛari circũſtantia ſicut patet per exẽpla phi.quare quæ cunq; cã eſi ſimpliciter circũſtantia. Se ⁊: pꝛincipali ſciendũ eſt. ꝙ ſicut dictũ ẽ in littera octo ſũt circũſtãtie.ſ. agss pꝛicipale ⁊ agẽs inſtrumẽtale:fi nis: « materia: a foꝛma: modꝰ ⁊ p̃ᷣter h locꝰ⁊ tps.q̃ oẽs in hoc verſiculo cõti nẽt᷑ · Quis: quo:cur:circa ꝗqd:quõ:ꝗd vbi:q.Quis ãt notat agẽs pꝛiĩcipale quo agẽs inſtrumẽtale cur:fineʒ:circa qd mãʒz: quõ foꝛmã modũ :qd foꝛmaʒ termini:vbi locũ:qñ tpſ. er ſciẽaũ ꝙ opationũ hũanaꝝ:qᷣdã ſunt q ex ſpẽ nature accipiũt ſpẽʒ moꝛis bõital vel malicie.quedã ãt ſunt que ex ſpẽ na⸗ ture non accipiunt ſpẽm moꝛis: verbi 8— LIBRO gĩa de vtroq;:dilectõ:⁊ odiũ ſunt que dam genera cõtraria:⁊ hñt ſub ſe ſpe cies cõtrarias circa vnũqðq; obiectuʒ modo ſic eſt ꝙ circa aliqð obiectũ ac/ cipiunt ſpẽm moꝛis ſicut ſpẽm nature qꝛ odium dei ex hoc ꝙ talis ſpẽs ĩ na tura eſt talis ſpẽs in moꝛibus ⁊ in ma litia.¶ Sili mõ carnalis cõcubitus eſt qðdam genus ad cõcubuũ cum femĩa vel cum iumẽto.cõcubitꝰ ãt viri cũ ium̃ to:ex h̊ ꝙ talis ſpẽs in natura. Eſt eti am talis ſpẽs in malicia. cõcubitꝰ aũt cuʒ feia eſt eiuſdem ſpẽi in genere na ture:qualiſcũq; ſit feĩia:ſiue ſit ſua vel non ſua:cõſanguinea vł extranea. Et iſte cõcubitus ex ſpẽ nature non acci/ pit ſpẽm moꝛis:bonitatis vel maline qꝛ cũ vna feia põt eſſe bonꝰ ⁊ cuʒ alia malus.. Mũc igitur dico. ꝙ opatiões accipiẽtes ſpẽm moris ex ſpẽ nature dicunt᷑ bone vel male ex genere. Ybi nãq; ſũmitur genus pꝛo ſpecie:ſicut di citur hũanũ genꝰ:qꝛ ex illo genere na ture ꝙ eſt ſpẽs natuẽ ſunt bone vł ma le. operatiões vero nõ accipiẽtes ſpẽʒ moꝛis ex ſpecie nature dicũt᷑ bone vel male ex circũſtantia¶ Eſt igit intelli/ gendũ ꝙ cauſe opationis pñt dare ei ſpẽm moꝛis dupłr. vno mõ ex hec ꝙ dant ſpẽm nature.⁊ qꝛ hoc mõ ſũt p/ pꝛie cauſe:idcirco hoc mõ dũt ei ſpẽm non vt ſũt circũſtantie: ſed vt ſũt cauſe Alioꝰ ex aliqua debita vel ĩdebita hiĩ tudie ſui ad opatiõeʒ: ⁊ h̊ mõ ñ vãt ei ſpẽʒ moꝛis inq;tũ ſũt opatiõiſ circũſtã tie: ⁊ iõ diſtinguit᷑ inter opatiõem bo/ nam vel mald ex cauſ s ⁊ operationẽ honã vel malã ex circũſitia:non quin ipᷣe cauſe ſint circũſtãtie: ſed qꝛ aliter tribuũt ſpẽʒ moꝛi vt ſũt cauſe:⁊ aliter vt ſunt circũſtantie¶ Se 4? ſciẽduʒ.qꝙ operatio eſt bona ex circunſtantia eo mõ quo eſt bona ex eſſe in medio quo ad nos ⁊ eſt mala ex circunſtantia eo modo quo eſt ex eſſe extra mediũ quo ad nos. Iſtud pꝛobatur. quoniam o/ peratiõem eſſe in medio quo ad nos ẽ cam fieri vel exercere ab illo a quo oʒ R— * ⁊ illo quo oʒ ⁊ ꝓpter finẽ quẽ opoꝛtʒ ⁊ circa materiã quaʒ oʒ ⁊ eo mõ quo opoꝛtet:⁊ illud qð opoꝛtet ⁊ vbioʒ. Iſtud ãt apparet li.2.ca.de diffinitiõe virtutis:ſed opatiõeʒ ſic eſſe cõſoꝛmẽ opoꝛtunitati ſue eſt cauſa eã eſſe bonã ex debita hitudine ad oẽs circũſtãti⸗ as ſuas.quare operatio ẽ bona ex cir cũſtantia eo modo quo eſt bona ex eẽ in medio.Et idẽ intelligendum eſt de malitia:⁊ de eſſe extra medium. modꝰ qt eẽndi opationis in medio vel extra mediũ ſufficiẽter eſt traduꝰſupꝛa liꝰ2: Dicẽdũ ad pꝛimũ ĩ oppoſitũ.ꝙ illi ꝗ ita deſcribunt bonitates opationis hu mane loquũtur ignoꝛanter.vt viſum ẽ in coꝛpe queſtionis:qꝛ bonitas vł ma licia qᷓ; non habet:operatio ex gene/ re actus vt ẽ naturalis eſt ſimpliciter ex circũſtatia:qꝛ boc modo tam obie/ ctum qᷓ; finis operationi tribuũt boni/ tatẽ vel maliciâ:non vt ſunt eius cau/ ſe:ſed vt ſunt eius circũſtantie. ſm dð.ꝙ illud qð indifferẽter ſe habzʒ ad bonitatẽ ⁊ maliciã vnius ⁊ eiuſdẽ actus non dat ei bonitatẽ vel maliciaʒ ſed illud qð differẽter ſe habet ad di/ uerſos actus ⁊ ad eoꝝ bonitatem vel maliciã põt dare vni bonitateʒ ⁊ alte ri maliciã. Et h̊ modo circũſtãtia ſe hʒ ad bonitatẽ ⁊ maliciã:qꝛ vna ⁊æ ea/ dem circunſtantia dabit vni actui bo/ nitatem ⁊ alteri maliciã. verbi gratia locus eccleſie ⁊ pñtia ſacerdotis red/ dunt contractũ matrimonialẽ bonum ⁊ honeſtum:tñ cõcubitũ mĩimonialez redderent turpem ⁊ inboneſtum. —. ¶Lectio. ʒ3. Xiſtẽte ãt muolũtario Poſt qᷓ; determinauit de ĩuolũtario — ic determinat de volũtario pꝛĩo deſcribens volũtariũ.27 pꝛobans eſſe voluntaria quedã de quibus fuit dubium ibil Foꝛſitan enĩ Pꝛio igitur . rreſũmens duas acceptiones iuolũta/ rij. Deſcribit volutarium dicẽs. ꝙ iuo lũtario exñte vno modo eo ꝙ factũ eſt vi.Et alio mõ eo ꝙ factũ ẽ ppter igno övolürarn ſeittanͦ eeſceneſt lentiesigb⸗ hebeenſel Ouchriwwlitn creüſtinusen mume volitnumte! entecina oͤtiniiulin enptunien Gngtüfclümn nifottie codweunfn gagtinmact ltansennen. lates nanich deibi Fnnn taria de golbe factaerinnt fönalespmi nalier uw⸗ ſanerpeum ylimnuſan uel ttagiuſtan. ineſecu , Nrconapiameg! mn le ohar el Pinignae lgenicueri⸗ Annüma wllan 1lweeet luumwim i⸗ Cpirittcktrlimn miünmarſpeh⸗ ninrin nner⸗ tnülheitimni irrik d⸗ ſigiin diöſi lsclrlinge dhe ſagechnriwin Imit nlimit mäüflfhncng, Cusbollntefnn ſuliziimr mösboet n ücdehentt, Pprulnads deperdeſſe ſreſtcniig. eekcaiti Dmanne Adizgi⸗ operardiiange nach weſtn ieinrligenin eſe N Neeamamedin Auonsinmedionin Giereſ adhiſitt neNtSient, ur grenre,Nii Mit oniust nbaberopernderg tinmils ſni r NdNeen. iSOeronittüde Nuhcä NNRN im nSiinn ininiſfnitni 1 Nuldi is 1 i ten onitmi ſelalr nänan ſe ein Rde mibninti tuit Mrin mdm ANl 1i Ei. Ktinſ ckir inniiut WuüTNNAN rem N N (LrJ Aiir inmi swemmili Hetermi Censtri ntitmeni i s Angnan ttnüm ciir on i o noen tn ignoꝛãtiam volũtarium re ⁊ noiĩe dicat poſitiõem tates manifeſta eſt equalitas Wein / rãtiã:volũtariũ eiſ oppoſitũ videbitin eſſe illud cuiꝰpꝛincipiũ eſt in ipo opan te ⁊ ſciente ſingulas ſingulares circũ ſtantias ĩ ꝗqbꝰ eſt opatio ita ꝙ ops p habere in ſe ipᷣo opatiõis pꝛincipiũ ex cludit inolũtariũ p violẽtiã ⁊ per ſcire circũſiãtias excludit iuoluntarium per ſt ãt ſciendũ ꝙ quãuis potentie cõtra violẽtiã ⁊ ſcie cõtra ig noꝛãtiã:tñ iuolũtariuz q;uis re ⁊ noĩe dicat pꝛiuatiõem magis eſi nobis no/ tum quã volũtariũ:licet m naturã ſit ecõuerſo:ſicut dictum eſt ſupꝛa.vbi di/ cebat᷑ medium virtuoſuzʒ vbi apparuit ꝙ equalitas eſt minuſ nota q; inequa litates extreme. Et ideo per inequali de ibi Foꝛſitan eni] ꝓbat quedã volũ taria de quibus fuit dubiũ. puta opẽa facta ex ira ⁊ cõcupia. Iſte ſũt eniĩ ir⸗ rõnales paſſiões ⁊ earum mot urõ/ nalis:⁊ ideo putauerũt aliqui: ꝙ opa facta ex ĩpetu ire vel cõcupie: nõ eẽnt volũtaria ſed ĩuolũtaria cõtra quos di cit pᷣs.qꝙ foꝛſitan nõ dicit᷑ bene ĩuolũ taria eſſe opa facta ꝓpter iram: vł p/ pter concupiam:qꝛ talia ſunt vere vo/ luntaria.qð ipᷣe ꝓbat ſex rõnibus. pꝛi ma ibi. Pꝛimũ quidẽ eni J. Que talis eſt. ſi opera facta ex ira vel cõcupĩa nõ eſſent volũtaria. nullum aial irrõnale AX null“ puer oparet᷑ volũtarie ꝗ ⁊ aĩa lia ⁊ pueri operãtur oĩa ex ira vel cõ/ cupia:ſed hoc eſt falſum vt viſuz ẽ ſu⸗ pꝛa in pꝛima queſnõe hui tercij. aſſi/ illud ex quo ſequit᷑. huius rõnis ponit cõſequẽtiam. 2? rõ ibil Deinde viꝝ talis eſt vel oia que operamur ex iraa cõcupiĩa opamur ĩuolũtarie vel bõa vo luntate a mala iĩuolũtate vel ecõuerſo pꝛimũ nullus dicit: qꝛ ꝗſq; concedit oẽ opus bonum eſſe m rõneʒ ⁊ eſſe vo⸗ luntariũ ſcòm ⁊ terciũ dari nõ poſſunt qꝛ ridiculuʒ eſt vna ⁊ eadem cã exñte opatiõis bone ⁊ male dicere ꝙ vna ſit gnãdo differẽtiam inter naturale volũ tariũ:liberũ ⁊ dñatiuũ.quare falſum ẽ „ oolũtaria ⁊c altera non. quare dici non põt facta ex ira vel cõcupia non eſt vo lũtaria. Homus rõnis pꝛimo ponit illã diuiſiõem. 2? deſtruit alterã ptem ibij Ridiculũ] ʒt rõ ibil Incõueniẽs autẽ NWalis ãt incõueniẽs eſt dicere ĩuolũ / opera fm concupiam facta non ſunt taria eſſe illa que ex debito opoꝛtz ap petere:ſed iraſcia cõcupiſcere opoꝛtʒ ex debito.quibuſdã enĩ ad peccatũ in ducẽtibus debemꝰ iraſci ⁊ quedã pu/ ta ſanitatẽ ⁊ diſciplinã debemꝰ cõcu/ piſcere. quare facta ex ira vel cõcupĩa nõ ſunt iuolũtaria. huiꝰ rõis pꝛimo po nit maioꝛẽ.2 minoꝛẽ ibil Opoꝛtet at ⁊ iraſci AHaioꝛ ãt eſt maĩfeſtũ. quia nullũ ĩuolũtarium eſt debitũ vel opoꝛ/ tunũ qualia ſũt illa que opoꝛtet appe tere. 4 rõ ibil Vident᷑ ãt iuolũtaria ftalis eſt. Oiĩa ĩuolũtaria ſũt triſtia: ſʒ triſtia imo delectabilia. quare nõ ſunt juoluntaria huius rõnis ponit pꝛimo maioꝛẽ.2? mmoꝛẽ ibil Qui aũt] rõ ibi. Adhuc ãt Talis eſt. Illa que nõ differũt ineſſe fugienda nõ differũt in eſſe voluntaria:ſed peccata ᷣm rõneʒ X peccata ſm iram vel cõcupiam non differũt ineſſe fugienda:qm̃ oĩa ſũt fu/ gienda. quare nõ differũt ineſſe volun taria:ſicut ergo peccata ex electione: qque vocãtur bic peccata ſᷣm rõnem ſüt volũtaria ſic peccata ex ira vel cõcupi ſcentia erũt voluntaria. huius rõis in/ terrogat pꝛimo cõcluſiõem.d.ꝗd diffe runt in eſſendo volũtaria illa que pec cant᷑ ſᷣm cognitiõem vel fᷣm iram.q.d. nihil. 2. ponit minoꝛẽ. d. ꝙ abo ſũt piter fugiẽda. 6? rõ ibil Aident aũt nõ min? ſtalis ẽ. Quoꝝ pꝛici pia ſunt humana ⁊ voluntaria ⁊ ipᷣa ſũt buma na ⁊ volũtaria. Sed irrõnaleſ paſſio/ nes puta ira ⁊ cõcupia ſunt humane X voluntarie: pꝛo quãto ſũt ſuaſibiles a rõne. vt biĩtuz eſt ſupꝛa in fine pꝛimi ipe ſunt pꝛincipia opationũ factarũ 0 pꝓpter eas.quare tales opatioes ſunt humame ⁊ voluntarie. huius rõis ſup ponit maioꝛẽ vt per ſe notaʒ.ponu LIBRO minoꝛem dicẽs.qꝙ irrõnales paſſioneſ ecultates inductas:q iutrinſecum pꝛi. nin vident᷑ nõ minus eſſe hũane.qᷓ; opatõ cipium opationis eſt duplex. vnũ dña/ pfilun nes oꝛganoꝝ coꝛpis quaꝝ paſſionum ctiuũ ſup exercitium ⁊ ſuꝑ differẽnia o⸗ muͤ wen opatiões ſunt illa que fiunt per hoĩeʒ perationis. Et eſt aliud non dñatiuuz liui ſan ab ira ⁊ cõcupia:⁊ ideo concludit di/ quoꝛum differẽtia apparet in hoibus eolnti por cens.ꝙ incõueniens eſt ponere bᷣ opa ⁊ in beſtijs.hoĩes eni qᷓ;‚tũcunq;ʒ incli laltigin eſſe ĩuolũtaria.¶ Hotãdum ãt ꝙ ſi upe nentur per paſſiones ad hoc vel adil ſiunieine rius in ca. de ĩuolũtario per violẽtiam lud.pñt tamẽ non ſequi inclinatiõöem Uidftltate phᷣs determinauit iſtaz eandẽ queſtio paſſionis vniꝰ ceteris foꝛtioꝛis. beſie murnier nem in virtute: ſed differũt. qꝛ ſupꝛa ĩ vero neceſſario ſequũt᷑ inclinanonem gefitc. babitudine ad pꝛincipiũ extrinſectum foꝛtioꝛis paſſionis. qᷓ;uis aliqũ moluts SSZ 5HB; ſt in hitudine ad pꝛincipiũ intrinſe paſſionũ ſint contrarij ſicut motus con WYran ſllen⸗ cum ꝙ eſt paſſio ire vel cõcupie. cupie qui eſt tractus ⁊ motꝰ timoꝛis ꝗ Mpmasekinps BH euidenti pᷣdictoꝝ duo ſũt eſt pulſus:tñ ſp ſequũt᷑ paſſiõem foꝛtio Mulnohloldd iaquirẽda.pꝛimo.vtrũ diffini⸗ rem. homo vero põt ſequi debilioꝛem Kos 3 tio volũtarij ſit bene aſſigna⸗ vel põt nullã ſequi ſed cõtra oẽs ſʒ e/ cickigeme a.2. vtrum cõcupia vel ira cauſet iuo leciiõem operari. Et per hoc patʒ ria witrii luntarium. Aueſtio. 8. ſio ad difficultatẽ de voluntario in be⸗ fen pboſi E pꝛimo arguit᷑.ꝙ nõ ſit bñ ſtijs que vᷣm actuʒ nõ cõicant:habẽdo prebenſnien aſſignata:qꝛ non videt᷑ con⸗ elus dñlum: ſed volũtariũ cõicant qm̃ (olnneuz . luertibilis cum diffinito. be- agunt a pꝛincipio intrinſeco ⁊ per co pbenſino.la⸗ ſtie nãq; ⁊ pueri volũtario cõicant. vt gnitiõem intrinſecã.¶ Eſt etiã ſciẽduz Heigeaban j.pte ſequẽti:ſed nõ cõicant diffinitiõe ꝙ maioꝛ ſcia requirit᷑ ad bene opãdũ ſio obi⸗ ꝓpter duo.pꝛimo qꝛ nõ eſt in eis pꝛiĩ ſm moꝛem q; ad bene opandũ ſᷣm na dta nileſedoi cipium operãdi.vt infra in pꝛincipio turã. &t ideo.qꝛ pueri ⁊ beſtie nõ o/ ainz tauacp ſexti vbi dicit᷑.ꝙ beſtie ſenſum quideʒ perant᷑ ſm moꝛem. idcirco non requi leuenit cone habent.Actumn ãt nõ cõicant:qꝛ ĩ eis rnitur in eis tanta circũſtantiaꝝ ſcia ad igorivielni nõ eſt pꝛincipium actus. 2. qꝛ beſtie operandũ voluntarie quãta requiritur ſoſti enituu: ⁊ pueri nõ hñt ſciam ſinguloꝝ in gbẽ in homĩe.qᷓ;uis etiam requirat᷑ in eis mhn. tiöois ẽ opatio.quare in plł ſe videt᷑ hĩe vo⸗ vnde aĩalia opantur iuolütarie pꝓpter Canniaucke luntariũ qᷓ; diffinitõ volũtarij.¶ In op ignoꝛãtiam: ſicut piſcis capiẽs eſcam edwini poſitũ eſt pᷣs.Picendũ ꝙ eſt bene aſ ſub qua latet hamꝰ:qui ſi ſcirret hamã Nolimn ei⸗ ſignata qð declarat᷑ ſic.qꝛ volũtarium latentẽ nõ acciperet eſcam. Eodẽ mõ oppoſtigiuc⸗ operans opatur per virtutẽ pꝛincipij cõtingit pueris ⁊ multis beſtijs. Et p elitmuinn intrinſeci. Et in hoc differt a violento bᷣ patet rñſio ad difficultatẽ inductam Qdaiub riipnls ⁊ cõuenit cum naturali:opatur etiam de ſcia beſtiarum æ pueroꝛum. Plitanueſtolin ꝓpter finẽ a ſe cognituzʒ. ⁊ in h̊ differt Aueſtio. 9. pennötbus ren a naturali: qꝛ agenſ naturale agit pꝛo E2 arguit᷑. ꝙ concupia rel gels anſataliunn pter finem non a ſeipᷣo:ſed a cauſa ſu⸗ ira cauſet iuolũrariuʒ. Pꝛĩo idict olnnte perioꝛi cognitum.operat᷑ etiã ꝑ cogni qꝛ cuius cauſa eſt iuoluntaria niihlisſitann tiõem circũſtãtiaꝝ oĩm in quib eſt o⸗ ipm eſt ĩuolũtarium: ſed cã opationuuz Enams erin peratio. &t per h̊ differt ab operante ire⁊ concupie ſunt iuolutarie. Sic em eropts dict iuolũtario ppier ignoꝛãtiã. Et in iſtis dicit᷑ ſupꝛa li.2?* timemꝰ nõ ſponte: ſic eoluntare ößn tribus differẽtijs conſiſtit ꝓpꝛia ratio iraſcimur ⁊ cõcupiſcimꝰ nõ ſponte.igi ügin . N volũtarij. vltime vero due differẽtie in tur opatiões talium paſſionũ ſũt iuolũ ttidſfiae C cludunt᷑ in h ꝙ eſt ſcire ſingularia ĩ gq⸗ tarie. 2. qꝛ qð põt cogere volũtatem dorpoli bus eſt operatio. quare diffimno ẽ b; ppot care iuoltariũ: ſed ira cõcupia dn act⸗ aſſignata. ¶ Eſt t ſciendũ ꝓpter difſi.· ſunt huius.ergo æc. Rinoꝛ ꝓbat᷑ ſi- hin veünli⸗ mcnunſik um ſegnik ine uſns Abilin Umtannmmniſrnen ANSt NPN d otſegll Ni ſenſei miß iencht mmmti ltütu 2daert iden i enᷓ ad bene hutifn ro.: poen tliri mre. GNn slania Muüfanngint wviumtarie qluitu / ennn Euis eiiam fequlral i Acpantu inclänanne, nſon Mos Aiss nnde:günſan uahea enaii vens t NMlln iif fiſ a difin nin (ch gRagit onin a caiet inini i r irscn inme riimm: adidn — iriint mral Aund iſn III. Illud ꝙ infert voltati difficultatẽ: ? magis factum infert maioꝛẽ difficulta tem:tm̃ poterit intendi ꝙ inferet ipoſ ſihilitatẽ: ſicut videmus.ſi alicui infert difficultatẽ poꝛtare vnũ ꝗntale: tin po terit addi ꝙ inferet ĩpoſſibilitateʒ:ſed paſſio:vel ire: vel concupie infert volũ tati difficultatẽ. vt ſupꝛa li.⁊:? quare tã tum intendere poterunt ꝙ inferent i⸗ poſſt ibilitate.7n oppolitum eſt ppᷣs Hicendũ ergo ad queſtiõem.ꝙ opera per iram vel concupiam facta eſſe iuo luntaria eſt impoſſibile. qð pꝛobo ſic. nullum opus ſpontaneũ eſt ĩiuolũtariũ ſed oẽ opus per iram vel concupiam factũ eſt ſpontaneũ.ergo nullu tale eſt iuolũtarin. Haioꝛ oſt euidẽſ.Hino rem ꝓbo.qm̃ oĩs opatio appetuus ap pꝛehenſiui eſt ſpontanea: h eni eſt eẽ ſpontaneuz: ꝙ eſt eſſe ab appetitu ap p̃benſiuo.i.appᷣbenſiõeʒ ſequẽte. per hᷣ ei ꝙ eſt ab appetitu ĩtrĩſeco dĩt a vio lẽto ⁊ p h̊ ꝙ ẽ ab appetitu appᷣbẽſiuo dĩt a nãli:ſed oĩs opatio ꝑ irã vel con cupiaʒ facta ẽ opatõ appetit app̃ᷣhẽſi ui. Yra eni ⁊ concupia nũqᷓ; opant᷑ ni ſi pꝛo quãto ĩclinãtur ad appetitũ ap/ pᷣhenſiuũ:ſenſitiuũ:vel intellectiuũ ad opandum. &t iõ oĩs operatio ꝑ irã vł concupiam facta eſt operatio appen/ tus appᷣhenſiui.quare nulla talis eſt ĩ uolũtaria. ¶ Sicedũ ergo ad pꝛimũ in oppoſitũ.qꝙ illud cu cã pꝛincipalł eſt juolũtaria ipm eſt inolũtarium. Sʒ illo cuius pꝛĩcipalis cauſa eſt volũtas vel volũtaria eſt volũtariũ:ſed ſic eſt de o/ peratiõibus ire ⁊ concupie: q pꝛinci palis cauſa talium operũ eſt appetitꝰ qui dicit᷑ voluntas fᷣm pñtem acceptio nẽ.qᷓ;uis ſit ad opandũ inductꝰ vel in clinatus ex ira vel cõcupiaa ideo ſem per opus dicit᷑ volũtariũ: qꝛ ſempẽ a voluntate q;uis paſſio nata¶ Ad ſᷣm dõ. ꝙ ira vel concupia nõ infert volun tati difficultatẽ? vt agat cõtra volũtatẽ ſed vt volũtas agat ſᷣm impetũ ire vel concupie: ſed volũtas que eſt appetitꝰ ſenſitiuꝰ neceſſitat᷑ ex ira vel concupia nũq; tñ neceſſitat᷑ ad agendũ cõtra vo luntatem: ⁊ ideo ꝗſquis ſic agat᷑ ſemꝑ remanet volũtarium. Se volũtate ve⸗ ro que eſt appetit ĩtellectiuꝰ que nun qᷓ; neceſſitat᷑ ad aliquã actionẽ per ali quã actiõem: per aliquã paſſiõem. ha bebit᷑.j. Et ideo ad pñs iſta ſufficiant ¶ Lectio. 4. Eterminatis ãt hijs! Poſt determinauit de volũtario inoluntario. cõſequenter hᷣ deter. de elecnõe. pꝛio continuãs dcã dicẽdis pponit qð intendit. 2? dat cãʒ intenti ibi. A axie eni 3. exequit᷑ in . tẽ tũ ibil Electio vriq; ] Dicit ergo pꝛi mo ꝙ determinatis de volũtario ⁊ ĩiuo luntario ⁊ abinnicem diſtinctis. cõſe⸗ quẽter ſequitur pträſire determinatio nẽ ⁊ diffinitiõez de electiõe.2. ibil ma xime enĩ ſſignat buiuſ intenti dupli cem cãm. pꝛima eſt. qꝛ de bijs que ſũt ꝓpꝛia virtuti debet agere qui agit de virtute: ſed electõ ẽ maxie ꝓpꝛia vtuti ꝓpꝛia vero qꝛ cõuenit oĩ nõ ſoli. Diĩs nãq; virtus moꝛalis eſt hitus electiu vt ſupꝛa li.ꝛ? ſiłi modo viciũ moꝛale eſt hitus electiuus. quare agens de 2 tute debet agere de electiõe. 2 cã eſt qꝛ agens de moꝛalibꝰ*: debet agere de illo quo maxime moꝛes poſſumꝰ iudi/ care:ſed magis poſſumꝰ iudicare mo/ res per elecnõem qᷓ; per opatiões: qꝛ electio ĩmediate elicit᷑ a virtute. O pe ranones ãt exterioꝛeſ que hic ſpãliter dicunt᷑ opatiões nõ: ſed mediate. qua/ re agens de moꝛibꝰ debet agere de e⸗ lectione. 32 ibi. Electio vtiq;] Exegꝗ tur intẽtum de electiõe: jueſtigãs pꝛi mo de electiõe quid eſi m genꝰ.2. gd non eſt m ſpẽm ibil Dicẽtes at ip̃am Lʒꝰ quid eſt ᷣm ſpẽm ⁊ diffinitiõez ibi [Quid igit᷑ vel quale quid eſt] Cir⸗ ca pꝛimũ ergo vnũ ſupponit tanq; no tuʒ. ⁊ alið ꝓpbat tanqᷓ; ignotũ. Suppo nit eni ꝙ electio eſt volũtarium:ſicut ẽ ſupꝛa deſcriptũ. pbat ũt ꝙ non ſit con uertibiliter volũtarium: ſed ꝙ volũta- rii ſit ĩplus q; electio: ſicui genuſ ẽ in 2 ⁸ 4* EE . LIBRO plus q; ſpẽs. ⁊ oñdit ex pte ſubiecti ⁊ ex pie obiecti: ſic ãt ex pte ſubiecti: qꝛ voluntariũ iuenitir in pueris ⁊ be ſtijs:electio ãt non. quare iplus ſe ha bet voluntariũ qᷓ; electio. Ex pte obie cti ſic. volũtariũ ĩuenit᷑ ĩ actibus repẽ tinis: electio aũt non. quare iplus eſt volũtarium qᷓ; electio.hee due rões pa — tẽt. ( Heinde ibi Dicẽtes ãt Inue⸗ ſtigat ꝗd non eſt ᷣm ſpẽm. Et de h ꝓP ponit quatuoꝛ cõcluſiões negatiuas. 2 pbat eas ibi Mon eni oẽ] Ad eui dentiã cõeluſionũ ſciendũ eſt. ꝙ in ho mine ſunt quatuoꝛ vires:ex quib⸗ ꝓce dunt mediate vel imediate oẽs opatõ nes moꝛales bone ⁊ male ſcʒ intel⸗ lectus ⁊ appetitus:vnus intellectiuuſ ⁊ alter ſenſitiuuſ: cõcupiſcibił ⁊ alter iraſcibił. Electio ãt habet quatuoꝛ cõ ditiones in quibus cõuenit cum actibꝰ vel motibus iſtaꝝ quatuoꝛ viriũ. Ele/ ctio enĩ eſt intendere in bonũ delecta⸗/ bile ⁊ intendere in bonũ arduũ:a ten dentia in bonũ honeſtum: ⁊ intẽdẽtia in bonũ rõne cognitũ:qꝛ ſemꝑ eſt cum deliberatõe ⁊ cõſilio.Ex pꝛio cõuenit cũ motu appetitꝰ cõcupiſcibilis. Ex 20 cũ motu iraſcibił. Ex ʒ: cũ actu appe titus rõnalis. Ex 4 cũ actu rõnis. Et ideo ꝓpter pꝛimã cõuemẽtiam ꝗqdam oppinati fũt electiõeʒ eẽ concupiaʒ ꝓ pter ſcdᷣaʒ aliqui eſſe irã: ꝓpter terciã aliqui eſſe volũtatẽ. ppter quartã ali/ qui eſſe opiniöem. Sed phs contra h̊ oĩa põit quatuoꝛ cõcluſiões oppoſitas dicens. ꝙ nec bene nec male dicũt illi qui dicũt electiõem eſſe concu pĩam vk iram vel volũtatẽ:vel quãdam opinio nẽ:qꝛ nullum iſtoꝝ eſt¶ Geinde ibi. Non eni cõe pbat iſta quatuoꝛ. pꝛio ꝓ electio nõ ſit concupia.2? ꝙ nec irra ibil Ira ãt . ʒ? ꝙ nec volũtas ibi Sed nec volũtas ..ꝗ? ꝙ nec opinio ibil nec iam opinio ziπaz cõcluſiõem pꝛo bat quadruplici rõne arguens pꝛimo ſic. Nulla rõ cõis hoĩbus ⁊ irrõnalibꝰ aĩalibus eſt electio:ſed oẽ genus con⸗ cupie ⁊ ire inueniũt in irrõnalibꝰ ſm ꝙ dicunt motũ appetit ſenſ itiui. quaẽ nulla electio eſt ira vel concupia. 2 ibil Et incõtinẽs jarguit ſic. Qñcunq; opatur incõtinẽs opatur concupiſcenſ ſed non opat eligens.ergo eligenſ no eſt cõcupiſcens per ſe. quare nec ele.⸗ ctio concupia. ʒ. ibi Et electõi Ar guit ſic. Cõcupia cõtrariat᷑ electio: ſʒ concupĩa non cõtrariat᷑ cõcupie. ergo electio nõ eſt cõcupia. ꝗ? ibil æ cõch piſcentia quidẽ Arguit ſic. Dis cõcu piſcẽtia eſt triſtis⁊ delectabilis: ſʒ ele ctio nec eſt triſtis nec delectabił: ergo non eſt concupiĩa. ( Iſte quatuoꝛ rõneſ qᷓ;tum ad ſnĩam patẽt in lia:ſed qtuz ad aliqua dubia declarabit᷑ in queſtio = eter ibil YAa ãt Adhne ꝓbat ſcdᷣaʒ cõcluſiõezʒ. ꝙ electio nõ ſit ira:que per pꝛimã rõneʒ appoſuã ad pꝛimã concluſiõeʒ fuit ꝓbata ſimul cũ illa. Hunc aũt intendit phłᷣs talẽ rõnẽ ſi qð magis videt ineſſe non ineſt: nec ꝙ minus:ſed magis videt᷑ de electiõe eſſet concupia q; ira cum oĩs electõ ſit cum deliberatione. Ira vero ꝓpter velocẽ impetũ magii oiſtat a delibera tiõe qᷓ; concupia. quare electio magis videt᷑ eſſe concupia q; ira ⁊ tñ non eſt vt iam viſum eſt. quare non erit irg. Huiꝰ rönis tm̃ innuit minoꝛeʒz. d. minꝰ vident eſſe facta ſᷣm electiõem il la que facta ſunt ꝓpter irã q; illa que facta ſunt pꝛopter concupiſcẽtiã: ⁊c iõ electio minꝰ videt᷑ ira q́; concupia. Seinde ibil Sed nec volũtas Pꝛo bat terciã cõcluſiõem triplici rõne.d. pꝛimo ꝙ ſicut electio nõ eſt ira nec cõ cupiſcẽtia:ita nec eſt volũtas:qᷓ;uis vi deat᷑ eſſe ꝓpinqua volũtati:qm electõ ⁊ volũtas ſunt actus eiuſdẽ potẽtie.ſ. appetitꝰ intellecum. hᷣ tñ non obſtãte ꝓbat ꝙ non ſint idem. arguẽs pꝛio ſic Nulla eſt electio ĩpoſſibilium. ⁊ ſi ali quis diceret eã eſſe ĩpoſſibiliũ videbit eſſe inſipiẽs ⁊ fatuus:ſed volũtas eſt i poſſibilium. puta imoꝛtalitaſ᷑ que per naturã eſt impoſſibił.quare voluntas nõ ẽ electio. 2 ibil Et voluntas ꝗdeʒ ctononeſtun rpcttanie htitſi. elitimat pen ſillarſe ſveteni pot lenellin⸗ ſcctnidiet⸗ ia pot f. perul wi⸗ lennckelgen Ayntſe Bol Opheinsfins. enungteſun crolunnas Mandhm en igne iapen gleſkatſen feleestſen mgnäſne loqnechiſen ſ. ſiatenin ge imitcor mor li ri Er. gckohenume ſieteſeaner. Ulirinwbest ſmigſüktſe Wrtlma CirRerüne Centicdctünn cynmnſtckron⸗ ilieropino:r Ncpuilliusitt Dii gin ih. Kcnanpiinerfun Enuus iropnofn Gutamenni Gipoſtblinun nnnobischcrnen klegiono ln naini ntſi ii ſcOhninit ſllor naorſt tmaho⸗ ben kmit Nlegadiz Kecabke in ene da cirrig catiiczgeki Nr emiſinez gi Niirziit dtin XAumendi bee Sseliſennien ednnagänidvein mpiaaniki lermne Fam Ni nagoiltetadir Pin. reeken n npia q; ad ii o ncl. quare nonerun EimNNn Achetaineken niem ppiiölhg opter niininl net inima⸗ eibi Sed ani, cöcluſmöentnic in n clevionöcinn grin ner t iin in ppingait ill nt Md nil non r a liiſn d elen n. cretich efibiiiſtl . ( 1, ilumm. – kcn. 1 Etſoluen Arguit ſic. Mullus eligit illa que nõ exiſtimat per ipᷣm poſſe fieri q;uis ſint poſſibilia: ſed volũtas eſt circa talia.ꝗ libet enĩ põt velle talia.puta aliꝗs vi/ dens duellũ vni falſi pugił ⁊ alterius fideł qui dicit᷑ atbleta ſicut falſus dicit᷑ ypocrita põt velle ꝙ vincat ypocritaʒ vel ꝙ vincat athbletã. victoꝛia vero nõ eſt per talẽ volentẽ opabił.quare vel⸗ le non eſt eligere. 3? ibi Adbuc aũt Argait ſic. Nolũtas vt in pluribuſ eſt appetitus fimis: ſed electio non: ſʒ tĩ eoꝛum que ſunt ad finem. ergo electõ nõ eſt voluntas.tota rõ declarat᷑ exẽ/ plis. volumꝰ eni ſanitatẽ tanq; finẽ: ſʒ eligim illa per que ſani erimuſ tanqᷓ; que ſũt ad ſequendũ dictũ finẽ. felices eſſe volumꝰ:volẽtes felicitateʒ tanquã finẽ ⁊ ita dicimꝰ cõgruo modo loquẽdi:ſed felicitatẽ non eligimꝰ.&t ſi dixerimꝰ ꝙ eligimꝰ:iſtud dicere non cõgruit cõi modo loquendi.¶ meinde ibi Abr ãt Ex hijs trib rõibcolligit ꝙ eſt obiectum electiõis:ꝙ vłr electio videt᷑ eſſe circa ea.tanq; circa obiecta que ſũt in nobis ⁊ in ptãte noſtra.ta/ lia nãq; ſũt ſʒ ſe poſſibilia ⁊ ſũt p nos opabilia: a ſunt ad finẽ oꝛdinabilia. Cñr ibi Mec iam opinio. Pꝛobat quartã cõcluſiõem oñdens pꝛio.ꝙ ele ctio non ſit vłr opmio.ꝛc nec ſit ſpe cialiter opinio: que eſt de agibilibꝰ p nos opabilibus ibil Sed nec cuidaʒ Vicit igitur pꝛio. ꝙ ſicut electio non eſt concupia nec ira nec voluntas: ſic nec eru opinio. qð pꝛobat duplici rõe Pro ſic. opinio kᷣm ſe põt eſſe circa oĩa:tam eterna q; tpalia:tã poſſibilia qᷓ; ipoſſibilia: tam circa ea que nõ ſũt in nobis qᷓ; circa ea que ſũt ĩ nobis:ſʒ electio nõ.vt patet ex pᷣdictis.ergo e/ lectio non eſt opinio. Huius ronis ſo lam maioꝛẽ ponit:ſupponẽs minoꝛezʒ ex p̃dictis.2? ibil Et falſo ⁊ vero] Ar guit ſic. Opinio diuidit᷑ hijs differẽtijſ falſo ⁊ vero:ſed electio non. imo diui dit᷑ malo ⁊ bono:nõ ât opinio. quare vlr electio non eſt opinio: nec opinio III . electio:ſed nec aliqs boc dicit: ⁊ ideo ibi Sʒ nec cuidã pbat ꝙ electio ñ ſit idẽ ꝙ opio de agibilibꝰ: ꝗntuplici rõe pꝛio ſic. pᷣmittẽtes ꝙ ſicut electio nõ ẽ idem vłr opinioni: ſic nec eſt idem cui dam ſpãli opiniõi. puta illi que eſt de agibilibꝰ:qꝛ in eligendo bona vel ma la ſumꝰ quales: quidem ⁊ boni vł ma li:qꝛ in eligendo bona ſumꝰ boni ⁊ in eligẽdo mala mali: ſed in opinãdo ñ ſumus boni vel mali:qꝛ ille qui opina tur mala nõ eſt mał: nec ꝗ opinat᷑ bo na:ideo bonꝰ. quare opinio ⁊ electio de bonis ⁊ malis ñ ſunt idem. Cã vo huiꝰ differẽtie eſt illa que fuit dicta ſu / pꝛa li.jᷣ ꝙ bõitas volũtatis eſt ſimpli citer bonitas hoĩs u malicia volutatiſ eſt ſmpłr malicia hois nõ ᷣm ꝗd. bo/ nitas ãt vel malicia iĩtelleciꝰ nõ eſt bo mitas vel malicia hoĩs niſi m ꝗd. ⁊ iõ qꝛ bonitas vł malicia electiõis eſt bo nitas vł malicia volũtatis.idcirco fᷣm electiõem bonã vł malã ſumꝰ boni vł mali ᷣm opiniõem aut nõ:qꝛ ipᷣa pti/ net nõ ad volũtatẽ: ſed ad intellectum 2 ibil Et eligimꝰ quidẽ Arguit ſic. Mos eligimꝰ accipe vł fugere:vł ali⸗ qd ſiłe.puta operari vł dare:añqᷓ; ac/ cipiamꝰ vł fugiamꝰ: ſed tũc nõ opina mur accipe vł fugere: qꝛ opio eſſet fal ſa. ſed opinamur qd eſt acciꝑe vel cui põt cõferre vł quałr:ſed accipe vł fu-/ gere nõ młtũ opinamur:qꝛ accipiẽtes vł fugiẽtes experimur ⁊ nõ opmamur nos accipere vł fugere non accipiẽtes aut nec fugiẽtes nõ opinamur nos ac cipere vł fugẽ niſi decepti ſicut hoĩes ſomniãtes. quare opinio ⁊ electio de accipiẽdis ⁊ fugiendis ſunt idem. 3. ibil lectio ꝗqdẽ Arguit ſic. Electio ẽ laudabił᷑ in eẽndo illius cuius opoꝛtet eã eſſe ꝙ eſt eẽ rcãm ⁊ eligere rcẽ:ſed opinio nõ laudat᷑ in hoc:ſed laudatur in eendo ⁊ in opinãdo vere.ſicut ſi ali meluus eſt abſlinere q; ad vwluptatenn quis incõtinẽs eligat abſtinere ⁊ opi nat᷑ non abſtinere. laudat᷑ igit᷑ eius e/ lectio:qꝛ eſt de illa pte que melioꝛ: qꝛ 3„ — — CIBRO effluere:ſed eiuſ opio laudat᷑:nõ quia de pte melioꝛi:ſed qꝛ eſt ð verioꝛi: qꝛ ſupueniẽte foꝛti paſſiõe concupie. ſe⸗ quet᷑ nõ ꝙ eligerit:ſed ꝙ opmatus eſt qꝛ opinio ⁊ electio circa eadẽ nõ ſunt idem. q? ibil Et eligimꝰ quidẽ Ar/⸗ guit ſic.Circa bona maxie eligim illa que maxime ſcimꝰbõa eẽ:ſʒ ñ opamur illa q maxie ſcimꝰ cum ſcia nõ ſit opio qʒ maxie opinamur illa que minꝰſcimꝰ quare electio ⁊ opinio de bõis nõ ſũt idem. y: ſic argnit. Eligere optima opinari optima nõ ſunt idem. ergo eli gere ⁊ opinari nõ ſunt idem. cõſequẽ na tenet.qꝛ quecũq; ſᷣm ſe ſũt eadem vtriq; eodeʒ addito remanebũt eadẽ quare ſi eligere ⁊ opinari eẽnt idem. eligere optima opinari optima eẽnt eadẽ:ꝙ ãt nõ ſint eadẽ.patet.qꝛ ſepe contingit hoiem opinari ꝙ eſt melius: ſed ꝓpter malciã eligere ꝙ eſt peus quare opinari optima non eſt eligere optima.¶ SHeinde ibil Si ãt pſit opio IiRemouet dubium circa p̃dicta: quia poſſet aligs dubitare.vtꝝ opinio pᷣce⸗/ dat electiõem vel ecõuerſo. ⁊ ſi h fate ret aliquã differẽtiam in pᷣmiſſis¶ d qð ipᷣe dicit.ꝙ ſiue opinio pᷣſit electiõi ſeu pᷣcedat eam ſiue ſequat᷑ eaʒ:ad no ſtrum intellectũ nullã facit differentiã qꝛ nõ intendimꝰ eaꝝ oñdere adinuicẽ pꝛioꝛitatẽ vel poſteritatẽ: ſed eaꝝ idẽ titatem vel diuerſitatezʒ¶ Seinde ibi/ Quid igit Oñſo de electiõe ꝗd eſt ſʒ genus ⁊ ꝗd nõ ̃m ſpẽm.oñdit qd eſt ᷣm ſpẽm ⁊ diffinitiõem.d. per moduzʒ epylogi:querẽs de electiõe ꝗd eſt:vel quale ꝗd eſt. poſtq; dictoꝝ quatuoꝛ ſcʒ concupiĩe ire volũtatis æ opiniõis nul lum eſt:volũtariũ tñ eſt.vt ſupꝛa dictũ eſt:nõ tñ cõuertibilłr:qꝛ nõ oẽ volũtari um eſt eligibile: ⁊ ideo illi cõi volunta rio addat᷑ iſta differẽtia que eſt pᷣconſi liatã.Picendũ.qꝙ electio eſt volũtariũ pᷣcõſiliatũ.Qð ãt ſit pcõſiliatũ.appa⸗ ret ex duobus ſignis.pꝛimũ eſt. qꝛ ele ctio eſt cum rõne ⁊ intellecuu. Ratio vero eſt de eligibilibꝰ maxime videtur ro conſilij. ¶ Scom ſignu ſubſignare videt᷑.i.ſub pꝛio ſignato.qð ptinet ad rõem ſignare videt᷑ aliqð ptinẽs ad ðᷣ liberatiuã rõnẽ:qꝛ h̊ nomẽ eligibile e/ ꝗpollere videt᷑ huic noĩ:pᷣeligibile so eſt ꝙ pꝛe alijs acceptabile:⁊ electioæꝛ pᷣelectio ʒ modũ ſignãdi eſt płibꝰ p/ poſitis vnius illoꝛum pᷣ alijs accepta⸗ tio vniꝰ pꝛe alijs nõ põt eſſe ſine cõſi/ lio⁊ deliberatiõe:vt videat᷑ eoꝝ valoꝛ ⁊ vtilitas.quare electio volũtarium p conſiliatum. tiuoꝛ iquirẽda.pꝛĩo qꝗd eſt ob iectũ electiõis.2 qd eſt ſubie one.A? qualis eſt hĩtudo electiõis ad virtutẽ. ¶ QAQueſtio.x. E pꝛio arguit᷑. ꝙ finis ſit pꝛi mũ eligibile:quia illud ꝙ eſt ppter ſe ⁊ nõ ꝓpter alterum eligibile:⁊ ꝓpter qð cetera ſunt eligi bilia eſt pꝛimũ eligibile: ſed finis eſt huius. vt ſupꝛa li. dicẽte phᷣo.ꝙ ſimpii eiter pfectũ eſt ꝙ ſᷣm ſeipᷣm ſempꝑ ẽ eli gibileæ nũquã ppter aliud. tale itaq; maxie videt᷑ eſſe felicitas:ſed felicitaſ eſt finis ergo ⁊ c. 2?· qꝛ nulla virtus e lectiua rcĩficat actuʒ qui nõ eſt electio vel dependẽs ab electiõe:ſed moꝛali/ virtus eſt hitus electiuꝰ. vt ſupꝛa li.2. ⁊ rciĩficat intentiõem.vt infra li.d.q ĩ tentio eſt circa finem ⁊ nõ ſeꝗtur nec dependet ex electõe.quare ipᷣa erit e lectio ⁊ iia hñs actum qui eſt electio finis. quare obiectũ electiõis eſt finis. In oppoſitum eſt phs. Dicendum ꝙ ex pñti lectiõe colligi pñt ſex cõditõeſ obiecti eligibił.Eſt enĩ oẽ obim eligi/ bile bonũ apparẽſ:cũ electio ſit eoꝛuʒ que maxiĩe ſcimus eſſe bona. vt habet᷑ in Fa. Eſt etiã obʒ opari poſſibile: qꝛ electio non eſt ĩpoſſibilium. vt habet i littera.Eſt etiã per nos opabile:quia non eſt eoꝝ que nõ ſunt in noſtra ptäò/ te. Eſt etiã ad finẽ oꝛdinabile:qꝛ ele/ ctio nõ eſt de fine:ſed de hijs que ſunt 8 euidẽtiã pᷣdictoꝝ ſũt qua, tũ. ʒc que differẽtia electiõis ad aliof Jactuſ qui ſũt in eodẽ ſubiecto cũ electi ſeen E ſcdereße Ababekinl Pecllgil gonetſen grre oli gir iſtan ere ceſſtas ppeen dinoniegun Poſtinun & delcnienen eniralols Atſgelet fonint ſotdic⸗ scpend füchandeenn Awinrütd Ntapprost⸗ gepzenmt Appennnbent ne haberüne⸗ eni ercoyn o neo wllie⸗ Nppenius adhinn ¶ſev eleano on ſtblüperohn ſendi geppetin lchets ophin ezditſiatap (hendſerentarn ERgelonedi⸗ nanuſaenidn. ſuminmi. n naä snordided dan ceſeceſ finstengete dnr umdgnidii Penir pprerſet Nperalen vinen ſbel Nuoralenn Pfinscppenkineg lilügen fven ſble Eurn ele tepti p eal, bbnſenitnedi fuigbeſuſti n Cüne ſelſns xa l. ur pbo g iginſeönſenzie i rer alid dei⸗ — u. ZamuE *π ad finem. Eſt etiâ pꝛeuiſuʒ: qꝛ electõ nõ eſt de repentinis que non ſũt puiſa vt habet᷑ in Ka. Eſt etiã pxſecutio vł fu ga vel aliqd ſequẽs ꝓſecutiõem vel fu gam:qꝛ ſemp eligimꝰ accipere vel fu / gere. vt dicit in littera.¶ Ad euidẽtiaʒ aũt iſtaꝝ ſex cõditionũ videnda eſt ne ceſſitas ppter quã vnaqque iſtaꝝ con/ ditionũ requirit᷑ ad electiõem.Eſt er/ go ſciẽdum de pꝛima.qꝙ ipᷣa requiritur ad electiõem: inquãtum electio eſt ten dentia ad aliqð bonũ: qꝛ ſicut dictum eſt ſupꝛa li? j Dis appetit tendit in bonũ: ⁊ ſicut dictum eſt in ꝑte pᷣceden ti. Ois appetitꝰ volũtariꝰ tendit in bo nũ ab appetente cognitũ: qꝛ electio eſt volũtariũ:ideo eiuſ obᷣm neceſſario III. eſt apparens bonũ.¶ De · ſciendum ꝙ appetitus boni poſſibilis differt ab appentu boni ĩpoſſibilis: qꝛ ex ſua rõ/ ne habet anexazʒ rriſtitiã: qꝛ triſticiap uenit ex eo ꝙ res nolite accidũt:vł ex eo ꝙ res volite non accidũt. quare iſti appetitus adinuicem valde differunt æ ideo electio diſtinguit ab appetitu ipoſſibiliũ per obᷣim poſſibile ·¶ Be 3 ſciendũ.qꝙ appetituſ opabiliũ per nos 7 appentus opabiliũ non per nos ad inuiceʒ dint ſicut appetitꝰ comeſtiõis * * æ appetit ſerenitatis: qꝛ pꝛimꝰ mo⸗ uet hoiez ad comedẽdũ.alter vero nõ mouet ad ſerenãduz. ? ideo differunt ſicut apperitꝰ motiuꝰ: ⁊ appetitꝰ non motin. Et ideo qꝛ electio eſt appeti / tus motiuꝰ: ideo habet obiectũ ꝑ nos opabile Se 4: ſciẽdum. ꝙ appetitꝰ finis ⁊ eius ꝙ eſt ad finẽ multipliciter dĩnt. pꝛimo quidẽ in otute: qꝛ finis ap petitur ppter ſe: ⁊ id qð eſt ad finem ppter alteꝝ.2. in oꝛdine: qꝛ appetitꝰ finis eſt pꝛioꝛ altero. in cõpatione: qꝛ finis appetit᷑ ſine cõpari appetibi / li. id ãt ꝙ eſt ad finem bʒ cõpar appe tibile. Et ideo:qꝛ electio appetit eſt acceptiuꝰ vniꝰ pꝛe alijs.idcirco oʒ . ꝙ obm ſunzʒ ſit appetibile inter alia: ꝙ ẽ illud qðò eſt ad finẽ. multa quidẽ ei ſüt ad finẽ vnuʒz: ſed finis nõ eſt niſi vnus qꝛ poſito ꝙ eẽnt duo fines ⁊ vn pfere tur alteri h eẽt:qꝛ ãbo oꝛdiarẽt ad ali quẽ vlterioꝛẽ finẽ ⁊ ꝑ cõſequẽs pꝛimi fines non fuiſſent appeubiles ſ e nes: ſed ſicut ea que ſũt ad finẽ. ¶ De ſe ſciendũ.ꝙ appetitꝰ pᷣuiſi boni:⁊ ap petit re pentini boni differut: qꝛ pꝛi⸗ mus natus eſt magis ſequi rõnẽ quaʒ paſſiõem. Scðus vero magis paſſiõez qᷓ; ronem. Et ideo: qꝛ electio eſt volũ tariũ pᷣconſiliatũ ⁊ ſemp ſeꝗtur röõnezʒ conſilij idcirco opoꝛtet obm electiõis eſſe pᷣuiſuʒ ⁊ nõ repentinn.¶ e 6ſci endum. ꝙ appetiu ſuge vel ꝓſecutio/ niſ dit ab appetitu cuiuſcũq; rei nõ ac cepte cũ fuga vel ꝓſecutiõe: ſicut ap/ pertitus vtilis 1 appetitꝰ vanꝰ: qꝛ pꝛi mus elit etit. ſcõs eſt inanis.verbi gra tia. b ſunt duo quoꝛum vn appetit ſci re ꝙ eſt bonũ apparẽs ⁊ poſſibile ⁊ ꝑ nos opabile ⁊ ad finẽ oꝛdinabile v p̃ uiſum nõ repentinũ: ſed iſte nõ appe⸗ tit pſecutiõem.quare in iſto appetitu ſciendi eſt oĩio vanꝰ. alter vero appe⸗/ tens ſcire etiã eius ꝓſecutiõem habet appentũ vtilẽ: ⁊ ideo pꝛimꝰ nõ eligit iſte eligit. Et ideo qꝛ electio non eſt appetitus vanus: ſed vtliſ. hinc eſt ꝙ opoꝛtet ei obm eſſe pſecutiõem vł fu gam vel aligd vt cadens ſub ꝓſecutio ne vel fuga ¶ Sicendũ ad pꝛimũ in oppoſitũ.ꝙ electio ſũmit᷑ hic ⁊ in pꝛi mo libꝛo eqmuoce. vt dictũ eſt in paſſu allegato ⁊ ĩ pꝛĩicipio pꝛimi li Ad ʒ dõ. ꝙ nõ oĩs actus rcificatꝰ per virtu⸗ tẽ electiuã eſt electio: vel ſequẽs eam: qꝛ eſt aligs actus pꝛioꝛ electione ne⸗ ceſſario reqꝗſitus ad electiõeʒ: ⁊ iſte E intentio vel appetit finis cuius rcĩfi/ catõ ptinet ad virtutẽ electiuã.ſicut vi debit᷑.j.in paſſu allegato. — ueſtio. xj. E 2 arguit. ꝙ ſpᷣm electiõis ſit intellectus. qꝛ infra li? 6: dicit. ꝙ electio eſt: vel intelle cuus appetitus: vel appetit intellecti uus. ſi pꝛima pꝑs ſit vera:babeo ꝓpoſi ũ. ſi 2? ſikr: qꝛ oẽ intellectiuũ:velẽ n⸗ . LIBRO tellectꝰ:vel in itelleetu vel hñs ĩtelle/ cium.quocũq; mõ detur habeo ꝙ ele/ ctio ẽ in itellectu. ⁊? arguit᷑.ꝙ electio ſit in appetitu cõcupiſ. cibili:qꝛ pᷣferre vnũ cõcupiſcibile alteri eſt actus cõcu piſcibilis:ſed electio alterius duoꝛum cõcupiſcibiliũ eſt huiꝰ.ergo eſt actꝰap petitus cõcupiſcibił. ʒ arguit. ꝙ ſit ĩ appetitu iraſcibili: qm aſſurrectio ad bonuʒ arduũ eſt actus maſcibił: ſ: 3 ele ctio eſt huy. ergo ac. ¶ Sed ĩ oppoſitũ eſt. qm̃ actus ppinquꝰvolũtati eſt ĩ ap petitu intellectiuo in quo eſt volũtas tanq; in ſubiecto:ſed electio eſt pꝓppin⸗ qua volũtati.vt dicit᷑ in littera gquare eſt in appetitu intellectiuo rced ergo.ꝙ de ſubiecto electionis dicũtur ſex ex quibus colligi põt. q; ipʒ eſt ap petit itellectiuꝰ. Eſt enĩ oĩs electio in natura ĩtellectuali.vt patet ex ſexto li bꝛo qꝛ vt allegatũ eſt. electio eſt vel ĩ/ tellectꝰ appetitiuꝰ vel appetitꝰ intelle ctiuꝰ. 2? nulla electio eſt in natura ir rõnali. In ipᷣa nãq; nõ cõicant nobiſcũ aialia irrõnalia. vt dicit᷑ in lr̃a. ʒ? oĩis electio eſt cum intellectu ⁊ rõe ⁊ ſpã/ liter cuʒ rõne cõſilij. vt videt᷑ in fine le ctiõis. A? electio reddit ſubiectũ ſuũ bonũ vel malum: qꝛ ſm ea ſumꝰ qua⸗ les. quidẽ boni.ſ.vel mali. vt dicit ĩ lit tera. electio vincit᷑ in hoĩe incõti/ nente. 6. vincit paſſiõem in hoĩe cõ/ tinẽte.h̊ duo vltima habent hic. 1.j. li. 7 Ex hijs oĩbus colligi põt. ꝙ ele ctio non eſt in appenitu ſenſito cõcu⸗ piſcibili vel iraſcibili qm nullus actus nullus mot ſenſitiui appetitꝰ eſt vni/ uerſaliter in natura intellectuali. nulli etiã repugnat eſſe in natura irrõnali. nullus vłr eſt cum rõne. nullus reddit ſubiectũ ſuũ ſimpliciter bonũ vel malũ nullus vincit᷑ in hoĩe incõtinẽte:ſʒ po tiꝰ vĩci t: nullꝰqʒ vincit in hoie ↄtinẽte ſʒ potiꝰvincit᷑ ab electiõe ⁊ rõe: ſed B oĩa que tali actui vel motin diſcõueni unt cõueniũt electiõi vt oñſum eſt. qua re ipᷣa nõ ẽ actus vel motꝰ ſenſitiui ap peiitus. Ex bijs aũt ꝓbari nõ põt. ꝙ cõditiõibus. Ex pꝛia nãq; arguo ſic. Hõ neceſſe eſt aliquẽ actũ intellectus ſemp eſſe cuʒ rõne conſilij:qꝛ quicũq; actus intellectꝰ põt eſſe ſine tali rõne ⁊H ipᷣa talis rõ nõ dicit᷑ cõueniẽter eſſe cum ſe ipᷣa:ſʒ vłr oĩs electio eſt cũ rõe conſilij. er tellectus.¶ Ex 2. arguit᷑ ſic. Nullꝰaciꝰ intellectꝰ reddit hoĩem ſimpłr bonum vel malum. vt ſupꝛa oñſum eſt li.jᷣ ſed electio nõ ſit in itellectu niſi ex 3 1 42 ud ãt pᷣt cõfirmari dupkr. pꝛio qꝛ nullũ deſiderium ſequens appᷣbenſio nem eſt in intellectu:ſed electio eſt ta le deſideriũ:qꝛ cõſiliabile. vt.j. in le⸗/ ctione ſe equẽte. quare nõ eſt in intelle⸗ ctu. 22 qꝛ electio diuiditbono vel ma lo. nõ ãt vero vel falſo: ſed oĩs actus i tellectus diuidit᷑ per ſe vero vel falſo. nõ ãt bono vel malo niſi per accñs. yt dicit in la de opimone.quare nullꝰ ta lis actus eſt electio.ve actibus ãt ſim plicibꝰ nõ ẽ dubiũ:qꝛ nullꝰ taliũ babet ſititudinẽ cũ electiõe.¶ Mer bᷣ ad pꝛi⸗ mũ in oppoſitũ dð. ꝙ electio eſt appe titus intellectiuꝰ: nõ qꝛ ſit intellectus vel hñs intellectũ vel in intellectu ꝛſʒz dicit itellectiuꝰ: qꝛ ſeꝗt appᷣhenſionẽ intellect,(Md bᷣm dð. ꝙ cũ appetituſ ſenſitiuꝰ p̃fert vnũ cõcupiſcibile alteri nõ facit h niſi: qꝛ motus vni ẽ foꝛtioꝛ motu alterius:ita ꝙ cõcupiſcibile foꝛ/ tius ſemꝑ pᷣfert᷑ alteri p appetuũ ſenſi tiuũ:nõ ãt per intellectũ nec per intẽ⸗ nõeʒ. ¶ Ad terciũ dò.ꝙ aſſurrectio ad bonũ ardnuʒ nõ eſt electio:qꝛ illa aſ⸗ ſurrectio vel dicit paſſiõem ⁊ tüc eſt ĩ appetitu iraſcibili:vel dicit executiõeʒ electâ: ⁊ neutro modo ẽ electio: quia pꝛimo modo eſt quoddam deſperatũ ab electiõe.ꝛ modo.qdᷣdam impatuʒ per electiöem. ueſtio.i2. E ʒ3 arguit᷑.ꝙ electio nõ dit fert a ceteris actibꝰ volunta/ ns ſicut ↄtraria ſüt nata fieri circa idem ſubiectũ: ſed electio ⁊ con nulla electio eſt actus in sai reddit.vt hic dicit᷑.quare xc. apiippꝛe⸗ inii letno.bart nüceldifenn ſinnd dele⸗ eſtsmmnarm⸗ AEſelelken D finiin ciflalen⸗ milmni, neſöaſpn ginite Eblezdilun Ncchninfm Pon ſuſeratrid hne.(Mꝛolo ptinnseln tois wech bunde lunt de⸗ geſt ppliumoel:wi⸗ Neſitau fni⸗ nlgekanu ne; Etſtnl wlin ſatdinone poten upetiurſese ſcleranneſpi Umnnerdepe aieſtcienaden ſenelſbgunig bleinüigſon⸗ deernmetöertn aaſnichchra ce oniusſntnefßl lahh ͦzfnsti Genet cra ven Pelſllcnufnien entontlcatübi ſo uennnige nen ebtea plronnitheer mod ni immſen meleemſel bcti⸗ cilahle.ni tn er öeſiin egio ulinuf NNlflo:ſeitin mal rſeſndii Ane en bii l ie crnie Prleß i gelemndliin : ſeelle airel inintellean: :nſegt idenſinn dinddgnein mi pichlr in igg wonns Mii t arend ſeni Wrimnlecinupn Aacäddg t nz nöckelkangi Nel nn Minn iͦ raſcbil:u renen Neuto nocditen 6ocl wden il nun dnin ¶Eriri. 4 SSmt Jind ia ruſiln enpia ppꝛie ſumpta:nõ ſunt eirca idẽ ſubiectũ cũ electio ſit in appetim itel lectiuo.quare nõ ſũt cõtraria. 2 non videt᷑ differre per boc ꝙ eſt abſq; tri9/ ſtitia ⁊ delectatiõe: qꝛ ois opꝑatio vᷣtui eſt m naturã delectabił. vt ſupꝛa li. j. * 2 ſed electio eſt opatio virtu cũ ſit maxiĩe pꝓpꝛia virtuti. vt dicit in pꝛinci pio lectiõis.quare ipa eſt delectabilis 3ʒ nõ videt᷑ differre per hoc ꝙ eſt eſſe cõſiliabile:qꝛ ſicut electio reꝗrit actũ intellectus: ſic ⁊ ceteri actus volũtatiſ quare ipᷣa ſola non videt᷑ conſiliabił. 4 nõ videt᷑ differre p hᷣ ꝙ eſt eſſe lau dabile: qꝛ oẽ laudabile videt᷑ eſſe hit vt ſupꝛa in fine pꝛimi: ſʒ electio ẽ aciꝰ non bitus. quare nõ videt᷑ laudabilis. ¶ In oppoſitũ. qꝛ iſta quatuoꝛ ſingu/ lariter attribuũtur electõi in pñti lecti one. ¶ ꝛo ſolutiõe queſtiõis hur ac/ cipiẽdus eſt numerus oim actuũ volũ/ tatis. 2? pꝛedicte quatuoꝛ differẽue ꝓ bande ſunt de electiõe. ⁊ 3? do eſt ad queſtiõezʒ ¶ De pꝛio ſciẽdũ.ꝙ eĩſ act volũtatis eſt: vel circa finẽ:vel circa ea que ſũt ad finẽ. Si circa fineʒ: duplr III. yel qꝛ eſt circa rez finis ſimpłr æ pci ſe ⁊ ſic dieit᷑ volũtas:⁊ ideo iſte acius ſoꝛtitꝰẽ nomẽ potẽtie in qua ẽ:qꝛ ſicut tota potẽtia eint ad bonũ ſimpłr ſũptũ ſic iſte actus reſpicit bonũ abſq; oĩ de / terminatiõe acceptuz: ſiue ſit poſſibile vel ĩpoſſibile vel boneſtũ vel delectabi le:vel ſub quacũq; differẽtia accepta/ bile:ita tñ ꝙ ſp reſpicit bonũ ſine vlla determmnatiõe: 1 ideo nõ eſt magiſ cir ca finẽ q; circa cetera:niſi qꝛ ẽ maioꝛ bonitas in fine qᷓ; in religs non qꝛ il/ lud bʒ rõez finis ⁊ iſt rõeʒ oꝛdiatoꝛũ ad finẽ:vei actꝰ qui eſt circa finẽ ẽ cir/ ca rem: a circa rõem finis: T dupkr. qꝛ eſi vel circa finẽ nõ bitum ſic ẽ in tentio:vel circa iã hitum ⁊ ſic eſt frui/ tio. Intentio nãq eſt velle adipiſci fi/ nem ex eis a per ea que ſũt ad finem fruitio vero ẽ adherere fini vt bono vl timo ⁊ tanqᷓᷓ illi ꝙ eſt ꝓpter ſe amabi le ⁊ ꝓpter qð ceiera ſunt amabilia ⁊ ſic patet. ꝙ tam intentio q; fruitio re- ſpiciũt nõ ſolũ rem: ſed etia rõnem fi⸗/ ms. ¶ Si at actus ſit circa ea que ſunt ad finem: h dupłr. vel qꝛ eſt acius de/ terminatiõis: vel act' ad quẽ fit oeter/ minatio:ſi determinatio: h duplicuer Fim duplicem indeterminatiõem volũ / tatis q; habet reſpectu eoꝛum que ſüt ad finẽ: vna eſt ad rönem intellecius ⁊ ad paſſiõem ſenſuiui appetit. volũ tas eni tanq; dña babet duas cõtrari/ as ſuggeſtiõeſ. vnã a rõne ſuggerente ſibi ꝙ eſt bonum ⁊ honeſtũ. alia a ſen ſualitate ſuggerẽte ſibi qꝗð eſt delecta/ bile ⁊ voluptuoſum. IJpa vero in me/ dio cõſtituta põt ſe libere determiare ad b vel ad illud. &t h determiatio di citur cõſenſus. Alia vero eſt indeter/ minatio ad aliqua duo per roem deli⸗/ berãtem ꝓpoſita ad que indifferẽter volũtas poõt ſe determinare acceptan do b vel illud. Et b determinatio dici tur electio que adbuc põt ſũmi duplici ter. vno mõ vt dicit determinatiõez vt actũ:⁊ ſic ꝓpꝛie dicit᷑ electio.Alio mõ vt dicit determinariõem. q. conuerſaʒ in bitum: ⁊ ſic dicit᷑ ppoſituzʒ. Si at ſit actꝰ ad quẽ fit determiatio: hᷣ dupliciĩ qꝛ actus ille põt ſũmi vt eſt actus po/ tentie determinãtis ⁊ ſic dicit᷑ impiuz vel vt eſt actus potentie determinate: æ ſic dicit᷑ vſus ⁊ executio.volũtas ei põt determiare ⁊ ſeip̃am 1 alias po tentias inquãtũ determinat dicit im/ perãs:ſed inquutum deierminata 82 vtens. actus ãt aliaꝝ potẽtiaꝝ vt ſepa ti ſunt a volũtate pñt dici vſus volũtai X tunc vſus ⁊ imperiũ nõ ſũt idẽ aci* nec etiaʒ vſus ⁊ electio:imo vno rẽpe põt fieri electõ ⁊ in alio poſterioꝛi tẽ poꝛe pᷣt fieri imperiuzʒ ad qð mouebũt potẽtie iperate. Et h ſufficiat de nu⸗ mero actuũ volũtaſ̃ in generali¶ De 2: ſciẽdum.qꝙ electio eſt cõtraria cocu piſcẽne ꝙ eſt abſq; triſtitia delecta⸗ format᷑ debito eligendi.¶Mꝛimũ iſto / niõe ꝙ ẽ cõſiliabik: qo ẽ enand cõ rum patet euidenter in i Srineme 7 5 LIBRO cõtinẽte. Intelligendũ. ꝙ cõtrarietas eoꝛum non eſt foꝛmalis:ſed cãlis cum nõ ſint ĩ eodẽ genẽ nec in eodẽ ſo p/ xio:ſʒ qꝛ volũtat᷑ motꝰ ſequẽs cõcupi / ſcẽtiã eſt foꝛmaliter cõtrariꝰ motui vo lũtatis ſequẽtis electiõem ⁊ rõem: iõ eẽ iſtoꝝ motuũ. puta ratio ⁊ electio ex vna pte ⁊ cõcupia ⁊ ira ex altẽa dicũt᷑ orij. Et pꝑ hᷣ ptz ſolutio ad pꝛimũ ĩ op poſitũ· Scðʒz ſcz ꝙ electõ ſit abſq; tri ſticia ⁊ delectanõe ꝓbat᷑ ſic. Di appe nitu triſti appetimꝰ euenire vel eueniſ ſe ꝙ non euenit vel nõ euenire etiã nõ eueniſſe ꝙ euenit iſta pʒ per cãs p̃ci/ ſas delectatiõis ⁊ triſtiue:ſʒ elecuone nullũ taliũ appetimꝰ actuałr vel virtu aliter. ̊ electio nec triſtis nec delecta bil Gn —— uũpta apparẽt:qꝛ electõe ñ appetimꝰ aliqd euenire vł eueniſſe d nõ aduenit nec aduenire vł nõ eueniſ ſe qð aduenit.qꝛ qolibet iſtoꝝ ĩcludit aliquo mõ pᷣtcruũ in obo volito vel no lito de quo nullũ eſt conſiliũ.vt.j.li. 6. nec per ↄñs electio nec enã aliqd ap/ petimꝰ euenire vel euẽturũ eſſe ꝙ non poſſit euenire ꝙ eẽt pᷣtuałr cã triſticie qꝛ electio nõ eſt niſi de hijs que ſũt p nos fieri ⁊ operari poſſibilia.quare e lectio m ſe nõ eſt delectabilis nec tri ſtis. actus tñ ſequẽs electiõem ẽ dele- ctabił qñ ẽ actꝰ alicuiꝰ hitus ⁊ de tali actu loꝗt᷑ ppᷣs ſupꝛa li. j: d. opatiõem ptů eẽ delectabilẽ.vbi nõ logt de ele/ ctiõe:ſʒ de opatiõe electiõem ſ- equẽte Et p hᷣ pʒ rũſio ad ſʒ obᷣm. ʒ·ſ. ele ctio ſit cõſiliabił.i.ſequẽs conſ iliũ.apꝑ paret ex hoc. qꝛ talis appetitꝰ qualis eſt electio nõ eſt natſeꝗ aliqð ali dð ge nus app̃hẽſiõis vt ſat᷑ patuit i qõne ᷣ obo erꝰ. Et lʒ ꝗlibʒ actꝰ volũtan ſequa tur aliqð genꝰ apphẽſiõis nõ tñ iſtud ẽ rõ cõſ nas n qð pʒ rñſio ad terciã obiecnõem. ¶ Quartũ ſcʒ. ꝙ electio ſit laudabił qñ cõfoꝛmat᷑ debito eligendi ꝓbat.qꝛ oẽ ᷣtuoſum ẽ laudabile exce pta vltima eupꝛaxia que ẽ felicitas ⁊ que eſt płqᷓ́; laudabił. vt habet ſi upꝛa in pꝛio:ſʒ tał elecno eſt amoſa ⁊c nõ ẽ vltia eupꝛaxia:qꝛ ſemꝑ ẽ gra alicuius vr.j.li: 6: quare electio tał ẽ laudabitł᷑ (iein pmiſſis dð eſt ad qõnẽ: qꝛ dif erẽtie quibus electio vłr differt a ce teris actibꝰ volũtaſ̃ oñſe ſũt in pꝛio ar nculo. in 2c vo nõ ſũt oñſe differẽtie ꝗ bus vlr differat a ceteris actibꝰ. qdð pʒ diſcurrẽdo. Pꝛio ꝗdẽ de pꝛĩa: qꝛ; non oĩs nec ſola electio cõtrariat᷑ cõcupie Qð eni nõ oĩs pʒ qꝛ electio ĩtpati cõ coꝛdat cũ cõcupia. Qðõ ãt nõ ſola ptʒ. qm ĩtentio ᷣualr ĩcluſa ĩ electõe otiat cõcupie ſicut electio ſõoꝛdiata¶ Scdo pʒ idẽ de vltia:qꝛ nõ oĩs nec ſola ele/ ctio ĩter actꝰ volũtat᷑ ẽ laudabił.qð ei nõ oĩs pʒ de electiõe vicioſa.ꝙ ãt non ſola pʒ de intẽtiõe vᷣtuoſa. 3 idẽ ptʒ de 2. qꝛ nõ ſola electio vt ſola diuidit 3 pꝓpoſitũ ⁊c ʒᷓ intẽtiõem ẽ abſqʒ triſti⸗ cia ⁊ electiõe:qꝛ nec iſta ſᷣm ſe ſüt le⸗ ta vel miſtia q;iis ꝑ accñs poſſint eſſe ſicut pʒ de illo ꝗ tꝑe tẽ peſtai ĩ mari e/ ligit pijcere merces ⁊ intẽdit ſaluare vitam.p̊ eni fiunt cum triſticia non ta/ men cuʒ triſtitia veniente ex electione vel intentione: ſed ex voluntate pden di. ꝗ? de dria ʒ: ſciẽduzʒ. ꝙ electio ẽ ꝑ ſe ⁊ pꝛio cõſiliabił ⁊ in tali mõ eẽndi cõſiliabile. electio vłr dĩt ab oĩbꝰ reli/ ꝗs actibꝰ volũtaſ᷑:nõ iñ in eẽ cõſiliabi le ſimplłr: qꝛ opatio ſequẽs electiõeʒ ẽ etiã volũtariũ pᷣcõſiliatũ: nõ tñ p ſe ⁊ pꝛio:qꝛ nõ cadit ſub cõſilio niſi pꝛo q; to ſub electiõe. Et ſic apparet quo ad ſingka que ſit dĩ̃ia electiõis ad ceteros aciꝰ volũtaſj.¶ Argumẽta vo iã ſüt ſo luta. E ꝗ·qð płs dicit. ꝙ electio ẽ maxie ꝓpꝛia vtuti ⁊ ꝙ ele/ T. j. li. 6e ꝙ vt' electiõeʒ facit rectà. ar guit᷑ h tria.pꝛio ð pꝛimũ: qꝛ electo nec ſp nec ſoli vᷣtun nec ex ſola vᷣute i E pʒ.qm aligs doꝛmiẽs hʒ vᷣiutẽ gñe ligit ⁊ aligs vigilãs ñ bʒ tutẽa eligit quaẽ electõ ñ ẽ ꝓpꝛia vᷣtun. 2?3 ᷣm. qꝛ ſcriptũ ẽ ĩ euãge? ꝙ a fructibꝰ eoꝛũ cognoſceſ᷑ eos:ſʒ fructꝰ ſũt ñ elecnõeſ ſʒ opatiões.quaẽ magis cognoſcẽ poſ ctiöe maxie indicamꝰ moꝛes nnih gb. 5 leci dlüft s:ſian⸗ noanidl D ectoſoden ſcpu mi⸗ ii ſainnlit gluiitſin iicinetßn ni nmiben niſhfilnien Grösffi di ocntndn ſchfuinpen brörſin noinidic⸗ ibaptcfin Aſen elken ECherſendleta latibiplect itceraai gler ppen ſin chiͤbietlaus ſüätierpei wüsjiuͤ⸗ citiiiſteni cinfris fnicher iſüinanri egkinig lorſriſgin alickeſi Mapot teiien uuſiſcninpi ifitnichelon 1gmoi int n Mneeliwni l ſnimnti ni wicn gidideif löeetatn lioes — Paſenentiang⸗ adiitice fizogneſenin 1cs zcrelant cag hiniln wimakricliuſetri, larelen ſiol eitirge wconetii Wüüi watdi enieniningi it zninieniitg ſu sanis nin rilbgteiin mn r es 1 iinſi nifum am miiumn nüna emenme er eunn rieler wluntate tinz n geleani DcRuNN tnndtin e ele Ria wiai wiinet lin emnlenistlegi ni züilini: hönih utid coſlio niip⸗ e. Eiſic paretu⸗ ſa dia ekios ader⸗ . (rpprindii eEoſmͤnn / 1umne ufii inii ſumꝰ moẽs boĩz ex opatiõibꝰ q; ex ele ctiõibꝰ. ʒ3 tciũ.qꝛ ſñ sᷣtute pᷣt eẽ rcã electõ alit᷑ ñ generaẽt᷑ eᷣtꝰ ex electiõibꝰ rcis:ſicut.S.ðr ĩ ⁊? quaẽ vᷣtꝰ ñ oẽzʒ ele/ ctõem facit rcaz.(Bz oppoliri p oĩa dicit phᷣſ.¶ Hicedũ cũ pbᷣo.ꝙ bitudo e lectiõiſ ad vᷣtutẽ ẽ hĩtudo effectꝰad ſuũ pꝛiĩcipiũ ppꝛiũ ⁊ hitudo nãl ſigmi ⁊ ſi gnatũ ⁊ habitudo regulati mẽſura ti ad regulã ⁊ mẽſura.¶ Se p· ſciẽdũ ꝙ electõ pᷣt ſũmi dupkłr. pꝛĩo in oĩ tota ſui cõitate ⁊ h̊ modo ñ ẽ ꝓpꝛiꝰ effeciꝰ ᷣtud qꝛ moãle viciũ ẽ ẽt electiuũ Alio mõ ſub ſpãli rõe inq;tũ ẽ appetit bõe opatiõis ꝓpt᷑ bõitatẽ opatlõis firmꝰæ imobił.Et hoc mõ ẽ ppꝛiꝰ ⁊ pꝛim ef fectꝰ Stuſ. vt patuit. S. lie 2: qꝛ q;tũ ad Hᷣ electõ ⁊ ĩtẽtio ſũt idẽ effectꝰ łʒ dĩant ĩ mõ tẽdẽdi ĩ oba ſua:qꝛ ĩitẽtio ẽ appe titꝰ explicitꝰ finis ⁊ iplicit eoꝛũ q ſüt ad finem. electio ãt ecõuerſo vᷣbi gfa. Eger itendit⁊ appetit ſanitatẽ ex die ta ⁊ ĩ h iplicat᷑ appetitꝰ diete. Eligit mittit:ſʒ ad ĩtrĩſecas ĩitẽtiões ⁊ eleciõ nes:⁊ iõ cuilibʒ ðꝛ.płalijs de te q; tu tibi credẽ noli:qꝛ tu ceriſ tuas ĩtẽtões ⁊ electiões.Alij ᷣo ſolas opanões. ¶ De 3· ſciẽdũ.ꝙ cũ regulat᷑ electio ꝑ vᷣtutẽ regłat᷑ ⁊ ĩtẽtio ĩplicita ĩ electiõe ⁊ ecõuerſo. Ceteri ãt aciꝰ volũta᷑ ſe/ quẽſ̃᷑ regłant᷑ mediate:qꝛ ñ rcificãt᷑ pꝑ vᷣtutẽ niſi ꝓ q;to ſequẽt᷑ rcitudinẽ ĩtẽtõ nis ⁊ electiõis. Et iõ dõ ad tciũ ꝙ vt dictũ ẽ. S.li? ⁊? tał eleciio quał ẽ electõ vtut᷑ ñ pcedit vᷣmneʒ quis opatio tał ꝑ oĩa quał ẽ opatõ vᷣtuſñ᷑ñ pᷣcedat otutẽ Et ex talibꝰ opatiõibꝰ geneat vᷣtꝰ. vt.ð.li: ãt ⁊ appetit dietã ppt ſanuatẽ ĩ q i⸗/ plicat᷑ appetitꝰ ſaĩtati.Et iõ vᷣtꝰẽ pꝛin cpiũ bõe electiõis ⁊ bõe ĩtẽtõiſ ſił:⁊ ſp iq;tũ ẽ ex pte vᷣtuſᷣ ⁊ pꝛĩcipiũ ꝓpꝛiũ qꝛ volũtas ñ ẽ ppꝛiũ pꝛincipiũ tał ele ctiõis cũ ipᷣa ſit etiã illimitata ad aliaſ electiões puerſas.Et pꝑ h̊ ptz rñũſio ad e 2. ſciẽdũ.ꝙ oĩs effcũſ pꝛimũ obʒ e ſignũ ſui pꝛĩcipij:tñ duplex ẽ effect vniꝰ ꝓpꝛi tali pꝛicipio ꝗ ñ pᷣt eẽ ab a⸗ lio ⁊ iſte ẽ ſignũ certũ ⁊ vniuocũ. Eſt 2fuit expoſitũ. ¶ Lectio.O. Onſiliãt᷑ ãt vtꝝ de oĩbꝰ pꝰqᷓ; ðᷣ/ tmiauit ð inolũtario⁊ de electõe ↄñr agit de cõſlio ſic qm̃ agit pꝛĩo ð obo ↄſilij.22 de mõ ↄſiliadi ibil Sʒ po nẽtes finẽ qʒ: de nã cõſilij ibil videt᷑ ãt ñ oĩs ꝗ de ſtatu et tmiſ ↄſilij wil vi det᷑ ãt quẽ admodũ dem̃ ẽ. ð effectu cõſilij et de dirrectõe ibil cõſiliabile ãt et eligibile idẽ SOe pꝛio ãt vnã qõneʒ ppõit.? eã expõit ibil dicẽdũ ãt ʒ: ſol uit ibil de einiſ ãt volẽſigit᷑ oñdere ꝗd ẽ obʒ cõſilij.põit h ĩ qõe.d.vtꝝ oẽs ho miĩes cõſiliãteſ cõſiliet᷑ de oĩbꝰ ita ꝙ oẽ ꝙ ẽ ſit cõſiliabile cadẽs ſub cõſilio aut ſint quedã ð qbꝰñ ẽ cõſiliũ queſtio ẽ et dubiñ. 2 ibil dicẽdũ ãt expõit quõ ſũ mẽdũ ſit cõſiliabile de quo querit᷑.Di cẽdũ ẽ illud de quo cõſiliaret᷑ vir pꝛu/ dẽs et iĩtellectũ bñ diſpoſitũ hñs ñ illõ etiã alt᷑ effectꝰ ñᷣ ꝓpꝛiꝰ:qꝛ pᷣt eẽ ab alio pꝛicipio ⁊ iſte ẽ ſignũ equocũ ſicut vox diuerſa ſignãs.Hũc ãt ſic ẽ.ꝙ electõ ᷣ tuſ ñ pt eẽ ab alio pꝛicipio. tãq;ᷓ ab bi tu. Opatõ ãt ᷣtuſ᷑ põt eẽ ab alio hitu. puta dare elimoſinã amoẽ laudiſ bũa ne. Et ſignũ vniuocũ certi ẽ eguoco. hic ẽ. ꝙ certiꝰ ẽ cognoſcẽ moẽs hoĩzʒ p electiõeſ qᷓ; p opatõeſ.¶ Sicẽdũ tñ ad illð qð obijciebat᷑ ꝙ qꝛ ñ poſſumꝰ ele ctiões hoĩz i eoꝝ mẽte vidẽ: ⁊ iñ ali/ quaſ exterioẽs opatiõeſ videmꝰ:iõ ad exterioẽs opatiões cõtẽplãdas mitti/ mur ad iĩtẽtiões hoĩz diſcurrẽdaſ. Nul Viñ pᷣcognoſcendo ſeipᷣm ad oꝑatioes de q cõſiliaret᷑ vir iſipiẽs ꝗ bzʒ itelle⸗ ctũ diſpõitũ diſpõne ↄria diſpõni ipꝛu dẽt᷑: vel vir iſanꝰ ꝗcaret vſu rõnis:qꝛ bñ diſpoſuꝰ ſp iudicat ᷣm vmtate.ma/ le diſpoſiti tñ̃ diuerſe iudicãt ſm diuer ſitatẽ ſuaꝝ diſpõnum. vt.j.pte ſequẽti ʒeibil de eternis ãt queſtiõem ꝓpoſi tũ et expoſitã ſoluit ponẽs pꝛio.6.con cluſiões de genẽ obi cõſiliabił.2c aliaſ 6.8 en dintijs ibil Et quedã circa cer tas Int pꝛĩaſ 6. ſũt. S. negatiue et vlti ma affirmatiua. Eſt igit᷑ pꝛia cõcluſio cõſiliũ ñ ẽ de eimſ neceſſarijſ et ĩmo bilibꝰ. puta de mũdo. vtꝝ ſit eternꝰ an ñ ł dyametro et coſta. vtꝝ ſint cõmen. LIIBRO ſurabiles vel non. nullus pꝛudẽs cſig liabit᷑. 2 concluſio ibil Sed neq; de bijs jeſt.ꝙ de neceſſario ⁊ vnifoꝛmiter moto que ſempꝑ ſunt eadeʒ ⁊ ſᷣm eũdẽ modũ ſunt in motuſiue talia ſint ex ne ceſſitate materie vel foꝛme ñ ꝓpter a liquẽ finem vt aliqui poſuerũt ſicut re citatur 2? phiſicoꝛum.ſiue talia ſint ex natura agente ꝓpter finẽ.vt ibidẽ ha bet᷑.ita ꝙ motus ſit a pꝛincipio intrin ſeco:ſiue talia ſint mota ꝓpter aliquã aliã extrinſecam cãm. puta ꝓpter ali/ quã ſpᷣam ſeparatã ab oĩ materia:qua les dicũt᷑ eſſe intelligẽtie monõices oꝛ bium celeſtium. verbi gratia. de talibꝰ mobilibꝰ patet in ſoł ᷣſionibus ſeu oc caſiõibus ⁊ in oꝛtibus de quibus nul/ lus niſi inſanus conſiliabit᷑. ʒ? cõclu⸗/ ſio ibi Meq; de hijs que alias] eſt.q; neq; conſiliuzʒ eſt de diffoꝛmiter mobi libus ⁊ accñtibus. puta de ſiccitatibꝰ que cõiter accidũt i eſtate. aliqñ tamẽ fiunt in hyeme ⁊ de ymbꝛibꝰ que acci dunt econuerſo.de hijs nullũ videmuſ conſiliari. ꝗ4? concluſio ibi Meq; de bijs que a foꝛtuna qꝛ neq; conſiliuʒ ẽ de euẽtibus foꝛtuitis vel caſualibꝰ. pu ta nullus cõſiliaret᷑ de theſauri inuen tione.Culus ratio eſt.quia talia ſunt p ter rõem ⁊ pꝛeter intentiõem que duo requirũtur in oĩ cõſilio.vt.j.dicet᷑. cõcluſio ibi Sed neq; de humanis] ẽ ꝙ neq; conſilium eſt de oibus hũanis operibus:quia non eſt de alienis ne/ gotijs ⁊ actibus.Et ꝓpter hͥ videmus ꝙ nullus lacedemõioꝝ conſiliat᷑ quali ter populꝰſithaꝝ qui valde remotꝰ eſi a lacedemonijs. vtrum bene ⁊ quali/ ter conuerſetur. Cuiuſ ratio eſt.qꝛ nec per nos:nec per ſtudiũ noſtrum nihil fieret nihil mutaretur in negotijs ⁊ in modo viuendi eoꝛuzʒ. 6: concluſio ibi Lonſiliamur autem que talis eſt. ꝙ conſiliũ eſt de opabilibus a nobis que ſunt ĩ nobis ⁊ in noſtra poteſtate.tan quã in ſuo pꝛicipio. ⁊ pꝛimo ponit eã ⁊. pꝛobat eam ibil hᷣ ãt ſũt ⁊ reliqua Intendens ſic arguere. Conſiliabile ſinguli. ſi eſt aliquid poſſibile eſſe per aliquazʒ cãm vel babet:vel habere põt ſuũ eſſe per ſolam neceſſitatem imutabiliter ſe babendo:vel per naturam vnifoꝛmi/ ter operantem: vel per naturaʒ aliter ⁊ aliter operantẽ:vel ꝑ foꝛtunã ſeu ca ſum: ſicut per cauſam accidentaleʒ: vł per intellectum ⁊ ꝓpoſitum humaniũ alienum a conſiliante:vel per ipᷣmmet conſiliantem:ſed non per aliquam de pꝛimis quinq; cauſis.vt viſũ eſt in pꝛi mis quinq; concluſionibus.quare re/ linquitur. ꝙ conſiliabile habeat:vł ha bere poſſit ſuum eſſe per illum qui cõ ſiliatur:⁊ ſic per conſequens conſilia bile apud ſingulos hoies eſt per ipos operabile. (a rationis ponit pꝛi mo virtutem minoꝛis dicens. ꝙ h en/ tia in ſexto modo accepta ſunt remota vel reliqua ab illis entibus que ſũt in pꝛimis quinq; modis accepta. que vt viſum eſt non ſunt conſiliabilia.2. po/ nit maioꝛem ibil Cauſe eniʒ videntur I patet. ʒ: concluſiõem ibi Hoim t ¶ Konſequenter ibil Et qui dem circa litteras Ponit alias ſex cõ cluſiones de differentijs obiecti conſi/ liabilis.quarum pꝛima eſt. ꝙ conſiliũ non eſt circa materiam diſciplinarum per ſe ſufficientiũ. puta circa litteras. Cuius ratio eſt.quia de quibuſcũq; cõ ſiliamur de illis dubitamus.vt infra vi debitur. dicendo de natura conſilij: ſʒ de hijs qualiter ſcribẽdũ ſit nõ dubita mus. quare de illis non conſiliamur. Abi ſciendum.ꝙ docirina vel diſci plina vel ars dicitur per ſe ſufficiens que in nullo caſu pticulari indiget no ticia alterius artis vel ſcientie:ſicut ri demus medicinam ſepe indigere no/ ticia aſtronomie que non poteſt habe/ ri per pꝛincipia medicine: ⁊ aliquan do notitia experimentali de nutrimen to ⁊ complexione egrotantis. Et iðo medicina ex ſui nã indiget cõſilio alte riꝰ notitie.Ars vero per ſe ſufficiens ſicut eſt ars ſcribendi non indiget miſi ſeipᷣa:qꝛ in nullo caſu indiget alterius 8 ubtnmnmgi mecton 43,0o7 olTil liunchto⸗ la:l mugt onhocl ſi num miii Mimmag nehn⸗ zurcone awfiſt Golauasn nelmm Cnimscusn 1nenn ſnagsen ſcuprape linniemn lepeniel Henatvena ſ nutmi Cutue rile. luema ppui dalwwone: Nerüent moui ſhuigiume öafmdad ſ Nlchniariciſ vinimni iii Pfhergalin ſiuiſerſer welamneſtdon lictst nip dbeicötnan ſtgrſingluc Cpaniöen. v indtana Te frmugseſhe lius Clß ef öfliamr gag, pcäſtiückaete getn 4 moſunt decin rucint Ne iidkechri⸗ erinenit AuN EN Emtklpfeni Wairn gatr umt win d miiintegelin tdnen rin meisniiti Srliintn Jciiibieedehen tiuncheing XNNlecvens ſmisdeiseii ( tanens MDns ed gie eregtaſetn 1iAsenndesgeſn – ſun coniiiidia bi Ceaz nn mepemter le u Ponialesn winmns bieclan RNR.il unerun Rod emiunaune A uin e llhift lis dubitannus.lli denimnac Aucrſibicüſion Ns vſie WINe rsnidnn i lociit Nunn niannſc nin “ 1 N dirrectione que non poſſet baberi per eaz.2 cõcluſio ibil Sʒ quecũq; fiũt p nos Taliſ eſt.ꝙ inter mãs ſciaꝝ⁊ ar ta:⁊ magis per alias certiſicabił tan/ to magis eſt cõſiliabił. Dicit ergo.qꝙ poſtq;ᷓ materia diſciplinaꝝ per ſe ſuffi cientiũ nõ eſt per ſe cõſiliabił ſaltẽ ad buc remanet ꝙ quecũq; fiunt per nos X per cognitiõem noſtrã in pticulari: p̃ᷣter cognitiõem artis ⁊ ſciĩe ſũt cõſilia bilia nõ tñ ſiłr nec equaliter: qꝛ quan to aliqua ars vel ſcia eſt magis certa de ſe ⁊ minꝰ per alias certificabił:tã/ to minus eius materia eſt conſiliabiliſ A qto ars vel ſcia ſe hʒ mõ contrario tãto magis eius materia ẽ conſiliabił ſicut patet per exẽpla:qꝛ ꝓpter hanc cãm videmꝰmateriã medicine ⁊ mäam negociatiue ſeu yconomice ⁊ mãm gu bernatiue nauiũ eſſe magis conſiliabi leſ qᷓ; materiã artis gymnaſcite:ſeu lu ctatiue.qꝛ ille.ʒ. indigẽt aliqua noti/ tia extra ꝓpꝛiã facultatẽ.ſ. aliqua no ticia aſtronomie:qꝛ medici in cura ſua indigẽt cognitiõe cõſtellatiõis ꝓpt᷑ cõ plexiõem ⁊ modũ egritudinis ⁊ egro ti. Mauigatiua vero ad ſciẽdum vẽtos yconõica vero ad ſciẽdum ſterilitate⸗ʒ vel abundantiã eẽ futurã:luctatiua tñ nõ indiget niſi ſeip̃a ſuppoſito coꝛpo⸗ ris roboꝛe:ꝙ ad notitiã non prinet ni ſi indigeat ſcire per medicinã quõ tẽ poꝛe luctante ſit homo agilioꝛ ⁊ minꝰ ſitibũdus: ⁊ minꝰ fatigabilis ⁊ quãtũ ad bᷣ eẽt cõſiliabił.t tñ b concluſio q eſt quaſi regula eſt vłr vera ſᷣm pᷣdictã cõpatiõem. cõcluſio ibi Ragis ſunt ⁊ circa ].Talis eſt. ꝙ conſilium vłr magis eſt circa artes qᷓ; circa diſci plinas.Cuiꝰ rõ eſt:qꝛ circa illa magiſ cõſiliamur circa que magis dubitamuſ qꝛ cõſiliũ eſt quedam dubioꝝ inquiſi⸗/ nio.vt.j.pte ſequẽti:ſed circa arteſ ma gis dubitamus qᷓ; circa diſciplinas:qꝛ artes ſunt de cõnngẽtibꝰ.vt.j. li.õ.ſi. cut pꝛudẽtia. Diſcipline vero ſũt ð ne ceſſarijs.vt.j.ibideʒ.quare artiũ mate tium q;to aliqua eaꝝ eſt de ſe min ꝰxcer ria magis eſt conſiliabilis q;ᷓ diſcipli⸗ naꝝ. 4 cõcluſio ibil Conſiliari ãt in hijs Talis eſt.ꝙ cum ſint aliqua ſem per. aliqua vero vt frequenter: aliqua tam̃ raro. vt habetur 22 phicoꝛum. con ſilium eſt circa illa que cõtingunt vt ſe pius:ſeu frequenter vbi incertum eſt: qualiter illð euenit:qꝛ ſi nulla eẽt cer / titudo ⁊ nullum dubium: nulluʒ prſus vt dictum eſt eſſet conſiliuzʒ ¶ Hmus ãt cõcluſiõis ratio eſt.quia illa que ſemp fiunt nullum habẽt dubiũ.puta.vtrum pentes pꝛolem nutrire debeãt.nullus dubitat nullus cõſiliat:qꝛ iſtud fit ſem per. Illa vero que raro contingunt vł ſunt caſualia:vel habẽt modũ caſualiiũ puta.vtrum cauendũ ſit ne vxoꝛ virum doꝛmiẽtẽ interficiat nemo cõſiliat᷑: qꝛ iſtud raro contĩgit.Et ſi talia raro cõ tingentia caueri debent: nemo cum vxoꝛe doꝛmiret:ſed vtrum cauendum ſit:ne ſeruus furet᷑ bona dñi bene cõſi liant᷑ hoĩes tanq; circa id ꝙ frequẽter accidit. e concluſio ibi Coſiliatoreſ aũt aſſũmimꝰ Talis eſt.ꝙ ad magna aſſũmimꝰ cõſiliatoꝛes tãquã nobiſ ipᷣiſ diſcredẽtes ſicut ĩ ſufficiẽtibꝰ dignoſcs re qd ſit agendum circa talia. Et pꝛo pter h̊ reges ⁊ pꝛincipes agũt cõiter de conſilio alioꝛuʒ:qꝛ cõiter eoꝛũ ne/ gotia ſunt magna. : cõcluſio ibil Cõ ſiliamur auteʒ Zalis eſt.ꝙ finis non eſt conſiliabilis: ſed illud ꝙ eſt ad finẽ eſt conſiliabile.icit ergo.ꝙ nos con ſiliamur non de finibus: ſed de hijs qͥ ad finem ſunt.qð declarat inducendo per exempla. Dicit ergo. ꝙ medicus nũquã conſiliat ſi ſanare debeat.quia h eſt finis eius.neq; rethoꝛ ſi pſuade bit cum hbᷣ ſit finis eins:neq; politicus rectoꝛ ciuitatis ſi faciet pacem in cini tate:cum hᷣ ſit finis eius.&t vniuerſali ter in reliquis omnibus nullus conſili atur de fine. quare opeꝛtet quemlibet cõſiliari de hijs que ſunt ad finem. Et ſic ſufficienter apparet natura obiecti conſiliabilis per dictas.i2. concluſio⸗ nes. 6. ſcilicz ð genere ⁊. 6. de dintijs IIBRO eius. ( Konſequenter ibil Sed ponẽ tes finẽ Agit de mõ cõſiliãdi. vbi in/ tendit pꝛimo:modũ vłem pꝛo quocũ/ q; conſilio ⁊ modos pꝛincipalioꝛes ꝓ diuerſis cõſilijs ſᷣʒ diuerſa negocia cõ ſiliabilia. Hicit ergo pꝛio ſupponens ꝙꝙ in cõſilio nullꝰquerit de fine:⁊ q in omni cõſilio vłr vnũ ſupponit᷑: ⁊ duo querũtur.ſupponit᷑ enĩ ſemp aliꝗs cer tus finis debere acquiri. querit᷑ auteʒ mediũ per qð:⁊ modłꝰ per queʒ poſſit acquiri. 2? dicit.ꝙ ſᷣm diuerſa nego/ cia diuerſimode occurrt media p que poſſit finis acquiri. aliqñ enĩ occurrũt plura media:⁊ plures vie quoꝝ qoli/ bet ſufficit.aliqũ vero nõ niſi vnũ. Si ergo pluã media videãtur: tũc querit modus vtriuſq; ⁊ acceptat᷑ illud medi um per qð facilioꝛi ⁊ melioꝛi mõ põt ille finis acquiri. St vero videat᷑ vnuzʒ mediũ tm̃:vł vnũ optimũ.tũc querit ðᷣ duobus.ſ.de modo vtẽdi tali medio ⁊ de cã hñdi iſtud medium: ⁊ ita tã diu querit᷑:donec veniat᷑ ad cãm pꝛimam a qua incipiẽda ẽ ꝓſecutio tota qᷓ; iſſa ſic inuẽtiõe conſiliari vltia: qꝛ ille qui cõſiliat᷑ querere ⁊ reſoluere ridet ma do iam expoſito.quẽadmodũ geome/ tre deſtribuentes ſillogiſmos lineis x⁊ litteris ⁊ reſoluẽteſ talia dyagmata.i. tales ſillo giſmos: vſq;quo veniant ad pꝛincipia ⁊ elemẽta pꝛĩa in quibꝰ eſ ſtatus q;tuʒ ad noticiã veritatis( Eſt aũt ſciẽdũ ꝙ finis põt ſũmi dupliciter vno modo ſub rõne cauſe finalis. alio modo ſub rõne cuiuſdã opabilis.Si g iſte ꝓceſſus incipiat a fine ſub rõe cau ſe:tunc pꝛoceſſus nõ eſt reſolutoꝛiꝰ:qꝛ nũquã cauſe reſoluũtur in ſuos effectꝰ* potius econuerſo. ¶ Ntẽ. qꝛ pceſſus re/ ſolutoꝛius ſemp incipit a poſterioꝛi æ tendit᷑ ad pꝛius:ſed finis hoc mõ ſum ptus eſſet pꝛioꝛ:qꝛ cauſa ſub rõne cau ſe ſemp pꝛioꝛ eſt effectu: ſi tñ incipiat a fine ſub rõne opabiliſ cuius dari nũc ꝓceſſus erit reſolutoꝛiꝰ:qꝛ finis h̊ imõ ſumptus eſt effectus in genere efficiẽ tis. ſicut habet᷑ e methaphiſice.⁊ h ẽ poſterioꝛ:⁊ tuuc eſt ꝓceſſus ab effectu ad cãm non ceſſans donec veniat᷑ vſq; ad cãm pꝛimã.ſicut dicit pbs.qꝛ ideʒ reſpectu eiuſdẽ põt eſſe cauſa ſimul ⁊ effectus in diuerſo genere cauſe:ita ꝙ excepto pꝛincipali agente: ꝙ nec agi bile nec finibile eſt:⁊ excepto pꝛinci. pali fine:qui nec agibił nec finibilis ẽ qꝛ qᷓ;io aliꝗd eſt pꝛius in oꝛdine cau/ ſe efficiẽtis:tanto eſt poſter in oꝛdie (finis ecõuerſo. (Lectio. 6. Idet᷑ ãt quõ nõ oĩs eſſe cõſili um Poſtq; determmauit de obiecto cõſilij ⁊ de mõ cõſili andi. Hic cõſequẽter agit ð natura cõ ſilii.o.qd eſt cõſiliũ ſᷣm genꝰ ſuũ ⁊ ᷣm differẽtias ſuas.&&t m hoc de natura cõſilij tria tradit.ſ.genus ⁊ illã differẽ tiã foꝛmalẽ:⁊ illã materialẽ. Dicit er go pꝛio de genere: ꝙ nõ oĩs queſtio ẽ cõſiliũ.qð pꝛobat per queſtiões ma⸗/ thematicas quarũ nulla eſt cõſinũ:ſed oẽ cõſiliũ eſt queſtio.ex quibꝰ patet.q queſtio eſt genꝰcõſilij. 2. de differẽna foꝛmali dicit.ꝙ in iſta queſtiõe illud ꝙ eſt pꝛimũ via reſolutõis eſt vltimũ via generatiõis.vt dictũ eſt. Ex quo patʒ ꝙ conſilium eſt queſtio reſolutoꝛia: ⁊ h eſt eius foꝛmaliſ differẽtia. Se ma teriali vero. Et ſi qd ĩpoſſibile Intẽ dit oñdere.ꝙ conſilium eſt queſtio re ſolutoꝛia circa materiã per nos opabi lem. Qð etiam patet ex pᷣhitis de ob⸗ iecto cõſilij. Picit ergo.ꝙ ſi in vis hbu ius reſolutiõis cõſiliãtes ĩiueniant ali qð ipoſſibile:diſcedent ab illo cõſilio dicẽtes.hic nõ eſt cõſiliũ:qꝛ res ẽ nobᷣ ipoſſibilis.puta ſi fnis qui dʒ acquiri indigeat magniſ ſumptibꝰ⁊ pecunijs pꝛo ſui acquiſitione vltra facultatẽ cõ ſilianuũ:⁊ hᷣ eſt ſignũ:ꝙ conſilium ta/ tum eſt circa materiã per nos operari poſſibilẽ.ſi vero oĩa pꝛo dicti finis ac quiſitõe neceſſaria ſint poſſibilia.tunc incipiunt operari ad eius acquiſitio⸗/ nem. Et ſic patet tota diffinitio conſi lij quãtum ad genus et drias.Eſt enĩ cõſiliũ queſtio reſolutoꝛia de materia ilur ſbilan lndn lperomin Opatons n lss goereſi⸗ ptenntſpyn fwlünt ſicigſin⸗ Nenc⸗ mitibfe Albialionn ume ſn er c Gllim ifan Prculicu Gevenanitee Sünlinoinn Ni nale Nejfint Ale iaco⸗ Uitobienonco flangit num Uncubalenoe iumerouucn, eptnpfefinn miahrhin niaſeuch, madinie Füimdan kenngdni Openmnſcninn Eepoſtücrlrne poſtblltgnnir Cpuuncbbee⸗ Na in geſenn eſensuelier bijn rane nn liroganin ablbas b hyie eiein au eins nit naſee iktiſn mgene en algeeen tie ck epo n eKhlii Kckusnnin metoſentlt b. (La kiinidecſeci Podößdenrmmun NRei acäiüfn ger lüt ins. Etfabe enn Mit .gens t licii ober er rtüesn B ilacicii c rim er it n * griiii 2 ii 19mi eſioe lu unMoimos ek /linin S nRcäd Etqmo net tneat vmali oiſenind M ECſid ipplidle⸗ onſilumeſ gu unarnüper noe mn areter itbn õ õ III. per cõſiliantes operabili Deinde ibi LNoſſibilia ãt] Exponit que dicutur nobis poſſibilia.d.ꝙ illa que per nos vel per amicos ſieri pñt: pꝛincipiũ eniĩ opationis amicoꝛum aliquatlr eſt ĩ no bis.quare ſi veri amici ſunt:facient ꝙ poterunt pꝛo noſtro cõmodo⁊ pꝛo no ſira volũtate.Addit ãt ꝙ talia que q/ runt᷑.qñq; ſũt inſtrumẽta:qũq; inſtru/ mentoꝝ neceſſitas.i.ydoneitas ⁊ ap/ titudo. Et h̊ pꝛobat per ſiłe in queſti/ onibuſ alijs. puta in queſtiõibus ſcien tiarum ⁊ artium:in quibus qñũq; que ritur per quid.i.cã efficies: qñq; vero qualiter ideſt cauſa foꝛmalis: qñq; vo ꝓpter quid.i.cauſa finalis.Et põt eti aʒ queri quãdoq; ex quo.i.materialis Simili modo querunt᷑ in conſilio om/ nia que erre valenn ad acquiſitio n nez finis equẽter ibi Ridetur autẽ quẽadmodum Poſtquã declara uit obiectum conſiliabile ⁊ modũ con ſiliandi ⁊ naturã conſilij. declarat ſta tum eius oſtendens:q conſiliuʒ babet ſtatum ex quadruplici ꝑte ſcʒ ex par/ te pꝛincipij effectiui hbumanoꝛum ope rum:⁊ ex pte obiecti generis cõſiliati ui a ex pte pꝛincipij demõſiratiui.vnð incipit pꝛoceſſus conſilij:⁊ ex pte ter mini concluſionũ per conſiliũ demon/ ſtrabilium. Dicit ergo de pꝛincipio ef fectiuo:ꝙ homo eſt pꝛincipiũ ſuoꝛum operum: ſicut ſupꝛa dictum eſt. vbi fuit expoſitũ qualiter aliqua dicũtur nobis poſſibilia: quia in nobis eſt eoꝛuʒ pꝛi cipium ab hoiĩe.igitur eſt ſtatus.qꝛ vt dicit᷑ in pte ſequẽti: vnuſqſq; quieſcit querens qualiter opabitur: quãdo in ſeipm reducet pꝛincipiũ. Dicit t de obiecto ꝙ conſilium eſt vi dictu eſt de opabilibus ab hoĩe:inquãtuʒ vltra nõ pꝛogrederet᷑:qꝛ in illis eſt ſtatus. Di cit per quas deuenit᷑ ad finem ſunt al terius gratia: ideo finis nõ eſt con/ ſiliabilis cum non ſit alterius gratia: ſed ſolum illa que ſunt ad finẽ. ⁊ p cõ ſequẽs in fine ſicut in pꝛincipio a quo incipit deductio eſt ſimpliciter ſtatus quadruplici ꝑte ſiliabile aũt ⁊ eligibile Agit de effe⸗ ctu ⁊ dirrectiõe conſilij. conſiliuʒ nãq; conſilij. Bicit autẽ de termino cõclu⸗ ſionum. ꝙ nec ſingulares conditiones reruʒ ſunt cõſiliabiles: ſicut nec fines ſed in iſtis eſt ſtatus.puta ſi h qð tibi ad comedẽdum apponit᷑ eſt panis:vł ſi ẽ coctũ ⁊ digeſtũ ⁊ ſi eſt factũ vł pa tum vt opoꝛtet. De hijs inquã non eſt cõſiliũ ſed ſenſus eſt illud quo talia di ſcernunt᷑ qui eſt exterioꝝ agibiliũ rece ptiuuſ. pꝛobat aũt ꝙ talis ſtatus ſit ne cefſarius:qꝛ pꝛoceſſus in ifinitũ ſeque ret᷑ qui eſt impoſſibitł ſi nõ eſſet ſtatus in pᷣdictis.⁊ ſic patz ſtatus conſilij ex õſequent ibi Kõ dirrigit electiõem. &t ideo pꝛimo ma nifeſtat huius dirrecuõeʒz. 2? ex b ex p̃hitis colligit electõis dirrecte deſcri ptiõeʒ ibil Exñte aũt eligibili ʒ. epy logat ibil Electio quidem igit Dicit ergo ꝙ cõſiliabile ⁊ eligibile ſut idem verũtamẽ dĩnt: qꝛ cõſiliabile ẽ actu cõ ſiliabile: poſito ꝙ nõ ſit determinatum vel iudicatũ: ſed eligibile nõ ẽ actu eli gibile niſi ſit iam determinatũ ⁊ iudi catum per conſiliũ. Et ſic patet ꝙ ele ctio eſt effectus conſilij dirrectus ꝑ cõ ſiliũ:qꝛ illud qð per conſilium eſt pꝛe iudicatum eſt aciu ⁊ ſimpłr eligibile qð płᷣſ pꝛobat dupłr.pꝛimo ibi Aui eſcit eni ? ibi. ¶Ranikeſtũ at Pꝛio ergo arguit ſic: Yllud eſt per conſiliuʒ iudicatũ quo iuento geſcut ille qui con ſiliat᷑ ⁊ querit: ſed inuento eo ꝙ actu eligit quieſcit ille qui cõſ iliat ab ingſi tione cõſilij:qð docet experiẽtia: quas re actu eligibile eſt per cõſilium p̃iudi catum ¶ Muius rõnis ponit ſolä mino rẽ dicẽs:ꝙ vnuſgſq; querẽs qualr de/ beat operari geſcit qñ in ſeipᷣm cõſili antem reducit pꝛincipiũ ideſt ptãtẽ faciendi illud ꝙ per cõſiliuʒ dicit eſſe faciendum a ſeipſum vltimum in via reſolutionis reducit in antecedens 'ʒ eãdẽ viam:ꝙ ſit per electiõez:qꝛ ſicut ĩ cõſiliãdo:fit ꝓceſſus ab vltio opabili ad pꝛimũ opanuuʒ: ſic in eligendo fit 3 III econuerſo.pꝛoceſſus a pꝛimo opatiuo vſq; ad vltimũ opabile. Et ideo addit ꝙ hᷣ eſt ꝙ eligitur:quia in termino pꝛi mi pꝛoceſſus fit electio ⁊ inchoat᷑ ſe/ cũdus pꝛoceſſus. 2? pꝛobat h per ſi/ gnum dicens. ꝙ manifeſtu eſt etiam il lud qð dictum eſt ex antiquis vꝛbani⸗/ tatibus:quas homerus poeta in ſuis carminibus imitat eſt. Reges eni il⸗ la que eligebãt pᷣannũtiabãt plebi: vt plebis ſenes cõſiliarẽtur: quid erat ex pediens pꝛo bono rei pubice uen vero expediti ꝑ ſenatũ iudicato regeſ eligebant iuxta cõſilium: ⁊ illud ſic iu dicatum ⁊ electum legis habebat vi⸗ goꝛem. Et inde oꝛtum habuit illõ ver bum. Qõò pꝛincipi placuit legis habet vigoꝛẽ. Sicut ergo illud qð eligebatur per pꝛincipes erat pᷣndicatũ per ple / bis ſenes:ſic ⁊ in hoie quolibet qð e⸗ ligitur per volũtatẽ: neceſſario pᷣiudi/ catur per intellectũi Deinde ibil exri ſtente at eligibili Colligit ex pᷣhabitis deſcriptiõem electionis.d. q; poſtquã eligibili exiſtit vel eſt deſiderabile ⁊ conſiliabile ⁊ per nos opabile. ſequit᷑ per locũ a cõiugatis ꝙ electio eſt deſi derij cõſiliabile.i. boni cõſiliabił ⁊ p nos opabił. qð etiam patet per expe rientid:quia ex conſiltari per conſiliũ linalir- niglcnntes gee deſt nlefammus m cõſiliũ illud ſcʒ qð eſt in conſilio iu dicatum ¶ einde ibil Electio quidẽ iguur..& pylogat. d. ꝙ electio typo ⁊ figura non vt conſuetum eſt dici ſᷣm ſᷣ ſcriptionem. puta pticularum: quãtuʒz ad aliquam ſpãlem electiõem:ſed vłr quãtum ad oĩa diffinita eſt. vr dictũ eſt circa quali eſt: ⁊ ſpãliter ꝙ ẽ eoꝝ que ſunt ad finem per nos opabilez. euidentiam pꝛedictoꝛum querẽdum eſt pꝛimo de mate ia obiecto conſilij. vtrum ſcʒ conſiliũ ſit ð oibꝰ bonis æ malis.22 de ſubiecto ⁊ pꝛincipio conſilij. vtrum ſcʒ conſiliũ ſit actus volũtatis ⁊ intel lectꝰ.ʒc de foꝛma conſilij.vtrum ſcʒ cõ ſilium ſit queſtio reſolutoꝛia.?de fine RO conſilij. vtrum ſczʒ finis conſilij ſit vtil tas ſola: an vulitas ⁊ honeſtas ſił. ueſtio.i. ꝛio arguitur. ꝙ conſilium it de oĩibus bõis a mał. pꝛi mo. qꝛ ꝗcꝗd ẽ eligibile eſt cõ ſiliabile. vt hic dicit᷑: ſed omne bonum eſt eligibile.vt habet᷑ ſu pꝛa li.j: vbi di citur.ꝙ eligibiliũ alia ſunt ꝓpter ſe iã tum eligibilia. alia vero ꝓpter alteruʒ tm̃.aliqua tñ ⁊? ppter ſe ⁊ ꝓpter alte/ rum ſi. En bar aũt triplici dĩia com pᷣhenditur oẽ bonum.quare omne bo/ nũ eſt eligibile.⁊ per cõſequẽs omne malũ eſt eligibile ad fugam. ergo om./ ne bonũ ⁊ oẽ malũ ẽ cõſiliabile ꝛeqꝛ de quocũq; ſunt virtutes moꝛales: de illis eiſdẽ eſt conſiliũ. Oẽs enĩ moꝛa/ les virtutes ſũt electiue.vt ſupꝛa li.2 ⁊ per cõſequẽs oẽs requirũt conſiliuʒ ſed virtutes moꝛales ſunt de oĩbꝰ ſüt enĩ de diuinis.puta religio ⁊ ſiłes: ⁊ de humanis. puta tpantia ⁊ ſiłes.qua re etiam conſiliũ erit de diuinis ⁊ hu/ manis. ⁊ per conſequẽs de omnibus cum oĩa ſint vel oiuina ył humana. 3. qꝛ?z ̃m ea que traduntur: cõſiliuʒ videt᷑ eſſe de oĩbus que ſunt ad finem hoĩs:ſed oĩa ſunt ad finẽ hoĩs: qꝛ ſu/ mus quodãmõ finis oĩzʒ. vt dicit᷑ 2 phi ſicoꝝ.quare conſiliũ eſt de oĩbus in oppoſiiũ ſunt quaſi oĩa hᷣ dicẽda de conſilio¶ SGicendũ. q conſiliũ non eſt de oĩbus.qð declarat᷑ per.iꝛ. cõcluſio nes quarum alique ſunt eedem cũ ilł que ſũt in textu: alique vero nõ( Pꝛo quibus colligendis ſciendũ eſt. ꝙ vnũ qðq; hñs eſſe vel habet eſſe ex ſua ſo / la neceſſitate abſq; alio pꝛincipio:vel ex natura:vł ex arte:vł a foꝛma:vł ab hũana volũtate:ſʒ nullũ cõſiliabile bʒ eẽ ex ſua neceſſitate:qꝛ nullũ neceſſa⸗ riũ ẽ opabile ⁊ oẽ cõſiliabile ẽ opabile quaẽ nullũ cõſiliabile ẽ neceſſarin.Ex quo ſeꝗt᷑. ꝙ nullum pᷣteritum eſt cõſili abile. vt infra li.õe quia poſtiquam eſt pᷣteritũ ẽ ſic neceſſariũ:ꝙ a ſua pᷣteritõ ne ẽ ſimpłr imutabile.yvñ hᷣ ſolo pꝛiua rui tegan lekanun elclier ng. l ſlotome ſlioguren fle 3 ul ſcelcetea tuctnefu⸗ guteamer onnearuf⸗ 1Retenmmna ſlicblende ſohtecde GuRmon faaliac dubirr dotermne conſtliab poſttzu ſublleek necſle⸗ lrinennon leaent pꝛet umconſluze fnoguioebet⸗ bocurenulu lelinmnn. Uteditngenan Cülmnrgrie Hnnie medin Uuwpbrtrenon Chneccnſcicble leſnteſznd H lmmenmnck Ptäͤte,guueno⸗ Lendumperlor le: gonne i goperuntiün Utturgniiſtan nmeſtelgdee⸗ Adins aiti leer Cohcliien Ima gffrnannn Pullun polvn liihle nn eigdiken iignnn 1Gmlii ilib gſumernues non ait onilii Hisenn Neſüeterine. Nſinn ſemnisdisegiiani NNS Noueles ſun Ni, mm. Ma elgotſii nis. Mn nt ſl⸗ orſhient enunst iiAb en iIil rcibus gve ſilt c/1 1ſont ad mni doe nofnis diz,n dol iien dedin emt gonncub nin⸗ cmnii gannt tur deus ingenita facere que facta ſunt vt ait agathõ.j.li.õ6. 2. nullũ cõſiliabi le eſt a natura vel vnifoꝛmiter ſemper vel aliter ⁊ aliter opante.vt dicit᷑ ĩ te/ xtu:qꝛ nullum naturale de pendet a cõ ſilio ⁊ omne cõſiliabile depẽdet a cõ/ ſilio.quare nullum cõſiliabile eſt natu rale. ʒ. nullũ conſiliabile eſt ab arte ſic videlicet ꝙ illud opus qð accipit re ctitudinẽ ſuam ex dirrectiõe artis acci piat eam ex dirrectione conſilij: quia oinne artificiale eſt km artem certum ⁊ determinatũ.tunc emm non eſſet cõ ſiliabile ⁊ dubitabile: quia nullum cõ ſiliabile eſt artificiale. vñ 2· huiꝰ dicit ꝙ ars non deliberat quãuis circa arti ficialia conſingat in aliqnibus quedã dubia: ⁊ illa talia non ſunt per artem determinata. Et ideo illa poſſunt eſſe conſiliabilia ſicut patet per exempla poſita iuxta textum. 4 nullum conſi liabile eſt a caſu vel a foꝛtuna:qꝛ om/ ne caſuale ⁊ omne foꝛtuitũ euenit pꝛe ter intentionem:ſed nullum conſiliabi le euenit pꝛeter intentionem. imo to/ tum conſiliuʒ dependet ex intentione finis qui debet acquiri ex conſiliabili/ bus. quare nulluʒ cõſiliabile eſt caſua le vel foꝛtuitum. . de humana volun tate diſtinguendum eſt. quia quedam eſt aliena:quedam aũt ꝓpꝛia eſt conſi lianti:⁊ tunc dico.ꝙ opabile ab alie/ na voluntate non eſt conſiliabile:quia omne conſiliab le eſt in cõſiliatiua po teſtate:ſʒ illud qð eſt oĩo ab aliena vo luntate:non eſt in iſtoꝛum cõſiliantiuʒ ptãte.quare non eſt cõſiliabile. di cendum per locum a ſufficiẽti diuiſio/ ne: ꝙ omne cõſiliabile eſt operabile: quia operantiũ voluntatẽ:ſed non cõ/ uertitur: quia ſicut non omne volunta/ rium eſt eligibile:ſic nec conſiliabile: uia eligibile ⁊ cõſiliabile conuertunt 6 Ad cuius euidẽtiam declarande ſũt alie ſex concluſiones:quinq; negatiue vna affirmatiua que ſũt iſte.pꝛima. ꝙ nullum voluntarium repentinuʒz eſt cõſiliabile.2?q nullũ raro contingens III. ꝙ expectatio cõſulta. vt in pluribꝰ frau 3 nullum aſſuetum vel naturali in ſtinctu certũ.ꝗ? ꝙ nullũ ꝑticulari ſen ſu notũ. ꝙ nullũ finale.de ꝙ oẽ ad fi nem oꝛdinabile eſt cõſiliabile.(Mꝛĩa ꝓbatur.qꝛ oẽ cõſiliabile eſt pꝛeuiſum ⁊ tardum. vt.j.li.õ.tarde nãq; opoꝛ⸗/ tet conſiliari:ſed nulluʒ repentinũ eſt tale.quare nullum repentinũ eſt cõſili abile. 2° ꝓpbatur. qꝛ ſi raro contin/ gens eſſet cõſiliabile. tunc ſequeret᷑ ꝙ ex diffinuione ⁊ ſnĩa cõſilij bonum ra ro eueniẽs expectaret:⁊ per cõſequẽſ daref᷑: æ ꝙ maluʒz raro eueniens time retur ⁊ caueretur:⁊ per conſequẽs.q; null iſ conſulte oparetur: quia in omni buſ humanis operibus aliqua magna contingunt qᷓ;uis in aliquibus raro:ſi / cut virum doꝛmire confidenter cũ vxo re ſua aliquãdo:qᷓ;uis raro fuit malum quoniã aliquãdo vxoꝛ interfecit virum doꝛmienteʒ: ⁊ ſi oẽs vellent iſtud con ſulte cauere:nullus cũ vxoꝛe doꝛmiret 3· ꝓbatur per experiẽtiam. nullꝰ eni conſiliatur. vtruʒ debeat pꝛo nutrimẽ to coꝛ poꝛis cibũ ponere in oꝛe vel vbi 5pᷣ enim ſemper aſſuetum ⁊ naturali in ſtinctu certum a pueritia. 4 pꝛoba⸗/ tur.quia omne conſiliabile accipit cer titudinem per rõnem conferẽtem ⁊ iu dicatam:ſed nullum pticulariuʒ ſenſu notũ accipit certitudinẽ niſi ſolo ſenſu quare nullum tale eſt cõſiliabile. ?p batur.qꝛ de omni cõſiliabili querit᷑ in cõſilio:ſed de nullo bono finali querit qꝛ illud ſupponitur tanquaz id a quo ſũmũtur pꝛicipia totius inqſitiõis que fit in conſilio.quare nullus finis eſt cõ ſiliabilis inquãtũ eſt finis: qꝛ bñ pᷣt eẽ aliꝗs finis qui eſt ad aliũ finẽ ⁊ de ta li fine poſſet qri nõ vt eẽt finiſ:ſʒ vt eẽt ad finẽ. G? patet per locum a ſufficiẽ ti diuiſione. vnde hᷣ eſt vyłr vera: ꝙ om ne cõſiliabile eſt per voluntatẽ cõſilia biliũ opabile non repenninũ:non rarũ non ſemper aſſuetũ:ñ particulari ſen/ ſu notũ ñ finale:ſʒ ad finẽ oꝛdinabile ⁊ ecõuerſo.hᷣ ei ſola ðſcriptio ↄuertit E LIIBRO cũ conſiliabili deſcripto.vt pʒ ex dicᷣ. Sicendum ergo ad pꝛimuʒ in op/ poſituz. ꝙ electio ⁊ eligibile ſupꝛa in pꝛimo li.ſũmitur aliter qᷓ; h.vt dictum eſt ſupꝛa:qꝛ ibi ſũmitur eligibile gene raliter pꝛo quocũq; appetibili:b autẽ ſũmitur ꝓpꝛie:ſicut deſcriꝑtum eſt in pꝛecedẽti lectione. ¶ Ad ſᷣm dð.q ñ eſt de quo eſt conſiliuʒ large ſũmendo bhanc hĩtudinem de quo dicit conſilia bile. verbi gratia.querit᷑ ĩ conſilio.vtꝝ deus tempoꝛe iſto ſit colendus in tali ſacrificio ⁊ tali modo:tunc igitur dico ꝙ quãuis queſtio iſta ſit de deo: nõ ꝓ pter h̊ deus eſt conſiliabił:ſed iſte cul tus:vel moduſ eius vt cadit in queſiio ne eſt conſiliabilis. ⁊ hoc modo circa quecũq; ſunt moꝛales virtutes põt eẽ conſilium. Wa rercium dicendum ꝙ non omne eſt ad finẽ eſt conſiliabile Et licet oĩa circa deum ſint pꝛopter ſi nem:non tamen oĩa ſunt conſiliabilia nec etiam illa que ſunt pꝛopter finem humanũ.ſicut dictum eſt de b ꝙ eſt po nere cibum in oꝛe· MAueſtio. ig. 27arguit᷑. ꝙ cõſiliũ ſit actuſ volũtatis. qꝛ cõſiliũ ⁊ elecnio non ſũüt actus eiuſdẽ potẽtie. ſed vnus eſt intellectꝰ:⁊ alter volũta/ tis:ſed electio eſt actus intellectꝰ. Di cit enĩ euſtratiuſ in fine electiõis: ꝙ e/ lectiõis genꝰ eſt intellecẽs appetitus. quare conſilium erit actus volũtatis. 27 qꝛ fm eius expoſitiõeʒ:ſicut ſe hbʒ rex ad plebẽ:ſic intellectꝰ ad appeti⸗/ tũ: ſed vt dicit᷑ ĩ textu. Regeſ illa que eligebãt ãnũtiabãt plebi:⁊ plebs coꝛ reſpõdẽter cõſiliabat᷑. quare pari mõ itellectus eliget ⁊ appetitus cõſiliabi tur. ¶ Sed in oppoſuuʒ arguit᷑.qm oĩs queſtio eſt actus intellectꝰ: ſed oẽ con ſiliuz eſt queſtio. vt h dicit᷑. ergo omne coſiliũ eſt hctus itellectus. CSicengu ad queſtiõem.qꝙ conſiliũ eſt actꝰ itel/ lectus pꝛactici.qð pꝛobatur.qm̃ actus prudentie eſt actus intellectꝰ cum ipᷣa ſit virtus intellectualis: ſed cõſiliũ eſt actus pꝛudentie. vt.j.li. 6. pꝛudentia nãq; habet quatuoꝛ actus circa extrin ſecã opatiõem virtutiſ moꝛalis ſcʒ in/ ueſtigare inueſtigata iudicare: iudica ta imperare imperata ad effectũ ap plicare: pꝛimi duo pᷣcedũt naturaliter electiõem.quartꝰ ãt ſequit᷑ electionem vt videbit᷑.j.li.õ. Cõſilium vero ẽ pꝛi mus actus:qui eſt querere ⁊ iueſtigaẽ Et ideo oẽ cõſiliũ eſt queſtio ⁊ inquiſi tio quedã. quare eſt actus intellecius 2 qꝛ cinꝰ eſt eubulia eius eſt conſiliũ cum eubulia ſit rectitudo cõſihij.vt.j.li 6. Bicit᷑ enĩ eubulia ab eu ꝙ eſt bonũ ⁊ bule qð eſt conſiliũ quaſi ſit bõa cõ/ ſiliatõ: ⁊ eubulia eſt intelleciꝰ. vt.j.li. 6. ergo ⁊ conſiliũ. 3: qꝛ cuius eſt iudi cium eius eſt conſilium: ſed iudiciũ eſt intellectus.ergo ⁊ conſiliũ.¶ Eſt emʒ ſcienduz. ꝙ terminꝰ ⁊ finis conſilij: ⁊ cuiuſſibet queſtionis eſt finale indiciũ æ ideo ſicut motus ⁊ terminꝰ eius ſũt actus eiuſdem ſubiecti: ſic neceſſario conſilium ⁊ eius iudicium. Et ideo ſi cut eubulia rectificat conſilinʒ quaſi p teʒ pꝛimã pꝛudentie:ſic ſindereſis re ctificat iudicium quaſi ſcoaʒ. vt.j. li. ⸗ ¶ Auarto. quia ſicut ſe habet elecno ad fugam ⁊ pꝛoſecutiõem:ſic conſili/ um ad affirmationem negationem: quia ſicut electio terminat᷑ ad alteruʒ iſtoꝛum duorum: ſic conſilium ad alte/ rum iſtoꝛum:ſed electio eſt ſimul in ea dem potentia cum fuga ⁊ pꝛoſecutio ne que ſunt in appetitu. ergo ⁊ conſi⸗ lium ſimul erit cum affirmatione ⁊ ne gatione in intellectu. vt infra in pꝛin/ cipio ſexti dicitur. Eſt auteʒ ꝙ in men te affirmatio ⁊ negatio h̊ in appetuu fuga ⁊ pꝛoſecutio.quare.quia mora⸗ lis virtus eſt habitus electiuus. ele⸗ ctio autem appetitus conſiliatiuꝰ. O⸗ poꝛtet pꝛopter h quidem rationeʒ eẽ veram ⁊ appetitum rectum ⁊ eandeʒ habens rationem dicere. hunc autem appetitum pꝛoſequi. quare patet con ſiliũ eſſe actũ ĩtellectuſ.¶ Sicẽdũ g ad pꝛimũ in oppoſitũ. ꝙ electõ ñ ẽ acius iurenecin oerbüdi eligtdegen nrpinſen ſonanorb lecuseſ genus cpiüclectons pnnockil ſtenöen An ſoraronicod ieckidle eſterck necnin göen Etulon Eatunniaien Wecirineäin wierariin ügtned biurbasn gebitüninuden gferelgebr. primt. Hüran lven uſeet Neur xi/eca leloit alretm eeconſclictet n ſteigtent me bon gebis Eor wanſlnenern Pfineert irent ſonſor ſebanmtzr erelselalſtn Munneſgcbsſenin äflan giſterre⸗ kenicheet irdeide ffninrreigedn ifinnienr iti Plebicnmgnte ſewlittoalnifn ictdeſihenüͤſii in uulntcöſliett e Piens ppoſlo fine modelbengnöen h hamenlinele perhieſtiman; ſureck Dgnenn leſſnis Kzegt eſto ri 1anne acnsnn, . 1 Lil enmuſnanisn melie n Meihgatadn Ei mperangi mdoctiit Aum iſenlinnn „ nek emtii⸗ daduiueiseicti Hüenimcocöſile. nieudolna dbenget eit coniiiigniiſrtin Wna eſintelee nini. iin. Eerg Niii Eis rſioniöckicle in urNoESt Mi ei Gen ſubreni: enaln cus idieimn. Sii mnirar nſiini mienne: ſi ſinenſt n qnaſiſch;. ſt,. aſnſe dadetin gſecnien ſinin mamodem Negenn lecno lenmmna 10 1 rum: ſc ſinn Ae miſech lecidetimi nman nnin⸗ in i Aea NNN . mmrleen ünmn en Nr anj mdmn utn nch Rrasnis nn Kecink s i. nfENE 1 G n e, nt i⸗ itellectꝰ:nec intellectꝰ eſt genꝰ electio nis. verhũ ãt euſtratij: vel ẽ falſum:vel intelligit᷑ de genere ꝙ eſt generanõis pꝛincipium:ſicnt romulus dicit᷑ genus romanoꝝ. Et h̊ modo põt dici ꝙ itel/ lectus eſt genus electiõis: qꝛ eſt pꝛin cipiũ Aleclons 1kia em doð. ꝙ illa cõ paratio eſt falſa in ſe:⁊ totaliter cõtra intentiõem Ariſt. Intendit enĩ Ari. ſicut exponẽdo dixi pbare.ꝙ oẽ eligi/ bile eſt pᷣiudicabile:ita ꝙ iudiciũ natu raliter eſt mediũ inter cõſilium ⁊ ele/ ctiõem. Et in iſto medio cum cõſilabi le eſt actu iudicatuzʒ:tuuc eſt actu eligi bile:qꝛ pᷣt imediate eligi nulla alia o/ peratiõe vel trãſmutatiõe pᷣmiſſa. Di cit ãt ꝙ h eſt mediuʒ ex antiquis vꝛba nitatibus in quibus reges illa que eli gebãt ãnũtiabant plebi.ex quo babet᷑ ꝙ rex eligebat.qui ãt cõſiliabat᷑ nõ ex pꝛimit. Hũc ergo applicãdo ſiłitudi/ nem neceſſe eſt ꝙ potẽtia eligens te/ neat locũ regis.iſta ãt eſt appetitus ĩ tellectiuꝰ qui eſt volũtas.potẽtia rero que conſiliat᷑ eſt inte llectꝰ vt pbatum eſt. que igit᷑ erit potẽtia tenẽs typum ⁊ locum plebis. NHon pt dici.ꝙ volun tas cum illa teneat typum regis. Erit igit᷑ intelleciꝰ ⁊ tũc erit euidens ꝓba⸗ tio:qꝛ ſicut in vꝛbanitatibus bñ oꝛdia tis.rex volẽs aliqd ſtatuere pᷣnũciat ſe natui:vel plebis ſenibuſ vt dehberent ⁊ cõſilient᷑ ꝗd ſit expediẽs pꝛo bono reipublice ⁊ tũc deliberato conſilio ⁊ diffinito rex eligebatæa ſtatue bat iuxta diffinittõem: ⁊ illud ſtatuũũ vocabatur plebiſcitum:quaſi a plebe pꝛeſcitum: ſic volũtas aliquẽ finẽ deſiderãs ãnũ tiat deſideriũ ſuũ intellectui tanqᷓ; ſe/ natui vt cõſiliet᷑ ⁊ deliberet ꝗd erit ex pediens pꝛo illo fine aſſequẽdo. facta vero deliberatiõe ⁊ hito conſilio p in tellectum:volũtas eligit iuxta conſilũ ⁊ per hãc ſiłitudinẽ patet. ꝙ oẽ ꝙ eli gitur eſt pꝛiug indicatum. Aueſtio. is. E3. arguit᷑.ꝙ conſiliũ nõ ſit queſtio reſolutoꝛia.pꝛĩo quia omnis queſtio querit:vel ſi eſt vł quid eſt:vel quia ẽ.vel ꝓpter qd eſt.2ꝛ? po⸗ ſterioꝝ. Sed conſiliũ nullũ iſtoꝝ que/ rii:ſed querit aliqd:querit quõ põt ac quiri ꝓpoſitꝰ finis.quare nõ eſt que/ ſtio. 2 qe nulla queſtio ẽ recta vel ob liqua vera vel falſa:qꝛ oꝛatio interro/ gatiua:nec verũ vel falſuz ſignat.pꝛĩio piarmenias:ſed cõſiliũ eſt rectũ vł ob liquũ.vt.j.li.õ.pte de eubulia.quaẽ ñ eſt queſtio. 3: ñ videt eſſe aliqua que ſtio reſolutoꝛia:qꝛ differẽtia demõſtra tõis vel ſillogiſmi ñ ẽ differẽtia qõnis ſed eſſe reſolutoꝛiũ dicit᷑ de ſillogiſmo ⁊æ demõſtratiõe:ſicut dĩntia. non ergo de queſtione. ꝗ* qꝛ oĩs reſolutio ſit ĩ ea ex quibuſ res integrat᷑ vel cõponit᷑ ſed conſiliũ nõ reducit pceſſum ſuũ ad pꝛincipia intrinſeca ex quibus res cõ ponit᷑.quare non reſoluit.¶ Sed op/ poſitũ habet᷑ a phbo¶ Sicẽdũ ergo.ꝙ cõſiliũ ẽ queſtio:⁊ eſt reſolutoꝛia que/ ſtio. pꝛimũ ꝓbat᷑.qm̃ oĩs dubitabilis p poſitio eſt queſtio.vt dicit boeniꝰ in to picis ſuis:ſʒ oẽ cõſiliũ eſt dubitabilis ꝓpoſitio vt declaratp.nullus ei conſi/ liat niſi ex quibuſ dubitat.quare oẽ cõ ſiliũ eſt queſtio.¶ Scòm ꝓbat᷑ pᷣmittẽ/ do.ꝙ reſolutoꝛia dicit᷑ dupliciter.pꝛĩo modo ĩſpectu pꝛincipioꝝ intrinſecoꝝ ⁊ h modo dicit᷑ ꝓppꝛie. Alio modo re ſpectu quoꝛũcũq; pꝛincipioꝝ intrinſe coꝛum vel extrinſecoꝝ:a h̊ modo ma gis generaliter:⁊ ſic ſũmit bic:qꝛ oiis ꝓceſſus a pꝛincipiatiſ:vel a pꝛincipi/ andis ad pꝛincipia pꝛima eſt reſoluto rius.2 modo:ſed conſiliatoꝛis pꝛoceſ ſus eſt huiuſmõi.vt viſum eſt in textu. quare eſt reſolutoꝛius. autẽ ſciẽ dum.qꝙ in omni conſilio duo ſupponũ tur de fine ſcilicet ipſum deſiderari: ipſum debere acquiri. Et hijs ſuppo/ ſitis conſequenter inquiritur de modo per quezʒ: ⁊ de medio per qð dictus fi nmis poſſit conuenienter acquiri. e dio autem pꝛopoſito ille qui conſilia/ tur:vel cũ ſeipo conferens:vel cũ alijs dʒ cõſidᷣrare.x.pũcta de medio⁊ ð mõ CIBRO (Meimo naͤch ſi medium ppoſitu eſt efficax: vel inefficax cõmodũ vel incõ⸗ modum ad finẽ ꝓpoſitũ cõſequẽdum Si eni eſt inefficax ⁊ incõmodũ debzʒ abijci. Si ãt eſt efficax tunc ſcoo cõſið randũ ſi eſſet aliqð aliud medſium effi „ „ — catius ⁊ tunc efficatius ⁊ cõmodiꝰ eſt acceptãdum ⁊ ſiłia duo ſũt conſiderã da de modo.ʒ: ãt de medio acceptato Conſiderãdũ ſi eſt nobis poſſibile vel ipoſſibile: qꝛ ſi impoſibile debʒ abijci ſicut dicit᷑ in lſa de magnis pecunijs. Si vero poſſibile tunc ꝗ? conſiderãdũ ſi eſt facile vel difficile:qꝛ ſi facile ẽ:ac ceptaꝛi debet. Si vero difficile tunc ? cõſiderãdum eſt.ſi eius difficultas plꝰ grauet qᷓ; eius cõmoditas iuuet: vltra cõmoditateʒ alterius medij facilioꝛiſ: qꝛ ſi non tunc eſt acceptãdũ:ſi ſit tunc eſt abijciẽdum.Et ſiłes tres cõſidera tiõeſ ſunt faciende de modo.Accepto t medio cõmodioꝛi⁊ facilioꝛi ad finẽ cõſequẽdũ. 6: cõſiderãdũ eſt.ſi in ali quo alio ledit cõmoditatẽ tpalis ſub- ſtãtie. . ſi icolumitateʒ pſone.S ſi o neſtatẽ vite ⁊ aĩe verbi gra.de iſtis tri bus ſuppoſito pꝛo fine ꝙ iſte iuuenis deſideret ⁊ debeat ſciam acquirere:⁊ ꝓpoſito pꝛo medio efficaci ⁊ poſſibili qꝙ debeat ad ſtudium aliqð ire.Conſi⸗/ derãdum pꝛimo. ſi diſtãtia ⁊ cariſtia illiꝰ ſtudij ꝓpter cariſtiã ⁊ iuuenis ab ſentiã nimis dãnificaret paternuʒ hoſ pitium. 2. ſi aer illius regiõis nimis lederet coꝛpus ſuũ.ʒ: ſi ſcolares illius ſtudij de cõi lege viuãt decenter ho/ neſte:qꝛ ſᷣm bᷣ vel illa eſt electio ſecu/ tura.* conſiderãduʒ ſi p̃dictũ mediũ eſt in iniuriã alicuius. puta ſi dict iu. uenis haberet ſponſaʒ que virt abſen niã diceret ſibi eſſe iniurioſam. Secio ãt cõſiderãdum.ſi oĩa media accepta ⁊ oẽs mõi accepti adinuiceʒ cõſonent qꝛ per oĩa cõſiderãdum eſt de modis ſicut de medijs:ꝙ ſi cõſonent ſtatĩ de/ bet ſequi elecno ⁊ ꝓſecunio.(¶ Ad pꝛi mũ ergo dð.qꝙ in conſiliari diſcuſſione aliquãdo veniũt oẽs quatuoꝛ queſtio⸗ nes. puta ſi eſt medium ad finẽ conſe qnẽdum:⁊ quid eſt illud mediũ et qꝛ eſt:ſeu vtrũ eſt cõmodius altero.et p/ pter quid cõmodius.Et ſiłr querit᷑ de modo.¶ Ad ſcðʒ dð.qꝙ hic nõ ſũmitur queſtio pꝛo vnica interrogatiõe:ſed ꝓ multis diuiſiuis et inꝗſitiuis que pñt bene.vt dictum eſt vel male oꝛdinari: ct ſi bene tunc conſilium dicit᷑ rectũ et iquiſitio recta:et hoc modo queſtio di cit᷑ recta:vel obliqua ſicut conſiliũ. ¶ Ad terciũ dð.qꝙ oĩs inquiſ tio dimſi/ ua effectus per cauſas dicit᷑ reſoluto/ ria:et ꝓpter h demõſtratio dicit᷑ reſo/ lutaria:qꝛ accipit pꝛo medio diffinitio nem inquiſitã et inueſtigatã per diui/ ſiões reſolutoꝛias et idcirco eſſe reſo/ lutoꝛium per pꝛius dicit᷑ de inquiſitio ne et inueſtigatione qᷓ; de demõſiratio ne. Et hoc modo dicit᷑ de cõſi llon quartũ dictum eſt in coꝛpoꝛe queſtiõis E ꝗarguit᷑.ꝙ finis cõſilij ſit non ſola vtilitas ſed etiã ho/ neſtas:qꝛ oẽ ꝙ eſt ꝓpter bo/ num virtutis habet honeſtatem ꝓ fine ſed conſiliũ pꝛudẽtie vt in płibus eſi ꝓpter bonum virtutis ꝙ eſt maximmm et honeſtiſſimũ.quare ⁊ c¶ Sed in op poſuuʒ arguitur. qꝛ id qð eſt de ſolis hijs que ſunt ad finem eſt ꝓpter ſolaʒ vtilitatem:tãq; ꝓpter ĩmediatũ ſinem ſed omne cõſiliũ eſt de ſolis illis.vt vi ſum eſt in la.ergo eſt ꝓpter ſolã vtili tatem:tanqᷓ; ꝓpter imediatũ finem. ¶ WMꝛo ſolutiõe queſtioniſ duo ſunt p⸗ mittẽda.pꝛimo ꝙ tullius in ſua retho rica ſuper queſtione iſta reputat Ari ſtotelẽ fuiſſe diminutũ.Ariſto.eniĩ pi mo rethoꝛice dicit. ꝙ finis negocij de liberatiui vel cõſiliatiui eſt vtilitas in quo ſolum pꝛincipaliter querit᷑de vi/ li ⁊ nociuo.tullius autẽ h recitans ait Ari.Quideʒ viſa eſt vtilitas.nobis t et vtilitas et honeſtas.Ex quo ſequit᷑ vel ꝙ tulliuſ fuit ſupfluus:vel Ariſt. di minutus. 2? ſciendũ ꝙ finis cõſilij pt intelligi dupliciter. vnus qui conſilio cni t wI mi lanipea Ausqui⸗ ſechoct eni ni ioetta! iürpi ſenienergu Attererai⸗ lotcren nimew ſeprife xe: ulnſin nererma. raä m od ünsri Ulinsdicr ſrattaidte chdefrein ſolavnliuss lnut Ant eboeſne, n ſcrmire, fneprio g⸗ ſebober olann hnordecorat ſtebis we inn len icle babet ii ruſno ſi ügbibemntin! fldeleggnösden fetſdbinofel debiscuſiud Gperbeneini lue telarinei Glenter deliben Plriuaſttcönd nidachhontie foiſanongn luininn u⸗ lunt vnlesadſai neſtatipe llabit deiz fonis veſcni ſeed uliashe rlobim nnü. gdsngtln. er canſes tit ad rbdenöſe Papit o edodi Mirinnriignün cimmns eidorcoche. nanusdict en o noco dil xiihe umeſ in eretn ſoùmnius ſeti Mrο⁵1ρ babet wneſlarmn iendineniin Plibos nrEuns eAen äl Ainenclfwin n:tich Me Mun õ 4 n iaapa hn ſi mnß d imnze tnimuſ⸗ 40— eiae E. einog uim münif III. ſupponit ſicut cognit'r deſideratus a quo tanquã a pꝛincipio inchoat᷑ totuſ conſihiaril pꝓceſſus ſicut dictũ eſt ſupꝛa lius qui ex conſilio ⁊ per cõſilium recognoſcit ⁊ per electiõem a ppetif finis eni conſilij pꝛimꝰ ⁊ imediatus ⸗ cognitio certa illi medij eligendi ⁊ ꝓ ſequẽdi ꝑ ꝙ finis pꝛincipalis põt cõ/ ſalutẽ. Per hᷣ pz rũſio ad oa vtriuf⸗ uenienter acquiri. ⁊ ſcòus finis cõſilij eeſt recta electio.⁊ tercius recta ꝓſecu tio.⁊ quart vero eſt finis pcognitꝰvel pintẽtus: modo queſtio poſſet eẽ de fi ne prio:vel de 22 vel de 3. vel de 4 ſy quo ad difficultatẽ ſufficit diuidẽ quar tum ex pte vna ab alijs. 3. ex altera. irine dð ad queſtiõem ꝙ loquẽdo de fine illo pcognito boneſtas ⁊ non ſola vtilitas eſt finis cõſilij. Ex boc modo tullius dicit verum ⁊ hoc modo demõ ſtrat ratio facta pꝛo pte tullij: ſʒ loquẽ do de fine itrinſeco nõ pcognito. dõ ꝙ ſola vtilitas eſt finis conſilij æ boc mõ loquit᷑ Ariſt.⁊ hoc mõ loqui debuit lo uẽs de fine ꝓpꝛio ⁊ intrinſeco cõſilij oc ãt ꝓbat᷑.qꝛ oĩis queſtio querens e ſolo vtili vel nociuo hʒ vtilitatẽ pꝛo fine ꝓxio. Sed cõſiliũ ẽ hunuſmõi qua re babet ſolam vtilitatem ꝓ fine ꝓxio AENinoꝛ declarat᷑.qꝛ oẽ conſiliũ que/ rit de hijs que ſunt ad finẽ vt ſüt ad fi nem ſciſe. vt habet᷑ in textu: ſed talia inq;tũ huiuſmõi ſut vtilia vel nociua I3B ticuq; babeant in ſe rõnem boneſtad pel delectatiõis verbi gra. Si ꝗs ꝓpo neret ſibi pꝛo fine ſalutẽ aĩe ⁊ cõſiliet de hbijs que ſũt ad iſtum finẽ ⁊ iueniat ꝙ per honeſtatẽ ⁊ ſcitatẽ vite cõtẽpla miue vel actiue pᷣi acꝗrere eã.⁊ conſe/ quenter deliberet an boneſtas cõtem platiua ſit cõmodioꝛ pꝛo ſalute opii/ nẽda q; honeſtaſ actiua.(¶ Mũc ãt que ſno iſta non querit de honeſtate iſta vł illa inq;tuʒ ſunt honeſtates:ſed inq;tũ ſunt vnles ad ſalutẽ:qꝛ ſi ꝗs appetat honeſtatẽ:ꝓpter honeſtatẽ iã nõ con/ ſiliabit᷑ de ipᷣa.quare finis tals que/ ſtionis vel conſilij nõ eſt honeſtas ſᷣm ſe:ſed vtilitas honeſtatis:vt tendit ad q. piis fm intellectꝰ datos:tñ h eſt cer tum. ꝙ tulliꝰ in h ꝙ voluit deuiare ab iĩ tentiòe Ariſt. eſt ſupfluus ⁊ inmiliter appoſuit honeſtatẽ. ¶ L. 7. Olũtas aãt qm̃ quidẽ finis eſt Iluntario ⁊ volũtario de elecii one ⁊ cõſilio.Cõſequenter hic agit de voluntate de qua pꝛimo vnũ ſupponit 2 vnũ querit ibil. Uidef t bijs ʒ: ad eit ſupponẽdum eſt ¶ Seinde ibij Ai queſtionẽ arguit ibil Cotigit at volun ⸗/ tabile ꝗ? queſtiõem ſoluit ibil Si vtri qʒ b nõ placẽt ? ſolutiõem bonã oſtẽ dit ibil Auẽadmodũ in coꝛpibꝰ Di/ cit ergo pꝛĩo.qð dictũ eſt ſupꝛa:cõꝑan do electiõem ad volũtatẽ ꝙ volũtas ẽ iziꝰ fims tanq; obiecti: qꝛ volũtas eſt rõnalis appetius boni ſimpliciter ac⸗ cepti ⁊ ad aliud nõ relati. Et boc mõ ap petit᷑ finale bonũ:qꝛ nõ appetuur ꝓpier alterum. a iſtud ꝙ ſupꝛa dictuʒ det᷑ àt vnuʒz querit de iſto finali bono vtruz ſcʒ per ſe bonũ an ſit qòcũq; ap parens bonũ. &t ſup hoc recitat duas ſe bonũ. contingit enĩ aliquädo hoieʒ opiniones. Dicit ergo. ꝙ quibuſdã vi⸗/ detur. ꝙ; volũtas ſit appetitꝰ per ſe bo mi tm. quibuſd t videt᷑ ꝙ ſit appeti/ tus tin apparẽtis boni. quales ſũt illi qui dixerũt oĩa eſſe ſm apparẽtiam: x· ideo dicebãt duo cõtradictoꝛia ſił eſſe vera: qꝛ diuerſis ſimul poterãt apla⸗ rere.vt recitat ꝗ methaphiſice.¶ De inde ibil Aolũtabile ãt cõtingit ].Ad queſtiõez arguit.⁊ pꝛĩo contra pꝛimã opimõem. ducens eã ad incõueniens H icit ergo ꝙ illis qui dicũt volũtabile eẽ timmõ per ſe bonũ: contingit iſtucd inconueniens ſcilicet ꝙ illud qð vult ille qui non recte vult non ſit volunta- bile. Qð pꝛobat. quia ſi detur ꝙ illud ſit volũtabile. tunc ſegꝗt᷑ ꝙ illud ſit p ſe bonum. poſtquã oẽ volũtabile ſit p ſe bonuz ⁊ vlteriꝰ ſequet᷑ ꝙ malũ ſit per nõ recte volẽtem velle aliqð malũ. de quo poſſet foꝛmari talis ratio. Omn⸗ Moſtqᷓ; determiauit de iuo- IIBRO voluntabile m iſtos eſt per ſe bonuʒ ſed malũ ꝙ vult ille qui non recte vult eſt voluntabile ſᷣm iſtoſ. quare illõ ma lum erit bonum. 2· ibi. Rurſus autẽ Arguit contra opinionẽ ſcdᷣam ducẽs etiam eam ad incõueniens.Sicit er/ go ꝙ illis qui dicunt ꝙ volũtabile ẽ tã tũ apparẽs bonũ cõtingit illud incõ/ ueniens.ſ.ꝙ nihil ſ̃ᷣm veritatẽ ⁊ ſᷣm nãzʒ erit volũtabile: ſed vnicuiq; ſit voluntabile illud quod videtur ei: Z qꝛ vni videtur vnũ ⁊ alteri alterũ ſeqꝗ tur per cõſequẽs cõtraria ſimpliciter ſimul eidẽ ineſſe:qꝛ illud quod vni vi detur bonũ:alteri videtur malũ.qua⸗/ re illud erit bonũ ⁊æ malũ:vt deducit A metaphiſice ¶ Beinde ibil Si vti q; h non placent queſtionẽ ſoluit di⸗ cẽs ꝙ hee predicte opiniones habẽ/ tia talia incõuenientia nõ placent au ditoꝛibus.dicendũ ergo eſt aliter ſᷣm propꝛiã opinionem quam explicat in quatuoꝛ cõcluſiõibus.pꝛia ꝙ ſimpli⸗ citer ⁊ ᷣm veritatem ⁊ naturã volun/ tabile eſt illud quod eſt per ſe bonum 2 quod voluntabile vnicuiq; ẽ illud quod videtur ei bonũ.tertia quod vo/ luntabile homini ſtudioſo ⁊ bonũ eſt illud quod ſ̃m veritatẽ ⁊ naturam eſt bonũ. quarta quod voluntabile ho- mini pꝛauo eſt illud quod cõuenit cõ muniter pꝛauitati ſue qꝛ ſecũduz di/ uerſitatẽ pꝛauitatũ ſequit᷑ diuerſitas apparẽtiarũ ⁊ deſideriorũ:⁊ ideo v/ ni prauo videtur vnũ eſſe maximũ bo nũ ⁊ alteri alterũ.ſed oꝛbus homini⸗ bus bonis ⁊ ſtudioſis videtur illud eſ ſe bonũ quod ᷣm veritatẽ ⁊ ſᷣm natu rã ẽ bonũ¶ Seinde ibi Quẽadmo dũ ⁊ in coꝛpoꝛibus ſſolutionẽ datã eſ ſe bonam oſtẽdit ſᷣm oꝛdinẽ quatuoꝛ cõclũſionũ poſitarũ.pꝛĩo nãq; decla rat pꝛiazʒ ſic. quẽadmodum ſe habẽt victualia ſana in coꝛpoꝛibus:ſic volũ tabilia bona in animabus:ſicut enĩ ꝑ victualia nutriũtur ⁊ ſuſtentãtur cõ/ plexiones bone coꝛpoꝛũ.ſic per obhᷣa volũtaria bona affectiones bone ani⸗ marũ:ſed in coꝛpoꝛibus ſic ſe habent victualia ꝙ illa ſola ſunt coꝛpoꝛibus bene diſpoſitis ſana:que ſᷣm veritatẽ ⁊ naturã ſunt ſana.ergo ſuniliter in animabus diſpoſitis bene illa ſola vo luntabilia erũt bona que fᷣm veritatẽ ⁊æ naturam erunt bona.⁊ ſic habemꝰ ꝙ aliqua ſunt ſᷣm veritatẽ volũtabilia bona:⁊ illa ſunt ſᷣm veritatẽ ⁊ e⸗ rã bõa.⁊ ſic patet pꝛĩa cõcluſio Se inde ibi Infirmus autẽ declarat ſe cũdã.ſ. vnicuiq; ẽ volũtabile ⁊ deſi derabile illud quod videtur ei bonũ dicit ergo ꝙ ſicut ſanis ⁊ bene diſpo/ ſitis ſũt ſana ea qͥ fʒ veritatẽ ſũt ſana ſic ĩfirmis ⁊ male diſpõitis ſũt ſana il la qͥ ᷣm veritatẽ ñ ſũt ſana.puta medi cina venenoſa:que ſᷣ̃m veritatẽ ñ ẽ ſa na.ĩmo ſᷣ̃m naturã ſuam eſt moꝛtife/ ra erit vni infirmo ſana ⁊ ſalubꝛis ⁊ ſimiliter amara apparẽt aliquibus eſ ſe illa que dulcia ſunt.puta vmũ homi ni habẽti guſtũ infectũ colera aduſta: aliquibus autem / illa que vere amara ſũt apparẽt amara.ſimili modo de ca lidis circa tactũ ⁊ de grauibus circa robur qꝛ homini debili videt᷑ eſſe mul tum ponderoſũ ⁊ graue illud quod ẽ ſatis leue hõi tamen robuſto uidebit᷑ aliter. et vniuerſaliter in õnibus.quae † ſimili modo vmcuiq; erit volũtabile ⁊ deſiderabile illud quod ſecũdũ eiꝰ diſpoſitionẽ videbitur ei boni⸗(Eei de ibi ſtudioſus enĩ] declarat terua cõcluſionẽ intẽdens ſic arguere.illi ꝗ recte iudicat in ſingulis: ⁊ cui bo/ nũ apparet in ſingulis eſt volũtabile lllud quod ſᷣm veruatẽ eſt bomũ.iſta deduci poteſt ex cõcluſione pꝛecede ti.ſi enĩ vnicuiq; eſt voluntabile illud quod apparet ei bonum.neceſſe eſt ꝙ illi cui in ſingulis apparet bonum eẽ illud quod eſt vere bonum ſic volun- tabile illud quod eſt ſᷣm veritatem bo nũ. ſʒ ſtudioſus recte iudicat in ſin/ gulis et ei rerum apparet in ſingulis quare ſtudioſo erit voluntabile illud quod eſt vere bonũ.¶ mius rationis nit wioꝛen ilier n ſnpniaſcuuu gichaligue ientiatiht apparentel ietun guo nitn ſit eisdelega aklunnoſs⸗ t eobona“ penuchen tintine prin Hüccus vener Untbos⸗vcain cengrihi ſendfferenn dgae fenphnni inhoege operabilb neſraen lliſctenci Ce illu uwrie ap gut milue ptionocoem tllud o ſ ſo waoſabieea niumn cablle erot alaſi⸗ ſtotsckluud luoggita ot nſerbongrin Nuet appettanis ürins efein taler ne iuimgami nſine n Qcnid B denennein ermedentſehi nſn mniiin minii ſeer eindit NinSani deir mngiſwſütbilen iſmisbeneni niſuneinnn Wmnr1 Pital e eulaa ſum Yuufmüe Ai imieci ln ai Wen ill emna anra. miinod it gauliis ſn ninioebilinder eſen ſit gaueilud gvod zinmmen ſobuciovideb enſamer mönides enone a di wde waaodſtiil winacbena dle Wcitseni N ni midesir wmni wan ſngiad il poleſt er ciim en micnig eſ ſontin el – W fn nmn Abl/ Aei en i5 in drcn t ounic? ponit mioꝛem confirms eam.qꝛ vni uerſaliter ᷣm vnũquenq; habitum vel ſim vniuſcuiuſq; diſpoſitionẽ:ſunt vni cuiq; aliqua propꝛia..i. pꝛopꝛie cõue nientia tali habitui vel diſpoſitioni ⁊ apparent ei bona quia ⁊ ſunt ei de/ lectabilia.propꝛinm eſt enim caſtis quod vita caſta appareat eis bõa ? ſi eis delectabilis. Similiter ꝓpꝛiũ eſt luxurioſis ꝙ vita luxurioſa appare at eis bona: ⁊ ſu eis delectabilis fʒ III. vnicuiq; pꝛauo videtur eſſe volunta/ brile bonum illud quod cõiter accidit 4 . — appetitũ electiuũ.qꝛ vt ſupꝛa dictum eſt in fine primi ſᷣm appetitũ ſenſiti- uũ actus venereus eſt delectabilis o/ mnibus: T caſtis ⁊ non caſtis ¶ Lon ſequenter ibi Et dĩt plurimũ] In/ fert differentiã inter ſtudioſum ⁊ pra uũ.d.ꝙ et ex hiis dictis appet ꝙ dif/ fert plurimũ homo ſtudioſus a prauo in hoc ꝙ eſt videre verum ĩ ſingulis operabilibus quẽadmodũ regula ⁊ mẽſura exiſtẽs omniũ opabiliũ ( Eſt eni ſciendũ ꝙ vt dicitur. x. metaphiſi ce.omne illud quo res cognoſcitur.vł a pꝛioꝛi vel a poſterioꝛi poteſt dici re gula ⁊ mẽſura eius. ⁊ ideo ſcientia pꝛio modo eſt mẽſura ſcibilis ĩquãtũ ſ. eſt illud quo ſcibile cognoſcitur. ⁊ alio modo ſcibile eſt menſura ſcientie inquãtum.ſ.ſcibile eſt illud quo tanqᷓ; obiecto ⁊ cauſa ſcia cognoſcitur: ſed ſtudioſus eſt illud quo bona operabi/ lia cognoſcũt᷑ a poſterioꝛi.qꝛ illa bo⸗ na ſunt bona que iudicat ipſe eſſe bo na:⁊ appetit tanq; bonũ. quare vir ſtudioſus ⁊ bonus ⁊ põi debet ⁊ po teſt dici regula æ menſura bonoruʒ operabiliũ.¶ Heinde ibil multis an- tẽ] declarat quartã concluſionẽ.dans cauſam quare pꝛauo videatur eſſe vo luntabile bonũ illud quod nõ eſt exñſ bonũ.d. ꝙ multis fit talis deceptio vt putẽt bonũ eſſe malum: ⁊ malum eſſe bonũ:propter delectationẽ qꝛ dele/ ctatio cã eſt.ꝙ putẽt ⁊ deſiderẽt ma lum:⁊ turpe delectabile tanqᷓ; bonuʒ ꝙ putent ⁊ fugiant bonũ aliquali/ ter aſperũ ⁊ iriſte tanq; malũ.quare conuenire pꝛaue diſpoſitioni ſue. DH eiudẽtiã predictoꝛũ qua mtuoꝛ ſunt inquiẽda. pꝛio v⸗ trũ noluntas ſit idẽ quod vo Auntas. 22 vtrũ voluntas ſit tmmodo finis. ʒ?vtꝝ voluntas ſit tantummodo boni exiſtentis. ꝗ?vtrũ habitus ma⸗ lus magis coꝛꝛumpat iudiciũ rationii qᷓ; paſſig mala: vel ecõuerſo. Aueſtio. is. pꝛĩo arguitur ꝙ noluntas voluntas nõ ſunt idem.qꝛ actus cum negatione ⁊ actꝰ ſine negatione nõ ſunt idem:ſed no/ luntas eſt actus cum neganone. ut pzʒ de ſe ⁊ voluntas ſine negatione. qua re non ſunt idẽ ¶ Sed in oppoſitũ ar guitur. qꝛ noluntas cum ſit circa fineʒ eſt vel fruitio:vel intentio. vel volun- tas· nõ eſt autẽ fruitio.cũ fruitio ſit a/ more inherere rei fruibili. nolle vero nõ ẽ inberere rei nolite.nec eſt etiaʒ intẽtio:cũ intẽtio ſit pꝛincipiũ pꝛoſe⸗/ cutionis noluntas vero nõ: ſed potius fuge ¶ Sicendũ autẽ q omnis nolun tas eſt volũtas: ⁊ omne nolle eſt qðdð dã uelle:ſed nõ conuertitur. quod o⸗/ ſtendo.quoniã omne uelle eſt aliquid nõ fieri: vel ñ eſſe eſt quoddam uelle æ oĩis ſic nollẽs ẽ ĩ ueruate volẽs.ſʒ aliquid nolle fieri uel eſſe: ẽ velle il/ lud nõ fieri vel ñ eẽ. ⁊ omnis nolens illud fieri vel nõ eẽ ẽ volẽs illud nõ fi eri vel nõ eẽ. quare nolle ẽ velle ⁊ no luntas eſt uolũtas.¶ Eſt t ſciẽdũ ad euidẽtiã mĩoꝛis ꝙ negatio põt pꝛepo ni ⁊ poſtpõi actui:⁊ vtroq; modo tał negatio põt ĩ ſignatiõe noĩs ĩplicari. verbi gratia de negatiõe pꝛepõita in h̊ nolĩe nẽo ubi negat᷑ hõ qꝛ intelligit preponi negatio⁊ in hᷣ noĩe ĩiuſtitia negat᷑ iuſtia.qꝛ negatio notat᷑ pꝛepõi iuſtitie.ĩ h autẽ noĩe nolũtas nõ negat volũtas qꝛ negatio nõ notat᷑ prepõi volũtati. ut dicẽdo uolo comedere:⁊ 12 M f . . .s “ “ s,ð 4 ” IBRO nolo comedere.in 2? dicto in quo ĩpli cat negatio nõ negatur actus uolen/ di :ſed ab actu uolendi negatur actꝰ cõedendi:et ideo nõ debet exponi p iſtud ꝙ; eſt nõ uolo cõedere: ſed illud uolo non cõedere.et ideo ⁊? ſciẽdum ꝙ uelle et nolle idẽ reſpectu eiuſdem ſũt volũtates cõtrarie.qꝛ ſicut ſe hñt inter ſe cõtradictoꝛioꝝ opiniões: ſic ĩ ter ſe uoluntates contradictoriorũ: ſʒ ut dicitur 2 peryarminias. opiniões cõtradictorioꝛũ ſunt contrarie:puta o pinari animã eſſe imoꝛtalem ⁊ opina ri animũ nõ eſſe ĩmoꝛtalem ⁊ uelle ⁊ nolle reſpectu eiuſdẽ ſunt uoluntates cõtradictoriorũ. qꝛ ut dictũ ẽ uelle ⁊ nolle comedere ſũt idẽ ꝙ nelle come/ dere ⁊ velle nõ comedere. quare vel le ⁊ nolle reſpectu eiuſdẽ ſunt volun/ tates cõtrarie. per hoc patet etiã ꝙ ñ omne uelle eſt nolle q;uis omne nol/ le ſit uelle.qꝛ illud ſolũ velle quod eſt contradictorij negatini dicitur nolle. Per hoc patet reſponſio ad obᷣa quoniã actus cũ negatione poſtpõita E actus nõ negatus ⁊ iõ nolũtas ẽ vᷣe voluntas nõ quidẽ illa determinate q̃ eſt ſibi contraria:ſed eſt voluntas ſu/ mẽdo uoluntatẽ ut ẽ cõmũius ad uo/ luntates contradictoriorum. Aueſtio:ꝛig. E.2. arguitur.ꝙ voluntas ñ ſit tãtũmodo finis tanqᷓ; ob iecti uoliti.pꝛĩo qꝛ volũtas nõ eſt fi/ nis cũ nullus ſit nolitus:ſed ut dictũ eſt noluntas eſt voluntas quedà. qua re aliqua uoluntas erit appetitus nõ ipſius finis ¶ Secundo qꝛ omnis ele ctio eſt eorũ que ſũt ad finẽ ut ſupra oſtenſũ eſt.ſed omnis electio eſt uolũ/ tas:ergo voluntas eſt corũ que ſũt ad finẽ.mioꝛ pꝛobatur.qꝛ quod electine fit voluntarie fit.ergo per locũ a caſi⸗/ bus quod electiuum eſt:uoluntariũ ẽ: er conſequens electio eſt nolũtas n oppõitum eſt pbᷣs.dicẽdũ ad q/ ionẽ ꝙ voluntas ut eſt potentia põt ferri in obiectũ nõ habitũ quadrupli citer. pꝛio modo per alterũ: pro/ pter alterũ:⁊ hoc modo fertur in illa que pꝛopter vltumũ finẽ appetit:⁊ ꝓ pter que alia quedã pꝛioꝛa appetit. ⁊ talis appetitus includit intentionẽ inquãtum appetit illud mediũ habe/ re per alterũ.⁊ includit electionẽ in/ quãtum appetit propter alterũ. alio modo poteſt ferri per alterũ:ſed non propter alteꝝ. ⁊ hoc modo fertur in finẽ ut aſſequẽdum per altera.qꝛ per ea que ſunt ad finẽ ⁊ tał appetitus ẽ intentio. alio modo poteſt ferri nõ ꝑ alterũ:ſed propter alterũ.⁊ hoc mo/ do fertur in ea que pꝛeciſe ſunt ad fi⸗ nẽ· talis appetitus dicitur electio. alio modo poteſt ferri voluntas in o/ biectũ.non per alterũ nec propter alterum. et hoc modo fertur in bonuʒ ſimpliciter ſumptũ nõ relatũ ad pꝛiu per quod.nec ad poſterius ꝓpier ꝙ debeat uel poſſit acquiri:⁊ ideo talis appetitus poteſt eſſe tam poſſibiliuʒ qᷓ; impoſſibiliũ.⁊ talis appetitus uo catur uoluntas de qua nunc agitur. ex. quo patet eſſe dicẽdũ:q uoluntas nõ eſt eorũ que ſunt ad finem:ſed tãtum modo finis:qꝛ oĩis appetens ea que ſunt ad finẽ appetit ea pꝛopter alie/ rũ.quare nihil appetit eorũ que ſunt ad finẽ.in ſic ⁊ per cõſequens uolun tas eſt tantũmodo finis.non ſᷣm ꝙfi⸗/ nis dicit cauſam finalẽ propter quã a la appetuntur ſʒ ſᷣm ꝙ dicit finẽ tan tũ:non propter alterũ ulterius deſi/ deratũ. ¶Sicendũ ergo ad pꝛimum in oppoſitum ꝙ noluntas eſt ap/ petitus finis. nõ quidẽ illius affirma ti qui dicitur nolitus:ſed ſui cõtradi⸗/ ctoꝛij qui poteſt dici per illã nolitio/ nem uolitus. ut expoſui in pꝛecedẽti queſtione ¶ Ad alia dicẽdũ ꝙ illud ꝙ electiue fit uoluntarie fit ſũmẽdo uo luntarie nõ ut deſcendit a uolũtate ðᷣ qua nũc agitur: ſed ut deſcendita uo lito de quo ſupꝛa dictũ ẽ quod eſt cõe nobis ⁊ beſtiis. ¶AQueſlio. ?20. E noc g̃ ſtereſeann Noluntueng quue nllib ti Gecii⸗ ensſia urignini⸗ gmnitieſwli Pneſbonie lti ſnalent ſtii be⸗ Piapenniii gehüi⸗ Wctumn: et honit Wenn Neüiniio⸗ glolegufn Alyi uorin Mpleien m Nne. Alovun nhbruͤee ſi oni boneli hiſt re brun olbibränebon hoeekneiusd luſtiiniſue ſopenmügh 4ögnntign ſbnörmmitar gisſindat dde MNfäriud appertwerim kunltin Npbonbusſur ſis hiojn Menga ſitono, rfeiſcbrönen lertinsſibale boniſchrinenn, lerſtetiz ip ſbiniarit onii epyer Ppereczlenigz⸗ ſungt heſgre ſlͤeniiti ige Emüfnien Nincidi hentſlnd iie mtncuc unniz ei ronini i etſen mirii d thinn in et 6ppern owed drt inini Nopter dumi1deen nen epecleſum Apens Nanun inr wrien Nunen n e eri er aNodon ingüötrlitn Aneead wens l r dar ſſibilii.1 Eus Mensn õ reſſetitig vinn wunt a fienilin ris appemiß appenten eopleii bilappentecnn geſ c Ner coecbens noofnis Mi m fid P mm in das annt inriülltin, S un 4 Wnns d l fnis. 15 . ⸗ * N l M E.3: arguit ꝙ uolũtas tãtũ/ mogo ſit boni exiſtẽtis. pꝛĩo qꝛõe bonũ voluiũ mouet vo/ luũtatẽ:ſed nullũ bonũ nõ exñs mouet uoluntatem cũ mouere ſupponat eſſe Anue nullũ bonũ nõ exñs ẽ bonũ vo itũ. æ nõ exñs ſi appetitur appetitur p/ pter ignorãtiã.ſed õe quod fit per i/ gnoꝛãtiã ẽ inolũtariũ vt oſtẽſũ ẽ ſupꝛa quare ſi bonũ apparẽs ⁊ nõ exũñs ſit volitũ ſimul erit inuolũtariũ.ſed ĩ op poſitũ ẽ phs.¶Eꝛo ſolutiõe queſtiõiſ pꝛio premittẽdũ ẽ.qꝙ triũ amabiliũ ⁊ appetibiliũ qᷓ dicta ſũt ſuperius in 2. æ dicũt᷑ infra in :6:.ſ. bõi v delectabi lis ⁊ vtilis duo tãtũ ſũt volũtabilia.ſ. bonũ ⁊ delectabile.qꝛ vtile nũq; ap/ petit᷑ niſi pꝛopter alterũ tanq; illud quod ẽ ad fntSecuͦdlo quod utrũq; illorũ duoꝛũ voluntabiliũ põt appen tripliciter.vno modo ſub ꝓpꝛia rati/ one. alio modo ſub rõne alterius.3. modo ſub rõne cõueniẽtis. verbi gra tia.bonũ honeſtũ põt appeti ſub rõne hõeſti:vel ſub rõne delectabilis. alio modo ſub rõne boni:ſicut illud quod babere eſt melius hõi qᷓ; non hahere ſiue ſit põitiuũ ſiue pꝛiuatiuũ. . . . — tio pꝛemittendũ ꝙ bonũ appens ⁊ ñ exñs põt intelligi dupłr.vno modo q; ſub rõne vna ſit appens ⁊ ſub alia ſit exñs ſicut dicit phᷣs de delectabili ꝓ multi deſiderãt ut bonum per ſe ita ꝓ appet ⁊ no exiſtit bonũ:exiſtit tũ de/ lectabile.alio modo ꝙ ſub vna rõne vł pluribus ſit appẽs ⁊ ſub nulla exi ſtẽs ¶ Hiis premiſſis ad queſtionẽ dicenda ſũt duo.pꝛimũ ꝙ volũtas po teſt eẽ ſub rõne vna bõi appẽtis tãtuzʒ a exiſtẽtis ſub altera.ᷣm ꝙ nõ põt eẽ boni ſub rõne vna appẽtis ⁊ ſub nul la exiſtẽtis ¶ꝛimũ patet de dele/ ctabili ut dicitur ĩ textu. cuius rõ eſt. quoniã appetitus delectabilis fſacit appere cõueniẽtiã inter obiectũ dele/ ctans ⁊ hoĩeʒ delectatũ.ꝙ nulla põt diſcõueniẽtia apꝑere.tunc arguit᷑ ſic. (Secũudo qꝛ õe bonũ apparens Ter III. quidquid reddit obiectum appetitus cõueniẽs appetitui facit ipſũ appeti ut bonũ ⁊ ſub rõne bõi. h̊ patet quia bonitas ẽ quedã cõueniẽtia ut bonũ ẽ illud quod ẽ cõueniẽs rei: ſed dele-/ ctatio exiſtẽs in oboo ut in cã reddit i/ pſũ cõueniẽs appetitui.ſic ꝙ tollit o/ mnẽ appẽtiã diſcõueniẽtie vel ſaltem quãdo intẽdit᷑ ⁊ recipitur facit obie/ ctũ appere magis cõueniẽs qᷓ; diſcon ueniẽs.quare facit ipſum appeti ſicut bonũ ⁊ ſub rõne boniSerddn pro/ bo ſic.illud ꝙ nec cãz nec appẽtiã ha bet appetibilitatis nũqᷓ; appetit᷑:ſʒ il lud qð nullã rõnẽ hẽt bõitatis vł de/ lectabił nullã cãʒ vł appẽtiã hẽt ap/ petibilitatis.qꝛ vt dixi.oĩs rõ amabi lis vł appetibilis ẽ vel hõeſtas vel ðᷣ lectatio vł bonitas cõiter ſumpta ad hãc ⁊ ad illã.vtilitas enĩ nõ ẽ rõ nec cã pꝛĩa appetibilitañ ſed reducit᷑ ad aliquã de predictis.⁊ ſic appet ꝙ il/ lud qð in ſe caret illa triphici tõne ca ret ẽt õi cã appetibilitaſ ¶ Hoc ẽt ꝓ bat᷑ de appẽtia: qꝛ ſicut ĩ ſophiſticis nõ põt latere falſitas ſub cã appẽtie niſi ſit aliqua vitas. ſic nec ĩ bonis ⁊ malis nõ põt latere malũ ſub appẽ tia bonmi abſq; õi exñtia bõitat. quare nec ꝑ cõſequẽs tale ꝗd pꝛiuatũ oĩ ra tõne bonitaſᷣ nũq; appetit ¶ Eſt autẽ ſciẽdũ ꝙ illud qð ĩ ſe caret oĩ rõneę ap petibilitad ſe pe appetit᷑ ppter aliud puta vna potio feda ⁊ amara ? moꝛ tifera põt appeti ꝓpter ſaitatẽ qᷓ;uis ĩ e ffectu nõ cõferat eã.ſʒ iſte appetitꝰ nõ ẽ volũtas:nec iſtud appetibile eſt volũtabile.quare nõ ꝓpter ſe:ſʒ ꝓpt alterũ appetit᷑ ¶ He vtili vo nõ ẽ hic Fᷣmo·¶ Sicẽdũ ergo ad pꝛimũ ꝙ cõ/ cludit de obo nullã hñte rõnẽ bõita. ad m dicẽdũ ꝙ ubi appetit᷑ aligd de lectabile tãq; bonũ nõ appetit᷑ ꝓpter ignoꝛãtiã lʒ appetat᷑ ignoꝛũter ſicut dictũ ẽ ſupꝛa. Queſtio.2i. E& Aꝛarguitur ꝙ paſſio mala magis ſit coꝛꝛuptĩa rõnis qᷓ; itus malus qꝛ ꝗdꝗd Fuiud 3 LIBRO ce dicitur de cã equoca ⁊c de cãto eſ magis de cã dicitur q; de cãto ᷣm płᷣʒ 27 metaphiſice ut patet de calido vni uoce dicto de igne ⁊ de mixtis:tñ ma gis dicit de igne qᷓ; de mixtis. ſʒ eſſe coꝛꝛuptiuũ rõnis vniuoce dicit᷑ de paſ ſiõe mala ⁊ de habitu malo.⁊ paſſio mala eſt cã hitus mali ut patet ſupꝛa in libꝛo pꝛio ⁊ ĩ 2?2 quare paſſio ẽ ma gis coꝛꝛuptiua röõnis qᷓ; habitus małꝰ Sed in oppõitũ uidetur.qꝛ rõ hoĩs ẽpati magis eſt coꝛꝛupta qᷓ; rõ ĩcõ/ tinẽtis.ſʒ rõ intẽpan ẽ coꝛꝛupta per bituʒ malũ:ĩcõtinẽtis ᷣo p paſſionem quare hitꝰ malus magis coꝛꝛũpit rõ nẽ qᷓ; paſſio.¶ Sicẽdũ ſuppõito ꝙ ĩtẽ ſio hitus ⁊ vehemẽtia paſſionis ſint pares ꝙ hitus mal' magis coꝛꝛũpit rõnẽ qᷓ; paſſio mala qꝛ vnumquodq; malũ appetitus itãtũ coꝛꝛũpit iudi/ ciũ intellectꝰ inquãtũ facit appere in telle ctui opꝰ malũ eẽ cõuemẽs hõi ⁊ opus bonũ eẽ diſcõueniẽs hõi.ſʒ cete ris paribus ut dictũ eſt hitus malus magis cãt talẽ appẽtiã qᷓ; paſſio ma⸗/ la. quare magis coꝛꝛumpit qᷓ; paſſio ſſumpta probatur pꝛimo a pꝛioꝛi quoniã hitus malus cãt talẽ appẽtiã. ex hoc ꝙ opus malũ eſt cõuemẽs diſ/ põni male.⁊ per hoc appet ꝙ cõueni at rei ſic diſpoſite.ſ.humane nature ⁊ per conſequens illud quod eſt ma/ lum apparet naturaliter cõuenire ho/ mini ⁊ per eandẽ cauſã bonũ appet ei diſcõuenire. paſſio iñ cãt talẽ ap. parentiã ex hͥ ꝙ opus malũ ẽ cõöueni- ens paſſioni male que eſt in oĩ modo caſuali ⁊ accidentali ⁊ ex hoc appet ꝙ illud m alũ cõueniat rei paſſionate ſſ.homini:nõ tñ naturaliter:ſed acci/ dẽtaliter ⁊ caſualiter. ⁊ iõ hõi male agenti ex paſſiõe.videtur quod ſic ſit agendũ.non ſimpłr nec ſemp.ſʒ ſᷣm quid ⁊ pro tunc.hõi uero male agẽti ex hĩtu videtur ꝙ ſic ſit agẽdũ ſimpłr ⁊ ſemp habita opoꝛtunitate: ⁊ ſic pʒ ꝙ habitus magis cauſat talẽ falſã ap parẽtiã q; paſſio ¶ Secũdo probatur 6 idẽ a poſteriori. qꝛ paſſio mala põt in eſſe hõi abſq; oĩ rõne falſa actuali vł habituali. habitus tamen malus nũ/ q́; ineſt homini ſine rõne falſa actua li vel habituali ut ſupꝛa in pꝛincipio huius: ⁊ ſupꝛa in pꝛincipio ſecũdio- bi viſum eſt ꝙ habitus malus in appe titu ⁊ habitus falſus in intellectu ſi/ mul generãtur ⁊ ſumul augentur 2 ſi mul operãtur. ⁊ per idẽ patet ꝙ etid ſimul coꝛrũpũtur. quare habitus ma lus magis ẽ coꝛꝛuptiuus rõnis qᷓ; paſ ſio.¶ Sicẽdũ ergo ad argumẽtũ ĩ op põitũ ꝙ cõparatio illa inter cauſaʒ ⁊ effectũ debet fieri inter cauſ tota x effectũ totũ.nõ inter partẽ cauſe ⁊ ef fectũ totũ vel ecõuerſo:aliter enim ñ teneret. verbi gratia ſi dicatur gene/ ralit᷑.melioꝛ eſt finis q; illud quod ẽ ad finẽ.verũ ẽ de fine toto nõ de qua/ libet parte finis.calamus enĩ eſt po —. „ pter ſcripturà tãqᷓ; propter finẽ. nũc ſcriptura tota que poteſt fieri p cala/ mũ melioꝛ eſt qᷓ; calamus. ſed ſcriptu ra vnius littere nõ ẽ me lioꝛ qᷓ; calamꝰ ſimili modo in pꝛopoſito.oẽs paſſio/ nes ⁊ oẽs operatiões male que cau-/ ſat habitũ malũ ſimul ſumpte magis coꝛꝛũpẽt rõnẽ qᷓ; habitus.ſʒ vna illaꝝ paſſionũ per ſe ſumpta nõ. ſic autem fit cõparatio iſta. quare cõtra hoc nõ cõcludit ipſe (¶ C·ð88s . Xiſtente utiq; volũtabili qui dẽ finis. poſtq; determina/ uit de voluntario ⁊ inuolun tario de electione ⁊ conſilio ⁊ de vo/ luntate:hic determinat de habituum poteſtate.oſtendens ꝙ habitus boni ⁊ mali virtus ⁊ malitia ſunt in pote/ ſtate noſtra.pꝛĩo igit᷑ h̊ demõſtrat.2. quaſdã falſas excuſationes annullat ibi Sicere ãt ꝙ nullus ʒ.: epylogat ibi Conſequẽter quidẽ igitur de vir tutibus in determinãdo autẽ pꝛobat tres cõcluſiões.pꝛĩo ꝙ ĩ poteſtate no ſtra ſunt operationes vir tutum. 2 ꝙ peratiões malitiaꝝ.3ʒ: ꝙ virtus ⁊ ma litia.¶ Pꝛocedit ergo ſic.ꝙ pꝛĩo pro roitz ſchisaulen plnnaute batteniät ſſiantenf buo gin lle tĩin ſpyſtoc o⸗ ſibnemu⸗ ecwnuf ſe ge nan imfnckamn cnesrnun uanſon u GeNre Wlwun Arr ea müiti cügfn n gool inß usvomin ſ eniali⸗ rluera wlutanũ̃ doiferetii tal nelenoni w pppoſnoef ſtenin w Apemt kteligttewo nr videnuwin nibwetn rt Eippſimsn hlureſinpoſtiie imeeiniei kdrfomnocd e,gurerdaic⸗ peraerigſsye ſatenoſraſt peratones gn ſunßmelegin: paleter rhrbt babinseein fni poeteni n nobis eien naconcluſori W neſt vunnstſt gäitimiihic, aenilni daannsn dummſnr ſinſin minſune puan nchdt ,aoineNinin sllisininen Würt ſmnulne A erideun p. Aue Sngenii er ri prawilaimr a, eber eiinter i n Mi. mer id nen inelcrönerſd:alun an ügnuandang enedns üi efmernrg EE in.calietiäß nmmi üß Mn i 1ue reſ inhen ecktalams al õ von opoſto. s operanöes mnaegnec⸗ nalüſinul funpte m Riöödabins Grm eiiNANo mia in ge ni eme m nüiihi⸗ äimns ii um Urde NMNNN (Cniirtx de enin un ebents e Aendens us uns! olinu n, bat pꝛiàz. 2? proponit tertiam ibil. in nobis autẽ virtus ʒi pꝛobat ſecũdaʒ ibi in quibus eni in nobis 4. pꝛo/ bat tertiã ⁊ pꝛincipaliter intetam ibi Lſi autem ĩ nobis pꝛimaʒ ergo pro/ bat.d. ꝙ ſuppõito ꝙ deſideriũ volun tabile ſit ipius finis tanq; obiecti. ⁊ ſuppoſuo ꝙ deſiderabilia ⁊ elligibi⸗ lia ſunt eoꝛũ que ſunt ad finem tanqᷓ; obiectoꝛũ mãifeſtũ ẽ qnod operatio/ nes que ſunt circa finẽ ⁊ circa ea que ſunt fᷣm electionẽ voluntarie: ſed ope rationes virtutũ ſuũt circa finẽ ⁊ circa ea que ſunt ad finẽ. quare ſũt fm ele ctionẽ voluntarie · Huius rõnis pꝛĩo ponit illud ſuppõitum. 2? maioꝛẽ ibi Aue circa hoc ;? minoꝛẽ ibil vir/ tuiũ at] uI patet littera. eſt autẽ ſciẽ dũ ꝙ ſᷣm electionẽ voluntariũ ẽ illud quod ẽ in poteſtate noſtra ⁊ cuius ſu mus domini ad agere vel non agere. eſt enĩ aliquod voluntariũ ꝙ nõ eſt in poteſtate ⁊ dominio voluntatis. ſicut eſt voluntariũ in pueris ⁊ beſtiis. ⁊ ad differẽtiã talis voluntarii dicit̃ hic ſm electionẽ volũtariũ.⁊ ſᷣm hoc ma ioꝛ pꝛo poſitio eſt euidẽs ex ſuppoſito qꝛ deſiderium voluntabile qð idem eſt ꝓ voluntas ⁊ deſiderium cõſiliabi le ⁊ elligibile quod idẽ eſt ꝙ electio. ſunt deſideria voluntaria ſ̃m electio⸗ nẽ hoc eſt in poteſtate noſtra.volũta⸗ te nãꝙ poſſumus velle vel nolle poſſi bilia vel impoſſibilia ut viſũ ẽ ſupꝛa. electione aũt nõ eligimus: niſi illa ſo la que ſunt in poteſtate noſtra ut uiſũ ẽ. quare talia deſideria ⁊ quecunq; o/ pera ex ipſis de pendẽtia ſunt in pote ſtate noſtra. ⁊ ſic patet maioꝛ ꝙ oẽs operationes que ſunt circa predicta ſunt ſᷣm electionẽ voluntarie.miĩoꝛ ãt patet ex prehabitis in ꝛvirtus enim P habitus electiuus eorũ que ſunt ad finẽ pꝛopter bonũ fine:(Meinde ibi. Lin nobis aũt ⁊ virtus] proponit ter nã concluſionẽ ⁊ pꝛincipałr intentã ſ. quod in nobis ⁊ in poteſtate no/ ſtra eſt virtus.⁊ ſimili modo malitia 7 III. ſibi oppõita ¶einde ibil in quibus enim in nobis pꝛobat cõcluſionẽ ſe/ cũdã dicens.in quibuſcũq; operabili bus ⁊ circa quecũq; opeꝛabilia ope/ rari eſt in poteſtate noſtra. ſimiliter ñ operari erit ĩ poteſtate noſtra: ⁊ in ꝗ buſcũq; ⁊ circa quecũq; nõ operari E in poteſtate noſtra. ſimnliter operari erit in poteſtate noſtra. b patet quo/ niã õniũ oppoſitorũ eadẽ eſt ſentẽtia ⁊ potẽtia ut dicitur.?9.· x· metaphi ſice.ſed ĩ materiis virtutũ ⁊ circa ma terias oirtutum ⁊ viciorũ illud ope/ ꝛari quod eſt bonũ ⁊ uirtuoſũ. v illud nõ operari quod eſt etiã bonũ ⁊ vir-⸗ tuoſũ ẽ etiaz in poteſtate noſtra. utrũ qʒ enĩ pertinet ad mirtutẽ de qua iazʒ probatũ eſt ꝙ eius operationes po/ ſitiue vel pꝛiuatiue ſunt in poteſtate noſtra. quare illud opari quod ẽ ma⸗ lum ⁊ vitioſum ⁊ oppoſitũ dicto non operari bono erit in poteſtate noſtra huius rationis pꝛio ponit maioꝛc. 2· minoꝛẽ ſimul cũ cõcluſione ibil quare ſi operari c patet littera per foꝛmaʒ datã rõni. ⁊ ſic patet quod operatio nes malitiarũ ſeu vitioꝛũ ſunt in pote ſtate noſtra qꝛ operari maluʒ v non operari bonũ dicũtur operatiões vi cioꝛũ ⁊ malitiarũ ¶¶ Seinde ibil ſi au tẽ in nobis ex pꝛedictis duabus cõ/ cluſionibus probat ternã pꝛincipali ter intentã. intendens ſic arguere. in quoꝛũcũq; poteſtate eſt operari bona æ mala.in eorũ poteſtate eſt fieri ⁊ eſ ſe bonos ⁊ malos.hoc patet qꝛ ut pa tuit in ſecũdo per operaꝛi bona ⁊ nõ operari mala efficuur homo bonus ⁊ virtuoſus ⁊ per operari mala ⁊ non operari bõa efficitur homo malus ⁊ uitioſus. ⁊ ſic patet ꝙ ſic uel ſic ſe ha bere ad operariẽ fieri ⁊ eſſe bonos uel malos ſed in poteſtate noſtra eſt operari bona uel mala ⁊c nõ operari bona uel mala. ut uiſũ ẽ in pꝛimis du abus concluſionibus quare in pote/ ſtate noſtra erit fieri ⁊ eẽ bonos ſeu ðᷣ cẽtes ⁊ malos ſeu indecentes. Huius 4 — „ 9 IIBRO rõnis ponit pꝛimo minoꝛeʒ explicite 2 maioꝛẽ ĩplicite ibi. hoc aũt erat. 3. cõcluſionẽ ibi. In nobis erit. Et ſic pʒ ꝙ in nr̃a ptãte ẽ ᷣtus p quã ſu⸗/ m' decẽtes ⁊ boni ⁊ ſimiłr malitia p qᷓ; ſumꝰ pꝛaui ⁊ mali.Peide ibi. Zi cere aũt ꝙ nulłꝰ volẽs malus: quaſ/ dam falſas excuſatiões ãnullat quibꝰ mali hoĩes innitũt᷑ ad excuſãdas excu ſaniões ĩ pccis. Añ ſciẽdũ ꝙ qꝛ appe titꝰ ĩtellectꝰſunt pꝛicipia hũanoꝛum actuũ bonoꝝ⁊ maloꝝ hic ẽ ꝙ excuſa tio pt fieri. tpłr. pꝛioꝰ excuſando ap/ petitũ.2?mõ excuſãdo iĩtellectũ.ʒ? mõ excuſãdo appetitũ ſił᷑ ⁊ ĩtellcm̃. Et iõ phᷣs anullat p? excuſationẽ appetitus 2 fnullat ſił excuſatiõem appetitꝰ ⁊ itellectꝰ ibi.. Sʒ foꝛſitã talis aliqs 3 excuſationẽ intellectꝰ ibil Si ãt ꝗs dicat.] Eſt igit᷑ excuſato appetit q⸗ ipſe nunq; uult nunq; appetit malum quodcũq; ſit illud. ꝙ pꝛobant quia ſi cut ſe bʒ mot deſiderij ad bonũ. Sic motus fuge ad malũ. ⁊ p cõſequens ecõuerſo.ſicut ſe hʒ motꝰ fuge ad bo- nũ.ſic motꝰ deſiderij ad malũ.ſed oẽs deſiderãtes deſiderãt ⁊æ appetũt bo⸗ nũ. ⁊ nõ malũ ut ſupꝛa ĩ᷑ pꝛicipio pꝛi mi. quare oẽs fugiẽtes fugiunt maluzʒ ⁊ nõ bonũ.uelle ãt eſt qddaʒ appetẽ deſiderãdo uel amãdo.nolle vᷣo eſt qð dã fugẽ timẽdo.ł odiẽdo. quaẽ nulluſ vult nullꝰ appetit malũ ⁊ p cõſequẽs nulla malitia ẽ volũtaria æ nullus uo/ lens ẽ małꝰ:ſicut nolẽs ẽ hbonuſ vł bea P. Cotra hoc igit᷑ pponit płᷣs ꝙ inten dit. 2. pꝓhat ibi. vel in nũc dictis dubi tandũ Dicit ergo ꝙ dicta excuſatio aſſiłatur hoĩ mẽdaci.qui hõ mẽdax aſ ſimilat᷑ q;tum põt hoĩ ueraci accipiẽs aliqua vera ex quibꝰ ſua falſa coloꝛeʒ ꝓbabilitatis accipiãt. AIſta eĩz excuſa tio accipit aligd verum.ſ.ꝙ nullꝰnolẽſ bonꝰ ⁊ beat.talis nãq; volũtas red dit volũtatẽ malazʒ qua ꝗſq; miſer effi cit᷑. ſᷣm Aug.iʒ? de trinitate.cꝰ ſet ace cipit aliꝗd falſum dicendo malũ nõ eẽ volũtariũ et malitiã nõ eſſe voluntari am qꝛ ᷣm veritatẽ oĩs malitia moꝛał eſt qd voluntariũ¶ Geinde ibi. Vel in nũc dictis. Semõſtrat malitiã eẽ voluntariã.pꝛio a pꝛioꝛi. 2?a poſterio ri ibi. Et hijs ãt vidẽt teſtificari. et itendit ſic arguere.vł malitia ſeu hit malus ẽ volũtaria. vł illa que nüc deũ T demonſtrata ſũt erũt dubia et negã/ da dicẽdo hoĩem nõ eſſe pꝛicipiũ nec eẽ genitoꝛẽ ſuaꝝ opõnũ.quẽadmodũ ẽ pꝛicipiũ et genitoꝛ ſuoꝛũ natoꝛũ ſen filioꝛũ.ſed iã dicta et demõſtrata nul lo mõ ſunt ĩ dubiũ reuocãda vł negã/ ⸗dgs malitia dicenda ẽ eſſe volũ taria.¶ Huius rõnis pꝛio ponit ma. ioꝛem diſiũctiuã cõtinuãs ſᷣam partẽ diſiũctõis cũ pꝛima:p hanc cõiunctio nẽ vł ðſtructionẽ aut dicte ſecũde pꝑtiſ ſupponit ex demonſtratiõe fcã in pꝛi cipio capituli 22 vero ꝓbat dcãm diſiũ ctiuã ibi.. Si aũt hᷣ dicuntur. oſtẽdẽs cõceſſo ꝙ hõ ſit pꝛicipiuʒ ⁊ geĩtoꝛ ſua rũ oꝑõnũ.ꝙ hitus mali erũt volũtarij et in hoĩs poteſtate et arguit ſic.QAuo rũcũq; pꝛincipia ſũt ĩ poteſtate noſira et uolũtaria et ipſa erũt ĩ poteſtate no ſtra et volũtaria.ſed pricipia maloꝛũ hituũ ſũt volũtaria et ĩ poteſtate nr̃a. Mon eĩz hẽmus pꝛicipia ad que poſ/ ſumus reducere malos hitus niſi opa nĩa p que genẽat᷑ hitus ut viſum ẽ in 2. &t b opa ſunt in ptãte noſtra ut hic cõcedit᷑. quare hituſ mali erũt uolũta rij. Huiꝰ rõnis pꝛĩio accipit cõceſſionẽz ꝙ h̊ dicantur ſcʒ e homo eſt volunra- rium pꝛincipium: a voluntarius geni toꝛ ſuarum operationũ.2: ibi. Et nõ habe mus Ponit minoꝛẽ ſcʒ. ꝙ pꝛin/ cipia maloꝛum habituũ ſunt in nobis que ſunt opatiões noſtre.ʒ:? maioꝛem ibi Quoꝝ etiam pꝛincipia] Eſt aũt ſciendũ.qꝙ de ſilłitudine filioꝝ a opm poſſet accipi mediũ ad ꝓbandum. ꝙ homo eſt ꝛincipiũ voluntariũ hbituuz (Ms an ſit pꝛincipiũ actuuz ⁊ actuũ ꝓbatur ſic.pꝓpter vnũqðq; tale:⁊ ipᷣm magis:ſi ſit in eodẽ genere cauſe:ſed homo eſt pꝛincipiũ filioꝛũ: qꝛ ẽ pꝛin/ pügene ncin epuicipi rif 1 hnsſce prinapti ſepſu hipennl g nen tl Ehichus giupiüo⸗ iacuue Wmmüni oſbrnie Vhrwn fftüͤc mßer ſeſenon pidit el ouibie ßßerene fohoni nybt x n e neci on hlinu ſiti nnbir epiſor citoperanie lticua gue Unbwlitmi. Niinnt Xliion ſlſinty p⸗ Uppbelupen uidnnins Ahemfüi⸗ Vums pmien mnleſtüinnn tamiuclätni⸗ ceeptio ſeſii eſcaſaigſe e parest leobonantiſns lt talisn me fergrinn nt necelſ Nens, nol⸗ Nenecinb 4 CG M N rdiuan . .. mmin arti n gitunn oiennzeſ⸗ iiimerdeniſe titiünnitatr üinadiendiii Maüns iognn mmmi cönmis fan Gdi inaprce nmmi m ndeſacin in neniröeſtänn EERMini ASiüidn n böſt rianiht gini i, binns nan dii verſtar e M Vyua ſiri laend et ipſa eniri poleſtar rin ſed wicpin ale umia eii poteſtneni õl ne Nacs Dnsni õ õ qumne hini nuici ii jonts gin atil nuur i g detn npi. wanl mopermmoridn 8 niwriieſ⸗ ic nigcce ir nemli gelelec 4 uwi ficrügi⸗ cipiũ generatiõis eoꝛũ ⁊ ñ ꝓpter ali am cãm. quare hõ magis ⁊ eentiali⸗ ẽ pꝛĩcipiũ actuũ generatõis filioꝛũ qᷓ; ipſoꝛũ filioꝛũ. Et ſicut ẽ de hijs acti/ hus ſic ẽ de ceteris oibus. QAð aũt ſit pꝛincipiũ hituũ ex eodẽ medio.ꝓbat᷑ ſic. poſita cã ponit᷑ effectꝰ ſʒ cã quare hõ ẽ pꝛincipiũ filioꝛũ ẽ.qꝛ ẽ pꝛincipi uʒ generatiõis eoꝛũ. Et iſta eadẽ cã ẽ de hitibus.qꝛ ut iã oñſum ẽ homo eſt III. pricipiũ opõnum ex quibꝰ generat᷑ hi tus.quare hõ eſt pꝛincipiũ ſuoꝛũ hitu um maloꝛũ ⁊ bonoꝛũ. &t foꝛſan pvᷣs has pbatiões itendebat inuere lʒ nõ deduxerit¶ Eſt etiã ſciẽdũ ꝙ bõ gene rãs filiũ generat hoĩem aliũ ĩ eſſe na/ ture ſʒ generãs habitũ generat ſeiſßjßm ĩ eſſe moꝛis. Deide ibi.. Et hijs aũt vidẽt᷑ teſtificari. demõſtrat a poſteri⸗ oꝛi h̊ͥ idẽ.ſ.ꝙ malitie ſint volũtarie i differenter ſicut virtutes. Et p. facit rationẽ.2? addit ↄfirmationẽ ibi.. &t no in ipſo ignoꝛare. Arguit ergo ſic. nullꝰnos ꝓuocat vł pꝛobibʒ opari en que nec ĩ poteſtate noſtra nec nobis volũtaria ſũt.ſed patreſfamilias ĩ do mibꝰ⁊ legiſſatoꝛes ĩ ciuitatibꝰ nos pꝓ uocãt operari aliqua.⁊ ꝓhibent ope rari aliqua.quare ſũt ĩ poteſtate nfa. ⁊ nobᷣ volũtaria ¶ Hin ratiõis pꝛiĩo ſi mul inuit ↄcluſionẽ ⁊ mediũ.d.ꝙ hijſ cõcluſionibꝰ ꝓpoſitis vidẽt᷑ teſtimoni uʒʒ phibẽ illa ppꝛia q fiũt a ſinguł pr̃i bus ĩ domibus.Et illa coia quz a le/ giſlatoribꝰ fiũt ĩ ciuitatibꝰ p penas le gitimas punientes boĩies operantes mala ſi tñ nõ p uiolẽtiaʒ:nec pꝑ ignoꝛã tiam iuolũtariã operãtur mala ita qð exceptio reſpicit ignorãtiam:cuiꝰ nõ dicti patres ⁊ pꝛicipes hoĩies operã/ tes bona ut iſtos bona operantes pꝛo uocent ad bonuʒ ut ſint ipſi pfecte bo ni.⁊ ut alios mala operãtes pꝛohibe ant ⁊ reuocẽt a malo:ne deterioꝛes fi ant.nec alijs noceãt.ʒ: ſubdit maiorẽ dicens.ꝙ nulł pꝛouocat operart illa que nec in nobis ſũt nec volũtaria ſũt eſt cauſa ipſe ignoꝛãs.ignoꝛãt autẽ 5 4 bãc maioꝛẽ pꝛobat iducens in hijs que non ſunt in noſtra ptãte dicẽs. ꝙ non eſt o puſ neceſſariũ ſuadere homi ni ante qᷓ; fiant talia. puta nullus ſua⸗/ det alicui non tale fieri ſebꝛiliter vel non dolere: vel non eſurire tꝑe ieiu/ nij ⁊ pauptatis. h enĩ fruſtra fierent quia nõ ꝓpter illã ſuaſiõem minus pa tietur ille cui dicit᷑. vnde dicit Jacobuſ Apoſtolus xpᷣi. Si frater aut ſoꝛoꝛ nu di ſint ⁊ indigeant victu quotidiano. dicat aũt aliqſ de vobiſ illis. Ite in pa ce calefiammi ⁊ ſaturemini: ñ dederi tis aũt ei que neceſſaria ſũt coꝛpoꝛi quid ꝓderit eis.q.d.ꝙ nihil: quia nõ erat in eoꝛum ptãte caleſfieri cõtra fri gidum ⁊ ſaturari cõtra famẽ. ⁊ ſic pʒ tota ratio.¶ Seinde ibil &t eni in ipᷣo ignoꝛante ].Confirmat dictam rõnem ⁊ aſſũmit ppoſitiöõem cõfirmatoꝛiam 2 declarat eam ibil Puta ebꝛius] ¶ Eſt ergo ſciendũ.ꝙ iſta ꝓpoſitio eſt cõfirmatio cuiuſdã exceptiõis poſite ĩ minoꝛi ⁊ ipᷣiꝰ minoꝛis ⁊ cũ hᷣ maioꝛis Pꝛimo ergo oñdo. ꝙ cõfiꝛmet exce⸗/ ptiõem.dictum eſt enĩ in minoꝛi.ꝙ le⸗ giſlatoꝛes puniunt eos qui opant᷑ ma la non per violentiã nec ꝓpter igno/ rantiam:niſi ipᷣi ſint cauſa ignoꝛantie NMNiüc aũt dicit ſi mala opantes videã/ tur cauſa ignoꝛãtie nõ ſolum puniunt de opatiõibus malis:verũ etiã de ipᷣa ignoꝛãtia.quare illa exceptio bene fu it poſita. 2: eſt confirmatio minoꝛis: qꝛ ſi ſequele opationũ puniũtur.mul/ tomagis debent puniri ipᷣe opatiões ſed ignoꝛãtia eſt ſequela quarundam opationũ.vt ſtatim declarabitur.qua⸗/ re ſi ignoꝛantia punitur multomagis puniẽda eſt operatio que eſt cauſa ip ſius. 322 eſt cõfirmatio maioꝛis que ſumpta fuit cum duplici negatiõe di⸗ cendo. nullus nos puocat operari ea que nec in ptãte noſtra nec nobis vo/ luntaria ſunt:ad qᷓ; ſequitur iſta ſim/ pliciter affirmatiua. ꝙ oĩis homo nos ꝓuocanſ puniendo vel pᷣmiando:nos pꝛouocat operari illa que ſunt in wo⸗ 4 G 7 r „ ———— LIBRO teſtate noſtra: ⁊ quoꝛum poſſumus eẽ voluntaria cauſa.Et ſignum huius eſt illud ꝙ hic dicitur. ꝙ ſcʒ in ipo homĩe delinquente ꝓpter ignoꝛãtiam legiſla toꝛes puniunt ipᷣm ignoꝛare: ⁊ ipam ignoꝛãtiam ſi ipᷣe delinquẽs videatur eſſe cauſa ignoꝛãtie.quare ſignum eſt quod vłr homines puniendi ſunt de omni malo cuius ipſi ſunt voluntaria cauſa ⁊ pꝛemiandi de omni bono.cu/ ins ipſi ſũt cauſa.Et nõ de aliquo alio bono vel malo.quia iſta eſt cauſa pꝛe ciſa quare aliquid bonum vel malum ſit hoĩ imputabile ad penam vel ad pᷣ mium. Et ſic patet cõfirmatio dicte ra tionis ſuppoſita veritate huius pꝛopo 1 itonisE. onſequenter ibil Puta e/ bꝛius Seclarat hanc ꝓpoſitiõem tri/ pliciter.ſᷣm ꝙ tripliciter homo poteſt eſſe cauſa talis ignoꝛãtie. pꝛimo mo/ do per operatiõem que coꝛrũpit ſciaʒ iam habitam. Alio modo per occupa tionem pꝛohibẽtẽ ſciam habendam. 3 modo per ſolam õmiſſionem opera tionis neceſſarij ad ſcientiam neceſſa/ riam acquirendam.pꝛopter pꝛimũ de bet puniri ignoꝛantia ebꝛioꝛum qui/ bus ſᷣm ſententiã pytachi qui fuit vnꝰ de ſeptem ſapientibus:debent infſigi duplices increpationes: ſeu duplices punitiones. vna quia coꝛrumpunt in ſeipᷣis vſum rationis per exceſſum po tus.altera quia rationis vſu eoꝛrupto peccant mechando: vel aliter ceteris iniuriando cum tota cauſa. quare pu2- niendi ſunt. ⁊ quare imputanduʒ eſt eis:eſt quia ipᷣi ſunt cauſa talis igno⸗/ rantie. Et pꝛobat philoſophus inten dens ſic argueꝛe. Quicunq; eſt domi/ nus cauſe eſt dominus cauſati.ſed iſte ebꝛius ante ebꝛietatem fuit dominus exceſſiue potatiõis ⁊ ebꝛietatis:quia potuit potare ſobꝛie vel exceſſiue non inebꝛiari vel inebꝛiari. Et inebꝛiari ſeu exceſſiue potare fuit cauſa igno/ rantie.quare ⁊ ipſe fuit cauſa ⁊ domi nus huius ignoꝛantie. huius rationis minoꝛem exponit in littera ⁊ patet pꝛopter ſecundum debet puniri igno/ rantia negotiatoꝛum:qui taliter ſunt occupati in negocijs extra communi./ tatem hominum:ꝙ ignoꝛant neceſſa/ ria ad ſalutem: que opoꝛtet quemli/ bet hominem ſcire ⁊ non ſunt ad ſci/ endum difficilia. imo pueri de facili ſciũt:huiꝰmõi homines ſunt maxime paſioꝛes pecuduzʒ:qui nunquam con / uerſantur cuʒ hominibus: ſed ſemper cum pecudibus:⁊ ideo vt in pluribus vitam habent ⁊ ignoꝛantiam pecudũ ⁊ peccata multa cõmittũt de qmibus nunquaʒ nne een habitarent cum hominibus.¶ Pꝛopter tercium punitur ignoꝛantia negligentiũ ⁊ pi⸗/ groꝛũ:ꝗ pꝛopter negligentiam igno⸗ rant illa que ſcire tenentur ⁊ ipi ſunt cauſa ignoꝛantie:quia ſunt domini di⸗/ ligentie ⁊ negligẽtie.poſſunt eni ſi uo lunt eſſe diligentes ⁊ negligentes. ¶ Lectio. 9. Sed foꝛſitan talis aliquis ẽ Poſtquam annullauit excu/ ſationem appetitus.hic an/ nullat excuſationem intellectus ſimul appetitus. &t pꝛimo excuſationeʒ recitat.2? ipſam annullat ibi. Sed eius quod eſt. ʒꝰ quia pꝛedicta excu ſatio adhuc poſſet facile defendi.de/ fenſionem illam impꝛobat ibi.. Ad/ huc autem irrationabile. quia ad huc poſſet excuſatio pꝛeſata defen/ di.illam aliam defenſionem extermi nat ibi.. Non tamen ſi uelit. Quin/ to totum ſuum intentum per ſimile cõ firmat ibi. MHon ſoluʒ autem anime Dicit ergo pꝛimo quod foꝛſitan ali/ quis occaſionem dictoꝛum de negli/ gentia:uolens excuſare peccatum ſuũ ⁊ malitiam dicet ſe male ageꝛe ⁊ egiſ ſe pꝛopter ignoꝛantiam que ſequitur negligentiam.quia ipſe naturaliter a pueritia eſt negligens.que negligen/ ingtine Geonon ii Cienaus ent bils clſonoren an ſhirsſmnd 1ag ey iy nte litirearaſt nesfeguct ſeitlaͤihin⸗ fiurſeniſeceo riortoseni Ucerüoperaon —R ſcſunentunmn Pehenonwuen Cndkſonen ſil Einenre⸗ Conclnſoe clſaſenegt gula mMunt Alis binus l Pomnes in lſaus iuntme oleſ komines Plſnrcautn, gun ſust coneſano Muunnetene.. mmoniutinäp nnereanbes Wdhninentin enati ern Gn ſigln opertdi Kiopnumtestiin Meegeremmme fſtunefernränmn CMegonnan nien debeant duellare lles achloſllsg ercere indel⸗ laiuntbene D ninesberebegn boe pidemus tgoniayelenmin ſgreſmeguntn nln — 8 —M enſan: wine idcin wemri nbs:kee s:r eoni n tinin mincöminit de ar eTt d nds. (Proprermn Dernna degigemin per eelgenl Aeſone vnenm fiin Wmne: udiNnd, meglgine imnniſe nigenes! Ni iꝛſumn tüls ali⸗ ℳquam anmllamtert õ monenslecin 1Eund elllun Win mnNa b, 4 Acd. 5 un inn r oelſceend enda5 mubl en nmnmnnre ſe ccin ſeun niunn inſuni⸗ Kntmmſu, nien mmmſe apfin une ſionen NC ninmn h 2 grmmg es um ueß Aps tia tangit intellectũ ⁊ appetitum. Et ideo non eſt ſibi imputandum.nec eſt puniendus ſi male agat vel egit. III. Heinde ibi. Sed eius ꝙ eſt ſtã ex cuſationem ãnullat dicens. ꝙ ipſi ne gligẽtes ſunt cã quod fiant tales.pu/ ta ꝙ negligentes ⁊ ignari. Qð ꝓbat tali rõne circa ſingulas materias.ope ranones frequẽtate faciũt operantes eſſe tales.i.operatoꝛes taliũ quales ipe ſũt.ſed iſti negligẽteſ viuũt ⁊ ope rãtur remiſſe qꝛ operationes remiſſe faciunt eos remiſſos ⁊ operarios re/ miſſarũ operationum. ⁊ per cõſequẽs iſti ſicut ſunt cauſa talium operationũ ſic ſunt cauſa talium diſpoſitionum æ habituum. buius rationis pꝛimo põit concluſionem vt dictuʒ eſt.22 minoꝛẽ ibi. Viuentes. continuando eam cũ concluſione ⁊ dicendo quod iſti ſunt cauſa ſue negligentie viuẽtes remiſſe .i.quia viuunt remiſſe ſicut accidit in alijs hĩtibus.. Eius.n:quod dictum eſt. omines iniuſtos eſſe ipᷣimet ſũt cauſa quia ſunt mala facienteſ.Et eiꝰ quod eſt homines incontinentes eſſe ipſi ſunt cauſa.quia ſunt in potatio/ nibus ⁊? cõmeſſationibus degentes. mala namq; ferre.i. iniuriam inferre pꝛoximo ad iiuſtitiã pertinet ſicut vi/ uere in ebrietatibus ⁊ cõmeſſationi/ bus ad incontinentiam. ʒ. ponit ma/ ioꝛem. d.quod operationes que ſunt circa ſingula operabilia faciunt ta/ les.i.operatoꝛes talium. Qð pꝛobat per experientiam.d.quod hoc mani⸗/ feſtum eſt ex meditationibus ad quã/ cũq; agoniam. videmuſ enim ſi aliqui debeant duellare pꝛimo faciunt natu rales actus illis actibus quos debent exercere in duello quia ſi operantes faciunt bene operatiões ſuas ſicut bo mines bene habituati in talibus. Ex hoc videmus vmuerſaliter in quacũq; agonia vel certamine in quo debẽt ac cipere magnum lucrum vel danum vi tuperium vel laudem. Et ideo cõclu/ dens veritatem iſtam dicit. qð ignora re quod ex ſepe operari circa ſingula operabilia fiant habitus operatiui ſi milium non eſt niſi hbominis pene in ſenſibilis. qꝛ pueris etiam videtur eẽ innata iſta peritia quod ex frequẽtia uſus ⁊ operatiõis redditur omnis bo mo operatiuꝰ ſimilium operationũ.et ſic patet quod excuſatio vbi allegat᷑ negligentia nulla eſt. cum ipſi negligẽ tes fuerint cauſa talis negligẽtie. De inde ibi. Adhuc autem irrationale vnam defenſionem pꝛedicte excuſatio nis impꝛobat. poſſet enĩ aliquis ma lus dicere. Si ego ſum vel fio iniuſtus in uoluntate fio iniuſius.quia quãuis velim habere alienum quod eſt iniu/ ſtum. tñ nolo qð pꝛopter h ĩ me agse neretur iniuſtitia. quamuis enim ueli pecumiam nolo tamen iniuſtitiam. Si mili modo.ſi uolo ſtupꝛum ⁊ delecta tionem que eſt in ſtupꝛo. nolo pꝛo⸗ pter hᷣ fieri incontinens vel intempe ratus. Sed quia volo delectationem nõ pꝛopter bᷣ volo in me malam ⁊ vi tioſam diſpoſitionem. quare ſi fiam in continens vel iniuſtus inuolũtarie fiã æ cum diſplicentia. ¶ Contra b dicit pvᷣs quod iſtud eſt dictum valde irra/ tionabile: quod ſic pꝛobare intendit. Quicunq; operatur non ignoꝛũs illa ex quibus ſcit ſe fieri iniuſtuʒ vel incõ tinentẽ.volũtarie ſe facit iiuſtũ ⁊ ĩcõti nenteʒ. Sed iniuſta faciens operatur illa ex quibus ſcit ſe fieri iniuſtum. vt viſum eſt in parte pꝛecedenti. Et ſimi liter ſtupꝛans.quare iſte quidẽ uolun tarie fiet iniuſtus ⁊ iſte voluntarie in/ continens. Huius rationis ponit pꝛi/ mo coneluſionem cum ſubſtantia mi/ noꝛis dicens. ꝙ irrationale ⁊ falſum eſt dicere aliquem facientem iniuſta: nõ velle eſſe iniuſtum:ideſt ꝙ inuolũ tarie ſu imniuſtum ⁊ ſtupꝛantẽ non vel le incontinẽtem eſſe.2 ponit mino⸗ LIIBRO rẽ cum cõditiõe.q.d. Si maioꝛ ẽ vera oppoſita cõcluſio erit falſa. ⁊ pʒ a. Eſt aũt ſciẽdũ ꝓ euidẽtia maioꝛis qð ipſa tenz in virtute duarũ ꝓpoſitionũ ſupius oñſarũ.pꝛima ẽ ĩ diffinitiõe vo lũtarij.Pictũ ẽ eim ꝙ volũtariũ ẽ cuiꝰ pꝛicipiũ ĩ operante ſciẽte ſingula ĩ ꝗ/ bꝰ ẽ oꝑatõ.totũ aũt iſtud ſũmit᷑ in iſta maiori. ¶ Et ſi h dicat᷑.ꝙ iſtud ẽ ueruzʒ de opõne non de ſequela vel effectu opatiõis. additur alia ꝓpoſitio in ꝑte pᷣcedenti expoſita.ſ.ꝙ cuius pꝛincipia ſunt nobis voluntaria ⁊ ipᷣm eſt nobis voluntariũ:nec excuſatio valet.(Mꝛo pter qð ꝛ. ſciendũ ꝙ hoĩiem velle ali/ quid:contingit dupliciter. pꝛimo mo/ do volendo illud per ſe ſumptuz: ſicut volumus ſanitateʒ ⁊ ſciam ⁊ ſuimilia. Alio modo volendo illud cum alio bo no ſumptum:ſicut pñtis vite incõmo⸗/ da. nolumus quidem per ſe ſumpta. ſed voluimꝰ ea cum vita:magis qᷓ; ca/ rere vita ⁊ incõmoda. Munc igitur in iuſticia ⁊ quecũq; alia malicia vel pec catum non eſt volita vel volũt aria.pꝛi mo modo. quia nullus per ſe peccatuz ut peccatuʒ appetit.Sed ſcòðo mõ oĩs malitia eſt uolũtaria.qꝛ peccans pꝛe elegit actũ malum ſimul cũ peccato.qᷓ carere illo actu ⁊ peccato ¶ Beinde ibi. MHõ tamẽ ſi uelit .Annullat ⁊ ex terminat aliaʒ defenſionẽ pꝛedicte ex cuſationiſ.poſſet enĩ aliquis malꝰ ho/ mo dicere ſicut uolũtarie quieſcẽs poſ ſum uoluntarie ſtatim moueri:⁊ volũ/ tarie currens poſſum voluntarie quie ſcere.ſic ſi uoluntarie ſum malus:ſtatĩ voluntarie poſſum eſſe bonus:ſed hoc eſt falſuʒ. dicet iſte.qꝛ ego experioꝛ ꝙ ſtatim pꝛo nunc uellem eſſe bonus et optimus homo.⁊ tamen non ſuʒ. qua re non videtur veruʒ illud.ex quo ſeꝗ tur.ſ. quod voluntarie ſim malus.Ad ; dicit pᷣs quod malus exiſtens non ſtatim quieſcit a malitia ſua. dato qdᷣ velit qꝛ nec eſt intelligendũ. quod eo/ deʒ modo per omnia fit nũc malus vo luntarie.⁊ a pꝛincipio ſit factus malꝰ voluntarie. quoniam a pꝛincipio futti eius poteſtate eſſe vel non eſſe malũꝗ. ſed pꝛo nũc non eſt ita poſtquã factus eſt malus.ſicut patet per exemplum illo qui a pꝛincipio potuit non egrona re: tamen poſtqᷓ; egrotat nõ poteſt nõ egrotare.ſimili modo de illo qui pꝛoij cit lapideʒ. ⁊ patet littera.¶ SDeinde ibi.Mon ſolum aũt anime. Zotum intentũ ſuum per ſimile cõfirmat.ſ.ꝙ oĩs aĩe malicia moꝛalis ſit voluntaria ⁊ accipit ſimilitudinem a malitijs coꝛ poꝛis.⁊ intendit duas diuiſiones ma litiarum coꝛpoꝛis.vnam quod alique ſunt voluntarie ⁊ alique inuoluntarie aliam quod alique earum increpãtur alique vero non increpãtur. modo cõ parando membꝛa diuiſionum inter ſe accipit iſtam pꝛopoſitionezʒ. quod nul la coꝛpoꝛis malitia inuoluntaria in/ crepatur. ⁊ quod omniſ voluntaria in cre patur Et ſic declarat eazʒ valde cla re in littera. Et patet &t ex iſta inten dit aliam pꝛopoſitionem vniuerſalio/ rem.d.quod ſi ſic eſt in omnibus mali tijs alijs ſicut in iſtis. conſequens eſt quod omnis malitia incre pabilis ẽ vo luntaria.Sed omnis moꝛalis malitia eſt increpabilis.ergo omnis moꝛalis malitia eſt voluntaria. ãnullauit excuſationeʒ appe titus per ſe ⁊ appentus ⁊ in tellectꝰſimul. hic ãnullat excuſanonẽ intellectꝰ. pꝛĩio auteʒ excuſationem re citat.2 impꝛobat ibi.. St quidem igi tur ſibi]. ʒ: pꝛo parte excuſi antium re plicat ibi.. Si autem nullus ſibi tam 4* excuſationem exterminat ibi.. Si utiq; h ſunt vera. Dicit ergo pꝛimo. quod ſi aliquis dicat quod ipſe nõ pec cat voluntarie ⁊ pꝛobet h̊ tali ratione quia quicunq; dommatur ðſiderio bo ni:dominatur enam apparenne boni cum omnes deſiderent apparens bo/ nuʒ. Sed nullus dñatur apparẽtie bo ni:ſʒ vmicuiq; videt᷑ finis eẽ talis qua - ¶ Cectio. x. M — antẽ gs dicat.] Poſtquaʒz ſetihe eleb cnſonntti odfanr en ſeguens operi ſtcenun 0 Poniti. nu Appmen geſchnpoiam losdeicerarn gäün 1ponn ra fal storſcnnsdin⸗ bto Cendeh. ſſporeraii⸗ enſergrr. Claramerues ieſbckrdoma tefniotchsre ANibtwlonera tln eypetit lofimns rltals⸗ ivenſigponrer Nlemninn gpualt liiſoſtinirt ſGogtuercprin ltnsderanmin Ninsfrlumeri Ggriorneinnana ſegin indatie⸗ Atſhitainäsde ſttiſtmirime Gnnutngeierid rſſit ſien ſeſtteaſtin,e aſanirferng Eſe eraſaent in glenchn i ud nulelnit⸗ lllctineſe on⸗ Petantir Nm e; linſ n è”ZMZWU um erſimietähn min Wealsſune 1imiümainena niß endit us unſn 1eeen mmet iice Wiee. NNNNrdän N o endaie rim einnz r Eſc aL ma Etgndi n opoſtolennini waſiſcetinnnin ſurm its. Mſen S maiinanndepati Sed oMnis Moelis abilis. ng Wns Dmunara. (Ctox. mi gdien. GidNn Oicrin na we pTmmm. dcinuluc Zinetlil luin bi Peumemin di Siumnlu, couſanonen wi! lis et ipe eſt: b eſt quał finis conuenit et conſonat diſpoſitiõi eius.quare nul lus dñatur deſiderio boni.nec per con ſequens operationibus conſequẽtibꝰ deſiderium. ¶ Huius rationis pꝛimo ponit pᷣtutẽ maioꝛis.ſ.ꝙ oẽs deſiderãt apparenſ ad qᷓ; ſequitur.ꝙ qui dñatur deſiderio dñatur ⁊ apparentie.poſtq; nullus deſiderat niſi qð apparet deſi/ derãdum. 2 ponit minoꝛẽ cum ſuap batione.d.ꝙ ſantaſie.i. apparẽtie fi/ batio ¶ Geinde ibil Siquidem igitur nis non ſumnd dñi. Et patet eius pꝛo ſibi banc excuſatiõem impꝛobat. intẽ dens ſic arguere. Quicũq; eſt ſibi ip̃i cauſa voluntaria eẽndi talem vel tal?= ipᷣe ſibi eſt voluntaria cauſa apparen/ tie finis:talis vel talis: ſed vnuſquiſq; eſt ſibi voluntaria cauſa eẽndi talẽ vel talem. ergo eſt ſibi cauſa apparẽtie ta lis finis vel talis¶ Huiuſ rationis ma ioꝛem ſupponit ex dicto aduerſarioꝛũ dicentium.ꝙ qualis eſt vnuſqſq; talis ⁊ finis ſibi videt᷑.¶ inoꝛẽ vero po nit p̊ que habet euidentiã ex dictis in ſcòo.quia ex opationibus generantur habitus ⁊ ex opationibus voluntarijs habitus voluntaꝛij. uiuſcũq; enĩ pꝛĩ cipia ſunt voluntaria ⁊ ipᷣm eſt volun di talem vel talem fᷣm habitum. ( Kõ III. le operandi vel faciẽdi. Hinus argu menti ponit pꝛimo concluſiõem.2 mi noꝛem ibil Sed ꝓꝑter ignoꝛãtiam patet.ʒ: huius minoꝛis cõfirmatiõem ibi Quẽadmodum viſum :d.ꝙ quem admodũ opoꝛtet viſum boni innaſci. tariũ. Et ideo vnuſqſq; ſibi cã ſequẽter infeꝛt cõcluſiõeʒ. ð.ꝙ ipᷣe qui eſt ſibi cauſa talis habitus eſt ſibi cau ſa taliſ fantaſie.i.apparẽtie.Et ſic pʒ ꝙ maioꝛ pꝛedicte obiectionis excuſati ue falſa fuit ¶ Seinde ibi. Si aũt nul lus ſibi cauſa eius ꝙ eſt Pro pte ex/ cuſantiũ replicat.d.qꝙ ſi aliquis dixe⸗ rit ⁊ ita excuſauerit peccatũ ſunʒ vt ſe quitur. dicendo ꝙ nullus eſt ſibi volun taria cauſa malefaciẽdi. ⁊ arguit ita. Mullus qui male operat᷑ ꝓpter finis ignoꝛantiã:⁊ ꝓpter deſideriũ non ſpõ taneum eſt ſibi cauſa voluntaria male operãdi.Sed oĩis male operans. ope ratur ꝓpter finis ignoꝛãtiam ĩuolũta⸗/ riam ⁊ deſiderium non ſpontaneum. quare nuillus ẽ ſibi cauſa volũtaria ma quo habens viſum bene iudicat ⁊ vᷣm bonum:verum iudicium deſiderat illõ qð eſt in ſe bonuz:diſcernẽs inter pul chꝛum ⁊ turpe:ſic etiam opoꝛtet ina ſci bonum viſum intellectus pꝛactici: quo bene ⁊ vere iudicet vnuſquiſq; fi nem verum ⁊ bonum. et m ulud ve/ rum iudicium deſideret finem veruz ⁊ bonum:⁊ ille cui b eſt iudicium veruz bene innatum eſt: babet bonam nati/ uitatem ⁊ eſt bene natus. Quod ap/ paret.quia ille cni bonum maximũ ⁊ optimũ:et ꝙ nulli eſt poſſibile ab alio accipere vł addiſcere:ſed quale inna ſcitur eſt in ſua natiuitate cõſequenter eſt optime natus:⁊ eius natiuitas eſt per naturam perfecta ⁊ optima nati/ uitas:ſed ille cui tale iudicium et tale deſiderium innaſcitur eſt huiuſmõi:qꝛ ſibi innaſcitur maximũ et optimũ bo⸗ num ſcʒ buiuſmõi iudicium qð eſt can ſa oim bonoꝛum actuum et ſequentiuzʒz babituum. quare ille eſt opuime natus et eius natiuitas eſt optima. Huius ra tionis ponit ſolam minoꝛem. ¶ Se⸗/ inde ibil Si vtiq; hᷣ ſint vera Pꝛedi/ ctam excuſationem exterminat. oſten dens pꝛimo.ꝙ malicia et virt ſunt pi ter voluntarie vel innolũtarie. Scõo ꝙ malicia eſt voluntaria ſicut virtus ibiſ Sum vtiq; fims. e pꝛimo intendit ſic arguere. Quecunq; ſimiliter ſe ha⸗ bent ad innaſci et non innaſci quãtuʒ ad iudicium et deſiderium finis et eo rum que ſunt ad finem: ſimiliter ſe ha bent ad eſſe voluntarium et innolunta rium. Hoc apparet quia ex habitudi/ ne ad iſta dicuntur cetera volũtaria vł inuoluntaria etiam m aduerſarios. Sʒ virtꝰ et malicia ſimiliter ſe hñt ad pdicta.quare virtꝰ et malicia ſimiliter ſe hñt ad eẽ volũtariũ et iuolũtarium. LCIBRO ¶ Muius rõnis.pꝛimo ponit concluſio nem ſub interrogatiõæ dicens.Si pꝛe dicta verba peccatoꝛum excuſatoꝛia ſunt vera:quid vel quãtũ.quare virtꝰ ẽ magis volũtariũ bonũ qᷓ; malicia vo/ luntarium malũ.q.d. ꝙ mihil. 2: ſub/ dit minoꝛẽ dicens. ꝙ ambobus ſcilicʒ hoĩ bono ⁊ hoĩ malo ⁊ virtuti et mali/ cie ſiłr ⁊ pariter finiſ nõ eſt eis inna/ tus vel ſimiłr et piter finis ẽ eis inna tus qualitercũq; eis videat᷑ ⁊ adiace/ at eis ⁊ diſpõni eoꝛum. Et iterum ſi/ militer ⁊ pariter reliqua que ſunt ad finem operãtur ambo referentes ſin/ guli ad finem hñt opationes ſuas na- turaliter vel nõ naturałr eis viſum. Et iſtud apparet ex dictis eoꝛuʒ. qꝛ dicũt ꝙ natura ⁊ natiuitas facit hac differẽ⸗ tiam inter homies dando vni bonaʒ ⁊ alteri malaà diſpõnem a pꝛincipio. ma loꝛem vero ſupponit. vt dictum eſt ex aduerſarioꝛũ conceſſiõe.¶ Seinde ibi LSum vtiq; ſi ſibi J. ꝓbat. ꝙ malicia ẽ voluntaria ſicut virtus:⁊ ibi deſtituit fundamẽtum alterius ptis.pᷣmittit aũt vnã ſuppõnem per eos cõceſſam.ſ.q ſiue finis nõ ſit naturalis cuilibʒ ideſt ſiue finis nõ naturaliter appareat cui libet:ſed finis qui eſt apud ipᷣm.i.ſi fi nis appareat cuilibet ſᷣm modum ha/ bitus volũtarij qui eſt apud ipᷣm:quia fuit a pꝛincipio in eius ptate ſiue fi/ nis ſit naturalis.i.naturaliter appa⸗/ rens cuilibet naturałr. tamen quocũq; iſtoꝛum dato adhuc cõceditur: ꝙ virtꝰ ſit quid volũtarium:quia ſtudioſus hõ reliqua ꝓpter finẽ operado:opat᷑volũ tarie.et per cõſequẽs virtus volũtarie generata dicit᷑ volũtaria. et h cõſequẽ ter infert concluſiõem:qᷓ; intẽdit pꝛin cipaliter.ꝙ malicia erit volũtaria qᷓ; ꝓ bat ibil Similiter enĩ et malo Inten/ dens ſic arguere. Quecũq; ſimiliter ſe habẽt ad operationes que ſunt ꝓpter finem et ad ipᷣm finem:ſi vnũ eſt volũ tarium et reliquum:qꝛ ſi detur oppoſi tum.ſ.ꝙ vnum ſe habeat volũtarie et reliquũ inuolũtarie. ſequitur ſtatim ꝙ non ſikr ſe habent ad p̃dicta: ſed vir- tus et malicia ſimiliter ſe habent ad pᷣ dicta et virtus eſt volũtaria.vt per eoſ conceditur. quare malicia erit volũta. ria¶ Huius rõnis ſupponẽdo maio/ reʒ ponit pꝛimo minoꝛẽc.d.ꝙ ei qð eſt malum:ſicut ei qð eſt bonum ſimiliter et piter exiſtit illud ꝙ pꝛopter ipᷣm.i. per ſe eſſe in opationibuſ et in fine.ſi cut enĩ vna operatio eſt per ſe bona et vnus finis per ſe bonus:ſic alia opera tio erit per ſe mala: et finis per ſe ma lus. In eodem eniʒ genere vel modo pſeitatis.hᷣ ſũt per ſe bona et illa per ſe mala.Et quẽadmodum per eos di / citur et conceditur virtus ẽ volũtaria: quia ſumus condñi habituũ. vt viſum eſt ſupꝛa li.2.: quia natura virtutẽ in/ choat:ſed aſſuefactio ꝑficit. Et etiam nos exiſtentes tales vel tales: talẽ vł talem finem nobis pꝛeſtituimus fᷣm ꝙ conuenit diſpõni noſtre. quare mali⸗/ cie erunt et voluntarie.vt infert in cõ/ cluſione medium tangendo. ꝙ ſimili/ ter ſe habent ſupple virtus et malicia ad eſſe voluntaria. et ſic patet. ꝙ illa diſpoſitio pꝛopter qᷓ; finis apparet ho mini talis non eſt ſimpliciter natura/ lis:ſed volũtaria⁊ cõſuetudinalis.Et in h deſtituit᷑ füdamẽtũ eoꝛuʒ ꝗ cont ĩuenire rões ad excuſadaſ excuſatiões in peccatis ¶ Seinde ibil Cõiter qui/ deʒz igitur Zicta de virtute epylogat ⁊ pꝛimo illa dicta recitat. Scðòo habi/ tum ⁊ operationem penes vnum illo rum comparat ibi Mon ſimiliter au/ tem Zercio.dictis dicenda continu/ at ibil Reſũmentes vtiq;]. Epylogat ergo pꝛimo illa que dicta ſunt de vir/ tute. ⁊ h̊ reduci poſſunt ad ſex cõpara tiones eius. poteſt enim compari ad ſubiectum.⁊ ſic dictum eſt. ꝙ eſt habi tus qui eſt genus virtutis: ⁊ ad debi/ tum operandi.⁊ ſic dictum eſt. ꝙ me/ dietas.vt viſuʒ eſt in ſcoo. Et eſt diffe rẽtia pᷣtuũ:et põt cõparari ad genera tõeʒz. Et ſic dictũ ẽ. ꝙ generat ex ope⸗ ratiõibꝰ:et ad opatiõeʒ.et ſic dcm̃ ẽ.q toperamn iun . aach gint wiunmn ſeiommagſi nint⸗ oltmn mngniſt . atins anh lirinſcn Brindti Greprichnn⸗ Ganſinuſne immnmiin ſ n lenonsnan ntinrinnt feſcliinmn dininneſtnün binoltanispen ſtincene infn iminre ranni Aoifayni iprhurl Puſarinneyn Hopreanemin ſnegimdnesn ſnni iid wun: Giuben erüpbm. hin inifan Haninnasricnn. enuugn, cköugmi⸗ Crgii ctüin tihien Mamterſtin Apinkiere. Naii emnm renimi nßiwlingi nüfin nopii itiminin i neleidnn niiin. (A Cafimänidin Arr iin . ii . meigeini mmiagfunn meernbainin Sekichn vſe Mirgint Emidin S N1ini ILE ian Remnes talesfeluisi En bs rii raſpin wire. El aAwiNEZ. NüiI Nedum tangenfi eniugennua Aumtaria. atir ; oter ins non el ſnioin iu iriat cienine Dente inn , ”õ vermonen wum 1pAN. õõ eümenntsn n di.Nrinin virtus operatur talia ex qualibus ge- neratur vel ad cauſam. Et ſic dictuʒ ẽ ꝙſunt voluntarie: vel ad regulam. ſic dictum eſt ꝙ ſunt ſecũduzʒ rationem 4 — ibi Mon ſiłr autẽ] Penes e voluntariũ cõpat hitum ⁊ opatio/ nem. d. ꝙ nõ ſiłr ſunt volũtarie opatio nes ⁊ bitus.qm̃ opationum ſumus dñi a pꝛincipio vſq; in finẽ. dũ tñ non ſu/ mus ignoꝛãtes circũſtãtias in quibus ſunt opatiões.vt dictum eſt ſupꝛa.ſed ſumus ſcientes ſingulas circũſtantias hituum nõ tamẽ ſum dñi niſi a pꝛinci pio. ⁊ quo ad pꝛincipiũ opatiões ꝗq/ III. dem poſſumus incipere vel nõ incipe re. Et in medio poſſumꝰ eas cõtinua/ re vel nõ cõtinuare ⁊ in fine totaliter dimittere vł nõ totaliter dimittere. ha bitus tamẽ a pꝛincipio poſſumuſ ſic vł ſic incipere. in fine tamẽ nõ poſſumus dimittere. vt dictũ eſt ſupꝛa. ¶ Adie- ctio etiã vł augmẽtũ hĩtuũ ſʒ additam̃ ta ſingula:vel ſʒʒ ptes ſingłas ẽ nobis ignota ſicut ẽ in egritudibꝰ qᷓ generãt᷑ in coꝛpoꝛe antequã innoteſcãt homini Et ſicut egritudines nõ poſſunt ſtatiʒ dimitti quãdo volumꝰ:ſic nec hĩtus vi cioſi.tñ quia habitib vtimur vel ſic:vł non ſic: quãdo volumus. iðo dicuntur volũtarij: pᷣter h̊ ꝙ generantur volũta rie¶ Deinde ibil Reſümentes vtiq; ] Continuat dictis dicẽda.d.qꝙ reſũmen teſ de vnaquaq; virtute ĩ ſpãli.dicemꝰ quid eſt: q;tuʒ ad genus pᷣdicamẽtum circa qualia:quãtũ ad genꝰ obiectũ c qualiter ſe bñt ad obiecta q;tum ad modum: ⁊ quot ſũt q;tum ad numeruʒ t pꝛimo de foꝛtitudine. v euidentiã pꝛedictoꝛũ ſunt quatuoꝛ inquirẽda.pꝛimum. vtnttrum bomo fiat malus iuolũ tarie ꝓpter ignoꝛãtiaʒ. Scoõm vtꝝ fiat malł ĩiuolũtarie pp ĩpotẽtiã. erciuʒ vtrũ fiat mal iuolũtarie ꝓpter ↄcupi ſcẽtiã v natiuitatẽ. quartuʒ vtrũ rema neat malus inuoluntarie poſt acquiſi⸗ tam malitiam — Queſtio. 22. – xAE pꝛimo ar guif. ꝙ bomo fiat malus ĩuolütarie ꝓpter igno rãtiam:quia quicũq; carens notitia neceſſaria ad acquiſitiõem vir tutis ⁊ declinatiõem malicie neceſſa/ rio ⁊ inuolũtarie erit malus ⁊ carebit virtute: ſed hõ vt in pluribus caret ta/ li notitia.quare neceſſario ⁊ inuolũta/ rie erit malus ⁊ carebit virtute. Mi noꝛ pbat᷑ ꝑ theologiã ⁊ philoſophiã quadꝛupliciter. Hã notitia eſt hoĩ ne ceſſaria pꝛo acquirẽda virtute ⁊ decli nãda malicia.ſ.noticia opationis bu/ mane:finis bumani:ſtatus bumani:⁊ poteſtatis bumane. Ignoꝛantia nãq; opatõis bumane:vel finis hbumani cãt inuoluntarium. vt ſupra viſum eſt. Js noꝛantia etiam actus bumani pꝛohi/ bet lahboꝛare pꝛo virtute:ſi eniʒ hbomo neſcit quãdo eſt bonus: ⁊ quando eſi malus:nũquã conabitur declinare ma liciã ⁊ pꝛocurare virtutem. Simili mo do ignoꝛantia poteſtatis humane: tol lit omnem conatum hominis ad virtu tez:ſi enim bomo neſcit an ſit in eius poteſtate eſſe bonum vel eſſe malum. nũquã conſiliabuur an debeat ad hoc vel ad iullud ire nec ſeipᷣm hoꝛtabit᷑ ad bonum. Omnis eni exboꝛtatio ſuppo nit poteſtatem in eo cui fit expoꝛtatio ot dicit᷑ in textu:ſed homo caret de cõi lege quadruplici noticia. vt ptz de ſin gulis. De ignoꝛũtia eni oꝑationis hu mane tãquã cauſa peccati. dicii Apo/ ſtolus. Ego aũt carnalis ſum venũda/ tus ſub peccato.ꝙ enĩ operoꝛ non in/ telligo.non enĩ ꝙ volo bonum b ago: ſed ꝙ odi malum illud facio. ad Ro. 7. ca. ¶ Hoc idem babet᷑ per Ariſtote. dicẽtez. ꝙ homiĩes qᷓ;uis ſoꝛtes:tamen quia carnales:habent ſenſus doloꝛuʒz ⁊ paſſionum.j.li.4.ca. de foꝛtitudine Itẽ infra libꝛo ſeptimo dicit.q paſ ſio abſoꝛbet ⁊ ligat rationem contra noticiam operationum ¶ Se ignoꝛan tia finis dicit Apoſtolus.Qò ꝗd oꝛe/ mus ſicut opoꝛtet neſcimus. Ad Ro. 3. Conſtat aũt. ꝙ oꝛam nobis finem. IIBRO quare illum ignoꝛamus.¶ Item ſalo/ mon dicit.neſcit hõ finem ſuuʒ. Eccł. 9. ca. hᷣ idẽ habetur per phᷣm dicẽtem ꝙ hoi ſtudioſo apparet eſſe finis illud ꝙ per naturã eſt finiſ.quare nulli ante acquiſitiõeʒ virtutis per quã fit ſtudio ſus ⁊ bonus apparebit verus finis. BSe ignoꝛãtia ſtatus humani dicit ſa omon:qꝛ neſcit homo.vtrũ amoꝛe vel odio dignus ſit.Eccł.9.ꝙ idẽ eſt ac ſi dixiſſet.vtrum bonus vel mal ſit:quia bonus amoꝛe ⁊ malus odio dignus ẽ pᷣ idem habet᷑ per phᷣm dicẽteʒ in f ine hbuius. ꝙ adiectio hituuʒ eſt generatio vel augmentũ non eſt nobis cognita. nec per cõſequẽs: hitus qui eſt boni⸗/ tas vel malicia. Se ignoꝛantia ptãtis hũane ſicut de cauſa malicie ⁊ beſtia/ litatis.Dieo ergo pꝛimo.qꝙ homo exi ſtens in honoꝛe:hᷣ eſt in ptãte ⁊ liber tate nõ intellexit:⁊ ideo cõpatus ẽ iu mẽtis inſipiẽtibus ⁊ factus eſt ſiłis il lis.h̊ idem apparet per phᷣm qui ꝓba re nititur hoĩs ptãtẽ cõtra negãtes eã in hoc capło.Et ſic oñſa eſt ignoꝛãtia quadruplicis noticie neceſſarie ꝓ ha/ bẽda virtute ⁊ declinãda malicia. Sʒ in oppoſitũ huius cõcluſiõis eſt deter⸗ minatio phi.dð.ꝙ pꝛo acquirẽda vir⸗/ tute ⁊ declinãda malicia tria neceſſa/ ria preſupponũtur in oĩ hoĩe.Et quar tum in aliquibꝰ ſcʒ natura ydonea: li⸗ bertas ſufficiẽs: educatio non mala. a liquãdo vero doctrina ſana.¶ Matura quidẽ ydonea que ſit capax pꝛincipio rũ moꝛaliũ:ſic ꝙ bomo per ſe cũcta fa cienda itelligat:vel intelligentẽ audi, at:qꝛ ſi neutꝝ exiſtat hoĩ:talis erit vir inutilis.vt ſupꝛa li.jᷣ libertas ãt ſuffi/ ciens.p quã homo poſſit ciuiliter viue re ⁊ humana opera experiri. hoc eniʒ eſt neceſſarium pꝛo noticia virtutũ. vt ſupꝛa in pꝛohemio. Educatio vero nõ mala: qꝛ ſic poſſʒ nutriri ⁊ educari pu er ꝙ anteq; pubuiſſet ⁊ vſum plenum rõnis haberet:eſſet male hituatꝰ: ſicut accidit in pueris iudeoꝛum qui educã tur in odio xp̃i ⁊ xpᷣianoꝝ ⁊ ſepe acci⸗ dit in ſpurijs qui cõiter educant᷑ male quare ſunt cõiter mali:bᷣ etiam accidit in puellis raptis que violenter coꝛrũ/ punt᷑ ⁊ meretricule anteq; pubeſcant efficiũt. ¶ Soctrina vero eſt neceſſaria pꝛo hijs qui per ſe nõ poſſent pꝛinci/ pia moꝛalium capere:quibus non ſuf/ ficit ꝓpꝛia exper emtia Ubis at ſup. poſitis dico.ꝙ nullus homo fit malus inuolũtarie ꝓpter ignoꝛãtiã.qð pbo. qꝛ nulluſ potẽs ſufficiẽter pꝛicipia mo ralia cognoſcere ⁊ ſufficienter ad op applicare fit iuoluntarie malus ppter ignoꝛãtiam:qꝛ vel habebit iſtã notici/ am vel oppoſuã ignoꝛãtiam: ſi noticia nõ ergo ꝓpter ignoꝛãtiam fiet malus ſi ignoꝛãtiã tũc ipᷣa erit volũtaria.poſt qᷓ; poterat nõ ignoꝛare ⁊ talis nõ cau ſat inuolũtariũ.vt ſupꝛa viſum eſt.ſed oĩs homo pᷣdictis quatuoꝛ ſuppõnibꝰ factis põt ſufficienter pꝛincipia moꝛa/ liũ cognoſcere ⁊ ad opus applicare. vt patet ex ipᷣis ſuppoſitiombꝰ. quare nullꝰhõ fit malł iuolũtarie ꝓpter igno rãtiam. ¶ Sicẽdũ ergo ad illud.ꝙ obij cit᷑.ꝙ nullus caret noticia pᷣdictis qua tuoꝛ ſuppoſitis.Ad illud ꝙ dicit᷑ de ig noꝛãtia oꝑationis humane.icẽdum ꝙ paulus loquitur in perſona bomis „ S& „ 2% . . icõtinẽtis.q;uis ipᷣe nõ eſſet incõtinss Incõtinẽs ãt ĩtelligit cõſiliatiue ⁊ aa petit electiue illõ qð eſt operdum:ſʒ nõ operat᷑iſtud. opatur ãt aliud.ꝙ nee itelligit cõſiliatiue: nec appent elecii ne ⁊ hoc mõ dicit ſe ñ ĩtelligere illud ꝙ opatur:nõ tamẽ negat ſe intellige re illð ꝙ eſt opandũ ⁊ iſtud ſufficeret ad eſſe Pon Ageſſneen dð. ꝙ paf ſio non ligat nec obſoꝛbet rõnem niſi qꝛ voluntas pꝛius conſentit motui pai ſionis. Cuius ſignum eſt.ꝙ vnus incõ tinens ligabitur ex minoꝛi paſſione:⁊ vnus continens non ligabitur ex maio ri.quare illa ligatio eſt voluntaria. ⁊ per conſequens non cauſat inuolunta rium. ¶ Ad illud de ignoꝛantia finis dicendum. ꝙ Apoſtolus loquitur de hijs que dãtur nobis a deo.de quibus 4 unhirntn toonone 1 tclini:not Bir inss chn/ 4 nao. nftomniſn = =— ☛b ſnnqnpernn ſinmsn⸗ mnmibſennn — S= S= cmriümorwpt⸗ ignnnn uimnngumn iß tenenriitl Cbnnbeum immatedie⸗ Gfmanedd e Wcrimenäneumn Pommimsarrit Uooperereenm Duingtocemms marum miun alin oocſemn ſugeaclisdgan nbubiti unnirel nenolnenantſon Gecinueinenn ltnenau oel o Silla i Tenme encn fumeſanben⸗ Atnnnein kagortrinrher bititiml Cernnäniri ſelgofeiring ußiutninnn ſnltinakrnfn efnii, iskiime nctntier o Wislän mtinn ⸗ KeeNMrö Wmde 47 bini ſakugin eS merem hzi tmne ie ri n Misſiftinn eeret ſſcnnt reſtiienenn mnu elbabedit ppolri gnoꝛinn: ppeer gooränant müiteri Wün aAn eet ii AErü.urenin: nd zaas mmi hüſfcenter Ninnn Giet Wan 6½ eteris ininnd do fu würe e ürdilu ” pns Balligit opatons ne s iir in Kiu uis e oeſain z i nelligit cillin ciue lo go eſtopen timd Nanr in ain cchrune nec 1 K Nönuſeſinke ao mni regnin n ignnaciei . ℳ MWNH um n CAs i . etiam babemus notitiã ſolum a deo. ¶ Ad ſalomonẽ dð. ꝙ loquitur de fine ot eſt vltimũ:nõ vt eſt optimũ:qꝛ ibiſũ mitur finis cõiter indifferenter ad bonos ⁊ malos. ( Ad phᷣm dicen/ dum. ꝙ hominẽ ſtudioſum vocat nõ ſo lum illum qui per multum exercitium eſt habituatus in bonis moꝛibus: ſed etiam omnẽ hoĩem innocentẽ ⁊ rõne naturali non coꝛrupta vtentem: ⁊ ta/ lis eſt quicunq; a pꝛincipio ſi voluerit pꝛedictis quatuoꝛ ſuppoſitis.¶ Ad il lud vero de ignoꝛãtia ſtatus hũani do ꝙ ſalomon loquitur de dignitate odij vel amoꝛis que habetur per caritateʒ infuſam a deo ⁊ per eius pꝛiuationeʒ non intendit autem loqui de habuidb* humanitus acquiſitis: qꝛ in habitu vir tuoſo per exercitiũ acquiſito bene ſtat pꝛiuatio caritatis:qꝛ illa pditur p vni cum actum malum: non tamẽ habitus acquiſt itus. ¶ Ad phᷣm dicendũ.ꝙ lo/ quitur de adiectione ptis ad partem ſen gradus ad graduz: ̃m ꝙ reddit to tum babitũ tantũ vel tantũ. ⁊ per con ſequens intendit ſolum negare notici⸗ am de quãtitate intentionis habitus. Et iſta noticia nõ eſt hoĩ neceſſaria p virtute.¶ Ad illud de ignoꝛãtia pote/ ſtatis humane.dicendum.q homo qui peccauit cum eſſet in bonoꝛe poteſtaᷣ ad bonum ⁊ in honoꝛe innocẽtie non intellexit:tamẽ intelligere potuit ſibi ſalubꝛia:ſed noluit intelligere vt bene ageret.vt dicit᷑ in alio p( p¶ Ad pbᷣʒʒ di cenduz. ꝙ ipe ꝓbat iſtam poteſtatẽ nõ quia eſſʒ ignota homi non male diſpo ſito:ſed homĩ male diſpoſito.ſicut pꝛo bat ꝗ?methapbiſice.pꝛincipia pꝛima que ſatis ſunt hboĩ nota. Et iõ dicit bᷣꝙ ignoꝛare quoniã ex operari circa ſin/ gula 'm habitus fiunt: pene inſenſibi lis eſt. ſicut fuit expoſitum legẽdo Faʒ — (Aueſtio.2. E 2· arguit᷑.ꝙ bomo fiat m X lus innolũtarie ꝓpter impotẽ tã. ¶Maimo quonid quicũq; babet impotẽti faciendi bonũ qð fa/ cere vult ⁊ reſiſtendi malo cui reſiſte/ re vult ⁊ ſtãdi in bono ĩ quo ſtare vult fit malus inuolutarie ꝓpter impotẽtiã ſic eſt de homĩe vt in pluribꝰ.quare fit malus inuolũtarie ꝓpter impotentiã Aſſapta pꝛobãtur q;tum ad ſingula Apoſtoł eni dicit de inpotẽtia faciẽ di bonũ.Non ei ꝙ volo bonũ.hoc fa/ cio. ad Roma. 7. certũ ẽ aũt ꝙ nõ ſtat ex defectu volũtatis poſtquã vult. ſtat ergo ex defectu ptãtis. Ariſt. etiam di cit ſupꝛa in fine pꝛimi. ꝙ quẽadmodũ diſſolute coꝛpis pticule hoĩm diligẽtiũ monuere eas in ptem dextrã. pꝛaue fe/⸗ runt᷑ in ptem ſiniſtrã:ſic eſt in aia:tam in coꝛpibꝰ manifeſte videmꝰ illud qò puerſe mouetur. in aĩa vero nõ viomꝰ* ergo ſicut coꝛpꝰ inuolũtarie aliqñ fert pꝛaue ſic ⁊ aĩa.Et hoc ex ipotẽtia p/ ueniẽdi ad bonuʒz ad qð nitit᷑ puenire Ari. aũt in pluribꝰ locis dicit incõtinẽ tẽ vinci a paſſiõe mala. cõſtat ãt ꝙ nul lus qui vincit᷑ pt victoꝛi reſiſtẽ ⁊ ꝙ oĩs qui vincit᷑ inuolũtarie vincit᷑. quare in cõtinẽs fiet malꝰ ⁊ ĩtꝑatus ĩuolũtarie ex ĩpotẽtia reſiſtendi malo.puta paſ⸗ ſiõi male ¶ Ari. etiã dicit h ꝙ malo ha bitu acquiſito nõ ſtatim ille malꝰ pote rit quieſcere a malicia ⁊ fieri bonus. Ex quo arguit᷑ ſic.quacũq;ʒ virtute ali quid mouet᷑ ad terminũ: eadẽ virtute geſcit in illo termino. ita qꝙ ſi nãlr mo uet᷑: nãliter quieſcit:ſi violenter violen ter:ſi volũtarie volũtarie.ſicut patʒ in ducẽdo in oibus:ſed iſte male hituat quieſcit in malo habitu ĩuolũtarie. ſup poſito. ꝙ nollet eſſe malłꝰ.quare pꝛius fuit motus iuoluntarie ad illũ malũ ha bitum. quare ex ĩpotentia: nõ ex volun tate factꝰ eſt malłꝰ¶ SBe ipotẽtia vᷣo re ſiſtẽdi malo. dicit apoſtolus vbi ſupꝛa qð nolo malũ hᷣ ego operoꝛ.quare vo⸗/ luntarie vł inuolũtarie agendo malũ: fiet malus ex impotentia reſ iſtendi. Be impotentia vero ſtandi in bo/ no dicit ſapiens. qꝙ ſepties in die ca/ dit iuſtus caſu ſcilicet peccati ⁊ intel lgit᷑ quolibet die. Conſtat autẽ ꝙ iu⸗ IIBRO ſtuſ homo qui eſt bone voluntatis non peccat ſepties in die ex volũtate. qua re ex ĩpotẽtia ſtãdi.¶ Ari.ãt cõſciꝰ ſibi ð hac ĩpotẽtia dicit.ꝙ humana vita ne ceſſario indiget requie ⁊ remiſſiõe vi ⸗/ te que maxie fit in ludo circa quẽ po/ ſuit virtutẽ eutrapelie. vt ſupꝛa li.2 t j. in. ? quare videt᷑ ꝙ homo vt in plu ribus ſit impotens pꝛo acquirẽda stu te ⁊ vitãda malicia. ⁊ arguit᷑ pꝛinci/ paliter ſic.quicquid fit in hoĩs volũta rie fit ex hoĩs ptãte.qð patet: qꝛ volũ tarium eſt:cunus pꝛincipiũ ẽ in ipᷣo ho mine operãte.vt dictum eſt ſupꝛa. ſed bonitas ⁊ malicia non fiunt ex homĩs ptãte.ergo non fiunt in hoĩe ex homĩs volũtate.Minoꝛ patet per apoſtoluʒ dicentẽ.ꝙ non eſt volẽtis neq; curreni᷑ ſed miſerentis eſt dei. ad Rom. 9. ¶ Iẽ Aug'. in li. de gra. ⁊ li.arbitrio. Cooperãdo in nobis deus pficit ꝙ o⸗ perando incipit: qꝛ ipᷣe:vt velimꝰopa tur incipiens:ꝙ volẽtibus cooperatur pſiciens.vt igitur velimus opatur. cuʒ aut volumꝰ⁊ ſic volumꝰvt pficiamꝰ:no bis cooperatur: tamẽ ſine illo vel ope rante vt velimꝰ:vel cooperãte cũ volu/ mus bona pietatis opera pficere non valemud er io ergo claret.ꝙ vel⸗ le ⁊ pficere bonũ non eſt in hoĩs ptã⸗ te:ſed dei.Si ergo deus h̊ opatur ĩ ho mine nõ eſt ei voluntariũ.qꝛ ipᷣe homo nõ eſt pꝛincipiũ.Si ãt deus b ñ opare tur: homo neceſſario fieret malus.qua re nec iſtud erit ei volũtariũ:poſtquaʒ aliud facere non poterat. (Sed in op poſiuum eſt pia determmano phᷣi pꝑ qᷓ tollit oẽm excuſatiõezʒ peccati 20 intellectu qõmis pᷣmitto duo.pꝛimũ eſt ꝙ cum virtutũ alie infuſe ſunt vt tradit ſcãrum ſcripturaꝝ auctoꝛitaſ:⁊ alie ex hũanis opatiõibus generate. de quib⸗ agit moꝛalis pbᷣs.Pe pꝛimis nõ ẽ hic queſtio. ¶ Scðz. ꝙ idẽ eſt querere de cã operat ionũ et actuum:et de cã hitu um ex opationibus generatoꝝ: poſtqᷓ; hituum — opationes et actus.Mꝛo ſolunõe queſlionis p. mitto quatuoꝛ pꝛimũ.ꝙ pro acquiren da virtute et declinãdo a malicia non ſufficit ptãs hoĩs ſine dei auxilio cũduʒ. ꝙ ptãs ði ñ ſufficit ſũ ↄſeſu hũa Auartũ.ꝙ pts dei eſt in hois pote tate ¶Mꝛimũ ⁊ ſm ſimul declaro ſic. ſicut ẽ in pꝛoceſſu ad malũ: ſic eſt in p ceſſu ad bonũ:ſed in ꝓceſſu ad maluz non ſufficit ptãs hoĩs ſine auxilio alie no:nec ptãſ aliena ſine cõſenſu hůano quare nec in pꝛoceſſu ad bonum ſuffli- cit h ſine illo:nec illò ſine iſtio. ¶Rino rem declaro ſic:⁊ accipio pꝛo exẽ plo vnum opus intẽperãtie ad cuiꝰ ppe tratiõem ſic pꝛocedit᷑.ꝙ pꝛimo pᷣmit/ titur occurſus alicuius rei concupiſci. bilis vel in viſu: vel in auditu: vel in ta ctu:vel in fantaſia: vel in cogitatione aliqua. 2? ſequitur motus concupie. 33 conſenſus volũtatis. cpꝛoſecutio ope ris.conſtat aũt.ꝙ poteſtas homis non ſufficit ſine aliquo miniſtrãte rem con cupiſcibilẽ ⁊ in pꝛimo occurſu ⁊ in to to ꝓceſſu:qꝛ ſemper ipᷣa res cõcupiſii bilis mouet hoiem:⁊ homo nõ mouet mſi motus:nec ptãs huius rei cõcupi ſcibilis ⁊ actim ip̃am miniſtrãtis: ſu ficit ſine conſenſu hoĩs:quia ex cõcur ſu cõcupiſcibilis non cauſatur magnuf motus concupie ſine volũtate hominiſ/ neduʒ male habituati: nec ex momi cõ cupiſcentie cauſatur conſenſus volun- tatis:contradictio eni eſſet. Siłi mo/ do in pꝛoceſſu ad bonuʒ ſunt quatueꝛ pꝛimo occurſus rei ſalubꝛis ⁊æ honeſte mentem allicientis ad bonum. 2: mo/ tus rationis appꝛehendenuis ⁊ volun tatis acceptantis.ʒ: ſimplex conſen, ſus voluntatis. ꝗ? vero efficax pſecu/ tio boni operis. conſtat ergo. ꝙ pote⸗ ſtas hominis non ſufficit ſine illo qiu miniſtrat illam rem ſalubꝛem ⁊ bone ſtam ⁊ ſine illo qui facit eam appare/ re vt placidam ⁊ honeſtam vt ſalubꝛẽ h auteʒ oĩa facit deus. ipᷣe nãq; ſicut ẽ cã rei ⁊ bõitatis eiꝰ:ſic eſt cà occurſus eriꝰ.Et iõ iſte curſꝰ vocat᷑ gĩa vocãſ qꝛa no.tciũ ꝙ ptãs hois eſt in ptãte dei. nbnvs fn lotis aaſierl anerreoeſiſt ſaricauſzoct S- ☛ = SS egnuctitoi Pinmauinciſe ifisgſuſih accenirzt bo llionenizrſe⸗ iuertiücdeftacn bnni Atſtugenu wishi ngin Ttie güfen Nenginn dem ſhnplciamd 1 mgn. Kiſe ſiſictau geie deiunlal Sel ſuecienſi huine clcöem inola ſelonu wlumure ſlluen ſe once aithniscönachn⸗ iionſennre au bon Mmmn cunedei ri/ ithüm etbef Nalicemtrin Glein uni bttitb Hltimn Tani hwprninöenen⸗ tleniszicen uchplein wan tlitinbefinnir huhtbnöti⸗ dis⸗ uglominſnp nigtinnpi an czäinſcleitihe⸗ edenäftaniit lusheig,giſin lunloſclinigr pis deif vclitkinte ellin boignin Kanhiene asſrne Aisiseſe üsiene Dnitnini eſtal ii niſdin wnr siſen Mdenſeiti; An eſtain Arpſe Aaen s Mipericeann nir ledlk gan TüS alNS N inninzelin acdhnn nimuin: felin oan Leutn Nons s wünns .an Nitn ain,9 et ſne inonindhirn ilet ninai ſug ſenperieſ in er wien: Min w.ner is is nĩ õ õ Gbiüs non canſann n ngie e Miine de Gle dadumanneter e uiumn Mleniist icdei eſe con us rlſiubeb n niherniain Anns. N 4 4. — —R wrunis Mifi utn s e frci ie ͦha D non ſumus ſufficienteſ cogitare aliꝗd ex nobis quaſi ex nobis:ſed ſufficiẽtia noſtra ex deo eſt:ſicut dicit Apoſtolus Et ſicut ẽ cauſa occurſus eiꝰ: ſic eſt cã cõplacẽtie eius inquãtũ facit eã homi apparere vt placidã:⁊ vt honeſtã: ⁊ vt ſalubꝛe m. aliter enĩ pꝛĩa gĩa nõ fuiſ ſet gratia.Et ideo iſta ſcõa gratia:in/ quãtum cauſat cõſenſum vocat᷑ gratia iuſtificãs:qꝛ iſta facit hoĩem in tali cõ ſenſu eſſe iuſtuʒ ⁊ bonũ:⁊ ſicut cauſat talẽ conſenſuz:⁊ ſic dat bonũ volũtati adiutoꝛiũ ad efficaciter ꝓſequẽdũ op⸗ bonũ. Et iſta gratia vocat᷑ gratia coo⸗ perãs hoĩ ⁊ magnificãs holem:qꝛ iſtã gratiã per quã frequẽtantur opera bo na:acqrũtur boni hitus virtuoſi ꝑ quoſ ſimpliciter ⁊ magnifice ſit bomo bon- ⁊ magnꝰ. Et ſic claret ꝙ hois ptas ñ ſufficit ad pfectiõem bomi operis ſine dei auxilio.¶ Sed nec dei ptãs ſufficit ſine cõſenſu hũano:qm̃ vt dictum ẽ cõ tradictiõem implicat hoiem eſſe bonũ ſine bona voluntate ⁊ habere bonam volũtatem ſine conſenſu ad bonuzʒ. Et euidentius cõtradictiõeʒ implicat ho minẽ conſentire ad bonũ ſine cõſenſu humano.quare dei ptãſ nõ ſufficit ſine cõſenſu hũano.Et hͥ eſt qð dicit Augu ſtinus. Qui creauit te ſine te:bᷣ eſt ſine conſenſu tuo nõ iuſtificabit te ſine te: pᷣ eſt te inuito.¶ Zerciũ ⁊ quartũ de/ claro per diſtinctiõem vmcam:qꝛ po⸗/ teſtas vnius põt eſſe in ptãte alterius quadrupliciter. vno modo ſicut ptãs cauſe inferioꝛis eſt in ptäãte cauſe ſupe rioꝛis:⁊ h̊ mõ ptãs homis eſt in ptã/ te dei. Alio modo ſicut ptãs cauſe li/ beralis eſt in ptãte recipientis. verbi gratia.qᷓ;diu ſol eſt ſuper terram.ptãs eius que demõſtrat viſibilia: eſt in ptã te huius hoĩs:qui ſi voluerit in virtute ⁊ auxilio ſolis videre poterit: ⁊ h̊ mo/ do ptãs dei ſicut ptãs cauſe liberaliſ/ ſime: eſt in hoĩs ptãte: qꝛ ſi bomo volu erit:vel obicem non poſuerit. deꝰ eum ad virtutum perfectiõem vocabit:⁊ in pirtute inſti ficabit:⁊ per virtutẽ coo⸗ perando ei: ipʒʒ magnificabit:⁊ h̊ mo/ do per theologos diſtinguũtur tria ge nera gratiaꝝ.Er hijs ergo ſequitur ꝙ in hoĩs ptãũte eſt fieri ⁊ eſſe virtuoſũ æ bonum. ¶ Ex h etiã vlteriꝰ ſequitur ꝙ nullus ex ĩpotẽtia fit malus iuolun tarie qð querebat queſtio.¶ Sicendũ ergo ad pꝛimũ.ꝙ nullłꝰ habet ipoten/ tiam ſimpliciter faciendi bonũ:vel re/⸗ ſiſtendi malo: qꝛ h̊ oĩia põt cum auxilio cauſe liberaliſſime que ẽ deus:qui dat oĩbus affluenter ⁊ non impꝛoperat. ¶ Ad apłm autẽ dõ.qꝙ loquit᷑ in perſo na hoiĩs incõtinẽtis qui nõ facit bonũ ꝙ vult electiue:ſed recedens ab electi one facit malũ:ꝙ non eligit: tñ concu piuit:⁊ ſic facere bonũ non ſtat ex im/ potentia:ſed ſtat ex volũtate:qꝛ electi onem bonam q; habuit reponẽs voli tionem malam ⁊ conſenſuʒ ad maluzʒ accepit.¶ Ad Ariſtote. dð. ꝙ ſicut coꝛ pus pꝛaue fertur ex virtute ⁊ diſpõne ſibi intrinſecis:ſic ⁊ aĩa pꝛaue ex ſibi intrinſecis.hᷣ ãt poſito mamifeſtuʒ eſt. ꝙ aĩa nõ fert᷑ pꝛaue ex ĩpotẽtia aie vł poluptatis nec ĩuolũtarie:ſed ex ĩpotẽ tia electiõis bone:qꝛ cõcupia pꝛeua/ let aduerſus eam: non tam aduerſus potẽtiam anime.quoniã voluntas per velle conſentit ⁊ adheret concupiſcẽ tie dimiſſa electione.et per conſequẽs fertur voluntarie.Ad aliud dictum a poſtoli ſimili modo dicendum eſt.ꝙ lo quens in perſona mncontinentis dicit ſe nolle electiue illud maluzʒ ꝙ agit. ꝙ tamen vult concupiſcentie conſentien do et adherendo. ¶ Ad ariſtotelẽ di/ cendum.qꝙ voluntas dicitur vinci: quo niã ab appetitu qui eſt ſᷣm naturaʒ et m rationem et ſm virtutem: qui eti/ am eſt via ad felicitatem: pꝛoſternitur ab appetitu:qui eſt cõtra naturã: con tra ratiõem: contra virtu tem: qui eti/ aʒ deuiat a felicitate: tamen iſte ſecun dus appetitus malus eſt ei voluntari/ us.et ideo volũtate vincitur:et ipᷣa po teſt paſſiõi male victrici reſiſtẽ:qꝛ paſ ſio:nec z rõeʒ nec electõeʒ vicit niſi I p cõſ zſum uoluntatis ¶Ad ſapientẽ at dicẽdũ ꝙ loquitur de caſu ueniali.ꝗ * B RO virtutẽ nõ ꝓhibet nec coꝛꝛũpit:ad il- lud ꝙ dicitur de requie ⁊ remiſſiõe vi te dicẽdũ ꝙ ludus requies ⁊ remiſſio vite qᷓ;uis virtutẽ nõ generet:nec au⸗/ gmentet.tñ nõ coꝛꝛũpit nec minuit ſi moderate fiat: aliquando occaſiona/ liter ⁊ p accñs virtutẽ auget ĩiq;tũ red dit hoĩeʒ ſine tedio ⁊ faugatiõe que puenit ex operũ cõtinuitate ¶ Ad vᷣm principale dicẽdũ ꝙ virtus moralis ⁊ malitia oppoſita fiũt in hoie ex bois ptãte ut declaratuʒ eſt. apoſtolꝰãt di/ cit virtutẽ nõ volẽtis nec currẽtis eẽ ſi cut cauſe pꝛincipalis ⁊ ſuperioꝛis: ſʒ miſerẽtis dei:qui vt dictũ eſt:eſt cauſa ſupioꝛ liberaliſſima hñs hoĩeʒ in pote ſtate ſua:auguſtinus ãt dicit nos non poſſe velle ⁊ perficere bona ſine deo: ſʒ nõ negat qui poſſimus cũ eo: ⁊ hoc ſufficit ad ſiplicuer poſſe ꝓpter libera litatẽ bõitatis ſue.q.2 42* iuolũtarie propter cõcupiſcẽ tarie fit malus ꝙ patet:qꝛ in lege pec tia.pꝛio qꝛ ꝑ ꝙ quis captiua/ tur in lege peccati: per illud inuolun/ cati fit malus:ſʒ qui captiuat᷑ inuolũ/ tarie ducitur:ſʒ ꝑ cõcupiſcẽtiã captiua tur hõ in lege peccati dñte apoſtolo. ĩ uenio in mẽbꝛis meis legẽ repugnã/ tẽ legi mẽtis mee ⁊ captiuãtẽ me ĩ le ge peccati.ad Ro.7. h̊ autẽ lex mẽ/ broꝝ cõcupiſcẽtia eſt.quare ⁊ c.ꝛc qꝛ ꝙ ẽ naturale nõ eſt volũtariũ:ſʒ motꝰ ductus cõcupiſcẽtie naturalis eſt vt dicũt iſti quoꝝ opinio recitatur hic in ri ad naturã aĩalẽ hois preciſe ſůptltiä vel ad naturam rõnalẽ: vt nature aiali cõiũctã:ſicut eſt in hoĩe:vel ad naturäã rõnalẽ: vt ab aĩali nã deuictã.vel ad HW hoibus.¶ DBe pꝛio ergo ſciẽdũ naun ralis cõcupiſcẽtia que cõi noĩe ſũpia ẽ idẽ ꝙ appetitus ſẽſiiuus põt cõpara naturã rõnalẽ ut nature aiali ſubiuga Si cõ tam tt᷑ᷣẽtia actui ⁊ motui coiũcta. ⁊ ſic dicit Eʒ arguitur.ꝙ fiat hõ malꝰ littera.⁊ ut philoſophus uidetur dice re ſupꝛa libꝛo 2: vbi dicit ꝙ delectatio ẽ nobis cognata ⁊ cõplãtata ꝑ naturã a pueritia.quare malitia ad quã ducit hoiezʒ iſta cõcupiſcẽtia nõ ẽ volũtaxi In oppõitũ ẽ determĩano pbi.W ſolutiõe queſtionis pᷣmittẽda ſunt duo prio cõis efficatia huius cõcupiſcẽtie quã hẽt in hoĩibus.ꝛ.diuerſitas quam habet ſm magis ⁊ minus in diuerſis libido:Si vero cõparetur ad naturaz rõnalẽ vt nature aĩali cõiũctaʒ . b du/ pliciter.qꝛ vel cõparat᷑ ad appetium rõnalem.⁊ ſic dicitur ſtunulus carnis qꝛ rõnalẽ appetitũ ſtimulat ⁊ titillat. gllicit ⁊ attrahit vt ei cõdelectet᷑ ⁊¶ cG doleat:⁊ cõdeſcẽdat vel ad ipſaʒ rũ, nẽ maxime vt eſt cõſcientia.⁊ ſic diicd tur lãgor: qꝛ languere facit: æ difficll tatẽ pati cõſetennaʒ que pugnatad uerſus carneʒ: ⁊ caro per tal? appei tũ carnalẽ cõcupiſcit aduerſus ſpiriiũ Si autẽ cõparetur ad naturam r=na, lem.vt ab animali natura deincta. hoc dupłr:quia vel comparatur ad ſtatuʒ anmme in quo tunc eſt:⁊ ſic dicitur yypy-· rannus.vel ad illum in quo tunc eſſe debet. ⁊ ſic dicitur eſſe coꝛꝛuptio. qa tunc pꝛincipatur in bomine ille appe titus qui non habet ius pꝛincipandi: nec pꝛincipatur ad cõe conferens to. tius hominis:ſed ad damnũ. quare id citur tyrannus.tunc autem pꝛincipo, tus quo pars anime rationalis prin/ cipari debet parti irrationali coꝛru/ ptus eſt ⁊ anima peruerſa:vnde.to pi. dicitur ꝙ pꝛopꝛium eſt rationi pꝛi cipariin homine.non tamen ſemper puta quando anima bominis eſt per⸗ paretur ad naturaʒ aiale? preciſe ſũptaʒ.h̊ quadruplicuer.qꝛ kł cõparat᷑ ad eaʒ vt naturalis potentia T ſic dicitur lex carnis:ſiue mẽbrorium vel vt potẽtia remota.⁊ ſic dicitur cõö,. cu piſcibilitas:ſicut ẽ in pueris: vel xt· potẽtia ꝓpinqua:que ſtati põt ĩ actuz exire.⁊ ſic dicitur cõcupiſcẽtia qualis elſt in adultuis.vel ut potẽtia ad actũ i⸗ clinata. ⁊ ſic dicitur ꝓnitas. vel vt pe Wwie luc⸗ Nlüzücde Clräckinm iiſfnnin Geigponn fam. De cupiſitui negis Mnn ſn nanuntate. Alvromncn uliaNoch/ en Geciinen Gpemmepnann Anmgsicinuns Er leal' nugs lchirrlal pri Geciaen r minagsiclinat gean ſenernag ne indiſ ſoge ngsicnn 6femegrerns. anlndſeſtan Cöninmsſener mlacmonpieſ nocemonobſtamen Nänenicöſneni iantaräöenn Alkineſt. apale Calpenemnerſe Aönikesachie clbos melde eisinemnen enci gren EAiſie NMNtfr lriin nr giiſii 1 KCNCöNidn MAE elt Miintt 11cttdr Mi m1 N iidn i Sdöri N Nelcirai unt n. 1ſr id MNE— lic)enüſinirii 1arabt teicicrenr t cidelcilat fel uin mnenataictne glre ſi.d cödennaz qre M nez: t crd er tuli anicacrenſt απ. a NiNNi õ Ne n W ncckttin nluinbfo 8 maen Me III. uerſa. ideo dicitur coꝛꝛupta. ſi autẽ comparet᷑ ad naturã rõnalem ui na/ ture animali ſubiugatã. b cõtingit qua drupliciter. qꝛ effectus eius in anima ſubingata opponitur virtuti quantuʒ ad quatuoꝛ. ſ. quantũ ad bonitatẽ. ⁊ quantũ ad rectitudinẽ ſen cõfoꝛmita⸗ tem. quantum ad decoꝛem ⁊* quantũ ad uigoꝛẽ.quare ᷣm ꝙ effectus rõna/ lis cõcupiſcẽtie opponit᷑ bonitati uir/ tutis ipſa dicik fomes ⁊ nutrimentum qꝛ fouet ⁊ nutrit peccatũ. Sed ut op ponitur rectitudini dicit᷑ vitiuz natu⸗ re ſed ut opponit᷑ decoꝛi dicit᷑ fedi/ tas aie. Sed ut opponit᷑ vigoꝛi virtui per quã difficilia fiunt aie virtuoſe fa cilia: dicit᷑ ifirmitas volũtaa ↄſciẽtie Et iſti ſut mõi ſe hbabẽdi buiꝰ cõcupi/ ſcie ad hominẽ habentẽ utrãq; natu/ ram. Ze 2: ſcienduz ꝙ naturalis cõ- cupiſcẽtia diuerſificat᷑ hominib ᷣm magis ⁊ minus quadrupliciter pꝛĩo: ſm natiuitatẽ. Alio modo fʒ etatem alio mõ.ſᷣm coꝛpoꝛis diſpoſitionẽ ac/ tualẽ. 4 modo ᷣm moꝛẽ ⁊ cõſuetudi nem. Secũdũ natiuitatẽ aũt. quia ex cõplexione ꝑ natiuitatẽ accepta vnus eſt magis ĩclinatus ad venerea q; ali us ⁊ ille aliꝰ magis ad pecunias. vel querit iſta eſio Ved queret ð habuibus malis. Mijs ergo pᷣmiſ⸗ ſis dõ ad queſtiõem. ꝙ nulla naturał concupia q;tũcũq; intenſa ꝑ natiuita/ tem vel per etateʒ neceſſitat vel cogit hoĩem ad eſſe malum ⁊ virtuoſum in uoluntarie. qᷣ pꝛobo. ſi aliquis eſſet neceſſitatus ex concupia ad eſſe malũ inuoluntarie b maxime videret᷑ de ho mine vicioſo ⁊ incoꝛrigibili:ſed iſte ñ eſt inuolũtarie: ſed voluntarie malus ergo nec quicũq; alius eſt iuoluntarie ad cibũ vel ad potũ qᷓ; iſte.⁊ ſic de ali is Secũdũ etatem vero.qꝛ iuuenis ꝑ naturã magis iclinat᷑ ad delectabilia qᷓ; ſenex: ⁊æ ſenex magiſ ad lucra qᷓ; iu uenis. ¶ Scom diſpoſitionẽ aũt coꝛpo ris.qꝛ ſanꝰ magis iclinat᷑ ad venerea q; ißemet eger exiſtẽs.ꝙ viuet magis vel minꝰ delitioſe vł auſtere ſm hᷣͥ ma/ gis vel minus ſentiet motus buiꝰ na/ turalis concupie ¶ Scðʒ cõſuetudinẽ vero:qꝛ non obſtante naturali cõſue⸗/ tudine: ppĩ cõſuetudinẽ vnꝰ ſenex ma gis cõcupiſcet q; vnns muenis. vñ au / guſt. in epiſt. ad valeriũ dicit ſic. Aui concupie nequiter ſeruiunt: tantas in eis vires accipit. vt plerũq; etate difft cilibus mẽbus eiſdem ptibus turpiuſ ⁊ycatius inſanire nõ deſinat¶ Eſt t ſciendũ.qꝙ de cõcupia naturali ſolum malus. Aſſumpta pꝛobo.qꝛ in iſto in/ coꝛrigibili concupia ſi neceſſitat volũ / tatem: vel boc eſt. qꝛ eius cõcupia eſt frequentioꝛ ⁊ vehemẽtioꝛ:vel qꝛ eius voluntas eſt ductibilioꝛ v debilioꝛ: E neutrum dari põt. qꝛ vnus alius coꝛri gibilis habebit concupiam ⁊c frequẽ/ tioꝛem ⁊ vehemẽtioꝛem.quare nõ po terit dari pꝛimũ nec etiam ᷣm: qꝛ illa volũtas nõ eſt ductibilioꝛ nec debilioꝛ qꝛ totus mundus non põt flectere pᷣ/ ce vel pꝛecio: pena vel pꝛemio: ver⸗/ bere vel verbo. quare nullo modo ap paret ſentiendũ eſſe. talis voluntas ſit neceſſitata ⁊ inuolũtarie ad mali/ ciam ducta. imo in cõi modo loquendi talis homo inpſuaſibilis vocat᷑ nimiſ velentarmd.Cer bdo ad pꝛimum. ꝙ aliquis põt captiuari volutarie: ſi⸗ cut ille qui ad ſolum mandatũ pꝛinci pis ductus timoꝛe: vadit ad carcerem ſic ⁊ volũtas boĩs volũtarie captiuat ad nutũ appetitus ducta ſolo amoꝛe vel timoꝛe vel aliqua paſſione ſicut di ctum eſt de incõtinente qui volunta/ rie vincitur. Et ſic loquit᷑ Apoſtolus in pſona incõtinẽts. ¶ Ad ſm dõ. ꝗꝙ motus cõcupĩe naturalis eſt: ſed con/ ſenſus voluntatis: quo volũtas conſen tit vel diſſentit huic motui eſt volũtari æ liber. Et ſi iſta opinio que recitatur in littera dicit oppoſitum non eſt ve/ ra.phᷣs autem ſupꝛa in ſcòo non dicit niſi ꝙ illa delectatio eſt nopis natura lis:ſed conſentire illi non dicit eſſe na turale.imo dicit ꝙ pugnare aduerſus LIIBRO Queſtio. 2. 12ES quarto arguit᷑ quod bomo . MIſſemel malus ſemp remaneat malus ⁊ iuoluntarie.qꝛ ut di cit ppᷣs ĩ littera.ſicut ſe habʒ coꝛpꝰ ad egritudinẽ ſic aia ad malitiã. Sed fa ctus eger volũtarie in coꝛpoꝛe: rema net poſtea inuoluntarie eger uſq; ad peryoð moꝛbi. quare ſimili mõ eger⁊ vitioſus in aia remanebit eger iuolun tarie. Sed in oppoſuũ arguif᷑.qm̃ ha bitus vitioſi non ſunt permanẽtioꝛes qᷓ; habitus virtuoſi. Sed iſti ſunt coꝛ/ ruptibiles per mala opera:ceſſãtibus boĩs. quare ⁊ vitioſi erũt coꝛꝛuptibi⸗/ les p bona opera ceſſãtibꝰ malis. Di cẽdum ergo ad queſtionẽ hominez ĩcedere a malitia eſt difficile .20 quod nõ eſt impoſſibile. Primũ pʒ ex qua/ tuoꝛ vlneribꝰ que theologi dnt ĩ homi ne derelinqui ex quolibet moꝛtali pec cato.Sed maifeſtius reliquit᷑ ex habi tu vitioſo:que ſũt: malitia.ignoꝛãtia.ĩ firmitaſ: ⁊ cõcupiſcẽtia.malitia quidẽ qꝛ vitioſus hitus habẽtem facit malũ ſicut rirtuoſus bonũ. Ignoꝛãtia vero qꝛ vt oſtenſum ẽ: omnis mal eſt igno rans:⁊ omnis habitꝰ vitioſus ſecum trahit aliquã ignoꝛãtiaʒ. Infirmitas vero qꝛ ſicut virtus reddit hominem pꝛomptioꝛẽ ad omne opus bonũ. ſic vitium ad omne opꝰ malũ. Et p ↄñs homo fit ex vitio impotẽtioꝛ ad reſiſtẽ dum malo Et h impotẽtia vocat᷑ infir mitas Concupia vero ſequit᷑ vitiũ.nõ illa naturalis de qua dem̃ eſt queſtiõe pꝛoxia. q; illa pꝛecedit ut cauſa pec cati ⁊ iſta ſequit᷑ ut effectus.hᷣ aũt con cupiſcẽtia ſeꝗt᷑ uitiũ. qꝛ ſicut viriꝰred dit opus ſuum de lectabile. ⁊ per ↄñs magis deſiderabile. Sic vuiũ ſuo mõ reddit opꝰ ſuũ delectabile.⁊ peꝛ cõſe quẽſ ðſiderabile. Et ĩ h̊ qð reddit ho mini opꝰ ſuum delectabile ct iſtũ mo dum concupie. Ex hijs arguit ſic. Jl/ Ind eſt hoĩ valde difficile. cui obuiant vulnus malitie: quãtum ad hoĩem to eam eſt eſe non impoſſibile. queſtionibus tertij ethicorum. tum vulnũs ignortie: qutũ ad intel/ lectũ:vulnꝰ cocupiſcẽtie q;tum ad a petitũ:reddẽs ipm pꝛonum omni ma lo: ⁊ vulnus infirmitatis retrabẽs ip ſum ab omni bono. Sed receſſui a ma litia obuiãt iſta quatuoꝛ vulnera. qua re videtur eſſe valde difficile. Et ideo pꝛouerbialiter dicitur. difficile eſt aſ/ ſueta relinquere.ſecundum pꝛobo. qꝛ quicunq; habet dominiũ ſuper actus habet dominium ſuper babitum per eos generabilem ⁊ coꝛꝛuptibileʒ. pa tet ex pꝛincipio ſecundi. Item iſtud ẽ fundamentuʒ philoſophi in pꝛincipa li ratione huius lectionis. Sed hbomo vitioſus ⁊ malus habet dominium ſu per actus a pꝛincipio uſq; ad finem. ſic quod poteſt operari: ⁊ poteſt non operari bonum vel malum ut dicitur in fine lectionis.quare habebit domi mum etiam ſuper habitum per tales actus generabiles vel coꝛꝛuptibiles. quia ſi ceſſet operari mala ⁊ operat bona paulatiue nõ ſtatim ut dicit phi loſophus deponit malum habitum. Dicendum ergo ad illud quod obijci tur.quod ſimilitudo.Ariſt.tenet quã tum ad h̊ quod ſicut ille coꝛpoꝛe eger non fiet ſtatim cum voluerit ſanus.ſic nec iſie in anima vitioſus. fiet ſtatim cum voluerit virtuoſus: ſed paulati/ ue. ſicut ille qui exiſtens pariſius vult eſſe rome non ſtatim eru rome. Sed erit ibi in menſe ſi adhuc voluerit la/ boꝛare. Sic vitioſus non ſtatim cum voluerit fieri virtuoſus erit virtuoſus. Sed per młta opera bona. ceſſantibꝰ malis.Et in hoc explicit ſententia cũ — Explicit liber Tertius. D ainiif Urſeumän⸗ ſablepedt Neſterltm delbenute nuinl n ⸗ deme ninttasan deppyluin cabie. n. Mnſoenu lilſocle Abr. n Etllenn airint mn poſſtone lun abil Eererid Pseſetan lilt inoeyot lamn bi For Peis ſmnlliwcſes 1aleng. n taundtmsi. fimdinsnmiee buS.uniiinn twcſinig eſterbo ldtembledbl. multiplereten mmla. Anemg guodciigten acia. eqnogi hleibi Kin ſeſteiraſluun⸗ nh n ſiſent hulticgnercten . Greagöfntn iiſn ñſY weſenle Niret .l 5e ni nien lunt Nnſen ni enz onufn 11 i ube Baen idr rttopennt 1 on NNNANdu Enerabiks ſel oati⸗ ſrcpermn ü Allmnir ö AAnin d BXON MMin babin merg Alld dd⸗ 9unilimdo. Sridr ſa le cnug Guum ann winenit ir u mmiis: dedhalt en eriſens uls Wa ſanm em nome nenieſiadonc NOlun ℳ NNine Nn ſan ſcnias nüf nducpern ode gn dorethlan enn mibes e abio. enlor ie Cang IIII. Incip it liber. QAuartus. ectio pꝛima. Voniaʒ quidem igitur medietas Poſtquã philo/ ſophus egit de fi ne virtutis in pꝛi W. mo: a de genera ione z multipli/ zditione vlrtutis ĩ fo.⁊ de pꝛinci/ pio virtutiſ in. 3· Hic i. 42 agit de mul tiplici ſpecie vtutiſ. Et vᷣm h.iſte quar tus babet. xj. ptes. In quaꝛũ pꝛĩa agi tur de foꝛtitudine. In. 2? de temperã/ tia ibi. Poſt b de tẽperãtia. In. 3. de liberaltate ibi. ¶ Dicam deiceps de liberalitate. In. 4 de magnificen tia ibi. Aidebit᷑ ãt vtiq; cõſ⸗ equẽs. In. de magnanimitate ibi. Mag nimitas autem circa magna.] In. 6. de phylotimia ibi. Nidet᷑ aũt ⁊ cir⸗ ca hũc. In. 7: de mãſuetudine ibi. Eanſuetudo aũt. In. 3 de aicitia ibi. In colloquijs aũt ⁊ conuiuere. In. 9? de veritate ibi. LCirca eundẽ aũt fere.In. io? de eutra pelia ibi. E xiſtente aũt ĩ quie. In.xj.de qua⸗/ dam paſſione laudabili.ſ.de verecun dia ibi.. Aerecũdia aũt.] Pbs ergo agens de foꝛtitudine iueſtigat ? ma⸗ mfeſtat pꝛimo eiꝰ obiectũ.2 eius opꝰ æ actum ibi. Foꝛtis aũt iſtupeſcibitł 3y? eius ſimilitudies ibi. Sicunt᷑ aũt alie ſm..].4.eius ꝓpꝛietates ibij. Circa audatias aũt. Obiectũ aũt foꝛ titudinis manifeſtat in. 7. cõcluſioni/ bus.quarũ pꝛima ẽ qð obiectũ foꝛti/ tudinis eſt tẽribile. 22 malum eſt il lud terribile ibi. h̊ autem ſũt. J: qð multiplex ẽ terribile ibi.. Timem' ãt mala. Quarta qð foꝛtitudo non E cir ca quodcũq; terribile ibi. Sʒ nec cir ca oĩa. I? quod ẽ circa maximũ terri/ bile ibi. irca qualia igit Sexta qð ̃ eſt circa illud maximũ terribile quo cunq; mõ ſuſceptibili ibi. LVigebit᷑ aũt utiq; nec circa.? qð illud terribi le circa qð foꝛtitudo eſt multipliciter F uariabile ibi.. Zerribile aũt nõ om nibꝰ. Zicit ergo pꝛimo quod ĩ fine p cedẽniſ libꝛi dixerat qð pꝛimũ diceret de foꝛtitudine qð iam dictum ẽ pꝛius ſſ. ſupꝛa li? 2· qð foꝛtitudo ẽ medietaſ circa timoꝛes ⁊ audatias.oĩs autẽ ti moꝛ ⁊ oĩs audatia ẽ circa terribile.⁊ nos timemꝰ rerribilia.ex quo habetur quod obm foꝛtitudis eſt terribile.Eſt eniʒ ſciẽdũ quod vnaqueq; virtus mo derãs paſſioneſ:habet ꝓ obõ:obiectũ ularũ paſſionũ.qꝛ virius oꝛdinat ap⸗ petitũ circa illud circa ꝙ paſſiões de oꝛdinãt ipſum. Sed ut hic ſupponit· foꝛtitudo moderat timoꝛes ⁊ audaci/ as : haꝛũ autẽ paſſionũ obiectũ eſt ter ribile.qð ſᷣm rem idẽ ẽ quod auſibile. differũt tñ ſᷣm rationẽ. illud enĩ malũ qð eſt magnũ ⁊ difficile ad vincendũ. ſimul eſt terribile ⁊ auſibile. auſibile quidẽ inquãtũ eſt appetitus aptꝰnaiꝰ aſſurgere ad repellẽdũ æ ĩpugnandũ ipſum terribile.nõ inquãtum appetuꝰ natus cadere ab iſta aſſurrectione.⁊ ẽ natus frãgi ex ĩimmentia dicti mali. quare neceſſe eſt qð foꝛtitudo ſit cir⸗/ ca illud qð eſt terribile ⁊ auſibile. Et ſic habemꝰ pꝛo pꝛĩa cõcluſiõe qð terri bile eſt obiectũ foꝛtitudis. 2. ibi.. h aũt ſunt ſimplicit Oſtendit qð iſtud terribile ẽ maluz. d.ꝙ b terribilia ſim pliciter ⁊ vniuerſalit᷑ loquẽdo ſũt ma la. Cuius ſignũ eſt ⁊ ꝓbatio.ꝙ ãtiqui determinãt ⁊ diffiniũt timoꝛẽ dicenteſ ipſum eſſe expectationẽ mali. ¶Motã dum aũt quod expectatio vniuerſalit᷑ ⁊ generaliter ſũpta reſpicit futuꝝ euẽ tum alicuius accñtis boni uel mali ⁊ dicit imutationeʒ appetitꝰ pro futura receptione illius accñtis. Sed diffe⸗/ renter reſpicit malum ⁊c bonum. quia maluʒ reſpicit fugiendo.i.cum fuga ⁊ odio illius talis euẽtus.bonũ vero re ſpicit non fugiẽdo.ſed pocius accep⸗ tãdo cũ deſiderio.Eet ideo expectatio reſpecm boni ꝓpꝛie dicitur ſed reſpe ctu mali ĩpꝛopꝛie.nec ẽ expectatio ni ſi large ſumpta. Itẽ imutatio eſt dif/ m 2 LIBRO ferens.qꝛ reſpectu boni fit ĩmutatio ad large recipiẽduz. ⁊ ideo in tali im mutatione coꝛ dilatat᷑ et ampliat᷑ ſᷣm dilatationẽ ⁊ ampliationeʒ appetitꝰ. Sed reſpectu mali fit imutatio ad nõ recipiendũ vel ad parũ recipiendũ ⁊ ideo in tali mutatiõe coꝛ cõſtringitur ⁊ claudit᷑ ſʒ cõſtrictionẽ ⁊ clauſioneʒ appetitus.quare expectatio reſpectu mali nõ dicit᷑ ſicut reſpectu boni. tam̃ large ſupta ut dictũ eſt põt ſůmi gene raliter reſpectu utriuſq;. ʒ:c ibi.. Ti⸗ memus igit᷑ mala. Oſtendit ꝙ multi plex ẽ terribile fſʒ quod eſt multiplex malũ quod timemꝰ. Sicit ergo quod nos timemꝰ mala puta malã opimonẽ de nobis:⁊ inopiã ſeu pauptatem: x egritudinẽ coꝛpoꝛis: ⁊ immicitiaʒ.i. ãmiſſionẽ aĩcoꝛũ.qꝛ inimicuia ſumit hic pꝛiuatiue tantu:non poſiiue pꝛo odio:⁊ timemꝰetiã moꝛtẽ:⁊ patẽt di uerſa genera terribiliũ vł genera ma loꝛũ.( Pꝛo quoꝛũ ſufficientia ẽ ſcien dum. ꝙ omne malum eſt uolutariuz. vel iuoluntariũ:malũ aũt nolũtarium eſt culpabile.inuolũtariũ aũt eſt pena le. Hullũ aũt uolũtarium timemus ut ſic.quare nullũ maluʒ culpabile nime mus.quãuis dicatur nimoꝛ culpe: qꝛ ut ſupꝛa diximꝰ in pꝛincipio tercij.il/ lo nãq; timoꝛe nõ timem peccare ſ̃z pꝛopoſitũ in quo ſumꝰ:qꝛ tunc in bo⸗ no pꝛopoſito ſumꝰ.Sed timemuſ tem ptari ⁊ decipi:⁊ a pꝛopoſito bono di uelli:⁊ hoc eſt inuolũtariũ ſuper quo pꝛimitꝰ cadit timoꝛ qᷓ;uis timeat᷑ pꝛe ciſe ꝓpter culpaʒ futur. poſt tempta tionẽ que tũc eẽt volũtaria q;uis vᷣm pᷣ ſentem volũtatẽ:illa que tunc erit ſit iuolũtaria. timet᷑ ergo tiñ penale ma lum. Iſtud aũt opponitur vel bono in trinſeco. vel extrinſeco. Si bono extrĩ ſeco h tripliciter:qꝛ illud eſt vel fama boni nominis.vel ſubſtantia tempoꝛa lis.vel ſũt amici:⁊ maxune illi qui fũt nobis ſanguine iuncti. Si bono intrin ſeco. h dupliciter:qꝛ vel eſt bonum eſ ſentiale vel accidẽtale.Et ſᷣm h time muſ pꝛedicta quinq;. m quod ſunt le ſiones ⁊ iniurie iſtoꝛum quinq; bono ruʒ vnde timemus opinioneʒ malam vt leſionẽ fame. Inopiaʒ vt leſionem tẽ poꝛał ſpᷣſtãtie. Inimicitiã vt leſionẽ aiĩcitie. Egritudineʒ anime vel coꝛpo ris vt leſionẽ boni intrinſeci acciden/ talis.moꝛtẽ vt leſionẽ bom eſſentialiſ quod eſt vita ſñ qua homo non eſt hõ. 4 ibi. Sed non circa oĩa. Oſtendit ꝙ foꝛtitudo non eſt circa omia terribi lia mala ⁊ prio pꝛoponit cõcluſioneʒ ſuam. d.ꝙ q;uis pꝛedicta. 5. mala ti/ memꝰ: ⁊ quauis foꝛtitudo ſu circa ob iecta timoꝛiſ.nõ videt᷑ tñ eſſe circa oĩa pꝛedicta. heinde pꝛobat b de qua/ tuoꝛ pꝛedictoꝛũ.Et pꝛĩo de opinione mala que eſt hoĩs infamia. Et inten/ dit ſic arguẽ. terribile circa quod for titudo eſt ſʒ virtutẽ non opoꝛtet nime re.Sed infamiã opoꝛtet timere. qua re infamia nõ eſt illud terribile circa quod eſt foꝛtitudo. Huius rõnis põit minoꝛẽ.d.ꝙ quedam opoꝛtet nos ti. mere ⁊ ipſuʒ timere eſt bonũ.⁊ nõ ti mere in hijs eſſet malũ.Et ideo dicit ꝙ autem nõ timeat aliquis in talibus malũ eſt qui eni timet infamiã ſeuopi nionẽ malã de ſe:dicitur verecundus T decens:quia bᷣ decet oĩs boni hois honeſtatẽ:qui aũt non timet inuerecũ deeſt ⁊ indecens:cuzʒ a quibuſdã dicit foꝛtis ſᷣm metaphoꝛã. quoniã aliquid ſimile ⁊ cõe habet cũ foꝛti:quia ⁊ ipᷣe circa ſuã materiã eſt impauidus ſicut foꝛtis circa ſuã. Heinde ibi.. Inopiãw aũt. PMꝛobat ideʒ de inopia. pꝛemit tit tamẽ ꝙ foꝛtitudo non negatur eſſe circa mnopiã pꝛopter cauſam propter quã negatur de infamia:quia ibi di/ ctum eſt. ꝙ infamiam timere opoꝛtet Sed hic dicit. ꝙ inopiam timere nõ opoꝛtet:ſicut nec egritudinẽ.nec ali/ quod malum qð non eſt iputabile ho mini tanqᷓ; factũ ex malitia:⁊ ex pꝛo/ pꝛia culpa per ipſum hominem. Eſt aũt ſciendũ.qꝙ phłᷣs non intendit dice re iſta ſimp liciter non eſſe nimenda tà encitdiceſe⸗ nireltalie Guiunſiſen imhu aſrinirs il Einegtuck immn Stſeſninich mliſeneiin⸗ olcaßch⸗ lcsergone ſornindo⸗ cocliſonid⸗/ ſinilactlor lalaeinpama nſmmiliucnni. Qucaneiy la⸗ lizbellas ſant niſcnu:co⸗is Nulswpee l nngeentann leinmonm ve hd⸗ lebilhengſi⸗ Muchuntiimmia Mutwirager Neciugeifnnn Umiinm Sed une Wuünmenumsr unmnianünnn Nn quge niäd demhiecna Usfönis pontſ ſeenidenanſib künmnöfune ſenpnpmale ſtnedeinn ſialem Uhen i duifkir mlpialsoi . lrie Wgteraneg Ehnnn ene n – wminkeinii d mafägndonn Rinennucn 4 nd neiir wi t äns lubſt K. Dande grodain NNdei Etrin e et diis nianus i. iendle dun Ndini nan umis nö ci iud end cbend us in eNg.edn W 1 pi; inerel i n be eſet nai Mcar aAS meninmel nfinnüͤſt lide ſerdicinur elen S:quia b deen dis de ni. NNNN We mdedn n n nnedi u⸗ G dabeitn iui nurrnii cinen ta ſi Dennn uumig rimn A nopii ulaß imincl md. a a mun —= IIII. quam mala. Et ideo dicit foꝛſan: ſed intendit dicere ꝙ iſta non ſũt timẽda tantũ vel taliter ꝙ eoꝝ timoꝛ phibeat opa virtuoſa ſicut videmꝰ un in pluri⸗ bus ꝙ timoꝛ pauptatis ⁊ iopie phi/ bet ſic timẽtes liberaliter expẽdere. Et timoꝛ egritudinis ꝓhibet ſic timẽ tes labonbꝰ ⁊ piculis ſe exponere. qñ ſᷣm virtutem deberent ſe exponere Et ſic vniuerſałr vult dicere.ꝙ nullũ malũ penale tatũ eſt ſic timẽdũ: ꝙ p/ pter eꝰ timoꝛẽ ſit deſiſtẽdum ab ope ribꝰvirtuoſis.(¶ Hac igit᷑ cã excluſa ꝓ bat ſuũ ꝓpoſitũ ibi. Sed nec qui cir ca hec. Intendẽs ſic arguere.Terri bile circa ꝙ foꝛtitudo eſt.eſt ĩ pericuł᷑ bellicis.ſʒ iopia nõ eſt ĩ periculis bel licis.ergo nec ẽ ulud terribile circa ꝙ foꝛtitudo.( Huiꝰ rationis ponit pꝛio cõcluſionẽ.d.ꝙ nec circa eã nec circa ſimilia eſt foꝛtitudo. nec ille qui circa talia ẽ impauidꝰ debet dici foꝛtis. niſi ſm ſimilitudinẽ 2:2 ponit minoꝛẽ ibi.. Auidam eiʒ j.d.ꝙ quidã timidi in pi culis bellicis ſunt liberales ⁊ ĩpauidi emiſſionũ: ⁊ ꝑ ↄñs audact᷑ ſe hẽnt in piculis inopie qꝛ libẽter expendere ⁊ emittere perit piculũ inopie.vt.j.ha⸗ bet᷑ in tractatu de liberalitate¶ Sein de ibi. Mec utiq; ſi aliquis. ꝓbat ꝙ; nec circa malũ inimicitie eſt foꝛtitudo . Brecene ſic arguere.timere illud ĩiri lle circa ꝙ eſt foꝛtitudo reddit hoĩeʒ nmidum. Sed timere inimicitiã pu/ ta pditionem uxoꝛis vel pꝛolis vł alio rum amicoꝛũ non reddir hominẽ timi dũ.quare malũ huiꝰinimicitie nõ eſt il lud terribile circa ꝙ eſt foꝛtuudo. Hu ius rõnis ponit ſolã minoꝛẽ: que hẽt ex ſe euidẽtiam ſi bene cõſideret᷑:qꝛ il le timoꝛ nõ facit nec denominat bomi nem ꝓmptum ad aggreſſum piculoꝛũ ſed ita ẽ de iſto.qꝛ üli qui timẽt vxoꝛẽ ſibi auferri vel ꝓlem vel amicos in ca ptiuitatẽ duci vł ĩterfici: maxime ſe ex ponunt piculis ꝓ illis liberandis. De inde ibi. Mec ſi audet flagellandus. dicit ꝙ nec circa egritudinẽ.nec circa aliquod maluz ꝙ eſt citra moꝛtẽ ſit for titudo. Intendẽs h oĩa per bᷣ ꝙ dicit ð flagellis. dicenſ. ꝙ nec ille dicit foꝛtis qui audet aggredi illa iu quibꝰ pp que flagellandꝰ vel percutiendus eſt. ſicut fit ĩ torneamẽtis.vbi milues per cutiunt᷑ ⁊ grauant tñ citra moꝛtẽ.· Et ideo illi qui ĩ talibꝰ ſunt audaces non tñ ꝓpter pᷣ ſunt foꝛtes ĩ bello.ymo eſt puerbiũ ĩ gallijs.ꝙ ſepe bonuſ toꝛnea toꝛ ẽ timidus ⁊ cohardꝰ bellatoꝛ. ? ibi. Eirca qualia igit᷑ tribiliũ: Oſten dit ꝙ foꝛtitudo ẽ circa maximũ terribi le qꝛ circa moꝛtẽ. Dicit ergo ĩterroga tiue. poſtq; foꝛtitudo nõ eſt circa pꝛe/ dicta mala terribilia: circa que igitur: ⁊ circa qualia terribilia eſt ipſa foꝛti tudo. E&t reſpõdet ꝓ cõcluſione ꝙ cir ca maxima.Qð intendit ſic ꝓbare.il/ le namqʒ quo nullꝰmagis ſuſtinet peri cula:eſt ⁊ operat᷑ circa maxima terri/ bilia. Sed nullus ſuſtinet magis picu la q; foꝛtis.quare foꝛtis ꝑ foꝛtitudinę operat᷑ circa maxima terribilia.lhu ius rõnis ponit cõcluſiõeʒ ⁊ minoꝛeʒ ⁊ patẽt in littera.¶ Adhuc aũt expo nens quid ẽ illud maximũ ⁊ vltimum terribiliũ.Et dicit ꝙ eſt moꝛs. Cuius ꝓbatio eſt.qꝛ moꝛs eſt vltimfinis vi/ te pᷣſentis ⁊ nihil bonum vel malum pᷣſentis vite videt᷑ in eſſe moꝛtis.qua. re moꝛs eſt malũ pꝛiuans omne bonũ ⁊æ omnẽ dulcedinem huius vite: ſi ta⸗/ men ſit aliqua vita anime ſeparate p̃ ter vitam qᷓ; habet in hoc moꝛtali coꝛ poꝛe: non negatur hic:ſed ſolum dicit᷑ ex eo modo quo moꝛs eſt vltimũ terri bilium hoĩ vt exñti in vita pñ̃ti ſic nec bonum:nec malum ineſt moꝛtuo poſt hanc vitam de illis ſcʒ quibus coꝛpo/ ralis vita fiebat dulcioꝛ ⁊ amarioꝛ. 62 ibi. Aidebit᷑ ãt vtiq; nec circa oĩa iñdit.qꝙ nec foꝛtitudo eſt circa ma/ ximum terribile. puta circa moꝛtẽ quo cunq; modo ſuſceptibilem. Et pꝛimo oñdit circa qualem moꝛtem non eſt ciꝛca qualem eſt. 2? ꝙ circa illam cir/ ca quã non eſt:bene ſe habet ibi. Seccd m 3 * LIBRO adhuc ⁊ in mari. SDicit ergo pꝛimo. pincipaliter foꝛtitudo ordinat appe hunnng ꝙ foꝛtis qᷓ;uis ſit circa moꝛtem: nõ ta titũ. 7? ibi.. Terribile aũt nõ ĩ om/ ſup eiſſ men eſt circa moꝛtem que contingere nibus. Oſtẽdit ꝙ iſtud terribile circa nehe pil poteſt in omni caſu.puta circa moꝛteʒ ꝙ eſt foꝛtitudo ẽ multipliciter variabi lm que contingit in mari vel in egritudi⸗ le. Dicit ergo. ꝙ terribile bominibus pmmun ne. Et ideo querit in quibus caſibus accidens non omnibus eſt idem vel Atoimt ſ foꝛtitudo vel foꝛtis ſit circa moꝛtẽ.Et equale.qð pʒ.qꝛ aliꝗd ẽ ſup homineʒ iun rñdet dicens. ꝙ in optimis periculis puta occurſus.x.hominũ armatoꝛũ cõ ſneſon ⁊ caſibus.t iſta pericula contingunt tra vnũ. Et iſtud ẽ terribile timẽĩdun Eure⸗ in bello cõmiſſo pꝛo ſalute reipublice ⁊ foꝛmidãdũ oĩ hoĩ rõm babenti. t umhl . Et ad h̊ pꝛobandum inducit duo me/ aliud ẽ ſʒ bominẽ. qꝛ naturaliter alle floſh dia.vnum aj pꝛioꝛi ꝙ eſt qꝛ foꝛtis vtit quatum viribus boĩis. puta occurfſſu ltmnert ⁊ operatur foꝛtitudine in maximo pe vnius cõtra vnuʒz vel triũ cõtra duos. oro riculo ⁊ optio cuiuſmodi ẽ periculuʒ Et iſtud terribile m bomineʒ adbuc· Mun. bellicũ ꝙ ẽ maximũ.qꝛ hoſtes faciunt variat᷑ ̃ᷣm quantitatẽ rei nociue.puta Aunin vltimũ de potẽtia ⁊ ẽ optimũ.qꝛ ꝑ ip ſi.x.homines expetũt.iꝛ.vel.iꝗ.vel dacgdn ſum ſaluat᷑ patria ⁊ reſpublica Jal plures vel pautioꝛes. ⁊ iterũ varlat ſuni5 ud medium ſũmit᷑ a poſterioꝛi. Et eſt fʒ magis ⁊ minus ꝙ accidit in cõgre cit iſe qm̃ apud rectoꝛes ciuitatũ ⁊ apud mo diẽdo.ſicut dicit.j.de foꝛtitudine mili 1erpeci 5 narchas honoꝛant᷑ viri foꝛtes:qꝛ ex/ tari. qꝛ milites videntes extendi.i. ſidffnie ponũt ſe picuł bellicis ꝙ ẽ difficilimũ augeri periculũ fugiũt. feſons Et ideo cõcludit ꝙ foꝛtis pꝛincipalit᷑ N¶Nectio 2 ograli T ꝓpꝛie dicit᷑ ille qui eſt ipauidꝰ circa Bꝛtis aũt ⁊ iſtupeſcibilis. mopm. bonã moꝛtẽ ⁊ circa illa que talẽ moꝛ/ NôNoſtq; inueſtigauit ⁊ mani ct auer F tem afferũt: ⁊ maxime circa repẽtina feeſtauit obiectũ æ materiam IINDeni talia uero ſũt pericula bellica. seide oꝛtitudinis. Hic cõſequenter manife Aich il ibi. Sʒ adhuc ⁊ in mari Oſtẽdit. Aſtat eius opus actũ ⁊ foꝛtunã. zoe unmcome foꝛtis bene ſe hʒ circa cetera genera dit aũt ſic: pꝛimo oſtendit quõ fortis nuit auden moꝛtis dicẽſ.ꝙ adhuc foꝛtis erit ĩtimi ſʒ foꝛtitudinẽ circa terribile in tinen crowar dus ĩ mari ⁊ ĩi egritudinibus ſed nõ ſi do ſe babet recte 2? quõ aligꝗs ſine ſor üunumneſey cut marinarij. qꝛ viri foꝛtes ĩminenti/ titudine ſe hzʒ non recte ibi. Eſt alt mi Eſet bus talibus deſperãt ſalutẽ:⁊ cõtem/ magis.] 3? quõ ſe habet foꝛtis ĩ timẽ imtop nunt talẽ moꝛtẽ nõ turbãtes ſe:nec ꝓ do ⁊ ĩ audẽdo ibi. . Quicquid igitur üßs Pite pꝛiam rationẽ ꝓpter iminentiã talis .A? quõ ſe habet ad finẽ ibi.. Finis it huuitii dede moꝛtiſ. Sed cõſtanter ĩ ratiõis ſerie ꝑ oĩs x? quõ circa obiectũ foꝛtitudinins Mighpſtn ſeuerant uſq; ad extremũ vite.marina ſe habet nõ rcẽ impauidibi.. Supr cmlgtubolſn rij ꝓpter expiẽtiã frequenter habitaʒ abundantiũ autẽ. 6e quõ audax ibd. Aigtul de piculis euadẽdis bene ſperates nõ LAui aũt in audẽdo. : quõ timidos uctg deni turbant᷑.foꝛtes aũt vltra pꝛedictã con ibi. Qui aũt in timẽdo. B.quõ inau RKWMU ſtantiã viriliter agũt pugnãdo in illis dax ſuʒ cohardus ibi. Beficit autẽ. Wenigige in quib“ ẽ foꝛtitudo:⁊ in quibꝰ bonuʒ 9 quõ foꝛtis ſe hʒ ad umidũ ⁊ ad a teſktele ẽ moꝛi expectãdo magis qᷓ; viuere fu/ dacẽ ibi.Circa hᷣ eſt quidẽ.io? quißß romngtis giẽdo. In talibꝰ aũt coꝛporibꝰ neutrũ ſpecialiter ad audacẽ ibi. Et auda ieidin eſt. Mec enim ibi ptingit viriliter age ces quidẽ. liiꝰ quõ ad ſuã diffininonẽ nintiini⸗ re.nec eſt meliꝰ in talibꝰ expectando ibi. Quẽadmodũ igit᷑. iꝛꝰ.quõ aq ð Feſtninngenn, mori:qᷓ; fugiendo viuere.quare q;uis ſperationẽ ibi..ARoꝛi aũt fugiẽteʒ.]· ſuetann foꝛtis ĩ talibus bene ſe hẽat non tñ tã Dicit ergo pꝛio.ꝙ foꝛtis ĩ occurſu ter korer E quam in ſua ꝓpꝛia materia.circa qu,· rribiliũ ẽ iſtupeſcibilis nõ ſimpliciter. mni WMDä Aten Mnrin unchinnſinn n rnd MWNNm Rniin. riathonnins Ciiimden Mäiidiiini misid ut GuraIMiiNn mnes ereti. i. ll Nelenines. Linin 81 NNS aciin irnict inninn . Mltrs ſidennsenn Lamoz Oasaiͦt mmnan Puu iriſii umi: ei? Man ns. Hic ſegnenter a s aci dumni P : emoſend Umne crra tenibleum erece qvo align edz non ege ibl . göſe bebetſans dabet afnieſlc⸗ cöcatbegifun mnmüi ati. 0, d inin td iii⸗ Auinninad cnaſen Mono⸗ atellimi * . IIII. ſic ꝙ nullo mõ timeat vł ſtupeſcat. Sʒ iſtupeſcibilis eo mõ quo homo põt ⁊ debet eẽ iſtupeſcibilis.timebit aũt ta lia terribilia vt oʒ ⁊ vt rõ ſuſtinebit ⁊ pmittet:⁊ ꝓpter bonũ.bᷣ eiʒ comune eſt oĩ virtuti habere.ſ.finẽ boni.⁊cibi. Eſt aũt magis. Oſtẽdit quõ aliquis ſine foꝛtitudie ad terribilia ĩ timendo ſe babet nõ recte.d.ꝙ multipłr. pꝛĩo qꝛ cõtingit timere talia magis quam oʒ. Alio mõ qꝛ minꝰ. Alio mõ qꝛ con tingit timere illa que nõ opoꝛtet time re. Alio mõ qꝛ cõtingit timere eo mõ quo non oʒ. Alio mõ quia qñ non oʒ T ſic de reliquis circũſtãtijs deuiando ab eo ꝙ opoꝛtet circa quãlibet circun ſtantiã.ʒ.ibi. . Quicquid igit᷑. Oſtẽ dit quõ ſe bʒ foꝛtiſ i timẽdo ⁊ audẽdo ⁊ expectãdo ⁊ opãdo. dicit ergo qua ſi diffiniẽs foꝛtẽ. ꝙ ille ẽ pꝛopꝛie ⁊ ve re foꝛtis qui illa terribilia que oʒ ⁊ cu ius gratia oʒ ⁊ vt oʒ ⁊ quãdo oʒ. ⁊ vt ratio patit᷑ ⁊ dictat:nmet ad declina / duz ⁊ audet ad aggrediendũ ⁊ ſuſti- net ĩ expectãdo cõſtanter: ⁊ operat᷑ ĩ pugnado viriliter. ¶ Eſt eiʒ ſciendum ꝙ foꝛtitudo moderat᷑ duas paſſiões.ſ. timoꝛẽ ⁊ audatiã. &t idcirco ad utrã ; fertur opoꝛtere. moderato aũt ⁊ or dinato timoꝛe ſequit expectare electa Fʒ virtutẽ. Et ſic pꝑ ↄñs ad qðlibʒ iſto rũ quatuoꝛ fert᷑ opoꝛtere. 4? ibi. Fi nis aũt ois. QOſtendit quõ foꝛtis ſᷣm foꝛtitudinẽ ſe habet ad finẽ. Intẽdẽs ꝓbaẽ.ꝙ foꝛtis ꝑ foꝛtitudinẽ ſuſtinet ⁊ operat᷑ gratia bõi ſims.Et arguit᷑ ſic. Auarũcũq;:L qualiũcũq; operationũ finis eſt per habitũ taliũ operationuʒ oper atiuũ.i.finis ẽ talis qualis ẽ ille habitꝰ.vnũqðq; ei detminat᷑ ⁊ modifi catur ⁊ tale vł tale reddit᷑ ex fine.qua re opoꝛtet ꝙ talis ſit finis operationũ qualis ẽ habitus operatinus eaꝝ. Sʒ foꝛtitudo ĩ foꝛti ẽ habitus bonus: poſt qᷓ́; eſt virius:quare finis cuiꝰ gĩa foꝛtiſ ſuſtinet ⁊ opatur erit bonũ aliquod. Hhuiꝰ ratiõis pꝛio ponit maioꝛẽ.2: mi norem ibi.. Et foꝛti aũt.] ʒ cõfirma tionẽ maioꝛis ibi.. Zalis aũt ⁊ finiſ 4 cõcluſionẽ ibi Boni uuiq; igit᷑. Eſt aũt ſciendũ.ꝙ płᷣs ſingulariter ꝓ bat ð foꝛtitudine.ꝙ foꝛtiſ agat gratia boni finis.qm̃ aliqui reputabãt foꝛtẽ ingerẽtẽ ſe ĩ talibꝰ picuł pditũ nec pu tabãt.ꝙ foꝛiᷣ ĩ expectãdo moꝛtẽ poſſʒ ſibi p̃ ſtituẽ finẽ bonuʒ. quaẽ ad huiuſ mõi erroꝛis excluſionẽ pbᷣs ĩducit bu lus ꝓbationeʒ. ? ibi. Supabundã niuz aũt Oſtendit quõ ipauidus velĩ ſanus ſe habet nõ reẽ ad terribilia. d. ꝙ de numero eoꝛũ qui ſupabundant ĩ homie vel in paſſione Sik daion⸗ timoꝛis.ſ.⁊ audatie. ¶ Ille qui ſup/ abundat ĩ pauiditate in omni timo re inommatus ẽ. dictũ eſt aũt ſuperi in 2 c. 7? ꝙ multa ĩ moꝛalibꝰ ſũt ino/ minata.tamẽ ille qui ſic eſt impauidꝰ quia nihil timet. nec terremotũ.nec in undationes maris tempoꝛe tempeſta tis.nec incendia:nec talia põt cõgrue dici inſanus.et ſine ſenſu doloꝛis. In ſanus quidem.quia non timet vbi oĩs ratio dictat eſſe timẽdum. ¶ Sine ſen ſu doloꝛis aũt poteſt dici. qꝛ doloꝛem de pꝛoximo imminẽtẽ nõ ſoꝛmidat et tales homines dicunt᷑ eſſe apud cel/ tas ? ibi. Qui aũt in audendo. Oſtendit idẽ de audace.d.qð ille qui ſuperabũdat ĩ audẽdo circa terribilia dicitur andax. Et iſte videt᷑ ſupbus ⁊c fictoꝛ: qꝛ fingit foꝛtitudinẽ ſe habere q́; nõ habet.vnde iſte ſuperbꝰ tał vult videri eſſe.qualis eſt ille ſ. foꝛtis pp qð imitat᷑ eum inquantũ põt:ſed nõ ſimpliciter põt.ex quo ſequit᷑ ꝙ mulii talium hominũ ſũt audaces ⁊ timidi ſimul. audent eĩz ex ſuperba pꝛeſum/ ptione aggredi terribilia. Sed poſtea non ſuſtinent nec expectant ea timo⸗ re conſtricti. Ex quo patet.ꝙ non eſt idem eſſe aundacem ⁊ eſſe non timi/ dum. vel non pamidum. poſtquam ali quando ſeparantur v quãdo audere reſpicit aggreſſum terribilium:nõ pa uere vero expectationem eoꝛum. 7: ibi.. Qui aũt ĩ timẽdo. Oſtendit idẽ m 4 ℳ LIBRO de timido.d.ꝙ ille qui ſuperabundat in timẽdo qꝛ.ſ.timet que non oʒ.⁊ ut nõ opoꝛtet. E&t ſimili mõ ð ceteris cir cunſtantijs dicit᷑ timidus. Sð: ibi. De ficit aũt. Oſtendit idem de inaudace ſeu cohardo dicit.ꝙ timidus ↄũñr coiĩci dit cum cohardo qui deficit in auden/ do qui.ſ.nullum periculũ vel terribi/ le audet aggredi tamẽ in iſto eodem qui timid'“ eſt ⁊ cohardus.manifeſti/ oꝛ ẽ abundãtia timoꝛis qᷓ; defectꝰ au⸗/ datie.Cuius cã eſt.qꝛ timoꝛes pariũt triſtitias ex quibꝰ triſtitijs mamfeſtus eſt timoꝛ.vnde ꝓuenit ꝙ timidus cito deſperat: qꝛ timet omnia.foꝛtis autẽ maxime cõtrarius ẽ iſti timido: qꝛ vir timidus deſperat.foꝛtis eſt bone ſpei 9 ibi. Circa h̊ͥ quidem. ſtendit quõ foꝛtis ſe habet ad timiduʒ ⁊ au/ daceʒz.d. ꝙ iſti tres in obiecto cõueni/ unt:qꝛ omma ſunt circa eadem terri/ bilia.Sed ĩ foꝛma ⁊ in mõ ſequendi differunt.qꝛ timidꝰ æ audax ſuperabũ dant ⁊ deficiũt in timendo: ⁊ audeddo* foꝛtis aũt mediuʒ tenet:ut opoꝛtet: ⁊ vt ratio recta dictat.iõ ibil.¶ Et auda ces. Oſtendit ſpecialiter quõ ſoꝛtis ſe habeat ad audacẽ.qꝛ cũ illo magis cõuenit q; cum timido.icit ergo qðᷣ audaces ante periculũ ſunt pᷣuolates ⁊ volẽter ⁊ libenter aggrediunt᷑ ſicut acres ĩ pꝛincipio ⁊ in ipſis periculis exiſtẽtes diſcedũt ſicut illi qui in fine frangunt᷑.foꝛtes auũt ecõuerſo ſe hẽnt dqꝛZ in operationibus ⁊ in periculis ſũt acuti ⁊ acres.ante pericula vero ſunt quieti ⁊ mites.xi? ibi. Quemadmo duz igit᷑. Oſtẽdit quõ ſoꝛtis ſe hʒ ad diffinitiöez ponẽs eam ut p h̊ cõplete appareat quid ẽ foꝛtitudo:a ꝗd ẽ foꝛ tis.dicit ergo colligens ex pꝛedictis. Quemadmodũ igit᷑ dictũ eſt foꝛtitudo eſt habitus medius circa auſibilia æ tribilia in bellicis periculis aggꝛeſſiuꝰ ⁊ expectatiuus pp deſideriũ boni.vel pꝓp fugam turpis actus.i2? ibi.. Ao ri aũt fſugiẽtem. Oſtendit quõ ſe bʒ foꝛtis ad deſperationem:que maxime puᷣenit ex mollitie. Dicit ergo.ꝙ mo/ ri ꝑp fugam inopie vel anguſtie: pue nien ex magna cupiditate rei quam habere non põt:ſicut dicit ouidiꝰ ò re medio amoꝛis.vel ꝑp fugam alterius cuiuſcũq; triſtitie.Et ꝑp h aggredi pe ricula moꝛtem inferentia non eſt opꝰ foꝛtis hominis:nec foꝛtitudis: ſʒ poti us timidi⁊ mollis: deiecti ⁊ inbecilliſ animi. Qõð ꝓbat᷑.qꝛ fugere laboꝛioſa triſtia penoſa non ꝑpp bonum ſed ſolum ad fugiendũ illud penale malũ per quãcunq; viam eat᷑: eſt opus mol litiei:⁊ inbecillitatis.Sed tribilia vel moꝛtem aggredi h mõ eſt fugere labo rioſa ⁊ triſtia: quare eſt opus molliti ei ⁊ non foꝛtis.vnde nõ eſt niſi deſpe ratio de ſeipſo ⁊ de aĩcis ⁊ ð deo.Cõ cludit autem dicens.ꝙ foꝛtitudo eſt ta le quid:quale dictũ eſt. “ Leccxio.ʒ. obiectum ? materiam opus ⁊ fõꝛmaʒz foꝛtitudiniſ.h̊ mamifeſtat.i. ſiłuudines vere foꝛtitudinis que ſunt quinq; foꝛtitudines ᷣm ꝗd ⁊ metha/ phiſice ac ſimilitudinarie dicte ⁊ fʒ bᷣ ſüt hic quiq; ptes ſʒ quinq; ſiłitudies foꝛtitudinis.2 ibil Nidet autẽ expe/ rientia ʒ? ibil Et furoꝛem ſuper foꝛti / tudinem lꝗ? ibi. Mec vtiq; bone ſpei ᷣ ibil Foꝛtes quoq; vident] Pꝛima iſtarum dicitur foꝛtitudo politica.ſcõᷣa militaris. ZLercia furioſa. QAuarta fi/ duciał. Auinta vero ignara(Mꝛimo igitur ð foꝛtitudine politica tradit mo tiuum. Scdo exemplum ibi. Tales aũt ⁊ homerus. lʒ? laudem ibi. Aſſi milant᷑ aũt hic. ꝗ? ſocietatẽ ibi.. o net aũt utiq;. Dicit ergo pꝛio ꝙ alie foꝛtitudines pꝛeter foꝛtitudinem vir/ moſam dicuntur.ſᷣm.S.modos. Pri⸗/ ma vero eſt foꝛtitudo politica que ma xime aſſimilat᷑ foꝛtitudini virtuoſe Cu ius motiuum eſt iſtud. Ciues eni ag/ grediunt᷑ ⁊ ſuſtinent pericula ſjm iſtäã foꝛtitudinem:ꝓpter vitandas oppꝛo/⸗ 1* Icuntur autẽ ⁊ alie ſᷣm.s.mo dos. Poſtquã mamifeſtauit ewineße Oun nnmnen nousliben gitinteiſih iuttn ſornſ Anmmqu⸗ ſiſtveint Ntoizunded nirkntby die ſtenbelüon ukrſones oyn laot hum Ctneſlſpan. Palnsfuge ononenn nd Galegen Ndngandmn danusſepomn geſgepanones un oronees lceſtaiean Nraitrgbervr⸗ ſwunocmind lbeſerebenge Cpbtinſenpinn busbriwänsl eſinikteiten Wehulrin ſaggustdsten Uſtunigem Cfnig denngbondoan: Nwchfinande ieſounten Cochorbeinin let lebesſnt, Uuibfunmuns Gnnlierponerta Emnbſulwinin inontinting cifmnugin lger ſenanii Perpenmtmd mminnn⸗ Unturpen nn Kunper „ ir Nan hen ntirni enninen odmnis eianmi; m Ms. Ain 1 engir gjenäiline mgmnent: dealuas Snin 1sFeclb Nͤtin u: guwre ct dn dens. nde dii h1 eeics il nNens ſorlndt Peycitſ. Jomm mt alein e) Peinünutd obienmm! Manm õ õ miiminareniet/ gprsßzgingſtii Eibi hdei uin Etſwen inrn be Berrnq buf õ nta vero iad imwaine giiunn zoetenglinti , bie⸗ Piwin — IIII. bꝛioſas increpationes que in legibus ciuium continẽtur ⁊ ꝓpter obtinẽdos honoꝛes qui bene pugnãtibꝰ exhibẽt᷑ Et huius rei ſignũ ẽᷣ.ꝙ apð eos inue niunt᷑ viri foꝛtiſſimi ſᷣm hanc foꝛtitu/ dinem apud quos timidi ſunt ihono/ rati:foꝛtes aũt ⁊ ſtrenui honorati. 2 dat exẽplum de duob viris:hac forti/ tudine fortibꝰ dicens.q homerus de/ ſcribenſ bellũ troianũ dixit fuiſſe taleſ .i.talr foꝛtes.dyomedẽ qui fuit grecꝰ ytalicus ⁊ hectoꝛẽ qui fuit frigius ? troianus filiꝰpꝛiami.vterq; vero diuer ſis tẽpoꝛibus fuit grauat in bello ⁊ ſu aſus p ſocios exire ⁊ recedere de bel lo fuit:⁊ vterq; recuſauit exire: ⁊ vter q; allegauit pꝛedictũ motiuuzʒ. bectoꝛ .n. dixi ꝙ quidam frigi nomine poly damas reponeret ei in aliquo carmi ne icrepationes ⁊ obpꝛobꝛiũ ſempit᷑ num. dyomedes vero qui ⁊ dictus ti/ thideſ ratiõe patris ſui qui ſic vocaba tur dixit ꝙ hectoꝛ aliquãdo cõcionanſ ĩ troianis carminibꝰ ꝙ tithides fuga/ tus eſſet ab eo ꝙ ẽ diomedi vel tithidi obpꝓbꝛium ſempit᷑num. Tertio tradit huius foꝛtitudinis laudẽ.d.qꝙ hoc ma xume aſſimilat᷑ ei foꝛtitudini que pꝛiꝰ deſcripta eſt tanq; virtus.Cuius ratio eſt.qꝛ quãuis talis foꝛtitudo nõ ſit vir tus.fit tamẽ pp virtutem: ⁊ in oꝛdine ad virtutẽ.qꝛ pp verecundiam ⁊ deſi deriuʒ boni.dictum ẽ eĩʒ iſti ſunt h̊ modo foꝛtes pp honorem optinendũ qui ẽ ſignum ⁊ teſtimonium viriud: ⁊ pp obpꝛobꝛium fugiendum ꝙ eſt tur/ pe ⁊ labes vᷣtui. ꝗ tradit ſocietatẽ huius foꝛtitudinis dicẽs.ꝙ aliquis ra tionaliter ponet ⁊ aſſignabit in illud genus foꝛtitudinẽ quam habẽt illi qui ſunt coacti a pꝛincipibus.tamẽ iſti co acti ſunt deteriores illis:⁊ illi nobilio res iſtis. Qð patet. qꝛ pꝛimi operan tes ex verecundia pꝑ fugiendum tur,· pe expectant terribilia.iſti vero ꝑp fau giendum non turpe: ſed triſte qꝛ co/ guntur per dominos ſuos. Qò mani/ feſtat per exempla et patẽt ſatiſ in lit tera. Et in fine tradit mediũ ad cõclu denduʒz. ꝙ talis foꝛtitudo politica nõ eſt foꝛtitudo virtuoſa.qꝛ virtuoſe foꝛ⸗ tem eſſe oʒ non pꝛopter neceſſitatem alicuius extrinſeci. ſed electiue ppꝑ bo nuʒz ipſius operis virtuoſi. ut. S. viſuz eſt in.22 Sed politice foꝛtes ſunt foꝛ/ tes pp neceſſitatem alicuius extrinſe ci honoꝛis optinendi vel obpꝛobꝛij ſu giendi. vel alicuius damni vel doloꝛis vitandi: ⁊ non pꝛopter bonum ipſius operis. quare tales non ſunt virtuoſe foꝛtes. Huius rationis ponit maioꝛeʒs in fine tocius partis.inoꝛ autẽ pa tet ex pꝛedictis. ¶ Seinde ibi videt᷑ autem experientia. anifeſtat for titudinem militarem. Manifeſtans pꝛimo genus eius. 2? motiuum eius ibi. Aidetur autem eſſe multa. Bevti litatẽ eius ibi. QAuemadmodum igit inermibus.] ꝗ? differentiam eius ad foꝛtitudinem politicam ⁊ ad virtuoſã ibi.. AEilites autem. Dicit ergo pꝛi mo ꝙ experientia. ſeu experunentalis notitia videtur eſſe foꝛtitudo quedam ꝙ patet teſtimonio ſocratis: dicentis foꝛtitudinem eſſe ſcientiaʒ. Dixit eni vniuerſalirer ꝙ virtus eſt ſcientia: ſed alia in alijs puta experimentalis noti tia circa delectabilia tactus ⁊ guſtus eſt virtꝰ temperantie. Sed ſcientia de rebus bellicis eſt foꝛtitudo ſecundum eum. quare ſecundum banc opinionẽ conuenienter dicuntur fortes eſſe illi qui ſunt in bellicis rebus experii. 2: ibi. Aidetur auteʒ eſſe multa.] Tra dit motiuum huius foꝛtitudinis. ꝙ eni iſti aggrediantur pericula terribilia ſi cut foꝛtes: cauſa ⁊ motiuuʒ eoꝛum eſt quoniam habent.5. peminentias ſeu §F. auantagia ſup inexpertes. Mri⸗ mum qꝛ ſciunt multa eſſe inania ⁊ nõ periculoſa que inexpertis apparent ſumme triſtia ſicut ſtrepitus armoꝛuʒ hymutio equoꝛum.vociferatio pugna toꝛum ⁊ oſtentatio mimicoꝛum. Se cundum. quia ſciunt ⁊ poſſunt percu⸗ tere.Zertiuʒ qꝛ ſciunt ⁊ poſſunt nõo m 5 eer LIBRO percuti.quartum. ꝙ ſciunt ⁊ poſſũt ar mis vni ſine ſuo ſucceſſiuo grauamine AQuintum ꝙ ſcinnt omnia oꝛdiare ad nocere ⁊ ad nõ noceri. ʒ: ibi. Quẽ admodum igitf .Oſtendu huius foꝛti tudiniſ vtilitateʒ in oꝛdine ad victoꝛi am aſſequendam.ſ.ꝙ iſti experti pu/ gnant cum non expertis.ſicut arma/ ti cum inermibus.⁊ ſicut athlete cer⸗/ tant cum ydiotis in quocunq; agone: quare ſicut arma in exercitiuzʒ ſunt uti lia pꝛo victoꝛia optinẽda. Sic ⁊ ipſa militaris ſciemia. In talibus enĩ ago nibus non ſunt pugnatiſſimi ⁊ virtuo ſi illi qui ſũt animo foꝛtiſſimi. Sed po tius illi qui ſunt pꝛedicto modo potẽ/ tes ⁊ coꝛ poꝛa robuſta habentes qui ſunt ad opera bellica apti ⁊ agiles 4. ibi.. Hilites auteʒ timidi .. Oſtẽ dit huius foꝛtitudinis differentiaʒ ad politicam ⁊ virtuoſam. d. ꝙ militeſ.i. ſtipendiarij in belliciſ rebuſ experti ⁊ eruditi ſunt timidi quando periculum bellicum extenditur ſup eos quando ſ.pars deficit in multitudine bellato rum ⁊ in pꝛeparatione armoꝛuzʒ ⁊æ oꝛ dine acierum. ⁊ in iſto caſu pꝛimi fu/ giunt.⁊ viri ciuiles ⁊ ciuile bonum a/ mantes in bello fugientibus ſtipendi arijs permanentes moꝛiuntur. Et iſte caſus cõtingit ĩ bello hermeonico ube fugierũt ſti pendiarij ⁊ ciues perman ſerunt ⁊ moꝛtui ſunt. cuius ratio eſt. quia iſtiſ ciuiliter agentibus fugere eſt turpe ⁊ obpꝛobꝛioſum ⁊ moꝛs eligi/ bilioꝛ eſt eis:qᷓ; talis ſalus que babe⸗/ tur cum obpꝛobꝛioſa fuga. illi tamen ſtipendiarij milites a pꝛincipio peri. clitabantur ideſt periculiſ audacter ſe exponebant. ſicut ſi eſſent militares æ animoſiores: ſed videntes ⁊ cogno/ ſcentes periculum imminens fugiunt magis tinentes moꝛtem honoꝛabi/ lem q́; fugam obpꝛobꝛioſam ⁊ turpẽ ille etiam qui eſt foꝛtis ſcdᷣm virtuteʒ non eſt talis quales ſunt illi militãter foꝛteſ.quare nec foꝛtitudo virtuoſa eſt talis qualis eſt fortitudo militaris.ſi/ cut fortitudo politica que nobilior eſt qᷓ; militaris:quãuis militaris ſit vtili/ r. Seinde ibi. Furoreʒ ſuper foꝛ titudinem inferunt]. ¶ Sanifeſtat foꝛ titudinem furioſam tradens pꝛimo. eius modum. Secũdo commodum ibi LAnde homerus J.ercio motiuũ ibi LFere autem pꝛopter triſtitiã ems differentiam ad foꝛtitudinem virtuo/ ſam ibi. Mon utiq; ſunt foꝛtes J.ra dens ergo modum huius fonitudinis dicit.ꝙ homines groſſe loquentes in ferunt furoꝛem ſup foꝛtitudinem. di/ centes ſuroꝛem eſſe foꝛtitudineʒ ⁊ ho minem furioſum eſſe foꝛtem. ⁊ opera furioſa dicentes eſſe foꝛtia.quia illi q pꝛopter furorem operantur foꝛtes eſ- ſe videntur. quemadmodum fere ſilue ſtres ſicut apri et vrſi foꝛteſ eſſe dicun tur. quia pꝛopter fuꝛoꝛem audacter ĩ homines eas vulnerantes ferũtur. Et huius dicii cauſa eſt. quia viri foꝛtes habent furoris ſpeciem. Sicut enim furoꝛ eſt ad pericula impetuoſiſſimus Sic vir fortis vbi adeſt locus ⁊ pa/ ter modus foꝛtitudinis qui modus eſt eſſe impetuoſum ad pericula. ¶ Se/ cundo ibi. Ande homerus.. Tradit huius fortitudinis commodum. Et hoc tripliciter. Pꝛimo. quia home/ rus poeta maximus monuit becto- rem: vt furoꝛem ingerẽt foꝛtitudinis virtuti per virtutem dirrigendo furo/ rem: ⁊ per furoꝛem errigendo ⁊ ſti- mulando virtutem. ( Secundo. quia idem poeta commẽdat hectoꝛem pꝛo eo quia ita fecerat dicens. ꝙ hectoꝛ in bello furoꝛe motus emiſit per ſin/ gulas nares auſteram virtutem ideſt ſignum auſtere virtutis. ¶¶ Eſt enim auſtera virtus furoꝛe foꝛtitudo com/ mota ⁊ errecta:⁊ ſignum eius eſt ſpu moſus vapoꝛ: per nares egrediens: qui talis efficit᷑ pꝛopter inflãmatiõem ☚⸗ ass el⸗ atefüpeof vilengls Ncieeetaute gnvebain Popte 1 ndiabon fenſig ſntans N Ae ſuina Cvnt in ſensppe gahict irmne, idens girnſcre ſeſirlen ſeumrn ſelpoper Noprun Puperni ſponetg lenme⸗ MMisihi ſlſnadapr Goanwrim lbürigie Eflinnsni Umimtin finginn onhentgtn D Nlritndi,, tnummm- npnesetin Aiuentenen. huinen d Emumggties, Mtlaqueag uiiſoeſt wenultspirn Meuetpenni liter Clinns n Ntefahonne S ncdnce rani Ennim en imin en men gogietini Mun AfeN bomines goſe ber irdeen ipeninin rwreneſeſnnmmain nrrineſeſdnen! Annstkeidnug NNr enn enumrin 8ſn maniinin aopn iunno nmeseANYNENE Biui adef. Mun n im imin. S Hr wnmiuimpenolin 1 ns ſti Mls t us brnuans ni ie inaitin debeNein. õ icier. Pring au⸗ u unNS NMNin incren ngeii inn riMrnoNi ner woꝛen S bnmrn.(Sn⸗ IIII. coꝛdis ⁊ euapoꝛationem ſanguinis.bᷣ autẽ fit pꝛopter furoꝛem intẽſum.qua re ille talis vapoꝛ ſignum eſt furoꝛis. adiacet auteʒ bomerus. ꝙ ſanguis be ctoꝛis ebuliuit ꝙ fit ex eadeʒ cauſa.i. pꝛopter inflammatiõeʒ coꝛdis.hᷣ igi⸗ tur dicta homeri ⁊ ſigna cõmendata per eum ſignare videntur errectione,z foꝛtitudinis æ impetum eius ad pu⸗ gnam. a per conſequens auxilium ? cõmodum ad victoꝛiam. 3? per ſeipᷣm exponit iſtud cõmodum dicens.ꝙ vi/ ri foꝛtes ꝓpt᷑ bonũ operãt᷑ ĩi belł:ſʒ fu roꝛ coopat᷑ eiſ errigẽdo ⁊ iuuado eoꝝ foꝛtitudinẽ 3? pꝛicipalr ibil Fere ãt Tradit huius fortitudinis motiuũ.d. ꝙ fere ſilueſtres ⁊ hoĩies feris in furo re ſimiles mouentuꝛ ad pugnam ⁊ o/ perantur eam pꝛopter triſticiam: quia vel pꝛopter doloꝛem ex vulneribus.vł pꝛopter timere vulnera pugnant: ⁊ ñᷣ pꝛopter aliquid aliud pugnant. Cuiꝰ Kgnam eſt. qꝛ ſi eſſent in inſula vel in palude non venirent ad pugnam nec bomines ſolo furoꝛe pugnãtes:ſi quie ti eſſent ad pugnam non venirent. Et ſic patet motiuum huius furoꝛis. 4 ibi..MHõ vtiq; ſunt foꝛtes.Tradit hu ius foꝛtitudinis differentiam ad foꝛti/ tudinem virtuoſam pꝛemittenſ conclu ſionẽ ⁊.d.ꝙ fere ad periculum impul ſe ex doloꝛe.vel ex furore.vel homineſ ſirmũ furoꝛẽ hñtes nõ ſũt foꝛtes.¶ Et ad hoc oſtẽdendũ. tangit quattuoꝛ dif —. ſerentias.pꝛimam penes cognitionẽ. aliam penes electionem. tertiam pe/ nes intentionem. quartam penes de/ lectationem. Dicit ergo quantum ad pꝛimam.ꝙ tales non ſunt pꝛeuidẽtes pericula que aggrediunf ⁊ expectãt ſicut viri foꝛteſ:tamen ſine tali pꝛeuiſi one nullus põt dici foꝛtis: quantũcũq; expectet pericula. ꝙ apparet quoniaʒ aliter aſinus famelicus poſſet dici foꝛ uiſ quia expectat ⁊ ſuſtinet pericula ⁊ verbera non recedens a paſcua.Et ẽt adulteri qui pꝛopter concupiſcemiaʒ operant᷑ cum audatia magna res ali/ quaſ periculoſas. non ergo debent di ci animalia per doloꝛem veł furoꝛẽ ad periculum im pulſa eſſe foꝛtia ga foꝛteſ pericula pꝛeuident ⁊ ipſa non. Quan tum ad ſecundũ dicit.ꝙ foꝛtitudo que eſt pꝛopter furoꝛem videf eſſe natura liſſima tanquam pꝛeaccipiens ⁊ pᷣue/ niens electionem. non expectans con ſiliũ nec electionem. Sed repente mo uet hominem ad pugnam:⁊ ad peri/ cula. foꝛtis autem virtuoſe operat ex electione.vt patet ex. 2· uantuz ad tertium dicit.ꝙ iſta foꝛtitudo etiaʒ pꝛeuenit ⁊ pꝛeaccidit. cuius gĩa.i.in/ tentionem illam qua vir foꝛtis intẽdit æ appetit bonum finem. ¶ Quantum ad quartum dicit. ꝙ homines irati do lent. Sed punientes ⁊ vindictam ſũ⸗ mẽtes delectant.forũ tñ ñ delectat᷑ in vindicta:ſʒ qꝛ opat᷑ bene.quia per eiꝰ operationem ſaluat᷑ bonum comune. Concludit ergo dicens. ꝙ hij qui pꝛo pter hoc idẽ ꝓpter huiuſmõi paſſiões operant᷑ poſſunt dici pugnantes ⁊ be ne pugnantes non tamen ſoꝛtes quia nec pꝛopter bonuʒ finem operant᷑ nec in ipſo delectant᷑. nec pꝛeuident nee eligunt vt ratio recta dictat. Sed ſola paſſione mouent᷑.Fortis autem ope/ ratur ſub hac quadruplici conditione vt viſuʒ eſt. quare tales homines non ſunt foꝛtes quãuis habeant aliꝗd foꝛ/ tibus ſimile. Et ſic manifeſta eſt foꝛti tudo furioſa. ¶ Seinde ibi. Mec vti q; bone ſpei. Manifeſtat foꝛtitudi/ nem fiducialem. pꝛimo autem tradit foꝛtitudinis huius modũ ⁊ motiuum. 2conuenientiam eius ad foꝛtitudinẽ virtuoſam ibi. Conſimiles autem..ʒ· differentiam ibi. Si foꝛtes quidem. A infert vnum coꝛrelarium ibi..Nro pterꝙ foꝛtioꝛis]. Dicit ergo. ꝙ ſicut illi ꝗ pꝛopter furorẽ ſũt audaces ad pi cula nõ ſũt virtuoſe ſoꝛtes.Sic nec illi D 4 e⸗ IIBRO qui ſũt audaces.quia ſũt bone ſpei ꝑ ſe ⁊ magne pꝛeſumptiõis.Et iſte eſt modus huius foꝛtitudis. Hotiuum aũt eius eſt.qꝛ homines talem foꝛti/ tudinẽ habentes.multos alios ⁊ mul tociẽs vicerunt.⁊ ideo cõfidunt in pe riculis.preſumẽtes igi ſempꝑ ꝓſpere ſuccedere ſicut alias ſepius ſunt expui Eſt aũt ſciendũ.ꝙ h̊ pꝛeſumptõ nõ ſo lum accidit hoĩ ex hijs que contingũt ſibi.ſed potius qꝛ idem toti vni natio ni accidit:ex hijs que pꝛedeceſſoꝛes eoꝛum ꝓſpere peregerũt 2. ibi.. Con ſiłeſ aũt . Zradit cõueniẽtiã huiꝰ foꝛ titudinis ad verã dicens. ꝙ virtuoſus ⁊ pꝛeſumptuoſus ſunt ſimiles quoniã ambo ſunt audaces.i. audent aggre⸗/ di pericula.ʒ? ibi. Si foꝛteſ. Lradit differẽtiã duplicem. pꝛimã penes mo tiuum. qꝛ foꝛtes auderẽt ꝑpꝑp pꝛedicta ſ.bonam intentionẽ electionem ⁊ ra tionem. Sed hij pp hᷣ ꝙ exiſtimant ſe melioꝛes ⁊ valẽtioꝛes hoſtibus ⁊ exi ſtimant ſe mihil vel parum pati ab eiſ Et ſimile quid accidit ebꝛijs.qui po⸗/ tenter potati ⁊ a vino calefacti putãt ſe omnia poſſe. Aliam differentiã tra dit penes effecium. qꝛ iſti pꝛeſumptu oſi.qñ picula eis accidunt ⁊ ſentiunt hoſtes eſſe acutos ⁊ feroces fugiunt. qꝛZ tunc a ſuo motiuo ⁊ a ſua pꝛeſum/ ptiõe cadunt. foꝛtiũ auteʒ interea ter ribilia homini exiſtentia quãuis non pꝛius apparentia ſuſtinẽt. quoniam ꝑ hͥ intendunt ⁊ deſiderant bonũ habe⸗/ re vel turpe ⁊ obpꝛobrioſum non ĩcur rere. ꝗ? ibi. pp qð foꝛtioꝛis Infert coꝛrelariũ.d.ꝙ pꝑ h̊ qð dictuʒ eſt ð pe riculis ſingularibus nõ pᷣmanifeſtis ſe quitur:ꝙ ſi ſint plures foꝛtes foꝛtioꝛiſ eoꝛum intereſt eſſe ipauidum in repẽ tinis ⁊ ipturbatum magis qᷓ; in pᷣma/ nifeſtis:ita ꝙ exceſſus eiꝰ ſuper alios apparere põt in repentinis:magis qᷓ; in pᷣmanifeſtis.Cuiuſ ratio eſt.quia re pentinis magis videmus operari ex babitu vel minus ex pꝛeparatione qᷓ; in pᷣmanifeſtiſ:quia ſi pꝛemanifeſta a/ liquis ex ratione vel ex deliberatione pꝛeeligat. repentina tamen non po/ teſt ſic elgiere.Et ideo eoꝛuʒ expecta tio indiget habitu ⁊ habituali electio ne ⁊ deteꝛmiatione. quare in talibus apparet habitus foꝛtuudinis magis qᷓ; in pᷣmanifeſtis.Et ſic manifeſta eſt foꝛtitudo fiducialis ſeu preſumptuoſa (Sei ibil Foꝛtes autem videntur Kanifeſtat foꝛtitudinem ignaram tradens pꝛimo eiuſ modũ qui eſt igno rantia:quia ignoꝛantes videntur tali fortitudine eſſe foꝛtes. Scòo eiuſ mo/ tiuum ꝙ eſt pꝛeſumptio temeraria ſe/ quens dictam ignoꝛantiam. Iſti enim foꝛtes ignoꝛantes pericula belli a la/ boꝛem ⁊ valoꝛem hoſtium: ſperant ⁊ preſumunt hoſtes ſine periculo facili⸗/ ter ſupare. Et ideo dicit phᷣs.ꝙ iſti nõ longe ſunt ſᷣm differentiã a conditione pꝛedictoꝛum foꝛtium qui dicuntur bo/ ne ſpei. quia ſperant ſicut i li.a cio tꝛadit huius foꝛiitudinis defectum qui eſt eſſe deterioꝛes ceteris dicens. ꝙ iſti ſunt deterioꝛes foꝛtibꝰbone ſpei quia iſti nullam habent dignitatem ꝓ pter quam debeant pꝛeſumere.illi ve ro habent: quia multocienſ pugnaue/ runt ⁊ multos vicerũt. tempus permanent expectantes pe⸗/ ricula belli. Iſti vero decepti non co/ gnouerunt aliud eſſe qᷓ; ipi ſuſpicabat᷑ fugiunt. Iſtud autem argei de ciuitate argea paſſi ſunt:qui ſuſpicabantur ſe purgaturos eſſe cuʒz ſilrionijs qui erat inbecilles ⁊ timidi ⁊ inierunt in pu/ gnam cuʒ latonibus qui erant viri bel licoſi ⁊ in armis ſtrenui cognoſcentes ſe agere cum talibus ſtatiʒ fugiunt.ad dit auteʒ concludens.ꝙ foꝛtes virtuo ſi ſunt quales quidam ideſt tales qua les ſunt deſcripti ſupꝛa ⁊ non vere foꝛ tes:ſed eſtimati vulgo foꝛtes.ſicut di⸗ ctum eſt in iſtis quinq; modis ſimilitu dinarie foꝛtitudinis. ¶ Tectio.4. Irca audacias ãt ⁊ tioꝛes] poſt q́; ph̊s manifeſtauit ſiłitudines Item illi ad ivinsin nunietues. is mmn hiltes eu utier nni ne iſ6 ofalpen tlin ſer nütel Ctnunin lifinin Graitied Gackennan n alngcna datenbpla⸗ Sanmalt canieſtni ncinotr tantuane gelbare⸗ gaßhſtama Cnmnspma laglain Amkunnluet Neenaianct 6hiſneunin Mnobebenwse kapenlzan Gidonentent ſecsſaineene Onſun ünn Difninänennn Gnstenblitd ierpegiſnähtl lſencoeinde ſe ontban, pfunmciset Betteffeens d umt erpein eſPontmi Iuſseſludcht iſusl deniqn unselnſf S ſeatoit unfebin kimn dedi n n gideiti, en ne eſe ſolezien gelteeimptorr nenesenallan Dtten doſtan: mm eirsſne en . Sieodel i Kinfndiennini N. a uſemian i cteſe vrnusdei Hür wu 4dN uiun deben aynun n dean einngei õl uios ii. Nend S ernanen echehunf dell. Mo egn miim eſeihiiin Nvdamen api ſ iwm: gui ihn ros eſe hjimnaf 5 4 umidit ned —— nanisshtuifin pꝛopꝛietates: ⁊ cum hoc excludit al/ quas earum a foꝛtitudine militari ibi Apilites autez nihil jet Tercio epy logat ibil De foꝛtitudine quidem igi/ tur ]. Ponit autem ſex pꝛopꝛietates Secundam ibil Propter quod triſte terciã ibil Et iuſie laudatur] quartam IIII. foꝛtitudinis otuoſe. bic manifeſtat ei ibil Difficilius eni quiĩtam ibil Sʒ ad huc videbitur ſextã ibi. Pꝛopter mł *2 . ih ta aũt h eſſe! Eſt aũt pꝛima ꝓpꝛietaſ ꝙ foꝛtitudo vel opus foꝛtitudinis ma/ gis eſt in ſuſtinẽdo terribile q; ĩ aggre diẽdo auſibile. Dicit ergo. ꝙ foꝛtitu/ do exiſtens. vt dictum eſt circa auda/ cias timoꝛes non eſt ſimiliter nec equaliter circa ambo: ſed magis cir/ ca terribilia que ſunt obiecta timoꝛis q; circa auſibilia que ſunt obiecta au/ datie:ſic videlicet ꝙ magis eſt opꝰ foꝛ titudinis ꝙ foꝛtis ſit ĩperturbatus cir/ ca terribilia in expectando ⁊ ſuſtinen do ea ⁊ bene ſe habẽdo ut opoꝛtet cir ca ea: q; ſit circa audatiaſ vel auſibilia qꝛ minus ptinet audere ⁊* aggredi ter ribilia. vel auſibilia: quam ſuſtinere ⁊ expectare illa. Et huius rationẽ tan/ git. qꝛ vt dictum eſt foꝛtes dicuntur pci ſe in ſuſtinendo triſtia ⁊ grauia. Et de hoc nos babemus exemplũ in foꝛtitu dine coꝛpoꝛali a qua nomẽ deriuatũ ẽ qm̃ ad coꝛpoꝛalem foꝛtitudinẽ ꝑtinet põdus ſuſtinere: magis q aſſũmere. Similiter aũt ẽ in ꝓppoſito.ꝙ ad ani/ mi foꝛtitudinem magis pertinet pon/ dus terribiliũ ⁊ doloꝛũ ſuſtinere ꝙ fit ĩ expectãda qᷓ;ᷓ aſſũmere: ꝙ fit ĩ aggre diendo.¶ Heinde ibi. Propter ꝙ tri ſte. ponit ſam pꝛopꝛietatẽ que eſt.q opꝰ foꝛtitudis eſt triſte.bᷣ aũt pꝛopꝛie tas eſt effectus pꝛime. ⁊ ꝑ cõſequẽs ſi gnum ⁊ ꝓbatio eius.Seinde ibi. Et iuſte Monit tertiã que ẽ. ꝙ opus foꝛ ficilius eſt triſtia ſuſtinere ꝙ ptinet ad foꝛtitudinẽ:quã a delectatiomibꝰ abſti nere vt dictũ eſt i/22 ꝙ pertinet ad tem perantiã:quare op foꝛtitudis eſt lau dabilius qᷓ; opus tẽperantie. ⁊ ꝑ cõſe quẽs op foꝛtitudis iuſte laudaf᷑.vt di ctum eſt in pꝛecedẽti pꝛopꝛietate. e inde ibi..Sʒ adhuc videbit᷑ Ponit quintã pꝛopꝛietatẽ que ẽ. ꝙ opus foꝛ titudinis inquãtum attingit finẽ eſt de lectabile: qꝛ finis delectabilis reddit titudis eſt laudabile. Heide ibi. if ficilius. ponit quartã que ẽ op;foꝛ titudinis eſt difficile. Et iſta mducitur vt ꝓbatio pᷣcedẽtis. Et ſic opꝰ virtutis quãto difficiliꝰ tãto laudabiliuſ.Sʒ diſ finale opus delectabile¶ Sicit ergo. ꝙ adhuc non obſtante triſticia. videbi tur eſſe quid delectabile finis foꝛtitu/ dinis:vel ſᷣm foꝛtitudinem: tamẽ cuʒ videbitur iſta delectatio euaneſcẽ oc cultata ab hijs triſticijſ q ſũt circa opꝰ foꝛtitudims.hᷣ aũt declarat per exem/ pluʒ quõ iſta duo ſint poſſie ibilia: dicẽs ꝙ tale eſt iſtud quale eſt illð accidit in gymnaſticis ſeu exercitatoꝛijs ago nibus. vbi videmus.ꝙ pugilibus dele ctabilis eſt finis:cuius gratia in ago⸗ ne contendunt.puta coꝛona:honoꝛes æ ſimilia: ſed doloꝛoſum eſt percuti ⁊ laboꝛare ſiue pꝛo quia:quia carnepaſ ſibili carnales. &t omnis laboꝛ ſcöm ſe eſt quid triſte.ſic igitur patet. quo⸗/ modo foꝛtitudo delectanoem habet in fine: ququis triſticiam in opere ꝗꝓ ad finem. ¶ einde ibi. Pꝛopter multa autem Ponit ſextaʒ pꝛopꝛletate que eſt. ꝙ foꝛtitudo triſtia ſuſtinet pꝛopter maxiumum bonum. Et circa boc facit tria. pꝛimo tangit medium ad oſten⸗ dendum illam propꝛietateʒ. 2. confir mationem ibil Et quãto vtiq; Lercio infert coꝛrelarium ibil Mon vtiq; autẽ ¶ Ad pꝛimum intendit ſic arguere. Suſtinere młta triſtia ppter parũ bo/ num nihil habet delectabile:ſed opus foꝛtitudinis eſt ſuſtinere multa triſtia vt dictum eſt. puta moꝛtem ⁊ vulnera . h vt bonuʒ obtineat vel vt turpe no ſent iat. quare ſequitur vnum de duo/ bevel ꝙ pᷣ opꝰ nõ hẽat delectabile: vel ꝙ ñ ſit ꝓpter paꝝ bonũ: pꝛimũ dari ñ pt: qꝛ contra naturã virtutiſ eſt. vt viſũ IIBRO eſt in ſcðo.Dabitur ergo ſᷣm ſcʒ ꝙ nõ eſt pꝛopter ꝑuum:ſed ꝓpter magnum bonum. ¶ Huius rõnis ponit pꝛimo maiorem.d.ꝙ ꝓpter multa eſſe triſtia in opere: ſi ſinis cuius gratia ſit exi⸗/ ſtens puum bonuʒ: nihil videbitur ha bere delectabile:qꝛ multitudo triſtiuʒ extinguet delectatiõis ſenſũ.22 mioꝛẽ dicẽs.ꝙ tale eſt circa foꝛtitudinẽ: qᷓ;tũ ad ᷣm. pꝛimo.qꝛ moꝛs⁊ vulnera erũt triſtia ipᷣi foꝛti q;tũcũq; volẽti.2 quia fſoꝛtis ſuſtinet hᷣ triſtia.qꝛ bonuʒ eſt ſu ſtinere: vel qꝛ turpe eſt non ſuſtinere, concluſiõem ãt tacuit:qꝛ nõ potuit ſuf ficienter exponere quid eſſʒ illud bo⸗/ nũ ꝓpter qð foꝛtis eligit moꝛi¶¶ CS ſequẽter ibil &t q;to vtiq; Zangit pᷣ/ dicte rationis confirmatiõem intẽdẽs ſic arguere.vnuſꝗſq; vt delectet᷑ ĩ ope iq̃̃to maioꝛes habet cauſas triſticie tã io requiru maius bonuʒ pꝛo cauſa de lectationis ſue:ſed foꝛtis quãto maio rem virtutem habebit: ⁊ qᷓ;to felicioꝛ erit:tanto triſnioꝛ erit ⁊ maioꝛis triſn cie cauſas habebit:⁊ tamẽ illis nõ ob ſtantibuſ: foꝛtis conſtãs erit: qꝛ in bel lo eligit bonũ ꝓilł triſtibuſ:bᷣ ẽ ex illis bonum habere intendit. quare vt pꝛi/ us ſequitur: vel ꝙ foꝛtis delectationẽ nullam habeat:vel ꝙ maximũ bonum intendu.pꝛimũ dar õt: dabitur ergo ſᷣm.vt pꝛius¶ Huius - C minoꝛeʒz ponit ⁊ patet in littera ſequenter ibil Mon vtiq; autẽ Infert iſtud coꝛrelarium. ꝙ non in oĩbus exi ſtit delectabiliter operari pꝛeterqᷓ; in quãt erarius virtutis finẽ attin/ ed. autẽ videbitur in queſtione Seinde ibil Niliteſ autẽ nihil Ex cludit aliquas p̃dictarum ꝓpꝛietatum foꝛtitudinis virtuoſe a foꝛtitudine mi litari: æ h facit ſingulariter ab iſta: qꝛ ipᷣa eſt vtilioꝛ ceteris pꝛo bono cõi tu- endo:⁊ ideo dicit in pꝛincipio. ꝙ ni/ hil pꝛohibet milites qui non ſüt tales quales ſunt virtuoſe fſoꝛtes eſſe opti/ mos pꝛo ciuitate tuẽda. Et tamẽ erũt minus foꝛtes in animo: ⁊ in animi p/ bitate. Iſti nãq; nullum aliud bonum habentes ſemper parati ſunt ad peri cula ſubeunda pꝛo tutela ciuitatũ:etii vitam ſuam tanquã pui valoꝛis ad bp⸗ ua lucra permutãt ⁊ vendunt: expo/ nentes ſe maximis periculis pꝛo puiſ ⁊ modicis ſtipendijs (Beinde en⸗ pylogat.d.ꝙ de foꝛtitudine intantum dictum ſit quid eſt foꝛtitudo typo ⁊ ſi guraliter accipere ex hijs que iam di, cta ſunt nõ eſi difficile. pᷣ enĩ fecimꝰ. Ad euidentiã pꝛedictoꝛũ in quirẽda.ſunt.x. Primo vtrũ oꝛtitudo ſit tantum modera trix timoꝛis ⁊ audatie 2 vtrum regu/ let appetitum circa pericula bellica ʒ vtrum equaliter ſe habeat ad aggreſ⸗ ſum ⁊ expectatiõeʒ ꝗvvtrũ equalłr op ponat᷑ timiditati⁊ ĩtimiditati audatie ⁊ cobaꝛdie ꝓvtrũ ſit virtus cardinatł. que ſint partes eius . vtrum opꝰ eius ſit equaliter triſte ⁊ delectabile. & vtrum martirium ſit opus eius 9: vtrum ſi non eſſet alia vita eſſet moꝛs expectanda ex inclinatione foꝛtitudi⸗/ nis.x. vtrum oẽs ſimilitudinarie imi. tentur veram foꝛtitudinez. Queſtio.i: do non ſit moderatrix timo/ rris ⁊ audacie. pꝛimo. qꝛ vir/ tus cuius eſt paſſiones ignoꝛare non vincere non eſt moderatꝛix timoris ⁊ audatie. Sed foꝛtitudinis eſt paſſio/ nes ignoꝛare non vincere. vt dicit ma crobius de ſomno ſcipionis. quare nõ eſt moderatrix timoꝛis ⁊ audacie. ¶ Sco arguitur. ꝙ nõ tantum ſit mo eratrix harum duarum paſſionum: quia ᷣm homerum virtus foꝛtitudinis eſt ĩmittenda furoꝛi ⁊ furoꝛ iſti virtuti ¶ Item ſecundum philoſophum in h paſſu in ſuſtinendo triſtia: dicuntur foꝛtes pꝛopter quod eſt quoddam tri ſte ipſa foꝛtitudo.quare videtur quod foꝛtitudo ſit circa iram ⁊ circa triſti- ciam. ſicut circa timoꝛem ⁊ auda/ ciã. ¶ Sed in oppoſitũ eſt phs bic:⁊ pꝛimo arguitur. ꝙ foꝛtiun/ Aukeiei etimioen epnnſni Aiu inideclan inin Nsignt enitmnige xiteßi “ nin, iammepl mliffüpan⸗ e dst . 4 Gngzenn fnentcnmnet tCnrnd onapſſen Nrnsnmunasl db oneaß⸗ gniymcen ſutiucagore Nick were Nhunpti n untehenini⸗ ſtpſtonep uns Gickwien, ſtkeaiwunmn ſpemipoeinin iziuna Porcrn glorndonctn giwuinheig Neiinrtäci wentigni⸗ lueknicnſ prenunl, üüm onpchd Pkinenſfnnn umen adn a linoiscönme eeſompricnen enladente imn Sngt eüchsinfmne⸗ eännorzelnn ſncterinon ſeglucmnünn bruincbſttanmn rS1 Wnter Memumn ara peri egmierſedahut W midnNiiiin pbardie Niſüſiet weſint rnseis , ſregnalurnietNgn um mariNt N nſi non eſet iniutſt umdher clnail mmmocs ſin liucins rn ſorimanez. (AzſafH Peinoeriint. En ſitnoderut 1 adhacts. ng eſ aiones nn nNn eN Modetunm Se ontininsli⸗ rare non fiun t 8 de ſonnoſantis leramit ins ail r in nni ir bum um in — mmena nit fmnin rnimn ſtlifn n emi inn di nimoꝛis cõnumerãdo inter iſtos m pꝓceſſum ppᷣi. timoꝛẽ infamie qui poſ/ IIII. 6. li.2 Hic declarãda ſũt duo. pꝛimũ tus moꝛtis in mari vel in terremo tu ꝙ foꝛtitudo ẽ moderatrix audacie Rti vel uſikibus: Q timoꝛ maximꝰ? nõ de/ moꝛis oppoſin audacie ppꝛie dicte.?· ſperatus moꝛtis vt in bello.¶ Mũc er⸗ quid ẽ iſie timoꝛ oppoſitus audacie. go ſciendum. ꝙ timoꝛ oppoſitus auda⸗/ Primũ declaro dupliciter. pꝛio qꝛ in cie non eſt ſᷣm ſe laudabilis.timoꝛ aüt quibuſcũq; paſſiomibꝰ iuenit᷑ pl mi/ verecundus eſt laudabilis. quare iſte nus q; opoet: ⁊ mediuz q;tum opoꝛ non eſt ille. ¶ Item iſte non opponuur tet. earũ ẽ moderatrix aliqua virtꝰ mo liberalitati ⁊ pꝛodigalitati.timoꝛ aũt raliſ. ut S. li? 2? ſz ĩ timoꝛe: audatiai auar⸗ opponit᷑ vtriq; in cauſa ſua.qua uenit᷑ p'?æ min ⁊ mediũ tripłr qꝛ cõ re iſte nõ eſt ule.(Nem iſte reddit ho tingit timere pł' minꝰ q; opoꝛtet ⁊ minẽ timidũ. timoꝛ autẽ zelotipus nõ mediũ q;tũ opoꝛtet. Itẽ cõtingit au⸗ imo magis audacẽ. quare iſte non eſt dere plus ⁊ minꝰ q; opoꝛtet ⁊ mediũ ille.¶ Ytein iſte eſt circa maxime ter/ q́;tum oʒ. Item cõtingit audere ⁊ nö5 ribilia. ſioꝛ aut mediocriſ ñ. quare iſte timere ⁊ contingit timere v non aude non eſt ille. ¶ Itez iſte eſt vincibik in re ⁊ contingit moderate vtrũq;. quare audendo ⁊ aggrediendo. timoꝛ autẽ iſtaruz paſſionũ eſt moderatrix aliqua omni hoi deſperatus non eſt vincibiliſ virtus moꝛalis:ſed nulla alia apparet quia nihil eſt ibi auſibile nibil a greſ/ ad h̊ ydonea pᷣter foꝛtitudinẽ. quecun ſibile. quare iſte non eſt ille.¶ equi q; nãq; moderet᷑ iſtas paſſiões dicet᷑ tur ergo. ꝙ timoꝛ oppoſitus audacie foꝛtitudo.quare ⁊ c. 2? quia difficili ⁊ queʒ moderatur foꝛtitudo: eſt ago/ mũ eſt moderari timoꝛes ⁊ audacias nia maxia ñ deſpata fʒ ſe. quis alicui vt dicit phi. ⁊ vt docet expiẽtia ꝓpter puta timido vł cohardo ſit deſpata. earum vehemẽtid:ſed foꝛtitudo mode Zicẽdum ergo ad macrobiũ ꝙ loquit raf paſſiones quas inter cunctas diffi de fortitudine purgati animi nõ ð foꝛ cilimũ eſt moderari. vñ ⁊ nomẽ acce/ titudine politica de qua logꝗmur ĩ pre pit. tale eni moderamẽ nõ põt fieri ni ſenti. ¶Ad homerũ dicendũ. ꝙ ira ĩ ſi per virtutẽ potẽtiſſimã ⁊ foꝛtiſſimaʒ mittit᷑ foꝛtitudini. nõvt foꝛtitudo mo quare ipᷣa ẽ moderatrix timoꝛis ⁊ au/ deretur eã. ſed vt ira iuuet foꝛtitudi/ gacie.(Pꝛ declaratiõe ſcðòi ſciendũ. nem i moderando timoꝛẽ ⁊? cohardi ꝙ timoꝛ vt dictuz eſt in ſco diuiditur am. ¶ Ad phm dicendũ. ꝙ terribilia pꝛimo in ſex ſpẽs ſcʒ in ſegniciẽ ⁊ eru iam ſuſcepta fiũt triſtia. ⁊ ipſa ſuſcep beſcẽtiam:verecũdia: ad miratiõeʒ ſtu no habet triſtitiã annexã. Et qꝛ ad/ poꝛem: agoniã.quarũ notiſicatio ha huc reſtat aliqd grauiꝰ puta moꝛſ.hĩc bita eſt in ſcõo¶ Qonſtat aũt. ꝙ auda eſt ꝙ foꝛtitudo moderatur timoꝛem. cia ppꝛie dicta nulli.y.pꝛimarũ ſpẽrũ vt pꝛeuium iſti triſtitie. ⁊ vt pꝛeuium timoꝛis opponit᷑.ꝙ ex ſe ſatis eſt ma, adhuc moꝛti future. nec moderatur tri nifeſtum. ergo opponit᷑ alicui agonie ſtitiam incidentem.niſi pꝛo quanto in que eſt timoꝛ ifoꝛtunij: ſed ſub agonia cigdit ⁊ annectitur cum fortitudie. continent᷑ adhuc alie ſex ſpẽs: vel mo Aueſtio 22 cðo arguuur. ꝙ fortitudo noö regulet appetitum circa ſet reduci ad erubeſcentiã vel verecũ, pericula bellica. pꝛimo quia (Sun igit ſex agonie. ſ. timoꝛ nö regulat. Yllud eni. ꝙ ſecũ trabit fu verecũdus infamie: timoꝛ auarus ino roꝛẽ ⁊ irã ñ regulat appetitũ:ſʒ poti pie: timoꝛ ʒelotipus aãmiſſiõiſ amicoꝝ irregulat a diſcoꝛdat. cuʒ furoꝛ ſit ma æ amicitie: timoꝛ mediocris verberuzʒ rxima turbatio appetitus. vnde foꝛtitu 2 egruudinũ:timo⸗ maximꝰdeſpera/ do ſᷣm documentum bomeri trahit ſe⸗ LIBRO cum furoꝛem.quare nõ regulat. 2. ar guit᷑.ꝙ circa bellica pericła:qꝛ foꝛtitu do ẽ circa repẽtina.vt dicit h phłᷣſ:ſʒ ꝑi cula bellica nõ vidẽt᷑ repẽtina.acieſ eĩ oꝛdinate ⁊ cõſulte ⁊ caute ad bella ꝓ cedũt.quare foꝛtitudo ñ regulat appe titũ circa pericula bellica.(¶ Sed in oppoſitum ẽ auctoꝛitas phi.¶ Sicen/ dũ eꝛgo cũ pho ꝙ ſic.Cuius rõ eſt.quo niã vnaqueq; virtus moderatrix paſ/ ſionũ:regulat appetitũ circa obiecta il larũ moderabiliũ paſſionũ. ad hᷣ enĩ ẽ virtus paſſionũ moderatrix ut circa ił lud faciat hominẽ bene ſe habere. cir ca ꝙ paſſiones faciũt male ſe habere. Sed foꝛtitudo ẽ moderatrix audatie pꝛopꝛie dicte ⁊c timoꝛis ei oppoſiti vt viſũ eſt in qõe pꝛecedẽti.audatia vᷣo ⁊ timoꝛ ei oppoſitus habẽt pꝛo obiectiſ pericula bellica.quare foꝛtitudo appe titũ oꝛdinat ⁊ regulat circa illa , ſumptũ ꝓbatur:qꝛ vt viſum ẽ ſuꝑ tex/ tuʒ. Idem eſt i re auſibile ⁊ terribile. terribile aũt vt terribile eſt obiectũ ti/ moꝛis ⁊ auſibile vt auſibile ẽ obiectũ daudatie. Sed ſola pericula bellica ſũt auſibilia.ꝙ pʒ p diffinitionẽ auſibilis auſibile nãq; eſt terribile ꝑ pugnã ag greſſibile ⁊ per validã pugnã expu/ gnabile:ſʒ ſola picula bellica ſũt ꝑ pu gnã aggreſſibilia ⁊ p validã pugnã ex pugnabilia:quaẽ ipᷣa ſola ſũtppꝛie au ſibilia ⁊ ꝑ cõſequẽs terribilia obiec/ ta timoꝛi:audatie vero oppoſito. Et ſic pʒ. ꝙ foꝛtitudo circa talia pericula oꝛdinat appetituʒ. ¶ Podꝰaũt eſt iſte bic cõſiderãda ſunt ſex.ſ.due paſſiões timere ⁊ audere. duo opa aggredi ⁊æ expectare.duo fines.ſ.operari bona. puta victoꝛiaʒ ⁊ pacẽ ⁊ declinare ma lũ.puta fugam dãnoſazʒ ⁊ turpẽ.Hũc igit᷑ foꝛtitudo facit appetitũ timere ñ plꝰnec minꝰ:audẽ ñ płnec minꝰ qᷓ; oʒ aggredi ⁊ expectare ñ aliter qᷓ; ut oʒ intendere tanq; finem adipiſci victo riam⁊ pacẽ:declinare fugã pꝛie dam noſam: ⁊ propꝛie perſone turpẽ. Di cendum ergo ad pꝛimũ in oppoſituʒ ꝙ foꝛtitudo aſſũmẽes irã.per irã appe titum nõ deoꝛdinat ꝓ congreſſu belli. q;uis enim furoꝛ nõ ſit expediens p ſtudio:expedit tamẽ pꝛo pꝛelio: qmia furoꝛ reddit hoĩem minus ſenſibilẽ la boꝛis ⁊ doloꝛis.⁊ per conſequẽs mi/ nus frangibilem in aio. Et ita reddit hoĩem magis expectantem ꝙ periinet ad virtuteʒ. Item reddit hoĩem pꝛo tunc magis vindicatiuuʒ: ⁊ per conſe qPuens magis aggreſſiuũ ⁊ boſtium in uaſiuũ:ꝙ etiam pertinet ad virtutem quãtũ ad aliud opus.⁊ per conſequẽſ virtus foꝛtitudinis aſſũmens modera te furoꝛem:non deoꝛdinat appetitum: fᷣm ꝙ 2Rerit debet oꝛdinari ad bel/ lum.Ad aliud dicẽdum ꝙ in actibus bellicis ſunt quedam pericula pꝛem/ ſa ⁊? pꝛeconſiderata. vnde tullius ha/ bet in rethoꝛica ſua.ꝙ foꝛtitudo eſt cõ ſiderata periculoꝛum ſuſceptio ⁊ labo rum ppeſſio.ſunt autem alia repennii,/ na pꝛopter varios euentus belli. De hijs loquitur hic philoſophus.ꝙ foꝛii tudo eſt circa vtraq;.tamen magis ap/ paret habitus foꝛtitudiniſ in repemi⸗/ nis qᷓ; in pꝛeuiſis. tamen quia minus feriunt iacula que pꝛeuident᷑: ⁊ magi ea que non pꝛeuident᷑: tamẽ quia eſſe impturbatum in repentinis ſignuʒz eſt habitualis electionis in virtute cuius animꝰ repente inuenitur unpturbatuſ Quõ autem foꝛtitudo ſit circa pericu/ la bellica ⁊ quõ non.dicetur infra inb q.6. de ptibus foꝛtitudinis. ¶ Aueſtio. 3 NE ʒ.arguitur.ꝙ foꝛtitudo ma gis ⁊v pꝛincipalius ſe habeat agd actũ aggreſſus q;ᷓ ad actũ expectationis. ⁊ hᷣ pꝛobatur per ſex megdia. per que pꝛobat philo. infra. ꝙ circa liberalitatẽ pꝛincipalius ſit da tio qᷓ; acce ptio.arguitur ergo ſic.quia virtuoſius eſt vti q; poſſidere:ſed ag/ gredi ẽ viribꝰ vti:expectare aũt vires poſſidere.quare aggredi vᷣtuoſi eſt qᷓ expectare. 2 quia virtuoſius eſt be ne facere qᷓ; bene pati:ſʒ aggredi ẽ be 4 Greſt hrlß, Genm bonuch d Sachecickcn⸗ renevoetnonhen ginlln urn⸗ rinssk il 1 naenugsng uietg ſciänt müm 1 r ſtanpenſau⸗ mmirii⸗ ſa Gttgarrehni lgecket unu —☛ Gtsſenkcechu . „ 12 gen renranen ue ſ ne (tiopy Aſutidman enoldvekt in Nuoruuctpo liirchnnupiwe Ktapaue s Ghellaaennvds lali gagpeaiinean finfonniizen it aen aun⸗ ſeneniceriterti Giruitgeiuiſeni Ghuthiſgenagien Eſisekenkamg mmnerdentti ſeuberknendnmn Elarfuüfng Ueſcecäneſaginn Inalicbeneſen Eenulicopanrugd ſcen ,ſioſ 1e tinn umhtuimn n ſmne müupanapenn 607 Negir ui Nbn lieb boſt ei vlo⸗ HV ncng RMRK Felan nmatn nmmins änen NN MNdn Nder rann TArddcimn Sm cen eni ”Z iugien Uiei ioiaeni A WeNANEN 4au eNi Nnsnuni nenis Manguun neit en eni mis umineenniiß, elNsl M neneniur — nt ibnsſunmwän (Queſtoz Eprhungie⸗ 651¹ puincupi⸗ Aacii alifi vns. 1 d, IIII. ne agere. expectaẽ vero eſt bene pati quare vt prius. ʒ. qꝛ virtuoſius eſt operari bona:qᷓ; non operari turpia: ſʒ aggredi eſt operari bona. expecta/ re vero eſt non operari turpia.puta fu gã vel ſiłia. quare vt pꝛius. quia virtuoſius eſt illud ꝙ eſt gratia laude amoꝛe magis dignũ:qᷓ; ꝙ eſt minus ſed aggredi eſt magis dignũ. illi enim laudãtur ⁊ amãtur ⁊ remunerãt᷑: qui bene pcuſſerũt: ⁊æ hoſtes fugauerũt nõ iſti qui pcuſſi ſũt. quare vt pꝛiuſ. . qꝛ virtuoſius eſt illud qð eſt vtiliꝰ:ſed ag gredi ⁊ peutere eſt viiliꝰ ꝓ victoꝛia qᷓ expectare ⁊ ꝑcuti: quare vt pꝛius. 67 qz virtuoſius eſt illud ꝙ eſt diffi⸗ cilius:ſed difficiliꝰ eſt aggredi q; expe ctare.quicũq; enĩ q;tũcũq; feſſus ⁊ fa/ ugatuſ pᷣt expectare nõ tamẽ aggredi quare virtuoſius eſt aggredi q; expe/ ctare. ¶ Sed ĩ oppoſitũ eſt phs ĩ hoc paſſu. Dicẽdum cum pho.ꝙ expecta/ re virtuoſius eſt ⁊ foꝛtiꝰ qᷓ; aggredi qð ꝓbatur quadrupłr. pꝛio.qꝛ magis ho neſtũ: eſt virtuoſius q; minus bhoneſtũ ſed expectare eſt magis honeſtum qᷓ; aggredi. quare virtuoſius. ¶ Eſt eniʒ ſciendũ.ꝙ aggredi imediate tendit tã quã in finem in tẽꝑpaleʒ vtilitatẽ. puta in victoꝛiã ⁊ pacem coꝛpalẽ ⁊ aliquã pꝓſperitatem:licet iſta ex cõſequẽti oꝛ/ dinẽtur ad honeſtatẽ ſeruãdam: ne ꝑ tur pitudinẽ fuge maculetur. quare ho neſtius eſt expectare poſt aggreſſũ qᷓ; aggredi ante expectatiõez. 2° quia ſicut benefacere bonum:eſt virtuoſius qᷓ; bene pati bonũ ᷣm phᷣm.j.de liber⸗/ tate ſic ecõuerſo.virtuoſius ẽ bene pa ti malũ:qᷓ; bene facere malum:qꝛ face re malũ cõpatur lucro circa materiam iuſticie.vt.j.li?. ⁊ acce ptioni circa li beralitatẽ.pati vero maluʒ cõparatur damno ⁊ datiom. In damno aũt ⁊ da tione magis indigemus virtute q; in lucro ⁊ acceptiõe:ſʒ aggredi ẽ bñ facẽ malũ hoſtibꝰ. expectaẽ vero ẽ bñ pati malũ ab hoſtibꝰ.quare iſtud eſt virtuo ſius illo. ʒe qꝛ difficil eſt virtuoſiꝰ: ſʒ expectare eſt difficilius.quare virtuo/ ſius. Minoꝛ patet. ex natura paſſio/ nũ:qꝛ foꝛſ expectatõ moderat᷑ timoꝛẽ mixtuʒz cum laboze ⁊ doloꝛe. foꝛtis ãt ¶ Eſt aggreſſus moderatur audaciã. aũt difficilius moderari timoꝛẽ ⁊ ma/ xime talẽ q; audatiã ꝓpter duo: qꝛ hõ naturaliter plus habet de timoꝛe qᷓ; de audacia.2 qꝛ periculuʒ iminẽs auget tioꝛeʒ ⁊ minuit audaciã:qᷓ;tũ ẽ ex pte ſui. 4:qꝛ magis pꝛopꝛiũ virtuti ẽ vᷣtuo ſius q; minꝰ ꝓpꝛiũ. Sʒ expectatio eſt magis ꝓpꝛia fortitudini qᷓ; aggreſſus Qð pʒ qꝛ ille y. ſimilitudiarie foꝛtitu dines comunicãt cũ foꝛtitudie in ag/ greſſu.due vero ſole comunicãt ĩ expe ctatiõe.ſ.politica que ẽ iter alias no⸗ bilior: æ furioſa que ẽ ĩter alias natu⸗/ ralioꝛ. quaẽ expectatõ ẽ virtuoſioꝛ qᷓ aggreſſus:⁊ p ↄñs foꝛtitudo magiſ re ſpicit expectationẽ quã aggreſſũ. Et per h̊ appare bit quõ foꝛtitudo ſit de neceſſitate ſalutis infra qõe.j· pꝛimũ ergo dð.ꝙ expectare eſt uti:nõ coꝛpoꝛe ſed virtute pugnando contra timoꝛzem ⁊ doloꝛem qui impellũt ad fugam.Et tale vti nobilius eſt quam vti coꝛpoꝛe.Ad ſecundũ dictum eſt i. fſa ratione. Ao tertium dõ /ꝙ ſi bona operata ⁊ turpia nõ operata ſũt dirre cte oppoſita verum ẽ: qð tunc utilius eſt operari bona qᷓ; nõ operari turpia Sʒ ſi bõa ſũt tẽpoꝛalia cõmoda ⁊ tur pia ſint oppoſita bonis honeſtis non eſt verum. Hon eniʒ ẽ virtuoſius ope rari bona utilia qᷓ; non operari inho/ neſta ⁊ turpia.Ad quartum dõ.ꝙ ag gredi ñ eſt gratia laude ⁊ amoꝛe ma gis dignũ qᷓ; expectatio.qᷓ;uis vulgus magis attendat in rebus bellicis euẽ tum ⁊ cõmodum quam virtuteʒ ⁊ mo dum.¶ Ad quintum dõ. ꝙ non ſem/ per eſt virtuoſiꝰ qð eſt utilius ſicut di ctũ ẽ. Et ſicut dicit philoſophus nihil pꝛohibet milites non exñtes vᷣtuoſos T foꝛteſ eẽ optios ⁊ vtiliſſimos bono defendendo augendo. ¶ Ad ſextũ dictum eſt in ʒ? rõne. ꝓbatio ãt LIBRO inducta pꝛo difficultate aggreſſus non vʒ: qꝛ nõ oſtendit difficultateʒ in aimo ſed in coꝛpoꝛe ſolo:ð qua nibil ptinet ad virtutẽ moꝛalem: niſi foꝛte per ac/ Queſtio. 4. E quarto arguit᷑.ꝙ foꝛtitudo magiſ opponatur audacie qᷓ; timiditati:quia foꝛtitudo cuzʒ ſit ſᷣm naturã.vt dicitur de quacũq; vir tute ſupꝛa li: pꝛimo ⁊ 2? magis oppo nitur ei ꝙ minus eſt ᷣm naturã:ſed au dacia minus eſt ſᷣm naturã quã timoꝛ pauci nãq; audent:plures aũt timent quare foꝛtitudo magis opponit᷑ auda cie qᷓ; nmiditati. 2: arguit᷑. magis oppon atur timiditati q; audacie: per phᷣm ſupꝛa li? 2? dicentẽ.ꝙ ſimiliꝰ ⁊ ꝓ ximius videt foꝛtitudini eſſe audacia Impꝛoximiꝰ aũt ⁊ diſſimiliꝰ timiditaſ hanc timiditatẽ magis opponimꝰ foꝛ titudini. ʒ arguit᷑.ꝙ magis opponat intimiditati qᷓ; pᷣdictis:qꝛ illi diſpoſitõ ni magis opponitur foꝛtitudo que tol lit materiã foꝛtitudinis: ſed intimidi⸗/ tas tollit eam:qꝛ tollit paſſiones. Eſt enĩ pꝛiuatio timoꝛis⁊ per ↄñs auda/ cie:qꝛ facit homini nihil apparere ter ribile nec per cõſequens auſibile cum ſint idem.quare tollit oẽm motum ni/ moꝛiſ ⁊ audacie. quare videtur magiſ oppõi foꝛtitudini. ꝗ? arguitur. ꝙ foꝛ titudo maxime opponat᷑ cohardie: qꝛ illi diſpoſitioni maxie oppõit᷑ que ſup poſita materia foꝛtitudinis tollit oẽm actum foꝛtitudinis:ſed cohardia ẽ hu lius. Iſta enĩ facit hoiem nihil audere cidens. ⁊ per cõſequẽſ nihil aggredi:nihil eti am ex pectare: qꝛ pꝛimo aggredumur ⁊ ↄſequẽter expectamꝰ. Pꝛo ſolutio ne queſtiõis huiꝰ pᷣmittẽdus eſt modꝰ buius oppoſitionis. ¶ Sciendũ ergo ꝙ foꝛtitudo facit hoiem decenter:⁊ vt oʒ ⁊ vt ratio dictat aggredi ⁊ expecta re ter:ibilia:⁊ intm̃ opponit᷑ ei aliqua diſpoſitio mala:inquãtum facit hoiem deniare ab iſto foꝛtitudinis modo.au/ dacia igitur oppõit᷑ ei:qꝛ facit pluſqᷓ; opoꝛtet aggredi.Cohardia qꝛ facit vł nõ aggredi:vel minus qᷓ; opoꝛtet ag/ gredi. timiditas aũt qꝛ facit vel nõ ex/ pectare:vel minus qᷓ; opoꝛtet expecta re. Intimiditas ãt: qꝛ facit vel ꝙ non opoꝛtet vł pluſq; 03 ex pectaẽ. Et iſte ſut foꝛmales oppoſuiões hoꝛum vicio rũ ad hãc virtutẽ:ſed hec vicia inter ſe babent ſuum modũ oppõnis qui talis eſt.qm̃ audacia ⁊ cohardia opponun tur ſicut extrema circa actum egreſſus Zuniditas aũt ⁊ intimiditas opponũ tur ſimili modo circa actum expectatõ niſ:tñ nec audacia nec cohardia oppo nit᷑ timiditati vel intimiditati miſi foꝛ/ te per accidens.¶ Hoc ãt negat᷑ a qui buſdam dicẽtibus:ꝙ audacia opponit timiditati ⁊ non alteri ⁊ ideo negant cohardiam eſſe. Quartũ vicium oppo ſitũ foꝛtitudini dicentes idem eſſe ti⸗ mere ⁊ non audere ¶ Sed b dicũt irrõ nabiliter. qð apparet.pꝛimo qꝛ extre ma vicia nulli eidem ſimul inſunt cum magis opponũtur ⁊ repugnẽt inter ſe qᷓ; opponatur ᷣtuti medie. vt ſupꝛa li 2 ſed timiditas ⁊ audacia ſimul inſũt eidẽ. dicẽte phᷣo.ꝙ multi audaceſ ſunt timidi.quare timiditas ⁊ audacia no opponũt ſicut extrema vicia circa foꝛ titudinẽ. 22 qꝛ vnum ⁊ eũdeʒ actum quem virtus rcificat vel nata eſt rcifi- care extrema vicia depꝛauãt: ſed timi ditas ⁊ audacia nõ ſunt nate depꝛa⸗ uare eundẽ actũ:qꝛ timiditas ſolũ de pᷣuat expectatõeʒ. audacia vo aggreſ/ ſũ ꝗ ſũt actꝰ ſpẽ diuerſi.quaẽ vt pꝛius. 23 qꝛz timere ⁊ nõ audere nõ ſunt idẽe: qꝛ audere ⁊ nõ audere ſimul eundeʒ hominẽ circa eãdem rem nõ eſt poſſi/ bile:ſed timere ⁊ audere ſimul eſt poſ ſibile. ut ptz ĩ foꝛtitudie politica ĩ qua homies timẽt ⁊ tñ audẽt.quare time re ⁊ nõ audere nõ ſunt idem. MNec p cõſequẽs negãda ẽ cohardia. que fa cit multos hoĩes vel nihil vel min qᷓ; opoꝛtet aggredi.qui tamẽ aliquando ſunt minꝰ timidi quaz audaces. vnde multi hõiz qui ñ ſũt aggreſſiui poſtq; fuerunt ad pugnã neceſſiiati ſtant: ⁊? tit nobil ſFednolen. o vorult herus 7 A⸗ charaus utet enupu h⸗ uin ander ndet tlereroqui otdrelichn tetnelus nd⸗ glrorcekabbolte isdespreen Nli Ndeenine belsain10 leciteiſonanen ſsprmnetam pelſtorbsch Winapugundͤ Iupartasaitt Hiſeſguung raſvoſciue r MMixrli ⸗ ſba ud aſon vper mpzmn t ommarz hn NEbriguizre,n ſyokanorta ut vindrial hglngowbaſd Agummbon, ulespilſheln = = — (giumduomer, = Apefniniie S-= S =ꝛ — illernumgt te⸗ = E — fencdigüccnn eſnlnnmiſtnn⸗ Pfnirnicredi tNcignincanbi — Imnſunnin Aboe⸗ Ctratn ſein n lutenindikſun Gecgiin Parliasiamis == —, wenſoaſ ſe Keaſirpn mupnmiiin nüchiun rug mendurng BAINMNs banenn uner ht ”õ Nide w neſe. Quring Mini acennsins ene Sain Pepper net ieiden inl iüͤ wrün yer õ iins Mlit ieging ad gemmum 1 eldihe Nincatelnautdn ncadepnnii ciano ſunn mer⸗ Kincllnte nöez. Aigtii IIII. expectãt ĩmobiliter quecũq; terribilia vſq; ad moꝛtem.imo experiẽtia ex an tiquo docuit.ꝙ qñq; in duellis pugnat cohardus ⁊ audax ſemꝑ ⁊ regłariter cohardus pᷣualet aduerſus audacem Ille nãq; qui plus querit ⁊ optat du/ ellum audax videtur: ⁊ ille ſemper bʒ peiuſ.ille vero qui plus fugit⁊ minus querit duellũ cohardꝰ videt᷑: ⁊ ille ſp habet melius.vnde verſus. Audax vt crebꝛo vicet᷑ ab hoſte cohardo. Illi ãt verſus cões per elemẽta noĩm: vel ſũt nulli.vel debent intelligi de nomini/ quod foꝛtitudo magis opponitur timi ditati quam alicui alioꝛuʒ trium vitio rum. Qðò pꝛobo pꝛimo de audatia et cohardia. quia quod maxie opponi tur foꝛtitudini opponiur ei circa pꝛe cipuuʒ actum ſoꝛtitudinis.Sed auda cia ⁊ cohardia nõ opponũtur foꝛtitu dini circa pꝛecipuum actum qui ẽ ex pectatio ut in queſtione pꝛecedenti pꝛobatum eſt. quare neutrum coꝛum maxime opponitur foꝛtitudini.relin/ quit᷑ ergo vł ꝙ tumiditas vł itimiditaſ Munc autem pꝛobo.ꝙ non iĩtimiditas bus iſtis.audax ⁊ cohardus ⁊ ſic itel qꝛ magis opponitur foꝛtitudini illud lecti veri ſunt ⁊ redemit ad ſniam ver ꝓfcipuũ actũ foꝛtitudiſ exterminat qᷓ ſus pꝛimi: qꝛ cum dicitur Imparibug⸗ illud ꝙ nõ exterminat.ſed tantum vi/ vel ſi paribus cõſtant elementiſMo ciat: ſed timiditas expectatiõeʒ exter mina pugnantũ ps vincit᷑ aggrediẽtis minat:quãtum eſt de natura ſua. Inti Imparitas aũt pitati ſi ſociet᷑. Hoc ti —Mtdnti aũt non exterminat:ſed tatuʒ bi ſu ſiguum ꝙ deſenſoꝛ ſupetur. He⸗ viciat in exeundo.quare timiditaſ ma bent ergo ſic intelligi. hoc nomen au⸗ gis opponitur foꝛtuudini q; itimidi/ dax babet lĩas ĩ pares.qꝛ.F. Cohardꝰ bo pes.qꝛ.S. aſpiratiõe cõnumerata: ⁊T ideo per imparitatẽ intelligit᷑ au⸗ dax⁊ p pirtateʒ cohardus. ¶ Hũc igi tur eſt ſenſuſ quia vel vterq; eſt audax vł vterq; cohardus:vł aggreſſoꝛ eſt co bardus ⁊ defenſoꝛ ẽ audax vel ecõuer ſo. qꝛ ĩ pꝛimis duobꝰcaſibꝰ aggrediẽs vĩcit᷑:quia ceteris paribꝰipᷣe habet mo dum audacis pluſq; defenſoꝛ: ⁊ h eſt ſnia pꝛimoꝛum duoꝛuʒ verſuʒ ¶ In 32 at caſu qꝛ defenſoꝛ realiter eſt aggre/ diens ⁊ alter inuitus ⁊ vocat᷑ aggre/ diens ſicut aliquãdo contingit. ſed ra/ tas.(¶ Ad pꝛimum ergo dicendũ.ꝙ au dacia non minus eſt ʒ naturã qᷓ; umi ditas:ſed minꝰ ſᷣm defectũ nature.vir tuſ aũt magis opponit᷑ illi diſpõni que magis ſequitur non naturã:ſed defe⸗/ ctum ⁊ occaſionẽ nature cuiuſmodi ẽ timiditas. ¶ Ad ſecundũ dicendum concedendo.ꝙ magis opponitur foꝛ/ titudini timiditas q; audacia. ¶ Ad tertium dicendum. ꝙ inumiditas non tollit materiã foꝛtitudis. qꝛ materia foꝛtitudinis ẽ illud qð per naturã eſt terribile omni homii itelleciũ habẽ⸗ ti.quamuis iſti nõ ſit terribile.⁊ ꝑ cõ rum verſuum in quibus impitas.i. au qWuo.ſ. paritas.i.coardus ſociaret᷑ ſi⸗/ ſententia pꝛimoꝛũ haberi ereſe iõ pꝛemiſſis dicendum ad queſtionem ro defenſoꝛ vincit᷑:ſicut realiter audax ſequẽs ſꝑ eſt materia foꝛtitudinis per q;uis ᷣm foꝛmã curie habeat nõ rem: naturam. (Ad quartum dicendum ꝙ ſed modũ audacis:⁊ hᷣ eſt ſnia vltimo cohardia nõ tollat ꝑ ſe niſi actũ egreſ ſus.Et ſi aliquãdo tollat actũ expec/ tatiõis.hoc ẽ ꝑ accidẽs qꝛ in aliquibꝰ iuenit᷑ cohardia.qui ſi neceſſitati fue⸗ rint ad pugnam expectãt. ut dictum ẽ uſq; ad moꝛtẽ ⁊ ſicut gdbuc in ſequen tibus apparebit EE autem dicatur ꝙ nec phi.nec aliquiſ cõmentatoꝛ vel expoſitoꝛ mẽtiõem fecerit ð cohardo. ideo videoꝛ ſuperfluere. reſpõdeo quod płᷣs bene facit mẽtionem de re dax dicitur ſociari pitati ideſt coardo qꝛ poſterio2 dicit᷑ ſociari pꝛioꝛi nõ ecõ uerſo. (Se 4 at caſu nihil dicik bic. ĩ cut defenſoꝛ.⁊ ſicut poſterioꝛ audaci tanquam aggrediẽti ⁊ prioꝛi.quia ex ſuſficit ille pꝛimus verſus.Hijs ergo IIBRO ſʒ nõ de noĩe.d.illũ ꝗ deficit ĩ audẽdo eſſe idem cũ eo quod ẽ ſupabundare ĩ timẽdo. ut iã pꝛobatũ eſt ꝑ verba pbi. Et ideo qꝛ illud nomẽ ẽ ualde comũe in iſta ſignatiõe poſita per pᷣm apud belligeros viros ĩ gallijs.ideo licuit hᷣ nomine uti in exponẽdo pbᷣm. 6 Darftio⸗. E.? arguit᷑. quod foꝛtitudo nõ ſit virtus cardinalis. pꝛĩo qꝛ nõ videt᷑ eẽ virtus.qm om nis virtus moꝛalis eſt maxie circa eli gibilia cũ virtus ſit habitus electiuus. ut. ſupꝛa. li 2? ſed foꝛtitudo nõ maxie eſt circa eligibilia cũ maxime ſit circa repentina ut hic dicit᷑.que tamen non ſunt eligibilia. ut ſupꝛa li. ʒ? quare foꝛ titudo nõ videtur eſſe virtus moꝛalis. cõſtat etiam quod non ſit ĩtellectualiſ. 2½ quod nõ ſit cardinalis. qꝛ oĩs vir/ tus cardinalis ẽ neceſſaria ad h̊ͥ ut ho mo ſit ſimpliciter bonus homo.vt ſu⸗/ pꝛa dictum eſt li. 2:. Sed foꝛtitudo nõ eſt ad h neceſſaria.aliter ſequeret᷑ qðᷣ nullus eſſet ſimpliciter bonus bomo. niſi eſſet vir bellicoſus.quod videtur ĩ conueniens pꝛopter phᷣos ⁊ viros cõ templatiuos qui ſũme boni exiſtentes nihil vnquam opati ſunt in rebus bel/ licoſiſ.quare foꝛtitudo nõ videtur eſſe virtus cardinalis. In oppoſitum eſt comune dictum quo ponunt᷑ quatuoꝛ virtutes cardinales.ſ.pꝛudentia: iuſti tia:tẽperãtia:⁊ foꝛtitudo.Dicẽdũ qð foꝛtitudo õtꝰ moꝛał ẽ ⁊ ꝙ st cardinał᷑ ⁊. Primũ declaratur ſic. Omnis habi tus electiuuſ ĩ medietate conſiſtẽſ quo ad nos a ratione pꝛudentiali determi nata eſt veritas moralis. vt patet per diffimtiõez vᷣtutis: ſed foꝛtitudo ẽ hu iuſmõi. quare eſt virtuſ moꝛalis.Mi noꝛ pꝛobat quo ad ſingula.ſupponit᷑ tamen quod foꝛtitudo ſit habituſ. Qð aut ſit electiuus patz ĩ fine capituli hꝰ vbi dicitur quod foꝛtiſ ĩ bello eligu bo num pꝛo omnibus rriſtitijs quas ſuſti nert. ut ibi viſuʒ eſt. Qõò ãt ſit in medie tate vel ipſamet ſit medietas patet: ꝑ eius diffinitionem dicẽtem. quod foꝛti tudo eſt medietaſ circa auſibilia a ter ribilia ĩ periculis bellicis. Abi ſcien/ dum quod foꝛtitudo circa auſibilia · terribilia multipliciteꝛ mediat qꝛ tri. pliciter ĩ paſſionibꝰ:⁊ tripliciter ĩ opa tionibꝰ ⁊ tripliciter ĩ babiuib. In paſ ſionibus namq; diuidit iter plus ⁊ mi nus audereunter plus ⁊ min time᷑: iterũ inter audere ſine metu ⁊ time re ſine auſu. In opationibꝰ aũt medi/ at iter plus ⁊ minꝰ aggredi.⁊ iter pł æ minus expectare ⁊ uerũ ĩiter aggre di ſine expectatione: ⁊ expectare ſine aggreſſu. In habitib vo inter audaci anm ⁊ coardiam. iter timiditatẽ inti miditatẽ: a iterum inter audaci ⁊ co ardiaʒ ex vna pte que viciant aggreſ⸗ ſum: v timiditatẽ ⁊ intimiditatè ex al tera que viciant expectauõem. Et ſic patet qualiter foꝛtitudo ſit medietas. Qsð ãt iſta medietas ſi a rõne pꝛudẽ tiali determinata. pꝛobat᷑.qꝛ eſt lau/ dabilis. vt dicit᷑ in textu. Et qꝛ medie tas ſũmit᷑ vt opoꝛtet: neutrum autem eſſet niſi talis medietas eſſet a ratiõe pꝛeuiſa ⁊ p̃determinata: ⁊ ſic maiſe⸗ ſta ẽ tota mĩoꝛ. Et pꝑ ↄñs pꝛimũ.q fue rat declarãdũ.ſ.ꝙ foꝛtitudo? vtꝰ moã lis. Ad euidẽtiã.ſcòi.ſ.quomodo ſoꝛ titudo ſit virtus cardinalis. declaräda ſunt duo. pꝛimũ ratio virtutis cardina lis.ſᷣm acceptio foꝛtitudinis. De pꝛi mo ſciendum ſicut dictũ ẽ. ſupꝛa li 2. quod ratio virtutis cardinalis ſeu pri cipalis conſiſtit in h quod ipſis qua⸗/ tuoꝛ habitis. a nulla alia. bomo ẽ ſun pliciter bonus bomo ĩ eſſe moꝛali. m quod phi locuti ſunt de bonitate hu/ mana. altera vezo ipſarũ nõ babita ? quibuſcũq; alijs habitis nullus ẽ ſum plliciier bonus homo. æ ideo diciiti pꝛĩcipales.qꝛ pꝛĩcipaliter ifer omes reddũt bominem bonum. Et cardina les qꝛ ſup eas tãquaʒz ſuper cardines ſuſtẽtatur ⁊ voluitur bumana bonitas Hec autem ratio cardinalatus diuicki tur ſic in quatuoꝛ partes que dicutur gordirtu ntatsbun nnvelepy unii⸗ Cpei netl ſcinn utneappen nocimn nmriapot uinnuqne uummnet GNcnounn Uktmmmg Geimnacrid wüpeten glärinn appeſci Chenetun talseri⸗ tiumela olvmt Mlee me Nelun baben Mncicnn rel tatnlet iun ln ouno ma Galomnnten Kecgriare,n Chrnnobuna Nllenrnag, Urtinikg ſäann Gutete erumi fluisbunmen Glihniumape GCinelspetelri Honpndenecan lecpanuftenaſa AEfelcnunn ſtalberaltene nmmncepini ttegnuanna ennngune INoMdhtni, WEAN lulgnini (röſlngn finnnndin iuinidutt niien iiniernfr õ 8 WeNINI füimerumnr eai Rani Werpellare tir eerpenanonenn Ordhamitermt Miterun Ne en 1enis ziihmuieusſin lsntukinen 6 õ ümsneiane iat enari Mriii ,9 fulid Nettü l SrwünscriNtian w. inürmtonin enn nimt⸗ Gendonſian mii⸗ md fnnsand, nsclint nn Nbins1Alin umald⸗ nguma IIII. quatuoꝛ virtutes cardinales. qm oĩs actualis pfectio que eſt de neceſſitate bonitatis humane vel perficit intelle ctum:vel appetitũ. Si itellectum ſic ẽ illa notitia: que nec ipſa ſine bonitate appetitꝰ nec bonitas appetitꝰ ſine ip ſa vnq; haberi põt. qꝛ ipſa ſimul cum bonitate appetitꝰacquiritur ⁊ poſſide tur vel pditur vt oſtenſum ẽ ſupꝛa. li. 22 in pꝛicipio tercij. Et h notitia eſt pꝛudentia: que per malitia appetituſ vitiata non eſt:ſed vitiari põt. Hulla vero alia notitia ẽ de neceſſitate boni/ tatis bumane. quare nulla alia dicitur eſſe virtus cardinalis. Si autem hui⸗ modi perfectio ꝑficiat appetitũ. hᷣ tri pliciter m tria genera amabilium æ appetibiliũ que ſunt:vtile delectabile 2 honeſtum. ut. S. hi 2 .. li? 8 quat talis perſectio perficit ⁊ oꝛdiat appe titum. vel circa vtile ⁊ iutile puta cir/ ca lucrum ? damnuʒ. circa delecta bile ⁊ triſte ſibi oppoſitũ vel circa ho neſtum habendum vel nõ habenduʒ perdẽdum vel retinẽdum. ¶ Si autez circa vtile ⁊ ĩutile.hoc cõtingit dupli⸗ citer.pꝛimo modo in dädo ⁊ expẽdẽ/ do.alio mõ in reddẽdo.pꝛimꝰmodus eſt de cõgruitate. nõ tamẽ de neceſſita te bonitatis bumane. Et ideo nec li/ beralitas nec magmificẽtia dicunt᷑ vir tutes cardinales.que ſic ſunt circa vti le.¶ Secundus mod eſt nõ ſoluʒ de cõgruitate. verum ẽt de neceſſitate bo itatis humane. que eſt mod iuſtitie. Et ideo iuſtitia poſitiua eſt virtus car dinalis neceſſaria ad bonitateʒ huma nam. vnde nec auaritia nec liberalitaſ nec paruificẽtia ſũt ĩ aliquo caſu moꝛ tale peccatum quamdiu ſolum ſunt op poſita liberalitati ⁊ magnificentie ni ſi intrent gen iniuſtitie. opponant iuſtitie. puta quando diues videt pau perem in magna neceſſitate eſurientẽ æ nõ dat elmoſinã. tũc nõ ſolũ ñ dat imo nõ reddit. quia in illa neceſſitate illud. ꝙ diues poſſidet eſt pauperiſ. ⁊ ideo nõ ſolum peccat per illiberalita tem in nõ dando imo p iniuſtitiam nõ reddẽdo. net appetitũ circa delectabile. P contiĩ git dupłr. pꝛioein largiẽdo vł ñ largiẽ do delectatiõez. alio mõ in recipiẽdo vel non eitendoa Mr. nec affirmando nec negando ẽ de ne/ ceſſitate bonitatis humane quamuis poſſit eſſe de cõgruitate. Et ideo nec amicitia nec eutrapelia que ſunt circa ¶ Si auũt talis pfectio oꝛdi imus modꝰ talem largitionem delectationis po⸗ nunt eſſe virtutes cardinales.¶ Se⸗/ cundꝰ vero mod circa alias delecta/ tiones quãuis nõ circa omneſ. vt pate bit ĩ parte ſequẽti ẽ de neceſſitate bo⸗ nitatis humane. Et ideo temperãtia que circa iſta ⁊ iſto modo pficit ⁊ or/ dinat appetitũ. dicitnr eſſe virt cardi nalis tanq; neceſſaria ad bonitatẽ hbu manam. (Si vero talis pfectõ oꝛdi⸗ net appetitũ circa honeſtũ pdendum vel retinẽduz. h cõtingit dupliciter.qꝛ poneſtum dicit duo.ſ. honoꝛezʒ quo vir ms eſt digna: ⁊ virtutem que bonoꝛe eſt digna. Si ergo circa honorem nulla ponitur virtus cardinalis quia honoꝛ non eſt de neceſſitate ſalutis. quamuis bene ſe habere circa hono/ rem ſit de congruitate humane boni/ tatis. Et ideo nec magnanimitaſ nec virtutes ei annexe ſunt virtutes car/ dinales. (Si autem talis perfectio oꝛdinet appetitum circa viriutem nõ perdẽdam ſʒ retinẽdam. Sic ipſa ẽ de neceſſitate bonitatis humane ⁊ eſt viꝛ tus cardinalis ⁊ dicit᷑ foꝛtitudo. Hũc ergo. 2? videnda eſt acceptio foꝛtitudi nis ſm quam dicitur virtus cardinaliſ Eſt igitur ſcienduzʒ. ꝙ foꝛtitudo po teſt ſũmi tripliciter.ſ.generaliſſime ⁊ ſpecialiſſime ⁊ mediocriter Sũmi tur autem generaliſſime pꝛo illa fir/ mitate cuiuſlibet virtutis de qua dicit᷑ 5. li? 27 qui virtuoſe operafß opoꝛtet ꝙ operetur primo ſciens ⁊ 2e eligens T 3 firme ⁊ immobiliter. (Saärmimr autem ſpecialiſſime pꝛo foꝛtitudine bellicoſa que includit ⁊ aggreſſum ⁊ n IIBRO expectationem perpeſſionem labo ris ⁊ tollerantiam doloꝛis in bellicis rebus picula moꝛtis iferẽtibꝰ. Sũmit᷑ aũt mediocriter ꝓ habitu electio quo ſuſtinere eligimꝰ. ⁊ eligẽtes firmit᷑ ſu ſtinemꝰ cũ caſus occurrit oẽ malũ pe/ ne uſq; ad moꝛtẽ:anteq; cõmittamus malũ culpe ⁊ deſeramꝰ virtutẽ vel in bello. vel extra bellũ/¶ Hijs pᷣmiſſiſ dico pꝛimo.qꝙ foꝛtitudo generaliſſime ſũpta nõ eſt virtꝰ cardinalis.qꝛ nec ẽ virtꝰ ſpecialis.Sʒ cõditio cuiuſlibet s rutis 1 Berhao dico. ꝙ ſpecialiſſime ſũpta nõ eſt virtꝰ cardinalis qꝛ oĩs vir tus cardinał eſt de neceſſitate ſanitan ⁊ bonitatis humãe vt viſuʒ ẽ. Sed for titudo bellicoſa vt icludit aggreſſũ bel licũ non ẽ de neceſſitate ſanitatiſ ⁊ bo nitaſ᷑ humane ſicut dictũ ẽ opponẽdo AHulto eiʒ melioꝛes ⁊ ſcioꝛes fuerũt pviri nõ bellicoſi qᷓ; bellicoſi.ſicut inter gentiles fuerũt phᷣi. inter xpᷣianos a/ poſtoli ⁊ ſequaces eoꝝ.quare foꝛtitu/ do h̊ modo ſupta non ẽ virtꝰ cardina / lis ⁊ iñ de iſta ſpeciałꝛ loquit᷑ ibi ppᷣs ʒ: dico.qꝙ mediocriter ſũpta eſt viriꝰ cardinaliſ.Qð patet.qꝛ oĩs ſpecialis virt neceſſaria ad bõitatẽ humanaʒ ẽ virtus cardinaliſ.vt pʒ ex rõne cardia latus.Sed foꝛtitudo hoc mõ ſũpta eſt neceſſaria ad ſalutẽ humanã.nullꝰ eĩiʒ ẽ ſimpliciter bonꝰ homo qui nõ bʒz ele ctionẽ ⁊ pꝛopoſitum ⁊ habuũ.ꝙ ante ſubiret moꝛtẽ quã deſereret virtutem ¶ Eſt eti boc mõ ſũpta ſpecialis vir tus.qm̃ iſta electio non ẽ cuiuſiibet vir tuns. Hunq; enim tẽperãtia reſpicit moꝛtẽ nec pericula moꝛtis nec libera litas nec ſimiles.quare iſta tał electio qua hõ ſimpliciter bonꝰ eligit ante ſu bire qðcunq; toꝛmẽtuzʒ uſq; ad moꝛtẽ icluſiue loquẽdo. qᷓ; ↄmittere moꝛtale peccatũ.⁊ deſerere oẽ bonuʒ ⁊ virtu tez. ẽ alicuius ſpecialis vᷣtutis.Et hãc vocamꝰ foꝛtitudinẽ mediocriter ſũptã quare p cõſe ede BmnOd ſumpta eſt virtꝰ cardinalis ¶ Oicẽdũ ergo ad pri mum.ꝙ foꝛtitudo bellicoſa ẽ moꝛalis — virtꝰ. æ ẽ circa eligibilia q;nis aliqua repẽtina occurrant.que vt ſic nõ ſunt electiua.ſʒ vt ĩ generali pꝛeuiſa.qꝛvt dictum ẽ fortis pꝛocedẽs ad locũ bel li eligit ĩ nullo caſu ſugere.ſiue occur- rant lente ſiue repẽte picula belli. Et hoc ſufficit ad virtutẽ electiuã. Ad ſʒ dð.ꝙ concludit de foꝛtitudine bellico ſa.nõ tamẽ lla vt dictuz ẽ. ueſtio. 6²* expectar̃ terꝛibilia.acceſſoꝛia vero ſũt laboꝛes armoꝛũ ⁊ diſcurſuũ ⁊ pugne ⁊ vigilie ⁊ multiplicis anguſtie ſuſtie re ⁊ doloꝛem verberũ ⁊ vulnerũ tolle, rare. Hũc igit᷑ pꝛobatõ aggreſſu habʒ bonã fidutiam ꝓ expectatione cõſtan tiã pꝛo laboꝛe ſtrenuitatẽ. pꝛo doloꝛe aũt patiẽtiam. Cõſtantia nãq; cõtra ti moꝛem reddit expectationẽ bonaʒ ⁊ firmam ⁊ inſtupefactibilẽ. vnde ppᷣs in textu de illa ꝑte ait.ꝙ foꝛtiſ ẽ inſtu pefactibil vt hõ. Fiducia vero reddit aggreſſũ bonũ ⁊ vimnidum nõ moꝛtuuʒ nec deſperatũ.ſicut eiʒ fidutia ſe habz reſpectu boni obtinẽdi. Sic fidentia reſpectu mali repellẽdi.vnde ppᷣs de iſta parte ait.ꝙ foꝛtis nõ deſperat vt timidus.ſʒ in audẽdo ⁊ aggrediẽdo bone ſpei ẽ.qᷓ;uis enim ſpes dicat᷑ tã tum reſpectu boni. tamen qꝛ repulſio mali quoddã bonum ẽ. ideo põt dici bone ſpei.i.bone fidẽtie eſſe ille qui foꝛtis ẽ. ¶ Strenuitas aũt reddit ppeſ ſionẽ laboꝛũ bonã ⁊ acutã ⁊ infatiga bilẽ modo humano.de qua dicit phᷣs. ꝙ fortes in operibꝰ ſunt acuti.pꝛiuſ at quieti.qꝛ non cito ſe pꝛecipitãt ad pe ricula ⁊ laboꝛes:tamen poſtquam ſũt ibi: ſunt acutiſſimi.¶ Patientia vero tollerantiã doloꝛum reddit bonam. ⁊ iperturbabilem. ꝙ eſt valde neceſſari um in bello. qꝛ vt dicit᷑ in pte ſequẽti i capitulo de tẽperantia.Triſtitia coꝛ⸗ E. 6*. ſine argumẽtis dõͤ. foꝛtitudo bellicoſa quatuoꝛ ptes hʒ ſᷣm quatuoꝛ actuſ. du as pꝛincipales ⁊ duas acceſſoꝛias. Pꝛicipales ſunt aggredi auſibilia: leifſin n. ſöme ni 1 nythebitt n panelaſt nouneid⸗ Knſuembet ninid u triseinp ſintſmn⸗ ſenionimin nnisftümn tntutirn⸗ Eiitten iunnntili⸗ lebctengin Uyfüitafan ninmuie enWocdewas vonimncten vlpeenesr ſttnapiäme ineginsq iptem unel n⸗ 1undnid Nalihzeß in ſumepeppontn ſinr et ſfint wo gen Mnnino nnor ſaflntia. ſtntuins enh untet Nihumninifrni lulg mugiftcnie e iſn ice inſan⸗ ſarmbeaſtiin Maxo, enlliſhmi, Metoletdliene Innalannnirn ſctſnui niſnng ui lmtalinn sin eggrlin rilunſun it Aſanſir Mlipleisangiit; nWderit neni t wröngel n ei bore enmini on iun. Cödmminigti Würapecni iupeiandik u i rai giun el rai fuinireno ſl Gitnudumnömon ſreiz fchmaſe obtmick. Diſin repelidince in yſarns nödeſen Anded0 1 n Gis enimn rin voni anen gn bonmn i uſin one fuietß l⸗ Tenunmäüin —– nanſercti rsuunen N, algem S☛ SE =– — ,‚Se — IIII. rumpit habẽtis naturã.i.rationẽ tu· bat. Patiẽtia vero rationẽ tenet ĩ ſta/ tu ⁊ oꝛdine ſuo ne appetitꝰ doloꝛum offenſus turbet ⁊ cõfundat ſeipſum ⁊ rationẽ.¶ Se hac etiã parte dicit pvᷣs ꝙ foꝛtis ẽ impterritus circa terribilia ⁊ triſtia ſuſtinendo.ptes aũt foꝛtitudi nis mediocriter ſumpte vt ẽ virtuſ car dinalis ſũt tm̃ due.vna pꝛincipalis.ſ. cõſtantia ⁊ altera acceſſoꝛia.ſ.patien tia.¶ Mũc igit᷑ ſciendum.ꝙ aliter tul/ lius nominat iſtaſ.4. partes foꝛtitudi mnis. Oicit eni. ꝙ foꝛtitudinis ptes ſũt magnificẽtia. fidutia patiẽtia. perſe/ uerãtia. intẽdens expꝛimere ſtreninta tem nomine magnificentie. cõſtantiã nomine perſeuerantie. Sed de iſtis vel poeticis vel rethoꝛicis dictis non ſit cura niſi maioꝛis cure fuẽit verboꝛꝝꝛ integritas qᷓ; rerum veritas vt ait au, guſt.iqꝗ.de trinitate ca: xi: qꝛ manife ſtum eſt. ꝙ magnificentia in expenſis ⁊ dationibꝰtota verſat᷑ nõ ĩ terribilibꝰ in quibus eſt foꝛtitudo. Perſeueran/ tia vero opponit᷑ mollitiei ⁊ delicie ut .jJ.li.7? quaẽ non eſt in iſtis terribilibꝰ niſi ſůmat᷑ pꝛo pſeuerãtia que firmat hominẽ ut nõ timoꝛe vel aduerſitate ad peccatũ ducat᷑.&t talis perſeuerã⸗ tia eſt cõſtantia.¶ Aacꝛobiꝰ aũt nõ aſſignat foꝛtitudinis ptes:ſʒ effectꝰut videtur. Dlcit enim foꝛtitudo pꝛeſtat magnammitatẽ firmã cõſtantiã:ſecu ritatẽ. magnificẽtiã:tollerãtiã:firmi / tatẽ. Sed aſſignatio iſtoꝛum effectuu, videt᷑ mihi ſñ effectu. videt᷑ enim dcaãõ ſicut narha caſſaliter occurrerẽt. quaef non curo. ueſtio. 7 E. 7: ſine argumentis diten — duʒ pꝛio.ꝙ opꝰfoꝛtitudis bel licoſe p̃ᷣt ſũmi ut attingẽs iſtũ finem qui ẽ victoꝛia. vel iſtũ qui ẽ ex/ pectatio terribiliũ stuoſa.vel aliquẽ fi nem in alia vita vel vt nullũ finẽ attin gens. ¶ Prio mõ eſt delectabile ma gis q; triſte.qꝛ victoꝛia ẽ inter cuncta pꝛeſentiſ vite gaudioſiſſimũ.Et iõ ſcri piura ſacra gaudiũ bonoꝛũ cuʒ deo.cõ parat exultationi victoꝛiali dicẽs. Le tabunt᷑ coꝛã te ſicut qui letant ĩ meſſe ſicut exultat victores capta pꝛeda. qñ diuidunt ſpolia. 2:? modo eſt magis triſte qᷓ; de lectabile.qꝛ opatio virtuo⸗/ ſa que non ẽ ſibi ipſi eupꝛaxia ſi pꝛiue tur fine in quo ſuũ bonũ attingit nõ ẽ multũ delectabilis.talis aũt expecta/ tio terribiliũ virtuoſa que nũqᷓ; eſt pp ter ſe ipſam. ⁊ iõ in ſe ipſa nunqᷓ; ẽ de lectabilis multũ.conſtat aũt ꝙ eſt mul tum triſtis. quare magis eſt triſtis qᷓ delectabilis. 32 modo ſupta nõ põt eſſe delectabilis niſi in ſpe.Eſt auteʒ pꝛincipaliter ⁊ ſenſibiliter triſte. Jl⸗ la vero ſpes non poteſt hboĩiem natura liter delectare. quare naturaliter non apparet delectatio hoĩ virtuoſo moꝛiẽ ti in pꝛelio ⁊ pꝑdenti oia bona vite pᷣ/ ſentis ⁊ tranſeunti ad ſtatum quẽ na/ turaliter neſcit. ꝗ? modo per ſe no⸗/ tum eſt ꝙ eſt triſte ⁊ nõ delectabile: qꝛ laboꝛes ⁊ doloꝛes verbera ⁊ vul/ nera naturaliter contriſtat: ⁊ ſi nõ at. tingãt finẽ: ex na A orerterliaſn ſtinens delectari.¶ Scðo dicẽdum.q; opus foꝛtitudinis cardinalis poteſt ſũ mi dupliciter.pꝛimo modo. vt optatũ ⁊ pꝛeoptatum. Alio mõ vt nõ optatũ ſed tamẽ tolleratuʒ. Sunt eni nonnul li ꝗ ante vellẽt ſubire moꝛtem qᷓ; face re contra fidem:ſed nec h̊ nec illud vo lunt:ſed vtrũqʒ refugiunt. Munc igit dico.ꝙ in pꝛio caſu opus foꝛtitudinis esẽt delectabile magiſ qᷓ; triſte: qꝛ nõ ẽ ovblectamẽtũ ſup coꝛdis gaudiũ fʒ ſa/ pisẽtẽ. coꝛ ãt gaudet ĩ iſto caſu. tripkr. pꝛio ĩ ſpe future gloꝛie.2. in stuſ ope ratione.ꝙ eſt ᷣm ſe delectabile. ꝙ ac tu exercet᷑.ʒ: in pꝛeſentia voliti.qꝛ ſi/ cut ſupꝛa.li? 2? ſepe dictum eſi. leticia eſt in hijs rebus que nobis volentibꝰ accidunt. Nunc aũt iſte talis optat ⁊ optauerat moꝛtem talem.quare pꝛop ter ipſa talis moꝛs etiã vt doloꝛoſa ⁊ ernan iſti operãti eaʒ gaudioſa JIn. 2. aũt caſu nõ videf opus dele ctabile.qꝛ non eſt volitũ ſimpliciter 1 2 IIBRO yniuerſaliter: ſed in tali caſu.qꝛ plus fugit ãmittere veritateʒ qᷓ; ſubire moꝛ tem. Et ideo ſicut ille qui tꝑe tẽpeſta tis ĩ mari pꝛoijcit merces ſuas ne ip ſemet peat non gaudet in tali ſalute Sed nec iſte h̊ mõ moꝛtẽ ſuſtinẽs gau det ſaluata virtute.quare talis opatio mixta eſt ex voluntario ⁊ iuolũtario. Queſtio. ð? .82 ſine argumẽtis dicẽduʒ eſt. ꝙ martirium ẽ opus foꝛti tudinis cardinalis. ¶ Eſt. n. ſciẽdum. ꝙ unaqueq; virtus cardinaliſ ſe ipſam ⁊ alias defẽdit ⁊ fuat ne ꝑ vicia ſibi oppoſita.nec ꝑ paſſiones ꝑ ipſam moderabiles ipſa vel alie coꝛ/ rumpũtur verbi gratia. Quedam mu lier ↄiugata tẽptat᷑.quadrupłr ð adul terio committẽdo. pꝛimo ꝑ bladitias ⁊ laſciuias ⁊ p ſimilia ad venerẽ exi/ ſtẽtia. 2? p fallanas a ſuaſiones falſaſ vt pote ſi vir eius ſit adulter et pꝛobe tur iſti mulieri.ꝙ poſtq; vir pꝛimo fre git ei fidẽ. licitum ẽ ei cum alio copu/ lari.ʒ?⁊ p pꝛomiſſiones.puta dabuntur ei cẽtum ſi velit tali copule conſentire 4 terroꝛes oſtẽſis ei euagiatis gla dijs ſub cominatione.ꝙ niſi conſẽtiat ſtatim in momẽto pibit. ¶ NHunc igit domina tẽperãtia caſta dʒ ſe ipſaʒ cu ſtodire intactã a temptatione pꝛima. ſʒ non ab aliqua aliarum. ſʒ domina prnudẽtia debet eam cuſtodire a.2 qꝛ in illa inducit᷑ oppoſitum pꝛudẽtis.ſ. perſuaſio falſa. Sed iuſticia a tercia. qꝛ illa venditio eſſet cõtra iuſtitiã que inducit᷑ contra tẽperãtiazʒ. Sed foꝛti⸗ tudo a quarta qꝛ timoꝛ vel timiditas qui ad temptãdum inducit᷑.oʒ vinci ꝑ foꝛtitudmẽ.Simili mõ eſt de qualibʒ iſtarum quatuoꝛ ita.ꝙ ad vnaquãq; s tutem ptinet ſe ipſam ⁊ alias cuſtodi re.ne p vitia ſibi oppoſita.vel ꝑ paſſi ones moderabiles ipſa vel alia eoꝛrũ pat᷑ ¶ Munc ergo dico. ꝙ quãdoq; ꝑ foꝛtitudinẽ.homo expectat ⁊ ſuſtinet terroꝛes ⁊ doloꝛes pꝛo defendẽda fi de.vel alia neceſſaria virtute homo ſu ſcipit martirium vel ptem martirij vn/ de poſſet aliquo mõ cõuerti.dicẽdo.q oẽ opus huiꝰ foꝛtiudinis eſt marnriũ vł ps martirij. Qð patʒ p diffinitionẽ martirij.Eſt enim martiriũ paſſio vo luntaria in teſtimoniũ colende ⁊ cuſo diende virtutis. Hoc aũt magis pertii net ad theologos.quare relinquo. — OAuemo⸗ 5 EZ.ꝑ 9ꝛ: arguit᷑ ꝙ ſi nõ eẽt alia vita: foꝛtitudo iĩiclinaẽt ad ex pectationẽ moꝛtis. Pꝛio qꝛ pvᷣſ dicit huiuſmõi expectatõeʒ eẽ pri cipaliter actũ foꝛtitudinis videt᷑ ſenti re.ꝙ ñ ſit alia vita dicẽdo. ꝙ nihil ad hoc videt᷑ mortuis eſſe bonum velma lum. 2? qꝛ virtus inclinaret in quocũ qʒ ſtatu ad actũ qui equipollet felicita ti humane. Sed talis vna expectatio equi pollet toti felicitati humane que babet᷑ ꝑ tales actuſ: qꝛ iſte ſolus equi pollet oĩbuſ illis cum in eo ſit vltimuz de potẽtia tocius hominis.quare vir, tus foꝛtitudinis in quocũq; ſtatu incli naret ad talem expectationeʒ. 3. qꝛ videmus quedã animalia quoꝛum nõ eſt alia vua expectare moꝛtem pꝛo de fenſione plis ſue.quare mulio plus hõ deberet eã expectare pꝛo ſalute virtu tis ſue.¶ Sʒ ĩ oppoſiiũ arguit.qꝛ nul/ la virtus inclinat ad opus ſtultũ. Sed expectare moꝛtez gratis ſine ſpe vite videt eſſe ſtultũ.quare ſi non eſſet alia vita virtus foꝛtitudinis non inclinaret ad expectationem moꝛtis.¶ Zicẽdũ F. ꝙ non. ꝙ pꝛobo. quadrupłr. Prio qꝛ omnis opõ virtutis eſt. vel felicitaſ vel ꝑs felicitatis.vel ad ſelicitatem oꝛ dinata vel ſaltem non pꝛobibens fe/ licitatẽ. Hoc patet ſupꝛa.in.i: T.ꝛ: in pluꝛibus locis. Operatione nanq; tutis nemo fit deterioꝛ.vel ſaltem nõ pꝛiuat᷑ felicitate. Sed talis expectatõ nec eſt felicitaſ nec pars eius cum om nis felicitas ſecũdũ ſe ſit delectabilis hᷣ autem expectatio eſſet ſimpliciter ĩ re ⁊ in ſpe m ſe triſtabilis nec eſſet oꝛdinata ad felicitatem cum ipſa eſſet ſoplcter nobſbisf e peliecte ſelatane. nocoeſet glarinho atiomoali tnnint ſaa elecuo. Ande hob nlt no heſeteca riommno disve updunn ☛ ne tyn fe talse fittutis⸗ itoeha MMullr. Nulo in le re ſundia llno eletor sedb in lociterpen neſetadnoͤe gnanr,9 uchcnchu ☛ Knan eſaatrde gſälmnig Pcltoflirsh ſiegni Nalebeni nut nenwriig epoßibis ſmeſerpoſit⸗ ſetwup ſan untinne tniknumn ſeazimnfn niutwi ll (NRpe, 7 eſe lrtu oreltien mni un uiniieeni i enmuinsnit anidtidh gt ANnnseſe donn Lummatmding nui ienint . Seinlsfu wler wikeicin ma gibaſ insannufn nn is en Aungruin, Ns eriannuie h maeze Men Eir renuldſt ziepre guſtu Slengünſt / neinn aanuii wrrjns il, ini ueſ t Vtriiins olt mann „ eobo. 56 — its lailin Aſanem on nine Gr tſſun locs. Onint IIII. ſimpliciter vltimum hominisEt eſſʒ pꝛohibẽs felicitatẽ qꝛ eſſet pꝛiuatio vi te perfecte que neceſſario requirit᷑ ad felicitatẽ.quare talis expectatio nullo modo eſſet operatio viriutis ſi nõ eſſʒ alia vita hominis. 2 qꝛ nulla accep tatio mali maioꝛis pꝛo euitãdo malo minoꝛi vel operatio virtutis qꝛ non ẽ recta electio.ſupꝛa.in pꝛincipio tercij cum de duobꝰmalis minus malũ eligẽ dum ſit. ʒ topicoꝛũ.Sed talis expec/ tatio eſſet acceptatio maioꝛis mali ꝓ euitãdo minoꝛi.qꝛ acceptaret᷑ pditio totalis nature ⁊ virtutis pꝛo euitãda ſola pditione virtutis. conſtat aũt. qꝙ; maius malum eſt perditio totalis na ture ⁊ virtutis q; perditio alterꝰ. qua re talis expectatio non eſſet operatio virtutis 37 qꝛ? omnis inclinatio vir tutis eſt cõplemẽtum inclinationis na turalis.vt oſtẽſum eſt.õ.li? i: ⁊. 2· Sʒ nulla iĩiclinatio naturalis ẽ vel ichoati ue vel fundamẽtaliter vel oꝛiginaliter ad nõ eſſe tocius hom inis.ergo nulla virtus ad b̊ inclinare põt cõpletiue. talis aũt expectatio ſi non eſſet alia vi ta eſſet ad nõ eſſe tocius homĩs. (SS vero dicatur. ꝙ hee due rationes ſimi li modo conclud erent. ꝙ etiam rebus ſe babẽtibus vt nũc nõ eſſet moꝛs ex/ pectanda ꝓſalute tutis. qꝛ vnaqque eſſet pditio boni naturał. ¶ Sicendũ ꝙ falſum ẽ.qꝛ quãuis ⁊ nũc ⁊ tũc eẽt pditio illius boni naturalis.tamẽ diſ/ ferẽter qꝛ nũc ſaluat᷑ cũ virtute pꝛinci pale bonũ naturaliter.ſ. aia. Et ideo nũc moꝛiẽduʒ ẽ pꝛo ſalute virtutis.qꝛ nũc poſſibilis ẽ ſalus virtutis. Sʒ tũc non eſſet poſſibilis ſalꝰ virtutis. ſtultũ eſſet moꝛi ꝓ ſalute virtutis. qꝛ p h̊ nõ ſaluaret᷑ virtus. ¶ Itẽ qꝛ nunc aia po teſt inclinari naturaliter ad pᷣeligenð eſſe cuʒ virtute ſine coꝛpoꝛe:qᷓ; cũ coꝛ poꝛe ſine vitrtute.hᷣ aũt nõ poſſʒ ſi ip ſa aia T virtus aie ſimilis interirent cũ coꝛpoꝛe. 4? qꝛ acceptare moꝛtẽ ſine ſpe alterius vue.vel eſſet ꝓ bono pꝛopꝛio vel alieno. cõſtat aũt ꝙ nõ ꝓ bono pꝛopꝛio.qꝛ tũc ſic moꝛiẽs pde/ ret omne bonũ. Hec ꝓ alieno.qꝛ cete ris pibuſ quiſq; naturaliter plus dili/ git ſeipſuʒ qᷓ; pximum. Sed iſto caſu poſito: ego nõ poſſem moꝛi ꝓ maioꝛi bono ꝓximi qᷓ; pꝛo vita tẽpoꝛali ſi nul lam aliã expectarẽ.quare ꝓ ſaluanda ſibi vita iſta ego nõ debeo velle perde re vitã iſtam. ſicut nũc nõ debeo velle pdere vitam eternã pꝛo ſaluãda ipſa pꝛoxio meo.qꝛ in iſto caſu ſi non eſſet alia vita eẽt moꝛs ex inclinatiõe foꝛu tudimis expectãda. ¶ Zicẽdum ergo ad pꝛimũ.ꝙ płhᷣs ponens expectatio/ nem moꝛtis eſſe opatiõez vᷣtuſ̃ ſenſit iplicite aliã vitã eẽ:q;uis eã nõ expo ſuerit ex eo ꝙ eam non clare cõcepit. dicens autez. ꝙ nibil videtur moꝛtuis eſſe bonum vel malũ locutus ẽ de viſio ne vulgari nõ de viſione ſua.ipſe nãq; dicit. ꝙ boni ⁊ ſtudioſi moꝛientes eli/ gunt magnum bonuz ſibi ipſis. j. n? 92½ ⁊. caꝰ ᷣ circa finem. Ad ſecunduʒ dð. ꝙ ille actus non equipollet felici/ tati nec alicui bono operi ſaluanti na turam. Et cum dicitur.ꝙ eſſet vltimuʒ de potentia cõcedo ſed non in bono. quare ita poteſt eſſe vltimum de po/ tentia ad malum ſicut ad bonum. Add tercium dicendũ.ꝙ aĩialia moꝛien tia pꝛo ſalute pꝛolis.non moꝛiuntur ex electione moꝛtis pꝛo ſalute pꝛoliſ. ſed moꝛiuntur ex paſſione furoꝛis: qᷓ accipiunt ex amoꝛe pꝛoliſ.Et hoc mo do multi homines ex paſſione tũc mo rerentur. ſicut ⁊ nunc moꝛiuntur. Sʒ tunc nullus ex electione virtutis. Queſtio. x⸗ x ſine argumentis dicen da ſunt duo. pꝛimo. ꝙ omneſ .F5. ſimilitudinarie fortitudieſ imitantur foꝛtitudinem bellicoſã.ſecũ do.ꝙ non imitantur foꝛtitudinem car dinalem. ¶ Pꝛo euidentia pꝛimi vi denda eſt deſcriptio bellicoſe fortitu/ dinis compꝛehendens omnes condi tiones eius: &t poſtea videndus eſt modus imitationis. ¶ Eſt autem bel IIBRO licoſa foꝛtitudo virtus pꝛeelectiua c executiua aggreſſus bellicoꝛum auſibi lium. cum confidentia ⁊ expectatio/ ne terribilium. cum conſtantia ⁊ ſu/ ſceptione laboꝛum grãdium.cum ſtre nuitate ⁊ tolleratiõe dolorũ moꝛtaliũ cum patiẽtia ꝓpter iuſte repellendazʒ iniuriã uiolẽtam medians inter plus ⁊ minꝰ.audere inter plus ⁊ minꝰ ii/ mere.inter audere ſine metu. ⁊ time re ſine auſu inter plus ⁊ minꝰ aggre/ di. inter plus ⁊ minꝰ expectare inter aggredi ſine expectatione.⁊ expecta re ſine aggreſſu.inter timiditatẽ ⁊ in timiditatẽ. inter audatiaz ⁊ cohardi/ am. inter malitias viciantes aggreſſũ ⁊ mailtias vitiãtes expectationeʒ in ſua operatiõe iraʒ aſſũmẽs.ſpem vi⸗/ ctoꝛie cõtinens:⁊a triſtitiã patiẽs.⁊ ĩ ſuo fine leticiãẽ magnã habẽs. ¶ Göe modo aũt imitationis hui foꝛtitudis p alias ſciẽdum eſt.ꝙ ille.. foꝛtitudi nes verſant᷑ circa eadẽ obiecta auſibi lia ⁊ terribilia puta pericula bellica. ⁊ circa eaſdẽ paſſioneſ puta timere ⁊ audere.circa que ⁊ circa quas verſat virtuoſa foꝛtitudo differenter tamẽ ſe hñt iĩ moderatione paſſionuzʒ ⁊ in itẽ/ tionibus finiũ in exercitijs ſuoꝛũ actu um. ¶ In moderatiõe quidẽ paſſio/ nũ.qꝛ foꝛtitudo virtuoſa ⁊ nõ alia mo deratur paſſiões ſᷣm rectã rationẽ. in itẽtionibꝰ etiã finiũ differẽter ſe habẽt qꝛ oĩs qui venit ad bellũ venit vel intẽ tione ⁊ amoꝛe ſoliꝰ pugne. vel ipſius victoꝛie.vel alicuiꝰ ſequele puenienꝭ ex victoꝛia.ſi amoẽ pugne ſic ẽ foꝛtitu do ignota.que optat expiri vires ſu⸗/ as in pugna ignoꝛãs accidẽtia pugne Si amoꝛe victoꝛie ſic eſt ſoꝛtitudo fi⸗ dutialis.que qꝛ ſepe victoꝛiã habuit. idcirco victoꝛiã appetẽs ad bellũ ve/ nit. Si vero amoꝛe alicuius bone ſe⸗ quele.pᷣ contingit quadrupliciter. q ex victoꝛia pꝛouenit aliquid delecta⸗ bile.puta vindicta qᷓ; intendit foꝛtitu do furioſa. Iteʒ aliquid vnle puta pe cunia.ſtipendia ⁊ ſpolia que intendit foꝛtitudo militaris. ¶ Itẽ aliquid ho neſtum.puta honoꝛ ⁊ głia q intendit foꝛtitudo politica. Et cum h intendit vt in pluribus vitare obpꝛobꝛium cui annectit᷑ foꝛtitudo coacta que immeri to dicit᷑ foꝛtitudo. Item ex victoꝛia p uenit aliquid. ꝙ ſimul eſt delectabile TZ utile ⁊ honeſtum. puta pax que eſt honeſta.qꝛ effectꝰ eſt virtutum ⁊ ſtatꝰ amicitie eſt etiã utilis pꝛo comuni bo no ⁊ ſalute reipublice. Eſt etiam de lectabilis qꝛ eſt cunctis optata moꝛta libus .omne autez optatum in ſua ac⸗ quiſitõe eſt delectabile.ſupꝛa.li.jehc aũt pacem honeſtam delectabilẽ ⁊ ſa lubꝛeʒ intendit foꝛtitudo viꝛtuoſa.Et ſic patet differẽtia finiũ baunſndi foꝛtitudines intentoꝝ. ¶ In exerci⸗ tijs aũt actuũ differenter ſe habent qᷓ; tum ad vnũ ⁊ conuenienter q;tum ad alterum. Oẽs enim aggrediũtur peri cula bellica:⁊ q;dtum ad h omnes imi tantur virtuoſam foꝛtitudinẽ non tam omnes ſine fuga expectant imminẽ/ tia pericula. imo ſupercreſcẽtibꝰ peri culis fugiunt iſte tres:militaris fidu/ cialis ⁊ ignara. Et in hoc non imita/ tur veraʒ foꝛtitudinẽ.alie vero ires re manẽt ⁊ expectãt ſcʒ virtuoſa: polui/ ca:⁊ furioſa.Cuius rõ eſt.qꝛ qũ cauſa aggreſſus eſt cauſa expectationis ubi erit aggreſſus ibi erit expectatio: ſed qñ cauſa aggreſſus non eſt ſufficiens cauſa expectatiõis vbi erit aggreſſus poteſt abeſſe expectatio:ſed ſic eſt.ꝙ in foꝛtitudine militari vel fiduciali vel ignara:cauſa aggreſſus non ſufficit p expectatione:quia intentio finis que eſt ſecuritas mentis: in iſtis eſt cauſa aggreſſus.hᷣ auteʒ ſecuritas defficit ſu perexcreſcente periculo. MMilitaris enim aſſecuratur in ſcia:ſed ſecuritatẽ perdit vidẽs ſe nõ poſſe nec ſcire eua dere remanendo. quare vult euadere fugiendo. fiducialis vero aſſecuratur ex aliqua antiqua experientia ex ſo tuna pꝛoſpera:qᷓ; alias habuit.vides ãt ex iminẽti periculo mutari foꝛtunaʒ ariut⸗ p reroaſſan⸗ ea ſechriten gürtribig ent erpeanins⸗ ientſelerg ſnndts Crentinoſn r. Qamen rioneeppe⸗ li.c& uneen toib he ſu⸗ Pntirſteite Wkionmanen icRricn merinden lorbtäügt learonistn lentupninn neiistner Phod nins lae tlinunt. ſonunneini upſimlereni paflanr un ncgnun zir Aanmminn etenpe mrinenitistn dWerittd D Immien De Uenpeſinphti ſürde uimine. factatüdeiſisd reſe gronüͤbe lent eſe roli hantumn aie gfn mrunnuin faͦtiayerd 3 ueffnrſiin loqae orafti i nunk.Aöne ſeuligin uſboniiſiten Moon in d ginliirn WNM. M eheninienn enei din e Sgeſtangenn ne Mezoie ſt ebemnie in Nboxian eene Nenmcit benimdorin mieinfnä we — 4 1üniennt n Disenm gräür rrt NdiN mw bewain gir it apm urienaunliſp SNNRN —— „,1 eeet i ia ld pelann nsbbien ineun Egtſns non Aien ſeerpecnntii 614 ine nülummiſt in ſaaggeſumn ane ſ E 1 7 IIII. ſecuritatẽ illã perdit ⁊ fugit Igna ra vero aſſecuratur ex ignoꝛãtia acci-/ dentiũ belli. ſed experiẽs v addiſceni ea.ſecuritatem pdit ⁊ fugit. In alijs aũt tribus eadẽ eſi cauſa aggreſſus ⁊ expectationis.Et idcirco ſicut aggre diunt. ſic ⁊æ expectãt. Et ſic patet qũo F5. foꝛtitudies ſimilitudinarie ſoꝛtitu⸗ dinem virtuoſam ⁊ bellicoſam imitan tur. Qò autẽ nõ imitent foꝛtuudinẽ cardinalẽ apparet.qꝛ illa ñ ẽ aggreſſi ua. Sʒ maxime expectatiua. ille vero ſunt oẽs aggreſſiue.nõ oẽs tñ ſunt ex pectatiue vt uiſuʒ ẽ. quare ñ oẽs imi/ tant᷑ foꝛtuudinem iſtã que ſic põt de ſeribi. Eſt eni cardinalis foꝛtitudo vir tus electiua ⁊ executiua expectatiõis terribiliũ quoꝛũcuq; cũ conſtãtia⁊ tol lerationis doloꝛũ uſq; ad moꝛtẽ cũ pa tientia ꝓ virtute ac veritate ſaluanda mediãs inter plus ⁊ mintimere.iĩter plus minus expectare. inter timidi tateʒ a itimiditatẽ in opatiõe ſua mãa ſuetudinẽ inducẽs ſpem retinende sðᷣ tutis firmiter tenẽs triſtitiaʒ. ex coꝛpo ris afflictione patiens ⁊ ĩ ſuo fine glo riam e Aeros⸗ Lectio. , 2 Oſt h de temperãatia dicamꝰ Poſtqᷓ; philoſophus deter⸗/ minanit de foꝛtitudine. Hic determinat de temperatia. Pꝛimo ãt ponit intentũ dãs cauſam intenti. 22 pꝛoſequit᷑ ibi. Quomaʒ quidem igi tur medietas ].. Dicit ergo dicam de temperätia poſt iſta que determinata ſüũt de foꝛtitudine. Cã uero cõtinuãdi tractatũ oe iſtis duabus virtutibꝰ:vide tur eſſe quoniã hee ambe virtutes vi/ dent᷑ eſſe regulatrices irrationalium partium aĩe. qꝛ foꝛtitudo regulat ⁊ oꝛ dinat appetitũ ſenſitiuũ iraſcibileʒ. tẽ perãtia vero cõcupiſcibilẽ non ꝙ iſte gtuteſ ſint ſubiectiue ĩ appetitu ſenſiti uo quẽ oꝛdinãat. ſicut aliq male imagi nant᷑.Qðò pꝛobo ex parte ſequenti æ H ſic. Mullns habitus appetitiuus ali cuiuſ boni ẽ ſubiectiue ĩ aliqua poten tia nõ appetitiua eiuſdẽ boni. Pᷣ patet qꝛ nullus habitus eſt operatiuus p 4* ᷓ̊ᷓ; ſit operatiua potẽtia in qua ẽ n vna enim potẽtia ſũt multi habitus.ũ aũt vnus habitus in multis potẽnjs. nec habitus unq; operat᷑ niſi operatõ nem potentie reddendo eam bonam vel malam. Sed iſte virtutes ſunt ap petitiui habitus ⁊ electiui aliquoꝛum bonoꝛũ quoꝛum appetitus ſenſitiuus nõ ẽ appetitiuꝰ nec electiuus. quare iſti habitus non ſunt in appetitu ſen- ſinuo. minoꝛ pʒ per differentiã appe tituum quoniam appetitus ſenſitiuus nihil appetit nunq; mouetur delecta/ tione vel triſtitia nibil panente coꝛpo re cum ſit oꝛganicus. Sed appetitus intellectiuus ⁊ appetit ⁊ gaudet ni/ pil patiente coꝛpoꝛe.vt bic diciiur in ſequenti capło. Nunc autem foꝛtiiu- do eſt habitualis appetitus alicuius boni ꝙ pꝛefertur toti vite pꝛeſenn. vt viſum eſt in fine pꝛecedentis capituli. Iſtud autem bonum non poteſt eſſe a liquod appetibile per appetitum ſen ſitiuum nec aliquod ſenſibile. ad cinꝰ appꝛopinquationem ⁊ deſiderium vł adeptionem coꝛpus neceſſario moue at.¶ Simili modo temperãtia eſt ha bitualis appetitus abſtinẽtie a dele/ ctabilibus ſm appetitum ſenſitiuũ: ſʒ ipoſſibile eſt appetitum ſenſitiuũ ap⸗ petere abſtractionem pꝛopꝛioꝛum ap petibilium ? delectabilium: 1 in iſta abſtractione delectari. QAuare patet ꝙ hee virtutes ſunt appetitiue ⁊ deſt deratiue ⁊ electiue aliquoꝛum bono⸗ rum que appetitus ſenſitiuus nunq; appetit ⁊ per conſequens non ſunt in eo vt in ſbo. ¶ SBeinde ibi. Quonia quidem igit᷑ medietas. Proſequit intentum ſuũ ⁊ pꝛimo manifeſtat ma teriam temperantie ⁊ intemperantie ſecundo foꝛmaʒ ibi. Concupiſcentia rum autẽ]. 3: pꝛopꝛietates temperã tie ibi. Aoluntarie autem magis aſ/ ſimilaf J. anifeſtat autem materia in. 9. concluſionibus. quaꝝ pꝛima ſ ”è”è IIBRBO ꝙ tẽperantia ⁊ intẽperantia ſunt cir. ca delectatiões.ſecunda ꝙ nõ ſunt cir ca animales ibi. Circa quales igit Terna.ꝙ circa corpoꝛales ibi. Cir/ ca coꝛpoꝛales .ꝗ? ꝙ non circa coꝛpo rales que ſunt circa viſũ ibi. Mõ om/ nes aũt nec has ꝗe ꝙ nec circa illas qͥ fiunt ſᷣm auditum ibi. Similiter autẽ bijs ..6? ꝙ nec circa illas que fiunt ſʒ odoꝛatum niſi per accidẽs ibi. Mec eos qui circa odoꝛes ].⁊: ꝙ ſunt circa delectationes beſtiales que fiunt ᷣm guſtuzʒ ⁊ tactũ ibi. Circa tales igit᷑. 8.ꝙ pꝛincipalius ſunt circa tactum qᷓ; circa guſtum ibi.. Videntur vtiq; ⁊ guſtu .? ꝙ non ſunt circa delecta io nes tactus que ſunt liberales. Sed cir ca ignobilioꝛes ibi.. Et enim de libe raliſſimo .. Eſt aũt ſcienduʒ. ꝙ has cõ cluſiones non pꝛobat niſi ex cõi mõ loquẽdi de temperato⁊ ĩtpato. vel ex hijs que alias ipſe dixit. Primã ergo concluſionẽ tollit ex hijs que dixerat ĩ 2 de quibus repetit quatuoꝛ. d. ꝙ di ctũ eſt nobis.vel a nobis in.22 ¶Pꝛi mum. ꝙ tẽperãtia eſt quedã medietaſ circa delectatiões. fᷣm dictum eſt. ꝙ eſt etiã circa triſtitias que pꝛoueniunt nõ ex ſuſceptione verbeꝝ vł vulneꝝ:ſʒ ex cõcupiſcẽtia ⁊ abſentia delectabili um. Tertiũ dem̃.ꝙ minus eſt ⁊ diſſiłꝛ circa triſtitias q; circa delectatiõeſ.mi nus quidem ẽ qꝛ appetitus non fert circa triſtitiã niſi pñte triſtitia: æ abſẽ te delectatiõe. fert᷑ aũt circa delectatõ nem ipᷣa pꝛeſente: vel abſente. qꝛ ipᷣa pꝛeſente potit᷑ ea:ipſa vero abſẽte cõ cupiſcit eam: triſtat᷑ non adipiſcens eam. Diſſiłꝛ aũt qꝛ per ſe reſpicit de lectationem: per accidẽs aũt triſtitiaʒ qꝛ non reſpicit triſticiam niſi ĩ oꝛdine ad deleciationem inq;tum. ſ. appetitꝰ triſtat ex cõcupia ⁊ abſentia delectati onis 1 Auartum dictuʒ eſt. ꝙ intẽ pe rãtia ſimiłr videf eſſe in hijs delectati onibus ⁊ triſticijs:tanqᷓ; i materia cir ca quaʒ. Et ſic habemꝰ cõclnſionẽ pꝛi mã.ꝙ teperãtia ⁊ intẽ perãtia: ſũt cir ea delectatiões. Scdaʒ ponit ibi Cir ca quales igit᷑ l. Pꝛemittit aũt diuiſio nem delectabiliũ.2. ſubdit cõcluſionẽ ibi. Aui aũt circa tales]. Dicit ergo pꝛimo.qꝙ ſuppoſno.ꝙ tẽperãtia fit cir ca delectatões aliquaſ.detmiemꝰi ſpe ciali circa quas delectatiões ſũt qꝛ de lectatiões detmĩant᷑ ⁊ diuidũt ĩ ajaleſ delectatiões ⁊ ĩ coꝛpales: qꝛ iñ delee tatiões cor poꝛales ſunt maniſeſte ĩ ta ctu ⁊ in guſtu. de illis non exẽ plificat. de aĩalibuſ aũt delectationib dcis nõ ab aĩali:ſed ab anima. tm̃ de immani feſtis exem plificat.d.ꝙ animales de/ lectationes.puta amoꝛ honoꝛis:⁊ a/ moꝛ diſci plie.vtroq;.ſ.honore ⁊ diſct plina gaudet homo cuius huius.ſ.vel illius amatiuus eſt. Si enim eſt amati uus honoꝛis gaudet honoꝛe. Si diſci pline.gaudz diſciplimna. Qð aũt iſte ðᷣ lectationes vel gaudia ſint animales ⁊ non coꝛpoꝛales. intendit pꝛobare per iſtud medium. qꝛ in omni delecta tione coꝛ poꝛali.coꝛpus aliquid patit᷑ vt.ð.diximus in. 2. In delectatiõe aũt animali non.ſed in delectatione hono riſ vel diſcipline coꝛpus nihil patit᷑.ſʒ ſola mẽs.i.ſola pars intellectiua que non eſt oꝛganica.quare tales delecta tiones ſunt non coꝛporales ſed amma les. ¶ Oeinde ibi. ¶Qui autem circa tales ]. Subdit concluſionem intendẽſ eam in triplici genere.aĩalium delec/ tationum ᷣm tria genera rerum aiali ter ⁊ mentaliter delectabilium. que/ dam enim ſunt menti delectabilia ex honeſtate.vt honoꝛ. virtuſ.⁊ diſciplia ſeu ſcientia.quedam autem ex nouita te ſicut rumoꝛes ⁊ fabule ⁊ quecun/ q; mira. quedam autem ex utilitate.ſi cut pecunia ⁊ amici. Dicit ergo pꝛĩo ꝙ ülle qui verſat᷑ circa tales delectatio nes quales ſunt in rebus honeſtis.pu ta honore ⁊ diſciplina nõ dicunt᷑ tem/ perati vel intemperati. 2 dicit. ꝙ ſimiliter nec illi qui verſantur circa ali as delectationes que ſunt non coꝛpo rales:ſed aĩales ſunt temperati. vel genpera ſurebusn ſibularin fumqnid duntlogne ler wleſea mimb. iuru dingnecl on fett ultatepet yelamics Citendee Thotnp ohwan zartadl Peranti giales. itinſer hamal tia relet yracn ſos mr mn aleo Grid⸗ la beſ lun lea Pinſeninu htſveppen Checlre ietalentri Alrunree clorckis ſemmrra ſmmloiran eeniifmya Penln gen ictirrlen lſanditeid isfntngdii liginelg ldiſcglnan Ma.r pal nn⸗ man.Rergyf lketumſt ne tgnmenge npispatkr Enaidlen S, a centi Neiaktmi nastianite Ndtsia, duſaiͦ Nenin ſed Dni es MeNN ebond aushe Mmsed Sieninen ms Nde e; nes Asmiſus 1cerles. Mndn ndeinn PINII numpi? ani tum tnaiN iylarcgenioul 4ln Nenlegna, Nganic rtlai õ Nende di. Aimn õ nna e iind nin ma hcem malner ecthin e.n donor iini ma rin unnn o es! wet „ .edan mal IIII. intemperati. puta illi qui delectantur in rebus nouis ⁊ miris. amatoꝛes eizʒ fabularũ miraruz ⁊ narratores rumo rum qui dies ſuos conterunt ⁊ expen dunt loquẽtes de contingentibus pꝛe ter neceſſarijs.non dicimus eſſe intẽ/ peratos ſed garrulos ⁊ philomitos 1i. amatoꝛes miroꝛum ⁊ nouitatũ. 3. dicit. ꝙ nec illos dicimꝰ tpatos ł itpa tos qui verſant᷑ circa delectabilia ex vnlitate puta eos qui triſtant᷑ pecuni is vel amicis perdẽdo eos vł eas. Iſti quidem delectant᷑ adipiſcẽdo ⁊ con⸗ triſtant᷑ in perdẽdo. Et ſic ex comuni modo loquendi de temperato ⁊ item perato habemus.ꝙ tẽperantia ⁊ intẽ perantia nõ ſunt circa delectationes aĩales.que fuu concło.2 (Terriam aũt infert ibi.. Circa corpoꝛales.p locum a ſufficiẽti diuiſione.ꝙ temperã tia vel eſt circa aialeſ delectatiões.vel circa coꝛpoꝛales.ſed non circa anima les vt viſum eſt.quare erit circa coꝛpo rales. Et idem intellige de intemperã tia. ⁊ h̊ eſt concluſio.ʒ? ¶ Eſt aũt ſciẽ dum.qꝙ delectatio coꝛpoꝛalis eſt ĩ ap/ petitu ſenſitiuo ⁊ dicit᷑ coꝛpoꝛalis qꝛ eſt paſſio appetitus coniuncti oꝛgano coꝛpoꝛali.⁊ qꝛ ſemꝑ fit cum ymagina tione ⁊ alterat iõe coꝛporis.Qiĩis aũt delectatio que eſt in appetitu intelle⸗ ctiuo dicit᷑ aialis: qꝛ ẽ paſſio anime vt ſeparate a coꝛpoꝛe in operãdo qꝛ nõ ſimul patitur cum anima in tali paſſio ne niſi foꝛte per accidenſ. pꝛopter qð 2? ſciendum. ꝙ cauſa ⁊ ratio delectan di ĩ obiecto delectabili ẽ vł ſpecies ſen ſibik ſicut dulcedo ĩ re guſtabili ⁊ mol licies in tangibili. vł ſpecies non ſenſi bilis. ſʒ intelligibilis tm. ſicut honoꝛ vel diſciplina:vel ſignatio mira in fa/ bula. valoꝛ in pecunia. æ in amicis amoꝛ. Si ergo ſit ſpecies ſenſibilis cũ illa etiam ſit intelligibilis contingere põt.ꝙ vterq; appetituſ delectet᷑.⁊ tũc coꝛpus patit᷑ patiente aĩa de lectatio⸗ nem aialem. Sed hᷣ eſt per accidens. qꝛ non patif᷑ coꝛpus niſi qꝛ patituꝛ ap petitus ſenſitiuus. St uero ſpecies nõ ſit ſenſibilis.ſed tm̃ intelligibilis.tunc non põt pati coꝛpus ad paſſioneʒ aĩe niſi anima fingat aliquod fantaſma ap petitui ſenſitiuo delectabile ſicut cum anima intelligit ſe honoꝛẽ recipere.ſi fingat quoddam fantaſma. ſicut ſimu/ lacrum honoꝛis.ꝙ quidem ſit ſplendi dum in multis honoꝛibus comunicatũ tunc appetitus ſenſitiuus delectat᷑ in ymaginatione illiꝰ ſimulacri ⁊ per cõ ſequenſ coꝛpus poteſt pati ratone de lectationis pꝛouenientis.non ex ſpe/ cie honoꝛis. ſed ex ſpecie ſimulacꝛi honoꝛis. ¶ QAuartam concluſionẽ po nit ibi. Mon omneſ aũt neq; has.d. in generali.ꝙ quãuis temperantia ſit circa delectationes coꝛpoꝛales non ẽ tamen circa omnes coꝛpoꝛales.illi eiʒ qui gaudent ⁊ delectantur in hijs de lectabilibus que per viſum compꝛebẽ dunt᷑.puta in coloꝛibuſ qui ſunt per ſe æ pꝛio viſibiles ſicut obiecta pꝛopꝛia viſus.⁊ in figuris que ſunt per ſe.ſed non pꝛĩo viſibiles ſicut obiecta cõia ⁊ in ſcripturis que ſunt per accidens vi ſibiles. illi inquam tales non vidẽtur eſſe temperati vel intemperati.quam uis in talibus aſpectibus delectari cõ tingat ut opoꝛtet ⁊ ſecundum ſuper/ abundantiam ⁊ defectum.⁊ per conſe quens circa talia poſſu eſſe virtus ⁊ extrema vitia.non tamen temperan⸗ tia nec eius obiecta. ⁊ hᷣ eſt concluſio quarta. ¶Aintam ponit ibi. Simi liter autem ⁊ bijs.d.ꝙ ſimiliter ha⸗ bet ſe ⁊ in delectabilibus que ſunt cir ca anditum.ꝙ ſcʒ circa eas nec tempe rantia nec intemperantia eſt. Mullus enim dicit intemperatos eſſe eos qui ſuperabundanter gaudent in melodi⸗/ is vocum naturalium hominũa auium T in ypocriſi ſeu ſimulatione vocum naturaliuʒ ex pꝛopoꝛnone ſonoꝛuʒ ar tificialiuzʒ. ſicut fit in muſicis inſtrumẽ tis.quare circa talia circa que ſuper⸗ n 5 LIBRO abundantes non ſunt intemperati nec per conſequens intemperantia erit.⁊ pᷣ eſt.? concluſio.i Sextã ponit ibi. Mec eos qui circa odoꝛem.d.ꝙ nec il los dicit aliquis eſſe ĩitemperatos niſi per accidẽs.qui circa odoꝛem ſuper/ abũdãter delectãtur.ꝙ patet quia eos nõ dicimus ĩtemperatos qui gaudent ⁊ delectãtur etiam ſuperabũdãter in odoꝛibus maloꝛum ſeu pomoꝛum aut roſarum.vel thimiamatum. Sed ma/ gis dicimus itemperatos eos qui gau dẽt ĩ odoꝛibus muliebꝛiũ vnguẽtoꝛum ⁊ dulcium pulmẽtoꝛũ.Et h dicimus ꝓ pter duo ſigna ad h cõcurrẽtta. vnum eſt qꝛ itemperati homĩes talibus gau dent.eo ꝙ per h̊ fit rememoꝛatio con cupiſcibiliuzʒ.ſ.mulieruzʒ ex odoꝛe vn/ guentoꝛum æͤ dulcedinũ ex odoꝛe pul erorum Al Aliud ſiguũ eſt qꝛ vnuſ/ quiſq; pᷣt videre hoĩes eſurientes gau dere odoꝛibus ciboꝛum. quare hoĩs ĩtemperati eſt ſuperabũdãter gaude/ re talibus.qꝛ h̊ ſunt cõcupiſcibilia cir ca que peccãt.¶ Patet igit᷑ ex dictis ꝙ ite mperãtia nõ eſt circa odoꝛes niſi per accidẽs qꝛ nõ niſi iquãtum odoꝛeſ habent oꝛdinem ad ſapoꝛes.ſicut eim dicit᷑ ĩ libꝛo de ſenſu ⁊ ſenſato.qꝛ odo res poſſunt diſtingui vel fᷣm ſeipſes per diſterentias ſui generis⸗del Fz oz dinẽ ad ſapoꝛes ᷣm differentias non eſſemtiales.. h eſt. 69· Mir ibi. LMõ eſt autẽ ]. anifeſtat ĩ alijs ani malibus quo ad tres ſenſus pꝛedictoſ exceptionem in hac concluſione poſi⸗/ tam de ſolis odoꝛibus.dicit ergo.ꝙ in alijs animalibus nõ eſt delectatio ſᷣm tres ſenſus pꝛedictos niſi ſᷣm accidẽs Canes enim gaudẽt odoꝛibus leporũ ſed non röne odoꝛis ſed ratione ciba tionis qꝛ odoꝛ ſenſum mouet ad perci priendum ꝙ cibum habebit (Brk leo gaudet ad vocem bouis. non tamen pꝛoptez cantum. ſed pꝛopt᷑ cibum. qꝛ per vocem ſentit:q bos pꝛope exiſtit. Item leo gaudet in viſione cerui ſibi occurrentis vel capꝛe agreſtiſ ſeu ca/ ptꝛioli. non pꝓpter ſpecles eoꝛum viſi/ biles. ſʒ ꝓpt carnes comeſibiles. Et ſic manifeſta ẽ exceptio.qꝙ. ſ.hõ.ðvel ali ud animal delectari põt in obiecto vni us ſenſus in oꝛdine ad obiectum al/ teriuſ. Et ſic delectat᷑ in obiecto iſtius p accidẽs. Septimã cõcluſionẽ ponit ibi.Circa tales igit.. Quã ĩfert ex p hius.ſi.n.tẽperũãtia ⁊ ĩtẽ perãtia ſunt circa delectatiões nõ aĩaleſ.ſed coꝛpo rales ⁊ nõ circa coꝛpoꝛales ſᷣm viſum ⁊ auditũ vel odoꝛatũ.ſequit᷑ ꝙ ſũt cir ca delectatiões tactꝰ ⁊ guſtus ĩ quib aĩalia cetera nobis comunicãt. Et iõ iſte ſũt ſeruiles ⁊ beſtiales:quia iſtas nõ recipimꝰinquãtũ hoĩes ſumꝰ. ſʒ iq; tũ aĩalia.ut ðꝛ.j.⁊ p cõſequẽs nõ inqᷓ tũ ſumꝰ liberi. ſed ĩquãtũ participa⸗/ mꝰ cũ aĩialibus naturalit᷑ ſeruis.Et iõ merito nõ humãde ſed beſtialeſ:nõ libe re.ſed ſeruiles vocantur· delectẽt᷑ ſᷣm iſtos tres ſenſus m ſe acceptos. Pauo nãqʒ ſtula dum dulce canit pꝛopter h ad ipſum conueniunt. ¶ Itez canes vi⸗/ dentur gaudere in odoꝛe canũ.⁊ ideo quando ſibi inuicem obuiant mutuo ſe odoꝛant ⁊ doꝛmienteſlibenter odo rant ſe ipſos. Hullum autem iſtoꝛum oꝛdinari videtur ad tactum vel ad gu ſtum. quare qo libet eoꝛuz videtur eſſe delectabile ſecundum ſe ipſuʒ. ( Di ceudum autem ad pꝛimum. ꝙ pauo nõ gaudet quia videt pulchritudinem illam. ſed quia habet eam. ſi vero vi⸗ ſio talis pulchritudis delectaret eum tunc non magis delectaretur in viden do pulchritudinem ſuaz quam alienã quam videt in alio pauone pulchꝛio/ ri ſe. Exemplum hinus comuniter dicitur quod mulier non delectatur. vidẽdo mulierẽ pulchꝛã. Sed vidẽdo pulchruz virum tamẽ ſi ſeip̃am videat Ed contra ̊ obijcif. ꝙ aĩalia videt᷑ gaudere ĩ viſione pulchꝛitudis plumaruʒz ſuaꝝ ⁊ triſtari ĩ viſiõe turpi tudinis pedum ſuoꝛum. ¶ Item aui. cule videntur gaudere de aucupiſfi⸗ crierſpee caſti huch Conſtatelp de guore⸗ wcen le wciits ſnin genterauin gliertiiſcnin Actiubennun omun omm nmi N ſntuas. S nmscane duma⸗ Woda nami adhan lMoäi lAitenmna ſmargln damſiguni iſpſenſmzcn ſcusnezuunn günenporulpe Urctctuinf ſesgöoppomtn npnsdrataen cüſaidcatrun minlotreſepe Nnecbenermni lcääinnu Mngnmnirenpr lendetdiiuae Abſtinuree fuunmn lochan ucnmunhctst roclhtsqnn gettannsten Mneminif 1tuüntatbenn nenzpplpns Urucmmäne wieen mfoltdeknine Pifenncchgnnis ſiz gle Atore — Weurumepeaahe utſſe n arin ii nits iiee n i obsni Mlest beſnane nnäii Nian m. inini Mitnaeliſeni imitibeſultn 60nndbt Akaii initimi nſeuents dann l ſrun.//en 9mMaede zelcecant mr wcniN., N mierennochetni bt inicen chuun 44 Mmienteſen s Pülum and idemur d un leſecnndn eiſl, men a inn /⸗ qmnafi m . Ir . = iclui m pulchrã per ſpeculum multuʒ gandet. ñ quia illã pulchrioꝛẽ videt:ſʒ q; illaz bʒ ꝙ conſtat ei per viſuʒ: ſimili mõ di co de pauone. hᷣ eſt delectari fin viſũ per accidens. (Ad fᷣm do. anicu/ le audiẽtes ſonitũ illius fiſtule nõ gau dent ex auditu: ſed ex quodã pꝛuritu: qui ex tali ſonitu generatur in oꝛgano auditus eoꝛum ſicut canes audientes coꝛnuari pꝛurientes auribus ſaltantx latrãt. Iſte aüt pruritus pꝑtinet ad ſen ſum trans. C d terciũ dicendum.iq odoꝛatus canũ videtur fieri in oꝛdine ad tactum venereum: ꝙ aũt canes ita diſpoſiti odoꝛant: pꝛopꝛietas nature eoꝛum eſt in cauſa:non de lectatio odo ratus.¶ Octauã concluſiõeʒ ponit ibi ¶Aidentur vtiq; in guſtu l.⁊ pꝛimo ip ſam explicat.2 eam pꝛobat per quod dam ſignum ibil Pꝛopter qð oꝛauit ʒ? infert vnuz coꝛrelariũ ibil Cõmuniſ ſimus auteʒ tactus Dicit ergo pꝛimo ꝙ intemperati parum vel nihil viden tur vti guſtu in fruendo delectabilibui ſuis. qð apparet. quia guſtus pꝛopꝛie ſumptus ⁊ vt a tactu diſtinctus eſt iu⸗/ diciũ ſeu iudicatoꝛium ſapoꝛuʒ ⁊ ꝑ ip ſum iudicant de ſapoꝛibus illi qui vi/ na pꝛobant:examinãdo ſapoꝛes eoꝛũ illi qui pulinta:⁊ tamen nec iſti nec Uli nec etiam intemperati viri multuʒ gaudent de tali iudicio vel iudicatoꝛio guſtu. ſed maxime gaudent ⁊ maxime fruuntur illo vſu qui vniuerſaliter fit p tactum:tam in cibis qᷓ; in potibus quã in actibus qui dicti ſunt venerei a ve/ nere dea amoꝛis ⁊ pulchritudinis. ¶ Eonſequẽter ibi Pꝛopter qð oꝛa nit Inducit ad Pͥ vnum ſignum. QAui⸗/ dam eniʒ pbiloxonus oꝛigine de phy loxia oꝛiundus noiĩe erixius oꝛauit:vo tum vouit deo leni vt collum eius lon/ gius fieret collo gruis. H autem eſt ſi⸗ gnuz ꝙ iſe pultiuoꝛax magis erat de lſectatus in tactu ſuaui pultiuz qᷓ in gu ſiu earum: pꝛo quo habendo non indi guit ille homo collo tam longo: qꝛ in ſola lingua fit ſapoꝛum iudicium. E&x hijs igitur patet. ꝙ temperantia ⁊ in/ temperantia magis ſunt circa delecta tiones tactus q; guſtus. ¶ Conſequẽ ter ibil Cõmuniſſimus autẽ Infert ex hijs vnum coꝛrelarium: ſupponens. ꝙ tactus cõmuniſſimus eſt inter omnes ſenſus:⁊ hoc dupliciteꝛ.pꝛimo in eo/ deʒ animali:quia meſt per omnia E bꝛa. Ceteri vero ſenſus non. ¶ Scõðo in diuerſis animalibus: quia omnibus animalib ineſt. ceteri vero ſenſus nõ niſi foꝛte guſtus qui eſt alter tactus.vi dicit 2 de aia. &t m iſtum tactum eſt bominuʒz intemperantia. vt viſum eſt Haoc igitur ſuppoſito dicit.ꝙ ex hijl patet. ꝙ intemperantia videtur iuſtiſ⸗ ſime expꝛobꝛabilis ⁊ beſtialis.Exp/ bꝛabilis quidez. quia talis delectatio 8 pꝛopter quam ſumus intemperati nõ ineſt nobis ſecundum. ꝙ bomines ſu mus. ſed ᷣm ꝙ animalia. beſtialis ũt. quia gaudere talibus in quibuſ nobil / cum canes ⁊ poꝛci cõmunicant: ⁊ di⸗ ligere talia maxime ſicut ſi eſſent bo/ na maxima eſt beſtialis modus ⁊ nõ pumanuſ. vnde dicit libꝛo ð pꝛobleu matibus. ꝙ peccantes in hijs ſenſibuſ ſunt inbonoꝛabiliſſimi ſoli maxime ob pꝛobꝛioſi. quia vincuntur a peſſimis 72 turpiſſimis delectationibus. nam concluſionem ponit ibi. Et eim 6 WHeo liberaliſſime] . Que poteſt introduci ut remotio dubij. quia poſſet dubitari vtrum temperantia intemperantia ſint circa omnẽ delectationem tactus æ ſecundum boc diceretur. ꝙ non. vel poteſt introduci iſta concluſio vt reddi tio cauſe cuiuſdam dicii.quia dictum E ꝙ gaudere hijs quibus intemperatu gaudet eſt beſtiale. quia delectatio⸗ nes tactus que babent aliquid de li⸗ beralitate diuiſa contra ſeruitutem. ſunt ablate a vitio intemperantie pu ta ille delectationes tactus que ba⸗ bẽtur in gymnaſijs ſen exercitijs luci cribus que fiunt per circuitiõem ⁊ ca LIBRO lefactiõem luctãdo vel currẽdo ex qui bus coꝛpoꝛa bene diſponũt᷑ ⁊æ ad ſani tatẽ ⁊ ad delectatiõem ⁊ nõ oꝛdinant᷑ ad delectationes intemperãtie: qꝛ ta- ctus ĩtẽ peratꝰ non ſunt circa totũ coꝛ pus vłr:ſʒ circa aliquas ptes ſpãliter puta circa oꝛgana nutritiue virtutis ⁊ generatiue.Delectari vero in talibus ptibus ⁊ non moderate:videt eſſe tur piſſimũ ⁊ viliſſimũ:qꝛ temperantia ⁊ intemperãtia ſunt circa delectationes tactus non liberales:ſed ignobiles de toto homine. Et hᷣ eſt nona concluſio. Sncupiarũ ãt Poſtq; deter i auit ð mã itẽperãtie ⁊ tpã tie h̊ conſequẽter manifeſtat foꝛmã. ꝓ cedit aũt ſic.pꝛimo nãq; pᷣmittit vnaʒ diuiſionẽ concupiaruz tendentiũ in de lectationes pꝛedictas tactus ⁊ guſtus 2. tradit foꝛmã ⁊ modum intẽperãtie ibil In naturalibus quidem igit᷑ ʒe in ſenſibilitans ibil SDeficientes autem 4 temperãtie ibi Temperatꝰ autem medie .. Intendit ergo pꝛimo iſtã diui ſionem.qꝙ concupiarum tendentiuʒ in delectationes. alie ſunt cões ⁊ natura les.alie nec cões nec natuãles.alie ᷣo nec cões:ſed naturales. Picit ergo in cipiens eam bimẽbꝛẽ. ꝙ concupiaruzʒz bee videntur eſſe cões ⁊ per cõſequẽſ naturales: qꝛ nullum non naturale eſt cõe oĩbus: ac pꝛopꝛie nõ cões ⁊ ap/ poſite ſeu ſupaddite naturalibꝰ ⁊æ non neturales.(¶ Exemplũ de pꝛimis in cõ cupia cibi:qꝛ iſta concupia naturalis eſt ⁊ oibus naturaliter ineſt. Ois eni bomo quando indigens fuerit ſm na/ turam indigentie concupiſcit vel ſiccũ cibum ſicut fameſcens: vel humidum ſicut ſitiens: ⁊ qñqʒ vtrũq; ſicut ſimul fameſcens ⁊ ſitiens. Et poſt h concu/ piſcit lectum.i.qmuietem ad digerẽduz ⁊ ad foꝛtificãdũ vires ſuas naturales ſicut dicit homerꝰ poeta de iuuene cre ſcente qui pꝛopter augmentũ multum cibum in ſubſtãtiã ſuam cõuertunt. Et ideo iuuenes maxime indigent cibo ſomno.¶ Conſequẽter exemplificat de pꝛopꝛijs concupiſcẽtijs.d. ꝙ talẽ cibi vel lectum: vel talem. puta cibũ aſſatũ vel frixuʒ ſeu lixum:vel ſpẽbuſ multis conditũ:concupiſcere non eſt ois hoiſ imo nec habere eaſdem cõcupias. qim̃ alia concupiſcit intemperat qᷓ; tempe ratus:⁊ alia vnus intẽperatus qᷓ; ali Fʒ differentias conſuetudinis e victus ꝓpter qð delectabilia que hijs modiſ concupiſcimꝰ vident eſſe noſtra: quia nos ⁊ non natura noſtra facimꝰ ea no bis eſſe taliter delectabilia.¶ Conſe quenter ibi Sed adhuc opoꝛtet Ad dit terciũ mẽbꝛum diuiſionis dicens. ꝙ adhuc eſt aliqua concupiſcẽtia pꝛo pꝛia que habet aliquid naturale. non quidem naturale ſequẽs naturam ſpe cificam. ſed naturale ſequẽs comple, tionem iſti indiuiduo vel illi innatam ſᷣm quam alia ſunt alijs delectabilia. Et ꝙ de illis ſunt quibuſdam homini bus delectabilioꝛa quam alia que ſiiit etiam eiſdem delectabilia. ſᷣm ꝙ con/ tingit cõuenire complexiõi ſue. æ iõo talia dicuntur contingentia.i.cõtings ter delectabilia.Et ſic hẽmꝰ diuiſionꝰ trimẽbꝛem ſicut fuerat ppoſita.¶ Eñr ibil In nãlibꝰ ꝗdẽ igit᷑ Cradit modu intpati ⁊ intpàtie. oñdens pꝛio quo i tẽperatus põt ſe habere ad cões dele ctationes.2. quõ ad pꝛopꝛias ibi Cir ca ꝓpꝛias autẽ 3? quõ ad iſtas ?⁊ ad illas ibil Circa delectatiões quidẽ ꝗ quõ ad triſticiaſ ibil Circa triſticiaſ ãt Ix? quõ vłr ad delectatiões ⁊ triſtic.⸗ as ¶ Intemperatꝰquidẽ igitur Sicit O q;tũ ad pꝛimũ.ꝙ ĩ cõcupiſcẽtijs na- turalibus pauci peccãt ⁊ ſolũ peccant in vno.ſ.in exceſſu.Hõ enĩ peccãt con cupiſcẽdo que nõ oʒ:qꝛ oĩa talia pꝛo/ pter neceſſitatẽ nãe cõcupiſci oʒ: ſed plꝰ comedẽ vel bibere de hijs que co tingunt ⁊æ apponuntur homini vſque/ quo ſupiĩpleat᷑ vltra neceſſitatẽ. hᷣ eſi/ abũdãtia vel ſupabũdãtie reſpcũ mnl iuns chire ſinanaunn 1uladtepee ggofinimnin turviguna 6 lelesonne ſtogaanme ruigeni lesnepoſor! aſaaininun iangaebſrt knatin gufnne nugregin pemmmhen Pnerveren lutinseitdicn Acaſrotras: i nt⸗l Nurgens i⸗ in len Ointton lbibarod vl egcrencele EMeutelm 0Imrltbonieſnr ermiiſze Ccchhunimetre Ugotnngir gufatb Genlonnintde Cponeratbeün Uncdopunanenit Alſantninrait biſenſatſn⸗ lwlonenaien ſbinnſreizan epenniipuine hhernhigtir oani ſtugntr ſſtst ſilnimn Fnonanenenes 1. ſnannin WaNwi euulier wenihlil ASAahe tünidmn Mi Wdi en nigna, m. elnkeſin eniimimirn in mn Auim iüsn Neire d aitn viraile N Hirnmroenie, 1u Dgenticin niin fin u rniai i i ntunint itanfi viebeberui G oad otel sani l Craadelranidf rinaa bi iu ddeenn I unfan uifin nmni iiſin ama li iſn 4* IIII. — titudinis cibi vel potus ſũmendi fʒ na turã vel naturalem exigentiã: qꝛ cõcu piſcẽtia naturalis non eſt miſi repleni/ ua.i.ad repletiõem indigentie.quãdo ergo ſũmitur vltra indigentiã:tunc ſũ/ mitur vltra naturalẽ indigenuiã pꝛopi qð tales homies ſic intemperati:me/ rito dicuntur caſtrimargi ſicut illi qui pᷣ ter indigentiã replent indigentiã. ta/ les vero ſunt illi qui multum beſtialeſ ſunt. ¶ Eſt aũt ſciendum. ꝙ caſtrimar gia ſeu caſtrimargus videt᷑ poſſe com poni ex grecis vel ex latinis dictiõibꝰ Ex grecis quideʒ ſic. vt dicat᷑ a caſtriſ grece ꝙ eſt venter lanne: ⁊ margino nas grece ꝙ eſt inſanio is latine.quia ventrem implendo ſemper iſaniũt ⁊ pPppter ventreʒ inſani ⁊ ſtulti fiunt. Ex latinis aũt dicetur a caſtitate que dicit᷑ a caſtro tras:quaſi quedã caſtitas: qꝛ caſtꝰ ẽ quaſi caſtratuſ:⁊ mergo gis.q. mergens caſtitatem per ventris inglu uiem. ¶ Beinde ibi Circa pꝛopꝛias autem Oñdit quõ intemperatꝰ ſe po teſt habere ad delectatiões ꝓpꝛias di cens.ꝙ circa delectationes ꝓpꝛias ſi⸗/ ne babeant aliquid de naturali ſiue ni hil muln homieſ multipliciter.i.tripli citer peccant illi ſcʒ qui ſunt talium de lectabilium amatoꝛes.pꝛimo quidem in gaudendo quibꝰ non opoꝛtet. 2. in plus gaudendo q; opoꝛtet ⁊ 3· in gau dendo vt multi ⁊ h eſt gaudere vt non opoꝛtet:qꝛ bonũ in delectabilibꝰ: mul titudo non attendit ad neceſſitatẽ nec ad ſanitatẽ:nec ad rõnem nec ad phi⸗/ bitiõem:ſed ſolum ad opoꝛtuntatem æ voluptatem ad appetituʒ ⁊ non ad debitum. ſᷣm oẽs autem iſios tres mo dos peccati ſupabundãt ⁊ excedũt in temperati:quia ipᷣi gaudent in illis in quibus gaudere non opoꝛtet. In illis quibus oʒ gaudere pluſq; opoꝛtet.Et 3 iſtis ⁊ illiſ gaudent vt multi.i.vt nõ oʒ non attendentes ad decentiã ſʒ ad Cõſequẽter ibi ꝓpꝛiam concupiaʒz. Circa delectationes quidem igit᷑ oñ dit quõ intemperãtia ſe habet vniuer ſaliter ad delectatiões cões ⁊ pꝛopꝛi as.d.eſſe maniſfeſtum. ꝙ intẽ perantia circa delectatiões eſt vicium ſupabun dantie ⁊ vicium vituperabile ⁊ hb pa/ tet ex ſupꝛadicuis cum de ipᷣius mate/ ria querere.¶ Cõſequẽter ibi Circa triſticias autẽ Oſtendit quõ intempe ratus ſe habeat ad triſticias:ſed pꝛĩio oſtendit quõ non. 2? quõ ſic ibil Sed i temperatus Dicit ergo pꝛimo. ꝙ nec temperatus ſicut foꝛtis:nec intempe/ ratus ſicut timidus ſe habẽt ad triſtici as.foꝛtis eni qui potẽter triſticias bel li ſuſtinet:ſed temperatꝰ non dicit᷑: qꝛ triſticias in ſua materia ſuſtiner. timi/ dus etiaʒ dicitur qui triſticias belli nõ ſuſtinet ſed intemperatus non dicitur 2 in ſua materia triſticias nõ ſuſtinet E Seinde ibi Sed intẽperatus oñ/ dit quõ ſe habet.d.ꝙ intemperatꝰ di/ citur in triſtando plus qᷓ; opoꝛtet de h ꝙ non adipiſcit᷑ delectabilia concupia Et iſtam triſticiã facit ei delectatio ꝑ ſui abſentiaʒ: ſicut nauta ꝑ ſui abñtiaʒ cauſat piclitudinẽ nauis. temperatus auũt non triſtat᷑ ex delectabiliũ abſen⸗/ tia:qꝛ non delectat᷑ ex pñtia: ſi a pñti delectabili dicit᷑ abſtinere. Et ex bijs dicit temperatus ſicut ille qui oppoſi io modo ſe habet dicit᷑ intemperatus Ceſegnenter ibil Intemperatus qui e m igit oſtendit quõ ſe babet intem perat ad delectatiões ⁊ triſticias vłr attribuit ãt ei tres conditiõeſ reſpectu delectabiliũ. Dicit ergo quo ad pꝛimã ꝙ intẽ perat cõcupiſcit oĩa ſibi delecta bilia:vel ea que maxime ſũt delectabi lia ⁊ h habet cõe cuʒ uuenibus. Quo dad ſcðaʒ dicit. ꝙ ipᷣe ducit᷑ ab hac con/ cupia.Et b habet cõe cum incotinen/ tibus:qui a concupia ⁊ paſſione vin/ cunt᷑. Quo ad terciã dicit.ꝙ intempe⸗ ratꝰſic ducit᷑ vt h eligat dicta delecta⸗ bilia pꝛe oĩbꝰ alijs bõis delectabilibꝰ puta honeſtate: honoꝛe: ſcia ⁊ virtuie Et hᷣ eſt ei pꝛopꝛiuzʒ. ⁊ per hoc differt ab incõtinente.qui q;uis operetur ma la concupiſcennã ſequẽs.nõ iñ eliges IIBRO (Ex hijs aũt infert modum quo in/ temperatus ſe habet ad triſticias di/ cens ꝙ pꝛopter hoc intẽ perat eſt tri/ ſtatus delectabilia cõcupiſcẽs ⁊ ea nõ adipiſcẽs.Cõcupĩa nãq; ſine rei cõcu pite pꝛeſentia eſi annexa cum triſticia h aũt ſupficietenꝰ conſideratũ aſſimi⸗ lat᷑ inconueniẽti. Inconueniẽs enĩ vi/ detur eſſe aliquẽ triſtari pꝛopter dele⸗ ctatiõem:⁊ delectationẽ cauſare triſti ciã tñ iſtud nec incõuenienſ eſt:nec im poſſibile m modũ expoſitũ.¶ Eñr ĩbi LSeficiẽtes ãt circa] Tradit modũ ĩ ſenſibitł ⁊ iſenſibilita peneſ quatuoꝛ conditiones eius dicẽs pꝛimo.ꝙ illi ꝗ circa delectationes ſunt deficientes ⁊ minus q; opoꝛtet in ip̃ᷣis gaudẽtes nõ multũ nec ſepe fiunt. Et ſic habemus ꝛimo.ꝙ talis defectus eſt rarus. 2. P aũt videt᷑ eſſe non humanꝰ:qꝛ talis in ſenſibilitaſ non eſt hũana diſpoſinio cũ cõitas hoĩ; ex cõueniẽtia cõiter ad de lectatiões naturaliter iclinẽtur. ʒ: ãt videtur iſte defectus eſſe nõ aĩalis: qꝛ reliqua aĩalia diſcernũt cibos ⁊ dele⸗ ctãt᷑ ⁊ gaudẽt in aliꝗbꝰ ⁊c ĩ aligbꝰ nõ. quare ſi hoi ĩſenſibili nihil eſt delecta bile nec in eius appetitu differt cibus a cibo:vel alteruʒ ab altero longe erit vtiq; talis homo ab eſſe hũano:qꝛ di⸗ ſtabit genere cum modus eius oiffimni⸗ tus ſit non aĩalis ⁊ omni aĩali diſſimi/ lis. 4? autẽ iſte defectus eſt inoĩatuſ qꝛ eſt rarus ⁊ non multum vel ſepe fi eri inuenitur.tamẽ ſuperius in ſcðo di ctus eſt inſenſibilitas ⁊ homo defici⸗/ ens dictus eſt inſenſibilis. Cõſequen ter ibi Zemperatus aũt medie Cra dit modum temperati ⁊ temperãtie. ponens explicite vel implicite.iꝛ.con ditiones eius quarũ pꝛima eſt. ꝙ tem/ peratus circa materiã ſuã medio mo/ do ſe habet ſicut medium pertinet ad virtutem. ¶ Eſt aũt ſciendũ. ꝙ tempe rantia mediat inter ſex oppoſitiões.ſ. inter plus qᷓ; opoꝛtet:⁊ minꝰ qᷓ; opoꝛ tet delectari:inter plus ⁊ minus triſta ri:inter delectari ⁊ triſtari: inter plus minus cõcupiſcere:inter plus ⁊ mi nus abſtinere: inter intemperãtiã ⁊ ĩ ſenſibilitatẽ. 2. conditio.ꝙ tempe/ ratus non delectat᷑ obpꝛobꝛioſis dele ctabilibus in quibus maxime intẽpe/ ratus delectat᷑. 3:? conditio.ꝙ in tali bus ſi occurrerit magiſ quã delectatur triſtat. 4. ꝙ vkr nũquaʒ delectatur in bijs quibus delectari non opoꝛtet ? ꝙ in nullo delectabili tali. puta tangibili vel guſtabili vebe mẽter de/ lectatur. 6: ꝙ ex abñtia de lectabiltũ non triſtat. 7 ꝙ nulla delectabilia cõcupiſcit niſi menſurate ⁊ vt opoꝛtet qꝛ nec magis qᷓ; o poꝛtet nec qñ non opoꝛtet:nec ſub aliqua circũſtantia qᷓ non opoꝛtet concupiſcit. ð ꝙ appe⸗ tit delectabilia ad ſanitatẽ coꝛpoꝛis ⁊ ad bonam bitudineʒ tocius homims conferẽtia. 9? ꝙ appetit talia mẽſu rate.⁊ vt opoꝛtet:qꝛ ſicut cõferuntad eoꝝ alteꝝ vel ad virũq;. x ꝙ appe tẽdo talia delectabilia que poſſut eſſe cõferentia ad bonã diſpõnem mentis nũquã appetet delectabilia que ſunti pedimẽta cõtra ſanitatem coꝛpoꝛis. AUAndecia. ꝙ nõ pꝛeteꝛ bonuʒ ⁊ bo neſtatẽ mentis. i2 ꝙ non vltra p/ poꝛtiõem ſubſtantie tperalis. pauper eni debet attendere ad vite neceſſaria magis ꝙ; ad delectabilia pꝛeter necei ſaria. ¶Addit autẽ ad vltimas tres conditiones pꝛobandas vnũ medium tale.ꝙ qui ſic ſe habet ad delectabilia qꝙ appetit ea:nõ obſtante ꝙ ſini con/ tra ſanitatẽ coꝛ poꝛiſ vł pᷣter boneſtatẽ mẽtis:vł ſup facultatẽ tpalis ſubſtatie magis diligit tales delectatiões q;ᷓ di gnü ſit: qꝛ nulla delectatio dʒ appetit vł tcipi ĩ detrimẽtũ alicuiꝰ illoꝝ triũ:ſʒ tpatꝰ nõ diligit delectatiões magis qᷓ; dignũ ſit:ſʒ vt rõ rcã dicit.quare tem/ peratus non appetit delectabilia: niſi illis pꝛedici bonis per integrũ obſer⸗ uatis.¶luius rationis ponit maio⸗ rem ibij Sic enim habens Scoðo mi,⸗/ noꝛem ibil Temperatus autẽ &t pa tet lĩa iuxta dicta. ¶ Lectio.. ſirütci „Vüre i nte. Löln ium ppnen rſobqnic⸗ nnet inen mminßein prhinli li/ 071 ſinicnwlia tetkätmng nnenitin üipniſnc gncida Gmaälund Paippn Nolſnninim opentirin Nin ſumm ſmninr wni⸗ Nienicget Alioan ovta niditnot ini ginenoriue lutüem umai⸗ ſeicorttreito⸗ Kürienitan unirnnten fültgumug, ins, töinie ticptgnn ptercinlei Perſfipblegn lonit nigd ncupiſebleet ſoltumi;naln bcm⸗ Npti, fingmrjone tcenint non Unhilenii wſen⸗ lni, feltcntra ingonnmenn, Eürnimnwi Uſetiſtgnnte liti Gntit N i . din tugs o E b tim ai inſiniit NNNAe; e faun. enn .1 Nergdi züez uimig Dun rintiur ni en renn AMancit:AN Reir in i . egnmnr zaitimennib, eNRüf ANkatuen Nbanias un uu; IIII. Mlũtario autẽ magis aſſimi/ lat Poſtq; manifeſtauit ma QAeriã ⁊ foꝛmã tẽperãtie ⁊ in tpantie. Cõſequẽter b̊ maifeſtat quaſ dam ꝓpꝛietates intẽpertie.quas tra dit ſub quiq; cõcluſionibꝰ.quarum pꝛi ma eſt. ꝙ intemperãtia eſt magis volũ taria q; timiditaſ. 2 eſt magis ex pꝛobãbił ibil ꝓpter qð ⁊ expꝛobꝛabi lius ʒ? ꝙ cõtrario modo pticipat vo/ lũtariũ ⁊ inuolũtariuzʒ qᷓ; timiditas ibi Aidebit᷑ ãt vtiq; 4 ꝙ intẽ perãtia m nomẽ tranſfert᷑ ad puerilia pecca ta ibil Momẽ ſimpliciter intẽperãtie Fe ꝙ ſm cõditiões vtriuſq; cões traſ fertur ad illa tbi. Mon male aũt videt᷑ Bicit ergo pꝛimo. ꝙ intẽperãtia ma gis aſſimilat᷑ volũtario ⁊ magis ſũmit in operatiõe ſua de volũtario: q;ᷓ habe at in ſua timoꝛ vel timiditas. Hic em ſũmitur nomẽ paſſionis ꝙ eſt timoꝛ ꝓ noie vicij ꝙ eſt timiditas. hãc aũt con cluſiõem pꝛobat ex triplici differentia timiditatis ⁊ intẽperãtie. Pꝛima eſt ꝙ intemperãtia operatur pꝛopter de lectatiöem. timiditas vero ꝓpter tri⸗ ſtici. conſtat aũt ꝙ delectatio ſequitur volũtariũ ⁊ triſticia inuolũtariũ. vt ſu⸗ pꝛa in pꝛincipio tercij.quare intempe ratia operatur magiſ volũtarie q; timi ditas. 2: differẽtia eſt. qꝛ intemperã tia operat᷑ ppter deſiderabile: qꝛ pꝛo pter cõcupiſcibile. Timiditas vero ꝓ pter fugibile:qꝛ pꝛopter malũ terribi le.conſtat autẽ ꝙ bonũ deſiderabile concupiſcibile eſt magis volũtariuʒ ⁊c volitum qᷓ; malum ⁊ terribile ⁊ fugibi le. quare vt pꝛius. 3 differẽtia. qꝛ tri ſticia ppter qᷓ; operatur timiduſ ſtupe facit ⁊ coꝛrũpit naturã homis triſtiti/ am babentis.delectatio vero nibil hu iuſmõi facit.conſtat autem ꝙ ſtupoꝛ ⁊ coꝛruptio nature:magis ſequit᷑ inuolũ tariũ ⁊ minus volũtariũ q; illõ ꝙ natu ram nec afflgit nec ledit. quare ope/ rõ itpãtie magis eſt volũtaria ⁊ minuſ iuolũtaria qᷓ; opatio timiditatis.a rũ triũ rõnũ pꝛio põit cõcluſiõeʒ. ⁊ 22 iülas differẽtias, ze repetit cluſiöem ⁊ omia patẽt ¶ Eñ̃r ibi ꝓpter qð ex pꝛobꝛabilius .ponit ſcdam cõcluſiõeʒ dicẽs.ꝙ pꝛopter veritatem pꝛeonñſam intemperãtia eſt viciũ expꝛobꝛabilius qᷓ; timiditas.qꝛ omne peccatũ intãtuzʒ eſt peccatũ inquãtum eſt volũtarium: æ tanto minus eſt peccatũ q;to minuſ eſt voluntariũ ⁊ magis inuolũtariũ: ſʒ pꝛeoſtenſum eſt. ꝙ peccatũ intẽperan tie magis eſt voluntariũ quã timidita tis. quare maius ⁊ expꝛobꝛahlli 8 in crepabili ⁊ vituperabilius¶ Ad hoc tangit duo media. ex quibꝰ põt foꝛma ri rõ talis. Illud viciũ expꝛobꝛabilius eſt. cuius oppoſuũ põt aſſuefieri opoꝛ tunius ⁊ faciliꝰ ⁊ cũ h ſecurius:qꝛ qᷓ; to ꝓmptioꝛ eſt via ad bonũ: tãto dam nabilioꝛ ⁊ expꝛobꝛabilioꝛ eſt via ĩ ma lum:ſʒ oppoſitũ intẽpertie puta tẽpe rãtia põt aſſuefieri oportuni ⁊ faciliꝰ qꝛ in vita hũana multa occurrũt hoĩ ĩ quibꝰ põt aſſuefieri ad tpantiã ⁊ cum hoc ſecuriꝰ:qꝛ aſſueſactiões per quas acqrit᷑ tpantia ſũt ſine piculo:ſʒ econ⸗/ uerſo eſt de oppoſito timiditatis.ma/ teria nãq; foꝛtitudinis nõ multũ occur rit in vita: ⁊ qñ occurrit nõ eſt ſine ꝑi culo.quare expꝛobꝛabilioꝛ eſt intẽ pe⸗ rãtia qᷓ; timiditaſ. huiꝰ rõnis ponit cõ cluſiõem in pꝛĩcipio ⁊ 2: minoꝛẽ ⁊ pʒ Cñr ibij Aidebit᷑ ãt . põit terciã con in mõ pticipãdi volũt ariũ ſᷣm magis minꝰ. Et pꝛĩo tradit modũ timiditatiſ 2 modũ intpantie ibi Intẽperato at ecõuerſ. En ãt ſciẽdũ.ꝙ timideli⸗ git dupliciter fugã terribiliũ.⁊ int pꝑa tus dupliciter pſecutiõeʒ de lectabiliũ pꝛĩo mõ in generali añ curſũ terribi liũ vel delectabilium¶ Alio occurſu. Nũc ãt ita ẽ. ꝙ timid añ oc⸗ curſuʒ eligit illã fugã ſñ triſticia.qꝛ nũ dũ hbʒ vnde triſtetur: ſed in ipᷣo occur/ ſu. poſtõ; intrauit bellũ eligit fugaz nõ ſine triſticia. &t ido pꝛima electio ma gis habet voluntariũ ⁊ minus inuolũ tarium q; ſcõᷣa ꝓpter triſticiaʒ que eſt Aluſiõem oñdens differẽtiã hoꝝ vitioꝝ 1 lio mõ in ipo LIBRO in ſcòa ⁊c non in pꝛima. Intẽperatus aũt ante occurſuzʒ delectabiliũ nõ mul tum eligit illam ꝓſecutiõem intempe ratam:qꝛ nemo fm ſe eligit intempe / ratum eſſe:ſed in ipᷣo occurſu eligit cõ cupiſcit ⁊ appetit eam foꝛtiſſime.qua re ſcòa magis eſt volũtaria qᷓ; pꝛima. ⁊ per conſequens h duo vicia contra/ rio modo participant volũtariũ ſʒ ma gis ⁊ minus.Et hᷣ eſt intentio phi di/ centis.ꝙ videbit᷑ conſiderãti ꝙ timoꝛ ideſt timiditas nõ ſimiliter ſit quid vo luntariũ in eligendo in generali ante occurſum terribiliũ hijs que poſtea fi/ unt in ſpli ſʒʒ occurſus ſingulos:quia ipᷣa timiduas ſine pñtia terribilium fu it in eligendo fugam eoꝛum:ſed in oc/ ccurſu ⁊ in actu terribilium ꝓpter tri/ ſticiã ipᷣa terribilia ſtupefaciunt hoĩes timidos intantũ vt arma a ſe ipᷣis ꝓij/ ciant ⁊ alia multa defoꝛmiter faciant dimittẽdo ſocios in periculo belli.pꝛo pter qð h̊ opera timidoꝛũ vident᷑ eſſe violenta.i.aĩo totaliter inuolutaria. Intemperato aũt hoĩ contingit peni tus econuerſo:qꝛ opera ſingularia ſᷣm ſingula delectabilia occurrẽtia vident᷑ totaliter hoĩ voluntaria:tũc etiã ꝓ tũc concupiſcenti ⁊ apponẽti ſeu eligenti ſed ſola intẽ perãtia in vłi ſumpta añ occurſum iſtoꝛũ vel illoꝛum delectabi/ lium minus videt᷑ volutaria pꝛo eo ꝙ nullus vłr cõcupiſcit intemperatꝰ eſſe Et ſic manifeſtũ eſt. ꝙ intemperantia magis eſt voluntaria in ſingulari qᷓ; in generali. timiditas vero magis in vbłi qᷓ; in particulari.⁊ per conſequẽs ecõ uerſo.¶ Kõſequenter ibil Nomẽ auteʒ Monit quartã cõcluſiõeʒ.d.ꝙ nomẽ ite mperãtie ad puerilia peccata trãſ ferimus. Cuius rõ eſt. qꝛ ſ̃ᷣm rem hñ̃t quandaʒ ſił.itudinẽ que declarabit᷑ in parte ſequente:ſi vtrũq; iſtoꝛũ ab vtro q; iſtoꝛũ.i.ꝙ a quo ſi iſtud ab illo vel illud ab iſto noiatuʒ ⁊ deriuatũ fuerit nihil refert ad ea q nüc dicẽda ſũt:ſed manifeſtũ ẽ.ꝙ poſteriꝰ deriuatuʒ eſt a pꝛioꝛi qðcũq; ſit illud.¶ Eſt igit ſcien unm peccati utriuſq;. ¶I. dum. ꝙ puer peccs notabiliter vltra modum alioꝛum cõiter dicitur puer in diſciplinatus ⁊ incaſtigatus. In gre co aũt nomẽ intemperati idẽ ſignat ſʒ ꝓpꝛietatẽ vocabuli ⁊ modũ ſignandi ꝙ in latino ſignat nomen indiſciplina ti ⁊ incaſtigati ⁊ impuniti.vñ dicit᷑aco laſtes ab a ꝙ eſt ſine ⁊ colates ꝙ ẽ pu nitus quaſi ſine punitione vel nõ puni tus nec caſtigatus. Et ſiłi modo dicit᷑ apud eos de puero peccãte ⁊ itempe rato hoĩe. videtur autem ꝙ pꝛius aco laſtes dictum ſit de puero qᷓ; de intem perato:qꝛ pꝛiꝰ noti fuerũt pueri ĩ tali ueritia qᷓ; itpati hoĩes ĩ ſuo vicio. Sair ibil Hõ male ãt] Põit qntã cõ cluſionẽ. Et p: oñdit ſił itudinẽ pueri T itempeꝛati penes peccatũ ⁊ pecca ti remediũ.2: ex ponit vtriuſq; pecca/ tum.ibi.. Si igit᷑ non erit ..ʒ? remedi um ibi. ꝓpterꝙ oʒ ſ. Dicit ergo pꝛi/ mo.ꝙ non videt᷑ male fuiſſe tranſlatũ nomẽ intẽ perãtie ad peccatũ puerile. Et h̊ ꝓpter duo.ꝓpter peccatũ.⁊ pp remedium. Dicit ergo.ꝙ turpia ap⸗ petituſ.⁊ malã in turpiũ appetiin au gmẽtationem habentẽ. oʒ puniri in re medium ſupple peccati ſui. Sed intẽ perata cõcupia ⁊ pueri ſiue puerilis concupĩa ſũt huiuſmodi.qꝛ ambo tur pia appetũt.⁊ ĩ hoc turpiuʒ appetitu magnã augmẽtationem habẽt. quare ambo puniri ⁊ caſtigari oʒ in remedi ſic appetat ſicut intẽperata concupia pꝛobat᷑ ex duobꝰ. pꝛio qꝛ videmꝰ ma nifeſte.ꝙ pueri ſᷣm cõcupiam viuunt. 2: qꝛ in pueris appetitꝰ ẽ maxime de lectabilis.Ex ꝗbꝰ pʒ.ꝙ puer ⁊ cõcu piſcẽtia talis idẽ appetũt.¶ Huius rõnis põit pꝛio cõcluſionẽ.ꝛ? maioꝛeʒ ibi. Puniri eĩʒ oʒ. ʒ? minoꝛem ibi. Lale aũt maxie ..4? minoꝛis cõfir/ mationẽ ibi.ſm cõcupiaz eiʒ. Et ſic pʒ ſimilitudo hois ĩtẽpati penes pec catũ ⁊ hꝰ peccati remediũ.Deide ibi Lſi g ñ erit bñ pſuaſibłe expõit utuſq; pccm̃.d.ꝙ ſi puer vł ↄcupia ñ ſit bñ ꝑ aüt puer llpem edaen mnhogppeinon Gnevinipeneni Mbenteenan (gliuntkſenen mg⸗ mihfünglo — Pprgadricnin Ultue ugn der Gninemnscus. girurnünmoert – nmwiroin — Mekntgitmil n gihfutnun ſitmnahien = — ktinubſentdn ttitneiſench atgnneng ee Mllinrinonong hentnnnſerſe napunmt egpeheknnerſong – nnan i ig Wpetirte faengen e enhn ldiesiſtn ein Nin — cnrſtan nesit pentmee gtwen en n einr iien iruin. nperoit WG iu mpiͦepnen Neni gnni eprtiſi S zu ſleſe uini e üumti ſannirne rNt vinian⸗ ns et i⸗ tnn Grutg in IIII. ſuaſibilis.tunc vterq; appetitus veni/ et ad malum ei pꝛedominũs. puta ad concupiam delectabilis pᷣdominantis in appetitu. Et etiam veniet ad mul/ tum augmentum illius mali pdominã tis. ita ꝙ fiet habituatiſſimꝰ in malo in temperãtie.oc autẽ pꝛobat ex qua toꝛ eëntialiter oꝛdiatis ſublata pſua ſione.ſ. ex inſaciabilitate deſiderij ex continuo augmento deſiderij: T ex ve bementia motus deſiderij: æ ex pcuſſi one intellectus pꝛactici. Dicit ergo. ꝙ appetitus rei delectabilis eſt inſacia, bilis. quare iſte talis appetitus: vel ꝑ ſuadebitur ad oppoſitum vel oꝑabitur bm impetũ ſuum. poſuo igitur. ꝙ non pſuadeatur: ſed operetur: neceſſario ſe quitur continuũ augmentũ huius ap/ petitus vel deſiderij: quia delectabi/ lis operatio appetitus vndiq; ⁊ ab oĩ pte in puero inſipiente nũdum rönem perfectam habente: etiam in ipᷣa con-/ cupiſcẽtia exardeſcente ſemper auget deſiderium cognatum ⁊? ſimile ſibi. ap petitus nãq; quãto plus de lectatiõem guſtat: tãto pl' guſtare deſiderat. Po ſito igitur. ꝙ deſideriũ continue augea tur efficiatur magnum neceſſario ſe quitur vebemens motus eius: quia qᷓ; to deſiderium maius tanto vebementi us. poſiio uero vebementi motu deſi⸗ derium neceſſario ſequit᷑ ꝑcuſſio ⁊ ob nubilatio intellectus pꝛactici ⁊ appe titus.vt declarabitur infra li. 7. Et ſic patet. ꝙ inpſuaſibilitas pueri ⁊ concu piſcẽtie ducit eos ad babituʒ intempe rantie. ⁊ per conſequens ad diuerſum donu augmentum nequitie. (Se/ inde ibi. Pꝛopter qð opoꝛtet expo⸗ nit remedium adhibendo puero vi/ ro intemperato dicens. ꝙ propter il/ lud vitandũ remediandum. qð iam dictum eſt. opoꝛtet ꝙ delectatiões que recipiunt᷑ ſint pꝛimo non vebementes nec magne nec intenſe: ſed menſura/ te ideſt quiete pue ⁊ remiſſe.2. ꝙ ſint non frequentes: nec ſepius iterate. 3. ꝙ nihil mcludant contrarium rationi. — per antia tantum moder hijs igitur tribus obſeruatis: coꝛ ta/ lis hominis erit bene pſuaſibile per rationem ⁊ punitũ.i.caſtigatum.qua re iſta duo ſunt neceſſaria ei qui eſt fu turus temperatus.ſ.perſuaderi ⁊ pu niri. vt a noxijs de lectationibus retra batur. Et h patet ex ſimilitudine pue ri ⁊ concupiſcentie qꝛ quẽadmodũ o/ poꝛtet puerum bene educãdum viue⸗ re ſᷣm pꝛeceptũ pedagogi. Sic opoꝛ tet appetitum cõcupiſcibilẽ conſona/ re ⁊ concoꝛdare indicio rationis.bo⸗ num enum intẽditur ab ambobus. pe- dagogus enim intendit bonum pue.- ri ⁊ ideo bonum appetitus ſibi con/ iuncti.Et per hunc modum de puero ⁊æ intemperato fiet homo temperatuſ Qs patet. qꝛ ſicut temperatus concu piſcit que 0 3 quõ opoꝛtet .4 qñ 38 non alia. nec aliter. nec aliaſ.ſicut ra/ tio dictat ⁊ oꝛdinat concupiſcendum eſſe. quare appetitus concupiſcibilis fiet temperatus ſequendo iudiciũ re cte rationis tanquaʒ ſui fideliſſimi pe dagogi¶ Altimo autem philoſophꝰ epilogando concludit dicens. ꝙ hec ſunt nobis.vł a nobis dicta de tempe rantia que nobis viſa fuerant eſſe di/ cenda. Heuidentiam pꝛedictoꝛum ſunt quatuoꝛ ſingulariter de claranda. Primum utrũ tem r delecta⸗ tiões tactus ⁊ guſtus. ¶ Scom. vtruʒ ipantia ſit virt cardinalis. Zercium vtu ĩiſenſibilitas ſit viciũ. Quartũ vtꝝ virginitas ſit moꝛał virtus tanqᷓ; ſpẽs tpãtie ⁊ caſtita. ¶ A. vndecia. E pꝛio arguit᷑. ꝙ tẽperantia non tiñ moderet delectatio/ nes ⁊ triſtitias tactꝰ ⁊ guſtus 4 Pꝛio. qꝛ circa q;cũq; materiã opat᷑ tus ſi aluata circa eãdẽ opatur * virt? eã ſaluãs:ſed pꝛudẽtia opat᷑ circa ali as pᷣterq; tangibilẽ ⁊ guſtabilẽ: qꝛ vkr circa oia homis bona vr mala. vt. -k. 6.41 ipᷣa ſaluat ꝑ tẽpantiã dicẽte pbo. ꝙ tẽpantiã vocamus noie pꝛudentie * qꝛ talem ſaluat eſtimationem. j. li.6. quare tꝑantia etiã opabit᷑ circa omĩa bhoĩs bona ⁊ mala. 2: qꝛ circa quãcũ qʒ materiã operant᷑ parteſ tẽ perantie opat᷑ ⁊ ipᷣa tẽperãtia:ſʒ ↄtinẽtia.clem̃ tia:modeſtia qͥ fʒ tulliũ i rthoꝛica ſua ſũt ptes tẽperãtie operãt᷑ młta que ñ cõcernũt guſtũ vel tactũ.ut pʒ maxime de clemẽtia ⁊ modeſtia. quare ⁊ tẽpe rantia operabit᷑ circa illa. ʒ? qꝛ circa q;cunq; materiã. operant᷑ ſequele ipſi us temperãtie operat᷑ ⁊ ipſa tẽ peran tia. Sed ſequele tẽperãtie que ſᷣm ma crobiũ in li:? de ſomno ſcipiõis ſũt mo/ deſtia:verecũdia: abſtinẽtia:caſtitas: hõeſtas:moderatõ:pcitas ſobꝛietaſ et pꝛudẽtia operant᷑ circa plurima que ñ cõcernũt guſtum vel tactũ.quare ⁊ ip ſa temperantia ſimiliter. 4? qꝛ circa quãcuncũq; materiam: operant᷑ fami liares coĩtes temperãtie. operat᷑ ⁊ ip ſa tempantia.ſʒ familiares comues tẽ perũtie que ſunt ᷣm andronicum ĩ ſuiſ moꝛalibus.auſteritas.cõnnentia. bu/ manitas ſimplicitaſ oꝛnatꝰ:bona oꝛdi natio per ſe ſufficientia opeꝛanf circa multa que nõ cõcernũt tactum vel gu ſtũ. quare ⁊ ipſa temperãtia. ? quia circa q;cũq; materiã operat᷑ intempe rãtia oppoſita tempantie operat᷑ ⁊ ip ſa temperãtia.Sed intempantia que eſt luxuꝛia operat᷑ circa de lectabilia vi ſus. puta i illis qui luxurioſe delectãt᷑ in aſpectibus mulierũ. quare tempe rantia. Et ſi dicat᷑.ꝙ illi delectãt in vi ſu vᷣm actus nõ ſm ſe.ſic ꝙ gaudent vi ſu in oꝛdine ad tactũ.ᷣ ſicut leo ĩ auditu bouis in oꝛdine ad cibũ ¶ Cõtra qꝛ in teꝛ ſenſationes delectabiles in oꝛdie ad aliã.illa eſt delectabilioꝛ que ordi⸗/ nat ad delectabilioꝛem ſm ſe. Sʒ iter viſiones mulierum illa nõ eſt delecta/ bilioꝛ que oꝛdinat ad tactum delecta/ bilioꝛem. quare viſiones huiuſmõi nõ ſunt tantũ de lectabileſ in oꝛdine ad ta ctum¶ Aſſumptum patet.qꝛ ppoſitis duabus feminis: quarum vna ſit deli/ catioꝛ: leuioꝛ:temperatioꝛ: ⁊I ſimpli⸗/ IIBRO iter in tactu ſine viſu delectabilioꝛ ci ſit ſyma 1 monocula. altera vero mi, mnus delicata ſit integra ⁊ apte foꝛmma ta:certũ eſt.ꝙ illa integra erit delecta bilioꝛ ad videndum. quãuis alia ſit de lectabilioꝛ ad tangenduʒz. quare viſus iſtius habet aliquam ppꝛiam ⁊ per ſe delectabilitatem vltra illam qᷓ; habet in oꝛdine ad tactuzʒ. ? quia tempe rantia dominatur ſuper omnes non re ctos impetus animi ̃ᷣm lliũ. ſic diſ Temeran, S finientem temperantia. tia eſt rationis in libidinem atq; in ali os non rectos impetus animi firma ⁊ moderata dominatio: ſed plures ſunt alij non recti umpeius animi q; fm ta - ctum ⁊ guſtum. quare ⁊ c¶ Sed in op poſitum eſt pꝛoceſſus ⁊ ſententia phi loſophi.¶ Ad euidentiã huius queſti onis pꝛemittenda ſunt tria. Pꝛimum ꝙ quademode ſunt appꝛebenſiões de lectabilium. vna eſt cogitatio intellecii ua. alia imagiatio fantaſtica: rememo ratiua vel ficticia. Alia pticularis ſe en ſatõ a ſenſibili ſeparata. puta viſus a ditus ⁊ odoꝛatus: alia pticularis ſen- ſatio ſenſibili rei coniuncta.puta ſen, ſatio tacius ⁊ guſtus. ¶ Scom eſt. q appꝛehenſionem rei delectabilis po⸗ teſt ſequi triplex paſſio. ipam nãq; rir delectabiliſ ſequitur amoꝛ ſeu compla 4 dictaruzʒ trium paſſionũ:quia ille tres paſſiones ſequentes aliquaʒ trium ap pꝛehenſionũ poſſunt diſiingui ⁊ oꝛdi nari ſcòm pꝛius ⁊ poſteri 7 pñt pꝛia a ſcõa:⁊ ſcᷣa a tercia.ſepari. Inq;dtiu aũt ſequũtur apprebenſionem tact et guſius nõ poſſunt diſtigui nec oꝛdina ri ſcõzʒ pꝛius ⁊ poſteriuſ.Cuius cauſa eſt qꝛ vltiata rei adeptio ĩ illis ſenſibꝰ cchenicnune iniutii mecliek ttntnans S= — — Wnn,ſci 1 Uuimni ni munnnd gethinonff = — EtInadnn sſelines ⸗ Goninealuin tgnnn elee (ittulanidpe 1 „ uel Wedan manimpatir Fjdcit peinas, iunlinacopnien ☛6 centia ideſt quedaʒ rei acceptati :ſeGG complacentiã ſequitur deſiderium ſeu concupiſcentia.ipᷣam autem concupi ſcentiã ſi res concupita fuerit adepta ſegunur delectatio gaudiuʒ ſeu leticia 8 Terciuz eſt. ꝙ tres pꝛimi modi ap pꝛehenſionum rei delectabilis. dif,· ferunt a quarto modo penes oꝛdine,z lenntakina uponere adep yumnts reltih btedekart ericninns Gliniſeping unuuninipernn enl mninöer ſtikinn Sem — =,ũ ä Annigttiſenn inunmnnbis Klinnoems. ner nntie icls fnercis Copale Mnnmmnt Meliigt boedn nann — nt Ean Cnneste menent = annn ſeigrd teli ſennniuam tübuun inia. P pehelin Wiatoin rnn luptoiret Nnpunint pnalgutn ungaonne S delatblon . ianti mor ſarone 4 eictugtini Uriamunt atennn iuſimn Manz earit Eptinimni eathls oportiu rügulen alantn Liſtncits ſerdiig aſern henſonmt L nui iud⸗ — — == IIII. pẽtur p eoꝛũ ſenſationẽ. ⁊ iõ poſt tkez ſenſatiõem non diſtinguũtur cõplacen tia ⁊ cõcupia añcedẽtes adeptõem a delectanone ſequẽte adeptiõem. poſt quã per talem ſenſatiõem vltimate ad epti ſumus reʒz delectabilẽ ¶ Muc igi tur ad queſtionẽ dicẽda ſunt quatuoꝛ. pꝛimo. ꝙ tẽperatia moderat᷑ tmin dele/ ctatiões ſequẽtes apphenſiõem tactuſ guſtus. 2? moderat᷑ cõplacẽtias ⁊ cõcupias ſequẽtes q;cunq; apphenſi onẽ in oꝛdine ad guſtum ⁊ tactum. 3ʒ moderat᷑ q;tũ ad exercitiũ actus oẽm appᷣbenſiõem delectabiliũ fᷣm ta ctum a guſtum. 4 ꝙ moderat᷑ geſtuſ æ motus coꝛpoꝛis. ¶ Pꝛimũ pꝛobat płs tali rõne. ſuppoſito ꝙ tẽperantia moderatur aliquas delectatiões.tunc ſequit᷑ ꝙ moderat᷑ delectatiões aĩaleſ in quibus aĩa ſola nil patiẽte coꝛpoꝛe delectat vel delectatiões coꝛ poꝛales in quibus anima patiẽte coꝛpoꝛe dele ctatur nõ aũt pꝛimas. qð pꝛobat᷑ quia ille fiunt vel in adeptione honeſti. pu ta ſcie vel honoꝛis:vł in adeptione vti lis.puta pecunie vel adeptiõe delecta bilis.puta rumoꝛis vel fabule. ſi aute Aliqms imoderate delectet᷑ in ſcia vel bonoꝛe nõ eſt intẽperatus ſed curioſꝰ vel phylotimus.ſi vero in pecumia: di cetur auarus non intẽ peratus. ſi vero in rumoꝛe vel garrulatiõe dicetur phy lomites.vt habet᷑ pꝛimo methaphiſi/ ce:vel garrulus ⁊ nõ itemperatꝰ. qua re ſi quis delectatur in hijs imodera/ te nõ eſt intemperatus. nec per cõſe/ quẽs ſi delectet᷑ moderate erit tpatus nec ꝑ ↄñs tẽperãt᷑ moderabiłr buiuſ⸗ modi delectatiões aĩales¶ ꝛobatio etiam.ꝙ nec oẽs coꝛpales:quia ille fi unt vel ̃m tactum ⁊ guſtum vel ſᷣm a/ lios tres ſenſus.⁊ hoc dupliciter. vel quia in oꝛdine ad guſtuzʒ ⁊ tactuʒ:vel pciſe in ſenſanõe illoꝛum trium ſenſuũ tanquã in vltima rei adeptiõe. pꝛimo modo nõ eſſent ppꝛie delectatiões: ſʒ vel quedam cõplacentie vel concupie pꝛecedẽtes adeptiõem rei delectabił de quibus eſt ſca concluſio. 2. autẽ mõ ſũpte nõ pertinẽt ad tẽ perãtiã nec ad ĩtẽperãtiã.tũc ei delectari ĩ viſione aſtroꝛuz: vel ĩ audinone aquarum fluẽ tium:vel in odoꝛatione herbarum de⸗ bent regulari per temperannã. qð eſt falſum. quia nullus imoderate delecta tus in iſtis inculpat᷑ de intemperãtia Mec moderate delectatus laudat᷑ de temperantia.relinquit᷑ ergo.ꝙ tempe rantia moderetur tantum delectatio/ nes tactus ⁊ guſtus q;uis non omnes ot ex ponitur in littera ¶ Item ad ideʒ poteſit ſic argui.illas tantum delecta⸗ tiões moderatur temperatꝰ.ex quibꝰ fieret ſimul beſtijs ĩtẽpatus.qmia cir/ ca delectationes eſt temperãtia:in ꝗ⸗ bus nobiſcum cõicant cetera aĩalia: ſx- iſte ſunt tantum delectatiões tactus guſtus. quare iſtas tantum moderatur tẽperantia¶ Ecoõʒ pꝛobo. quia omnii virtus refrenãs appetitum finis refre nat appetitũ eoꝝ q ſũt ad finẽ: ſʒ tꝑã/ tia refrenat appetitũ guſtꝰ ⁊ tactꝰ:mo derans eoꝛũ delectationes que ſunt ſi nis cõplacentiaꝝ ⁊ cõcupiſcẽtiaꝝ ſe⸗ quentium appᷣhenſiõem alioꝛum ſen/ ſuum in oꝛdine ad iſtos. quare mode/ ratur ipᷣas cõplacẽtias ⁊ concupi/ ☛G ſcẽtias ſequẽtes quãcũq; appᷣbenſio⸗ nẽ in oꝛdine ad tactum ⁊ guſtuʒ. Nẽ omnis virtus moderans triſtitiã ãne/ xam cõplacẽtie ⁊ cõcupĩe ⁊ cãtam na turaliter ab vtraq;: neceſſario modera tur a ipſas.aliter eniĩ triſticia non eẽt mod erabilis. nec poſſet mrenelt vel re mitti: ſed temperãtia moderatur triſti ciaz ſic annexam complacentie * con cupiſcentie in viſu: auditu ⁊ odoꝛatu. viſa nãq; vel audita re ſcõm tactũ de⸗ lectabili vel oꝛdinata re m guſiuzs de lectabili ⁊ appetibili: ſurgẽie cõplacẽ tia ? cõcupia tatr rei ſi ñ poſſit haberi tactui vel guſtui. ſtatim ſi urgit triſtitia. banc autem moderatur temperantia. vt hic dicit philoſoppus. abſentibus enim delectabilibus non triſtatur te peratus. E&t cauſa eſt.qꝛ parum ⁊ re⸗ LIBRO miſſe talia cõcupiſcit.quare temperã/ tia moderatur cõplacẽtiã ⁊ cõcupiam ſequentes q;libet apphenſiõeʒ¶ Cer ciũ pꝛobo.qm̃ oĩs virtus moderans fa ciliter cõcupiam moderatur ⁊ illud ſñ cuiꝰ modeꝛamine non poſſet faciliter concupiam moderari:ſed temperãtia moderat᷑ concupiam oẽʒ in oꝛdine ad tactum ⁊ guſtum. vt dictum eſt. ⁊ hoc faciliter ex eo ꝙ virtus.vt habet᷑ ſupꝛa li.2? æ ſine moderamie taliũ appᷣhen/ ſionum q;tum ad exercitium ⁊ moduʒ actus non poſſumꝰ faciliter concupĩiaʒ delectabiliuʒ moderari nãq; eſt vel ſalteʒ nimis difficile.ꝙ ali quis diu cogitet vel imaginet᷑: audeat vel vidat pulchꝛas mulieres ⁊ ea que viris ſunt delectabilia circa ipᷣas:quin eius cõcupia moueatur. ¶ Et ꝓpter hᷣ talia cogitare vel imaginari videre ⁊ audtre iterdicta ſunt viris caſtis. qua/ re temperatia moderat᷑ oẽs huiuſmõi appᷣhenſiões.ſic ꝙ bomo tempꝑatuſ ta lia quecũqʒ declinat:¶ Quartũ pꝛobo qꝛ omnis virtus moderãs cauſam mo derat᷑ effectũ:ſʒ varie cogitatiões ima giatiõeſ exterioꝛes ſenſatiõeſ cõplacẽ tie concupie ⁊ delectationes: varios cauſant geſtus coꝛ poꝛis. &t hee om/ nes cauſe cadunt ſub moderamine tẽ/ perantie.vt viſum eſt.quare ⁊ ipᷣi va/ rij coꝛ poꝛis geſtus cadunt ſub mode/ ramine temperantie. Et ſimili modo in homine intẽperato cadũt ſub inoꝛ/ dinatione intẽperantie. vnde metrifi/ catoꝛ ait. Holo nolaʒ poꝛtet meretrix collo nec opoꝛtet. Noſcitur abſq; no⸗/ la:meretrix imagine ſola. ¶ Bicen.⸗ dum ergo ad pꝛimum in oppoſitum ꝙ virtus ſaluãs cõicat in materia cum virtute ſaluata.ꝓ quãto ſaluat eam. ⁊ pvbi ſaluat eaz. ſʒ nõ vbi non ſaluat eã Niüc aũt ſic eſt.ꝙ temperãtia nõ ſal/ uat pꝛudentiã in omi materia.ſʒ ſolũ in ꝓpꝛia materia. vbi ſepiꝰ piclitatur. ⁊ ſingularit᷑ in duobꝰ.ſ. in ebꝛietate vt ſupꝛa. li? 3: 1. . li? 72 Et in luxuria. qꝛ venꝰ furatur intellectũ ſpiſſe ſapiẽtis ¶ Impoſſibile 4 ut..j. li? 7. Sed pꝛudẽtia extenditur ad materiã cuiuſſibʒ alteri virtui mo d f ralis nõ tamẽ temperãtia. Ad ſm dð. ꝙ continẽtia. clemẽtia æ modeſtia nõ ſunt partes temperãtie integrales vel ſbiue. Tulliꝰ nanq; ſumit connnẽ tiam comuniter dictam de cõtinentia cõcupiſcẽtie ⁊ cõtinẽtia ire. Et tamè pps dicit cõtinẽtiam ⁊ incõtinẽti ire dici methaphiſice: qꝛ ille nõ ſut circa materiã tempertie ⁊ itemperãtie. ut j. li: 7. ¶ Nẽ clemẽtia ẽ quedã pars iuſtitie. vt videbit᷑.j.li: evel ſʒ alios ẽ idem.ꝙ manſuetudo.quare ſequẽtes iſtũ phᷣm non debent curare de tullio. modeſtiam autẽ videt᷑ ſũmere ꝓ pudi citia dicens.ꝙ modeſtia eſt per quaʒ pudoꝛ honeſtatis carã ⁊ ſtabilẽ com/ parat auctoꝛitatẽ. ¶ Ad tertiũ. do. ꝙ ille macrobiꝰ ſũmere videt᷑.ꝗ.ſpecies tẽperantie ſcilicet caſtitateʒ ⁊ ſobꝛie tatem abſtinentiam pꝛo parſimonia: ⁊ honeſtatẽ ꝓ pudicitia.&t cum bijs quatuoꝛ ſũmit quatuoꝛ ſequelas eis gannexas. puta verecundiam annexaʒ caſtitati ⁊ moderationẽ annexam ſo⸗ bꝛietati. Juxta illud vino te tempera- ¶ Et parcitatẽ cibi Annexã pſimo nie. ⁊æ modeſtiam ĩ exterioꝛibꝰ anne/ xam pudicitie. &t pꝛeter hᷣ adiunxit pꝛudentiam que cõcomitatur omnẽès tuteʒ. Et ſic ſümendo h omnia nõ co/ guntur ponere temperàtiam: niſi cir- ca materiã pꝛeſcriptã.( Ad quartum dicendũ.qꝙ illi familiares comiteſ tem perãtie non cõicant in materia cũ tẽ/ perantia de cõi lege.ilʒ ille ꝗ tpat eſt hẽat ſecũ eos:ñ tñ circa eãdẽ materi Mec ẽ uis facienda in verbis taliũ bo minum qui nõ pꝛoceſſerunt axtificio⸗ ſe in dictis ſuis ſicut Ariſt.¶ Ad qui tum dð.ꝙ in tẽperantia nõ operat cir ca delectabilia viſus niſi in oꝛdine ad tactum ⁊ guſtuʒ. Et cum opponitur ö illis duabus feminis dico. ꝙ viſus illi mulieris integre bʒ delectabilitatem aliam pꝛeter eam quam habet in oꝛ/ dine ad tactum. quomiaʒ femina natu rekſl Etcicun lacdten ncumar. iiiſefei hrrane Aeplenn Wrienuna oniaet Ponunican ems pejape camones ncamos enpgrenna⸗ eſtfeltu iſerunn Ibpdi eppe (nnlne ap Mrrbleaap 4 Celanenne Aariinals, toauri 4 uuntconine tnenodi (creiſeconnn UNPitutbn Emolosbabe mlinelselo Eefelnnlarel Atücn ſden glenis ſe quunn ſen cheginn turtlapi ubonitgtͤ ötninn metintiin ieglei Mintimm Nieninngi hrilſin Medd ni Anebent aet Mifideiſin 4 ſwdeſucr ſasriti nni (Nni ſineiiieh ſhateantaet Mind N Ppicna d vand ban arerecundhn a Werauone anr illod ninoteten bi Annexrid miepertor KRe nnecöcomun imendobomnn ienperinan nnicke famiiaresen dicantin nm lege hiee g:iͦti nutiie Aciendantn noocſm usſiatant. htipeanuace lanſusnin n. Gtn feminis dicn egenz del⸗ rean oan n n . 8 1 E- e — E ] R S= — — — . 4 6 — 4 . 8 — S ☛ = — = — „ IIII raliter ẽ ſocia viri ſocletate cõtũctus ⁊ cohabitationis. vt habetur pꝛimo poli tice. ⁊ ideo in oꝛdine ad ſocietatem æ conuictum viſio mulieris integre dele/ ctabilioꝛ eſt. ſed iſia delectatio in oꝛdi/ ne ad conuictum non ad contactum nõ perimnet ad temperantiam ſed potius ad amiciciam. ut infra li. S. vnde fit ꝙ aliqui plus volunt vnam mulierem tun pem pꝛopter amiciciam iam contract ꝙᷓᷓ alias pulcbrioꝛes. nec ex iſta diſcre/ tione mulierum cum quibus volũt pluſ viri conuiuere q; cum alijs vituperan/ k ut intemperati. ⁊ vt amatores faſci nati ⁊ ſtulti. ¶ Ad ſextuʒ dicendum q; tullius non diffinit ꝓpꝛie temperantiã vt ſummit eam iſte philoſoppus. ¶ Aueſtio .12. E ſecundo arguitur ꝙ tempe/ rantia non ſit virtus cardina/ lis ſeu pꝛincipalis.pꝛimo qꝛ circa delectationes ſpirituales in qui/ bus comunicamus cum angelis nulla eſt virtus pꝛicipalis.quare nec erit cir ca delectationes coꝛpoꝛales in quibus comunicamus cum beſtijs circa quas eſt temperantia. 2 quia ſi eſſet cardĩa/ lis boc eſſet vel ratione eoꝛum que ap/ petit vel eoꝛum que nõ appetit ſed fu/ git. vel modi appetendi vel fugiendi feà non ratione appetendoꝛum. quia multo nobilioꝛa appetit magnanimi/ tas que tamen non eſt virtus pꝛincipa lis ſeu cardinalis. nec ratione fugien/ doꝛuz. quia multo plura fugienda de clinat c contẽnit magnanimitas. nec ratione modi appetendi vel fugiendi. quare iſte comunis eſſe videtur quibuſ cunq; virtutibus.ʒ.:quia cum temperã / ia multas habeat ſpeties ſi ſit virtus cardinalis vel omnes erunt cardina/ les vel nulla vel alique ſic ⁊ alique nõ vel aliqua.ſi detur pꝛimuʒ dabuntur ꝑ conſequẽs plures virtutes cardinales qᷓ; quatuoꝛ. ſi ſecundum detur dabitur per conſequens iſtud impoſſibile.ꝙ ſci licet aliquod genus ſit virtutis de eſſẽ / na bonitatis bumane. quia nulla ei ſpeties dabitur genus ſine ſpetie. ſi ve ro tertiuz detur dabitur per conſe⸗/ quens vnuʒ inopinabile ⁊ irrationabi e. quia tunc temperantia in genere ñ deberet dici virtus cardinalis: ſed illa virtus in ſpetie que contenta eſſet ſub temperantie genere dicetur eſſe cardi/ nalis ⁊ pꝛincipalis. ¶ Sed oppoſitũ tradit tullius ĩ rethorica ſua dicens ꝓ honeſtas humana habet partes quatu oꝛ ſcilicet. prudentiã iuſtitiã foꝛtitudi⸗/ nem ⁊ temperantiam. hee vero quatu oꝛ honeſtatis partes dicuntur eſſe qua tuoꝛ virtutes cardinales. ¶ Ad euidẽ tiam huius queſtionis pꝛemuto vnum pꝛeambulum. a ſecundo reſpondeo ad queſitum. pꝛemitto igitur de natura tẽ perãtie quid appetit ⁊ quid fugit. qua liter appetit ⁊ qualiter ſugit.in quibuſ delectatur c in quibus triſtatur. qual/ ter delectatur ⁊c qualiter triſtatur. Di / co igitur ð pꝛĩo ꝙ tria ſunt genera coꝛ poꝛaliter delectabiliuzʒ. quia quedam ſunt que pꝛoſunt.quedã que obſunt. ⁊ quedam indiferennia que nec pꝛoſunt nec obſunt perceptibiliter. illa vero q pꝛoſũt ſũt duplicia.quia quedã pꝛoſũt ad ſanitatem coꝛpoꝛis. quedaʒ aũt ad bonam babitudinem mentis. ſicut ſüt aliquando inſtrumenta muſica. tempe/ rantia ergo appetit delectabilia que ſunt ſalubria coꝛpoꝛi ⁊ ea que ſunt vti lia menti. ⁊ ea que ſunt indifferentia iſti v illi. cuius ratio eſt. quia delecta/ tio eſt pꝛopter ſe appenbilis. poſito nullum aliud cõmodum ſequeretur. æ ideo licite poteſt ⁊ debet appeti. du ta men nullum aunexum babeat nocume tum. (Be ſecundo dico ſicut dieit philoſophus. quod temperantia fugit quecunq; delectabilia que obſunt ad tria. vel ad aliquod de tribus. ſcilicet ea que ledunt ſanitatem coꝛpoꝛis vel que ſunt contra boneſtatem bomims. vel que excedunt pꝛopoꝛtionem e⸗ cultatem ſubſtãtie tempoꝛalis. e tertio dico. qꝙ appetit binuſi modti dele ctabilia menſurate t remiſſe. cuius ra⸗ LIIBRO tio eſt.quia ſi nimis uehementer ⁊ in tenſe appeteret adepto appetibili iaʒ immoderate delectaretur. ꝙ rationis vſus ſubuerteretur. non adepto autem appetibili ⁊ fraudato deſiderio tantũ contriſtaretur.ꝙ animus ⁊ ratio tur/ barentur. ¶ De quarto autem dico q; temperantia ſimpliciter fugit delecta⸗/ bilia que obſunt ut dictum eſt. quia re/⸗ cta ratio temperati non ſinit coꝛpoꝛalẽ delectationem pꝛeferri ſanitati vel bo neſtati vel neceſſitati rerum tempoꝛa⸗ lium. ¶ Be quinto dico ꝙ temperan- tia delectatnr in hijs que appetit. qꝛ vnicuiq; eſt delectabile illud quo quiſ optat frui.ut ſupꝛa li.i.¶ Se kerre di / co ꝙ temperantia contꝛiſtatur non in abſentia delectabilium appetendozꝛuʒ ſed magis in pꝛeſentia delectabilium fugiendoꝛum.vt dicit bic philoſophus vnde ſi temperatum delectari contin/ gat ſecundum appetitum ſenſitiuum in occurſu fugiendoꝛum delectabilium.nõ delectabituꝛ tamen ſecundum inclina- tionem temperantie.ymo triſtabitur ſe cundum appetitum intellectiuum tem/ perantia infoꝛmatum. Ee ſeptimo dico ꝙ temperatus coꝛpoꝛaliter dele/ ctatur remiſſe ac temperate pꝛopter ra tionem factam de modo appetẽdi. DPe octauo auteʒ dico.ꝙ temperantia con/ triſtatur medicinali modo.ſcilicet quo ſuſcipitur medicina pꝛeſeruatiua. cũ enim appetitus coꝛpoꝛaliter ⁊ turpi⸗/ ter delectatur neceſſaria eſt appetitui ĩ tellectiuo tꝛiſtitia de delectatiõe illa ne iſte appetitus cum illo comunicer ĩ tur pi delectatione. ¶ Hijs igitur pꝛemiſ/ ſis dicendam ꝙ temperantia eſt virtus cardinalis. quia ut dictuʒ eſt ſupꝛa in tractatu de foꝛtitudine eſſe virtutẽ car/ dinalẽ. nihil aliud eſt niſi eſſe de eſſen- nia ⁊ de neceſſitate bonitatis humane temperantia eſt de neceſſitate bonita/ tis humane.non quidem quantuz ad appetere delectabilia: vel quantum ad delectari in illis. quia ſine ilis eſt ſi a⸗ lus ⁊ bonitas bumana. ſed quantũ ad —R fugam delectabilium ⁊ delectationum ⁊ modoꝛum appetendi vel delectandi que pꝛeſtant detrimẽtum ſanitani coꝛ/ poꝛis vel honeſtati hommis vel neceſ/ ſitati ſubſtantie tempoꝛalis. hec enim talis fuga habitualis ⁊c electiua eſt ne/ ceſſaria ⁊ eſſentialis bonitati humane quod pꝛobo.quia illud eſt de neceſſita te bonitatis humane ſine quo nullus ? ſimpliciter bonus homo. ⁊ cum cuius contrario quilibet eſt ſimpliciter malu- homo. ſed ſine hinuſmodi fuga nullus eſt ſimpliciter bonus.ymo cũ eius cõ/ trario eſt ſimpliciter malus homo.nul/ lus enim eſt ſimpliciter bonus bomo qui non pꝛefert vitam bumanam ⁊ ma xlme ſuam que dependet a ſitate co; poꝛis ⁊ ex neceſſitate ſubſtantie tẽpo/ ralis ⁊ honeſtatem humanam delecta tioni beſtiali.aliter non pꝛeferret ma⸗/ ximum bonum humanum mocdico bo/ no beſtiali quod eſt illa coꝛpoꝛalis de/ lectatio. ⁊ quilibet eẽt ſimpliciter ma/ lus homo qui pꝛeferret illam beſtialeʒ delectationem vite humane vel hone/ ſtati.quare pꝛedicta fuga tẽperantia/ lis eſt de neceſſitate bonitatis humane 7 per conſequens temperantia ad il⸗ lam ẽ virtus cardinalis. ¶ Zicenduʒ ergo ad primum in oppoſitum. ꝙ q;/ nis virtus que eſſet circa delectationeſ ſpirituales dicenda eſſet nobilioꝛ qᷓ i⸗ ſta que eſt circa coꝛporales. non tamè neceſſarioꝛ. nobilitas autem non facit virtutem cardinalem:ſed neceſſitas.⁊ ideo hec vt neceſſarioꝛ eſt virtus cardi nalig non tamen illa: quamuis nobili 02. Qald ſ- ecunduʒ autem dicendum eſt ꝙ ratione fuge delectabilium noci/ uorum:nec valet obiectio de magnãi/ mitate.quia bene poteſt concedi ꝙ illa verſatur circa nobilioꝛẽ: æ in h̊ eſt no bilioꝛ ſed non neceſſarioꝛ. nec illa que contemnit cõtemnere eſt tantuʒ neceſ/ ſe quantum contemnere ea que té⸗ perantia fugit.hec ergo neceſſitas lar⸗ gitur cardinalatũ iſti ⁊ non illi.¶Ad tertium dicendum ꝙ uirtus cardinalis enaſe Evteeap⸗ Crede vrenues ebkerhe kirgtinn mgtum lkruntel egiinee luſaneren ninanſt is ntt ulalini Ernn SS — = AApcoose onobis eln lipa h2 ſluiza ſiun ance tonsad mal wprrhbensa Ponlon won Pencntune onngtrn kangtwine Phrinienſoe eſcincmn⸗ mnntſe lanſe dendien Minspeſton enödr 1 cteinm. tpotblis fnt ooſoli (aanſumdel ſiaſison⸗ eſeclie lipoltbie R ninmin fgmonn hm alinet aingir (bis ſr Ppiſſonts Nrnſiſnt t. Lünnpinn MNNNN Wctluagk idettäſnian Iretnalm nmebunaenn cuin ia iee ſtuebontanshn rnderni! mi NRn ecſe Gtuncnn cenda eſen bir CNNrieäaN obeliuus nn linalem: al uin eſſncrelme wenſlla:gume mndg auen ſige klatin⸗ iletcbecindeſn tort unbini:1lil mnerlate ; emmtetm / CNEnnene t 11 bet ncn ui ſitumd/ nꝗui cut patet de prudentia ⁊ de iuſtitia: q̃ ut ſunt virtutes cardinales ſub ſe mul/ tas habent ſpeties. omnes tamen cõ/ nenire poſſunt ad vnum ſingularem ac III non neceſſario eſt vna ſpeties athoma muirtutis: ſed poteſt eſſe vnum genus.ſi tum. puta omnes ſpeties temperantie conueniunt in electione pꝛedicte fuge que quidem electio comunis eſt ommi/ bus ſpetiebus temperãtie ⁊ tñ eſt vna ſingularis in ſe tamen ſecundũ mate/ rias appꝛopꝛiat iſti ⁊ illi.puta ſobrie tati ⁊ caſtitati. Queſtio. iʒ. E tertio arguitur ꝙ inſenſibi / litas nõ ſit vitiũ qꝛ oẽ vitiuʒ ẽ hit poſſibiliſ:ſʒ ĩſenſibilitas ñ eſt poſſibilis.qꝛ cõcupiſcentia volupta us nobis eſt naturaluer complantata ut ſupꝛa li. 2. quare non eſt vitium ymo nihil. 2? quia omne vitium hẽt aliquod motiuum.ſcilicet vel bonum apparenſ trabens ad malum vel malum appa/ rens retrabens a bono. ſed inſenſibij/ litas nullum motiuum habere poteſt. quare nec vitium eſſe poteſt.3:qꝛ nullo vicio contingit vti bene.ſicut nec virtu/ te contingit uti male. vt dicitur pꝛimo rethoꝛicorũ ariſtotelis. ſʒ inſenſibili⸗ tate ſi eſſet: cõtingeret bene vti pꝛo cõ templatione ⁊ ſpeculatione quare non eſt vitium. ¶ Sed in oppoſitum tradit phᷣs.dicendũ ergo ꝙ inſenſibilitas eſt habitus poſſibilis. ⁊ ꝙ habet motiuũ L ꝙ ea nõ contingit aliquem vti bene. ⁊ ꝙ eſt vitium. ꝙ enim tals habituſ ſit poſſibilis patet.qꝛ ſicut multi exper ti ſunt poſſibilis eſt caſus appetitiuus circa vſum delectabilis alimenti.qui ꝗ dẽ caſus pꝛouenit cũ quadam abomia tione reddẽte inſipida quelibet alimẽ ta. itẽ poſſibile eſt ꝙ habens talẽ paſſi onẽ ſequatur inclinationẽ eius eligen/ do fugam omnis delectabilis alimenti tanq; rei abominabilis.ex qua dupli/ ci poſſibilitate ſequitur poſſibilitas ta lus habitus abominatun.qꝛ cuicunq; ẽ poſſibilis aliqua paſſio ⁊ poſſibilis il/ lius paſſionis voluntaria ſectatio ei eſt poſſibilis habitus illi paſſioni confoꝛ/ mis qui erit vitium ſi paſſio fuerit mntu/ perabilis. hũc aũt habitũ abominati⸗ uũ dico inſenſibilitatẽ ſecundũ guſtum Similis etiã habitus eſt poſſibilis cundũ eandẽ viã poterit homo aſſuefie ri ſecundum abominationem omnis tactus venerei. (QAuod aut babeat motiuum apparet ?ʒ3 dicta. quia maluʒ apparens in experiendo delectationeſ guſtus ⁊ tactus eſt motuum in boc ui, no retrahens hominẽ ab omm ſenſu ð lectationis guſtus ⁊ tactus. q;uis eniʒ guſtabilia v tangibilia 'm ſe per natu ram ſint delectabilia homini:tame tali paſſione ⁊ tali babitu diſpoſito erunt abominabilia non delectabilia. Jua/ re apparens abominabilitas erit moti uũ in hoc vitio. ¶ Quod aũt tali bitu non contingat bñ uti.patet.q vſ⸗ us er“ eſt electio peruerſa ⁊ obliqua includẽſ non rectam intentionẽ. intenditur eniĩ in oĩ electione ſᷣm taleʒ habituʒ elicita fuga apparentis abominauõis que ta men m rei natura non ẽ. ſʒ nullo malo vſu contingit bñ vti. quare nec tali ha- bitu contĩget bene vti cũ eius uſus im plicet malſitiam. ¶ QAuod ũt talis ha/ bitus vocatus inſenſibilitas ſit vitium patet. qꝛ omnis habitus poſſibilis ha- bens pꝛo ſuo motino apparens maluz retrahens a vero bono.quo vero habi/ tu non contingit bñ uti ipe eſt vitiũ:ſed iſẽſibilitas eſt huiuſmodi. ut pꝛeoſten/ ſum ẽ. quaꝛe vitiũ ẽ.¶ Ntẽ quod eſt ha bitus in extremitate exiſtens contra re ctũ iudiciũ rationis neceſſario eſt vitiũ — ¶ Per bᷣ aũt reſponſuẽ ad argumẽta pio oppoſita parte inducta. Ooĩa nanq; aſſũmu nt falſu vt dictum ẽ. Wueſtio. i. ð 1E. Avarguitur ꝙ uirginitas ñ Aſit moꝛalis virtus ſicut ſpeties emperantie. pꝛĩo qꝛ oĩs virtus moꝛa/ lis conſiſtit in medio non in exiremo- ut S. li. 2. ſz virginitas nõ cõſiſtit in me dio: ſed in extremo abdicans a ſe “D d ſm tactum per eandem rationem.⁊ ſe venereũ.non ſolum talem vel talem. ſp- omnẽ.nec ſolum nunc vel tunc uel quo cunꝙ ſʒ pꝛo ſemper. quare non videt eſſe virtus moꝛalis.2:quia nulla viriꝰ includitur in vitio nec ecõuerſo cũ ſint contraria ſicut bonuʒ æ malũ maxime circa eandẽ materiã.ſʒ virginitas in/ cluditur in uitio inſẽſibilitatis ſuppoſi ta integritate coꝛpoꝛis. quare non eſt virtus.ʒ.qꝛ nulla virtus generari põt ex operibus vitioſis quacũq; intentiõe ſuperueniente illis.ſed virginitas ge/ nerari põt ex abſtinẽtijs vitioſis ſecun dum inſenſibilitatẽ ſuperueniẽtẽ ope/ ribus intentione quã habet uirginitas eedeʒ eni ſunt abſtinẽtie hic ⁊ ibi.qua re nõ eſt virtus. ?qꝛ omnis virtus mo ralis generat᷑ conſuetudine nõ natu⸗ ra.ut ſupꝛa li.2?ſed virginitas videtur ieſſe a natura non ex cõſuetudine. qua re ⁊ c.qꝛ nulla virius ſicut non gene ratur ex vna operatiõe ſic non coꝛꝛũpi tur.ut ibideʒ.ſʒ virginitas coꝛꝛupitur ex vnica foꝛnicatione. quaꝛe non ẽ vir tus.6?quia nulla uirtus coꝛꝛũpit᷑ ſine generatione vicij ⁊ peccati.qꝛ coꝛꝛu⸗ ptio vmus eſt generatio alterius.ſ. cõ trarij. 2 metaphiſice. ⁊ maxie qꝛ coꝛ⸗ ruptio boni eſt mala ⁊ pꝛaua. cuius e/ nim coꝛꝛuptio bona eſt ipſũ quoq; ma/ lũ.2?topi.ſed virginitas coꝛꝛũpitur ſi⸗ ne vitio ⁊ peccato.ymo ſine malo.qꝛ ſi nupſerit virgo ñ peccauit. pꝛima ad co. 7.quare virginitas non eſt virtus Jquia oĩs uirtus ſi pdita fuerit rege/ nerari poteſt per magnã ⁊ longã fre⸗ quentiam bonoꝝ actuũ.ut . li.22 «æ li. Z.ſʒ virginitas nõ. quare non eſt viriꝰ . ðS.qꝛ nullũ in aliquo caſu cõtingit ma/ le vti virtute.ut habetur.i? rethoꝛicoꝛũ ariſtotelis.ſʒ aliquẽ aliquãdo cõtingit male vti uirginitate. puta pꝛimum vel pꝛimos homines. quia peccaſſet ſi ſep in virginitate vixiſſent. ⁊ nũc etiã ideʒ contingeret ſi oẽs viri eſſent moꝛtui pᷣ⸗ ter vnũ.uel paucos uel ẽt ſi omnes ui/ uerent uirginaliter ⁊ nullus generati/ oni humane uacaret. quare virginitas non eſt virtus.? quia oĩs mirtus ſepiuſ inuenitur in uiris qᷓ; in adoleſcennbus iuuentus eni ⁊ adoleſcẽtia raro habet uirtutes quibus nã pꝛouidu de vere/ cundia pꝛo viriute. ut ĩfra in fine quar ti. ſed virginitas ſepius inuẽitur in a. doleſcentibus qᷓ; in uiris.pꝛo quolibet eni uiro uirgine inuentus eſt vnus ado leſcens virgo.qꝛ ipᷣemet qui nõ poteſt eẽ uirgo uir niſi uirgo fuerit adoleſcẽs. ſʒ nũc ſic eſt ecõnerſo.quare ⁊ c.io.ga nulla uirtus inclinat cõtra pꝛimeua iu ra nature.cũ uirtus ſit habitus animi nature modo rationi conſentaneus. ut ait tullius in rethorica ſua.ſed uirgini / tas inclinat contra contunctionem ma ris ⁊ femine qui ſunt de pꝛimeuo iure nature.ut in pꝛincipio decre.c: ius aũt item contra illud. creſcite v muliiplica mini. gene.i:cquare non eſt virtus.xi: quia nullus uirtuoſus eſt fatuus. nullũ eni contingit eſſe bonum moꝛaliter ſie prudentia. ut infra libꝛo ſexto. ſʒ alig ⁊ alique virgines ſunt fatui a fatue.ut dicit euangelium.quare uirgies ui uir/ gines non neceſſario ſunt uirtuoſi.nec per conſequens uirginitas eſt uirtus xij:quia ſecundum omnem uirtutẽ o/ poꝛtet uiuere vnde mediuʒ uirtuoſũ de termiatur ſecundum opoꝛtere.ut ſupꝛa libꝛo ſecundo.ſed non opoꝛtet hominẽ ſecundum uirginitatem uiuere: cum ñ ſit de neceſſitate ſalutis. quar ñ ẽ virt .q iʒ nulla virtus poteſt acquiri uel am/ mitti per uiolentiam. ſed uirginuaſ po teſt ãmitti ꝑ uiolentiam. quare non eſt virtus. (Sed oppoſitum uidetur. qꝛ ommis habitus laudabilis eſt uirtus. ut ſupꝛa in fine pꝛimi. ſed virginitas ẽ habitus laudabilis. dicit enim auguſti nus in quodam ſermone ꝙ uirginitas nomen honoꝛabile eſt.itẽ YJeronymus in ſermone de aſſũptione beate marie dicit. ꝙ ſemper eſt angelis cognata nir ginitas.vnde ut ipſe recitat ſuper pſal mo. exuctauit. apud paganos ueteres femine que in uirginitate finiuerant di es ſuos fingebantur eſſe ſtellificate tã fuglees Mkerummn Gentuefen Att, iicglpiini nebin Cnunsſenen in oonmn Auntlaten iets, /n elhnndron Sglsniß ſnepenirul Siuencemn Egtannts. Mriumas. Uininndet gupnscepe opipſane nnghablws fuctnnms nanitina ſineaumum Nanagnmmdine uhtd alben 0hruſtbur i Koli. ilnme ilnlcſren pentuenet ypnn nuendecdt Mdongeebe entcrekou Ammundech Ctponlsnanna Aunrilen Mbocciſonat Pintfindin gnneinenp be nogtt Woorfiſblen wehilmit ohllendn mliſtiseien cnninmn iunns ſüſne DmNNe tbertaſiai Ros ntenr inenin npihodeni d r eemen SMüsefann Grehum wit Auinied /1 rGreſmortni er eimn Ainzet hrotnet EInluin nnm venriig in mmümapnunin ,Känendpa röniuenunn Tue ſiluis. ii ms eſtae Genimn lun nagnnnan Aafſinn M ſocdeniatn vepini n Piutis aili⸗ irchi re⸗ angb n i ngniat 4 . — —— qᷓ; dee celeſtes in quarum honoꝛe fie bant earum imagines pꝛecinctis enſi / bus ſuper ſemur. vnde Jeronymus in ſermone pꝛefato ait.ꝙ in carne pꝛeter carnem uiuere non terrena uita eſt ſʒ celeſtis. ¶ Ex hijs omnibus patet q; virginitas eſt habitus laudabilis. ⁊ p conſequens uirtus. ¶ Nem ad hoc ẽ comunis ſententia theologoꝛum. dicit enim Yeronymus ubi ſupꝛa.ꝙ eſſe an gelum felicitatis eſt. eſſe vero uirginez virtutis. Fien Ambroſius in libꝛo de virginitate dicit ꝙ virginitas ẽ pꝛi/ cipalis virtus.¶ VMro ſolutione que/ ſtionis pꝛemittendum eſt. quod ad vir ginitatem concurrunt duo. ſcilicet in/ tegritas coꝛpoꝛis.⁊ babitus electiumſ puius integritatis. ¶ &t ᷣm hoc ad queſtionẽ dicenda ſunt quinq;. pꝛimuʒ ꝙ integritas coꝛpoꝛis eſt condutio no/ bilis ſᷣm ꝙ ipſa non eſt virtus moꝛalis tertium ꝙ habitus electiuus illius inte gritatis eſt virtus moꝛalis.quartum ꝙ eſt virtus diſtincta ſimpliciter a vidua/ li caſtitate.quintum ꝙ non diſtinguitur ab ea magnuudine ⁊ paruitate. ſicut magnificẽtia a liberalitate. pꝛimuʒ pꝛobatur quia in humano coꝛpoꝛe illa conduio eſt nobilis. cum qua ineſt ho⸗/ mini ⁊ humano corpoꝛi maioꝛ decoꝛ ⁊æ decentia qᷓ; ſine ea.ſed cum huiuſmo di integritate ineſt homini ⁊ humano coꝛpoꝛi maioꝛ decoꝛ ⁊ decentia quod patet:tum qꝛ eſt habitus naturalis qui decentioꝛ eſt pꝛiuatione oppoſita.tum qꝛ maioꝛ decoꝛ ⁊ decentia eſt hbumani coꝛpoꝛis naturaliter inſtituti integrati ⁊ ad naturalem ſtatum deducti qᷓ; coꝛ/ poꝛis occaſionaliter fracti.tum quia ta lis fuit ſtatus innocẽtie ⁊ talis erit ſta/ tus gloꝛie in coꝛpoꝛibus gloꝛioſis.tuʒ quia hec integritas non perditur ſine actu confuſibili turpi ⁊ verecundabili quare huiuſmodi integritas eſt condi, tio nobilis in humano coꝛpoꝛe.⸗? cundũ ſatis eſt euidens.tum qꝛ talis iĩ tegritas nõ eſt habitus anime ſed tã⸗ tum coꝛporistũ quia non eſt habitus IIII electiuus ſed tantum eligibilis.tum qꝛ ineſt a natura non ex conſuetudine.vir tus autẽ moꝛalis oppoſuo modo ſe ba bet in omnibus hijs. tertium pꝛobatur pꝛimo qꝛ omnis habitus electiuus me dietatis includentis decentiam ⁊ de/ coꝛem determinate ſᷣm rectam ratione eſt virtus moꝛalis. ut habetur ex diffi/ nitione moꝛalis virtutis ſupꝛa li:2 ſed iſte babitus virginalis electiuus pre/ fate integritatis eſt huiuſmodi.quare ẽ virtus moꝛalis. ( QAuod autem me- moꝛata integritas electa ſecundũ iſtuʒ habitum ſit quedã medietas moꝛaliter ſumpta pater. qꝛ velle frangere illã in/ Aritate abſq; neceſſitate. nolle fra gere pꝛo neceſſitate ſunt duo extrema iĩ ter que mediat nolle frangere ſine ne⸗ ceſſitate: ⁊ hoc modo virginalis habit eſt electiuus huinſmodi integritatis ⁊ non aliter. ¶ QAuod autem bec inte- gritas includat decennã ⁊ decoꝛem ꝓ batum eſt iam. (Anod autẽ hec me⸗ dietas ſit determinata ſecundum rectã rationem patet. quia ſine neceſſit ate p dere decoꝛem ⁊ decentiã ſtatus ſui ſtul tum eſt ⁊ vituperabile argumentum autem ad hoc babetur ſupꝛa in pꝛinci/ pio tertij de operationibus mixtis. 2* qꝛ omnis habitus electiuꝰ alicuius vti lis ad magnum bonum ſecandum debi tas circunſtantias eſt virtus moꝛalis. ſed iſte uirginalis habitus eſt huuuſmo di.eſt enim electiuus integritatis pꝛe/ fate que ſecundũ debitas circunſtãtias oꝛdinata eſt ualde vtilis ad Ulud ma/ gnum bonum. quod eſt uacare diuinis 2 placere deo. ut pdicat apoſtolus in pꝛia epiſtola ad coꝛ. 7. c.quat talis uir ginalis habit᷑ ẽ moꝛalis virtus quar/ tum pꝛobatur.qꝛ ille viriutes ſunt ſipli citer diſtincte que ſunt pꝛimo electiue⸗ diuerſoꝝ eligibiliũ. hituſ eni diſtiguũt per obiecta tanqᷓ; p cãs ⁊ ꝑ ſermios ſe virginitas ⁊ uidualis caſtitas ſunt pꝛi mo electiue diuerſoꝝ eligibihiũ. virgim tas enim ẽ electiua integritatis conſe⸗ H nande. vidualis vero caſtitas non. ipoo N 0 3 ℳ . 1 * * * IIBRC ſibile nanq; ẽ homini coꝛꝛupto eligere conſeruationẽ illius integritatis qꝛ i/ pſa integritas impoſſibilis eſt il. ele/ ctio aũt non eſt impoſſibilium. in ſupꝛa capitulo de electione.ſʒ eſt electiua p/ petuo abſtinere ab acnibus venereis. ⁊ hoc eſt comune vtriq;.qꝛ ⁊ vtriq; eſt poſſibile ⁊ vtriqꝙ eligibile quare virtu tes iſte ſunt ſimpliciter diſtincte. nec ẽ ymaginãdum ꝙ virginitas ſit pꝛimo e/ lectia illius abſtinentie. ⁊ ſecundario integritatis conſernande. qꝛ tunc poſt coꝛꝛuptionem hõis poſſet haberi illud quod eſt foꝛmale ⁊ pꝛimum in ratione virginitatis: æ per conſequẽs ipᷣa vir⸗ ginitas eſſentialiter quod nullus aſſe⸗ rit. ¶ QAuĩtũ pꝛobatur. qm ille virtu/ tes non diſtinguũtur ſpecifice magnitu dine ⁊ paruitate ſicut magnificẽtia æ hberalitas. quaꝝ vna non excedit aliã eſſẽtialiter magnitudie operis vel ma/ gnitudine difficulratis vel magnitudie pꝛemij. ſʒ neutra iſtaꝝ excedit aliã ſic uel ſic.quare non ſe hñ̃t vt liberalitas ⁊ magmficentia. ¶ Aſfiũptũ pꝛobat᷑. quia poſito ꝙ hic ſint due puelle coeta nee. quarũ vna ſit pulchrioꝛ ⁊ foꝛtior vitalioꝛ ⁊ in cõplexione ardentioꝛ al/ tera:⁊ traditur nuptijs anno iʒalte⸗ ra manẽte innupta. que nec dehberet nec eligat nubere vel continere poſtea qno earũ.iꝗvilla nupta perdat virũ ſu/ am. quo facto ambe ſimul pꝛoponunt ppetuo abſtinere ab oĩ actu venereo ⁊ iſtud pꝛopoſitum piter firmt ⁊ piter ppetuo ſeruãt.vna iſtaꝝ habebii caſti/ tatẽ uirginalẽ. alia vero vidualẽ. cõſtat autẽ ꝙ caſtitas virginis nõ excedet ca ſtitatẽ uidue in magnitudine abſtinẽ/ tie pꝛopoſite ⁊ electe.ymo potius ecõ uerſo:quanto illa vidua foꝛnoꝛ ⁊ vitali oꝛ eſt virgine. ¶ Hec ẽt excedet eam magmtudine difficultaus uincende qꝛ difficilius eſt in hoc caſu vincere coꝛ⸗ pus vidue qᷓ; coꝛpꝰ virginis quãto pul chrius eſt ⁊ ardentius illo 4 Hie nec magnitudine pꝛemij. qꝛ ſi abſtinentia virginis nõ eſt virtuoſioꝛ qᷓ; abſtinẽtia vidue. nec per cõſeqnẽs dignioꝛ maio/ ri eſſẽtiali pᷣmio.ſicut poteſt dici ꝙ ca⸗/ ſtitas virginalis beate agnetis que du rauit per ſolum vnum ãnuʒ.ſ.per ter/ tũdecimũ in quo nõ multũ feruet hũa na cõplexio non fuit digna maioꝛi eſ-/ ſẽtiali pꝛemio qᷓ; uidualis caſtitas bea te marie magdalene. que in tẽpoꝛe ar dẽtioꝛi durauit pluſq; p. ʒo.ãnos.qua re virgimras nõ diſtinguitur a viduali caſtitate p magnitudinẽ abſtinẽtie.qꝛ ſepe cõtingit abſtinẽtiã uidualẽ eẽ ma/ ioꝛ? abſtinẽtia uirgiali. ſicut ⁊ ecõuer ſo. ſed diſtinguitur. qꝛ mirginitas eſt e⸗ leciiua cõſerudde ĩtegritatis. vidualis ãt caſtitas nõ. ambe tñ ſunt eleciue ꝑp petue abſnnentie ab actibus uenereis HPicẽdũ ergo ad pꝛimũ in oppoſitũ & uirginitas cõſiſtit in mediao.ſt expo/ ſui in terta concluſione. ¶ Ad fm di/ cẽdũ ꝙ inſenſibilitas excludit puer de/⸗ lectationes neceſſarias ⁊ non neceſſa/ riae. ⁊ p cõſequẽs ſic tenet exiremũ ui tioſũ.nec in ipſa includitut uirginitas pluſq; quicũq; alius habitus medius i cluditur in extremo.( Ad tertiũ dicẽ dũ ꝙ uirginitas nõ generatur ex abſti/ nẽtijs ſimpliciter ſumptis. ſʒ ex abſſi/ nẽujs ut electis ⁊ maxime ex elecnoni bus iſtis. ⁊ hec ſũt opera ex quibus ge neratur uirginitas. T bec ſic accepta ſunt rotaliter diuerſa ab operibus ex qubus generatur iſenſibilitas. ¶Ec quartũ patet reſponſio.qꝛ illa integri⸗/ tas que ineſt a natura nõ ponit᷑ uirtus moꝛalis ſed habitus elecnuus conſer/ uationis illius. ¶ Ad quitũ ũt dicẽdũ qꝙ mirtutem coꝛꝛũpi poteſt dupliciter i/ telligi.vno modo ſi habitus uirtuoſus deleatur ⁊ nõ maneat. ſicut coꝛꝛüpit ſcientia per obliuionẽ. alio modo ſi ha bitus maneat ⁊ manẽs perdat eè vir/ tuoſum. ſicut dicit philoſophus de di/ ſciplina. dicens ꝙ non conceditur ſi gs diſciplinam ammiſit oblituʒ fuiſſe. trã / ſcendente emim re. diſciplinam quideʒ ammiſit. oblitus autem nõ eſt. detho⸗ pi. pꝛimo autem coꝛꝛuptionis modo nnn e muͤnn inmumn Grint tntee mie ettaſp uiti t anat imn ſe nengum nſenp mnubec Gunen⸗ wnnunete epneſnee leſetnand alinetoruns ſnegntnec⸗ lub n⸗ onns i manp laanofri⸗ anlon ftiumn uhron rmwit iApentl Mnoruionen ſnetdecon femmii luuen tven Ochnemoppte ſeinpm wndeenesn mmplne fümtowi hnunze (alponven niniz AInmnn mchenin ,1.. 1 lanmi Edene GMre ilen mii nöMnm Ggnicniiinn Abſininünmten Awnpial iati in geruit ieieghan Abeti ſunt meiwiden Peüpmüngt nidinwendende rſrst M isſelemtan g nsunen mend.nin SnöCini müngt. n tel ſüropener i s. 1hecſtn Nuenia d l Iur ſerſbte. ſponi ſun S Gabineeen, mügiwri, woſibaie, murt — blumne a ztphirenen, mnnitoblnſ, ianolani, nsaeſ len — S E — 1 1 41 =: cn IIII pirtus moꝛalis non coꝛꝛũpitur ex vni/ ca operatione. nec per cõſequens uir / ginitas. 2? tamen modo contingit ipſa coꝛꝛumpi ex vnica operatione ſicut di / cit philoſophus de diſciplina que per/ ditur ex rei tranſcendentia vel permu tatione.ſicut ſi aſtronomus habeat di / ſciplinam ⁊ ſcientiam pꝛonoſticam q futura eſt eclypſis tranſeunte eclipſi ⁊ die manet habitus qui pꝛonoſtice fuit verus. non tamen remanet pꝛonoſtice verus. cum eclypſis nequaq; ampliuſ ſit futura. poſſet tamen habere habitũ rememoꝛatiuum. « rememoꝛatiue ve/ rum.ſic etiaʒ patet de ſpe que ponitur uirtus theologica. que adepto pꝛemio expectato remanet utiq; habitus: ſed non remanet expectatiua uirtus. quia nec poteſt nec debet amplius expecta/⸗ re.ſic etiam dico ꝙ virginalis habitus anime coꝛꝛupta per illam foꝛnicatiõeʒ integritate coꝛpoꝛis remanet utiq; ha/ bitus. ſʒ non remanet habitus uirtuo/ ſe electiuus illius integritatis conſer/ uande.cum ipſa integritatis coꝛꝛupte conſeruatio ſu impoſſibilis. ⁊ per con / ſequens nullo modo elligibilis. ſii/ pſum obiectum non eſt eligibile nec p conſequens poteſt eſſe aliquis habituſ virtuoſe electiuus illius non eligibilis æ hoc modo virginitas ⁊ virtus moꝛa lis coꝛꝛumpitur ex vnica foꝛnicatione Ad ſextum dico ꝙ uirtus poteſt coꝛ P ꝛuũpi vel perdi modo pꝛeexpoſito ſine generatione vitij ⁊ peccati ſicut oſten/ funm eſt de coꝛꝛupnone habitus pꝛono/ ſtice veridici quantũ ad pꝛonoſticã ve/⸗ ritatem. ⁊ de coꝛꝛuptione ſpei. nec di⸗/ co contra apoſtiolum dicentem ꝙ ſi nu/ pſerit virgo non peccauit. ſicut quidaʒ dicunt dicentes uirginitati annexũ eſſe votum quod nõ ſuffragatur eis. pꝛo eo ꝙ fractio voti non opponitur temperäa/ ne nec uirginitati. ſed ſolũ iuſtitie. Ad ſeptimun dico ꝙ virtus perdita per 8 lectationẽ habitus recuperari poteſt ſed non uirtus perdita per tranſcendẽ tiam obiecti ſicut uiſum eſt. ille nanq; qiu per obliuionem ignoꝛaret eſſe futu ram eclupſim poſſet ſcientiam recupe/ rare. ſed non ille qui ipſam futuraʒ ne ſcit. qꝛ ipſam iam tranſijt· ſic nem eſt in pꝛopoſito ut uiſum eſt. ¶ Ad octa/ num dicendũ ꝙ mirginitate non contin/ git male vti. qꝛ ſi quis vellet integrita/ tem coꝛpoꝛis ſui ſeruate vbi eſſet ne⸗ ceſſarium eam frangere pꝛo ſaluando humano genere. ipſe non uteretur uu/ gimtate.qꝛ ut dictũ eſt ipſa non eſt ele ctiua conſeruãde integritatis niſi quã do frangere non eſt neceſſe.ſi uero vij/ go frangat integritatẽ tunc vtetur obe die ialiuir non autem uirginita⸗ te. ¶ Ad nonum dicẽdũ ꝗꝙ uirginitas ut integritas ſepius inuenitur in ado/ leſcentibus q; in viris: ſed non ipſa uir ginitas. ut eſt perfecta virtus moꝛalis qꝛ ſepe contingit ꝙ in adoleſcentibus nõ babet perfectionem uirtutis quam habet in uiris.¶ Ad decimũ dicendũ ꝙ virginitas no inclinat cõtra pꝛime ua iura nature. qꝛ ut dictũ eſt virgo 'm habitum uirginitanis nõ eligit conſer⸗ nationẽ integritatis contra neceſſitatẽ generanonis. vbi ſciendũ ꝙ ius natu/ rale cõiunctionis maris ⁊ femine e na turaliter introductum pꝛo ſaluãdo hu/ mano genere. cum ergo ſufficienter ſal uari poteſt ⁊ ſaluatur per alios poſſũt aliqui licite non venientes conira ius naturale ſe ab officio generationis ſub trahere pꝛo melioꝛi occupatione ut di/ ctum eſt. ¶ Ad vndecimuʒ dicendũ q We⸗ alique ſᷣm coꝛpoꝛis integritatẽ uirgi⸗ nes ſunt fatue. de quibus arguebatur. virgines autem ᷣm moꝛem nunqᷓ; ſůt fatui nel fatue. tales nocat euKãgeliuʒz pꝛudentes nirgies. ¶ Ad duodecimũ dicendũ ꝙ opoꝛtere eſi duplex. vnu ne/ ceſſtatis allud nobilitatis: m illud quod dicit ppᷣs de pꝛima philoſophia. ꝙ alie artes ⁊ ſcientie ad ipſ compa/ rate ſunt neceſſarioꝛes quidem omnes nobilioꝛ vo nulla. ſic ꝙ alie ſciẽtie ma xie mechãice fuerũt opoꝛtune ratiõe ne ceſſitatis. pꝛima philoſophia uero ra⸗ 64. none nobilitans .ſic etiam dico q; vir⸗ tutes ciuilis uite ſunt utiq; neceſſario/ ꝛes pꝛo cõitate hõinuʒ. ſed uirtutes ui te contemplatiue ſunt nobilioꝛes de ꝗ bus ẽ uirginitas.⁊ ſic opoꝛtet aliquos paucos cõtẽplationibus deputatos ha bere eam nõ oportunitate neceſſitatis ſz nobilitatis. hoc dicatur de queſtiõe. Lectio. 8. Ncamus deinceps de liberali/ tate poſtq; determinauit de foꝛtitudine ⁊ temperantia cõ ſequenter hic determinat de liberalita te manifeſtans pꝛimo obiectum libera litatis pꝛodigalitatis ⁊ illiberalitatis ſecũdo modum liberalitatis ibij uſus autem videtur eſſe pecuniarũ q; modũ pꝛodigalitatis ⁊ illiberalitatis ibij di / ctum eſt autẽ a nobis manifeſtans aũt obiectum ⁊ materiam iſtoꝛum attribu it ipſum pꝛimo liberalitati. 2? pꝛodi/ galitati ⁊ illiberalitati ibil eſt auteʒ ⁊ pꝛodigalitas ʒephat utrũqʒ ibij quo⸗/ rum autem eſt alia utiluas dicit igitur pꝛoponens ſuum intentum. ꝙ deiceps poſt tractatum de foꝛtitudine ⁊ tempe rantia dicamus de uirtute liberalitatis liberalitas autem eſſe videtur quedaʒ medietas.ſicut qlibet alia uirtus mo⸗ ꝛalis.tamen ipſa ſpecialiter eſt medie tas cr ca pecunias. quod apparet. qꝛ vnaqueq; virtus eſt circa illa tantũ cir ca que laudatur. ſed liberalitas nõ lau datur in bellicis in quibus laudaf foꝛ titudo.nec in delectationibus guſtus ⁊ tacius in quibus temperantia. neci iuſtis in quibus iuſtitia. ſed in pecuni / 8 circa earũ dationem ⁊ acceptionem quare liberalitas eſt circa pecũias. hu/ ius rationis ponit pꝛimo cõcluſionem 2. minorem ibi laudatur enim ʒex-· ponit illud uocabulum pecũia. d. ꝙ pe cunias dicimus omnia illa quorumc/ qᷓ; dignum pꝛetium nümiſmate menſu ratur. ita ꝙ poſſũt legitime cadere ſub iuſto commutatiuo uel cõiunctiuo. Cõ ſequenter ibil eſt autem æ pꝛodigali-. tas victã materiã pecuniarum attribu A it pꝛodigalitati t illiberalitati. pꝛimo autem utriq; ſimul dicens ꝙ pꝛodiga, litas ⁊ illiberalitas ſunt defectus a ſu perabundantia in eis qui ſtudent ⁊ a/ nimũ uehementer applicant circa pe/ cunias. 2. attribuit eam ſpetiali:er illi beralitati.d.q illiberalitatẽ nos ſemp copulamus ⁊ attribuimus eis qi ſtu/ dent ⁊ uehementer ammum applict circa pecunias magis q; opoꝛtet. Iſti enim uidentur amatoꝛes eſſe pecunia rum. tales amatores ſunt comuniter illiberales. 3 ibil pꝛodigalitatem aüt! attribuit eandem materiam pꝛodiga- litati.⁊ pꝛimo ponit vnum modum at / tribuendi impꝛoprium.2?coꝛꝛigit ipᷣuʒ ibil non autem pꝛopꝛie dicit autem ꝙ pꝛodigalitatem quandoq;.i. uulgari appellantes inferimus ⁊ attribuimius hominibus intemperatis. cuius ratio eſt.quia comuniter uocamus pꝛodigof eos qui ſunt incontinentes ⁊ intempe rate ſuas pecunias conſũmẽtes.hoc ͤt ſignum eſt ꝙ pꝛodigalitas ſit circa pe/ cunias.ex hoc autem inferimus vnum coꝛꝛelarium.ſ.ꝙ tales pꝛodigi vident eſſe pꝛauiſſimi.qꝛ multas ſimul mali/ tias habent. puta intemperantiã ⁊ ꝓ/ digalitatẽ. 2 ibil non pꝛoprer autem coꝛꝛigit iſtũ modum appellandi pꝛodi gum ⁊ attribnendi pecunias pꝛodigo d. ꝙ nõ pꝛopꝛie appellatur pꝛodigus ille qui pꝛopter intẽperantiã conſũmit ſuam ſubſtantiam.qꝛ pꝛodigus ſecũdua naruram pꝛodigalitatis uidetur ẽ eri git eſſe ille qui vnum malum ſᷣm ſe bo bet. h̊ autem malum eſt ſubſtantiã ſuã coꝛꝛumpere vel conſũmere. pꝛodigus eniʒ fʒ nomen ſuum: eſt pꝛopter ſei-/ pſũ pditus.qꝛ quedã pditio eẽ uidet᷑ ipſius hominis ſubſtantie ſue ⁊ con/ ſumptio uel coꝛꝛuptio. cũ viuere vel vi ta hominis exiſtat uel conſeruetur per has pecũias quas pꝛodigus exceſſiue cõſũmit.⁊ ſic iſto modo ppꝛie accipi/ mus ꝓdigalitatem ꝓ exceſſiua pecuni axꝝ cõſũptiõe pp ipᷣaʒ cõſũptionẽ᷑.nõ p pter intemperantiam vel intemperatã miinin otine⸗ hues Ninfiuſi Gislſhas anunelit eſhen pcignti ſicgumn innotn lnmmi⸗ ſuatetz ſebennro Gtnmuſtn zmngtont Gicadiuti ist Fs uatappie ruime ſe. 3 fborls chudintias – Inpaniani ülberrlrat ſigiopitz lueni⸗ Puurkiand ſwayard Elihrnr Asnei Mhnti, ulllin Wynſeenin fitliänen Müblbeai Unmrnape Nedanehid = S=Sb— iper. =☛S aup i eritsckre N = = ſnigie mrütſtani R Ketdaieg — ==2 ſcanne ienſe ie lden usin untügi mtent u nſa iriig. amdanse N S 4 E- — SS — N 4 N 4 1 E “ ain Fananekinnn Anitglun ennaenngt onnu Mu ung wohti in Annmi nimmIs Tmien Menpers N mu MNeN MNunenestin misänirsh mugtoſt n um nimninns ignuesochignin nmhsimi ne mainengemii wn woper r Wneppelanist ii anias i⸗ rahhelann nn imipormti n n wlgii gältunsticem num nahnfti nalanekiſni dconſunen. , delectationẽ.ſʒ amor̃ dãdi ⁊ expẽdẽdi ut dicet᷑ infra. ¶ Con ibi quoꝛũ autẽ ? alia vtilitas phat ꝙ liberalitas ⁊ vi tia ei oppõita ſit ſicut dictũ ẽ circa pe/ cunias.⁊ ꝓbat duo.pꝛimuz ꝙ pecũijs uel diuinjs cõtĩgat uti bñ vel male ar/ guens ſic.quorũcũq; eſt aliqua vtilitas hijs cõtigit vti bñ uel male.ſed diuitia rũ ẽ aliqua vtilitas.qꝛ ipᷣe ſũt de nũero reꝝ vtiliũ.qua diuitijs cõtingit vti bñ * Hale. Vont rois põit maioꝛem in pꝛincipio ⁊ minoꝛẽ ibil diuitie aũt 22 ibil vnoquoq; àt ꝓꝛobat ꝙ diuitijs cõ⸗ tingit un optĩe fʒ aliquã uirtutẽ.argu/ es ſic. ille vtitur optime vnoquoq; vtili qui habet circa ſingula uirtutẽ.igtur di nitijs cõtingit optiĩe vti illũ qui bẽt vir / tutẽ circa diuitias. huius rõis ponit ã / tecedẽs ⁊ ↄñs ibil ⁊ diuitijs at l ter/ tio addit applicans ad ꝓpoſitũ.ꝙ iſte qui hẽt uirtutẽ circa diuitias nõ põt eẽ niſi liberalisc p ↄñs liberalitas ẽ vir tus circa dimtias ⁊ eius oppõita ſunt vitia circa eas ¶ Con ibil vſus at eſſe uidetur pecuniarũ manifeſtãs ſoꝛmazʒ ⁊ modü liberalitatis oſtẽdẽs.i0. cõcdi/ tões.pꝛio pꝛiaz de cõpanõe liberaliſ datlõis ⁊ acceptiõis.ꝛctres de libera/ li datione ibij quod ãt ſᷣʒ virtutẽ opera tiones ꝗquatuoꝛ de liberali acceptio ne ibi neq; accipiet vnde nõ opoꝛtet Aꝛalias tres de liberali datiõe ibil nec quibuſlibet dabit ..ꝭ:ꝛduas de poſſeſſio⸗/ ne ibi liberalioꝛes ãt eſſe uident.õꝰ tres de paſſiõe triſtitie accidẽte libera / li hõi ibil ſi ãt pꝛeciũ opoꝛtunũ.pꝛima conditio liberalitatis eſt.ꝙ liberalitas uidetur pꝛincipalius eẽ in bñ ⁊ opoꝛ/ tune dare q; ĩ bᷣ accipẽ ⁊ qᷓ; i nõ ma/ le accipere. ¶ Hãc t ꝓbat p.6.ratio/ nes.quaꝝ pꝛĩa ẽ talis.cuiuſcũq; uirtu tis operãtis circa vtile magis intereſt reddere bonũ vſũ illius vtilis qᷓ; ei poſ ſeſſionẽ.ſʒ pecũie ſũt vtiles vt dictũ eſt ⁊ earũ uſus uidetur eſſe ſuptus ſeu ex / pẽſe ⁊ datio.acceptio ãt eaꝝ ⁊ cuſto/ dia videtur magis eſſe poſſeſſio. quare virtutis exiſtẽtis circa pecũias.puta li IIII. beralitatis magis intereſt reddere bo nã dationẽ pecũiaꝝ qᷓ; acceptionẽ eaꝝ huius rõis ſupponẽs maioꝛẽ ut ꝑ ſe no tã ponit minoꝛẽ in pꝛincipio ⁊c cõcluſi / onẽ ibil ppter qð magis eſt liberalis ⁊ patet in a.ᷣazg rõnẽ põit ibil virtu⸗ tis enĩ que talis eſt bñs ſimul duo me dia. cuiuſcũq; uirtutis magis eſt bene / facere qᷓ; ẽt bñ pati.⁊ magis eſt opari bona q; nõ operari turpia.ſed manife/ ſtũ ẽ ꝙ dare ẽ benefacere ⁊ opari bõa accipere vero eſt bñ pati ⁊ nõ opari łt pia. ubi.ſ.⁊ dare ⁊ accipere regulãtur virtute. quare huius virtuns magis e dare q; accipere.huius rõis poit ma/ ioꝛẽ in pꝛĩcipio ⁊ minoꝛẽ ibij nõ ima⸗/ mꝗfeſtũ Inota iõ argumẽtũ generale virtus moꝛalis eſt magis actiua q; paſ ſiua. poſtq; magis intereſt eius benefa cere qᷓ; bñ pati. ¶ Zertiã rattonẽ po/ nit ibi ⁊ gratia danti que talis ẽ. hñs ẽt duo media.ille enim cui magis laus ⁊ gratia debetur virtuoſius operatur: cũ laus ⁊ gratia debeãtur hõi ꝓpt᷑ o⸗/ pus virtuoſum.ſed dãti debetur gratia ii.gratiaꝝ actio ab illo qui eius donuʒ recepit. nõ ãt recipienti.⁊ iteruʒ laus * magis debetur danti qᷓ; recipiẽti.vt pa tet de calitate.quare dãs virtuoſius o/ peratur q; accipiens.⁊ p ↄns virtuoſi / us opus ẽ dare qᷓ; accipere bhuius roiſ ponit ſolã minoꝛẽ.quartã rõnẽ poit ibi [a facilius nõ acclpere lque talis ẽ.in-/ ter opa uirtutis uirtuoſius ẽ difficilius qᷓ; facilius.cũ oĩs uirtus ſit de difficili ʒ.li. 2. ſz dare eſt difficilius v no acci- pere facilius.qꝛ difficilius ⁊ mius ho mies emittũt ꝓpꝛiũ quod ẽ eis ĩcoꝛpo ꝛatũ q; ꝙ ñ recipiũt alienũ.quar virtu oſiꝰ ẽ dare ſicut opoꝛtet qᷓ; ñ acclipꝑe.ꝙ æ ſicut ñ.hꝰ rõis põit ſolã mi.⁊ patet. quĩtã rõnẽ põit ibil ſʒ ⁊ liberales que talis ẽ. illud magis ĩtereſt liberalitatis ð quo laudãt᷑ hõies ⁊ tãqᷓ; ð liberalita te q; iłd ðᷣ quo laudãt᷑ tãqᷓᷓ ðᷣ inocẽtia iuſtitie v tãq; illud ð quo nõ multũ lau dãt᷑.ſʒ hõies ꝗ dãt qð opoꝛtet ð datiõe laudãt᷑ ut liberales. ꝗ ãt non aecibidt eo LIBRO qð nõ opoꝛtet nõ laudãt᷑ ð liberalitate ſʒ magis de iuſtitia.qꝛ non nocent ꝓxi mis ſuis.qui ãt accipiũt quod opoꝛtet nöõ multum laudantur. qꝛ nõ uidentur accipere amoꝛe virtutis vel amoꝛe pꝛo ximi: ſʒ ſolũ amoꝛe ſui.quar̃ liberalita tis magis intereſt dare quod opoꝛtet ⁊ ſicut opoꝛtet qᷓ; aliquod alioꝝ qᷓ;tuʒ cetera ſint ẽt neceſſaria.huius rõis po nit minoꝛẽ. ¶ Sextam rõnem ponit i / bil amãtur ãt que talis ẽ.illud maxĩe ĩ tereſt liberalitatis ex quo libẽales ſũt maxie amabiles ⁊ vtiles.ſed ex datio ne ſũt maxie amabiles ⁊ vtiles.qua/ re liberalitatis maxie ẽ dare.huius ra tiõis ponit minoꝛem ⁊ patet. ¶ Conĩ ibil ꝙ ãt ᷣʒ virtutẽ opationes oſtẽdit tres cõditiones liberalitatis vel circa liberalẽ dationẽ.q ſũt daĩ pie.daĩ ĩcte dafr lete ad minſie triſtitia quas oñdit dupliciter: pꝛio ex nã virrutis i genera li.2? ex nã liberalitatis ĩ ſpetiali tbil ꝗ at dat quibus nõ opoꝛtet ſpꝛĩo igitur ĩ⸗ tẽdit ſic arguere.q̃cũq; opatiões fiunt fʒ virtutẽ ipᷣe ſut bone.i.recte ⁊ ſũt bo ni gtia.i.pia intentione.cetere ẽt ſũt ðᷣ lectabiles ſeu lete.ſʒ datiões liberaleſ fiunt ᷣʒ uirtutẽ liberalitatis. igitur ſũt lete:ſũt pie:ſũt recte:⁊ p cõſequẽs vir liberalis dabit boni gtia ⁊ dabit recte .i. quibus opoꝛtet ⁊ quãdo opoꝛtet ⁊c quecuq; opoꝛtet ⁊ delectabilit᷑: vel ad mĩus ſine triſtitia. huius rõis põit duaſ ptes maioꝛis in pꝛincipio ⁊ tertiã in fi ne ibil ꝙ eni fʒz virtutẽ æ ĩ medio po⸗ nit cõcluſionẽ ibil ⁊æ liberalis igitur ⁊c patet.minoꝛẽ ãt ſuppõit tàq; ꝑ ſe notã deinde ibil ꝙ ãt dat pbat idẽ ex nã li / beralitatis.d.qꝙ ſi aliquis dat nõ pꝛe/ dictis modis. ſed dat nõ recte dando ꝗ bus nõ opoꝛtet ⁊ dat nõ pie dãdo non gratia boni fims ⁊ dat nõ delectabilit ddo triſte vel cũ triſtitia. talis nõ dice tun liberalis. talis eniʒ plus diligeret pecumas q; bonam operationẽ poſtqᷓ; nec bonã ⁊ rectã operationẽ nec intẽ/ dit bonũ finẽ. nec gaudet in datione. h at no couenit liberali peligere pecũias bonis operatiõibus.Conjĩ ibil nec ac⸗ ciplet vnde ñ opoꝛtet oſledit quatuoꝛ cõditiões liberalis circa acc eptionẽ qͥ ſunt nõ accipere indebitũ ñ petere alie nũ.accipere de ſuo.curare ð ꝓpꝛio cõ/ modo.dicit ãt quãtũ ad pꝛĩazʒ ꝙ ſicut liberalis nõ pᷣeligeret pecũias bõis o/ pationibus. ita nec accipiet vt ñ opoꝛ/ tet accipe.vnde.ſ.ẽ ĩdebitũ accipe.cn/ ius cauſã aſſignat.qꝛ taliter accipe nõ ẽ hõis nõ honoꝛãtis pecũias. liberalii ãt nõ ẽ honoꝛãs eas.quare ⁊ taliter ñ accepit.q;tũ ad fᷣazʒ dicit ꝙ liberalis ñ ẽ vtiq; petitiuus aliene ſubſtantie.cuiꝰ cauſã aſſignat.qꝛ nõ ẽ hõis beneficiã/ tis velle faciliter beneficiari. liberalis ãt eſt multũ beneficiãs iuxta poſſe ſunzʒ qᷓ;tũ ad t᷑tiã dicit. ꝙ liberalis accipiet vnde opoꝛtet accipere. qꝛ de ꝓpꝛijs poſſeſſiõibus.cuius cãʒ aſſignat.d. ꝙ hoc non faciet ex hoc ꝙ accipe reputet p ſe bonũ.ſʒ accipiet neceſſariã.ut ba⸗ beat unde dare valeat. ( QAuãtum ad quartã dicit ꝙ liberalis ñ curabit.ymo diligẽter curabit ꝓpꝛia cõmoda.cuius cãʒ aſſignat.qꝛ ẽ volẽs ꝑ hᷣ alijs ſufficẽ q ſibi ip̃is ñ ſufficiũt.Coni ibil nec da/ bit ꝗbuſlibet loſtẽdit alias tres cõditio nes liberalis penes danonẽ qͥ ſũt ñ da re idignis vt poſſit dare dignis.dar̃ ma ioꝛa ⁊ retĩere mĩoꝛa. dare ʒ ꝓpoꝛtio nẽ ꝓpꝛie facultaſ.dicit igit᷑ q;tũ ad pꝛi mã.ꝙ liberalis ñ dabit quibuſuibet. pu ta indifferẽter dignis ⁊ indigms.cuiuſ cãzʒ aſſignat vt valeat dar̃ dignis.qua/ tũ ad fᷣaʒ dicit. ut hõis liberalis inteſt ſupabũdar̃ vehemẽter ñ vt ꝓdig.qꝛ e/ ins datio excedit rõnẽ. ſʒ vt virtuoſ.yt ſſ. ĩ diſtributiõe datio excedat ĩtẽtionẽ h ẽ ꝙdicit. vt ĩ liquat ſibi ipi mioꝛa. cunꝰ cãʒ aſſignat.qꝛ ñ ẽ hõis liberalis ſe ipᷣuʒ ĩſpicẽ i talibꝰq;uiſ ẽt ſeipᷣuʒ re/ ſpiciat ĩ bõis opibꝰ qᷓ melioꝛa ſũt cũciiſ opibꝰ. qᷓ;tũ ad t᷑tiã dicit.q libẽalitas ẽ ĩ vnoquoq; ʒʒ ꝓpoꝛtionẽ ſbᷣe. cuiꝰ cãm aſſignat.qꝛ liberalitas ñ cõſiſtit ĩ młti⸗/ tfudine datoꝛum:ſed in habitu.ideſt in habitis poſſeſſionibus dantis.bᷣ enim libᷣał dat ſʒ ꝓpoꝛtionẽ ſbe dãſ.dat.n. =☛ SS — djtnß⸗ (yrgenun deh Snbkn coenie popre nevan ſiore cuon win ſoue nier i = K = 1 = = — = ☛ =6☛ =☛rę— R e⸗ e SS= ☛. = SS =ęͤ — = — 41 = Se — — = SS= =2 SSS= S= „ =Ss£ d E =☛n2 unge Kian zeillcitlcn ſoeheenche Canun Niiſſopend Cinenens:⸗ glienesſ 1 = = GmtN snindpaune lörtmanen loetlna uſhrei nmmnoreln A Zn 4 AEumkl Not Gher Dern Kich nelbe⸗ Sgumi linmwetlben latarnd. Elometduun wen (ondoncnnr mhel poe⸗ Wcoelenor todiaunett (lüfmmman. eug drio Pculmnligra uuontetdon (poimedonn (erniinr nolinneet eenirgr — 4 mratiin eani umulmn nüllcttin etinerae . . bes mii ad ig kee seleneſtnd Uürbeneftinitn n uhen ß nsin inn nerdogaten eernicin ee aea. (i ng artsii⸗ tti hscndd jfri o btich tlis nsci SesAMiſti poſi Mrdigisdi enivra. deßg N t aianigtͤi⸗ 4 idibit ite/ rigis 1 iniges ntfaleat dii iho⸗ t mbös an airroni gnnm iöedaiio neini⸗ .Niliven ſiſfin Nna ii giin eiiulriit ,⸗ chh igritni, iing liin⸗ alitninci/ riſe III iux puᷣbiũ.de puo puũ ⁊ de magno ma num. 4 m b nibil ꝓbibet hominẽ mi noꝛa dona dantem liberalioꝛem eſſe. ſi a minoꝛibus poſſeſſionibus ſuis det. bo mine maioꝛe dante de maioꝛibꝰ. Conĩ ibi. Liberalioꝛes eſſe videntur Oſtẽ dit vuas conditiones liberalis penes poſſeſſionẽ. Secũdam autem ibi. Di tari autem non facile Pꝛima eſt libe / ralem eſſe liberaliozem ex poſſeſſione itis ſuſcepta q; ex poſſeſſione p ſolici⸗ tudinem acquiſita. Hicit igitur ey libe rahoꝛes emm videniur nõ illi qin acꝗ/ ſierunt per ſolicitndinem ſöam ſuam. Sed illi qui ſuſceperũt gratis ex ſucceſ ſione ſiue ex ellectione vel ex largitiõe gratuita. Cuius cauſam aſſignat. d. vñ quia ſuſcipientes nõ ſut experu amari tudinem eius. Ali⸗ m cauſa aſſigt. qm acquirentes magis diligunt dimtias ſu as q; alij tancq; opera ſua ſicut parẽtes diligunt genituram ſuaz. 7 poete ſcrip iuram ⁊ carmina ſua. Et ideo tales di n intes minus audent effundere ibi. . Bitari autem.] Ponit ſecunda eſt ꝙ liberalem ditari non eſt facile. Peclarat igitur eaʒ pꝛaimo: ſecundo infert vnum coꝛꝛelariuʒ ibi. Pꝛopter ꝙ accuſaut. Zertio remouet vnum dubium ibi. LMon tamen dabit quibuſ „ non opoꝛtet Dicit igitur pꝛimo ꝙ nõ eſt facile ditari liberalem. Cuius cãm aſſignat quadruplicem.ſ. ; liberał di uiti arum non eſt libenter acceptiu nec ſtudioſe cuſtoditin . eſt libenter emiſ ſiuus ⁊ non eſt diuinarum bonoꝛatiuꝰ ymo cötemptiu ꝓpter ipſas diuitias. ſed ſolum honoꝛat eas gratia dationiſ. HSeinde.l. ꝓpter ꝙ ⁊ accuſant Infert vnum coꝛꝛelarium in populo.d.ꝙ ꝓp/ ter b ꝙ dictum eſt populares bomines accuſãt foꝛtunam: qꝛ viri liberales ma xime eigni ditatione non ditantur. Cu/ ius cauſam aſſignat ut pꝛius. dicens qp iſtud contingit non irrationabilit qꝛ nõ eſt poſlibile bominem non curantez ut habeat diuitias babere diuitias. quen acdmodum nec eſt poſſibile de alijs. pu a de ſcientia:quomõ nãq; habebui ſciẽ tiã qui non curat habere eam. Seinde ibi. Mon tamen dabit quibuſ nõ opoꝛ tet. Remouet dubiũ. quonid enĩ dictũ eſt. ꝙ ideo liberalis ditari nõ poteſt qꝛ libenter non accipit nec ſtudioſe cuſto/ dit. ⁊ libenter emittit ⁊ ad diuitias ho noꝛandas non multum intendit. Pol ſet rationabiliter dubitari in quo libera lis differt a pꝛodigo ⁊ quomõ remane bunt ei diuitie. ⁊ per conſequens ſi ex pedit homini liberalez eſſe. Ad b igit᷑ dubium remouendũ pbᷣs pꝛimo ex pte dationis ponit differentiam liberaliſ ⁊ pꝛodigi. ? modum quo remanẽt ei di/ uitie. ſecũdo facit b idem ex pte ſũptio nis ibi. Liberalitate vtiq;. ] Dicit ig pꝛimo ꝙ; liberalis nõ dabit quibus nõ opoꝛtet. nec qñ nõ opoꝛtet. nec aligd talium faciet in dando que facere non opoꝛtet. ꝙ pꝛobat ex tribus cõditiõib ſup expoſitiſ. Ex prima qꝛ faciendo ꝙ fieri non opoꝛtet non operaretuꝛ ut li/ beralis. dictum eſt eniz ſupꝛa in condi tione tertia ꝗꝙ lberalis operaretur ? eſt operariſicut opoztet. Ex ſecũda qꝛ ſi conſũmeret bona ſua in quibus non opoꝛtet: non haberet tũc quid cõſũme⸗ ret ⁊ quid expenderet cum illis in qb⸗ expendere opoꝛtet. Cuius oppoſitum dictũ eſt ĩ 9? cõditione. Ex 3idem qᷣ ot dictũ ẽ lberak bõis inteſt expẽdẽ ſᷣʒ opoꝛtionẽ ſbe ſue. S. ĩ ꝓxia cõditiõe ⁊ zm b nõ pdet totã ſbam ſuã ĩ dando ⁊* expẽdẽdo eã.⁊ ĩ h differt a pdigo gex pendit nõ ſicut oʒ ⁊ nõ ſᷣm pꝛopoꝛtio⸗ nẽ ſbe ſue. ipſe nãq; qui ſupabũdat ĩ dã do dĩ pdigꝰ.Cui ſignũ ẽ qꝛ pꝑ b cõiter dicim tyraãnos eẽ nᷣ ꝓdigos: qꝛ mktitn do poſſeſſiõis eoꝝe tãta ꝙ nõ vĩ poſſe excedi a datiõib ſ ſaptib' ſuis ſic pʒ ĩ quo differt libał a pdigo. quõ diile remanẽt hõi libali: qꝛ ñ expẽdit aligd ſupflue nec vlira facultatẽ ſõe ſue. ? ibi Lihalitate vtiq;. Ioñdit hið ex pteſũ ptiõis ꝓbãs ꝙ q;uis lihar ũ ſit młium acceptiuꝰtñ opoꝛtunã ⁊ bitã acceptio nẽ ñ negliget ymo accipiet vñ oz ⁊ ſic oʒ ⁊ q opoꝛtet.b ãt pbat ex trib. Pꝛio quia liberalitas eſt qdam virtuoſa me/ . — IISE dietas circa dationem 1 acceptionem ſimul vtrunq; ſecundum magis ⁊ minꝰ quare vtrunq; faciet ut opoꝛtet: I per conſequens accipiet recte: ſicut dabit recte.Huius rationis ponit pꝛimo an/ tecedens. Secundo conſequens ibi. li beralis etiam dabit Tertio reſũmit an tecedens ibi. virtute vtiq;. Quarto reſũmit cõſequens ibi. Faciet vtrũq; Littera igitur ⁊ conſequentia patent ex ſecundo.qma talis acceptio neceſſa rio ſequitur ad dationem decenteʒ. alit enim non poſſet dare decenter niſi acci peret. Iſtud medium tangit ibi. Seꝗ tur enim ex tertio. quia talis acceptõö non eſt contraria liberali dationi.ymo vt dictum eſt ſine ipſa eſſe nõ poreñ.cõ cludit igitur ꝙ in homine liberali fiunt acceptiões ſequentes tanqᷓ; neceſſarie liberali dationi.⁊ accepnones ei con/ trarie:nullo modo fiurMon ibi. Si autem pꝛeter opoꝛtunuʒ. Oſtendit ẽt conditiones liberalis penes acciden/ tia ei in actibus ſuis que ſunt triſtari in pꝛeternotatis ſumptibus. Seunda vel non triſtari.vel modicum.ſi inueniatur in cõpoto.tertia triſtari maxime ſi ex⸗ pendendum non expendit. dicit igitur quantum ad pꝛimã ꝙ ſi contingat ipſũ conſũmere aliquid pꝛeter opoꝛtunum ꝙ ſcilicet opoꝛtet conſũmere: triſtabi tamen moderate.Cuius cauſã aſſignat quia virtutis intereſt ⁊ delectari ⁊ tri ſtari in illis in ꝗbuſ opoꝛtet ⁊ ſicut 03. Quantum ad ſecundam dicit ꝙ libera lis eſt bene comunicatiuus in cõpotis ſymbalis non murologus in cõputãdo nec querimonioſus in ſoluẽdo. quia po teſt in pecunijs aliquid iniuſtum pati. cum non honoꝛet ſine triſtitia ditias ł ad minus ſine magna. Quantũ ad ter tiam dicit ꝙ liberalis magis generatur ⁊D magis triſtatur ſi nõ cõſumpſerit ali quid ꝙ conſũmere opoꝛtuit qᷓ; ſi cõſ up ſerit illud ꝙ conſũmere non opoꝛtuit: quia in pꝛimo pꝛetermiſit operationeʒ bonam. in ſecundo vero amiſit tempo⸗ ralem ſubſtantiam. Et hic liberalis nõ placet ſymõidi poete qui oppoſituʒ in RO ſuis carminibus pꝛedicauit melus eẽ putans pꝛeemittere operauonem bo/ nam ⁊ virtuoſam qᷓ; perdere tempoꝛa lem ſubſtantiam. Erat enim auarus ⸗ pecuniarum amicus. Et hoc modo li/ beralis in gaudendo æ triſtando dif/ fert ab illiberali. Biffert etiam peneſ hᷣ duo a pꝛodigo:quia pꝛodigus in hijſ peccat quia nec delectatur in hijs in 4 bus opoꝛtet nec ſicut opoꝛtet. nec mi⸗ ſtatur in hijs ſicut opoꝛtet.pᷣ autem ma nifeſtius erit pꝛocedentibus nobis ad terminandũ de pꝛodigo. Lecn⸗ 9 Ictum eſt autem nobis. Sup̃ mamffeſtauit modum liberali tatis. hic maniſeſtat modos p digalitatis ⁊ illiberalitatis. Pꝛimo tñ ſimul modum vtriuſq;. Scðdo ſeparati modũ pꝛodigalitatis.ibi.. Que quidẽ igitur pꝛodigalitatis ̊? moð illiberali tatis ibil illiberalitas autẽ inſanabił Dicit ergo pꝛimo ꝙ dictum eſt a nobis ſupꝛa libꝛo ſecũdo ⁊ hic in pꝛincipio huius tractatus ꝙ pꝓdigalitas ⁊ illibe ralitas ſunt quedam ſuperabundantie ⁊ defectus.ſic ꝙ vtraq; eſt ſuperabun, dantia ⁊ vtraq; eſt defectus:tamen in alio ⁊ in alio:quia in duobus habent eſſe.ſ. in dando ⁊ in ſmendo. Nec oz addẽ ttiũ.ſ.ſũptꝰ ſeu expenſas qꝛ ſũpt ⁊ expẽſas ponimꝰin nũerũ dationũ:qꝛ vtrobiq; fit emiſſioſbᷣe. Sed pꝛodigali tas ſuperabũdat ⁊ eſt quedam ſupabũ dantia in dando ⁊ non in accipiendo. ymo deſicit ⁊ eſt quidã defectus in ac cipiendo.e 2? tamẽ eſt de illiberalitate qꝛ illa in ddo deficit. tñ in accipiendo ſuperabundat. Sic tamẽ e b ſie upabun Qdtia ſit in paruis pecunijs qꝛ in h difſ⸗ fert mã libalitaſ ⁊ magnificẽtie qꝛ illa ẽ circa magna.h ãt circa pua. Peinde ibi.que ꝗdem ꝓdigalitan. Imãifeſtat modos ⁊ cõditiones ꝓdigi ⁊ pdigali/ taſ.mãifeſtat ãt.S.cõdiniões.pᷣmã ꝙ p dig ñ młtũ ẽ locupletabił.ſcõam ꝗ eſt melioꝛ illihᷣali ibi. Quajr tał videt᷑ vti q; Tertiam ꝙ eſt faciliter ſanabilis ibi. Bene ſanabil at. Quart ꝙ nõ viðt eẽ moꝛalit᷑ pᷣuꝰ ibi. pp ꝙ; 2 viöt Munge onm l hidl monn ſülpecn Oausrer . fparurt M/NR ei urond . GAgnr un Nigerhen mtionn ligpeuer eceeleam iuwelgnad dDenommivus doeert iibuuſnwaic e une ro o rlgucſon ſine Eor⸗ lasernui⸗ Khurnſan nmrhenn ſengegeionw chriseninin ininirsindte Mentonine igldlterdnet AAmügſinn hcpsrehene illeſtatfee nlunhonen Atihnenumng V aievo Enefmriet Wmhhangſran ulefmmnonite sginmnen N Arkimnig nonintinn pmrigggtien erſnlte SDSW enid ti Mren ndin utnmi ſner C Z Nelenia t nckamenh; timn wwin, NNidt Uberdhms,e nmnsihi Arad mogtimncinn in then Agmgckipeth AeNe Nrun Wos N nnende h nerpeniet⸗ nin nnnicrünnn nſſoſbe. Seint n teſtqnintt 4o 1 Noninadet Aſ geidi einet iamieiliort o defei inint u. Semminie Guis antp itt nugifui abidngu õ Anmns aiig gi icnitsf⸗ ilonetibl iin Auf ſuſut⸗ Gitd i. n tßr tiletn Auintam ꝙ eſt multoꝛũ amatiuus ibi. LEt ſecundum hũc autez moduzʒ. Se/ xtam ꝙ in accipiendo ſit faciliter illi/ beralis ibi. Sed multi pꝛodigoꝛum. Septimam ꝙ in dando nunqᷓ; eſt libe/ ralis ibi.. ꝛopter ꝙ neq; liberalis. Octauaʒ ꝙ ex modo expendendi ſepe fit intemperatus ibi.. Pꝛopter ꝙ intẽ perati. Dicit ergo pꝛimo ꝙ bona tem poꝛalia que ſunt pꝛodigalitatis ideſt ĩ manum hominis pꝛodigi non multum coaugentur nec multiplicantur. ⁊ per conſequens ipſe pꝛodigus non multuʒ eſt locuplebilis:ymo faciliter depaupe rabilis.qꝙ patet ex duobus.pꝛimo quia acceptio non ſufficit dationi. non enim eſt facile vel etiam poſſibille hominem ex nulla vel quaſi ex nulla parte accipi entem omnibus. vel quaſi omnibuſ daĩ ſine depauperatiõe ⁊ defectu ſubſtan tie. huiuſmodi autem accipienſ eſt pdi gus. quare pꝛodigus non poteſt omni bus vel quaſi ommbus dar̃ ſine depau peratione. Mon enim intelligit ppᷣs ꝗ; pꝛodigus ex nullo accipiat ⁊ ꝙ omni/ bus tribuat niſi comparatiue pꝛo eo ꝙ; plus tribuat qᷓ; accipiat. Secũdo patet idem qꝛ diſcretio non apponitur datiõi tempoꝛalis enim ſubſtantia velociter ðᷣ reliquit dãtes indiſcretos ⁊ ydiotas in expendendo qui neſciunt quãdo ⁊ vbi ⁊ qualiter daꝛe ⁊ expendeĩ opoꝛtebit Sed pꝛodigi ſunt tales ydiote. quare pꝛodigos velociter derelinquit tempo ralis ſpᷣa.⁊ ſic patet ꝙ pꝛodigus non ẽ multum locuplebilis. Secundam con/ ditionem ponit ibi. Quare talis vide tur] dicens ꝙ talis.ſ. pꝛodigus videt eẽ melioꝛ hõie illiberali ñ puo ideſt ñ in paruo exceſſu: quia multo melioꝛ eſt eo ideſt multo diſtantioꝛ ab extremo p uitatis.quia cum ambo vicia mala ſint neutrũ pꝛopꝛie dicitur melius reliquo ſed debet intelligi melius ideſt ab ex/ tremo malo diſtantius. b autem condi/ no pꝛodigi pꝛobatur ex tribus ſequẽti / bus. ertiam conditionem ponit ibi. LBene ſanabilis enim.] dicens quaſi pꝛo cauſa pꝛedicte conditionis ꝙ pꝛoę- digus eſt bene ſanabilis ab egritudine ſeu vitio ſue pꝛodigalitatis.Et h ex du obus ipſum retrahentibus ab intentio ne pꝛodigalitatis que ſunt etas ⁊ ege ſtas. Etas nanq; ſenilis naturaliter auget appetitum accipiendi ⁊ retinen di ⁊ minuit appetitum dandi.quia eni ẽ etas defectuoſa. ideo naturaliter ma gis ac magis appetit ſibi de tempoꝛa/ li ſᷣa ſubueniri.quare naturaliter incli nat hominem ad diligentioꝛem acquiſi tionem ⁊ tenatioꝛem cuſtodiam ſbe tẽ poꝛalis. Egeſtas vero pꝛebet impoſſi bilitatem dandi.Et cum b docet inco/ moditatem talium dationum. quare B duo retrahunt hominem ab intentione pꝛodigalitatis. Sed cum b eſt vnuʒ dil ponens pꝛodigum ad medum liberali / tatis.ſ.conuenientia pꝛodigi cum libe rali. Et ideo dicit pᷣus ꝙ ad medium poteſt venire qui babet ea que ſunt bo minis liberalis:quia libenter dat ⁊ no libenter accipit. Meutrum tamen boꝝ obſeruat. ut opoꝛtet obſeruare. nec be/ ne ideſt non virtuoſe ſicut facit libera?ł. ſi cum hb aſſueſcat ſcilicet minus dare ⁊ plus accipere:vel aliqualiter alio mo/ do tranſmutet ſuum pꝛopoſitum fiet vtiq; liberalis: quia dabit quibꝰ opoꝛ/ tet ⁊ accipiet vt opoꝛtet.⁊ non accipi et vnde nõ opoꝛtet. Et ſi hoc modo m hil agat circa pecunias niſi ſicut opoꝛ tet erit vtiq; liberalis.QAuartam condi tionem ponit ibi. Pꝛopter ꝙ ⁊ vide/ tur. dicens ꝙ pꝛopter dicta in pꝛemiſ ſis conditionibus pꝛodigi. pꝛodigus ñ videtur eſſe pꝛauus ſecundum moꝛem ꝙ pꝛobat: quia ommis ſecundum moꝛ? pꝛauus eſt vel malus ex aſſurrectione appeutus ad malum: vel inuirilis ex cu appetitus a bono. Sʒ pꝛodigus ſu pabundãs in dando ⁊ nõ in accipiẽdo nec ẽ mal nec ĩuirilis:qꝛ ſic opari nec hõis mali. nec hõis ĩuirilis.ſʒ potiuſ hõis ĩſipiẽſ.quaĩ pdigus ñ videt᷑ ᷣm moꝛẽ malꝰ quis videat᷑ iſipiẽſ.hꝰ rõis põit pꝰ concluſionẽ. ⁊ 22 mi.ibi.lnõ.n. 2 IIBRO mali. Eſt autem ſciendum ꝙ pꝛaultaſ eſt diſpoſitio appetitus que vel appeti tum inclinat ad malũ gtia cõmoditaſ ł voluptatis qᷓ; pꝛefett honeſtati quia p pter voluptateʒ mala operamu ut. ᷓ. libꝛo ſecundo capło tertio.vel appeti/ tum retrahit a bono:gratia fugiendi la boꝛis vel triſtitie:quo vel qua pluſ vult carẽ ſine hõeſtate qᷓ; hĩe cũ hõeſtate:qꝛ ꝓpter triſtitiã a bonis recedimꝰ vt ibi / dem habemus. Heutrum autem hoꝛũ facit pꝛodigalitas. quia pꝛodigus non videtur tin amaĩ pecunias ꝙ eas pᷣfe/ rat honeſtati. poſtq; eſt eaꝝ largus e/ miſſiuꝰ nec tantum triſtari in earuzʒ vſu dando vel expendendo.qꝙ pꝛopter hoc retrabat᷑ a bono. Et h eſt intentio phi in hoc paſſu. Quintam conditionez po nit ibi. Secundum hunc autẽ modũ. d.ꝙ ſecundum modum iſtum quez bʒ pꝛodiguſ videtur ꝙ pꝛodigus młto me lioꝛ ſit homine illiberali. vt dictum eſt ſupꝛa in conditione ſecunda. appa⸗/ ret peꝛ ea que dicta ſunt in conditione tertia ⁊ quarta. ⁊ ẽt per ea que dicta ſunt in hac quinta que eſt ꝙ h.ſ.pꝛodi⸗/ gus amat multos ad minus in effectu amoꝛis quia multis bona ſua tribuit. Illiberalis vero videtur amare nullũ quia nulli libenter ⁊ gaudenter tribuit ymo nec videtur amare ſe ipſum quia etiam pꝛo ſe ipſo ⁊ pꝛo neceſſitatibus ſuis non libenteꝛ expendit.ſimile vero vbũ dicit Hie.de auaro.d.ꝙ auaro deẽ tam ꝙ habet qᷓ; ꝙ non habet: Nunc ãt patet ſecũda conditio pꝛodigi ꝙ ẽ me lioꝛ illiberali ex alijſ tribꝰ expoſitis cõ ditionibuſ:quia notoꝛiũ eſt ꝙ inter ma los ille eſt minus malus qui eſt ſanabi lioꝛ qui ſecundum moꝛem non eſt pᷣuuſ qui eſt multoꝛum amatiuus ⁊ muli bñ ficijs. Sed pꝛodigus eſt huiuſmodi vt patet ex predictis conditionibus.quaĩr̃ ipſe minus eſt malus qᷓ; illiberalis. Se xtam conditionem ponit ibi. Sed mł ti pꝛodigoꝛum ].d.qꝙ de numero pꝛodi / gorum multi ſunt qii accipiunt. vnde non opoꝛtet quemadmodum dictum ẽ. quia opera ſua non faciunt vt opoꝛtet. Et ſecundum huius acceptionem ſunt vel fiunt illiberales.h̊ autem eis acci⸗/ dit ex duobus. pꝛimo quidem quia p/ pt᷑ voluntatez conſũmendi ſunt ⁊ fiunt acceptiui:ſed faciliter accidit eos hᷣ fa cere.ſ.conſũmere ⁊ tribuere non poſſe quia bona exiſtentia in manibus taliuʒ conſumptoꝛum velociter derelinquunt eos.quare coguntur aliunde ⁊ de alie/ nis bonis tribuere cum de ſuis non poſ ſunt. Secundo ſimul cum pꝛimo acci/ dit ꝓdigis eſſe vel fieri illiberales.qꝛ nihil boni curantes tanqᷓ; illi gñ ope/ rantur gratia bom accipiunt indiferen ter ⁊ vndiq;.quia dare ⁊ expendeĩ cõ cupiſcunt. Sed qualiter.ſ.bene vel ma le. v vnde.ſ.de ſuo vel alieno dent vel expendant nullam differentiam faciiit totum enim eſt indiferens apud eos. quare indiferenter expendunt de ſuo ⁊ alieno.⁊ in hoc ꝙ de alieno ipſi ſunt il liberales.Septimam conditionem po nit ibi. Pꝛopter ꝙ neq; liberalis. di cens ꝙ pꝛopter illud ꝙ dictum eſt etliä ſequitur alia conditio pꝛodigi. ſcilicet . ꝙ pꝛodigus in dando non eſt liberalis quia dationes pꝛodigoꝛum nõ ſunt ho minis liberalis. quia non fiunt modo quo fiunt per hominem liberalẽ.ꝙ pa/ tet ex tribus.pꝛimo quia pꝛodigi datio nes non ſunt bone.Secundo quia non ſunt boni finis gratia. Zertio quia nõ fiunt vt opoꝛtet ideſt ſecundũ modum debitũ. Non eniʒ ſunt bone.quia qua/ doq; iſti ꝓdigi faciunt diuites eos quoſ opoꝛteret ex ſuis demeritis indigere. NHon fiunt autem gratia boni finis.qꝛ viris ſecundum moꝛem moderatis t ſcientijs nihil vtiq; darẽt.ex quo patet ꝙ non intendunt bonum ſinem nec ẽt dant vt opoꝛtet.nec modo debito quia dant adulatoribus vel hominibus ſecũ dum aliquam aliam voluptateʒz eos ð/ lectantibus.ſicut faciunt hyſtriones ⁊ truncati. Octauam conditionem ponit ibi. Pꝛopter ꝙ et intemperati .d.in/ ferendo per moduʒ coꝛꝛelarij ꝙ ꝓpter inofacl ſſenabe⸗ ul unslpidt: Porenfieße (Nenpgun. Cunliunan enotuß nengrule Hefuornnoun nuinde r Conuden 6Aul faalier Mupiſſonis i ſncio ranſt usfuent in oherenietin Wnrolun sctonar, Uelce mitin A o⸗ Etrmocunilib oopenonien Idlcnne etnältmen. e (Sodlberglte Petterpon anariis nn Pſan apicite nn r erali⸗ tigntent det⸗ Unſen Chrieng Mmllſit imanne ngnn ing nannner pfmnlne elfen liee Mestanilli onlacugtund IIII doc ꝙ iſti pꝛodigi pꝛompti ſunt ad dan dũ eis qui eos qualitercunq; delectant multi pꝛodigi ſunt ⁊ fumt intemperati quia enim ſunt faciliter conſũmentes bona ſua. ideo etiam faciliter conſum/ müt ea in intemperantias. t quia nõ viuunt ad bonum finem oꝛdinantes vi tã ſu. idcirco facilit ad voluptateſ õcli nãt.h at duo faciũt hõiem itẽ patũ ſicut ſunt duo retrahentia bominem ab intẽ perantia. ſ. amoꝛ neceſſitatis. qꝛ nolũt bomines expẽdeꝛe neceſſaria ad ſuſtẽ tationem vite pꝛo explenone libidinis Iintemperantie: ⁊ amoꝛ honeſtatis: quia nullus oꝛdinans vitam ad bone/ ſtatem oꝛdinat ipſ ad voluptatẽ ſicut intemperatus. bijs ergo duabus habe nis fractis in pꝛodigo faciliter fit intẽ peratus. Heinde ibi. LPꝛodig quið igitur. Concludens dicit effectus indu cibilis.i.faciliter ducibilis a quocunq; motu paſſionis includentis circa eius opera cito tranſit in pꝛedicta vitia. iñ ſi poſuus fuerit ſtudio referente motus ſuos ipſe veniet in modum virtutis ⁊ in illum modum queʒ opoꝛtet circa pe cumas obſeruare. (ecno xx liberalitas autem.] Poſtq; manifeſtauit modum liberali tatis ⁊ pꝛodigalitaſ̊. Hic ma nifeſtat odum illiberalitatis. Rani feſtans pꝛimo inſanabilitatem eius. 2 multiplicitateʒ modorum eius ibi. ex tendit autem. Tertio contrarietatem eius ad liberalitatẽ ibi. Congrue vti/ q; icit ergo pꝛimo ꝙ illiberalitas ẽ inſanabilis. uius cauſam aſſignat ini plicem. cupiditas nanq; pecunie pꝛo nenit ex naturali appetiru ſupplendi indigentiam ⁊ defectum. u ſupꝛa dic/ tum fuit comedendi in tractatu de tem perantia vbi agit᷑ de caſtrimargo.quat defectus humani ⁊ humane indigẽtie cauſant cupiditatem pecunie. tangit g iſtos tres defectus.ſ. vnum qui ſequit᷑ etatem. puta ſenectutem. alium qui ſe quitur foꝛtunam. puta paupertatem vk egritudinem. vel malam complexionẽ. alium qui ſequitur ut in pluribus totã ſpetiem. vnde appetitus iulluberalis na turalioꝛ ẽ hommi q; appetitus pꝛodigi plures bhomines ſunt amatores pe cuniarum q; contempioꝛes datoꝛes ⁊? emiſſoꝛes earũ..videntur ergo iſti mres defectus humani ſecundum etatem: ſe cundum foꝛtunam: ſecundum ſpeciem totam facere homines illiberales. ⁊ iõ hijs autem duobus exiſtens non omni dantes in accipiendo t de moꝛbus illiberalitatis eſt inſanabilis. quia defectus cauſantes augentes * ſalnantes eam magis creſcunt qᷓ; de⸗/ creſcant. quare ⁊ ipſa.quoniam auctis æg ſaluatis cauſis augetur a ſaluatur effectus. Peinde ibi. L Extendit auteʒ in multum. amkeſtat multiplicita/ tem modoꝛum illiberalitatis. pamo tñ dat cauſam hinus multiplicutatis. ſecũ do explicat eam ibi. Qui quidem eni in talibus Dicit ergo ꝙ vicium illibe/ raliratis ſe extendit in multum: ⁊ eſt multifoꝛ me. ſicut per illiberalitateʒ mł tifoꝛmiter peccatur: quia multi vident eſſe modi illiberalitatis.c auſa vero mk tiplicitatis iſtius eſt: quia illiberalitas in duobus conſiſtit. ſ. in deffeciu datio⸗ nis ⁊ ſuperabundantia acceptiõis. In bus adnenit integra. ſed quandoq; di/ uiditur ſic ꝙ aliqui habebũt vnaʒ par tem ſcilicet hij qui acceptione ſupera⸗ bundant ? datione non deficinnt ſicut accidit qubuſdaʒ pꝛodigis ut ſupꝛa fu t expoſitum. Alij vero habebunt aliaʒ ſcilicet hij qni datione deficiunt. in ac ceptione non ſi uperabundãt. un infra di cetur. Et ſic habemus in generali tres modos illiberalitatis. quoniaʒ ſunt ali qmi illiberales integraliter ſuperabun/ deficientes in dando. aliqui vero partialiter ſupera⸗ bundantes in accipiendo 7 non defi⸗ cientes in dando. aliqui vero partialit᷑ e cõuerſo non ſ uperabundantes in acci piendo. ſed deficientes in dando. Eſt autem ſciendum ꝗ illiberalitas IIBRC dicitur extendi ſecundum ſuſceptionem magis ⁊ minus. Bicitur autem eẽ mł tifoꝛmis ſecundum multos fines intẽ tos a młns illiberalibus. ut videbitur parte ſequenti. Dicitur autem multos habere modos ſecundum multas ſpe/ tie opiniones differẽtes in quibus pec// cant.. Qui quidem eni in talibus hic — — explicat pꝛedictam multiplicitatẽ q;tũ ad modos partiales.pꝛimo exponens modum deficientis in dando. ⁊ non ſu perabundantis in accipiendo. ſecundo alium habentis e conuerſo ibi. Hij ãt rurſus. Dicit ergo ꝙ illi qui ſunt in ta libus appellationibus.i qui taliter ap/ pellantur.ſ. vel parci vel tenaces.vel kymbikes.i. cymini venditoꝛeſ. omnel inq; tales defficiunt datione ſed nõ ex/ cedunt acceptione quoniam aliena nõ appetunt nec ſic ſibi dari petũt.nec ob/ lata libenter accipere volunt. HBeinde ibi.. Hij quidez pꝛopter Meddit cãʒ motiuam. quare tales nõ ſunt datiui.2 quare no ſunt acceptiui ibi. Hij aũt rurſus pꝛopter timoꝛez. Dicit ergo ꝙ hij quidem.ſ.parci ⁊ tenaces ⁊ cymi⸗/ ni venditoꝛes abſtinent a dando bona ſua. pꝛopter quandam abſtinentiã mo rum ⁊ reuerentiam.i.fugam turpKium quia quidam de iſtis videntur vel ſaltẽ ita dicunt ipſi pꝛopter hoc cuſtodir̃ bo na ſua ⁊ non largiri ea. vel nõ cogant aliquando depauperati pꝛopter neceſ ſitateʒ vite turpe aliquid operari puta furtum vel falſe aliquid operãt. Ze nu mero autem iſtoꝛum eſſe videtur ſpeci aluer kymbikes dictus cymini vendi/ toꝛz ⁊ omnis illi ſimilis in tenacitate. qui nominatus eſt a ſuperabundantia illius pꝛiuationis ſeu negationis que eſt nulli dare.Conĩr ibi.. Hij auteʒ rur ſus. Re ddit cauſam quare iſti accipe re nolunt.dicens ꝙ hij rurſus pꝛopter timoꝛem abſtinent ab alienis ⁊ ab ac/ cipiendo aliena.qꝛ ñ videtur facile eũ dem hominem alioꝛum accipere dona ⁊ alios non accipere bona eius.quare ne alij accipiant eoꝛum bona ipſi nolit acciper̃ aliena.Et ideo placet eis.nec dare ſua nec accipere aliena. Motdũ autem quomodo ſe habẽt. parcitas: te nacitas ? kymbikitas. vbi ſciendum ; dare alteri bona ſua videtur includẽ tria.ſ. actũ pᷣterneceſſarium: quia non videretur alias eſſe donum ⁊ pꝛopꝛiũ incõmodum. quia dans tantuʒ minuit pꝛopꝛiam facultatem. ⁊ tertiumrecipi entis cõmoð ſimpliciter gratuitum. pp bᷣ autem tria opponunt ſe danoni pꝛe/ dicta tria. quia parcitas ſe oppomit ſũ⸗ ptibus pꝛeterneceſſarijs. Ipſa nanq; pꝛincipaliter habet pꝛo fine excluſionẽ ſuperfluitatis. ⁊ omnis pꝛeterneceſſa rie emiſſionis. Et ideo quandoq; par citas ſonat in bonum quomõ ſũmit ea,z macrobius.tanqᷓ; ſequelã temperanne ut ſupꝛa queſtiõe pꝛima de temperan tia. Eſt ergo bona pꝛo qᷓio fugit ⁊ vi/ tat ſuperfluum ⁊ exceſſuʒ. Sed eſt ma la pꝛo qᷓ;to fugit ⁊ vitat dare tanqᷓ; ac⸗ tum vnum ſuperfluum æ« pꝛererneceſ- ſarium.¶ Tenacitas autem ſe opponit pꝛopꝛio ĩcomodo.⁊ ideo dationi tandqdʒ actui inferrenti damnum homini danti pꝛo eo ꝙ minuit pꝛopꝛiam facultatem Rymbikitas autez opponit ſe cõmodo alieno:hoꝛꝛet eniz facere alteri gratiã ⁊ impendere beneficium abſq; pꝛeſẽ/ ti recõpenſatiõe.⁊ ideo dicitur cymini venditoꝛ: quia nec modicuʒ de cymino de re.ſ. nullius pꝛecij daret alicin niſi ſtatiʒ reciperet equiualens. Et ideo ta lis homo cymini venditoꝛ pꝛomptſſi/ mus eſſet ad ſymoniaʒ . Coniĩ ibi. Hij autem rurſus ſecundum acceptioneʒ. Exponit modum illiberalitatis ſupera bundantis in accipiendo: æ non deffici entis in dando. Et dat iſtum modum cuz multis conditionibuſ ⁊ differentijs Secundo autem verificat vnaʒ de iſtis differentijs per oppoſitum ibi. Eos enim qui magna. Tertio per pꝛopo- ſitũ ibi. Aleatoꝛ quidẽ. Dicit peq hij aut alij a pᷣdictis ſʒ acceptionẽ ſup⸗ Unmies tinhi sConnnes) ſepisapni pnunſeohe ſepnunſegen Frupmni fernunane indgeaun Cin eage Gunzunns un nmapäiu Gimmenpe numrie ne mmmnenna Grinores ien ngpmnane Mmmen (pefkener⸗ Mmeiſlierlinin lnunwtonmn ruumnſtgre inctalindt⸗ Genuneggſt Mmddss eusduntbae Natu erinsde Wenum Aone Pumonthimn Gnntnan N 4 4 umſote chſte rlen n ds iſ minnie rimmng tumnin Ningmn Pormkung Drdnnstgenſ⸗ euſens n berpoſcrnih onns un Sicedqgnune nbkanimn NNNE Rnagoänin m ueſt. Stet Ntmumenin wſamt emt ms nhee Wt kodenmi lnunnunbenind — — =. £ . EE ☛ 2 ) 8 2 SE uoptien ſllan mez oppontſecin cniz icer ainigi denefn i e.1 odiangi nec nodiazedn 8 eci dagiu agtinalent imivendhte nonizz Chit ſocmdnmautt Cumilibennut, chuinn . En imnn manmniaſ! uun h! un ici, M stzufti MI abundant in accipiendo vndiq; vnde cunq; poſſint ad ſe trabere. ⁊ omne ꝙ; cunq; poſſint capeĩ quales ſunt illi qui operantur opera illiberalia ſicut leno / nes paſti ⁊ nutriti de meretricio: quia de turpi commertio meretricum: vip/ ſemet meretrices lenonibus in hoc ſi⸗ miles. gcuũq; alij tales ſicut vſurarij T parua accipiant vltꝛa ſoꝛtem in mul/ 1o mutuo. Omnes eni iſti tales ⁊ eoꝝ Et pro q;uis vſ urarij parua lucrentur ſimiles accipiunt: vnde non opoꝛtet: - q;tum non opoꝛtet:quia plus q; oxoꝛ/ tet. Comune autez eſt ommbus iſtis ta libus turpiſ lucratio.Cuius ratio patet quia omnes iſii ſuſtinẽt obpꝛobꝛia gra na lucri ⁊ non q;ticunq; lucri.ſed tan/ tum parui lucri. Et ſic habemus quatu oꝛ conditiones talibus viris illiberali⸗/ bus comunes. pꝛima eſt: quia omnes ſe ipſos exponũt turpitudi culpe.2 q; exponunt ſe obpꝛobꝛio iſamie. Tertia ꝙ exponunt ſe gratia lucri. Quarta vᷣo ꝙ gratia parui. Conĩ ibi. Eos enig verificat vltimam conditionem p oppꝰo ſitum. d. ꝙ eos qui magna vnde non oʒ accipiunt.⁊ ea que accipere non opoꝛ tet non dicimus illiberales eſſe. puta tyrannos qui ciuitates deſolantur ⁊ ſa cra deoꝛum templa pꝛedantur. ſed dici mus eos eſſe pernicioſos rei.i. letalit damnoſos t impios tanqᷓ; a naturali bominuʒ pietate alienos ⁊ iniuſtos tã qᷓ; rapioꝛes violentos. Eſt enim ſcien dum ꝙ pernicies eſt moꝛs ſeu interituſ Zicituꝛ autem de perneco pernecas ꝙ eſt perfecte necare. &t ideo pernuies vniueꝛſaliter ſũmitur pꝛo quocũq; moꝛ tali damno ⁊ pernitioſus tanq; moꝛti fere damnoſuſ.quales ſũt pꝛefati tyrã / mi in deſolationibuſ ciuitatum. Impie tas autem oppolita pietati tot modis dicitur quot modis dicitur pietas. Sed pietas dicitur tribus modiſ. vno modo dicitur eſſe cultus dei.Alio modo cult⸗ parentum. Alio modo cultuſ paupeꝝ. PYPnmo modo ſummitur ab Augu. i4* de rinitate. capło.i: dicente ꝙ pietas idẽ eſt ꝙ thoſebia i. cult dei. Secũdo modo ſummitur a tullio dicente ꝙ pie- tas eſt virtus que parentibus ? patrie cultum æ reuerentiam affert in ſua re thoꝛica.Tertio modo ſummit᷑ ab vgo / ne dicente ꝙ pius eſt cõpaſſinus ⁊ pie tas compaſſio. Sic ergo ſummt tripli / citer impietas.vno modo ut deſtructio cultus dei. Alio modo ut deſtructio cul tus parentum. Alio modo ut deſtructõ cultus pauperũ. Et hoc triplici modo poteſt hic accipi impietas. Nomen aut inmuuſtitie manifeſtum eſt. Conĩ ibi.ale atoꝛ quidez. vẽiłicat eandem conditi/ oneʒ paruitatis in pꝛopoſito: dictum E= enim ꝙ uli tyranni qui magna vnde ñ opoꝛtet accipiunt non dicuntur illibera 1(Se les:quia illa ſunt nimis magna. aleatoꝛ qui cum taxilła aleis vult ali/ quod paruum lucrum ⁊? moꝛtuoꝛũ ſpo/⸗ liatoꝛ qui ſudaria funerum extrahit de ſepulchris ꝙ eſt etiam modicum lucrũ ⁊ latro qui expectat pꝛo miſero viciu ſuo iuxta itinera ſpolia tranſeuntium. hij inqᷓ; omnes ſunt de numero ⁊c viiio pominum illiberaliũ. ꝙ patet quia oẽs ſunt turpes lucratoꝛes ⁊ omnes nego/ tiantur grata parui lucri. ꝙ autem lu⸗ crum eoꝛum ſit turpe patet in ſingulis Spoliatoꝛes enim moꝛtuoꝛum pꝛo lu / cro ſuo ſuſtinent obpꝛobꝛia. latꝛones autem maxuma pericula. aleatoꝛes aũt ab amicis quibus opoꝛtet dare lucrari ſtudent. Et ſic omnes iſti accipiunt lucrantur vnde non opoꝛtet. quate oĩa eoꝛum lucra ſunt turpia ⁊ eoꝛuʒ accep tiones ſunt illiberales. Con' ibi L Con grue vtiq; manifeſtat uliberalitatis cõ trarietatem dicens ꝙ illiberalitas con/ grue.i.ex cauſa legitima dicuiur eſſe cõ trarium liberalitati. quia q;uis pꝛodi⸗/ galitas ⁊ illiberalitas opponantir li⸗ beralitati ſicut extrema medio. tamen illiberalitas magiſ opponuur ei v ma ius malum eſt quã pꝛodigalitas ?c ho⸗ mines magis a frequentius pecct ſᷣm inclinationẽ illiberalita qᷓ; pdigalitad AIlitimo autem concludit epylogans IIBRO ꝙ de liberalitate ð malitijs oppoſiũ iſ. ꝓdigalitate ⁊ illialitate tanta di⸗/ euidentiaʒ pꝛedictoꝛũ que renda ſunt ſex.pꝛimũ vtruʒ li beralitas ſit virtus. Secundũ ¶Moip ſit ſpecialis virtuſ diſtincta ab omi virtute donatiua. ernum vtrum pꝛo/ virum pꝛodigus plus peccet dando q/ bus opoꝛtet non dare quam non dan// do quibus opoꝛtet dare. Quintum vin illiberalitas ſit auaritia. Sextum vtrũ omnis uſura ſecunduʒ ſe ſit mala dato de iure poſitiuo non ſit pꝛohibita. — (Aueſtio i x E pꝛimo arguitur ꝙ liberali/ tas non ſit virtus. pꝛimo quia nulla viriꝰ eſt deperditiua ma/ terie ſue circa quam operatur. Sed li⸗ beralitas eſi deperditiua materie ſue. ſcilicet pecunie quare non eſt virtus. Aſſũptum apparet quia omnis res ex dem n acquiritur. auge tur a ſaluatur. ut. 6. li. 29 dictum eſt de bitu. Sed poſſeſſio pecunie non auget ex actibus liberalitatis. ut hic dicitur. qquare nec ſaluatur. &t ſi non ſaluatur deperditur ex actibus liberalitatis. 2 quia nullus fit perfectus ex emiſſione virtutis uſus ⁊ materie tutis.ꝙ pʒ ex eo ꝙ virtus habentem perficit ⁊ o⸗ pus reddit bonum. ut ſupꝛa libꝛo 2 t . libꝛo ſexto. Sed ex emiſſiõe pecuni arum que ſunt materia liberalitatis æ vſus earum. Et per conſequens ipſiuſ met liberalitatis fu homo perfectus di cente domiuo.Si uis perf ctus eſſe va de ⁊ vende omnia vmuerſa que habes ⁊ da pauperibus ⁊ veni ⁊ ſequef, me. MRathei.iq? capło.quare liberalitas non eſt virtus. Terto quia extrema cir ca quacunq; virtutem moꝛalem ſunt p/ uitates ⁊ malitie ut. ᷓ. li.22 Sed pꝛo⸗ digalitas oppoſita liberalitati ſicut ex tremitas medietatis non eſt moꝛalis pꝛauitas:qua nec pꝛodiguſ videtur eẽ moꝛaliter malus ut hic habef in textu. ſint:qꝛ iſta bñ intellecta ſufficiunt. digalitas ſit moꝛalis maluia. QuartũD quare nec ipſa hberalitas media erit moꝛalis virtus. Sed oppoſiiũ dicit pbᷣſ Hicendum ergo cuʒ pbᷣo ꝙ liberslitas eſt moꝛ alis virtus: quia omms babit⸗ laudabilis appetitiuus eſt virtus mo/ ralis. Ex eo enim ꝙ eſt habitus lauda bilis conſtat ꝙ eſt virtus.ut ſupꝛa in ſi⸗ ne pꝛimi. Et ex eo ꝙ eſt appetitiuꝰ a non intellectualis eſt moralis ut habe/ tur ibidem. Sed liberalitas eſt habituſ appetitiuus ⁊ laudabilis. quare cõſtat ꝙ eſt moꝛalis virtus. Aſſũptum patet ex deſcriptiõe liberalitatis collecta ex conditionibus liberalitatis poſitiſſpar ſim in textu. Eſt enim liberalitas ha/ bitus ſecundum rectam rationem elle/ ctiuus ⁊ executiuus decenus accepiio nis: decentis largitionis:decentis ex⸗ penſionis pecuniarum ⁊ moderatiuus amoꝛis ⁊ contemptus earum. æ omnẽ liberalem vſum pecuniarum reddens bonum. medians inter exceſſuʒ ⁊ deſe ctum expenſionis inter nimiam ſolici/ tudinem ⁊ nimiam negligentiaʒ circa pecunias. inter pꝛodigalitatem ⁊ illi- beralitatem.ſeruans in accipiendo iu/ ſtitiam: in largiendo lenciam:in expi dendo moderantiam pꝛo fine potiſſio bonitates largitioms intendens. Oẽs autem huiuſmodi deſcriptionis particu le poſſuut haberi euidenter ex textu. Sicendum ergo ad pꝛimum ꝙ libera / litas non eſt deperditiua mae ſue.ſ. pe cunie. Et q;uis ex actibus liberalibus nõ augeatur pecunia:tamen ſaluatur. Et ſicut in aĩali ſimiles ſunt conuerſio nes alimenti ex quibns animal auget illis ex quibus ſaluatur. tamen aliquã / Qo er illis ſaluatur æ non augetur ppt deperditionem. Sic dico ꝙ acceptiões lUlberales qͥ non augent ſed ſaluant pe cuniam ſunt tales in re quales acccep / tiones que augent eam. tamen iſte nõ augent:quia dationes ab alia parte t tuzʒ minuunt. liberaliſ tamen pꝛimcipa liꝰ ĩitẽdit bonitatẽ dationũ qᷓ; acceptio⸗/ nũ.qm̃ acceptõ finalit᷑ oꝛdinat᷑ ad poſ/ ſeſſionẽ. poſſeſſio vero ad dationezʒ ut — . Eunche ornlrp Vuntemt hintina Neondumn 9 nnmniſiel ſontfan pe ehenetote n nitunbenen muicelrn rtorach cu nnn ſe itunriüf cnemnee . Imrhenisel glittecligem iteſbrihan inghnqu n⸗ ſeblencinemin bomiknemuge Cnnnorium libe Seinen Ktafiintedert mwtkffh ſmaemſow punenmon hinto wlinn muiie. ( V 4 teri 1 Wiep i dchſogi Ennst, mgckbi tnmuni nigeinn cknar ldenitat atbiisae ns, An tbengltanst berlimmser Kemimibenn amtatn NRenitn Wrnonsnne Gmunmn twctnn Wenposemn in womimnntie dinmantigen insnerniniani munrGigeninan Epügimentl Gnms ihe n Venramnd, nmand ept giinsinmnint i iironee i euideneran Dadrinmng S= — õ 1 8er aihrslen cunia:undiu Ii ſmiesſncn = ergins nmD. sſainamn nl amr M en. Senogt on mren eiis arsnſe iein Pnnenn. umt ome⸗ 4b lunn liali umm iminnonn e, viuiiain, ſewuim in tertia qoõne. — „ % dictu ẽ in vltima pticula deſcriptionis. Ad ſecundum dicẽdũ ꝙ nullus fit pfe ctns ex omiſſiõe liberalitatis ⁊ vſus ei ſed poteſt fieri perſectus ex occupatio ne circa melioꝛẽ materiaʒ qᷓ; circa pe/ cuniaʒ. quia bene inuenitur perfectioꝛ virtus q; liberalitas que non poteſt ita conuenienter acquiri animo circa pe/ cunias occupato. ſicut animo ab ſpſis abſtracto. vnde ait yſidoꝛus. Sãcti viri ideo contemnere cupiunt mundum » motum mentis ad ſuperna reuocare. ut ihi ſe ſe colligant vnde defluxerunt ⁊ inde ſe ſubtrahant vbi diſperſi ſi. Ju ſti quidem qui rebus bonoꝛibus q; ac victe blandimentis renuntiant pꝛouide ab omni terrena poſſeſſione ſe moꝛtifi cant ut deo viuant.li.ʒꝰ de ſũmo bono. c⁊ i6: Sic autem loquitur euangelium Et eſt ſimile de vſu coniugij quo qnis poteſt bene vti cum virtute cuʒ toto illo vſu pꝛetermiſſo poteſt quis ad melioꝛa vota tranſire non dimittendo mala ſed ſuſcipiendo melioꝛa. Ad tertiuzʒ dicet Queſtio 16 E ſecundo arguitur ꝙ libera/ litas non ſit ſpecialis virtus di ſtincta a caritate diuina ꝙ nõ a phylantropia. ꝙ non a miſericoꝛdia õꝙ non a perſonali amicitia.ꝙ nõ a ma gnificentia.ꝙ non a iuſtitia. Pꝛimo ꝗ arguitur ꝙ non a caritate diuina.quo/ niam habitus quoꝝ pꝛiuationes nõſuᷣ diſtincte. nec ipſi ſunt diſtincti. alias po ſſet dici ꝙ ſurditas ⁊ cecitas ſunt indi/ ſtincte.viſu ⁊ auditu manentibus diſti / ctis. Sed pꝛiuationes caritatis ⁊ libe ralitatis ſunt indiſtincte m eodezs. leg/ tur enim qui habuerit ſbᷣam huius mũ di ⁊ viderit fratrem ſuum neceſſitateʒ haber ⁊ clauſerit viſcera ſua ab eo quõ earitas dei manet in eo. pꝛime. Jo.ʒʒ. c quaſi dicat ꝙ nullo modo. Similite autem nec liberalitas moꝛalis manet in eo qui facit dare quibuſ opoꝛtet.Et ſic patet eadem pꝛiuatio que eſt non dare quibus opoꝛtet pꝛiuat hanc ⁊ illäã IIII quare ipſe ſunt indiſtincte. Secundo ; non diſtinguatur a phylantropia que e t* hõim amatia vt dicef.. li.S qꝛz me dia:quoꝝ extrema nõ ſũt diſtincta.nec ipa ſt diſticta ſed extrema liberalitatiſ ⁊ phylantropie nõ ſunt diſtincta: quia defectus amoꝛis hominum reddit ho/ minem illiberalem. illiberalis enim ne minem diligit ſed nec ſe ipſũ vt h dicit phᷣus. Exceſſus vero amoꝛis hominũ reddit hominem pꝛodigum: vnde pꝛo/ digꝰ multos amat ⁊ exceſſiue ut hic di/ citur. quare ſicut illiberalis ⁊ deficienſ in amoꝛe bominum. ⁊ etiam pꝛodiguſ ⁊ exceſſiuus ſunt indiſtincti inq;tum ta les.Sic liberalis ⁊ phylantropus ſunt indiſtincti. Lertio ꝙ nõ a miſericoꝛdia quoniã habitus quoꝛum opera ſunt in diſtincta. ⁊ ipſi ſunt indiſtincti. opera nanq; pꝛecedentia habitus ſunt cauſe ⁊ ſequentia ſunt effectus habituum.it .HS. li. 22 Sed opera liberalitatis ⁊ mi/ ſericoꝛdie ſunt indiſtincta. vtriuſq; eni opus eſt dare quibus opoꝛtet ⁊ quãdo oʒ qꝛ maxie idigẽtibꝰ tẽpor neceſſitad. quar ⁊ ipſi hitꝰ ſũt indiſtincti. Quarto ꝙ non ab amicitia perſonali:quia vir/ tutes qnarum iniurie ſunt indiſtincte. ⁊ ipſe ſunt indiſtincte. Sed iniurie per ſonalis amicitie ⁊ liberalitatis ſunt in diſticte dicẽte pho.quia aleatoꝛ qui lu crari vult ab amicis quibus opoꝛtet be nefacere eſt illiberalis et ſic ledit libe/ ralitatem. conſtat etiam ꝙ in hoc ledit amicitia; pp q;ᷓ debuit eẽ amicbñficuſ ur.j. li? 9? quare hee virtutes ſũt ĩdiſti/ cte. QAuinto ꝙ non a magniſicentia. qꝛ virtutes ille nõ ſunt diſtincte:que ſoluz differũt ut magnitudine ⁊c paruitate di cente hᷣ pᷣo ꝙ nibil pꝛobibet liberalio rem eſſe minoꝛa dantem ſi a minoꝛibꝰ det. quat᷑ dare minoꝛa ⁊ maioꝛa ñ dis / ſificant ſpetiem liberalitatis.Sed libe ralitas ⁊ magmęicentia: hoc ſolo mo/ do differunt. ut. j. capło ſequenii. qua liberalitas ⁊ magnificẽtia nõ ſũt ſpeci / fice diſticte. 6? ñ a iuſtitia. qꝛ Stus diſtnt — putiua pecuniarum in diſtribuendo di / ſcernens inter dignos ⁊ indignos vide tur eſſe iuſtitia.⁊ per conſequẽs ab ea eſſe indiſtincta. pᷣ enim eſt eſſe ⁊ opera ri iuſtitie diſtributiue.ut.j.li.ſed libe ralitas eſt virtus diſtributiua pecuniaꝝ libᷣał viri ⁊ diſtribuẽdo diſcernit: qꝛ ñ dabit quibuſlibet. puta indignis ut poſ ſit dare quibus opoꝛtet. vt hic dicitur. quare libeꝛalitas videtur eſſe iuſtitia. ⁊ per conſequens non videt᷑ diſtingui ab ea. Sed oppoſitum videtur qꝛ pꝛo/ digus vult eſſe qui aliquod malum hẽt ⁊ ſic accipimus pꝛodigalitatez ut dicit płᷣs in pꝛincipio lectionis huiꝰ. Quaĩ ſimili modo liberalis qui aliquod ſpeti ale bonum habet ⁊ b̊ dicemus lberali tatem. quia quot modis dicitur vnum oppoſitoꝛum tot modis dicitur ⁊ reli quuz. pꝛimo topicoꝝ.Si ergo pꝛodiga litas dicit᷑ uno modo ſicut ſpeciale ma lum diſtinctuzʒ ab alijs maliſ.Sic dicet vno modo liberalitas tanq; vnuzʒ qd bonum a ceteris bonis diſtinctum. Si cendum ergo ꝙ liberalitas eſt ſpecialiſ virtus ſpecifice diſtincta a ceteris virtu tibus memoꝛatis.Qõð apparet duplici ter.pꝛimo quia quaruncũq; virtutuʒ ⁊ vniuerſaliter habituum obiecta pꝛia ſuᷣ oiſtincta. ⁊ ipſe ſunt diſtincte vel diſtin cti.ſed omnium pꝛedictarum virtutum obiecta pꝛima ſunt diſtincta. quare ⁊ ipſe. Aſſumpta patẽt: quia obiectũ pꝛi mum caritatis diuine.i.illius amoꝛis ĩ fuſi quo diligimus deum eſt ipſe deus ut deus.qᷓ;uis plura alia ex caritate di/ ligamus.deus tñ eſt pꝛimum ex carita/ te dilectũ ⁊ in oꝛdine ad eum cetera di liguntur. Philantropie vero obiectum pꝛimum eſt homo ut homo in toto hu/ mano genere.quam phylantꝛopiã at · tribuit Joannes damaſcenus ſoli xp̃ᷣo d.ꝙ ſolus eſt philantropus.quia ſolu) oſtendit amoꝛem humano generi ſalu/ bꝛẽ. Hiticoꝛdie vero obiectũ pꝛimũ ẽ homo non ut homo. ſed homo ſubiectꝰ miſerie.eſt enim mificoꝛda hitus elecni uus releuandi miſerias hominum mi/ ſeroꝛum. Perſonał autem amicitie o/ biectum pꝛimum eſt bomo ſociali fam liaritate coniunctus amanti ut ſit con iunctus ei.non ut homo.ſed ut ſic ſe ba bet ad amantez ut.j. declarabitur lis: circa pꝛincipium. Magmificentie vero obiectuz pꝛimum eſt operabile magnũ ut magnuʒz ut. j. cᷣ ſequẽti. Juſtine vero iuſtum ut iuſtum. ut.j.li?? Liberalitai autem obiectum pꝛimuʒ eſt pecunia ut vtilis.q; enim liberalitas aſpiciat pecu mas ita dicit phᷣs in pꝛincipio lectioni/ ꝙ autẽ ut vtiles patet.quia boc modo ⁊ ſub hac ratione eſt virtuſ circa eas ⁊ nõ aliter. ut patet ex ratione pbᷣi in il. la parte.Quoꝛum autem eſt aliqua vii litas.Sic igitur patet ꝙ omnes iſti.7. habitus hñt obiecta pꝛima diſtincta ſbᷣ rationibus ſuis.⁊ per conſequnens qð ipſi habitus ſunt diſtincti. Secundo qꝛ quecunq; virtutes electiue in electioni⸗ bus ſuis includũt fines diſtinctoſ ⁊ ipᷣe ſunt diſtincte.fines enim diſtin cti inclu ſi in electiomibus diſtingunt electioneſ ⁊ electiones diſtincte iudicant habituſ electiuos eſſe diſtinctos:quia magis in dagant moꝛes ex electiõibuſ qᷓ; ex opa tonibus.ut. S. li.3?* Sed pꝛedicte vir-/ tutes in electionibus ſuis includunt fi nes diſtinctos. quare ⁊ ipſe ſunt diſtin cte. Ad euidentiam aſſũpte ſciendum q; omnes iſte virtutes babent duo cõia ſ. dare uelle dare. omnes eniʒ dant quibus opoꝛtet ⁊ omnes b eligũt. Dil lerunt tũ penes finẽ queʒ intdunt pp quem dant ⁊ pꝛopter quem dare volũt Et ſic appetitus finium intentoꝛum in cluſi in electionibus ſunt diſtincti.Cari tas eniz diuina vult dare pauperi ut in hoc ſeruiat creatoꝛi eius pꝛeſtituens ſi bi pꝛo fine ipſum ſeruitium creatoꝛis. Phbylantꝛopia vero vult dare homini vt bene faciat homini inqᷓ;tũ eſt homo pꝛeſtituens ſibi pꝛo fine beneſacere ho minibꝰ. miicoꝛdia vero dat vt releuet miſeriam miſeri. intendens ſimplicit tanq; finem. perſonalis autem ãictia dat ut amicum beneficiet.quia bᷣ reqrit uknisnſe⸗ ſiecli huſicn in (Maii ſiypenuatocan unsiſitmna ulſunciast⸗ ictlberaltan finggpruati filtſeeus. 1 he üledue. anzeütewans initstnn hruituar Nammimegiu imitstnih 1 ſidlmnſencän . ſplinpeſine 5 lyinatis WN Mutlinalie Uiggnine AEnnegiriaab rind Wn RDM. MezNinn cſehrien mnn Eele umungir nlbertlist les paet git eeſnmnn ipaetertmnt d Prangent 3ius.¹ Mninn mmrsekenrrn Nütisine ceirscnneime l aiändosgianeg Gerihmian Sedere n Vnibus usit cunet igent nnan aſine in Finmesbihmn ledare onniscit t Mesbifi es fhi g nin 1Popee en m ioniesſuntiin. iuanmren Neuoitns — gumſln onin niil ſtipn nehnt, ſtuſeii⸗ mummntet⸗ niniie torfig i mẽ ipe manẽt diſticte. uis de vinjs vitia ⁊ virtutes de in tibus oꝛãtur: non tñ pꝛopter hoc ea onũt᷑ ſunt eadem cũ hijs a quibus oꝛiũ aicicia. ut ifra li. )?b at intẽdit tãqᷓ; fi⸗ nẽ. magnificentia vero dat. ut ꝑ b ope retur ⁊ efficiat aliquod magnũ opus. nõ intẽdẽs bonoꝛẽ uel cõmodũ vel gra tiã alicmus. ſz tm̃ bonitatẽ operis ma/ gni. iuſtitia vero vult dar ſʒ ꝙ ipuʒ da/ re ẽ quodda reddere. aliter eni iuſtitia nõ eligit danonẽ.niſi tĩ vt redditionẽ liberalitas vero nõ dat. nec dare intẽ/ dit ut ſeruitiuz del. nec vt iuuamè hõiſ. nec vt releuamẽ miſerie miſeroꝛũ. nec vt beneficiũ ãici.nec vt opus magnũ: nec vt reditionẽ:ſʒ vt bonũ ⁊ optimuz vſũ pecũian.qꝛ pecũie ⁊ qcũq; nũmil⸗ mate mẽſurant᷑ ſunt quedã vulia quibꝰ cõtingit bñ̃ ac male vti.b intẽdit.bᷣ ap perut liberalitas vt pecũijs hõies non male: ſʒ bñ decẽter ac recte vtantur. ⁊ ſic patet modus diſtinguendi iſtas. 7. virtutes. ¶ Dicẽdũ ꝗ̊ ad pꝛimũ in op/ põitũ ꝙ pꝛiuatio caritatiſ 1 pꝛuuatio li / beralitatis ſut vna pꝛiuatio. ſicut nec cecitas ⁊ ſurditas.tamẽ pꝛiuatio ope/ ris qð eſt liberalitati caritati comũe pt eẽ vtriq; pꝛiuatiõi cõis. ſicut vrriuſ q;ʒ cã vł effecius. ⁊ hec pꝛiuatio ẽ non dare vel nõ velle dare. exẽplũ aũt bui eẽt ſi quis eẽt pꝛiuatus ſẽſu cõi qui pꝑp hãc pꝛiuattonẽ pꝛiuaretur uiſu ⁊ audi tu. tamẽ ꝓpꝛie pꝛiuatiões hoꝛũ ſen⸗ ſuũu.puta ſurditas ⁊ cecitas manerent diſtincte. q;uis ðpenderent ab vna cõi pꝛiuatione. ſic ẽt q;uis ad hãc pꝛiuatio nẽ que ẽ nõ velle dare ſequatur pꝛius⸗ tio liberalitatis ⁊ pꝛiuatio cãitatis.ta ne i d ſecũdũ di cẽdũ.ꝙ extrẽa philatropie ⁊ extrẽa li⸗/ beralitans nõ ſũt diſticta. ymo ſüt abin uicẽ altera. ſicut cã effectus. qm̃ ex/ trẽa philãtropie ſũt aliquãdo cauſe ex/ trẽoꝝ liberalitatis ⁊ aliquotiens ecõ- uerſo. quidã enĩ qꝛ neminẽ diligũt ne/ mini dare uolũt.quidã ãt tantũ amant diutias ꝙ neminẽ amat. ⁊ ſingularit neminẽ qui uellet ab eis accipere. GBg- rtu . . — * tur. Ad tertiũ dicẽdũ ꝙ vnũ ⁊ idem opus exterius exhibituʒ põt eſſe opus pluriũ virtutu ſecundũ diuerſa motina eaꝝ.quare nõ omnes virtutes ſunt ee/ dem quarũ opera exterioꝛa ſunt eadeʒ ſic at eſt in pꝛopõito de liberalitate ? rioꝛi opere. quartũ dicẽdũ ꝙ ñ omnes uirtutes patiẽtes iniuriã in eo dẽ opere ſunt indiſtincte. qꝛ idẽ opus põt aliquãdo ſubeſſe pluribus vitijs ⁊ m boc in eodẽ opere ſiet ↄ plures vir mericoꝛdia que cõueniũt in ſolo exte tutes.ſicut hic dicit phᷣs de ope pꝛodi/ gi qui effectus eſt intẽperatus qui ſim ledit liberalitatẽ ⁊ tẽperãtiam. ( Ad quintũ dicendũ ꝙ liberalitas ⁊c magni ficẽtia nõ ſolũ differut magnitudine paruitate ut uiſũ ẽ.ſʒ ppᷣs dicit hane dij terẽtiam eẽ ꝓ eo ꝙ magnificẽtia ſemp attendit ad magnitudinem operabiliſ liberalitas nõ. ſʒ tantum ad bonuʒ u/ ſu rei utilis.⁊ ideo loquens de utraq; dicit magnitudinẽ iſtã ad aliquid.i.re latuam.qꝛ magnitudo pecunie qua u / titur liberalis refertur ad q;titatẽ pe/ cunie vnde ſũmitur.ſʒ magnitudo pe/ cunie ſecundum ꝙ ea utitur magnific⸗ refertur ad qtitatẽ operis ꝙ p pecuia efficitur. Ach ci Ad ſexium dicenduʒ ꝙ di gni ⁊ idigni poſſũt ſũmi duplici᷑. vno mõ qꝛ meruerunt ⁊ demeruerũt.ſic ꝙ eis pꝛopter merita debẽtur pꝛemia pꝓp demerita pene. ⁊ h mõ inter eos di ſcernit iuſtitia reddens vnicuiq; quod ſuũ ẽ: alio modo qꝛ iſti melioꝛes ⁊ illi deterioꝛes uel abdantioꝛes ⁊ indigẽ tioꝛes. ſic ꝙ nec iſtis nec illis debẽtur munera. æ hoc modo diſcernit inter di gnos ⁊ indignos: liberalitas no: red/ dẽs eis debita ſʒ ſponte ⁊ libere dans melioꝛibus ⁊ indigentioꝛibus munera ſua. (Abellio.i7. E. 3 arguitur ꝙ pdigalitas ſit moꝛalis malitia. pꝛio qꝛ in mã moꝛali oĩs extrẽitas op/ poſita virtuoſe medierati eſt moꝛalis malitia. ut ſupra.li. .ſʒ pꝛodigalitas ctalis extrẽitas. quare videt᷑ moꝛalis IIBRO malitia.2: qꝛ oĩs bitus electiuus per/ at ẽ ex hitu pdigalitatis.quare ipᷣa eſt malitia. tertio qꝛ oĩs hitus electiuus inductiuus ad plura vitia ẽ moꝛalis malitia.ſʒ pdigalitas ẽ huiuſmõi dicẽ/ te pho.ꝙ multi ꝓdigoꝝ faciliter fiũt il liberales ⁊ ĩtempati.hᷣ ãt nõ fit niſi ex cõditiõe ⁊ modo pꝛodigalitatis. quar uidetur malitia.ſz ĩ oppõuũ ẽ auctori⸗ taſ ⁊ rõ phᷣi q habẽt᷑ ĩ textu. ad queſtio nẽ ergo dicẽda ſũt duo. pꝛio ꝙ pꝛodi⸗/ galitas ſʒz ſe ſũpta nullo alio uitio ſibi ãnexo ẽ qdã malitia æ diſpoſitio mala 2 ρ nõ ẽ moꝛalis malitia nec pꝛauitaſ appetitus. pꝛimũ patet.qꝛ oĩs diſpoſi- tio volũtaria ↄ hõis vtilitatẽ. virtutẽ ⁊ 3 rõnẽ ẽ aliqua malitia ⁊ diſpoſitio mala.ſʒ pdigalitas ẽ huiuſmõi.ipᷣa nã qʒ ledit vtilitatẽ hũane neceſſitatis du⸗ cens hõieʒ ad indigẽtiã. ẽ ↄ virtutẽ liberalitatis. ⁊ ẽ 2 dictamẽ recte rõis quare ẽ quedã malitia. tertiũn pbo. qꝛ oĩs moꝛalis malitia qᷓ dici põt pꝛaui/ tas appetitus het pꝛo ſue pꝛaue electi õis motiuo vel bonũ honeſtũ vel bonuzʒ vtile vel bonũ delectabile ĩ apparẽtia qꝛ fʒ dioniſiũ. nẽo ad malũ aſpiciens aliquid opatur. ⁊ idcirco ois opans in tẽdit aliquod de iſtis tribus bonis pr ſufficientẽ dimſionẽ. que hẽt᷑.S.li. 2 ½ j. li. S.ſy ꝓdigalitas z ſe ſũpta nõ hẽt aliquod iſtoꝝ triũ bonoꝝ tanqᷓ; motiuũ T inductiuũ ad pꝛauitatẽ electiõis.qꝛ ſi intẽdat bonũ honeſtũ vel intẽdit ho/ noꝛẽ vel aliquod bonũ honoꝛe dignuz ſi honoꝛẽ: tunc nõ eẽt pꝛauitas ꝓdiga litatis ſed pꝛauitas ſuperbie vel cay/ mie.ſi vero bonũ honoꝛe dignũ. puta virtutẽ.tunc talis appetitus vel talis i tetio nõ induceret pꝛauitatẽ.ſi vero in / tẽdat bonũ ðᷣlectabile: tunc nõ eẽt pꝛa uitas ꝓdigalitatis ſed intẽperantie. vt dicit ppᷣs de illo qui pp foꝛnicationem multa expẽdit.j.poſt pꝛĩcipiũ libꝛi quiĩ ti. ſi vero intẽdat bonũ utile.tunc ñ po/ teſt dici ꝙ circa hoc habeat appetiunz ditiuus hnñtis eſt moꝛalis malitia. ſed pꝛodigalitas ẽ talis bitus.qꝛ vt hic di cit pbᷣs.ꝓdigus ẽ quaſi ꝑ ſe pditus. H depꝛauatum cum ſit vehemens emiſſi/ uus rerũ utiliũ.puta pecuniarum.qua/ re uidetur ꝙ nullo modo pꝛodigalitas ſecundum ſe ſumpta ſit pꝛauitas appe titus reddens pꝛodigũ moꝛaliter pꝛa/ uum.quamuis reddat ipſum inſipien/ tem ⁊ fatuum. ſicut dicit pᷣs. non q i/ pſa pꝛodigalitas ſit ipſa inſipientia. ſʒ qꝛ ex appetitu pꝛodigo naſcitur ĩ intel lectu talis diſpoſitio que dicitur inſipiẽ tia. ¶ Ad pꝛimum ergo dicendum. q non omnis extremitas virtuti oppoſita eeſt moꝛaliter pꝛaua. puta illa que ma/ gnam conuenientiam habet cum me/ dietate uirtuoſa. ſicut habet pꝛodigali tas ſecundum ſe ſumpta cum liberalita te.⁊ ideo cõcedo ꝙ omnis extremitas ſit mala. ſed non ꝙ ſit moꝛaliter pꝛaua ſicut eſt expoſitum. poꝛalem.non tamẽ eſt perdims ex eo ꝙ incurrat pꝛauitatem moꝛalem rertium dicendum ꝙ pꝛodigalitas eſi diſpoſitio inductiua ad moꝛales mali/ tias.ipſa tamen infra ſuo limite ſum/ pta non includit aliquam pꝛauitatem mozꝛalem. ¶ Queſtio. i ñ 8. non opoꝛtet.puta byſtrionib ⁊ adulatoꝛibus q; non dando niris in digentibus. pꝛimo qꝛ plus peccat qi ſubtrahit bonum moꝛale q; qui ſubtra hit bonum tempoꝛale: quanto maius eſt iſtud bonum q; illud. ſed dans bo⸗ num tempoꝛale bhomini malo ſubtra- hit ab eo bonũ moꝛale.qꝛ nutrit ipſum i malitia ſua a qua coꝛꝛigereni:ſi nul/ lus daret ſibi donec eſſet coꝛꝛectus.qui autem non dat homimi bono ſubtrabit tantum ei bonũ tempoꝛale. quare pluſ peccat ille ꝗ dat malis hominibus. qᷓ lle qui nõ dat bonis hominibus. 2.qꝛ maius peccatum eſt illud quod non eſt ordinabile ad bonum finẽ: q; illud qo veſt ordinabile ad bonum finem.ſed da Ad ſecundũ di cendũ ꝙ pꝛodigus dicitur perditus tẽè/ poꝛaliter.quia perdit ſubſtantiam tem S.A4 arguitur. ꝙ pꝛodig plꝰ peccat dando bona ſua quibꝰ Mſporun Yiumſen nhrurdi lnneniroc meanenete wepelpti ttinen ronhend ntittuann nmitg c Auurſinſiue rvmmebon hprodies peccarinh ewnopoꝛte vnldo Np wn tinſe ſſitn ep iilerü minar kmütdennek Nöün (lnad üsäirnlin ſungiume igannüig wlstenmgn Cnmnenpäm inninni g aſennm dchn zuützintt ncnſin ſwt mergn Mas anſu nan dabene ſenbee oraane Wonndenn Ngſncün n (Na ANiſbime mi akoennsn õ un wwrin inäis niufaſwnn! aleumn un Aſs. zGG Nandobongin 31 .* wrter nabſc⸗ chon n mnoepds n umnorde neral: in Lebommn nuß iwirn ulrige wirnponk, ponet ſee⸗ III re malis adulatoꝛibus uel aluer dele/ cctãtibus nõ eſt oꝛdinabile ad bonũ fi⸗ nez. qꝛ ut dicit pp̈s iſtud cõiter oꝛdina/ tur ad vanitatem ⁊ ſuperbiã uel ad vo iluptatem c intẽperantiam. nã dare bo nis hominibus ẽ oꝛdinabile ad bonuʒ finez. qꝛ ad moderamtiã moꝛum ⁊ ad fugã turpiũ.ut habetur in textu. quare iliud dare maius peccatum ẽ qᷓ; iſtud ñ dare. 3? qꝛ coꝛꝛuptio ſeu conſumptio re rum vtilium peius eſt q; cõſeruatio ea/ rum. ſʒ dare hõibus malis eſt reruʒ vti/ lium perditio coꝛꝛuptio ⁊ conſũptio.ñ dare autem eſt cuſtodia ⁊ conſeruatio. quare peius eſt iſtud q; illud. ¶ Sed ĩ oppoſitũ arguitur. qꝛ; grauius eſt pec/ care circa bonum q; circa malum. vitiũ eniʒ nõ eſt peccatum.qꝛ opponitur al/ teri uitio:ſed qꝛ opponitur bono me/ dio.quare ſimiliter gramius eſt pecca re in hominẽ bonum qᷓ; in hominẽ ma / lum.ſʒ pꝛodigus non dans quibus o/ poꝛtet peccat in hõies bonos. das aũt quibus non opoꝛtet peccat ſolum ĩ ho/ mines malos. qꝛ peccat in ſeipſũ quẽ depauperat ⁊ in recipientez quem in malum ſuſtentat. quare plus peccat ñ dado qᷓ; dãdo.2 qꝛ płꝰ peccat qui ſe ba bet ad alterũ ut iluberalis.qᷓ; qui ſe ba bet ut pꝛodigus.quare vt dicit phᷣs il⸗ liberalis deterioꝛ eſt pꝛodigo.tum qꝛ ĩ ſanabilioꝛ: iũ qꝛ moꝛaliter pꝛauioꝛ.tũ qꝛ pꝛodigus eſt multoꝛũ amatiuus.il/ liberalis aũt nullins.nec etiã ſui ipſius ſʒ dans quibus non opoꝛtet ſe hẽt vt ꝓ digus.nõ dãs ãt quibus opoꝛtet vt illi‚⸗ beralis ⁊ parcus.quare grauius pec/ cat non dando qᷓ; dando.ʒ: qꝛ extremo rum illud eſt peius quod eſt diſtantius ab optimo medio. vt. ã. li. 2 ſy non dar̃ quibus opoꝛtet diſtãtius eſt a liberali datione que ẽ optimũ mediũ ĩ hac ma/ teria q; dare quibus nõ opoꝛtet. magis nãq; diſtant dare ⁊ non dare:qᷓ; dare ⁊ dare.quare nõ dare quibus opoꝛtet pe ius ẽ q; dare quibus non opoꝛtet. dicẽ dũ ergo ad queſtionẽ ꝙ non dare qui⸗ bus opoꝛtet peius ẽ qᷓ dare quibus nõ opoꝛtet. hoc aũt perſuadetur ex quatu/ oꝛ.pꝛimo ex motiuo utriuſq;.qꝛ nõ da re quibus opoꝛtet pꝛouenit ex iniquio/ ri motiuo q; dare quibus non opoꝛtet. non dare eni puenit ex inoꝛdinato a/ moꝛe pecunie quo nihil eſt iniquius.vt dicitur. ecc.xdare vero quibus non o/ poꝛtet pꝛouenit ex aliquo alio amoꝛe puta amoꝛe dationis qui pꝛopꝛie facit hominẽ pꝛodigũ uel amoꝛe honoris vł amoꝛe voluptatis.amoꝛ ãt pecunie eſt iniquioꝛ ceteris.vt allegatum eſt. cuiuſ ratio videtur eẽ. qꝛ datio ⁊ honoꝛ ⁊ vo luptas ſunt pꝛopter ſe appetibilia. pe/⸗ cunia vero ſecũdũ naturaʒ non è appe tibilis pꝛopter ſe:ſed tantũ pꝛopter al terũ.conſtat ãt ꝙ amare vt finẽ rem no ppter ſe appenbilẽ iniquius eſt q;ᷓ; a⸗ mare rem pꝛopter ſe appetibilem. qua re amare pecuniam eſt iniquius ; a/ mare dationem. uel honoꝛẽ uel uolu⸗/ ptatẽ.ex quo ſequitur. nõ dare quibꝰ opoꝛtet ad quod inducimur amo:e pe cume peius eſt q́; dare quibus nono/ poꝛtet ad quod inducimur amore dati onis uel honoꝛis uel uoluptatis. 22 ex modo vtriuſq;. quia non dare quibꝰ opoꝛtet habet modum ignobilioꝛeʒ ⁊ uiliorem qᷓ; dare quibus non oportet. pro eo ꝙ non dare habet modum inui/ rilis ⁊ timidi impotentis ⁊ otioſi. ⁊ iõ dicit. ecc. ubi ſupꝛa. ꝙ auaro nihil ẽ ſce leſtus. dare uero quibus non opoꝛtet habet modum uirilis ⁊ andacis potẽ/ tis ⁊ fructuoſi hominis.quare non da⸗/ re peius eſt q;ᷓ dare. 2. ex natura pe ccati que includit conuerſionem ad bo mum apparens. ſen ad bonum minus ⁊ mutabilius v auerſionem a bono ve ro maximo ⁊ incommutabili. conuer/ ſio tamen non eſt peccatm. niſi pꝛo q to trahit ſecum auerſionem. conuerſio nanq; ad bonum commutabile poteſt eſſe licita:dum tamen fiat ſine auerſio ne a bono immutabili.tunc arguitur ſic omne peccatum tanto grauius eſt qua/ to maiorem auerſionem a bono hone⸗ QNo ieludit ſed n dare quibus opetxet IIBRO maioꝛẽ auerſionẽ a bono honeſto in/ cludit qᷓ; dare quibus non opoꝛtet. qð pgatet. qꝛ dare quibus non oportet nõ includit illam auerſionem que facit ho minem prodigum.niſi pꝛo quanto pꝛo hibet dare quibus oportet.⁊ ideo ty/ rannos non dicimus prodigos quantũ cũq; dent quibus nõ oportet.pro eo ꝙ multitudo poſſeſſionis eorum eſt tanta ꝙ non poteſt ſuperari ⁊ exhauriri quĩ dando ubi non oportet poſſint etiam affluenter dare vbi oportet. ut habetur ex textu quare non dare quibus opor/ tet eſt grauius qᷓ; dare quibus nõ opor/ tet. A'ſuadetur idem ex forma exẽ⸗ pli.quia de vtroq; peccato habe mus exemplum:tamen ualde differens . qa legimus filium prodigum qui conſum pſerat ſubſtantiam ſuam niuendo lu⸗ xurioſe cum meretricibus miſericordiã conſecutum. Luce.is? legimus tamen diuitem epulonem qui mendicanti la⸗ ʒaro benefacere recuſauit miſericoꝛdi aʒ aſſequi minime potuiſſe.luce.ibex quo ſequitur ꝙ dare quibus non opoꝛ/ tet facilius indulgetur qᷓ; non dare qui bus opoꝛtet. ⁊ per conſequens iſtud ẽ grauius ⁊ illud leuius. Zicendum ergo ad pꝛimum. ꝙ non sare bonis ẽ ſubtrahere bonum tempoꝛale ⁊ bonũ moꝛale ſimł.pꝛo eo ꝙ ſicut aliquis poſ ſet ad malum induci pꝛopter abundã/ tiam quam ex malo ſuo. puta ex falſis adulationibus conſequitur. ſic poſſet a bono abduci pꝛopter penuriam quam cõſequeretur tenendo bona vitam. po⸗ ſuo ꝙ nullus uellet bõis hominibus be nefacere. ⁊ ideo ille qui poteſt ⁊ non vult dare hõibus bonis ⁊ egenis q;tuʒ eſt in ſe ſubtrahit eis æ alijs bonũ mo/ rale ſicut tẽpoꝛale.¶ Ad ſ̃m dicendũ non dare quibus opoꝛtet dare non ẽ oꝛdinahbile per naturam ad bonum fi- nem. licet ita dicant illi tenaces æ par ci.hoc mñ non dicit pᷣs.niſi recitãs fal/ ſam excuſationem eoꝝ. tertium dicendũ.qꝙ res vtiles non conſeruant apud tenaces: æ parcos plus qᷓ; apo pꝛodigos in comune bonum. pꝛo eo res apud eos ſunt quaſi perdite. quia nec eis nec ceteris pꝛoſunt.cũ talis p. cus neminẽ diligat.nec etiam ſeipſum ut dicit phᷣs. quare ꝓdigus non poteſt bona ſua in peioꝛibus manibus pone, cium parcoruzʒ re qᷓ; in manibus t eadem.hoc enim dicit phs.ꝙ lenocinium ⁊ vſura ⁊ latrociniũ ⁊ ſpo liatio moꝛtuoꝛum ſunt opera illibera/ litatis.conſtat etiam ꝙ ſunt opera aua ritie ⁊ iniuſtitie.vt infra.li.square ilii beralitas eſt auaritia.¶ Sed oppoſi/ tum uidetur.qꝛ diuerſis uirtutibus di/ uerſa uitia opponũtur. ſed auaritia op ponitur iuſtitie.ſicut ipſa exiſtens rea/ liter iniuſtitia.ut infra li.ꝭ..illiberalitai autem opponitur liberalitati. iuſtitia uero ⁊ liberalitas ſut diuerſe. ut inſuʒ eſt. quare ſimiliter illibera itas ritia ſunt diuerſe. ¶Ad queſtionem ergo dicenda ſunt quatuoꝛ. pꝛimo ꝙ il/ liberalitas non eſt auaritia.quia ſup/ poſito ſecundum intentionem philoſo phi infra. li.S. ꝙ auarinia ſit iniuſtitia conſtat ꝙ auaritia eſt circa redditionẽ non circa dationem. circa acceptioneʒ ⁊ detentionem redditiõi oppoſitas.ñ circa acceptionem ⁊ detentionem do/ nationi oppoſitas. ſed illiberalitas ad hec omnia ſe habet penitus econuer/ ſo. quare illiberalitas non eſt auaritia Secundo quia auaritia non ſemper nec uniuerſaliter concomitatur illibe⸗ ralitatem. quoniam multi multotiens agunt illiberaliter abſq; omni iiuſtitia ⁊ auaritia.puta parce uiuentes cũ ſint diuites. non audentes in ꝛijs ne/ ceſſitatibus expendere.¶ Ite micro⸗ logiʒzʒantes in compotis ⁊ ratiocinijs volentes habere rationem uſq; ad vl/ timum quadrantem. ⁊ accipientes vn ge non opoꝛtet fᷣm urbanam congrue/ tiam. vnde tñ licet ſm iuſtitiam.iſti qui dem omnes agunt illiberaliter. nõ tũ E. Karguitur. ꝙ illiberalitas ſit auaritia. qꝛ earũ opera ſunt 4gnlch Nebng gu umnubnmt Gltuen. e rliprüruen umnoprann Clgnngane fugrte pltcur. Pnmunene uckoebnon ſtouoma eſtacaperen iervno no E Nens. non Ulc gat E⸗ Lslberalit ſuſne oecen Wl ſc a Ceruin Caſeandn bomelſen Hunnwomin Mntpano inis, A Mutreinnnſtgs Enlnnatniſidan Wnrntone nele mtlto nemrironne nſnmnnt huuenng, Ninn ln Einis u mgaßt Mranit ningnk mohmen tncal ee wiin ſlan ſonthaeim unial dei inr Dond i r Unurinat inm ni dani nie uriiuſt iuſt Uckcra nidn en. Nanen rAänüichpis 1dernd 8.ſd lbetl bet enns en — e dus ⁊ nulli nociu IIII iniuſte nec auare. ¶ Tertio qꝛ auari/ tia concomitatur illiberalitatem ĩ non dando quibus opoꝛtet in extrema ne⸗ ceſſitate poſitis.qꝛ non reddere bomi/ nibus quod eoꝛum eſt cum quis redde re poteſt eſt iniuſtitia ⁊ auaritia. ſed ũ dare bominibus in extrema neceſſita/ te includit non reddere illis quod eoꝝ eſt. qꝛ in ulo caſu ommia ſunt comunia iure polinco. quare ĩ tali caſu auaritia ⁊ iniuſtinia ſemper concomitantur illi/ beralitatem. ꝗ? ꝙ auaritia concomi tatur illiberalitatem in accipiendo vn/ de non opoꝛtet rem alienam ſine cau⸗ ſa legiima.5ᷣ enim eſt manifeſta iniu/ ſtinia. quare c..¶ Bicendũ ergo ad illud quod obijcitur. ꝙ in eodem opere poſſunt concurrere multa uitia.ſicut. S dictum eſt queſtione ſecunda. ⁊ ita eſt ĩ pꝛopoſuo.quoniam accipere de latro/ cinio eſt accipere vnde non opoꝛtet.du pliciter. vno mõ.qꝛ boc pꝛobibet lex iu ſtitie dicens.non furaberis. ⁊ hac de cauſa ſic accipere eſt iniuſte ⁊ auare agere. ¶ Secũdo modo quia hoc pꝛo/ hibet mos liberalitatis qui non eſt ac/ cepnuus ſine decentia. ut babetur. ? hac de cauſa ſic accipere eſt illiberalit ggere. ¶ Queſtio. 20. .67arguitur. ꝙ nõ omnis u/⸗ ſura ſecundum ſe ſi mala.da/ Vto ꝙ non eſſet iure poſitiuo ꝓ/ bibita.pꝛimo qꝛ nullus contractus u/ triq; parti voluntarius ⁊ vtriq; cõmo/ idetur eſſe ſecun/ dum ſe malus.¶Argumentum ad b. quoniam philoſophus enumerans cõ / mutationes iniuſtas nullam inter eas connumerat niſi damnoſam ⁊ inuolun tariam:ratione uel ignoꝛantie uel vio / lentie.infra libꝛo quinto.ſed aliquis contractus vſurarius eſt huuuſmodi.po ſuo enim. ꝙ quidam mercatoꝛ accipi/ at pecuniam ad vſuras ⁊ inde multuʒ lucretur. iſte contractus erit vtriq; par ti voluntarius.a utriq; parti commo/ dus.quia utraq; pars habebit ð lucro pecunie mutuate. nulli viuenti noci/ uus. quare non uidetur fuiſſe ſecundũ ſe malus. ¶ Secundo quia omne per/ miſſum expꝛeſſe in iure ubi attenditur ſola ratio naturalis videtur eſſe licuiuʒ aliter enim ratio naturalis permitte/ ret aliquid ſecundum ſe malum. quod eſt contra philoſopbum infra libꝛo qui to. vbi agit de iuſto naturali.⁊ libꝛo ſeptimo.ubi dicit rationem optima de/ pꝛecari. ſed uſure permutuntur expꝛeſ ſe in iure ciuili. ut probatur. ff. de uſurii .l. pecunie v. l. placuit.⁊. c.de uſuris .l. i. . 5. v. l. eos. S. ſuꝑ uſuraꝝ. in quo §F. ſtatuitur uſurax q;titas. vltra qu pꝛohibẽt᷑.quare videt᷑ ꝙ circa ;titate illam permittũtur. igitur vſure non ſũt ſecundum ſe male niſi ratione alicuius exceſſus vel circunſtantie. ¶ Tertio quia quicquid eſt licitum accipere licet etiam velle accipere ⁊ enã cum pacto recipere.nõ enĩ videtur ꝙ receptio viei etur per velle cum in omni legiuma receptione interueniat velle.nec etiaʒ per pactum cum pacta ſint de iure na⸗ turali vt habetur in pꝛincipio decretoꝝ Sed gratiam facienti licet accipere re/ mũerationem ab eo qui recipit.ad hoc enim recipiẽs tenet᷑ ut.j.li. ? quare li cet etiã ei velle recipere ⁊ cuʒ pacto re cipere.h autẽ erit vſura ſi quis alii mu/ tuet.C. gratiam facit ei. Et ſi pactum interuenit de remuneratione aliqua vl tra ſoꝛtem cõmitetur vſura. quare ipſa videtur eſſe licita nõ ſecunduʒ ſe mala. Sed oppoſitum apparet.quoniam oĩs acceptio ſecundum ſe illiberalis ⁊ tur / pis ⁊ obpꝛobꝛioſa eſt ſecundũ ſe mala Sed omnis vſura ẽ huiuſmodi. vt ha⸗ betur hic per pbᷣm. quare omnis vſura eſt ſecundum ſe mala. SZicendum ꝙ omnis vſura eſt ſecundum ſe mala. da/ to ꝙ nullo iure poſitio fuiſſet pꝛohibita Eſt autem ad huius euidentiam pꝛe⸗ notanduzʒ ꝙ recipere aliquid vltra ſoꝛ tem contingii dupliciter. vno modo in releuationem dammi: quia ille qui pecu niam accõmodat damnificatur in bh mu tuo. In cuius damni releuationem ali P 3 IIBRO quid rationabile reccipit vltra ſoꝛtem. Allio modo ĩ acquiſinõeʒ lucri: qꝛ ille qui accõmodat in nullo damnificatur ex mutuo.qꝛ pecunia tm̃ valet ei in ma nu aliena ſicut in ſua.tñ de gratia quaʒ alteri pꝛeſtat vult habere lucrum.i pꝛi mo caſu non eſt uſura ſed in ſecũdo.⁊ iõ in ſecũdo caſu oſtendo: ꝙ oĩs uſura ſit ſecũdũ ſe mala quadrupliciter: qꝛ.ſ. oĩs vſura ĩipoꝛtat inhumanitatẽ: ⁊ imi ſericoꝛdiã:⁊ illiberalitatẽ: ⁊ iniuſtitiã Auod eni uſura ſit opus inbuma/ nitatis pꝛobatur.qm̃ opus cõtrariũ hu manitati eſt opus ibumanũ: quedaʒ ihũanitas.ſʒ uſura eſt opus humãũitati cõtrariũ. hũanitas eni ut hic ſũmitur non pꝛo anima ⁊ coꝛpoꝛe hõis:ſed ꝓ virtute que in greco dicitur philantro/ pia.i.amoꝛ hõis:ẽ quedã uirtus obli⸗/ gans ⁊ inclinãs hõies ad ſubueniẽdũ mutuo ſibi inuicẽ:rõne cuius quiſq; te/ netur ad illud quod ſibi nõ nocet ⁊ ali teri pꝛodeſt gratis ĩpendere:ut pꝛoba tur.ff. de euictiõibus.l. increditoꝛie in fine. ⁊ ratione cuiuſlibet bõis intereſt hominẽ afficere beneficio eũ põt ſine pꝛopꝛio dãno.u.ff.de ſeruis expoꝛtã⸗ dis.l.ſeruus ea.l.in fine.vſurarius aũt non uult gratis impẽdere quod ſibi nõ nocet ⁊ alteri pꝛodeſt.nec aliũ iuuare beneficio cũ poſſit ſine pꝛopꝛio damno ut fuit pꝛeſuppoſitũ. quare uſura ẽ que dã ihũanitas. ¶ Quod ãt ſit imiſeri/ coꝛdia pꝛobatur. qm̃ addere grauamẽ ubi deberemus apponere releuamẽ eſt imiſericoꝛditer agere.miſericoꝛdia enĩ ẽ triſtitia ſuper aliẽa miſeria cum uolũ tate releuãdi eã.ſʒ uſurarius addit gra uamẽ pauperi ⁊ egẽo cui ex miſericoꝛè dia debuit ipendere releuamen. quare imiſericoꝛditer agit.(¶ QAuod ãt uſura ſit quedã illiberalitas patet. qm̃ oĩis re ceptio turpis ⁊ obꝓbꝛioſa ẽ illiberalis accipitur eni ĩ tali acceptone vnde nõ opoꝛtet.qꝛ quiſq; plus debet honeſta- te uite ac fame ſue a tirpitudine ⁊ ob/ pꝛobꝛijs pꝛeſeruare qᷓ; pecũias aggre/ gare. ſed acceptio uſuraria acclpere vltra ſortẽ modo predicto eſt turpis et obpꝛobꝛioſa.qꝙ eni ſit obpꝛobꝛioſa pa/ tet.qꝛ inter gentiles ante oĩs iuriſpoſi tiui pꝛohibinonem fuit brobenaſ .ut dicit ariſtote les de tẽpoꝛe ſuo¶ Quoã autẽ fuerit etiã furpis moꝛaliter ⁊ cim liter patet.qꝛ nihil ẽ obpꝛobꝛioſum ſi⸗/ ne turpitudie.quare acceptio uſuraria eſt illiberalis. uod ãt ſit iiuſta p/ batur.qm̃ omne iuſtum eſt equale.⁊ o/ mne ĩequale iniuſtũ.ut infra.li.s.ſʒ o⸗/ mnis contractus uſurarius eſt iequalis ſʒ lucrum ⁊ damnũ que ſᷣm phum. in/ fra li.s.ðbẽt adequari.qꝛ uſurarius re cipit lucrum ſine dãno pecunie.ſine da mno laboris.ſine dãno ſolicitudinis.⁊ ſine periculo damni. altera uero pars recipit damnũ.qꝛ reddit ulira illud qdð accepit ſine lucro adequate.iſtud danũ ⁊ etiã laboꝛis damnũ ⁊ ſolicitudinis cipit etiã periculum dãni ſi recipiẽs pe cunia mutuata uſus fuerit ĩ mercimoni js.rei nanq; locate dominiũ retinetur ita ꝙ cõductoꝛ queſtionẽ differre nõ po teſt.ut.c.de pig.act.l.nec cõductoꝛes. ſz in mutuo fit ecõuerſo.qꝛ rei mutuate dominiũ traſit ĩ debitoꝛeʒ.ut pꝛobatur .ff. ſi certũ petatur.l.mutuũ.⁊ iõ de re que ẽ in dominio ⁊ ĩ piculo martini ti/ tius non põt exigere lucruʒ. quod ta/ men fit in mutuo uſurario.iñ de re lo/ cata que remanet in dominio ⁊ peri/ culo Ticij cum eſt in uſu ⁊ ſeruitio martini. poteſt ticius exigere merce/ dẽ rei ſue.quare cõtractus uſurarius ẽ ſipliciter ĩiequalis ſʒ lucrũ ⁊ danũ.⁊ p cõſequẽs ẽ iiuſtus.dicẽdũ ꝙᷓ ad pꝛimũ ꝙ cõtracius uſurarius nõ ẽ volũtarius recipiẽti vłr.qꝛ plus uellet ſi poſſet ac cipe ⁊ reddẽ ſie uſura qᷓ; cũ uſura: ſed neceſſitas cogit eũ. uult pticulariter pꝛo iſto caſu neceſſitatis ſue.⁊ ſic po teſt dici ꝙ contractus ẽ mixtus qᷓũ ad vnam partem ex voluntario ⁊ inuolun tario.item ꝙ non ẽ cõmodus ymo da⸗ mnoſus.qꝛ ſecundum foꝛmã pacti iſte Uicntnpi chiuäm homnn M.two geclcr oe uopernon openoit YVS ſſurn WVMiae unfetngunn ensmeume EoAM ſſcebiureſe g factancodem ginnugn (eikm anus Mmeſtberir Eephnzen Amanranien MNtaemetde ſpetnl nüte egnnin ünifi, inmistſtn müceingn, n edind Nmhr nedineſclnin mm. Kng eäinig NNalr ii 8NNitſirdins aimniiimiin 1sirnirn Nurvnmi iimraffneit AlNercidhenr enmue debirezn dan mütie origialonei re oni; tn imranoint cin donninſ iſt in bn icrsengr ecunsn leßzmit inmnsiiitin⸗ tuito per moduʒ doni non tamen ex IIII. plus debet reddere S accipere. Nec eſt attendendũ ad ſequentem rei euẽ tum. qꝛ euentus ſequens contractum non iuſtificat pꝛecedentem. ¶ Ad ſe cundũ dð. ꝙ nõ omnia in iure permiſ ſa ſunt bona ⁊ licita. qꝛ quedam non tanquam bona.nec ſicut boneſta. ſed tanquam in quibuſdam caſibus ne/ ceſſaria ꝓ eo ꝙ, ex defectu humanita tis⁊ phylantropie diues nõ vult pau peri ſubuenire. Et bᷣ videf cauſa per miſſionis vſurarum. (Ad tercium di cendum. ꝙ quicquid licet recipẽ. licet velle.ſed non cum pacto recipẽ.qꝛ il/ lud qð recipi põt vt donum.nõ poteſt recipi ut debitum. Nunc autem ſic eſt ꝙ pactum pꝛoueniens tollit rationem doni. ⁊ ponit rationem debiti.Et iðo creditor poteſt velle remunerari gra- r moduʒ pacii. (L.i. Igebitur autẽ vtiq; ]. Supꝛa determinauit de liberalitate. V pic autem de magnificentia. manifeſtanſ pꝛimo que ſit materia ma gnificẽtie. ſecũdo que ſit oppoĩta ma gnificentie ibi.. alis aũt habitus ʒ· bito pe que ſit ſoꝛma magniſicentie ibi. a gnificus aũt ſcienti. 4 que ſit foꝛma banauſie ibi. Superabundans aũt. I?que ſit forma paruificẽtie ibi. Par uificus aũt] Geque cõuenientia banau ſie ⁊ puificentie ibi. Sunt igit᷑ habitꝰ hij]. Aſateriã autem magnificentie manifeſtat. pꝛimo in generali pꝛopo nens intẽtum ⁊ cauſam intenti ⁊ di/ cens.ꝙ poſt tractatum de liberalitate videbitur eſſe conſequens pertraſire tractando de magnificentia. Cuius caã eſt. qꝛ ipſa magnificentia didetur eſſe quedam virtus circa pecunias circa quas eſt liberalitas.vt viſuzʒ eſt.ẽ.qua re pꝛopter puenientiam haꝝ virtutuʒ in materia videtur eſſe rationabile ꝙ poſtq; actuʒ eſt de una:agat᷑ ẽt de alte ra. 2: lbi. MHõ quẽadmodũ libaluaſ. In ſpetiali mãifeſtat materiã magnifi cẽtie de qua pꝛio ꝓponit.ʒ.concluſio/ 4 nes.2: iducit ꝓbationẽ ibi. Qui aũt t puis . Intẽdit ꝗ has.ʒ.cõcluſiões.q magnificẽtia ẽ circa magnitudinẽ ſum ptuũ.ꝙ ẽ circa magnitudinẽ operũ.q; ẽ circa magnitudinẽ dignitatũ.pꝛiaʒ 2 cluſionẽ tollit ex differẽtia liberalitaᷣ ⁊ magnificẽtie.d.qꝙ qᷓ;uis magnificen tia ſit circa pecunias:circa quas eſt li/ beralitas.nõ tñ quẽadmodũ illa.qꝛ li beralitas extẽdit ſe ad oẽs opõnes qͥ ſt i pecunijs ſiue ſint magne ſiue pue. ſiue ſint acceptõeſſiue datiões.ſiue ex penſe quãtecũq;.magnificẽtia tñ nõ ẽ miſi circa ſũptuoſas opõnes.Et ſic hẽ mus pꝛimãũ cõcluſionẽ.ꝙ magnificen/ tia ẽ circa magnitudinẽ ſumptuũ. ſᷣaʒ ponit ibi. In hijs aũt J.Quã colligit ex excellẽtia magificẽtie ſuꝑ libẽalita tẽ dicẽs. ꝙ i hijſ opõibꝰ ſũptuoſis ma gnificẽtia exce llit liberalitatẽ ĩ magni tudine rerũ ĩ quas pecunie expẽdũtur quẽadmodũ ipſum nomẽ magnificen tie ſubſignificat ſm ſuam cõpoſitionẽ vel etbymologiã.qꝛ magniſicẽna dici tur quaſi efficiẽtia magni opis.(Qð aũt ita ſit in re nõ ſolum in nomine.pꝓp bat ex pꝛima cõcluſione in qua dictuʒ eſt.ꝙ magnificentia habet ſumptuoſi tatem.decẽs autem ſecũdum virtutem ſumptuoſitas non eſt niſi fiat in magni tudine operum. ſtultum emm eſſet ? vicioſum ſumptuoſe expendere in puo opere. quare patet ſecunda concluſio magnifice ntia eſt circa magnitudi/ nem operationum. Tertiam ponit ibi LAEagnitudo enim .. QAuam colligit exponendo magnitudinez ſupꝛadicãʒ d. ꝙ magnitudo de qua bic eſt ſermo dicitur ad aliqꝗd.i.relatiue.qð appaẽt qꝛ non debet idem eſſe abſolute ſum⸗ ptuſ trierarche.i.pꝛincipi nauis habz tis tres re morũ oꝛdines ⁊ archiethe oꝛo.i.pꝛincipi ſpeculationis.quia ille trierarcha dictus a trieris.ꝙ eſt nauiſ bellicoſa habens tres remoꝛum oꝛdi nes.⁊ archos.ꝙ eſt pꝛinceps. quaſi pꝛinceps trieris.vel trierum plurium ille inquã trierarcha ẽ pꝛiceps bellic P V IIBRO q maximoꝛũ ſũptuũ.ſed architheoꝛ di ctꝰẽ ab archos.qꝙ ẽ pꝛiceps ⁊ theoꝛos ꝙ ẽ ſpecło.quaſi pꝛiceps ſpeculatnõis iſte inqᷓ; eſt pꝛinceps ſcolaſticꝰ ⁊ non eſt tãtoꝛũ ſumptuũ.quare magnitudo non ſũmit᷑ bic abſolute pꝛo aliqua cer ta quãtitate. ſed ad aliquid ⁊ relatiue .i.pꝛo ſufficienti ꝓpoꝛtiõe ad dignita tem pꝛincipatuũ.ſtatuum ⁊ cõditionũ inſigniuʒ perſonarũ. Et ideo conclu/ dit per modũ correlarij.ꝙ decens ma gnitudo relatiue dicit᷑ ad ipſum qui ex pendit. ⁊ ad illud opus in quo expen dit ⁊ ad negocia diuina. vel hũana cir ca que expendit in quibꝰ attendit᷑ ter tia magnitudo.ſ. dignitatũ de qua eſt ʒe. concluſio.(¶ Eſt ergo ſciendũ.ꝙ ma gnificentia m intentionem electionẽ æ executioneʒz bhabet. 3. materias. pꝛi ma eſt ſup qᷓ; pꝛimo fertur intẽtio que dici põt mã obiectalis ⁊ h eſt magni tudo dignitatum qꝛ magnificꝰ ſᷣm ma gnificentiam:pꝛimo intendit ſe bene babere ad illam magnuudinem dimi/ nam vel huanam. 2 eſt ſuꝑ q; pꝛimo fert᷑ electio que dici põt mã operabiliſ qꝛ magnificꝰ intendens ſe bene habe re ad magnitudinem dignitatũ: eligit magnitudinem operationũ qᷓ; decent᷑ efficiendo bene ſe habeat ad quaſlibʒ dignitates. Lercia eſt ſuper qᷓ; primo fert᷑ executio:qͥ dici poteſt iſtrumenta lis.qꝛ magnificꝰ non poteſt attingere dd magnitudineʒ operationũ ſine ma gnitudine ſũptuũ. &t ideo in exequẽ do incipit a ſumptibꝰ ⁊ per ↄns ma⸗/ gnificꝰ reſpicit magnitudinem ſũptuũ pꝛopter magnitudinem opatuionum ⁊ iſtaz pp magnitudinem dignitatũ. Deinde ibi.. Qni aũt in paruis..Ad triplicem concluſionem pꝛopoſitam in ducit pꝛobationeʒ que talis eſt. magni fic dicit᷑:vel ille qui ̃ᷣm dignitatem ex pendit in operibꝰ paruis.vel ille qui ĩ mogderatis ⁊ mediocribꝰ. rel ille qui in magnis.ſed non ille qui expendit ĩ parms nec ille qui expendit in mode ratis dicit᷑ magnificꝰ. poſito etiam ꝙ tantũ expenderet.quantũ ille qui eſt vere magnificus. ſi tamen h̊ faceret per partes ⁊ per vices multociens dã do vſq; ad quantitatem quam magni ficus expenderet ſemel in opere vno. quare ſequit᷑ ꝙ ſolus ille dicitur ma/ gnificus qui ſecundum dignitatem ex pendit in magnis.vt exponetur inferi us. Iſte etiam magnificus dicet᷑ libeã lis.qꝛ omnis magnificus dicitur libe/ ralis.non omniſ tamen libeãliſ dicitur pꝛopter b magniſicus niſi cum libera litate ſit operatiuus magnoꝛum ope/ rum. ¶ DZeinde ibi. alis auteʒ ha buus J. Hanifeſtat oppoſita magni/ ficentia.d.ꝙ defectus pꝛedicti habuꝰ qui dicitur magnificentia.i.habitus ðᷣ ficiens ab habitu.magnificentie voca tur paruificentia. ſuperabundatia ve ro vocatur bananſia.a lanos grece.ꝙ eſt foꝛnax latine.qꝛ banauſia vel ba/ nauſus eſt quaſi foꝛnax conſumptiua⸗ Dicitur etiam apyrokalia ideſt inex piẽtia ł ipitia.ab a ꝙ ẽ ſũ ⁊ pyrokalia ꝙ ẽ experientia boni vel bonarum ex penſarum. quaſi ſine experientia bonrr ⁊ quecunq; tales diſpoſitiones nõ ſu· perabundantes nec excedentes ma gnificentiã in magnitudine operuʒ ec· ca negocia circa que opoꝛtet opea ri magna: ſed excedentes eam in ne gotijs in quibus non opoꝛtet operari magna. ? modo quo non oportet ope Aarin eeanetama wae e io nuni ad magnitudinem dignitatum. „. ffagnngbi iſtis autem.ſ. banauſia c paruificen- tia dicet poſteꝛius cum dictum fuerit rari tanta pꝛeclare:quia nõ atten de magnificenuiuuaags gnificis autem ſcienti... Wanifeſtato que ſit mate ria.⁊ que ſint oppoſita ma· ie. hic conſequenter maniſe. ſtat foꝛmam v modum magniſicenl Primo autem manifeſtat eam. ſub. ĩðs8. conditionibus ſecundum quas magn (Anſentn ficus operatur. 2? interponit manifòÖfa umnſvzie tionẽ matie obiectał. idẽ magnitudi, umgngin nis dignitatum circa quas magiificus Se —l lett⸗ ideſom glilktii tvedep⸗ iftanmn pilenti pbicopesda lf uc̃ ouaererpe guine peckon, ſesia ntadß ſngim inſg fſ⸗ Ge. Nödno Anochenin Gie ſaen Nuguhirei⸗ glinhnoliip GPiomnellal ſlteifni ytopahlb' nniſM⸗ — — V— S=SS=S 4 . 1 e cos ſye henrebon ligſengfia ſceſegipo ſniPrair- Nornnce Acbgſtdggii Kpenonntun Ggnetonsna Phussonep lilaantg eninerilzn flaniſtiſn⸗ mngſmni ftinen 8 Auing il erecöen nen n „ Mnn Micszi Miasdant nlbell manſbe TAsu ippeſta edii entaida Mien nnehmun ninale banuitn iiun in begiſt ut Aborifelonan lürapenmnn 1 ino lenib imanechanh⸗ dNun Ntedentsenn, on oenel omiſe ergul⸗ nginmn/ Guuſat fuie Rʒ non; fos e 6 in ceſs aipen ntin S ſaag at 65 ℳ — IIII. opat ibil Eſt at ſũptr 3: cöplet tra ctatũ de foꝛma ſᷣm quã magniſicꝰ opa tur ibi. Et ĩ ſingulis docẽs]. Pꝛia cõditio ẽ de potẽtia expendẽdi.2 de potẽtia opandi. alie tres de modo ex pẽdendi.⁊ vltie tres de mõ operandi vbi o ptes ĩcipiãt uidebit᷑ ᷣ legẽdo. Eſt ᷓ pꝛia cõditio.ꝙ magniſicus põt pꝛudẽter expẽdẽ magna. Et i hoc al ſimilat ſcienti artifici qui põt puidere ⁊ p̃ſpecłari.quał ⁊ quãta mã deceat opꝰ eiꝰ. Sic eni iſte magniſic põt pᷣ/ ſpeckłari ⁊ ad b detmiari. quata ſũma 2 q́;ta magnitudo pecuũie deceat opꝰ eius. pp ꝙ põt pꝛudẽter expẽdere ma gna. 2? cõditio que ponit᷑ ibi. LAuẽ admodũ eni ĩ pꝛincipio. Eſt ꝙ ma/ gnifieꝰ põt pꝛudẽter opari ⁊ pficere magna. hãc aũt ppᷣs colligit ex p d. quẽadmodũ ĩ pꝛicipio diximꝰ.i.iĩ ꝓlo go iĩ parte illal Zifferẽtia vero quedã videt᷑ eẽ finiũ .Hitꝰ determinãt᷑ opõ nibꝰ ⁊ opabilibꝰ quoꝛũ ſũt hitus taq;ᷓ obiectoꝛũ.¶ Hijs gᷓ determiĩant᷑ taq; fi nibꝰ ꝓp quos ſũt et tanq; obiectis a quibuſ ſpẽm trahunt. Hoc O ſuppõito ſic ẽ. ꝙ ſi upt'magikfici magni ſũta decẽ tes. quaẽ ſeꝗt œ opa magifici eĩt talia —— — .i.magᷓ ¶Hoc aut pbat ex pᷣmiſſis ar guens ita. opus magnifici oʒ eſſe tĩ ac tale. ꝙ ſit dignũ ſumptu.qꝛ ſumptꝰ eſt ppter opus tanquã ꝓpter finem. fed ſolũ opꝰ magnũ ẽ dignũ ſũptu ma gifici ꝗ magn ẽ. vt pʒ ex pꝛia cõditõe⸗ quare ⁊ opus magniſici erit magnum Hnius rõnis ponit pꝛimo concluſionẽ ibi.¶ Zalia vtiq; l.2? minoꝛẽ ibi. Sic enim erit].ʒ3 maioꝛẽ per modum coꝛ⸗/ relarij ibi. Quare opuſ.Et addit vl timo.ꝙ ſumptũ opoꝛtet eſſe dignuʒ i. ſufficientem pꝛo ope. vel eniam ſupa/ bundare. qꝛ melius ẽ aliquid ſupereẽ opere cõpleto.quã aliꝗd deeſſe opere incompleto. Cres auũt ↄditiones ſe/ quenteſ de mõ expendendi que bꝛeui ter ponunt᷑ ibiſ Conſũment aũt talia HSunt.ꝙ magnificus expendit cũ bona itentiõe.ꝙ expendit cum delectatione ꝙ expendit cũ emiſlione.pꝛie due ſũt cões omni virtuti.qꝛ ois virtꝰ operat᷑ cum bona itentione.ſ. boni opis gra⸗ tia ⁊c cũ delectatione vt.S.li 22 z3 ve ro ꝓbatur ex oppoſuo qꝛ. ſ. diligentia rõcinij que reddit hoiem nõ emiſſiuũ ẽ paruifica ⁊ nõ magniſica.quare ma gnificus abſq; illa diligẽtia ẽ affluent emiſſiuus. 6 conditio que ponit᷑ ibi. LEt quałr optimum jeſt. qð magni ficus in operãdo magis ẽ intentus ⁊?* magis ſtudet ad magnitudinẽ vecẽtiã operis quã ad cuſtodiam facultatis. Dicit ꝙ iſte magnific' intendit ⁊ ſtu det vtiq; magis qualiter opus ſuum ſit optimum ⁊ decentiſſimũ magnitu⸗ dine. quam quaxr ipᷣm perſiciat tan⸗ to pꝛecio. vel qualiter mimo pꝛetio in quo fiet cuſtodia facultatis. Cuius cã eſt qꝛ finis magnificẽtie ẽ optima ope ris magnitndo. pꝛecium aũt ⁊ ſi umptꝰ ſunt ad iſtum finem. vnuſquiſq; aũt be ne operãs magis ſtudet ad plen atti gennam finis ſin quã alicuius eoꝛum que ſunt ad fine m. quare magnificus ſtudioſioꝛ eſt ad decẽtiam operis quã ad cuſtodiam pecumiarie facultatis. reconditio que ponitur ibi. Heceſ⸗ ſarium aũt ]. Eſt ꝙ magnificus in ope rando vtitur liberalitate ⁊ banc con/ ditionem tradit per modum remotio⸗ nis dubij. qꝛ poſſet aliqs dubitare an magnificus non multum intentus ad cuſtodiam facultatis eſſet pꝛodigus. Et dicit ꝙ non. imo neceſſarium eſt ip ſum eſſe liberalem. Cuius cauſa eſt. quia liberalis expendet que opoꝛtet X vt opoꝛtet. Sed magnum opus ma miliet eſt in hijs. ſicut finis ĩ bijs que ſunt ad finem: quia illa oʒ ⁊ ſic etiam opoꝛtet expendi pꝛopter opus ma⸗ gnum magnifici. Et bec eſt magnitu⸗ do per magnificum intenta.circa hec autem que pꝛopter magnitudinem magnificam expendunt .exiſtit libera litas. quare neceſſe eſt magnificum liberalem eſſe ⁊ liberalitate vti ⁊ rõe ſic foꝛma. Ois virtus exiſtẽs circa ali p5 IIBRO. quẽ finẽ:vtit᷑ virtute operãte circa ea que ſũt ad illũ finẽ. Sed magnificẽtia exiſtit circa magnitudinẽ opum:que fi nis eſt ſũptuum circa quos opat᷑ libe ralitas.quare magnificẽtia vtitur libe ralitate. Huius rönis maioꝛ hẽt᷑.õ. li? i ĩ pꝛologo.mĩoꝛ aũt hẽtur hic cuʒ cõcluſione.Et patẽt ꝑ iam dcã. ð cõ ditio que ponit᷑ ibi.. Et ab equali ſũ pta.Eſt ꝙ magnificꝰ ex equali ſũptu faciet opꝰmagis magnificũ qᷓ; quicũq; nõ magnificꝰ. Pꝛimo ergo põit cõdi tionẽ ⁊ pʒ 2: ad pꝛobãdum eã ſubdit vnã diſtinctionẽ.d.ꝙ nõ ẽ eadem virt .i.vltimũ bonitatis ⁊ perfectionis in poſeſſiõe ⁊ in ope.qꝛ virtus poſeſſio/ nis ẽ eſſe dignũ plurimo pᷣtio: t hono ratiſſimũ.qꝛ valde appꝛeciatũ in viſu ⁊ eſtimatiõe homĩm.quale ẽ aurum ĩ ter metalla.ꝙ ẽ pꝛetioſius ceteris.qꝛ magis rarum ⁊ honoꝛatius qꝛ magis eſtimatum. virtus autem operis eſt nõ eſſe pꝛetioſum.qꝛ nullo pꝛetio compa rari poteſt nec eſſe per bomines eſtia tum.qꝛ eſtimari non poteſt. Sed eſſe magnum bonitate. ⁊ bonum magnitu dine. 3 hac diſtinctione pꝛemiſſa pꝛobat conditionem pꝛopoſitam.oſtẽ dens.ꝙ magnificẽtia ſit virtus non in magnitudine ſumptus:ſed in magni⸗ tudine operis.faciens ⁊ ponens i a vltimum de potentia.arguit ergo ſic. magnitudo pꝛopꝛie magnifica eſt ad mirabilis:Sed ſola talis magnitudo operis eſt admirabilis. ergo ipſa ſola eſt pꝛoprie magnifica.ſic ꝙ in ea con ſiſtat virtus magnificenne.¶ Hec ra tio eſt in ſecunda figura ex duabus af firmatiuiſ.⁊ non tenẽt niſi addẽtur di ccio excluſiua que daret alteri pꝛemii ſarum ⁊ concluſioni vim negationis. Huius ergo rationis pꝛimo ponit minoꝛem ſecundo maioꝛeʒ ibi..Aſꝰa gnificum. Tertio concluſionem ibi. ¶Et eſt virtus . Et patet littera. Nectio decimatercia⸗“ t autem ſumptuum ſ. Oſtẽ ſa foꝛma ſecundum quam ma gnificus operatur. Hic agit philoſo⸗ phus de materia circa quaʒ operatrr. Pꝛimo ponens ſup vnũ regulä ⁊. 2: exponẽs eaʒ ibidẽ.. Puta circa deoſ.. Dicit ;. ꝙ magnitudo magnifſi ca ð qua lĩmediate actũ ẽ.eſt magnitu do ſumptuum qui fiunt circa illa ma/ gna.qualia nos eſſe dicimus honoꝛa⸗ dilia. Eſt enim ſciendum ſicut. ö. tac/ tum eſt. ꝙ magnitudo ſumptuum oꝛdi natur ad magnitudinem operum æ h; ad magnitudinem dignitatum. Et qꝛ hec magnitudo ſᷣm ſe eſt honoꝛabilis ideo etiã magnitudo operum eſt bono rabilis.⁊ vltimo magnitudo ſumptuũ dici põt honorabilis. ¶ Eñr ibi. Pu ta circa deos ]. Que ſunt illa ſecunduʒ ſe honorabilia.que.ſ.ſint digna ma/ gnitudine operum ſumptuum. Et ponit quinque genera rerum. pꝛimo diuina. ſecundo humana cõſequentia ibi.. Et quecunq; ad comune ſ.Ter⸗/ tio pꝛopꝛia ſemel facta ibi/ ꝛopꝛio rum autem QAuarto obſequia ſolénia ibi.] Et circa ꝙ tota ciuitas.. Auinto diuturna edificia ibi. ARanifici autẽ ⁊ habitationem. ꝙ cũ multa dicamus honoꝛabilia.pꝛio tamen dicimus ea que ſunt circa deos dona repoſita.ſicut ſunt oblationes ⁊ temploꝛum pꝛeparationes. ⁊ etiam ſacrificia ſeu imolatiões.⁊ vniuerſaxr ſimilr oĩia que fiunt circa omne vel qõcunq; diuinuzʒ ⁊ ſi babeas demonũ lege ſic circa omnes.ꝙ eſt demonũ.i. deoꝛum cultibus dedicatum. ¶ Se res deos ĩ comunitate populari.quos vrocabant vniuerſaliter demones.i pe ritos ⁊ ſcientes.ita ꝙ nomen demõis apud antiquos ſemper ſonabat in bo num. Rontea vero fuit cõpoſitum cũ cacho.⁊ dictum eſt cachodemon.i. malus vel malignus ſciens. Et etiam cum Ralo. æ dictum eſt kalodemon. ideſt bonus ⁊ pius ſciens. ¶ Hunc autem apud medernos pꝛo eodem habetur demõ ⁊ cachodemõ quia cõi Sicit ergo pꝛzio. dum eſt enim. ꝙ genules colebant pauu . Guſmretmn gugnuſtin weſapoe Ncengn Nochopenen Aue pls ne Rinoreſobebe lie telnura ticcnnurcl boltumt Ekiammuſn ſonznagn nnnenlee Peminsauen — uuibpepen ſtgdemmg. Apſrfenand Hghnilhr Lemuningne Iennnnildenn uirſigr igt Ebnme guchn “ pünd.g, ſtinii mnibus deder ſmpnsens⸗ Ieiamqumme cmmmeigim Eensin Pſeſon nprns 1ee no R mäne gndt nleikri lui lnne miimnt em d Nindl nchen i drs,,An uu Eatri 1IBane msMnilf A e imtciat n obletn Gmmm, Enöes1 ſind funcind an ſieum anſe giter expendere In omnibus autem ocet qui debe/ IIII. ter ſonat in malum ſicut apud pꝛio res ſemper ſonabat in bonum. loquik-· ergo philoſophus ſᷣm modum populi tempoꝛis ſui. Ipſe nãq; vnum ſolum deum credidit.vt patet.S. phiſicoꝛum i2 methaphiſice. t hunc ſolum di cit eſſe colendum æ magnificandũ. vt patet pꝛimo de celo ⁊ Bamdo of⸗ ſequenter ibil Et quecũq; ad cõe po nit ſcðz genns rerum honoꝛabiliuz in quibus debet expendere magnificus Et pꝛimo facit h.ꝛ: docet qui debebãt in talibus magna expendere ibi.. In omnibus autẽ Dicit ergo pꝛio. ꝙ poſt diuina ſunt etiam bonoꝛabilia bũana cõia.puta ſi alicubi pꝛo bellica pᷣpara h̊ documẽto ĩfert.ꝙ inops nõ erit vtiq; magnificus in expendẽdo exteri quõö cũq; ſe habeat in eligẽdo interius.u ius cauſa eſt. qꝛ non ſunt ei opes mui! te:de quibus poſſit decenter expende re ſʒ dicat.Non babet vnde ſuu,ʒ pau pertas paſcat amoꝛẽ. Si autem attem ptet expendere erit inſipiẽs ⁊ nõ ma gnificus.qð pꝛobat.quia operationes Fᷣm virtutẽ fiunt rcẽ ᷣm ꝙ oʒ ⁊ ſʒ ꝙ di gnũ eſt: ſʒ h̊ fieret pꝛeter dignitatem ⁊ pꝛeter opoꝛtunitateʒ: quia preter il lud ꝙ opoꝛtet. quare:ſi fieret non fie ret magnifice ſed inſipienter.( HMu tione vel pꝛo ponte: vel hoſpitali vel pꝛo quocunq; magno reipublice com modo opoꝛteat largiri ⁊ contribuere ius rõnis pꝛimo ponit concluſiõeʒ. 2 minoꝛẽ ibil pꝛeter dign ⸗ maio/⸗ Moõſequenter rem ibil Scðõm virtutẽ ibil Pecenter aũt ]. Infert qui debent quale opus pꝛeclare fieri opoꝛtet vel eſſe trieris pꝛincipẽ pꝛo cõitate.in cu/ vł etiã cõuiuare ciuitatẽ in regreſſu cũ ius ingreſſu debeat ipᷣe pꝛinceps ma- gnifice feſtinare commilitones ſuos: de ſpolijs hoſtium fuerit ditatus abun de. hec ei omnia ſunt honoꝛabilia. in quibus viruʒ magnificuʒ opoꝛtet lar/ onſequenter ibil ant in talibus expendere. pꝛimo auteʒ dat ſuper hoc vnuʒ documentũ. Scðdo ex eo infert qui non debent in talibus expendere ibil Pꝛopter qð inops]. TZercio infert qui debẽt in talibus ex/ pendere ibi Decet autem eos QAuar to infert ſuper bijs bꝛeue epyloguʒ ibi LAEaxime quidem igitur. iei ergo pꝛimo. ꝙ quemadmodum di/ ctum eſt circa pꝛincipium lectionis in omnibus debet referri ad expenſas ⁊æ ſumptus quis eſt iſte qui expendit 4 etiam quarum quantarum poſſeſ⸗ ſionum eſt. qꝛ bona que habet expen dens in poſſeſſioinbus: debent eſſe di gna tantis ſumptibus : opoꝛtet enim ſumptus ⁊ expenſas decere non ſo/ faciẽt lum opus ges quo fiunt.ſed etiã ipſũ eñr ibi. Pꝛopt qò imnops jex expẽdere magnifice.d.ꝙ expenſe ma gnifice decent eos qui ſunt diuites qui bus bona tpalia exiſtunt vel per ſeip/ ſos ſi ipᷣimet lucrati ſunt:vel per ꝓpge⸗/ nitoꝛes qui eos heredes fecerunt vel alios extraneos qui iſtis bona pꝛedcã dederunt vel legauerunt.hos inquam decent tales expenſe. Et etiam decẽt viros nobiles genẽ ⁊ gloꝛioſos digni tate qui ſcilicet ſunt in dignitatibꝰ con ſtituti ſicut ſunt reges ⁊ pꝛeſides pꝛo uintiarum ⁊ rectoꝛes ſeu pꝛincipes ci uicatum. hos ergo decent expenſe pꝛe dicte ⁊ quecũq; opera vel ſimilia. om nia nãq; h̊ habent magnitudineʒ ⁊ di gnitatẽ. quare requirũt in opantibus magnitudinem facultatum: vt ſunt di/ uites v magnitudineʒz dignitatum. vt ſunt gloꝛioſi vel nobiles. ¶ DBubium enim eſt. vtrum decens ſit ignobilem ruſticum nouiter ditatum talia facere quãuis poſſit.¶ Cõſequẽter ibi Ma⸗ xime quidem Infert epylogũ.d.ꝙ ta lis ſcilicet diues ⁊ nobilis ⁊ gloꝛioſus erit vel eſſe debebit maxime magnifi⸗ cus ⁊c ꝙ in talibus factis circa diuina æ circa cõia negocia erit maxime ma/ gnific entia. quẽadmodũ dictũ eſt. ⁊ B ſut maxia ⁊ bonoꝛabiliſſima int cũcta IIBRO opera extrinſeca diuina naturaliter ⁊c ſupernaturaliter ſunt honoꝛabiliſſima ot. j. li. 6? Cõia vero bona q;to cõioꝛa ſũt: tãto diuinioꝛa ſũt.vt..li.ʒᷣ ĩ plogo ¶ Eñr ibi.. Nꝛopꝛioꝝ ãt NPonit ter/ ciũ genꝰ rerũ honoꝛabiliũ in quibꝰ de bent fieri expenſe magnifſice.d. ꝙ de numero negotioꝝ ⁊ opeꝝ ꝓpꝛioꝝ illa ſũt nobilia que fiũt ſemel in vita: ſicut ſunt nuptie ⁊ acceptio militie ⁊ alia ſi ſunt talia. ¶ Eñr ibi &t circa ꝙ J. Po nit quartũ genꝰ.d.ꝙ etiã ſũt honoꝛa⸗/ bilia obſeꝗa ⁊ ſeruitia ſolẽnia que ſũt illa circa que tota cinitas ſtudet vł illi qui ſũt in dignitatibꝰ conſtituti.puta ſi ciuitas vel rcõꝛes ciuitaᷣ debeãt face⸗/ re ſolẽnes ſuſceptiões peregrinoꝝ ma gnatoꝝ ſicut fiũt in aduẽtu nouo reguz vel alioꝝ pꝛincipũ vel miſſiões ſolẽni/ um enſennioꝝ⁊ datiõeſ ⁊ retributiõeſ ſi ip̃i talia ab alijs alias ſuſceperint. magnificꝰ enĩ non eſt ſumptuoſus er/ ga ſeipCʒ:ſed maxiĩe circa cõia que ꝗdẽ ſũt cõia vno de duobꝰ mõis:qꝛ ſũt cõia que fiũt cõitati ſicut in 2? genere vlł fi⸗ unt a cõitate ſicut in h̊ ꝗecgenere reruʒ honoꝛabilium. ¶ Eñr ibil agnifi⸗ ci autem Ponit quintũ genꝰ.d. ꝙ ma gnifici eſt vel mtereſt hitatiöem p̃pa/ rare ſᷣm decẽtiam diuitiarnm:quia hec hitatio eſt quidam magnus oꝛnatꝰ ho minis ⁊ circa h̊ decet ſumptus facere magis tamen ⁊ maxime circa illa que ſunt diuturna opera:qꝛ illa ſunt ſingu/ lariter optima ⁊ ſumptibꝰdigna. Cõ ſequẽter ibil Et in ſingulis decẽſ ꝓpoſt qᷓ; ſub. S. cõditionibus tradidit foꝛmaʒ ⁊ modũ operatiõis magnifice.⁊ poñt qᷓ; notificauit materiam ⁊ magnitudi nẽ dignitatum. cõplet tractatũ de foꝛ/ ma ⁊? modo operandi ponens ⁊ expo nens ſupeꝛ hoc vnam regulã genera/ lem. d. ꝙ magnificus ſm magnificẽtiã ſuami ſingulis generibus rerum nobi lium ⁊ honoꝛabilium faciet opus de/ cens ⁊ congruens illi rei ⁊ in ſingulis operibus faciet ſumptus decentes ⁊ operibus congruentes.cuius cauſa eſi quia non congruit facere idẽ opus ad honoꝛem deoꝛum ⁊c ad honoꝛem ho/ minũ nec idem opus pꝛo templo x p ſepulchꝛo.Et idem eſt iudiciũ in ſum ptibus:quia nec hijdem nec equales ſumptus congruunt operibus templi ⁊ operibus ſepulchꝛi. Decentia vero magnifica in ſingulis generibus talis eſt.ꝙ magnificus in vnoquoq; genere faciat opus magnũ ſic ꝙ in magno ge nere.i.ĩ magnaꝝ reruʒ genere faciat ⸗ . opus magniſicẽtiſſime magnum.puta circa deos vel circa rempublicam: ? in hijs rebꝰ que non ſunt maxie faenat opꝰ ꝙ in eaꝝ genẽ ſit magnũ.(¶ Seinð ibil Et differt pꝛo intelleciu ⁊ expo⸗ ſitiõe regule diſtiguit de magno ⁊ ma gnitudine dicẽs.ꝙ differt magnum in opere ab eo.ꝙ eſt magnuʒ in ſumptu Qð pꝛobat qꝛ ſpera.i.pila iactabilis ⁊ lecticus.i. ampulla de auricalco ſi fuerit pulcherrima hñt quideʒ magni tudinẽ ⁊ magnificentiam puerilis do ni in opere:non tamen in ſumpiu ꝗa pꝛecium non eſt ſumptuoſum imo par uum. Et ſi daretur puero nobili pꝛeci um illud eſſet donum illiberale ⁊ per conſequens non magnificum. quare ñ ſp ſeꝗtur magnitudinem operum ma gnitudo ſumptuum. Hec idem eſt hic ⁊ ibi magnum eſſe ¶ Geinde ibi.. p/ pter ꝙ eſt]. Infert ex diſtinctione pꝛe miſſa intellectum regule.d.ꝙ magniti ci intereſt magnifice facere opus ſuuz in quocunq; faciat genere. Sato etid ꝙ pꝛecium eſſet modicum.qꝛ tale opꝰ in ſuo genere magnum non eſt facilit ſuperabile habens ſumptus ſecunduzʒ dignitatẽ q;tũcũq; paruos. agna quidem differenua eſt inter dare io⸗ calis magnifica. æ pꝛecium iocalium. Preciũ eni erit modicũ ⁊ faciliter ſu perabile. ſed iocalia erunt magnifica non quia pꝛetioſa vel ſumptuoſa. ſed quia vel raro. vel noua æ mirabilia. Concludit ergo dicens.qꝙ talis qualis deſcriptus eſt erit vere magnificus. iſfuarch ieodicdde Vlneguesde tnconepl mmrtlolgrith Mnpilounen möenatre emünur boe⸗ wmunaſemen Pſinmrgenen Ppwämnacin Pbia inwervſs lantaiſini rfüſnid (ocligtit Unſundecun gtnenn e neincihnim knennn a utaicllingte ſglieſehus lſcrelen . uinln e (citnidu ie uitdbnntiger ai J II 1. i Abpernbundana allAn eſt. ꝙ bᷣ facit cum falſa exiſtimauone. n 8 nife Pfte macri 7 foꝛma p beſtimans admirari vel reputari ꝑ * magni losntnc⸗ ic manife⸗/ ue tamen contemnitur t deridetur. * ſtat que ſit foꝛma banauſie. d. pꝛio 4 Auarta conditio eſt. ꝙ ommia que rn eſt banauſus2. que ſunt conditiones expendit ſine ratione ⁊? pꝛopoꝛtione Dmngige eius ibil &t reſplẽdet. Dicit ergo paꝛ expendit: quia vbi opoꝛtet multa ex⸗ n. Nn mo.qꝙ ſupabundans 1 banauſus eſt ꝗ pendere pauca expendit. Et vbi opoꝛ inenn in ſumptib“ pꝛeter Ulud ꝙ opoꝛtet cõ tet pauca: exrpendit multa. Et ſic ha⸗ GSn ſümẽdo bona ſua ſupabundat: qmia in bes ꝙ banauſus eſt qui in expenden/ Wüͤſtgeg puis opibus ⁊ in puis rebus multa fſfüů do pꝛeter illud ꝙ opoꝛtet ſuperabun/ eN ptuum ideſt pꝛeſumptuoſa conſümit. dat operans cum ingrato ſplendoze. tinſinenn Coſequẽter ibi. Et reſplẽdet Po cum vana intentione cum exiſtimatio⸗ lära enne nit. 4. conditiões banauſi. quarum pꝛi ne falſa: æ cum ratiõe peruerſa. Par renon ſants ma eſt ꝙ reſplendet in gloꝛia ſua ſine uificus autez Hic manifeſtat quid eſt Miſtngie melodia ⁊ pꝛopoꝛtione ⁊ dat magna paruificentia dicens quid eſt paruifi/ poinrelene dona comedis.i. ioculatoꝛibus recitan cus ⁊ que ſunt conditiones eius. Di/ ügindeng tibus coꝛam eo cantus villanos c ru/ cit ergo ꝙ paruificus eſt qui circa om sgtiig ſticanos 1 in tranſitu ſuo purpurũ in/ nia deficit. Et ex ponit quinq; condi./ gt uggtn ferens ne pes eius terrã tangat. que tiones eius Fm. 5. defectus. paruificus ienigutn admodũ facere conſueuerunt megareſ enim deficit in integritate: quia maxi Unnlrti .i. viri de opido cecilie ꝙ dicitur mega ma bona conſũmens in paruo reten/ RKRSZðZ ra vel megales de o quodã gre/ to ꝙ vult ſeruare fructum Tbonum o/⸗ * Wininn cie dicto megale. Sciendũ autẽ eſt. peris 1 expenſ⸗ am mittit: ſicut acci⸗ munshn parabola qudoc ſũmitur pꝛo ſimi du facienti conuiuium qui pꝛo denar ——M Uitudmaria locutione iuxta nois inter⸗/ ata deſalſa perdit honoꝛem ſuum. Et — pꝛetatiõem. dicitur enĩ parabola a pa Eecce nan defectus ⁊ pꝛima condi/ —— ra ꝙ eſt iuxta bole ꝙ eſt ſentẽtia qua tio. Secundo deficit in tempoꝛe: — ſilocutio iuxtaſ. ententiam. ¶ Auddo quia facit omnia tarde conita, illud. giunnenghen q; vero ſumitur generaliter pꝛo quocuᷣ QAui cito dat bis dat ⁊c. ¶ Cercio de mn Berinni epadnerbid dae cõiter licet non vni ficit in ſtudio quia continue ſtudet ⁊ in tt ,; ut liter ĩ pꝛouerbijs ſumitur aliqua tendit qualiter minimum expendat. — ¹ ilitudo. b autẽ ſumitin vt videt᷑ vtro Quarto deficit in affectione: quia niene n q; mõ quia parabola ꝓuerbiũ ẽ cũ di expendit cum triſticia contra illud. by mſegnng cim p quocũqʒ tali banauſo ↄſumẽte larem datoꝛem diligit deus. ¶ Quin/ – bona ſua male cantat vel male cantt io deficit in exiſtimatione: quia ſem⸗ ca gen 4 negotia eius. ¶ Nem ſciendum. ꝙ co per exiſtimat ſe maioꝛa expendere qᷓ; ſanin mDedia cõponitur a comos ꝙ eſt villa expendat. ¶ Conſequenter ibil. Sunt eNGNnn vbi tenentur porci v odos ꝙ eſt coan⸗ quidem igitur ERanifeſtat que ſit cõ ensinb h mmmms quaſi villanus ſeu ruſticanus can/ uenientia banauſie v paruificentie di i, 14 is quia de rebus ruſticanis ⁊ vilibus cens. ꝙ iſti babitus ſunt quedam ma/ ſgent inn agit v fiebat vel recitabat᷑ circa villas licie pꝛo eo ꝙ deuiant a medio viriun jat gi vve cuſtodes poꝛcoꝛum 1 inde dicitur tis ⁊ a iudicio recte rationis. tamen iimi iiH comedus ioculatos qui comediam re quamuis ambo babitus ſint malicie. diorin neDH Litat. 2. conditio eſt. ois expendit non inferunt homini obpꝛobꝛia pꝛo/ tanieH X facit nõ bona intentione: quia non pter duo. Pꝛimo. quia non ſunt noci⸗ ma nn, FFatia boni: ſed gratia vanitatis ſuas ui pꝛoximis. Secundo quia non mul⸗ ggani gi, Ddiuiunlias oſtentanſ. ¶ Zercia conditio tum turpes ſunt in ſeipſis. —R0M0õ M . UBRO P euidẽtiã pꝛedictoꝛũ inqui renda ſunt tria. Pꝛimũ vtruʒ magnificentia ſit moꝛalis vir 2 us:Scðm vtrum ſit nobilioꝛ liberali/ tate.erciũ vtꝝ ꝑuificentia ſit deteri/ oꝛ quã banauſia. S pꝛio aꝛguit. ꝙ magiſicẽtia ñ ſit moꝛał vtꝰ.pꝛĩo qꝛ oĩiſ mo ꝛal tꝰ ẽ ãnexa pꝛudẽtie. vt. li. Gei fine: ſʒ magificẽtia nõ. quare nõ videtur virtuſ. Qðò aũt non ſit annexa pꝛudẽtie patet.quia inops poteſt eſſe pꝛudens non tamen magnificuſ.vt ha betur hic.quare magnificẽtia nõ vide tur annexa eſſe pꝛudẽtie. 2 quia cir ca eandem materiã ⁊ eundẽ vſum ma terie non ſunt due moꝛales virtutes.al tera nãq; ſupflueret:ſed liberalitaſ eſt circa pecunias ⁊ circa earum vſi um. vt viſum eſt h̊ ſupꝛa. quare nulla alia erit circa pecuniarũ vſum. æ per cõſequẽs magnificẽtia nõ erit virtus circa pecu nias niſi ſit eadẽ virtꝰcum liberalitate 3. quia oĩs virtus eſt laudabilis. vt ſupꝛa in fine pꝛimi:ſed magnificentia non eſt laudabilis. quare non videtur eſſe virtus.qð aũt non ſit laudabilis. pꝛobatur.quia cuius oppoſita nõ ſunt vitupabilia nec ipᷣm eſt laudabile per illam maximã. Si oppoſitũ in oppoſi io ⁊ ppoſitũ in ppoſito.2? topicoꝛum Sed oppoſita magnificẽtie nõ ſunt vi tuperabilia:qꝛ nõ inferunt obpꝛobꝛia vt hic habet᷑ in fine.quare nec ipᷣa ma gnificentia eſt laudabilis ¶Iꝗn oppo ſitũ eſt auctoꝛitaſ pvᷣi. hic ⁊ ſupꝛa li.2 ¶ Sicẽdũ ergo cũ eo.q; magnificẽtia ẽ moꝛalis virtus:qꝛ oĩs habitus electi/ uus ĩmediate exñs a rõne pꝛudẽtie de terminata eſt moꝛalis virtus. vt patet per diffinitiõem eius ſupꝛa li.2? ſʒ ma gnificentia eſt huiuſmõi.quaꝛe æc. Aſſũpta pꝛobãt᷑ ex quadam deſcri ptione magnificẽtie:collecta ex obie/ cſᷣ ⁊ actibus ⁊? ptibus ⁊ oppoſitis: æx cõditionibus eins.que talis eſt. Ma Snificẽtia eſt habitus ſᷣm rcãm rönem säs electiuus ⁊ actiuꝰ magnitudinis ope, rum ex magnitudine ſumptuũ: ppter magnitudinẽ dignitatũ conſiſtennum circa diuina vel circa humana cõia: y circa pꝛopꝛia ſemel facta:vel circa ſer uitia ſolennia: vel circa diuturna edifi cia mediãs inter banauſiã ⁊ puificẽti am:pꝛudenter expenſiuus magnoꝛum cum bona intennõe cum caſta delecta tione:cum larga emiſſiõe ſᷣm quã ma/ gnificus intendit magnitudinẽ ⁊ decè tiã operis magis qᷓ; cuſodia pecunia rie facultatis: liberalitate in ſuis ope ribus vtẽs. ex equali ſumptu opꝰ ma gis magnũ efficiẽs ⁊ in ſingulis rebuſ decentiã ⁊ ꝓpoꝛtiõem obſeruas ĩ nno quoq; genere illius generis magnum attingens: æ in magnaꝝ rerum gene- re magnificẽtiſſimũ opus agens ⁊ in rebus mimis magnitudinẽ ſuoꝛum ge nerũ nõ õmittens.hᷣ aũt omnia decla/ rata ſunt ſuper textum. Ex quibus col ligi poieſt tota diffinitio moꝛalis virtu tis. Et per cõſequẽs.ꝙ tota debet᷑ ma gnificentie ſicut aſſumptum fuerat ad pꝛobandum. ¶ Zicendũ ergo ad pi mũ dupliciter. vno modo. ꝙ inops p teſt eſſe magnificus q;tuʒ ad bhabitum anime.quãuis non quantum ad exte, rioꝛem actuʒ magnificentie in quo ſſe ſu loquitur philoſophꝰ. Si eni aliquis diues gloꝛioſus ⁊ nobilis etiãs magi ficus ⁊ foꝛtuna auferret ei totam ſub/ ſtantiã tempoꝛalẽ. ad hoc qtũ ad bitſtiu anime remaneret magnificus factus inops.quia virtutes ſunt permanen/ tiſſime. vt. S. li? i?· De quibus etiaʒ di/ ci poteſt illud boetij in aduerſa foꝛtu/ na poſiti.Has ſaltem nullus potuit ꝑ uincere terroꝛ. He noſtrum comues pꝓp ſequerentur iter. Pꝛimo de conſola, H tione metro pꝛimo.Alio modo poſti ꝙ inops non ſit magnificus puta ile qui nunquam habuit vnde magnifice expenderet.dico ꝙ ille talis nõ habet pꝛudentiam circa illam materiam.ſi/ cut eni deficit magnificentia.ſic ⁊ pꝛu dentia. qꝛ vtraq; virtus aggeneratur ninunmnpi aglubanmnin dunmufuir io,nis inini mn gnge Mtnmnd mimmin ſpüftane ſeenahroh Cnuntlege mnii Elb oh Pletlaunfa Uta nuprnn Pomepooben neccrvend elberiimei, regrel imn ſasst inſe etden ls SAGininin Wens eüa en un SuninK Ttüeägtur eſen ngmir Süczt wNNN icst Ngn 3ugnicenienn s1 Nblid; miAeH l Ahßit anra ugilnl Hnunuesi Eeegel iboeini Has ſalunaliß ð ex operationibus in quibuſ habetur ex perientia pro generatione pꝛudentie æ conſuetudo pro generatione magni / ficentie. QAualiter autem virtutes cõne ctantur pꝛudentie. videbitur loco ſuo. Ad ſecundum dicendum ꝙ vſus pe cuniarum poteſt ad diuerſa refeꝛri. Et ſecundum boc poſſunt circa ipſuʒ diuer ſimode diuerſe virtutes haberi vt oñſũ eſt ſupꝛa queſtione ſecunda de liberali tate oſtendetur in ſequenti queſtie. Ad tertium autem dicendum ꝙ ma gnificentia eſt laudabilis et eius oppo ſita vituperabilia. Eſt tamen ſciendum IIII 4 tur maius bonuʒ: vt ſupꝛa libꝛo ſecũdo infra libꝛo ſeptimo. vbi habetur ꝙ ſi cut beſtialitas eſt maius malum q; ma litia: æ malitia q;ᷓ incontinentia. ſic op ꝙ vuuperium poteſt ſummi dupliciter. vno modo gener aliter ſecundum ꝙ op ponitur laudi: v boc modo banauſia ⁊ paruificentia ſunt vuuperabiles. alio modo ſpecialiter pꝛo quadam eius ſp⸗ tie: que dicitur obpꝛobꝛium vel grauis contumelia que ſeper ſecum trabit in⸗ famiã.&t hᷣ mõ bec vina non ſuni vitia perabilia ideſt obpꝛobꝛioſa.in pluſ eni ſe babet vituperium q;; obpꝛo ꝛium. quia omne obpꝛobꝛium eſt vituperiuʒ. ſed non e conuer/ſo .* Aueſtio 22² munioꝛ tanto nobilioꝛ. argumentuʒ ad p:quia bonum qᷓ;io comunius tanto di uinius. ut ſupꝛa libꝛo pꝛimo ⁊ infra li: Eſecundo arguitur ꝙ liberali tas ſit nobilioꝛ q; magnificen/ ia. Pꝛumo quia virtus q;to co poſitum beſtialitati ſcilicet virtus hero yca eſt maius bonum q; oppoſitum ma litie.ꝙ eſt virtus bumana ⁊? oppoſituz malitie ſcilicet virtus bumana ẽ maiuſ bonum qᷓ; oppoſituʒ incontinẽtie ꝙ eſt continentia. Sed maioꝛi malo opponi tur liberalitas q; magniſicentia: quia illiberalitas eſt obpꝛobꝛioſa.ut habe⸗ tur ſupꝛa. paruificentia vero nõ. vt ba betur bic. quare lihᷣalitas eſt melioꝛ. ¶ Zertio quia virtus cuius pꝛincipa⸗/ lis actus eſt nobilioꝛ pꝛincipali actu al terius.ipſa eſt nobilioꝛ illa altera:vtus enum eſt nobilis ⁊ laudabilis in oꝛdie ad actũ. ut ſupꝛa in fine pꝛimi. Sʒ pꝛi cipalis actus liberalitatis: qui eſt dare nobilioꝛ eſt pꝛincipali aciu mag nificẽ⸗/ tie qui eſt expendere v opera magna facere: quia pꝛopter dare debentur bo mini grates leu gratie magis qᷓ; pꝛopt᷑ opera magna facere.pꝛopter boc eniʒ philoſophus pꝛefert dationez liberalẽ acceptioni liberali.ſupꝛa. cũ agit de li beralitate. quare liberalitas eſt nobiliu oꝛ. ¶ Auario quia virtus quanto me/ lioꝛ tanto amabilioꝛ. Sed liberalitas eſt amabilioꝛ q; magnificentia. ut ſu⸗ quinto.quia iuſtitia ceteris virtunbus pꝛefertur: quia generalioꝛ ⁊ comunioꝛ inuenitur. Sed liberalitas ẽ comunioꝛ q́; magnificentia cũ ſit circa omnes pe cuniarum vſus ⁊ operationeſ.magnifi centia vero non. ut hic habetur.quaĩ li beralitas eſt nobilioꝛ q; magnificentia ¶ Secundo qmia maioꝛi malo opponi pꝛa capitulo de ſiberalitate:quia illa vi detur intendere ad bonoꝛem pꝛopꝛiuzʒ lberalitas autem ad alioꝛum cõmodũ vnde magis conuenit cum amicitia q pꝛefertur iuſtitie: infra libꝛo octauo eu ca pꝛincipiuʒ. qᷓ magniſicentia ⁊ ꝑ co ſequens amabilioꝛ videtur eſſe q; ma⸗/ gnificentia. quare nobilioꝛ. ¶ Sed op poſitum videtur tenere philoſophuſ.d. ꝙ magnificentia excellit liberalitatem in magnitudine. Item ſicut ſe habet phylotimia ad magnanimitatem: ſie in . beralitas ad magnificentiaʒ: ut infra capuulo de philotimia. Sed magna/ nimitas excellit philotimiam. ð LIBRO 5* quare ⁊ magnifſicentia liberalitatem Dicẽdũ ̊ ꝙ magnificẽtia eſt nobilioꝛ ꝙ declaro quadzꝛupliciter. pꝛimo quia virtus habens modum perfectionis no bilioꝛ eſt virtute habente moduʒ diſpo ſuiionis ad illam perfectionem. bᷣ patet ex natura perfectionis ⁊ diſpoſinonis ad illam. Sed magnificentia modum babet perſectionis ⁊ liberalitas diſpo ſitionis ad illã perfectionez. ſicut enim diſpoſuio pꝛioꝛ eſt ſecundum oꝛiginez per ectione. ⁊ ſicut perfectio non põt eẽ ſine diſpoſitione. sbi ẽtia.ãima ſine oꝛganizatione:quia nõ loquoꝛ de diſ⸗ poſitone recedente in aduentu foꝛme. Sed liberalitas pꝛioꝛ eſt magnificen/ tia.⁊ magnificentia nõ põt eſſe ſine li balitate q;uis poſſit eſſe e ↄ ut ait phᷣs dicẽs neceſſariuʒ eſſe omnem magnifi⸗ cum liberalem eſſe. ſi tñ liberaliſ ẽ:nõ pꝛopter h magis erit magmificus.quaĩr magmficentia eſt nobilioꝛ liberalitate Hoc idem patet amplius de diſpoſitio ne ⁊ perfectiõe qꝛ liberalitas facit ap petitum pꝛeciſe bene ſe habere ad pe⸗ cunias.magnificentia vero facit appe/ titum bene ſe habere ad deum ⁊ ad co mune bonum pꝑ pecunias ¶ ꝛimus aute m appetitus videtur eſſe diſpoſitõ neceſſaria ad ſecũdũ. ⁊ ſecundus vide tur eẽ perfectio reſpectu pꝛimi. quare liberalitas cõparatur ad magnificen⸗ niam vt diſpoſino ad perfecnonẽ. quaĩ minus nobilis. 2 quia omnis virtus pꝛincipanſ eſt nobilioꝛ famulãte. pꝛio meihaphiſice.ſed magnificentia pꝛin cipatur liberalitati. Quare nobilior. E Quod autem pꝛincipetur: apparet per rationem litteralem: quia omnis virtus circa finem pꝛincipatur virtuti- bus que ſunt circa ea que ſunt ad fineʒ ui ſupꝛa in pꝛohemio.vbi de militari ⁊ frenefactiua datur exempluʒ. Sed ma gnificentia operatur circa finem eoꝛuʒ circa que operatur liberalitas que ope rat᷑ pciſe circa pecunias bonũ vſu.puta bõaz acceptiõeʒ:bonã dationẽ bonã expenſionẽ. magnificentia vero opera tur circa deuʒ. circa comune bonum x circa alia ſupdicta opera inſigma per que homo bene ſe habeat ad illa bono rabilia bona. conſtat autem ꝙ deus ⁊H reſpublica ⁊ cõitas hominum ſũt fi/ nis pecuniarum.a tunc hominem be/ ne ſe habere ad diuimna uel ad diuinis ſimilia finiſ eſt eius ꝙ eſt bñ ſe bere ad pecunias.quare magniſicentia pꝛinci patur liberalitaui utens ea ſicut famu/ lante ſibi.ʒ: qꝛ virtus concernens ob/ iectuʒ ſub ratione difficilioꝛi æ nobilio ri nobilioꝛ eſt virtute concernente ipſũ ſub ratione minus difficili ⁊ nobili.vir tus enim ut inrtus eſt de bono ⁊ de dif Hicili. ut ſupꝛa. li. quare quanto mrtuſ eſt de melioꝛi ⁊ difficilioꝛi tanto ipſa ẽ nobilioꝛ:ſʒ magnificentia cõcernit pee, cunias ⁊ ea ad que pecunie oꝛdinatur ſub ratione difficilioꝛi ⁊ nobilioꝛi.quia ſub ratione magnitudinis ⁊ exceſſus. ut ait phs. liberalitas vero non cõcer/ nit magnitudinem.etiam poſito ꝙ pe/ cunie quibus vtitur ſint magne. quare magnificentia eſt nobilioꝛ.? qꝛ uirtu tũ concernentiũ vnum ⁊ eundeʒ actuʒ illa eſt nobilioꝛ que actum illuʒ reddit nobilioꝛem. ſed hee due uirtutes con, cernunt vnum ⁊ eundeʒ actum. puta vnã dationẽ quã nobilioꝛẽ reddit ma⸗/ gnificẽtia qᷓ; lialitas.ut pʒ in exẽplo phᷣi.ſi enĩ det᷑ vni puẽo nobili vnũ ioca le puerile. puta pila ⁊ ampulla pul/ cherrima b datio eſt opus magnificen/ tie inq;tum illud iocale tenet ſümum gradũ in genere ſuo.ſic q; eſt maximũ in comparatione ſimiliuʒ. hec tamẽ da tio ẽ opus libᷣalitat᷑ᷣ inq;tuʒ datur valoꝛ quatuoꝛ vel quĩq; denarioꝛum qui ſi da reiur in ſe ipſis datio videretur illibera lis:ſecundum pvᷣm pꝛo eo ꝙ nõ babẽt nobilitatẽ ⁊ laudabilitatẽ q õcẽt op s tuj. quaĩ pʒ ꝙ in młtis ⁊ bꝛeuit ĩ oib idẽ opus viriuſq; virtutis eſt nohilius inq;tum eſt opus magnificentie qᷓ in⸗ qᷓ;tuʒ eſt opus liberalita.ſicut ẽt nomẽ . . 4 4 gtieſ nttene 4 Gpnimun irohena niſmuma nilitn inhninie ſuiinoie mnmnn tinguſn nltemmce pöungiin Ginxckmmer ſranniii Pnranmene Pücwar 0nnunuiran Mrwnencon pttitenta ſonantrüanel fiumn e n lietſetnnunm Hon mrfwrnn Nutuncnucuit eiſihllten⸗ gügeensben Wanugrfen Aimntiprve Aklimnen ſinnron⸗ (msngfone ufomnnie rmnümeneie ſauer ualntn Aleniindre (o geter W fan eoahe 1 gimm inonect nenn min kange NN leng wetſat Wclenie Neen eiedonn cheitg Ninenin ufunni At nnnsfunin ENanunſür urinX n eunde n eanIſet ee Nennts mcez n / ppbingii einn luas. Apüf iweoluntin cſtepenin oce wun magmificentie ſubſignat ¶ Dicendu ʒ ergo ad primum ꝙ virtus poteſt dici comunior altera dupliciter. vno modo ratiõe plurium actuũ qꝛ plures actꝰ hʒ vna q; alia ⁊ circa plura pticłãia nego tia. Alio mõ rõe obiecti.qꝛ obiectum vnius eſt cõius pꝛo hominibus qᷓ; obie ctum alterius.ſic ꝙ magis cõcernit cõi tatem. pꝛimo modo liberalitas cõioꝛ ẽ magmiſicentia.¶ Et in boc ſenſu maioꝛ argumenti falſa ẽ. Alio mõ liberalitas ñ eſt cõioꝛ quin ymo liberalitas.inq;tũ liberalitas non cõcernit cõe bonum ſed pꝛo qᷓ;to magnificentia concermit ipſuʒ cui ſemper eſt annexa liberalitas. Ad ſcom autez dicẽdũ ꝙ maioꝛi malo op/ ponitur cõtrarie maius bonũ ſic ꝙ ülla pꝓpoſitõ nõ eſt vera miſi de oppoſitione cõtraria ut declaraui.. li. 2 magnifi⸗ centia vero non contrariatur paruificẽ tie. Parauificentia enizʒ deſicit a magni ficentia vt viſum eſt in littera.ſed nõ cõ trariatur ei. contrarium enim magniſi centie eſſet vitium ellectiuum ⁊ opera tiuum maximoꝝ maloꝝ circa diuina ⁊c orrca humana cõia. illud aũt contrariũ eſſet peiuſ qᷓ; illiberalitas.Ad tertium, dicendũ ꝙ actus liberalitatis non ẽ no S. bilioꝛ actu magnificentie.quia dar etiis eſt actus magnificẽtie dicẽte pbo ꝙq ma gnificus nõ eſt ſüũptuoſus ad ſe ipſũ.ſʒ ad alios.⁊ tñ eadem datio eſt actus v/ triuſq;:illa vna datio nobilioꝛ eſt ĩq;tũ eſt actus magnificentie.qᷓ; inq;tum eſt liberaluatis. Ad quartum dicenduzʒ ꝙ; virtus q;to amabilioꝛ honoĩr̃ quo ama/ tur honeſtũ.tanto melioꝛ ⁊ nobilioꝛ.ſʒ nõ eſt melioꝛ ſi eſt tantũ amabilioꝛ alio amoꝛe.puta vnilis vel delectabilis. li/ beralitas autẽ non eſt ceteris virtutibꝰ amabilioꝛ niſi amoꝛe vnlis. quare net melioꝛ ſimpliciter. &t iterũ rõe vtilis ñ eſt amabilioꝛ a comunitate qᷓ; magni/ ficentia. licet ſit amabilioꝛ a pſonis pꝛi uatis ⁊ familiaribus. Aueſtio 232 SEtertio arguitur q; paruificẽ tla ſit deterioꝛ banauſia. pꝛĩo qua ſicut ſe habet liberalitas ad pꝛodigalitatem ſic paruiſicentia ad banauſiam.ſed illiberalitas ẽ deterioꝛ pꝛodigalitate ut. S.tractatu de liberali tate. quare ⁊ paruificentia banauſia. Secundo quia extremoꝝ illð eſt detert uſ eſt a medio diſtantius vt S li.2. in fine.ſʒ puificẽtia diſtãtioꝛ ẽ a magniſi / centia q; banauſia quia banauſus cõue nit cum magnifico. quia eſt emiſſiuus ſicut ⁊ ipſe.qᷓ;uis ñ illud ꝙ opoꝛtet Et hanc conuenientiam ponit ppᷣs int pꝛodigum ⁊ liberalem pꝛeſerens ꝓdi / gum illiberali. quare paruificentia eſt deterioꝛ. Tertio qꝛ malitiaruʒ illa eſt terioꝛ que eſt inſanabilioꝛ: ut.ſup tra ctatu de liberalitate. Sed paruiſicẽtia ad modum auaritie eſt inſanabilio; banauſia ſanabilioꝛ quoniam ab etate ⁊ egeſtate ſanabitur vt dicit.S. de pꝛo digalitate.quare paruiſicentia ẽ deteri oꝛ. Quarto quia circa pecunias ille eſſ· deterioꝛ qui magis amat pecunias ? miꝰboĩes ſʒ puiſicꝰ magis amat pecui as ⁊ minꝰhoĩes q; banauſus. amoꝛ na q; pecunie facit hominem paruificum. ex quo amoꝛe minuitur amoꝛ hominũ quia paruificus deterioꝛ banauſo. Sed in oppoſitum argnitur quia deterius ẽ peccare cum leutia q; cuʒ riſtitia.ſicut bene agere cum letitia melius eſt qᷓ; a⸗ gere cum triſtuia ut. 5. li. ꝛ expoſui. Sʒ banauſus peccat cuʒ letitia ⁊c gloꝛia y⸗/ ſtrionũ ⁊ comedoꝛum. paruificus vero cum triſtitia ut hic dicitur. quare deteri us eſt peccatum banauſi qᷓ; paruifici. Hicendum ergo ꝙ banauſus videtur eſſe deterioꝛ paruifico. Quod perſua⸗ deo pꝛimo quia deterius eſt facere q ñ̃ opoꝛtet ⁊ dare quibus non opoꝛtet et expendere vbi non opoꝛtet.qᷓ; ſacere ꝗ opoꝛtet ⁊ dare quibus opoꝛtet et expẽ dere vbi opoꝛtet. non tamen ſicut opoꝛ tet.b patet quia omnis actus maluſ ex obiecto eſt deterior qᷓ; actus malus ex modo Sed banauſus facit ꝙ non oʒ in tranſiiu purpuram inferens æ dat ꝗbus ñ oʒ comedis tribuẽs ⁊ expẽdit IIBRO vbi nõ opoꝛtet hyſtriones nuptialiter cibanſ.paruificus autẽ facit ꝙ opoꝛtet faciens ꝙ facit magnifſicuſ et dat quibꝰ opoꝛtet quibus daret magnificus ⁊ ex pendit vbi opoꝛtet vbi expenderet magnificus. In nullo enim iſtoꝛum di citur deficere. ſed in hijs que ſequũtur qꝛ.ſ.nõ facit complete ⁊ facit tarde. ⁊ ſtudet paꝝ expendere triſtis in expen/ ſis.⁊ qꝛ credit plus expendere qᷓ; expẽ dat. Iſti vero defectus poſſũt ſtare cum pꝛimis tribus bonis. quare banauſus videtur ſimpliciter eſſe deterioꝛ piufico 2? qꝛ plus cõuenire videt᷑ cũ magnifico qᷓ; banauſus qꝛ paruificus facit ꝙ facit magnificus q;uis aliter qꝛ non cõplete nec ut oʒ. banauſus vero nõ facit ꝙ fa cit magnificus qꝛ nõ facit circa matẽiã magnifici fʒ illud ꝙ attribuit ei pbᷣus. quare banauſus tãqᷓ; diſſimilioꝛ magni fico videtur eſſe deterioꝛ puifico. 3: qꝛ deterius ẽ nec bonũ nec benefacere.qᷓ; bonũ non benefacere. ¶Sed banauſus nec bonũ nec benefacit. ut pʒ ĩ exẽpliſ phi. paruificus antem bonũ nõ benefa cit ut viſuʒ eſt. quare banauſus deterioꝛ ẽ puifico.ꝗ? quia deteriꝰ ẽ in obſequiũ peccati pecunias emittẽ qᷓ; eas ꝓ ne/ ceſſarijs vſibus reſeruare.Sed banau⸗/ ſus peccat emittẽs pecunias ĩ obſequi uz peccati.qꝛ facit eas obſequi vanita ti ⁊ ſuperbie ſue oſtentãs dininias ſuas ut ait phᷣus. ⁊ voluptati ⁊ turpitudini ſue qᷓ; accipit ab hyſtrionibus ⁊ come dis.puificus autẽ peccat timens pecu⸗ nias ſibi deficere in neceſſitatibus ſuis qm̃ nõ videtur eas ad aliud oꝛdinare. niſi foꝛte dicatur ꝙ reſernat eas ex ſolo amoꝛe pecunie.q.fruẽs eis.tũc tñ non peccaret ut puificus. ſʒ ut illiberalis ⁊ auarus. h̊ autẽ loquimur de paruifico per ſe ſũpto.ſicut ⁊ ppłᷣs.quar᷑ banauſꝰ vj detioꝛ eẽ puifico. Dicẽdũ ad pꝛi muʒ ꝙ non eſt ſimilis cõparatio ſᷣm bo mitatẽ ⁊ malitiã puificentie ad banau ſiam ⁊ illiberalitatis ad pꝛodigalitatẽ qꝛ illiberalis non dat ꝙ oʒ.puificus ᷣo dat ꝙ oʒ. ſʒ nõ q;tum opoꝛtet. ⁊ illibe/ autem ex ratione magnammitatis in, ueſtigat eius materlam. Secundo ma/ ralis accipit vnde nõ oʒ. puificus autẽ inculpatur ſuper iſto peccato. Ad ſecũ dum dicenduʒ ꝙ puiſicus minus diſtat a magnifico ut dictũ eſt q; banauſus et ĩ bonitate emiſſionis quia tota emiſſio banauſi eſt mala.ſed emiſſio paruiſioi nõ eſt mala.ſed eſt defectuoſa.illiberał vero nihil emittit.⁊ ideo penes emitẽ magis diſtat a magnifico qᷓ; pꝛodigus Ald tertiũ dicẽdũ ꝙ; banauſus ẽ inſana bilioꝛ.nõ enim eſt ſicut de ꝓdigo quia iſte nõ ſanabitur ab egeſtate. cũ mops non fiat magnificus nec etiã ab etaie. qꝛ poſito ꝙ ꝑ duo b cadat ab appetiim banauſie nõ ꝓpter h̊ tamẽ accipiet a petitum magnificentie ymo elongabit ab omni appetitu emiſſio magnoꝝ bo no ⁊ malo.p aruificus autem cito ſana bitur: qꝛ facit opera magniſici. qᷓ;uis non magnifice. Et ſicut dicitur.õ.li.2 Ex operibus virtuoſis non virtuoſe fa ctis fiet virtuoſus ⁊ magnificus ⁊ ma xime accipiẽs ſtatum gloꝛioſum ⁊ ho/ noꝛabileʒ. Ad quartũ dicendum ꝙ ille amoꝛ pecunie non eſt amoꝛ eſſentialit puificus.Sed illiberalis ⁊ auaruſ. Et ſi puificentia naſcatur inde non pꝛop: hoc erit peior qᷓ; banauſia: quia bene contingit ex amoꝛe peioꝛi naſci vitium leuius ⁊ ex leuioꝛi vitiũ grauius.verbi gratia inoꝛdinatus amoꝛ ſeruandi pe/ cuniam peioꝛ eſt q; inoꝛdinatus amoꝛ effundendi pecuniaʒ. Ex pꝛimo tamẽ amoꝛe naſcitur tenacitas ⁊ ex ſecundo rapina.ut dicit ppᷣs in illa partel multi pꝛodigoꝛuʒ tñ ⁊ rapina deterioꝛ eſt qᷓ tenacitas. ¶ Lectio i⸗⸗ Agnanimitas auteʒ Poſtq; egit de foꝛtitudine ⁊ temperà agit de magnanimitate. Pꝛio nifeſtat eius foꝛmam ibi.. ANagnani⸗/ mus autem. Tertio naturam puſilla⸗ nimi ibi. Seficiens autem.] 4* nam caymi ibi.. caymi auteʒ inſipientes. Quito cõpat bᷣ duo vicia inter ſe ⁊ ad mmnmnini tia. liberalitate ⁊æ magnificen , minintel nmtnun. inuſn mmnol Aitcinm g atn Pum Dc el er tamn tpung iatsint SS aynumd mnncugun mnintii; imneonagen Centsii feſacheredir Atnnagneninn ſtwphabtüi upnunimahe np oſvm itucnvenen whigane 9 Nhemm nuctet lbown Rribien rügar lunett arſi tüne.2. insen nmi tiſide⸗ Mpfrnng SE S= == S= ſeimieidn Aln Ptlom, dio itriian tg erpon Aniziinen onüsgffer mmiunngie Ier zinin, merbunin hcenteynin ammſſam miiosdanat amnti . Sſnnni SNSNe Wist Neginn AAiteN emdmn d ellris A untn nteN ni wänr u tinge Ninian utimägusr msrNN1 dötendiem mtz Ktpin P nacnstt — innneng mininuß neintwint immu neugin, ine tan⸗ nunm magnanimitatẽ ibi. OQppomit autem magnanimitati. a nimitaf̃ inueſtigat pꝛio ex rõe dicente —— — quid nominis. 2: ex rõe dicente qd rei ibi. Aidet᷑ aũt magn animꝰ. Ex pꝛia rõe colligit ꝙ magnanmimitas eſt circa magna. Ex 2? vero ꝙ eſt circa honoꝛa⸗ bilia magna. Dicit pꝛĩo ꝗꝙ magnani mitas ex nole. i. ex rõe noĩs videtur eẽ circa magna hB. n. nomẽ magnanimus dicit. quaſi ad magna animus. magna nimitas autẽ dicit᷑ quaſi ad magna ani moſitas. quare rõ dicẽs quid nõis indi cat ꝙ magnanimitas eſt circa magna. tamen circa qualia magna ẽ accipiemꝰ pꝛimũ. vel pꝛiuſ qᷓ deſcendamus ad cõ ditiones magnammi declarandas. In ſequentibus autẽ nihil differt intender vei accipere babitũ ſub noie habituſ ꝙ; eſt magnanimitas vel eum qui E diſpo ſitus p habitũ ſub nomine concreto ꝙ ẽ magnanimus. autẽ dicit pᷣs qꝛ inter dũ nõ poſſumuſ qued attribuere babi ini ua conuenienter ſicut homimi hitu⸗/ ato. verbi gratia. ꝙ dicimus.j.q; mot magnanimi videt᷑ eſſe tardus. vox aũt ſtabilis. ⁊ locutio guis. ⁊ ſic in multis alijs. Cont᷑ ibi videtur autẽ magnani⸗ mus ] Inueſtigat circa qualia magna ſit magnanimitaſ ex rõe dicẽte quid rei Et p. ipſa aſſignat. 2. ipſaz confinmat ibi.Puſillanimis autẽ. Bicit pꝛio ꝙ magnanim eẽ videt᷑ ille qui magniſ ſe ipſu dignificat dignꝰ magnis exñs. git quadꝛuplicit. vno modo ſe dignifiea/ autem notandũ ad eui cripnoms ꝙ digniſic re eſt ſe dignũ eſtimare. Alio modo ſe dignum dicere. Alio modo ſe dignuz p · bona opa facere. alio modo ſe ut dignũ · magnis ⁊ arduis rebus negotijſ æ opbi bus agendis exponere. In pꝛopoſitto autem dignificare nõ ſũmitur pꝛio mõ qꝗ illo mõ digniſicare eſt actus intelle/ ctus ⁊ non appetitus. agnanimi⸗ tas autẽ ut moꝛalis virtus in appetitun eſt: ⁊ nõ iĩ ĩtellectu, Hec ſũmitur. 2. mõo dqꝛ mter cõditiones magnanimi ẽ vna ꝙ de ſe ipſo nõ loquitur:qꝛ nõ ẽ lauda⸗ iuus ⁊ minime ſui ipſius.Dignificare autẽ ſe illo 22 modo eẽt de ſe ipſo loqii ⁊ ſe ipſum laudare. Mec ſũmitur ʒ:? mõ qꝛ illo modo ſe ipſũ dignificat quicũq; qui eſt in acquirendo virtutẽ agna nimus autem nõ ẽ in acquirendo virtu tem. qꝛ ut dicit phs. Magnanimitaſñ eſt ſine virtutibus. Et pp b̊ dicit Diffi cile eſt m vitatẽ magnammũ eẽ. Sũ/ mit᷑ igitur 4? modo. Et hᷣ eſt ꝙ dicitur in tranſlatione alexâdrina ꝙ magnani mus eſt ille ꝗ ad res arduas aptus exi ſtens ex ipſaꝝ gaudet ⁊ delectatur tra// ctatione. Con ibi. Qui enĩ ſecundum dignitatem. Dictã deſe criptionẽ confir mat per viã diuiſiuã ſic intendenſ argu ere. Auicunq; qualitercunq; ſe ipſũ di/ gnificat:eſt vel ſimpliciter ĩdignus vel aliqualiter dignus. Si autẽ dlgnus vel ſe ipſũ dignificat tantis q;tis ẽ dignus vł maioꝛibus vel minoꝛibus. Si auteʒ tantis qᷓᷓtis eſt dignꝰ. p contingit dupli citer:quia illa ſũt vel magna vel pazua Si vero ſe ipſũ dignificat maioꝛibus q;; ſit dignuſ. dupliciter qꝛ vel eſt dignus paruis ⁊ dignificat ſe magnis. vel ẽ di gnus magnis ? dignificat ſe magiſ ma gnis. Si vero ſe ipſum dignificat mino ribus qᷓ ſit dignus. pᷣ contingit duplicit vel tripliciter qꝛ eſt dignus vel magnil vel paruis vel mediocribuſ vel modera tis.¶Sed magnanimus non ſe babet pꝛ mõ.nec 3? nec cenec vFnec 6:nec 72 nec & quare neceſſe eſt ꝙ magnanimꝰ 2 modo ſe habeat ad dignificanonẽ. ſ. ꝓſe ipſum dignificet tantiſ qtis dign eſt v ꝙ illa ſint magna.? per cõſequẽs iter modos iã dictos:magnanimus eſt ille qui ſe ipſum magnis dignificat di/ gnus exiſtes ſicut in deſcriptione poſi⸗ tu fuerat. In hac ratiõe ſic pceditꝙ / lũ diuiſionẽ totã tacite pꝛeſuppõit. Sʒ pꝛimo pꝛimam partem deſtruit 2‧* ſecũdã ponit.Et conĩ reliquas omnes deſtruit oꝛdie ſuo. Sicit pꝛĩo de p. ar guẽs ꝙ ſpᷣ illa nõ ſit magnanimus q ſe ipſũ digmificat: nõ ʒ dignitatẽ p eo ꝙ nullã Pʒ. ille ẽ ſtulr iſipiẽs. Sʒ nul bᷣ eoꝝ ꝗ viuunt fᷣm virtutẽ.qualiter vi⸗ LI. S e uit magnanimus eſt ſiultus vel inſiter· Ullo vicio tactuſ poſſet autẽ veſinui ſian nnt quare nec magnanimꝰnec aliquis eoꝝ pꝛima ps:qꝛ nullus viuẽs ſm virtutem cene qui viuunt ſecundum vittutem ſe ipſuʒ agit contra rõnem ⁊ minime in mã vir umah digniſicat indignus exiſtens vel non ſe tuns. Sed iſte ꝗ magnis dignus exñs ine . cundum dignitatem. Huius rationiſ pp dignificat ſe ipſũ maioꝛib agit rõem mn nit pꝛimo maioꝛem ſecundo minoꝛem qꝛ rõ ſi recta eſt ſudicat ſicut eſt in re. umd, ibi. Eoꝛum autem &t patẽt de ſcöa quare iſte talis nõ viuit om virtutẽ nec tn parte diſioniſ tanq de inferẽda per ali per conſequẽs ſʒ maninmntatẽ. De re nnng arum abnegationẽ. Sicit igit magna liquis tribus partibuſ dicit ſimul ꝙ ille chmmmn nimus ille eſt qui dictus in deſcriptiöde qui ſe ipſum dignificat minoꝛibuſ q;ᷓ ſut en ne ſ. qui ſe ioſum magiſ digmſicat dignuſ dignus: ſiue illa ſint magna ſiue paꝛzua vuihnnl exiſtens. De tertia parte dicit ꝙ ille q ſiue moderata. vłr dici põt nõ magna/ hnnnt dignus eſt paruis ⁊ iſtis contentus ſe nimus.ſed puſillanimis maxime vero mumt. . ipſum paruis dignificat. dici poteſt tẽ dicetur puſillaninns ſi dignus ſut ma/ nutnin peratus non ſecundum tactum guſli gnis qꝛ ni miruz. ſi magnis dignus exi uplgliil ut ſupꝛa dicebatur capitulo de tempe- ſtens ſe ipſum puificat quid deberet vł uinitid rãtia. Sed temperatus idẽ animo mo poſſet facere niſi talibus eſſet dign. q. Ntnasnnn deratus ⁊ modeſtus non pꝛeſumptiuo .d. ꝙ deſperaret de valoꝛe ſuo p cõſe Naſtütkn ſus.Sed talis non debet dici magnani quẽs inutilẽ ſe reddẽt. Ex bijs omnitꝰ lhmmnin mus quia magnanimitaſ conſiſtit ĩ ma ꝭ patet ꝙq magnanimus :crmõ ſe habet nnugn lini gnitudine. ſicut dictuʒ eſt. Iſte vero nõ ad ſui dignitatem quia ſe ipſũ magnis Anzfirnn, babet animi magnitudinẽ. quare nce dignificat magnis dignus exiſtens. Et uhbalnip magnammitatẽ. &t ſuper b dat exem· ſic confirmata eſt pꝛedicta deſcripio Ellingan pluʒ de pulchritudine que nõ eſt niſi in data de magnanimo. Con' aũt ibi. eſt ſogncgnn magno coꝛpe q;uis eniʒ bomines par autẽ magnanimus ipſ explanat qtũ maunmn gen ui poſſint eſſe foꝛmoſi quia cõuenienn ad iſtũ terminũ magnis vel magnitudi Hieropun ſigura foꝛmati ⁊ commenſurani ſecun / ne. quia poſſet aliquis dubitare an illa lfegiaun dum bumoꝛes. a per conſequens bene masgna quibus ſe dignificat magnani / Mnmſhpin coloꝛati vel cõmenſurati ſecũdũ mẽbꝛa mus ſint magna quo ad nos vel quo Amugnnaß qꝛ ſecundum quantitatem coꝛpoꝛis eſt ad rem. Super b ergo dicit ꝙ magna/ fumtiren quantitas mẽbꝛoꝛum coꝛpoꝛis.ͥ enim nimus eſt extremus ⁊ ſũmus magnitu gmdunne omnia eſſe poſſunt in coꝛpoĩ paꝛuo.ſʒ qine rei obiecte ut ẽt.j.dicetur.Sʒ ma Ninipmti hi iſti bomines parni nõ poſſunt dici pul gnitudine quo ad nos que cõſiſtit ĩ eo Unpwetunn chꝛi: qꝛ pulchꝛitudo vltra figuram æ¶ co ꝙ oʒ ẽ mediuſ. ꝙ ꝓbat qꝛ ille qui ſe izʒ gnümpon loꝛem * humoꝝ mẽbꝛorum adequa/ oignificat in eo ꝙ oʒ ⁊ in eo ꝙ eſt fʒ di HM liummmann tonem requirit in coꝛpoꝛe magnitudi gnitatẽ ẽ medius ĩter eũ ꝗ ſe ipſũ digni Qubldgntas nẽ. Et ſimili modo magnanimitas vl- fitcat plus. ⁊ eũ qui minus.ſʒ magnani (ginnsiice tra moꝛum moderantiam que picit ; musſe ipſu dignificat eo ꝙ oz ⁊ i eog9) umnn, dam animi foꝛmoſitatem requiꝛit ma⸗ eſt ſm dignitatẽ Caymus vero pluſc Mblidn früudinem. de quarta pte dicit ' il, im dignitatẽ puſillanimis vero minus biegogliut. 6 Eiduimegrte s Honenmi in Iſte nãq; ſuperabũdat. T ille deſten. sauimnn Ps d preſſpenoſ a n us. ſʒ ca quare magnanimus ? medius quo ae .“ mtigſmnes ymus 7 pzeluptuog ſonat apud gre/ nos ĩ eo ꝙ oʒ. h rõis ponit p· cõcluſio maſabisfin cos idem ꝙ fumoſus ⁊ ventoſus apuud nẽ ⁊ 2· tota mi.ibi.⁊ eni ꝗfʒ dignita saſtim latinos. De quinta paꝛte ipſ non ſin tẽ. A pʒ. Conj ibi.. Si aũt vtic; ma/ igebonne pliciter deſtruẽdo dicit ꝙ ille q magnis gnis. Ex pᷣmiſſis ꝓpoſitũ mãaifeſtat.ſ. netm . n hnds e cumh ſe ipſij dignfſ:car ma Hꝙ magnanimitas eſt pꝛincipaliter cir⸗ R irrin ioꝛibus nõ dicitur vłr caymus q;nis ſii ca magna hõꝛabilia: qꝛ circa bonoꝛes ſtanamn . ſanie Wfifne ni Tümedeh mrgngu nagd w tAdfmtn nmi nihudaiaitl nfrntrdti intnugiind Enii anin ninis nu nsſi dignain ſimgnsde Ghenqndetn ubrs edenn enageſoti n Kthyt Gnins Miit Nen ginſeindn emiit ndkim nauimdiiit ningen Nr rihnrenint ste r n ai i gkawpoli S ms tſnlon uüjmem: ws ee t rdbaczlet goz nangt olereigelit magnos inhonoꝛationes oppõitas ⁊ pꝛimo pꝛobat hoc per rationẽ.2. cõ firmat per experientiam ibi a ſine ra tione .intendit igitur ſic arguere.ma/⸗ gnammus ſeu magnanimitas eſt cir⸗/ ca maximum exteriorũ bonoꝛũ:ſed ho noꝛ eſt maximum exterioꝛum bonoꝛũ ergo circa honoꝛem eſt magnanimus ⁊ magnanimitas. huius rationis p/ bat pꝛimo maioꝛẽ. 2. minoꝛẽ ibiſ. ma/ rimum autẽ b utiq; Bę infert cõcluſio/ nẽ ibil circa honoꝛes.primo igitur ꝓ bat maiorem ſic.ſi ſimpliciter dignus ſeipſum dignificat ſimpliciter magis 2 magis dignus dignificabit ſe magiſ magnis maxie dignus maxie ma-⸗ gniſ ł maxis.ita ꝙ pꝛius erit magnãi mus. ſecũdus magnanimioꝛ tertiuſ magnanimiſſimus. hbec autẽ deductio tenet per illam maximam ſecundi to picoruʒ. ſi ſimpliciter ad ſimpliciter ⁊ IIII mo dignus eſt.ſicut ſũt honoꝛes ⁊ po tentatus ⁊c diuitie. SHeinde ibi ſ maxi mum autem] hbic pꝛobat minoꝛem ſic arguens. illud eſt ponendum eſſe ma- ximum bonũ iter exterioꝛa quod ma/ xime dijs offerumus uel offerendo at/ tribuimus: uel quod maxime deſide⸗/ rant hij qui ſunt in dignitatibus cõſti⸗ tuti. æ quod eſt pꝛimum in optimis.i. optimarum uirtutum: ſed honoꝛ eſt ta le bonum ut per ſe patet cuilibet ſciẽ/ ti aliquid: q;uis parum in rebus ciui⸗ libus quare honoꝛ eſt maximum iter pꝛimo maioꝛem. 2: minoꝛem ibii tale exteriora bona. buius rationis ponit autem ʒ concluſionem ibil maximum enim ⁊c ultmo infert pꝛincipalem cõ magis ad magis maxime ad maxi / me. ulterius autem procedit inferens ex hijs ꝙ magnanimitas maxime e/ rit circa unum genus bonoꝛum quibuſ nimi eſſe circa honoꝛem. quia paten/ dignificat ſeipſum magnanimus. qua re maxie erit circa maxiuʒ eo: ſ.qʒ ma gnanimus ſeipſum dignificat exterio ꝛibus bonis quia dignitas eſt ſolũ ad ulla bona que ſunt exterius.quare ma gnanimus eſt maxime circa maximũ bonoꝛũ exterioꝛũ. huius rationis pꝛe mittit pꝛimo deductionẽ ex qua colli/ git maioꝛem.2? ponit illam maioꝛem ibiſ circa unum maxime . 32 mno/ rem ibi dignitas autẽ.¶ Sciẽdum qt ꝙ dignitas ideo eſt ad exterioꝛa bo na tantum. qꝛ dignitas babet pꝛo fũ damẽto quoddam bonoꝛum genus ⁊c pꝛo obiecto aliud. bonoꝛum enim ho/ minis quedam ſunt que bominem ꝑ/ ficiunt ⁊ ipſum reddunt bonum ⁊ di/ gnum. ⁊ in hijs fundatur dignitas ho minis. ⁊? iſta ſunt interiora.quedã aũt ſüt que hominem ñ pficiũt nec dignũ reddunt: ſed oꝛnant exterius.⁊ adi⸗ ſta refertur dignitas tanq; ad obiecta 2 h ſũt exteriora bona ꝗbus bõis: bpo cluſionem. d. ꝙ circa honores ⁊ inbo/ noꝛationes eſt uerſatur magnanius ut opoꝛtet. Conſequenter ibi ⁊ ſi/ ne ratione konfirmat hᷣ p experienniã dicens ꝙ etiam ſine argumeto ⁊? ſine ſillogiſtica ratione uidentur magna/ ter illi qui ſunt magni dignificãt ſe ma xime honoꝛe ſm dignitatem ⁊ lm ꝙ opoꝛtet. ſi tamen ſint uere magnam⸗/ mi. (Eonſequenter ibi puſillanius autem uitia oppoſita magnammuati comparat.d.ꝙ cum magnanimus uer ſet᷑ circa bonoꝛes ut oz in b ãt puſil/ lanimis deficit ad ſeipſum. quia nõ ſe dignificat tantis bonis q;tis dignus ẽ æ iterum deficit a magnanimo.quia ñ ſe tantũ dignificat ;tum magnanimꝰ ſeipſum. caymus uero ſuperabundat ad ſeipſum.qꝛ dignificat ſe tantis bo / nis q;tis dignus ñ ẽ: ſed non ſupera/ bundat ad magnanimum. quia cay⸗ ſe dignificet digne ſicut opoꝛtet ille indigne ut nõ opoꝛtet. mus non dignificat ſe pluſ nec tantuʒ qᷓ;tũ magnanimus ſeipſum. quis iſte Agnanius autẽ] manifeſtata materia magnamm tatis. hic mãifeſtat formã magnanum ſub quinq; cõditiõibus eius.pꝛio na// qʒ poit quatuor cõditiones magna IIBRO mi penes uirtutẽ ⁊ bonitatẽ que ſunt fundamenta eius.2 glias quatuoꝛ pe nes honoꝛes ⁊ inhonoꝛationes que ſunt pꝛia obiecta eius ibil maxie qui/ dẽ igitur circa honoꝛes ⁊ ſic ſunt octo ʒ alias quatuoꝛ penes diuitias ⁊ po / tentatus que ſunt ſecundaria obiecta eius ibi. ſed adhuc circa diuitias ⁊ ſic ſunt duodeci. ?alias quatuoꝛ pe/ nes pericula que ſunt materia foꝛtitu dinis ibi non eſt autẽ microquindi/ nos ⁊ ſic ſũt ſexdeci.ꝓ? alias nouem penes munera que ſunt materia libe/ ralitatis ibi. . ⁊ potens benefacere. A ſic ſũt uigitiquinq;.6̃?põit alias du/ as penes conuerſationẽ ciuilẽ que eſt materia urbanitatis ibi. ⁊ ad eos in dignitate .⁊ ſic ſũt uigintiſeptẽ.alias duas penes opera magna que ſũt ma teria magnificentie ibi ⁊ otioſũ eſſe ⁊ pigrũ ⁊ ſic ſunt.29. S?ponit alias octo penes cõionẽ vite ⁊ ſũt materia bitatis ſił v ãicitie ibil neẽm ãt mãile ſtũ oditoꝛẽ eſſe.⁊ ſic ſunt.ʒ⁊.Nono alias duas penes noua ⁊ uetera ut ſiſᷣ lacent pꝛudẽtie ibil nec admiratiuus 1 ſic ſunt. 39. decimo alias quinq; pe nes uerba ut ſubiacẽt iuſtitie ibi nec hũaniloquus j.⁊ ſic ſunt. ꝗ.vndecĩo ponit alias duas penes neceſſaria do meſtico ut ſubiacent yconomie ibi ⁊ de neceſſarijs⁊ ſic ſunt.ꝗ6.vltio po/ nit alias quatuoꝛ penes motus exte/ noꝛes coꝛpoꝛis ut ſubiacent modeſtie ibi ſʒ ⁊æ motus.⁊ ſic habemus. 0. in vniuerſo.quatuoꝛ pꝛĩe conditioneſ ſunt iſte.pꝛima ꝙ magnanius eſt in oĩ uirtute bonus. 2?9 eſt ĩ oĩ uirtute ma/ gnus.ʒ.ꝙ eſt humilis uel docilis. 4 ꝙ eſt innocens. bas ergo ponit oꝛdi/ ne ſuo.pꝛio pꝛiazʒ. 2? faʒ ibil ⁊¶ uidebi tur aũt ʒ: tertid ibil ⁊ nequaqᷓ; utiq; A quartã ibi nec ininſta facere ..quĩ to uero pꝛobat pꝛiaʒ ibi ſm ſingula autẽ intendenti c 6 faʒ ibiſ uidetur ꝗdẽ igit᷑ magnãimitas quantuʒ ꝗd pꝛꝛiaʒ ergo dicit ꝙ quia magnanimus eſi marimis dignus.ſequit᷑ utiq; ꝓ e⸗ gnanimus. rit optimus qꝛ ſẽper ille qui melioꝛ ? dignus eſt maioꝛi bono ⁊ ille qui eſt optius dignus eſt maximis bõis. qua/ re hominem uere magnãimũ opoꝛtet neceſſario eſſe bonũ alias nec magniſ nec maximis eſſet dignus.cuius oppo ſitũ ſupponitur. (Auund ad ſecũdũ dicit. ꝙ illud quidẽ ꝙ ẽ eſſe in unaqua q; uirtute magnum uidebitur eſſe uel intereſt eſſe magnanimũut poſtea ð clarabitur.(¶ Quantũ ad tertiaʒ dicii ꝙ nequaq; congruit magnanimũ fuge re cõmonentẽ.ſed eſſe ſic humilẽ ⁊ do cilẽ ut diſcipulum ꝙ nequaq; tantũ p. ſumat de ſenſu ⁊ valoꝛe ſuo quin ami/ coꝛum cõmonitionibus ⁊ cõſilijs ac eſcat.quod fieri non poteſt abſq; hu⸗ militate ⁊ docilitate.nec ſapiẽtia nec pꝛudentia debet quẽqᷓ; auertere ab au ditione conſilioꝝ.dicente ſalomone.ꝗ ſapiens eſt audit cõſilia.pꝛouer.i⁊? poſt. iʒ:aſtutus oĩa agit cum conſilio qꝛ iſdẽ ait.uiro ꝗ coꝛꝛipiẽtẽ dura cer / uice cõtẽnit repẽtinus ſupꝑueniet inte/ ritus. 29 ( Quantũ ad quartã dicit ꝙ ſicut magnanimo nõ conuenit fuge re cõmonentẽ.ſic nec congruit ei inin / ſta facere quod pꝛobat.quia quicunq; operatur turpia operatur ea pꝛopter aliquod bonuʒ apparens quod eſt ei putatiue magnuʒ. ſed iſti nihil tale ẽ magnuʒz.nt infra dicitur etiam de ho⸗/ noꝛe ⁊ diuitijs.quare iſte nullius gra tia operabitur turpia uel iniuſta 5 Cö rationis tangit mediuʒ ⁊ patet. ſequenter ibil m ſingula auteʒ decla rat pꝛimã conditioneʒ dicens ꝙ ma/ gnanimus non bonus exiſtens uidebi tur utiq; deriſibilis homini qui ſingu/ la conſiderat ⁊ intendit.quia hoc qð dico magnanimus non bonus impli/ cat tam euidentem repugnantiam in/ ter partes ⁊ tam euidentem ignoran tiam in dicente ⁊ aſſertiue quod eſt ðᷣ riſio.quare nullus nõ bonus eſt ma/ ¶ Ad quod pꝛobandum philoſophus tangit talem rationem. ꝙ omnis magnanimns eſt bonore a/ 1 hanln . ptoch 6C unntutn nmmiu ſecenden m piu uionsponin ku nne)⸗ ma uguumn ehuſnzin Niuiue a luünußetuun Gtttes lune owiübehms cingacen W. Tros ſinnenerq rbrdit DAcuphrinm vmnenſenn Oun ontre.h Nudenma Ktnigaungn Nhun gacy thuzpackE Gipaaengeer mkalas gu mrinienesd Uimmnmnanss fſcendmng enagnnn ſtihisuelne Harel eem Aummenin le ſclie Mnusa nonſn ſocioſot pin ſeſe mnagnus. noppper laungdeb ventopnetet bbeegnngn unmcquihrn. nugmanmn M 1ſudcs⸗ aikmit Siin, Kniier Ai ägic M ni ng, ellekeitni nngen itnheſin uniest Wune aan . Nagiche imittiinuet uns ds gnet umgrgten — Gmiwien mirnrgu n vobat enn ao A ppeNen Wg ei ſnnmu. fablcnureium mmmpüul Girini ſinirgin 4 . Nin gnus: ſed nullus non bonus eſt hono⸗ re dignus cuʒz honoꝛ ſit pꝛemiuʒ uirtu iis ⁊ attribuatur merito ſolis quare nullus non bonus eſt magnanius ꝑ conſequens omms magnanimus E bo mnus. quod fuit pꝛima conditio.huius rationis ponit minoꝛem cuʒ ſua pꝛo/ batione ibij Mon erit auteʒ utiq; di/ Inus !]. Conſequẽter ibi.videtur ꝗ AQez igitur declarat ſecundaʒ conditio nez magnanimi ſic intendens argues. AIlle habitus includit eſſe magnum in orvunmni uirtute qui eſt oꝛnatus uirtutuʒ qui adauget uirtutes qui nunq; fit ſie uirtutibus ſed magnani mitas eſt hu / iuſ modi habitus. quare ipſa includit impoꝛtat eſſe magnuʒ in omni uir⸗ tute. (Muius rationis ponit ſolam minoꝛem ex qua infert coꝛꝛelariuʒ. ꝙ pꝛopter hoc difficile eſt bomimnem eſſe magnanimum quia non eſt poſſibile bominem fieri magnanimum ſine ma gna bonitate.hoc autem non eſt faci⸗/ le. Iſtud etiam coꝛꝛelarium induci po teſt in ſignum ꝙ magnanimitas tenet magnum graduʒ in ceteris uirtutibus poſtquazʒ ipſa eſt ad acquirenduʒ dif/ ficilioꝛ ceterisſ maxime quideʒ igit᷑ bic ponit alias quatuor conditiones magnanimi penes bonores ⁊ oppoſi tas inbonoꝛationes ad quarum euidẽ tiam eſt ſciendum. qꝙ honoꝛ qui poteſt aduenire magnanimo eſt uel magnus ⁊ ſtudioſus: uel non magnus ſed ſtu/ dioſus: vel nec magnus nec ſtudioſuſ ¶ Auartum enim membꝛum non eſt poſſibile.ꝙ ſcilicet aliquis honoꝛ ſit magnus ⁊ non ſiudioſus quia ſine eſ ſe ſtudioſo ⁊ virtuoſo non poteſt ho/ noꝛ eſſe magnus: cum verus bonoꝛ ⁊ magnus propter ſolam uirtutem debe atur cuicunq; debetur. ſed pꝛo quarto membꝛo poteſt ei aduenire inhonoꝛa/ tio.hee iguur quatuoꝛ conditiones in/ dicant qualiter magnanimus ſe babe at in iſtis quatuoꝛ caſibus. eſt enĩ pꝛi ma ꝙ magnanimus in honoꝛibus ma gnis ⁊c ſtudioſis delectatur moderate ſecunda q; non magnos ſed ſtudioſos recipit benigne. tertia ꝙ honoꝛes nõ magnos nec ſtudioſos totaliter parui/ pendit. quarta ꝙ inhonoꝛationem et 4 iuriliter paruipendit. ſecundam autẽ ponit ibil ſed non adhuc ternam ibi. leum autem qui quartam ibil ſimilit autem. ¶ Dicit ergo quantũ ad pꝛi/ mam repetens illud ꝙ magnanimus eſt maxime circa honoꝛes ⁊ inbono⸗ rationes ipſe tamen magnanimus 8 lectabitur moderate in bonoꝛibus ma gnis ⁊ ſtudioſis ut ſibi pꝛopꝛia adipi ſcens uel etiam minoꝛa adipiſcens. quia hoc ẽ de comuni lege.pꝛo eo qðᷣ uirtuti perfecte non fit: nec dabitur di gnus honoe qui videlicet ſit tantus quanto virtus eit digna. ¶ QAuantuʒ ad ſecundam dicit ꝙ magnanimus ;/ uis non adipiſcatur bonores ſibi debi tos t pꝛopoꝛtionatos tamen adbuc benigne ⁊ ſine contemptureciplet ho noꝛes minoꝛes ſtudioſos tamen cum ipſi qui honoꝛes tribuunt non habe⸗ bũt poteſtatem ibuẽdi ei maioꝛa bo noꝛabilia. QAuantum ad tertiam di cit ꝙ magnanimus omnino paruipe/ det honoꝛem eum qui pꝛouenit non a rebus ſtudioſis: ſed a contingentibus que eueniunt qualitercuũ q: ⁊ qui cõſi⸗ ſtit in rebus paruis. æ eſt ratlio quare parmpendet. quia ipſe magnis ⁊ ſtu dioſis honoꝛibus dignus talibus par nis a ſine virtute honoꝛibus dignus talibus paruis ⁊ ſine virtute bonoꝛi⸗ bus non eſt dignus quia eius digni⸗ tas non refertur ad talia:qui nihil ba/ nſigne magnum vel ſtudioſum Quantum ad quartam condiuonẽ dicit ꝙ ſimiliter magnanimus omnio paruipendit quicquid ſibi adueniat ĩ inhonoꝛatione. cuius cauſa eſt. quia ſi cut nullus uere bonoratur niſi pꝛo⸗ pter uirtutem t opus uirtutis. aliter enim non eſſet honoꝛ. quamus eſſet figmentum foꝛis pꝛo eo quod honor fit ĩ teſtimonium mrtutis. ut ſupꝛa li. pꝛimo.vbi vero non eſt virtus S IIBRO dari verum teſtimonium virtutis nec per conſequens verus honoꝛ. ſic enaʒ nullus poteſt vere inhonoꝛari niſi pꝛo pter vitium.vbi ergo uitium nõ eſt. nec verum teſtimonium uitij eẽ poteſt. nec per conſequens inhonoratio que eſt ir reuerentia exhibita in teſtimoniũ vi/ tij ⁊ peccati. cum ergo magnanimus ñ habeat vuiũ impoſſibile eſt ipſuʒ ve inbonoꝛari. quare inhonoꝛationem attemptatam omnino paruipẽdit nec coꝛdi apponit.poſtquam non fit iuſte ſi aliqua irreuerentia uel inbonora- tio. ¶ Iterum autem repetit ꝙ ma/ nanimus eſt maxime circa honores euidentiam harum conduionũ nota exempla in eccleſiaſticis vel ciui/ libus officijs. qꝛ magnamimus poteſt aſſümi ad magnum officium. cuius ad mniſtratio magnam requirit uirtuteʒ ⁊ tale officium letanter ſed moderate recipiet.iuxta pꝛimam conditionem poteſt aſſũmi ad minus officium cuiuſ tamen adminiſtratio virtute indiget ⁊E iſtud officium ſideliter ⁊ benigne re cipiet ⁊ maxime ſi illi qui ipſum aſſũ/ munt non poſſunt ei honoꝛabilius p- uidere.iuxia ſecundam condinonem: poreſt aſſumi ad paruum officium cui adminiſtratio uirtute non indiget qꝛ de comuni lege committitur cõnngen ter ⁊ idifferenter bonis ⁊ malis.⁊ i⸗ ſtud officium omnino paruipendet ſi⸗- cut officium indignum tali perſona. iu / xta tertiam conditionẽ: uel quarto po teſt iſte magnanimus totaliter officio quocunqʒ pꝛiuari ⁊ remãere ſicut pꝛi uata perſona: ⁊ hoc etiam paruipen⸗/ det nec cordi apponet: conſiderans ipſe plus honoꝛaſſet officium q́; hono ⁊atus fuiſſet ab officio.iuxta quartam conditionem. ¶Conſequenter ibi ſʒ adbuc a diuitias circa ſpõit alias qua tuoꝛ cõditiones penes diuitias ⁊ po/ tentatum a ceteza bona fortune que ſunt iſte. pꝛima ꝙ magnammus bene ſoꝛtunatus non erit gaudioſus.ſecũda — – ꝙ male fortunatus non erit triſſis. ter na ꝙ bone foriune uirtuti adiuncte fa/ ciunt hominem magnãimiorem. quar ta ꝙ bone fortune ſine virtine non faci unt magnanimum. pꝛimas duas põit ſimul. tertiam ponit ibil videntur aut ⁊ bone foꝛtune quartam ibij qui autẽ ſine uirtiue ꝓpꝛimas duas pꝛimo po⸗ nit imp icite ſecundo explicite ibi. x nec bene fortunatus teruo pꝛobat eaſ ibil nec enim circa honorẽ dicit ergo peimo ꝙ magnaniſſimus non ſolũ cir- ca honores bene ſe habebit verum ẽt adhuc ⁊ circa diuitias ⁊ circa potenta tum ⁊ circa omnem bonam fortunam ⁊ circa omne infoꝛtumim ſe habebit bene ⁊ moderate quod poſtea decla, rat explicite dicens ꝙ magnanimus nec bene foꝛtunatus erit gaudioſus gaudio plenus quaus moderate gau deat. nec etiam male foꝛtunaius erit multum triſtis. hoc enim ꝓbat ibi nec enim circa honorem. larguens ita.cui cunq; honoꝛ eſt tam paruum bonuʒ q nec eo adepio multum gaudet.nec eo perduo multum doleret.illi etiaʒ alia bona fortune ſunt enam tam parua ꝙᷓ nec eis adeptis multum gauderet nec eis perditis multum doleret.¶ Hoc apparet.quia ut ſuperius pꝛobatum ẽ honoꝛ eſt maximum bonorum extenio rum ſi magnanimo omnis honoꝛ eſt ta paruum bonum ꝙ nec eo adepto mul/ tum gaudet nec eo perdito multum do let. quare ſimiliter nec circa alia bene foꝛtunatus multum gaudebit nemar. le foꝛtunatus multum dolebit.¶ Hu/ ius rationis pꝛemiſit concluſionẽ. hic autem ponit pꝛimo mino: em dicens ꝙ; magnanimus non iia ſe hẽt circa ho noꝛem.qꝙ propter ipſum multum gau / deat uel multum doleat. Secundo ſubdit uirtutem maioris uel pꝛobatio/ nem dicens ꝙ magnanimus ſic ſe ba/ bet ad honorem ut dictum eſt. ut pꝛo quamuis: quamms honoꝛ ſit eius ma ximum inter exteriora bona in ratione crelmun. n nnd u leſtue nu⸗ unbilcenm Enmincnin Cnboernenetd nrmmunmen Prtubemec⸗ Geninmuen. Gtchctaun Allens dondetn ns ſedponor oisfeuone pn ſtengncain les t Abundens enelttalun rurwohunlie lmnitumm töpon nann einunebonen (lbe tala bona (aeds tela bon pnnnenſie h iſchunmnicenn rn qbeti (Amrnni niämbleszn un odl Canen Pentren enon Uhtuntmnaint meſteonmnimn nnpenuen innuttnennnln fſndensn Mnſciwnn Imietnungh Wnniinien utcunnane, MWAuns cn MenN Wemidmmehet Winee in M e bnmm Ni ai Nensüs tidn Ntnmn ur NN iniareGn NA ien l mam Mun ten Wumn rn LNiangt WrimuNuNN ee iun g mun iisgti Mumu boncf DNOONNEN unq neredaht Ietto peſiina milucr ecama puimn — 1s nenii ni ni vind n⸗ nim o 6 in 6 F n ſe in ul 65 appetibilis. quod patet. quia diuitie ⁊ potentatus ſunt deſiderabilia pꝛopter bonorem. habentes enim talia volunt honoꝛem per ipſa ʒeponit maioꝛeʒ dicens. Cui autem honoꝛ eſt paruum ad alterandum animum eius huic ? alia ſunt paruo ⁊ multo minoꝛa ad al terandum animum. conſequenter in⸗/ fert coꝛꝛelarium. ꝙ pꝛopter h̊ eẽ vidẽ tur deſpectores. quia nec pꝛoſperitate nec aduerſitate mutantur. (Konſe/ quenter ibi videntur autem ⁊? bonũ ponit tertiam conditionem pꝛobat cum hoc remouet dubium ibil ſecun inducit pꝛobationem ibi deſpectoꝛes enim eponit ſimilitudinem ſen imita tionem hominis non uirtuoſi ſed bene fortunati ad magnanimum ibil imitã / tur enim dicit ergo pꝛimo ꝙ illi quiſi ne virtute moꝛali habent talia bona foꝛtune nec iuſte magnis ſeipſos digni ficant nec recte per alios dicuntur ma⸗/ gnãimi. quia hoc ſcilicet dici recte ma gnanimũ ⁊ iuſte dignificare ſeipſum ſi ne virtute perfecta nõ ſũt nec fiunt.qð pꝛobat ibij deſpectores enim ſic argu ens.illi qui ut ſuperbi deſpectores ? iniuſti imitatores mali efficiuntur. illi dum veritatem autem dicit ergo pꝛi/ mo ꝙ bone foꝛtune conferre videntur ad magndimitatem. quod pꝛobat. qꝛ omne quod eſt quanto plus eſt ſuper/ excellens bono:tanto plus eſt honoꝛa bilius ſed bomo bõus æ uirtuoſus ců bonis foꝛtune. puta ſi nobilis genere ſi potens in ciuitate.ſi ditans.ideſt di ues ⁊ abundans tempoꝛali facultate ſuperexcellit alium pꝛopter bonum pa riter uirtuoſum ſine bono foꝛtune. ipᷣa nanq; bona foꝛtune ſunt quedam bõa quamuis non maxima. quare iſte cum bonis ſoꝛtune honoꝛabilioꝛ ẽ alio qui non habet talia bona foꝛtune.⁊ per 2 conſequens talia bona faciunt ipſum magnanimioꝛem ſic honoꝛabilioꝛem. ⁊ iſtud etiam videmus ꝙ ſoli tales hbo noꝛantur a quibuſdam popularibus. Huius rationis ponit pꝛimo mino / rem ibi nobiles e maioꝛem ibi L boꝛ⸗ no autem ꝗ:concluſionem ibil pꝛopter quod ]. ¶ Conſequenter ibil ſecunduʒ veritatem] remouet dubium.ſi aliquis — dubitaret an aliquis pꝛopter bona foꝛ tune ſine omni uirtute eſſet honoꝛan/ dus. ⁊ dicit ad hoc ꝙ non. quia ſecun / dum veritatem nullus eſt bonorandus niſi ſolus bonus.tamen ille cui ambo exiſtunt ſcilicet bonum foꝛtune ⁊ honũ virtutis eſt magis honore dignus.Cõ/ ſequenter ibil qui autem ſine virtute ponit quartam conditionem. ⁊ tria fa/ eit quia primo ponit concluſionem. 2. inquam tales nec iuſte dignificantur nec recte magnanimi dicuntur. ſed ba bentes bona foꝛtune ſine virtute hoc modo mali efficiuntur. quare ipſi nec iuſte dignificantur nec ratione magna / nim dicuntur. ¶ Hinn rationis ſup⸗ ponit maioꝛem tanquam per ſe notaz minoꝛem vero ponit ⁊ declarat dicens ꝙ talia bona foꝛtune bhabentes deſpe / ctoꝛes ⁊ iniuriatoꝛes mali efficiuntur pꝛo eo ꝙ ſine uirtute non eſt facile eas bonas ſoꝛtumas ferre ſine lapſu ad vi/ tia ⁊ peccata.ymo videtur ſimpliciter impoſſibile. quia nõ eſt ſine magna vir tute temptationi ⁊ paſſion per bonas foꝛtunas adducte conſtanter reſiſtere: ⁊ eis uti bene. ¶ Eum ergo bene foꝛ/ tunati ſine virtute non poſſunt foꝛtĩ as decenter ferre exiſtimãt ſe alios excel⸗ lere per conſequens contemnunt e/ os ⁊ ecce quomodo ſuperbi ſunt deſpe ctores. ipſi autem a virtute ⁊ a boni/ tate deſerti operantur quodcunq; con/ tingit eẽ placidũ ⁊ delectabile ipſis fʒ vnanquanque paſſionem uel malitlaz ⁊æ hoc modo fiunt iniuriatoꝛes: ⁊ per conſequens mali efficiuntur. quare ta/ les nee recte dignificãtur nec rett: ma gnanimi dicuntur. ¶ Conſequenter i/ bil imitantur enim loſtendit ſimilitudi nem ⁊ imitationem talium ſine virtu⸗ te bonas foꝛtunas babentium dicens —. ꝙ iſti tales imitantur magnammum in quibus poſſunt non exiſtentes ſimi/⸗ x. les illi. magnaimus antem habet duo ſcilicet ꝙ operatur ſecundum uirtutem ⁊ ꝙ contemnit alies.iſti vero non imi tantur eum in pꝛimo.quia non operã⸗ tur ſecundum virtutem cum illa careãt ſed imitantur eum in ſecundo quoniã alios contemnunt:ſed differẽter. quia magnanimus ſicut glorificat ⁊ digni⸗ ficat ſeipſum vel alium iuſte. ſic etiam contemnendos cõtemnit iuſte. ſed iſti alij ſine virtute contemnunt contingẽ / ter. quia ſepe contemnunt bonos plus i; malo. SMW OPOOn eſt autem microquindi⸗ nos lhic ponit quatuoꝛ condi tiones magnanimi:pe nes pe a quarum pꝛima eſt. ꝙ magnani/ mus non eſt microquindinos ideſt ex/ ponens ſe periculis pꝛo paruis rebus defendendis uel aſſequendis. 2 ⁰ nõ eſt philoquindinos ideſt periculoꝛum amatoꝛ. 3? eſt megaloquindios ideſt exponens ſeipſum periculis pꝛo ma/ gnis ⁊ ſtudioſis rebus defendendis k aſſequendis.?ꝙ periculis expoſitus non parcit vite exiſtimans non eſſe di gnum omnino viuere ⁊ fugere pereũ/ te republica uel pereunte rirtute. cau⸗ ſa vero pꝛime cõditiõis eſt.quia nulluſ rem quam dignificat exponit periculo pꝛo re quam nõ dignificat. ſed magna nimus ſeipſum a non tes paruas di⸗/ gniſ cat.quare ſeipſum pꝛo illis peri⸗ culo non exponit. Euſa ſecunde ẽ. ꝙ nullus rei quam amat ⁊ dignificat pericula gratis amat. magnanimns ſt ſeip̃uz amat ⁊ dignificat.quare ſibi nequaq; picula graſ᷑ amat. cauſa nero tertie conditioms eſt.quia quicquid ſe ipſum ad aliquem finẽ oꝛdinat ſimpli/ cuer ad illum ceteris omnibus contẽ⸗/ piis banelat.ſed magnanimus ſeip̃uʒ ad magna ⁊ ſtudioſa æ bonoꝛabilia bona ſimpliciter oꝛdinat. quare ad illa per quecunq; etiam pericula cunctis cõtemptis haelat. Cauſa vero quar te conditioms eſt:quia quicunq; tenet gradum ſũmum: ⁊ quicquid ẽ magnũ in omni virtute tenet etiam iſtud ma- gnum in foꝛtitudine: ſed magnanimꝰ eſt hiiuſmodi.⁊ expect are pericula ñ parcendo vite eſt ſupꝛemum in foꝛtitu dine. ut ſupꝛa tractatu de foruitudine. quare magnanimus expectabit pericu la non parcens vite poſtqᷓ; pꝛo ma/ gnis ⁊ ſtudioſis rebus expoſuit ſei⸗ pſum periculis. ¶ Conſequenter ibi. Læ potens benefacere ponit nouẽ cõ/ ditiones magnanimi penes munera quaꝝ pꝛima eſt. ꝙ magnanimus ẽ po/ tens ⁊ habũdus ad benefacere ſeu ad beneficiare. 2 %¼ eſt tardus ⁊ vere / cundus ad beneficiari. quarum cauſaſ aſſignat quia beneficiare ẽ ⁊ ĩtereſt ſu perexcellentis. qualis vult eſſe magna nimus.beneficiari vero eſt ſuperexceſ/ ſi qualis non vult eſſe magnanimus. ʒy: conditio eſt.ꝙ magnanimus eſt re- tributiuus/plurium qᷓ; ipſe receperit. cuius cauſa eſt.quia hoc modo ille qui incepit ei benefacere fiet eius debitoꝛ cum fuerit bene paſſus ⁊ bene remũe/ ratus ab eo.hoc autem optat magna/ nimus.non enim vuli eſſe debitoꝛ ali/ js:ſed vult alios debito:es eſſe ſuos. 4 condino eſt.ꝙ magnanimus eſt me moꝛ datoꝛum beneficioꝛum ⁊ ea reci⸗ pientium.xꝙ eſt immemoꝛ acceptoꝝ beneficiorũ ⁊ ea donantium. quarum cauſas reddit non ꝙ velit ingratus eẽ accepti beneficij ymo eſt granſſimus retributoꝛ:ut ſtatĩ dictũ eſt.nec etiaʒ q pvelit ſuperbire ⁊ inaniter gloꝛiari ſup dato beneficio.quia plus diligit bonũ opus qᷓ; hono: em operis.honoꝛ enim ut dictum eſt non eſt aliquid magnum in appetitu reputatione magnanin i ſed quia ſecundum magnanimitatem vult ſuperexcellere ⁊ in memenia ha/ bere: qualiteꝛ ſecundũ magnanimita / tem excedit magis qᷓ; qualiter excedit᷑ ſicut vnus de plebe.in eo autemꝗ be / neſfecit ſuperexceſſit ſicut magnanimꝰ in eo vero ꝙ recepit ⁊ ꝙ bene paſſus eſt ſuperexceſſus fuit quaſi vnus plebe ius.quare bene dediſſe magis tenet nolen tenefice nqubes efcnf uint iliaenol ſoncment Cilemnmüte ilcecuii⸗ ſuttiͦctak ſenitueuir ſpfeniſonat Aieceſene s condtn ſiſrini ſa ns Pnlclasces npersconn finaceke n)eteſen ip iap enkſartſin uuglin iie tnlfnnogi mmnies ſde lertiecudn nshöesndei sſlogeiife Sgnenfulia Megnaninng, Emugtizt ne⸗ num Heiircnmn hcninge Gomahnns 4 N me tink Wne n lihenmin nne mmstt wme i gnegni Wabenetae 1 ſiarchon Nfam qummn benefane ii gunsnlckn anwdi AA dſe aAg neenmn t Acd nsderndle beneirereſaaut lhene wis t Nraengt nmnmn akeſe hint is tintscſe i Agneghanmnset Ubencfagunun geſtinmenen un 1e Mmimn Emng fehnpen cicj nock gin ntuidicüͤcknus⸗ e 1maringen co nuſn in Norenofis n ronckining 1¹ ruinn ndun ie mlmunm, lerſniinig IIII meymoꝛiter q; bene recepiſſe. 6. condi / tio eſt. ꝙ delectabiliter audit ſe bene fe ciſſe alijs. 7. uero ꝙ ĩdelectabiliter au dit ſe bñ recepiſſe ab alijs. ( Ad iſtaſ autẽ duas conditiones inducit duo ex empla. pꝛimum ſumptum ab bome/ ro poeta introducente cetiri deã aqua rũ ſupplicantẽ ioui deo deoꝛũ ſecũduʒ poeticas fictiones que de ea ad captã dũ beniuolentiaz dei recitauit illi deo loui beneficia per ipſũ pꝛeſtita. tanq;ᷓ illa in quibus ipſe gaudebat ſed tacu/ it beneficia per eã illi ioui pꝛeſlita tan qᷓ; illa in quibus ille nõ fuiſſet gauiſul ſecũdũ exemplũ eſt de latonibus uolẽ/ tibus captare beniuolentiã atheniẽſiũ qui tenuerũt eundem modum pꝛopter eandẽ cauſã.S.conditio eſt.q magna/ nimus nõ eſt oſtenſor pꝛopꝛie indigen tie niſi foꝛte uix ⁊ raro cauſa neceſſita tis. h̊ͥ eni ſonat in defectũ. magnanimꝰ autẽ nec eſſe nec apparere vult defectu oſus 9.conditio eſt ꝙ ẽ pꝛomptus ad miniſträdũ ſicut homo abundans 1 excellens.¶ Koni ibil æ eos quideʒ ponit altas duas conditiones magna/ nimi penes conuerſatiõem ciuilẽ qua rũ pꝛama eſt eſſe magnum apud ma/ gnos.2. eſt eſſe moderatum apud me/ dios.dicit ergo ꝙ magnanimi eſt ⁊ in tereſt ſicut ⁊ ſupꝛadicta eẽ magnũ ad eos qui ſunt in dignitate cõſtituti.⁊ in bonis fortunis põiti:⁊ non apparere minoꝛẽ eis. ſed etiã intereſt eius eſſe moderatũ apud medios. uocat ũt me/ dios hõies nõ viles moꝛibus vel off/ cijs.illos eni vocaſſet infimos: cũ tali - bus autem nullam conuerſationẽ hét magnanimns. t ideo phᷣs agit tantum de magnis ⁊ medijs oſtendens quali / ter magnanimus ad utroſq; ſe habeat Harũ aũt duarũ conditionum ſimul aſſignat cauſam vel cauſas dicens. ꝓ ideo magnammus ſeipſum pꝛebet ma gnum apud magnos ⁊ non apud me/ dios. pꝛimo quia magnanim intereſt opus difficile ⁊ venerabile non aũt o/ pus facile vel muenerabile.ſz magno) excellere eſt difficile. medios ãt facile quare magnanimi intereſt pꝛimum ⁊ non ſecũdum.2?quia magnanimi inte reſt opus uirile non autẽ opus oneſo/ ſũ. ſed apud magnos venerari virile ẽ apud medios ãt ⁊ humiles ẽ valde o/ neroſũ quare magnanimi pꝛimum in tereſt non ſecundũ.hoc ãt cõfirmat ex/ emplo fortirudinis. quia quẽadmo/ dũ ſe pꝛebere foꝛtem ĩter hõies ĩbeci/ les eſt oneroſũ ⁊ nõ ire audẽter ad bo noꝛabilia pericula. ⁊ maxime vbi parſ aduerſa pꝛecellit ẽ ĩuirile.ſic ẽt eſſet o/ neroſum uelle pꝛecellere honozari inter bõies medios ⁊ bumiles ⁊ inmn riles nõ excellere ⁊ venerari apud ma gnos ⁊ potentes. ¶ Conti ibil. otio / ſũ ponit allas duas cõditiões magna/ nimi penes opera magna. quaꝝ peia eſt eſſe otioſum ⁊ pigrum. miſi ubi in negorio uel ex negotio pꝛouen ret ho/ noꝛ magnus uel magnũ opus. in Ulis eni magnanimus non piger nec otioſ⸗ apparet. 2. eſt eſſe operatiuũ paucorũ operũ nneꝛo. ſʒ tñ nobilitate magnoæ æ ex magnitudie noĩ alinʒ. vtriuſq; ve/ ro cõdinõis ẽ eadẽ cauſa. qꝛ .ſ.magna nimus ſecũdũ magnanimitatẽ ẽ iugit intẽtus ad magna.iõ quaſi oblitus p/ ua nõ opatur ea:⁊ in hoc appet otioſuſ piger ſᷣm pꝛimã cõditionẽ.⁊ qꝛ ma/ gna non ſunt tã frequẽtia ſicut parus iö videf paucoꝝ operatiu iuxta ſecũ / dã csditone. on ibil neceſſariuʒ ãt æ manifeſtũ pponit alias.S. cõctio / nes penes cõionẽ vite. quarum pꝛla e mãtfeſte odire. 2. mãifeſte amare. 3. ve ritatẽ magis q; opinionẽ curaĩ. 4. ma⸗ nifeſte agẽ. . ſcãdalũ paꝛuũ cotenere 6. eſſe veridicũ. 7. ad multos eſſe yco nicũ.R.nõ poſſe quiete comuere ad ho minẽ ñ bonũ. Picit &O quãtũ ad pꝛima necenmids magmnnn eẽ mãaikfeſtũ oditoꝛẽ. ¶ QAuãtũ ad ſecũdã qꝛ ẽ end neceſſariũ ipſũ mãifeſtũ eẽ amatoſem. quantũ ad vtrãq; reddens cauſa dicu. ꝙ latere ĩ odio k amoꝛe ẽ modus hoõis timidi.magnanimus t no e imids LIBRO quare nec ĩ odio nec ĩ amoꝛe latens vł ocultus ſʒ per ↄſequẽs mãifeſtus.quã tũ ad tertiã cõdinõeʒ dicit ꝙ etiã ẽ ne/ ceſſariũ ipſũ curare veritatẽ magis qᷓ; opinionẽ. cuius cauſa ẽ.qꝛ talis ſẽper intẽdit ad maioꝛa ⁊ honeſtioꝛa magis q; ad mnoꝛa ⁊ minus hõeſta.veritas autẽ kʒ ſẽtẽtiaʒ zoꝛobabelis magna ẽ ⁊ foꝛtior pꝛe õnibus.oĩs terra verita / ẽ inuocat ⁊ celũ ipſa benedicit.⁊ oĩa opera mouẽtur ⁊ tremũt eã ⁊ nõ eſt ĩ ea quicq; iniquuʒ. ⁊ veritas mãet ⁊ ĩ ualęſcit in eternũ.⁊ viuit ⁊ obtinet in ſecula ſeculoꝛũ. ſcũdi eſdre.x?ce opinio antẽ non ẽ huius excellentie. ymo ſe/ pe plena eſt mẽdatio ⁊ miquitate ? ſigularit᷑ q ↄ itatẽ diuidit᷑ vt hic.qua⸗ re magnanius ma gis curat de verita⸗ te q; opiniõe.¶ Qudtũ ad quartã cõ/ ditionẽ dicit.ꝙ ẽt neceſſariũ eſt magna nĩuzʒ dicere ⁊ operari manifeſte. cuius cauſa eſt.qꝛ eſt liber propalatoꝛ.i.ma⸗ nifeſtatoꝛ.quia palazʒ loquitur ⁊ ope/ ratur ̃ ʒ libertatẽ animi ſui. videf enĩ eſſe ſeruile ocultare æ non propalare audẽter geſta ſua.(¶ Quãatũ ad quin/ tã cõditionẽ.quaſi ad hoc reddẽs cau⸗/ ſã quarte cõditionis ait ꝙ iõ uidet᷑ eẽ liber pꝛopalatoꝛ.quia eſt contẽptiuus ⁊ hoc ſcadali paſſiui.eſt aũt contẽpti / uus.⁊ pꝛopter hoc eſt liber pꝛopalan uus.⁊ cũ ſit liber pꝛopalatiuus pꝛo/ pter hoc eſt cõtẽptiuus.(¶ Eſt eni ſciẽ dũ ꝙ duplex eſt ſcandalum. i. obex vel off ndiculuʒ. ſ. actiuũ ⁊ paſſiuũ.ſcãda lũ vero actiuũ ẽ dictũ ł factũ quod ſʒ ſe eſt ita maluʒ ꝙ habet videntes uel au/ diẽtes offẽdere. ⁊ iſtud ſcandalũ ſem/ per ẽ peccatũ.⁊ tale ſcandalũ nẽo de bet cõtẽnere ymo vitare ſũmoper᷑. ſcã dalum vero paſſiuũ eſt dictũ uel factuʒ quod non ex ſe:nec ex ſua malitia offẽ dit bominẽ ſed ex diſpoſitione illius ꝗ offenditur. ſicut ſi aliquis pꝛedicans malitiã vſure offendu vſurarios audiẽ tes. iſti ꝗqdẽ ſcãdalũ patiũt᷑ paſſiue ⁊ ñ actie.qꝛ offẽdũt᷑ ex ꝓpria malitia n t ex malitia vbi dei. ⁊ iſtud nõ ẽ pec catum in eo qui offendit ſed in eo qui offẽditur. ¶ Nũc autem ita eſt. ꝙ nec dicta nec facta viri magnanimi ſũt ma la ex quibus aliquis deberet offendi. quare vir magnanimus non pꝛeſtat a/ ctiuum ſcandalum ſed paſſiuum. iſtud autem cõtemnendum eſt.quar̃ magna nimus hoc modo contemnit talis aũt cõtemptus cauſa eſt ꝙ ipſe ſit liber p/ palatiuus.quia pꝛopter nihil aliud ni/ memus opera pꝛopꝛia pꝛopalare.niſi quia timemus offendere ⁊ ſcandalizʒa re ⁊ cõtra nos alios pꝛouocare.liber/ tas autem pꝛopalationis ecõuerſo caͤt contemptum pꝛo eo ꝙ libertas eſt pꝛo pter ſe appetibilis ⁊ ſeruitus oppoſi/ ta pꝛopter ſe fugibilis. magnanimus autẽ eſt conditionis libere non ſeruiliſ hanc libertatem autẽ non poteſt exeq ſine contemptu pꝛefato.quare ipſa li/ bertas cauſat contemptum ⁊ contem/ ptus libertatem ut dicit ps.¶ Qua/ tum ad ſextã conditionem dicit ꝙ ma/ gnanius ẽ vᷣidicus in ꝗbꝰcq; loqꝗt᷑. pᷣᷣ yrõlã.quãtũ ad. . dicit ꝙ magnaimꝰ loquẽs ad multos.i.ad populares ⁊ i ſcios qui vel nihil vel parum ſciunt de ſtatu virtutis: vtitur yronia. Cauſa 60 quare ſic eſt veridicus eſt amoꝛ verita tis ſicut dictum eſt in tertia conditiõe. Cauſa vero quare ſic eſt ad młtos yro nicus eſt quia non decet eum cuilibet de plebe ſtatum ſuum reuellare.⁊ per ↄñs popł aribus loquẽs habet vti con / grua yronia. Mota vero ꝙ conditio 6 difert a tertia quia illa eſt de veritate vite ſecundum ꝙ de ipſa opinantur ce⸗- teri. Iſta vero de veritate ſermonis ſe cunduʒ ꝙ eſt moꝛe magnanimi. Cont ibi.. Nec admiratiuꝰ Põit alia du penes noua et vetera.ex nouis cũ ma gna ſunt cauſatur ſtupoꝛ ⁊ admiratio Ex veteribus vᷣo cũ mala ſũt ctur do/ loꝛ ⁊ interdum indignatio. ſuper hijs ergo habet magnanimus duas incli⸗ tas conditiones. Pꝛimam ꝙ nõ ẽ ad miratinus in occurſu nouoꝛum ⁊ ma/ gnoꝛum.Euius cauſa eſt quonid admi A aeig bbin unmn geefudi d ie Aumcrune Nüpstinpern ſus gwnen luasfelven leoyuireſnn NAudtinnane Nriuinantan — Gbonnigbeick ieternlung⸗ lumiweem Curtrorntdnn uuunngin nunmni rmmins öweſtunbn Aluecnagrann Ulſeceſunisdef chmafopergn inspordeven Pperdengenn ebösſuprtin fieranmmiepon Chgurnegne hnminuoz⸗ hpſttentit —= = — — mngnltsfn . ffunchrmin hn ctuli innnfmntan Uncbbletc namkm Wenenn Weigſſeſt. upeethlii nmnſpin Sofenin i 8ilosnne Palmmitti⸗ weoglin dins tſenin umnslban aetn niR bicniinennan Pesiglg fn nagni miA Nlmbin wnd õ wridsdui mnckinunuon rreſcelalin unonderet ann⸗ un bm tevellnn trsognsda .Ponfedg u Girſlackm mgreiinn godeennntn 4trnigtn uetſent al, Man i ie ð magin ratio ? timor ex rei magne ac noue y/ maginatione pꝛouemẽs. magnanimo vero nihil eſt magnũ ex cuius ymagi/ natione poſſit ptrabi ad timoꝛem. 2. conditio eſt ꝙ maloꝛum veteruʒ non ẽ recoꝛdatiuus ſed potius deſpectiuus Mon eniz intereſt magnanimi qui ſẽ/ per intendit ad bona ⁊ mala ad me/ moꝛiã ſepe reducere preterita. Conj ibi nec humaniloquus lpõit alias.i⸗ penes verba ut ſubſunt iuſtitie. quarũ prima eſt:ꝙ magnanimus nec eſt hũa nmiloquus.quia nec de ſe homine nec 8 alio quocũq; libẽter loqꝗt᷑ itẽtuſ ſẽp ad maxima que ſũt diuia: idignũ eſtimat de rebuꝰ bumãis loquẽdo ↄſuere oba 2 non curat ipſe laudari.3. ꝙ nõ cu rat alios vituperari.A. ꝙ non ẽ lauda/ tiuus.5. ꝙ non eſt maliloquus uel ma/ ledicus vel detractiuus etiam non ma le loquitur de inimicis niſi foꝛte cũ ac tu audit iniuriam quã repellere volenſ dicat iniurianti aliquod obpꝛobꝛium ĩ vindictam iuſtam. ¶ Cauſa vero radi/ calis omniuʒ harũ conditionũ eſt vna qꝛ videlicet nullum oppoſitum iſtaruʒz conditionũ decet magnitudinẽ anim. ſicut patet conſideranti ſingula. quod at non decet magnitudinẽ animi nõ ð / cet magnanimũ. ¶ Conſequenter ibi. LEt de neceſſarijs] ponit alias duas penes neceſſitates hbumanas. quaruʒ pꝛima eſt. ꝙ magnanius de rebus ho/ mmi neceſſarijs deficientibus ei.nec ẽ planctiuus ſuper grauamen. nec de/ catiuus pꝛo releuamĩe. cuius cauſa eſt qꝛ ſuperplangere ac depꝛecari eſt mo/ dus hõis ſuper talia ſtudentis ⁊ vebe mẽter animũ applicãtis.quod nequa⸗/ qᷓ; congruit magnanimo.2. conditio ẽ ꝙ magnanimus potentioꝛ eſt ⁊ libẽti/ oꝛ ad poſſidendũ ⁊ retinẽdũ bona in/ fructuoſa.quales ſunt ſcientie phiſice qᷓ; rructuoſa ⁊ vtilia quales ſunt ſciẽtie lucratiue.cuius cauſa eſt.quia bõa no/ bilia non fructuoſa nec vtilia pꝛo tẽpo rali lucro habent ſecũ hbertatem ani⸗ mi quam appetit magnanimus. vtilia æ lucratiua ſecum bhabent quandã ſpe tiem ſeruitutis. omnis enim homo lu/ crans in talibus efficitur mercenarius æ per conſequens ſeruus cõductiuus. æ ideo addit pbᷣs ꝙ iſte mod magna⸗/ nimi eſt magis modus hominis ſuffici Etis ſibi qᷓ; modus oppoſitus qui ẽ mo/ dus mercenarij. Conĩ ibil ſed ⁊ mo tus ſponit vltimas quatuoꝛ conditiõeſ * — magnanimi quarũ pꝛima ẽ ꝙ mot ei eſt grams ⁊ tardus.2. ꝙ vox eius eſt grauis non acuta. 3. vero ꝙ locutio eiuſ ſtabilis.4.vero ꝙ ipe magnanimus nõ eſt contentioſus. quarũ conditionũ cauſe ſunt due. vna qꝛ circa pauca ſtu⸗ det: altera vero qꝛ nibil magnum eſti / mat. ⁊ pꝛopter b duo nec eius motus eſt velox nec uox acuta nec locutio fe⸗/ ſtina. nec ipſe contentioſus. hec enim fierent. quia vel ſtudet circa multa. vel quia exiſtimaret negonum mimis ma⸗/ gnum. concludit ergo ꝙ talis eſt ma/ gnanimus qualis deſcriptus eſt. Eficiens autem veſcripta foꝛ ma vel modo magnanimitad hic manifeſtat modum puſil lanimitatis.pꝛłmittit ergo pꝛimo mo⸗/ dum comunem puſillanimi caymo. æ ſecundo agit de ipſo puſillanimi ibi. Louſillanimis quidem dicit ergo ꝙ cuʒ magnrficus ſit talis qualis deſcriptus eſt. deficiens autem ab eo eſt puſillai⸗ mis ſuperabundans caymus ſicut dictum eſt. . iſti tamen vnum hñ̃t co/ mune. ꝙ ſcilicet non videntur eſſe ma/ li quia nec malefactores ſunt pꝛoximno nec nocuu ſicut nec perniſici nec ba⸗ nauſi. tamen peccant ſicut quia omu/ tunt medium uirtutis quod tenere o⸗ portet. ¶( Beinde ibi. uſillãimis] agit de puſillanimi. pꝛimo deſcribẽs ipſum ⁊ dicens ꝙ puſillanimis eſt qui dignus exiſtens bonis ſeipſum pꝛluat dignificat bomis quibus dignus eſt. ¶Secundo ibi.. Et videtur ponit a § quatuoꝛ conditiones eius. habet eniʒ omnis puſillanimis aliquã malitiam aliquam ignoꝛantiam. aliquam pigꝛi tiam. aliquam negligentiam ex qua fit deterioꝛ ¶ Dicit eꝛgo pꝛimo de ma litia ꝙ puſillanimis videtur habere ali quod malum ex non dignificare ſei/ pſum bonis quibus dignus eſt ⁊ qui/ bus ſecunduùm naturam ⁊ ſecundũ vir tutem ⁊ ſecundum rationem dignifi⸗ candus eſt. in hoc enim puſillanimis quamuis non ſit malus pꝛoximo pꝛe/ mittit ꝙ nõ opoꝛtet pꝛemitti.¶ Et in hoc diſcedit a veritate nature rei et a medio virtutis ⁊ a ĩcto iudicio ratiöõis ¶ Secundo ibi. Sʒ ⁊ ignoꝛare Di⸗ cit de ignoꝛantia puſillanimis vide/ tur ignoꝛare ſe ipſum. ꝙ pꝛobat. quia ſi plene agnoſceret æ nõ ignoꝛaret ſe ipſum tũc appeteret illa ſibi quibus di gnus eſt que quidem ſunt bõa exiſtẽ tia non ſolum apparentia. hoc autem non facit. quia non ſe dignificat illis. quare nec plene ſe ipſum agnoſcit Tertio ibi. Non tamen ] dicit de pi⸗ gꝛitia ꝙ puſillanimes non videntur eſ ſe inſipientes ſed magis pigꝛi.¶ ſt enim ſciendum ꝙ inſipientia eſt igno rantia diſpoſitiomis inducens hominẽ ad ſui ipſius deſtructionem. ignoꝛãtia veꝛo ſequens puſillanimitatem non in ducit hominẽ ad huiꝰmõi deſtructionẽ quare talis ignoꝛantia non eſt inſipiẽ/ tia. nec ſic ignoꝛantes ſunt inſipiẽtes NQuarto ibij talis autẽ opinio dicit de negligenna ꝙ talis falſa opinio pu / ſillanimum quamuis non ſit inſipiẽtia facit puſillanimes eſſe terioꝛes quia facit eos damnoſe negligentes pꝛo eo ꝙſinguli appetũt ea q ſeiunt oᷣberi eis ſecundum dignitatem æ ſufficientiam ſuam ſed neſcientes diſcedunt ab ope / rationibus bonis ad quas digmi ſunt ⁊ ſufficientes.acſi eſſent indigni ⁊ in ſufficientes. ⁊ ſimiliter diſcedunt ab exterioꝛibus bonis quibus digni ſunt: T ad que obtinenda ſufficientes exi- ſtunt. taliter autem a talibus diſcede⸗ — re diſcedentem facit deterioꝛem eſſe. ¶ Ronſequenter ibi. Qaymi autem] manifeſtat modum caym duplliciter. pꝛimo quantum ad inſipientiam quaʒ habẽt. ſecundo quantum ad apparen tiam quam optant ibil ⁊ veſte dicit er go pꝛimo.ꝙ caymi ut differentes a pu ſillanimibus ſunt inſipientes ⁊ mani⸗ feſte ſeipſos ignoꝛantes. quod appa⸗ ret.quia ipſi indigni ⁊ inſufficientes conantur ad honoꝛabilia opera: acſi exiſterent ad hoc digni ⁊ ſufficientes Deinde tamen ex ipſoꝛum operuʒ arduitate redarguuntur ⁊ repelluntur non valentes pertingere ad bonoꝛabi lium operum complementa. quales ſunt qui pꝛocurant ſe ad magiſterium doctoꝛatum aſſummi inſufficientes ⁊ indigni:qui poſtea ab arduitate offi cij taluer repelluntur q abſq; ſui con/ fuſione non poſſunt legere quatuoꝛ le/ ctiones. ¶ Zeinde ibij a veſte poſten/ dit qualiter iſti caymi æ pꝛeſumptuo/ ſi pꝛocurare nituntur ſibi apparentiaʒ quam deſiderant. dicit ergo ꝙ iſti ta⸗/ les caymi ſeipſos veſtibus ornant.ſigu ris autem corporis ſui ⁊ geſtibus eri- gunt bonas foꝛtunas pꝛo poſſe mani/ ſeſtas faciunt. bona quoq; multimoda de ſeipſis dicunt. vt per bec omnia ap/ pareant homimbus honoꝛãdi. (Eo ſequenter ibil opponitur autem com/ parat vitia oppoſita magnanimitatii/ ter ſe ⁊ ad ipſam dicens.ꝙ puſillani/ mitas magis opponitur magnanimi/ tati qᷓ; caymotes vł caymia duplici de cauſa.pꝛimo quia magis fit ⁊ inueni/ tur in hominibus qᷓ; caymia. ſecundo quia deterioꝛ eſt. de hoc autem que/ retur. vltimo vero cõcluditur ⁊ patet. IIgetur autem ⁊ circa hunc] Npoſtq; determinauit de ma/ de iſta virtute duo pꝛobanda pꝛoponit ſecundo pꝛopoſita pꝛobat ibiſ ambo e/ nim dicit ergo pꝛimo q; cum magnani mitas ſit circa honorem magnum. ut ESnam mitate hic conſequẽter determinat de philotimia. pꝛimo ergo unſ 1 nen creu i gn⸗ dinp metitce ghiiwän aroa nan lortlinſet Conr bi/ A upober . Pl inönan uawllulge Ghlünen ne⸗ Pnünnsdens fuicebbetal Clnimvo Nttiftcbint mentame ind Cr Cnugnanunt Cnamagnont Kurliberiltas. anupmuminh lonns veotc⸗ Mwoiſtibabins arupenut ropoeer Gllchetlherel raraboron guniate /0 migepine hüpmon Penſncicaſ nubunenpr ADugaieneni Umbnmenin. on ſcwrbun Quami d n Pimmrn Monenad m ſetllsck en ſlgunmin Eiasgehn tmel iede mgetceag eirerdun⸗ imimnr Ulbonnts g N Eintine onn ier m i mener hie j Krpune S enngefeactn monpenen Kad W Rnit ſeairt Mmmzütt nn enmintn iinmn ei ilepis eftsen msiit eſhe Slimesole n. bouugnonni nomtdN/ winbes Meii bicnimer nopin en inſamtin i Gchnn — noiingi nininsihiun inofmticlin ⸗ s ummm Gmmin 64 munſunn , annti, a D ahmenn G magnum. ſicnt immediate dictum eſt tamen circa bũc honoꝛem.ſ.non ma/ gnum. ſed ſumpliciter acceptum videt᷑ eſſe quedam alia virtus: quẽaðm dic/ tum eſt in ſcõo libꝛo. Scðo auteʒ dicit ꝙ huiuſmodi virtus videtur ſe ua ha/ bere ad magnanimitateʒ quẽadmoð liberalitaſ ſe habet ad magnificentiã. Conj ibi. Ambe enim iſte. pꝛopoſi/ ta probat.⁊ pꝛimo ſecũdũ.ſcðᷣo pꝛimũ ibi Lquẽ adᷣm autem in acceptõe. pꝛo bat ergo illud ꝙ eſt. ſcõo pꝛopoſituʒ ꝑ expoſitionem modi liberalitatis ⁊ hu/ ius virtutis dicens ꝙ pꝛo tanto virtus iſta ſic ſe habet ad magnammitateʒ ſi cut liberalittas ad magniſicentiã quia ambo iſti habituſ liber alitatiſ.ſ.⁊ phy lothimie diſtant a magno ꝙ eſt in eaꝝ generibus. circa ꝙ ſunt magnificentia ⁊ magnanimitas.magnificentia quið circa magnum in ſumptibus a quo di/ ſtat liberalitas. magnanimitas vo cir/ ca magnum in bonoꝛibus a quo diſtat p virtus que dici poteſt phylotimia. et ambo iſti habitus vnuſquiſq; in gener ſuo circa parua ⁊ moderata diſponunt nos vt opoꝛtet. quare ſicut circa ſump tus ſe babet liberalitas ad magnificẽ taz. ſic circa bonoꝛes phylotimia ad magnanimitatẽ. Conr̃ ibi QAuẽaòm autem in acceptione.MPꝛobat illud ꝙ fuit pꝛimo pꝛopoſitum.ſ.ꝙ circa ho noꝛem ſimpliciter ſumptũ ſit aliqua ð/ tus. b autem pꝛobat. 4. ratione. 2? ibi LAmatoꝛem enim vel aliter phylo/ nmum enim. ertiia ibi. In quibuſ autem ſuperabundantia ⁊æ deſectus. Quarta ibi. Nidetur autem ad amo rem.Pꝛima ratio ſummitur per cõ/ parationem ad materiam liberalita. que talis eſt.circa quãcunq; materiaʒ eſt aliqua virtus in qua eſt magiſ qᷓ; oʒ et minus q; opoꝛtet. ⁊ medium. vnde X ſicut opoꝛtet. quẽadmodũ in accep rione ⁊ datiõe pecuniaꝝ ẽ ſuperabun dantia et defectus. ſed quẽaðm in ac/ ceptione ⁊ danone pecuniaꝝ eſt ſuper Abundantia ⁊ defectus ita eſt in appe titu honoꝛis magis qᷓ; opoꝛtet ⁊ minꝰ q;ᷓ opoꝛtet: T vnde ⁊ vt opoꝛtet. quare circa appetitum honoꝛis eſt aliqua v/ tus moꝛalis. Huius rationis maioꝛem ſupponit per ſimile ⁊ per cauſã ſimili/ tudinis. minoꝛez autem integre ponit ⁊ patet. Secunda ratio ſũmitur ex nã laudis que talis eſt.Omne laudabile inter vituperabilia eſt virtus vel virtu tem habens:quia non laudatur niſi vł virtus vel virtuoſus ratione virtutis ut .5. lI. i. in fine. Sed quidam eſt aliqua liter amatoꝛ honoꝛis laudatus vt tał inter amatoꝛem honoꝛis vituperabilẽ æ non amatoꝛem vituperabilẽ. quare ille laudabilis amatoꝛ non amatoꝛ honoꝛis ut talis virtuoſus ⁊ eius habi tus amatiuus erit viꝛtus circa honoꝛẽ Hinus rationis ponit minoꝛeʒ ex cõi conceſſione hominum.d. ꝙ nos comu/ niter vituperamus quẽdam amatoꝛeʒ honoꝛis ut appetentem honoꝛari ma/ gis qᷓ; opoꝛtet. ⁊ etiã vituperamꝰ quẽ dam non amatoꝛem honoꝛis nõ eligẽ tem honoꝛeʒz in bonis in quibus opoꝛ tet: Et ſic habemus extrema vitupera bilia. Contingit autez ꝙ aliquãdo lau damus etiam bominem non amatoꝛẽ bonoꝛis vt hommem moderatum ⁊ tẽ petatum in appetendo: quenadmodũ in pꝛimis ſermonibus.i.in vniuerſali / bus dictis in ſecundo libꝛo diximus. Et ſic habemus aliquẽ laudabilem. ł aliquos laudabiles inter extremos pi tuperabiles. Coni ibi! Manifeſtum autem. Remouet penes dicta vnum dubium. Et ibi. Innominata autẽ Remouet alterum. dubitaretur emim ration abiliter quomodo amatoꝛeʒ bo/ noꝛis laudamus ⁊ vitupamus ſimul. Ad b ãt rñdet.d.ꝙ maifeſtuʒ ẽ qm̃ qꝛ multiplicit᷑ dicit᷑ amatoꝛ honoꝛis: nos ipſũ laudãdo v vitupãdo nõ referrimꝰ ad idipſũ nec ad vnũ ⁊ idẽ amatorem honoꝛis. ſʒ alit᷑ ⁊ alit᷑ ipſũ accipimus qꝛ laudãtes amatoꝛẽ honoꝛis ipſũ ac/ cipimus vt magis amantẽ qᷓ; multi po pulares ſe ipſos ignorantes. vuupeſa tes ãt hꝰmõi amatoꝛẽ ipſũ accipim ut magis amãteʒ q; oʒ. et ſimłi mõ alit 38 e 2 IIBRO aliter accipimus bominem nõ ama/ toꝛem bonoꝛis laudantes ⁊ vitupe/ rantes ipſum.quare laudabił amatoꝛ ⁊ laudabiliſ non amatoꝛ honoꝛis põt eſſe vnus ⁊ idẽ homo qui erit diſpoſitꝰ medio modo inter amatoꝛem vitupe / rabilem ⁊ non amatoꝛẽ vituperabilẽ Coni ibi. Innommata autem. Re/ mouet autem alterum dubium. quoniã dubitari poſſet ſuper idẽ nomen qᷓ;uis non ſup eandem rem fertur laus ⁊ vi / tuperium. ad h̊ auteʒ reſpondet bꝛeuit᷑ ꝙ medietate pᷣtuoſa exñte inominata tanqᷓ; ab hominibus deſerta extrema remanſerunt dubia.⁊ ratione equiuo/ cationis dubio modo ſumpta. Et pꝛo/ pter h̊ laus ⁊ vituperiũ fertur ſup idẽ nomẽ ꝓ alia:⁊ alia re acceptum. In quibus auteʒ ſuperabundanua. . Zer tia ratio ſũmitur ex natura medietati que talis eſt. In quibuſcũq; poſſunt in ueniri ſuperabundantia ⁊ defectuſ.tã qᷓ; extrema vicioſa.in illis eſt medium virtuoſuʒ. Sed in honoꝛibus ⁊ in eoꝝ appetitibus ſunt ſuperabundaniia ⁊ deffectus tanqᷓ; extrema vicioſa: quat C in honoꝛibus erit medium virtuoſum. Huius rationis ponit pꝛimo maioꝛe,ʒ patet.S.li.2. Secundo minoꝛeʒ ibi. LAppetunt autẽ. patet. Tertio cõ⸗ clũſionem ibi..Et ut opoꝛtet. Expo/ ne autem: ⁊:pro ergo quaſi dicat. Si honoꝛeʒ homines appetunt magis ⁊ minus q; opoꝛtet. ergo eti appetent ut opoꝛtet ꝙ eſt appetere mediũ quo ad noſ. ⁊ ideo addit ꝙ igitur habiius iſie exñs medietas circa honoꝛem ap/ petendum laudatur qᷓ;uis innominatꝰ Sed ſicut dictum eſt in pꝛecedenti rõe laudatur ſepe ſub nomimbus extrem rum. Dibetur autem ad amoꝛeʒz. 4 ratio ſũmitur ex natura oppoſitionis que talis eſt. Omnis habuus qui cõ/ paratus ad vnum extremũ vitioſũ vi/ det᷑ eẽ alteꝝ ĩ oppoſmnõe ⁊ cõpatuſ ad alteꝝ vĩ eẽ pꝛimũ:eſt hituſ mediꝰ vir/ tuoſus. Sed pꝛedictus habitus cõpa,- ratus ad malum amoꝛem honoꝛis.vi detur eſſe non amoꝛ honoꝛis.⁊ cõpa/ ratus ad malum non amoꝛem honoꝛiſ videtur eẽ amoꝛ honoꝛiſ.ſic ad vtrũq; comparatus.videtur eſſe vterq;. quaĩ talis habitus eſt medius ⁊ virtuoſus circa honoꝛem. Huius rationis ponit pꝛimo minoꝛem ⁊ patet.Scðo tangit virtutem maioꝛis.d.qꝙ modus oppoſi/ tiõis expoſituſ videtur eſſe vmuerſali circa alias virtutes. quare ſicut vłr in alijs viꝛtutibus dicimus habitum vtni/ q; extremo oppoſitum in rõe alterius extremi eſſe virtutem. Sic dicemus in iſta. VUltimo autẽ reddit cauſam cunuſ dam ſingularis accidentis ꝙ hᷣ accidit .ſ.ꝙ b opponantur extrema iter ſe ſbᷣ oppoſitione boni ⁊ mali qꝛ h ñ contin git in alijs virtutibus. Hic auteʒz iſtud accidit pp hoc ꝙ medium non eſt no/ minatuʒ qua de cauſa extrema mutuo dicũt᷑ opponi ſub ratione bom ⁊ mali. S euidentiâ eoꝛuz que dicta phylotimia ⁊ oppoſuiis vitiis inquirenda ſunt.i2. Pꝛimum vtrum ſit melius honoꝛare alterũ q; honoꝛãi ab altero vł e ↄ⁊ꝰ. Scðõm vtrũ magna/ nimus ſecundũ magnimitatẽ honoꝛis magnos magis appetat qᷓ; cõten nat. Tertiũ vtꝝ magnanimitas moderet aliquas paſſiones ⁊ quas. Quartum vtrũ ois magnanimus ſit ſupbus.Qui tum vtꝝ ſit humilis vel non. Sextum vtꝝ magnanimitas ſit virtꝰ. Septimũ vtrũ magnanimitas ſit virtus generał Octauũ quot ſunt parteſ magnanimi tans. Monum que eius diffinitõ eci mũ vtꝝ caymus ſit deterioꝛ puſſillam/ mi. Vndecimũ virũ euphylotimia ſit virtus diſticta a magnanimitate. Duo decimũ quid ẽ diffinitio euphylotimie Queſtio 229 E pꝛimo argint᷑.ꝙ melius ſit quidem. quia ꝙ competit deo ⁊ quibuſcũq; maioꝛibus ut maioꝛes ſũt melius ẽ eo:qdð nec deo competit ſunt de magnammitate ⁊ eu / Nsgeedeib 5 tännen e niode ſenapie eniei h ſo vrbe üfhon Uinenin orvmsſe Callinn ſusneni⸗ itunset Gnimmn⸗ Centpeu⸗ rimmuenn ſupennusn lnrhebem. Purrintenatt ſichen enr fintäeran metizeme gnammnonm Ounetrpen o lenista llig tinif⸗ pieſulifn Munnecheme Nwengbeben Wonuneau⸗ Glornunn Konhen antii ſamnefepet üſtienge utbletnunn jmeipeiden miel Mare narine Mitn en iigſeangin leneſt nelug⸗ hneueditnatn ponoꝛari qᷓ; honoꝛare. Pꝛio eulchn ung nline ketghees urikei⸗ Wrnhn mmneni Nalſcin wce ni en 1nd gmit Nanestin ſiummntin Ven. SCen iddrcain dennsgie Wemena ir Wighli ie Ra gNämmen eCiemne. enpmen binit mien t. Pmn watanii „ Sonmin nuiinintiin pemih din⸗ achumimusskn est geln minlsſritil Wmilsntin nias nt nmussiimne mnmeleen sſtumnß, mi niaſten nec maioꝛibus ut maioꝛes ſũt. ut dicit pvᷣs in capło ð magnanimitate. ſʒ ho noꝛari ⁊ ñ honoꝛã cõpetit deo ⁊ ma ioꝛibus. ut habetur ibidem.quat̃ me / lius eẽ vr honoꝛari qᷓ; honoꝛar̃. Scðo quia pꝛemium virtutis melius eſt me/ rito vututis.ſicut finis eſt melioꝛ eo q eſt ad illum finem: pꝛemium enim eſt finis meriti.ſed honoꝛari eſt pꝛemiuzʒ virtutis.ut ait phs. honoꝛare vero eſt meritum. quia in h̊ vnuſquiſq; meret quare ut pꝛius. Tertio quia ꝙ intẽdi tur a virtute melioꝛi ẽ melius.quia fi / nis pꝛoximus virtutis melioꝛis eſt me lius.ut habetur.õ.ex pꝛologo.ſed ho/ noꝛare intendit᷑ a virtute amicitie. vt videbitur.j. in tractatu eius.⁊ honoꝛa ri intẽditur a magnanimuate que me lioꝛ eſt qᷓ; amicitia cum ſit oꝛnatꝰ ⁊ an/ gmentum omniuʒ virtutũ. ut hic dicit quare ⁊ ut pꝛiꝰ. Quarto quia vnũq e; qᷓ;to liberius tanto melius.⁊ q;to ſer/ uilius.tãto ðtiꝰ.ſʒ honoꝛãi ẽ libi⁊ ho norãe ſᷣuiliuſ vñ magnanimꝰ nõ poteſt conuiuere ad amicuʒ quia ſeruile vide tur pro eo ꝙ baberet honorat᷑ euʒ cũ quo conuiueret.ut habetur ex quadaʒ conditione magnanimi. quare melius eſt honorari q; honorare. QAuinto qꝛ ꝙ eſt appetibilius eſt melius.bonũ eiʒz ut bonum eſt appetibile ut.S.li.i.ĩ pꝛĩ cipio vbi habetur ꝙ omnia bonum ap petunt. quare magis bonum eſt magiſ appetibile ⁊ maxime bonum erit ma xime appetibile.ex 2? topicoꝝ. Et per ↄñs ꝙ eſt appetibilius ẽ melius ⁊ e ↄ· Sed bhonoꝛari eſt appetibilius qᷓ; ho/ noꝛare ⁊ maxime h̊ appetimus. ut ex periẽtia docet. quare ẽ melius. Sexto quia ꝙ ſecundũ veritatem ſoli bono de betur eſt melius qᷓ; ꝙ eſt comune bono ⁊ malo. patet qꝛ conditio per bo / num excedit malum: vr eẽ melioꝛ qua cunq; conditione per quam bonum cõ uenit cuʒ malo. Sʒ honoꝛariſoli bono oðᷣbet.qꝛ ʒ ꝙ hẽt b p pbłᷣʒʒ fʒʒ Sitatẽ ſo Pbonꝰ ẽ honorãdꝰ.honorãe vᷣo cõe ẽ bõ ⁊ malo.qꝛ vterq; ðbet aliquẽ ho IIII norat᷑. quat meliꝰ videt eẽ honorãi qᷓ honoraĩ. Sed oppoſitum argiitur.pꝛi mo quia illud quod declinat ad humi-/ litatem melius eſt eo quod decliat ad ſuperbiam.ſed honoꝛaꝛe ⁊ velle hono rare declinat ⁊ pertinet ad humilita/ tem.honorãi vero ⁊ velle honoꝛari ad ſuperbiã. quare melius eſt honoraĩ̃ qᷓ honoꝛari. ¶ Secundo quia ſicut ſe ha/ bet circa pecunias dare ad accipere⸗ ſic circa bonoꝛes honoraĩ ſe habet ad honoꝛari.quia honoꝛas dat honoꝛẽ ⁊ honoꝛatus recipit ipſũ.ſed circa pecu nias melius ⁊ virtuoſius ẽ dare qᷓ; re / cipere. ut habetur in textu de liberali/ tate: quare etiam circa honoꝛes meli us ⁊ uirtuoſius erit honorare q; hono rari. DLicendum ergo vniuerſaliter ꝙ ſimpliciter melius eſt perſone bonoräã ri honor are 3 uam verſone honoꝛate honorari. ¶ QAuod perſuadeo mul/ npliciter. pꝛimo qma bonum in⸗/ trinſecum homim melius eſt illi q; bo num extrinſecum ei. ut. . li.i? bona enim exterioꝛa ſunt minoꝛa bonis in⸗ trinſecis. Sed honoꝛajĩ eſt intrinſecuʒ bonoꝛãti ⁊ honoꝛari eſt extrinſecũ ho noꝛato.qꝛ honoꝛ eſt in honoꝛante ⁊ ñ in honoꝛato. quare honoꝛare melius eſt honoꝛanti q; bonoꝛari honoꝛato. Secundo quia virtus melioꝛ eſt hono re vt pꝛobatur.. libꝛo pꝛimo. ⁊ opus virtutis melius eſt virtute ut babetur eodem libꝛo.quare opus virtutis me/ lus eſt honoꝛe. Secundum ꝙ honoꝛ ſtat pꝛo honoꝛari: quia ſic ſummitur ibi per philoſoppum. Sed bonoꝛare eſt opus virtutis. honoꝛare eniʒ eſt de center ⁊ bene moꝛaliter operari ad al terum. quare melius eſt q; bonoꝛari. ( Tertio quia melius eſt ⁊ virtuoſiul bene agere q; bene pati. ut ſupꝛa trac tatu de liberalitate. Sed honoꝛare eſt bene ager. ⁊ honoꝛari bene pati.b.n. dare ⁊ illud recipẽ. quare ut pꝛv. .n. eſt rõ ppi. per qᷓ; pꝛobat virtuoſius eſſe dare q; accipere. QAuarto ex eode medio magis explicito: quia bonoꝛat * SL 1. 2 “ S §) 4 4 IBRO contingit tripliciter. contingit eniʒ ho noꝛare ſuperioꝛẽ vel parẽ:vel inferio/ reʒ. Et honoꝛari comingit euã tripłr. cõtingit enim honoꝛari a ſuperioꝛi vel a pari vel ab inferioꝛi. Sed honoꝛare quolibet modo ſumptugʒ melius eſt ho noꝛanti qᷓ; honoꝛari quolibet modo ſumptum honoꝛato. quare vuiuerſalit᷑ melius eſt iſtud iſti:q; illud illi.Aſſũp muʒ pꝛobatur:quia melius eſt iuſte be ne agere vel amicabiliteꝛ bene agere: ł gratuite bene agẽ ⁊ quodlibet iſioꝝ per ſe qᷓ; iuſte bene pati.⁊ qᷓ; amicabi liter bene pati: ⁊ quam gꝛatuite bene pati.vbi nulla bonitas tranſit in paſſũ ex paſſione iuſta vel amicabili uel gra tuita. Sed honoꝛare ſuperioꝛem ẽ iu/ ſte bene agere.honoꝛare vero pareʒ ẽ dicabiłr bene agere.honoꝛare vero in ferioꝛem eſt gratuite bene agere. Hic enim ſuppono ꝙ ⁊ honoꝛare ⁊ hono/ rari ſu bonũ ⁊ rectum. aliter nulla eẽt comparatio. honoꝛaꝛi rero ab inſeꝛio/ ri eſt iuſte bene pati.⁊ honoꝛari ab e/ quali eſt amicabiluer bene pati.hono⸗ rari vero a ſuperiori eſt gratuite bene pati. &t cum hoc ex nulla iſtaꝝ paſſio num relinquitur aliqua bonitas ĩ ho⸗/ noꝛato quia nulla earum eſt aliquid in honoꝛato niſi quedam exterioꝛ teſtifi⸗ catio virtuiis pꝛecedentis vł eius que debuit pꝛeexiſtere.quare vlr bñ hono rare ꝙ eſt vłr bene ageĩ.melius ẽ mo raliter q; bñ honoꝛaꝛi ꝙ eſt vniuerſalit bene paui.Si vero obijciatur q tunc ſe queretur melius eẽ domino honoꝛare vaſallurn qᷓ; honoꝛari a vaſallo. T per conſequens ita pꝛeeligenduz eſſet ei. hͥ autiem eſſet euerſio reipublice. Dicẽ dum ꝙ melius eſt do mino.ſed non rei publice:ad cinus bonum magis debẽt attendere qᷓ; ad bonum perſonale. ho noꝛ enim impenſus ei impendituꝛ co⸗ munitati. honoꝛ autẽ impenſus ab eo ut eſt pꝛinceps ⁊ dominus impendit a tota comunitate quare ipſe in eligẽ do debet ſe confoꝛmare comumitati.co munitasautem pꝛo pter oꝛdinem ciui lem ⁊ reuerentiam p:incipatus eligit ꝙ ille vt pꝛinceps ac dom inus honoꝛe tur ⁊ non honoꝛet. Ad pꝛimum autẽ in oppoſitum dicenduʒ ꝗ illud eſt me lius ꝙ intrinſece competit deo ⁊ ma/ ioꝛibus ut maioꝛes ſunt non tamen il/ lud q competit eiſ extriſece ac relatie. Hoc autem patet:quia diligi a ſuperi⸗ oꝛi non competit deo nec maioꝛibus ut maioꝛes ſunt.competit auteʒ eis di ligi ab inferioꝛi.Et tamẽ mihi vel tibi cui vtrunq; competit eſt melius diligi a ſuperioꝛi qᷓ; ab inferioꝛi.honoꝛãi ve⸗ ro ut ſummitur in pꝛopoſito competit deo ⁊ maioꝛibus extrinſece ac relane Ad ſecundum dicendum qꝙ honoꝛari ñ eſt pꝛemium virtutis eſſentiale. q;unis ſit aliquod pꝛ emiuz accidentale q pes tet.quia ut habetur.S.li.t? Pꝛemium virtutis eſt finis virtutis ⁊ optimũ ꝗd. etiam diuinum et beatum. honoꝛ aute nec finis nec optimuʒ virtunis eſt: nec dimnum nec beatum. &t per b pꝛoba tur.ꝙ felicitas nou conſ ſtit in honoꝛi⸗/ bus.honoꝛare vero cum ſit opus virtu tis eſt finis eius ⁊ optimum eius. ut habetur ibidem. ZHico ergo q; pꝛemiũ accidenta e quale eſt honoꝛ.non ẽ me lius merito virturis ꝙ eſt opus eins et eẽntiale pꝛemius.Ad tertium autẽ di / cendũ.qꝙ honoꝛari nõ intenditur a ma Inimitate tanq; finiſ nec foꝛte tq; bo nũ magnimi qualecũq;ʒ.ut viobit᷑ i ſe/ qnti qõne Ad quartũ vero dicendũ honoꝛari non eſt liberius q; honorare quia inuitus honoꝛari poteſt. bonora re autez non tamen bene. verum eſt ꝓ debere honoꝛari exigit liberioꝛem cõ/ ditionem in perſona bonoꝛanda q́; de bere honoꝛare in perſona honoꝛ atura Hic autem non comparamus ſtatum ad ſtatum. vł conditionem perſone ad conditionem perſone ſed pꝛeciſe iſta duo honoꝛari ⁊ honoꝛare.Ad quitum aũt dicẽdũ ꝙ magis ſᷣm rectam ratio nez. appetibile eſt magis bonum. H̊ au tem modo non eſt magis appetibile honorari quam honoꝛare.uvt viſum eſt R apmun Gpyhct tumpwnn mnunezſen totlinn u Hſn nis 8 Pyngnn Pfludgeſt fonoꝛ deb ſen mne per urbonvoera Gmſaenene eſ⸗ ihenihli Niongſepin Nuohororesn ſcunmemi Signttarzun Eptnnpunop Anbneroneg igiem. Catmuntis ongpeni munerneetrent mmnmeſedeken tireni nre ſiigtoncgnur Mösmamncene Vnni. Yiboren eicelerlizoltan i alcoereler upens Aurp sſeuienn wonugseppen hancgyntben⸗ Mleskeprete puumgetls ihnei hmntebunige pfinhn lanng mpn N en r. 83 mcne ſi⸗ Wr — “ R 4 esſnin nalemin Wergnunige Nn N u Net dEinninn Mpemel dininoni rin Mopiner beserninſcen Rcencenen mmuseſentie Nicen NSR Wermustn mabemnmer A opnist Abenmn Si sAN rG 8 ti MMn en. Doee eaabel uni mne nin. Sdiatume worm nöſhenin nfmitnetſbri gnlltich uſit⸗ Bdqnaii ſenn nek ibennsimn 8bonotan güͤ ntaenben. M rmienginm mminſeinme tonimut ſal itirtiags ftn g tbn in — Experiẽtia vero docet ꝙ honoꝛari eſt magis appetibile ſecundum naturam ad malum pꝛonam. non tamen ſecun dum rationeʒ rectà ſicut ⁊ pꝛoni ſumꝰ magis ad ſuperbiam q; ad humilita/ iem. Mec pꝛopter b appetibilioꝛ ẽ ſu/ perbia ſecundum rectam rationem qᷓ; pumilitas. ¶ Ad ſextum dicendum ꝙ illuo per ꝙ bonus excedit malũ eſt me lius q;ᷓ illud ꝙ eſt vtriq; comune.ᷣ aũt non eſt honoꝛ debitus. Sed virius cui debetur. vnde perbene ac decenter hbo noꝛare bonus excellit malum. puta ſu perbum volentem alios honoꝛare. ¶ Aueſtio 22² E ſcðo aꝛguit᷑ ꝙ magnãimꝰ ſecundũ virtutẽ magnanimi⸗ tatis bonoꝛes magnos ma/ gis appetat q; cõtemnat. ¶zio quia quicunq; ſe ipſum dignificat honoꝛibꝰ magis honoꝛes magnos magis appe tit q; contemnit. ſed magnanimus ſic ſe dignificat. ut patet ex eius diffiniti⸗ one poſita in pꝛincipio buius tractatꝰ Quare honoꝛes magnos magis appe tit qᷓ; cõtemnit. Scðo quia omnis qui delectatur adipiſcẽs honoꝛes magnos ipſos magiſ appetit qᷓ; contemnit.ali enim non delectaretur in eis.ſed ma/ gnanimus ſic delectatur ut patet ex ? condinõe eiuſ.quare ut pꝛius.Tertio quia quicunqʒ vult alios excellere. ho noꝛes magnos magis appetit qᷓ; con/ temnit. In honoꝛibus enim adipiſci excellentiã volitam. Sed magnanimꝰ vult alios excellere. ut habetur b. quar̃ ut pꝛius. QAuario qꝛ omnis apud ma/ gnos ſe pꝛebens magnũ.honoꝛes ma gnos magis appetit q; conte mnit. In pᷣ enim appetit honoꝛãi apud magnoſ apud quos ſe pꝛebet magnuʒ. ſed ma gnammus eſt talis. ut habetur ex qua dam conditione eius. quare it pꝛius. Quinto qꝛ quicũq; fugit bumilitatem bonoꝛes magnos magis appetit q; cõ temnit. humiluas enim eſt contempt honoꝝ.ſed magnanimus fugit hũilita iem. ⁊ ideo non poteſt cũ quibuſcunq; cõuiuere eſtimans ſeruiles eſſe blandi toꝛes humiles. quaĩr ut pꝛꝰ. Sexto quia qui minus diſtat a caymo ſeu pᷣ⸗ ſumptuoſo qᷓ; a puſillanimi ipſe hono/ res magnos magis appetit qᷓ; cõtem / nit. Caymus enim excedit in appetitu honoꝛii ⁊ puſillanimis deficit. Sʒ ma gnanimus minuſ diſtat a caymo ? mi nus opponitur ei. quare ut pꝛius. 7*⁷ quia omnis virtuoſus magis appetut q;ᷓ contemnit illud ꝙ eſt pꝛopter ſe ⁊ pꝛopter felicitatem appetibile. Sʒ ho noꝛ eſt huiuſmodi ut.S.li: ii quare ut pꝛius. S quia ſecunduʒ quanlibet 69 tutem operantem circa bonam materi am. magis illam materia appetimus qᷓ; contemnamus. Sed magnammitaſ operatuz circa bonam materiam que eſt honoꝛ magnus vel bonoꝛes magni ut ait phs. quare ſecundum magnani/ mitatem honoꝛes magnos magis ap petimus q; cõtemn amus. Sed oppoſi tum arguitur. pꝛio quia omnis non cu rans opinioneʒ magis cõtemni qᷓ; ap petit honoꝛem. hono: enim oꝛdinatur ad opinionem ut ad fineʒ ut. 6. h. i? qꝛ honoꝛem volumus ut eſtimemur boni. quare opinio eſt finis honoꝛis.Sʒ ma gnanimus non curat opinion ez. ſed ſo lum veritatem. ut habetur h. quare ho noꝛem magis cõtemnit qᷓ; appetit. Se cundo quia non curans laudem magiſ cõtemnit q; appetit bonoꝛem.laus.n. addit ad honoꝛem expꝛeſſioneʒ cũᷣ ſer mone. Sed magnanimus nõ curat ut laudetur. ut hic dicitur. quare honoꝛeſ magls cõtemnit qᷓ; appetit. Pꝛo ſolu/ tione queſtionis tria ſunt pꝛemittẽda Et alia tria dicẽda Pꝛimo ergo pꝛe/ mitto ꝙ honoꝛ poteſt ſummi duplicit᷑. vno modo materialiter ꝓre bonoꝛabi li.puta pꝛo ſtatu bonoꝛabili vł pro co ditione honoꝛabili vel pꝛo officio vel dignitate honoꝛabili: vel pꝛo aſe one vel pꝛo opere bonoꝛabili¶lio modo foꝛmaluer pꝛo bonoꝛe debuio tali rei ſecundum ꝙ dicit ex ibinionem reuerentie in teſtimoniũ virtutis. Et boc modo honoꝛ foꝛmaliter ſumptus eſt ſignum virtutis ad placituʒ. Scoᷣo pᷣmitio ꝙ hõꝛari.i.ſic teſtiſicãai põt eẽ ab hõie la deo faciẽte oñſionẽ bᷣtu ĩ exiſtentis bomini.Tertio pꝛemitto ꝙ velle honoꝛem ſeu velle honoꝛa:i. cõti git quadꝛupliciter. vno modo ut bonũ ipſius honoꝛati vel honoꝛandi: quia vult in hoc ip̃e exaltari. Alio modo ut bonum honoꝛãtis. ut. ſ. faciat debituz ſuum. alio modo ut bonum audientiũ vel videntium ut per hoc animẽtur ad virtutem quam honoꝛari ſciunt. Alio modo vt bonum dei. ut. ſ. deus hono retur in hoc ⁊ glorificetur in huiuſmõi bonoꝛatione.Hijs autez pꝛemiſſis ſci endum eſt ꝙ queſtio querit de bonoꝛe foꝛmaliter ſũpto pꝛo illo.ſ. virtutis ⁊ bonitatis ſigno ⁊ pꝛo honoꝛe per hõi nẽ exbibito ⁊ velle ſeu appetẽ höꝛem ſumit᷑ ꝓ velle ⁊ ꝓ appetẽ ipʒʒ ut bonũ honoꝛati ⁊ pꝛopꝛiũ ei.aliter eni qſtio nõ pꝛocederet.lhijs ergo pmiſſis dico pꝛimo ꝙ magnanimus fᷣm magnani/ mitatẽ magis cõtemnu q́; appeut ſibi honoꝛem ſoꝛmaliter ſumptum per ho minem impenſum vel impendenduʒ. Scðo quia magnanimus appetit et ñ cõtemnit honoꝛes magnos materialit ſumptos.Certio ꝙ phus dicere inten dit eſſe magnanimitatem circa bono/ res materialiter æ nõ foꝛmaliter ſůp/ tos. Pꝛimũ ſuadeo ſic.pꝛĩo qm omne cõtemnẽdum magiſq; appetendũ ma/ gnanimus magis cõtemnit q; appetit Aliter enĩ nec appetet nec cõtemnæt. nec ageret ut opoꝛtet.ſʒ honoꝛ magn⸗ vel paꝛuus foꝛmaliter ſumptuſ pꝛo illo ſigno virtutis magis eſt cõtemnenduſ . q; appetendus.quare magnanimip̃z magis cõtemnit qᷓ; appenit.Aſſũptum pꝛobo quoniã omne magis appetenö ꝙ; cõtemnendũ. vel eſt appetendũ ut . finis vel ut ordinatum ad finem: ſʒ bo noꝛ neuiſo modo eſt magis appeten/ dus q; cõte imnendus:non eni in finis q hono: nec eſt finis virtutis.pt piſum eſt in pꝛecedenni qõne nec finis hõis virtuoſi.nec finis operis virmuoſi. cum h̊ melioꝛa ſint honoꝛe ut.̊. l.iᷣ quaji honoꝛ homim virtmoſo nec eſt appeti dus ut finis nec etiam ut aliquid oꝛdi natũ ad finẽ. honoꝛ enim nãliter oꝛdi⸗ natur ad opinionẽ geneꝛandã ex tali ſigno quale ẽ hono: ut. S.li.i.ut.ſ.alij opinẽtur vel noſmet opinemur nos eẽ virtuoſos. Sed opinio alioꝝ vt ad bo- num noſtrum. puta ad gloꝛiam noſtrã oꝛdinata magis ẽ cõtemnẽda qᷓ apee tẽda per bominẽ magnanimũ.Sicꝛ.n. elubmmmss cõtempſit eam ille vir excellẽti magnna pnit nune nimus Apoſtolus paulus dicẽs. mihi M Mn Monet autẽ ꝓ minimo eſt vt a vobis iudicer: aut ab humano die.i.ab humana opi nione.pꝛĩe ad coꝝ.ceꝗ. Cuiꝰ cauſa eſt quia honoꝛ eſt fallax ſignum virtutis. Ale eni honor qui debet impendi hõj bono ⁊ virtuoſo poteſt impẽdi homini pꝛauo ⁊ malitioſo:quare opinio ex ta li ſigno fallaci generata põt eſſe falſa. Signuʒ autẽ fallax cũ opinione p ipʒ genita cõtemnẽdum eſt magis qᷓ; ap petenduz. appetere nãq; eſſet vamtas ut. . dieitur de iactatoꝛe. capło de iac/ tantia. Opinio etiam noſtra per tale ſignum genita eſt ſumpliciter cõtemnẽ da dicente poeta. Plus alijs de te qᷓ; tu tibi credere noli.Et apoſtolus dicit BGBloꝛia noſtra h̊ eſt teſtimoniuzʒ conſci entie noſtre.ſec ũde coꝝ.pꝛimo.quaſi dicat qðᷣ ſuper alieno teſtimonio non eſt glorificanduzʒ. quar̃ honoꝛ bomim masgnanimo non eſt magis appetẽdu- qᷓ; contemnendus ut bonum eius. tfi ut bonum alioꝛum poteſt recte magis appeti qᷓ; contemni ſicut ſupꝛa expo- nnc Secundo quia ille plus paruſi- pendit a plus contemnit q́; appetit honoꝛem cuu honoꝛ paꝛuum quid eſ! ⁊ cui nibil magnum eſt. ⁊ cui nullus honoꝛ dignus eſt.⁊ qui honoꝛibus di/ gnus non eſt.ſed per omnia ſic ſe hbet magnanimus ad honoꝛem. quare ma gnanim ipſũ pł puipẽdit ⁊ Remnu ulmnitſ ef⸗ nſcene Rienn gin ſvuen guid enalboli rctaniru d ihl d epvs honoꝛ. inngnshon — —π D d(= — — = ns eſ n connhen puantione Gtetamwonſue ſſrignatmnaie näccheanianinn Porſetuaar pe ſenpuunbon w ſe ſunpovne Clonnpemaw elunhhetvwrr mmn Sonme uibonns Sriinlum: c Oktogneto AMINgunugen Wenugnast donn Arrpgllet aämmtiſen n mnengehnn pnuneppsh ſuuthmnnſentn ſin indfunn ugnnnmfir- ſticnmnenen ecopig vetdon uncnuping inserken1 ammanwn ukien iſſt Cnattan un Kümiil mn; Ntini ngſnginn Achndin nMiag Wieni n demenk mmdee mddelte ednſi Würimt duenn Urewupid miincknge, nigzelet mucunecä Drdamnn Gndifohurin e n Pralg mickttino ict iner eno tinn manz i n Nononeiihe mends Abe ainmn eln Conenmiſcnige. mpguitfß s I 8 n iiin IIII qᷓ; appetit. Aſſumptum pꝛobatur per pbᷣum ponentem omnes iullas.4. pies Dicit enim ꝙ iſti magnanimo bonoꝛ eſt paruum quid. Abi agit qualiter ſe habet ad bona foꝛtuita. Dicit etiaʒ ꝙ non eſt admiratiuus. quia mhbil ma gnum eſt ipſi. Dicit etiam ꝙ ei nõ da bit᷑ dignus honoꝛ: qꝛ virtun perfecte nõ fiet dignus honoꝛ. Dicit etiã ꝙ ma gnammus non eſt dignus honoꝛibus paruis ⁊ contingentibꝰ.i.ñ ſtudioſis. Omnes autẽ hbonoꝛes foꝛmalit᷑ ſũpti pꝛo illis bumanis ac fallacibus ſigniſ ſũt parui ⁊ maxie parui viro magna⸗ nimo ut dictum eſt in pꝛima pticula. Sunt etiam non ſtudioſi.i.non virtuo ſi ſibi quia ſunt ei extrinſeci nec in ſe ſuũ ſtudioſi.qꝛ ſunt fallacia ſigna.quare in hoc ſenſu dicit ppus magnanimuʒ nõ eſſe dignum honoꝛibus taliter. qꝛ ad eos ſic ſumptos non eſt dignus tanq; ad bona premiatoꝛia. 3. qmia omms vere humiliſ:honoꝛeſ magis cõtemnit q; appetit. Sed omnis vere magnani mus eſt veĩ humilis.ut in ſequenti qͥ/ ſtione oſtendam: ⁊ vt ſtatim apparet ex medio generali pꝛopter cõnexionẽ virtutum quia magnanimus eſt in oĩ virtute magnus ⁊ bonuſ. quare ut pꝛi us. Auarto quia ille qui nunq; iudica bit ſibi cõtumeliã fieri magis cõtẽnit honoꝛem qᷓ; appetat. quoniã ſecundũ Gꝛegoꝛium appetitus honoꝛis ⁊ glo rie facit hominem ſentire cõtumeliam Cõtẽptus vero facit non ſentire. Sed iu ſi magnanimus fueris nunq; iudi/ cabis tibi contumeliam fieri. ut ait ſe/ neca de copia verboꝛum ad apoſtolũ paulum circa pꝛincipium. Auinto qꝛ ꝙ a viris perfectis ⁊ iuſtis renũtiatur ⁊ abdicatur a viro magnanimo magiſ ↄtemnit᷑ q; appetat᷑.cũ.n. magnani⸗/ mitaſ ſit oꝛnat ⁊ augmẽtũ oĩuʒ vᷣtutũ: magnanimus eſt perfectiſſimus inter 4 virtuoſos:⁊ per ↄñs cõtẽnet ꝙ perfe⸗/ cti cõtemnunt. Sed viri perfecti ⁊ iu⸗ ſti.rebus:honoꝛibũſq; ac vite blandi⸗ mentis renũtiant.ut ait yſidoꝛus ð ſũ mo bono. li. z: c. ib? quare in pꝛius. Se cũdum auteʒ oſtendo ſic.qꝛ magnani mus illa nõ cõtemnit:ſed appetit per qque virtus magnificatur oꝛnatur ⁊ au getur. h tria ndq; perficer eſt maximũ optimum in magnanimitate. ſed ꝑp honoꝛes magnos maãliter ſumptos.i. per reſ honoꝛabiles:virtus magnifica tur oꝛnatur ⁊ augetur. quare magna/ nimus talia non cõtemnit ſed appetit Aſſumptũ pꝛobatur. Eſt tamen pꝛe⸗/ ſeiendum ꝙ res bonoꝛabilis dicitur ł magnitudo obiecti circa ꝙ fit operatõ vel conditio magna perſone vel ſubie / cti cuius ẽ operatio:ł magnitudo ipſiꝰ operiſ. sbi gratia. In virtute foꝛtitudi nis cuius actus pꝛecipuus eſt expecta re.ipſa enim expectatio põt he obie/ ctum.ſ.hoſtem honoꝛabilem ſecundũ magis ⁊ minuſ.puta regem qui expe ctatur in campo vel baronem: ! duceʒ Item ſubiectum.ſ.perſonam expectã / tem bonoꝛabileʒ ſecundũ magis ⁊ mi nuſ.puta regẽ ł baronẽ ł ducẽ expectã teʒ. Item opus honoꝛabile ſecunduʒ magis ⁊ minus.ſᷣm ꝙ certamẽ creſcit vel decreſcit. Hijs & p e miſſis arguo ſic. per illa virtus magnificatur oꝛnat augetur per que actus virtutem ge/ nerantes augentes v ſaluãtes magni ficantur augentur ⁊ oꝛnantur. Sed p rem honoꝛabileʒ ex parte obiecti actꝰ magnificatur. Maius enim eſt expe/ ctare in campo regem vel regiaʒ aciẽ qᷓ; ducem vel alium inferioꝛeʒ baronẽ per rem honoꝛabilem ex parte ſub/ iecti vel perſone operantiſ actus oꝛna tur. Inſignioꝛ enim ⁊ famoſioꝛ venu / ſtioꝛ ⁊ gloꝛioſioꝛ eſt expectatio in per ſona regis q; in perſona vnius ſimpli / cis militis. t per rem honoꝛablem ex parte operis actus augetur. Inten ſioꝛem enim opoꝛtet eſſe actum expe/ ctationis in eo qui plus inuaditur ⁊ qui vehbementiui hoſtes repellit ⁊ dei jeit q; malo.quare virtuſ vniuerſaliter per obiectum arduũ a bonoꝛabile ma gnificat᷑ ⁊ p pſonã ĩ dignitate ↄſtituta IBRO excelſam 2 honoꝛ abilem oꝛnatur. x per opus magnũ ⁊ honoꝛabile auget Et per ↄñs ut dictum eſt huiuſmodi res honoꝛabiles magnanimus anpe / tit ⁊ non cõtẽmnit.ertiũ autẽ oſtẽ/ do quadꝛuplicit᷑.p. quidẽ ex pꝛicipali actu magnanimi:quia magnanimũ di gnificare ſe ipſum magnis eſt pꝛinci/ cipalis actus magnanimi ᷣm pbum ꝗ per iſtum actũ ſicut per pꝛincipalẽ dif finit magnanimuʒ. Sed dignificare ſe ipſum magnis honoꝛibus foꝛmaliter ſumptis.i.illis fallacibus ſignis ⁊ ex/ terioꝛibus reuerentijs nõ eſt pꝛinci/ palis actus magnanimi: tamen quia illa contẽnit magis qᷓ; appetit vt pꝛo/ batũ ẽ.tamẽ quia ille actus nõ eſt me/ lioꝛ ceteris actibus magnanimi. ma/ gnanimus enim eſt magnoꝛum opera tiuus ⁊ terribilium expectatiuus qui ſunt melioꝛes actus qᷓ; iſte eſſet. tamẽ quia melius eſt honoꝛare qᷓ; honoꝛaꝛi ⁊ per ↄñs potius deberet ſe dignificat magnanimus ad honoꝛare qᷓ; ad ho⸗ noꝛari.tamen quia obiectum huiꝰ ac/ tus eſt vaniſſimum. quare ſecũdũ intẽ tionem ph̊ᷣi honoꝛes magni foꝛmalit᷑ ſumpti non ſunt illa magna quibus ſe ipſũ dignificat magnanimus. Meſtat igitur ꝙ honoꝛes magni materialit᷑ ⁊ cauſaliter ſumpti ſint illa magna qui- bus ſe ipſum dignificat magnanimus Et maxime.quia ſe ipſam digniſicare talibus eſt actus pꝛincipalis magna/ nimi. Cum eniqz aliquis dignus exiſte/ ſe ipſum digniſicat ⁊ exponit ad obie/ cta magna ⁊ ardua ⁊ honoꝛabilia vł ad ſtatum magnum ſeu officium cuius adminiſtratio virtute indiget perma/ xlma vel ad opus magnum ⁊ arduuʒ difficile ⁊ honoꝛabile.tũc virtus ut di/ ctũ eſt magnificatur oꝛnatur ⁊ augetf quare talibus ſe ipſum dignificat ma/ gnanimus. 2 idem oſtendo ex defec/ tu puſillanimis: quia ſecundum inten/ nonem ppi illis ſe dignificat magnani mus a quib defficit ⁊ diſcedit puſſil-/ lammis. Sed iſte deficit ⁊ diſcedit ab operationibus bonis æ adinuentioni bus boniſ ut air phᷣus loquens de pu/ ſillanimo. quare magnanimus ſecudũ intẽtionẽ phi ſe ipſum dignificat opa/ nonibus ⁊ adinuentionibus boms ⁊ non illis fallacibus ſignis. 3? idẽ oſtẽ/ do ex exceſſu caymi. qꝛ ilus ſe ipſum recte dignificet magnanimus ad qᷣ co/ natur ⁊ a quibus repellitur caymus ſi cut indignus ⁊ inſufficiens.hͥ enim au denter eſt intentio phᷣi dicẽtis ꝙ cay/ mus ad ſe ipſum ſuperabundat: nõ tñ ad magnanimuz. Sed caymus conat ad illa opera que excedũt ſuffjcientia eius ⁊ facultate m ⁊ ad q ſe habet ac/ nue quia nemo conatur ad illud ĩ quo alij agunt ⁊ non ipſe. quare illł ſe ipſũ dignificat magnanimus. hᷣ autem ſüt opera nõ ſola ſigna honoꝛiſ cauſalit ⁊ non foꝛmaliter ſumpti. Quarto idem oſtendo ex amoꝛe honoꝛiſ qui lauda/ tur in philotimio. quia illis ſe dignifi/ cat magnammus ad que hanelds lau datur ut virilis.⁊ vt amatoꝛ boni. In h̊ͥ enim phus aſſignat laudem amand hõꝛẽ in c: de phyloth.mia.Sed nullus laudatur ut virilis nec ut amatoꝛ boni ſi hanelat ad honoꝛem foꝛmaluer ſũ/ ptum ideſt ad ill im exterioꝛem reue/ rentiã.ymo potius vituperatuꝛ vt mu llebꝛis. h̊ enim eſt paſſio comunis mu lierum:que ſũme honoꝛ ari: admirari æ laudari volunt. laudatur enim ut vi rilis ſi hanelat ad obiecta honoꝛabilia ad ſtatum honorabilem ad opus ho/ noꝛabile. quare talibus ſe ipſum di⸗ gnificat magnanimus. ⁊ non illis ex:᷑ ioꝛibus reuerentijs. E&t confirmat᷑ qꝛ ſecundum intentionem ppᷣi illis ſe di / gnificat magnanimus in quibuſ eſt diſ ficultas.ipſe nanq; dicit q; difficile eſt ſecundum veritatem eſſe magnanimũ Sed difficultas eſt circa obiecta:circa ſtatus. circa opera potenter ⁊ valent ſe habere ⁊ nulla difficultas eſt / eci/ pere illas extenioꝛes reuerentias.hoc enim facit vnus lapiſ bene foꝛtunatuſ de quo factum eſt altare vel ydolum iniergo⸗ no ſcen n Urn echest eti uuhane ntr nod schere gleſtona peranone., kr gng ſcepnoe hbiinen enennon lupinlhn⸗ Nuimnunden innttinen ceſenel Uniitnen Cinonege epte ngin onjng ENnmitne epeicinn Aiqummg unnſ penperſenu tteneſtht lezd in ulfpeluni n Gmagran wpopponin nanngden gi ſte⸗ rſichi ii, cnigi An Thernime, WiNiiune imrenpinie nſugtne N. S ceepeecii nen Aite NNCNMaal 1nonne gnt ANguInee uögetwii Dülterinm Ann aingehemnid cini uls GunINSKNeel Emmis tnanmrt biſyin un HirbuS PTEüsNer ane Abonenfnm adilmenmge O risrunens Hemmetoiſcn ne ſebonmma ridn. den aneln adcheni le vmtih i 1 mnet 1 ot dicitur 2 phiſicoꝝ. quare certiſſimũ eſt ꝙ phᷣs nũqᷓ; intendit dicere ꝙ ma/ gnanimus ſe ipſũ dignificet illis reue rentijs:⁊ fallacibus ſignis. Sed obie/ ctis arduis ſtatibus incluis ⁊ operati onibus maximis ⁊ optimis. Dicendũ 5ͤ ad argumenta ꝙ quaſi omnia pꝛece dunt ex eo ꝙ honoꝛ ſũmitur dupliciter vno modo ꝓ foꝛma honoꝛis.Alio mõ pꝓ cauſa honoꝛis vt fuit expoſitum.Ad pꝛimũ ergo dictum eſt ꝙ magnanimuſ ſe ipſum dignificat magnis honoꝛibuſ nõ quidem masnis hominũ reueren/ tijs: ſed magnis rebus agendis ⁊ ma gnis officijs: ⁊ magnis operibus ⁊ ne Gocijs. Ad ſecũdum per idẽ dicenduʒ ꝙ; in talibus magnis que ſũt circa opa delectatur moderate. In bonis aũt ⁊ magnis operationibus delectatur in/ tenſe ſicut ⁊ quilibet virtuoſus in ſua operauone. Ad tertium etiã dicendũ ſimiłr ꝙq magnanimvult ſuperxcellẽ. ñ in receptiõe reuerentie exterioꝛis ſʒ in exhibitione melioꝛis operis. ꝙ pʒ eſſe de intentione phᷣi qui iſtam excel lentiazʒ qᷓ; vult magnanimus refert ad beneficioꝛum dationẽ: quia benefaceĩ alteri eſt ipſum excellere ⁊ beneficiãi ab altero eſt excedi ab eo: nõ quidem in reueri.ſed in operari.Ad quartũ di cendum ꝙ magnanimꝰ apud magnos ſe pꝛebet magnũ in oꝛdine ad magnã opationeʒ peragendã ñ in oꝛdine ad reuerentiã recipiendam. h ipſum emzʒ eſt opus iuſtũ ⁊ virile ⁊ difficile apud magnos equalẽ q; iuſtitia exigit opti/ nere. Ad quintuʒ vero dicendũ ꝙ ma gnanimus nõ fugit veram humiulitatẽ. ymo ſemper ſeruat eam ut.j.pꝛobatur Sed bene fugit ⁊ dãnat humilitatem ſeruilez ⁊ timdam. que metus cauſa fit vel ſpe lucri. Ad ſextum auteʒ dicẽ dum ꝙ magnanimus minus diſtat ? minꝰ opponitur caymo q; puſillanimi mi conatu ad opera magna: quia in 5 conuenit cum caymo q;uis differat in modo. quia iſte appetit ⁊ conatur vt dignus ⁊ ſufficiens. ille vero oppoſito III modo ſe habens. In appetitu autem honoꝛis.i.illius fallaciſ ſigni.nõ plus cõuẽit cum caymo qᷓ cuʒ puſillanimo. ymo minus( Ad ſeptimum vero di/ cendum ꝙ honoꝛ ut eſt ſtatus honoꝛa/ bilis eſt appetibilis pꝛopter ſe ⁊ ꝓpi᷑ felicitatem tãqᷓ; aliqualis pars eius: ꝙ autez honor vt eſt ſignum fallax:ſit pars felicitatis eſſentialis vł acciden/ talis:nõ video: ſic autem hic loquitur de honoꝛe. ut ſupᷣ expoſui pꝛo ſigno vł teſtimonio virtutis per homineʒ exhi / bito. Omne auteʒ tale ſignuz vel teſti moniũ fallax eſt quia poteſt eſſe falſũ. Ad octauũ aũt dicẽduzʒ ꝙ honoꝛ foꝛ/ maliter ſumptus pꝛo illo reuerentiali ſigno:non eſt materia magnanimita’ß nt oſtenſũ eſt ſuß. ¶ Queſtio 26˖2 NE tertio arguitur ꝙ magna⸗ nimitas non moderetur palſ/ ſiones. Pꝛimo qꝛ ſi ſic.tunc moderatetur paſſiones vel appetitus ſenſitiui vel intellectiui:non autẽ intel lectiui:quia ille non indiget modera⸗ mine cũ ñ adsſẽt᷑ rõi.ſicut paſſiões ap petitus ſẽſitiui vt.S.in fine pꝛimi.nec etiã moderatur paſſiones appetiu ſẽ/ ſitiui:quia circa honoꝛẽ nulla fit in eo paſſio dicente pho.ꝙ amatiuus hono/ ris gaudet honoꝛe nihil patiẽte coꝛ/ poꝛe. Sed magis mente ſupꝛa tracta iu de temperantia in pꝛincipio. Dis autez paſſio appetuus ſenſitiui fit pa/ tlente coꝛpoꝛe.quare circa honorẽ nõ fit paſſio in appetitu ſenſitiuo.ꝛ? quia pvᷣus expoſuit paſſiones regulatas ꝑ virtutes in tractatibus virtutuzʒ vt pʒ de foꝛtitudine a tẽperantia. Sed agẽſ de magnanimitate non egit de paſſio / nibus regulatis per eam. quare nulle videntur eſſe. Tertio quia virtus ope ratiua circa omnẽ materiam virtutum non eſt moderatina ſpãlium paſſionũ: quia ſpeciales paſſiones nõ ſunt circa oẽs otutes. Sed magnanimitas ẽ opa tiua circa omnes virtutum modos. ali ter ñ eẽt oꝛnatꝰ oiuʒ:quare ñ ẽ moðra trix ſpãliũ paſſionum. Sed oppoſitum IISRO Arguitur ꝙ modẽtur delectationes ⁊ triſtitiaſ:quia magnanimus p magna nimitatem delectatur moderate adipi ſcens honoꝛes magnos ⁊ moderate triſtatur perdens eos. Item bene foꝛ tunatus nõ eſt gaudioſus nec male foꝛ tunai triſtis. ut ð ipᷣo dicit philoſophꝰ gquare ⁊c.2 arguitur ꝙ moderetur ti/ moꝛes ⁊ audatias. timores quidem quia magnanimus nõ eſt admiratiuꝰ. Ntem quia nõ parcit vite ꝓ magnis ⁊c honeſtis rebus periculiſ expoſitus.au datias vero.quia non eſt philoquindi noſ.i.periculoꝝ amatoꝛ: ut audax: nec microquidinos:nõ enim audet ꝓ puiſ ſe ipſum periculis exponere. Sicẽdũ ergo ꝙ magnanimitas ſicut dupliciter operatur:ſic dupliciter moderatur paſ ſiones occurremes.operatur enim ut magnanimitas magnanimiter: ſecũdũ ꝙ opatio ſua eſt ei pꝛopꝛia. Operat et ut foꝛtitudo foꝛtiter.⁊ ut magmificẽ tia magnificenter.⁊ ſic vłr ⁊ quelibet alia virtus ꝓ eo ꝙ eſt oꝛnatus ⁊ aug/ mentuʒz oĩim virtutũ. Et ᷣm hb modera tur paſſiões duplicit᷑.vno modo vt ma gnanimitas magnamimiter operans. Et ſic moderatur ſpem ⁊ deſperatio/ nem. Alio modo ut magnitudo cuiuſii bet alterius virtutis. ⁊ ſic moderatur quaſſibet alias paſſiones:quaſ virtu/ tes ſingule moderantur. Pꝛzꝛimũ ꝓbo qꝛ omms virtus imediate moderatur illas paſſiones ꝓpter quas iĩmediate itur ĩ vitia oppoſita nãlit᷑.ut patet in ſi gulis. Sed per ſpẽ exceſſiuã imediate itur in caymotem. Et per deſperatio nem imediate in puſillanimitatẽ. Ex/ ceſſus nq; ſpei facit hominem conari ad illud ꝙ ẽ ſup̃ vires.ſupᷣ facultateʒ. ſupᷣ dignuatem ⁊ ſufficiẽniã eius.h̊ ãt eſt conari caymotice. HDPeſperatio etiã exceſſiua facit hominem diſcedere ab operationibus bonis quibus ⁊ quazg finibus eſſet dignus ⁊ ſufficiens.hᷣ aũt vitia ſut ĩmediate oppoſita magnani/ 1 3 mitati. quare ipſa ĩimediate moderat᷑ ſpẽ ⁊ deſ peratiõeʒ. Scòm ãt pꝛobatur quia omnis virtus ſicut eſt moderatia circa aliq; materiam ſic eſt moderatia paſſionum incidentium circa illã Alu ter enim virtus non operaretur ut oʒ ꝓ eo ꝙ paſſiõeſ nõ moderate depꝛaua rent operationẽ. Sed magnanimitas eſt operatia circa omnẽ materiã medi antibus alijs virtutibus. quare circa omneʒz mãm mediate moderatur oẽs operationes occurrẽtes circa illa. Pi/ cendũ ergo ad pꝛimũ ꝙ magnanimi/ tas ĩmediate moderatur ſpẽ ⁊ deſpa/ tionẽ:ſiue ſint in appetitu ſenſitio ſiue intellectiuo.quia vtrobiq; poſſũt eẽ bo ne ⁊ male. Cum ergo dicit ꝙ paſliõeſ appetitus intellectiui nõ aduerſantur rõi. Pico ꝙ ymo. ſquia ſicut opinioneſ ĩtellectꝰſepe cõtradicunt vitati.Sic ẽt paſſiones volũtatis ſepe aduerſantur bonitati ⁊ rõi. Cum etiã dicit᷑ ꝙ circa honoꝛem nõ fit paſſio in appetuu ſeſi tiuo ſecudũ phᷣm.Dico ꝙ nõ circa bo/ noꝛem quolibet modo ſũptũ.puta cir/ ca honoꝛem qui ſequitur diſciplinũ de quo videtur loqui phᷣs.Sed ſi ſũmatur honoꝛ ꝓ hac re honoꝛabili q eſt victo/ ria vł triũphꝰ bene ſic paſſio ex tali ho noꝛe in appetitu ſenſitiuo.Ad ſecũdũ vero dicendum ꝙ płs diſtinguens ma gnanimũ ab extremis vitijs ſatis inu/ it iſtas paſſiones q;uiſ nõ expꝛeſſerit. Ad tertium vero dicendũ ꝙ circa oẽm materiam virtutũ occurrunt generalii hee paſſiones.ſpes.⁊ ðᷣſperatio.qꝙ ꝓ/ batur quia circa omne bonum magnũ ⁊ arduum difficile ⁊ honoꝛable:tamè cum difficultate acquiſibile contingit ſperare ⁊ deſperare. Sed finis ⁊ bo/ nũ cuiuſſibet virtutis ẽ huiuſmõi bonũ nt. S. libꝛo.2? quare circa bonum ⁊ fi⸗ nezʒ cuiuſlibet virtutis conningit ſpera re a deſpare. ¶ Queſno 27 magnanimus ſit ſuperbus.p. quið qꝛ oĩs amatoꝛ ſui ⁊ con temptoꝛ dei vł pꝛoximi eſt ſuperbus: ſed magnanimus ẽ amatoꝛ ſui:qꝛ ſe / ipſum magis dignificat contemptoꝛ E quarto arguitur ꝙ omnis Greſ ſeuneide Atfoni⸗ 18Tann mp niekee lenkhahet! hrhtlime ſilt. Ge yfgt⸗ ſihninere malisi maneni⸗ aDacnz, G1erczſtam rinin iinme enn Coian. C. diſrit ebin opüſun eftidel Paiindfen lölleſeut lei, iſn Eemii nih SEE 7 fluetſigenn miyknben leincbtſ c⸗ iein Mmnmſtip, eſiun edlaen WSocmtitscni Palunine Aewüeranri immnappennſ⸗ mapnddigzi Cunepuf Simedecuät epecönumm iund witmen dn mü n wgnie wibet nochſipig nnaiigumn nin mebnanhlit un Rodi iobemmonni ſones aul nol mveoNCeNciͦ grinani nms nes s ine iacrcaonnttn ndifficletbne icultare lul ſüben runstt 4 angunt ,, iitertnnsdn vt effem̃ dei Maãnimꝰ vero amat ſe ñ vt finẽ. Et dei vlł pximi. Maãnimi ei deſpecto/ res vidẽt᷑.vt h dicit᷑ ⁊ magmimꝰ ẽ cõtẽ ptor. ſicut lib ppalatoꝛ.quare videt᷑ eẽ ſupbꝰ. 2 qꝛ amoꝛ ꝓpꝛie excellẽtie ẽ ſupbia vt ait aug.: ð inocẽtia.Sʒ ma gnanimꝰ amat ſe ⁊ vult ſupexcellere vt h dicit᷑. quare videt᷑ eẽ ſupbꝰ. 3. qꝛ oĩs vanigłoſus ẽ ſupbꝰ.cũ pꝛĩa filia ſu pbie ſit vanagłia. vt ait greg. ĩ moꝛa/ libꝰ. Sʒ magnimꝰvidet᷑ vanigłoſuſ.qꝛ delectat᷑ adipiſcẽs bonoꝛeſ magnoſvt pf h. quare vĩ eẽ ſupbꝰ. 4 qꝛ oĩs in gratꝰ accepti bñficij ẽ ſupbꝰ. Ingrati tudo nãq; ſpẽs ẽ ſupbie.vt ait gre. in moꝛalibꝰ. 322 ſup iob. Sed magnim ẽ igrat. qꝛ imemoꝛ accepti bñficij vt B 82. quare videt᷑ eẽ ſupbꝰ. ? qꝛ oĩs au dax ⁊ fictoꝛ foꝛtitudis videt᷑ eẽ ſupbꝰ vt. S. tractatu de foꝛtitudie. Sʒ magni mꝰ videf eẽ talis. cũ ſit manifeſtꝰ odi toꝛ vt habet᷑ hic.quare vt pꝛiꝰ. 6e qꝛ fugit hũilitatẽ vt hic dicit᷑.quat᷑ ſupbꝰ eẽ videt᷑. Sʒ oppoſitũ arguit᷑.pꝛĩo qꝛ oĩis ſupbꝰ fugit cõmonẽtez ꝓ eo ꝙ ſibi ipſi pł ĩmittit᷑ q; alteri. Sʒ magnimo nõ cõgruit fugere cõmonẽtẽ. vt hic ðꝛ quare nõ ẽ ſupbꝰ. 2? qꝛ nullus bumilł IIII. ſupbꝰ.Sʒ magnimꝰ ẽ humił ꝓ eo ꝙ maſnimitas ⁊c hũtlitas ſũt moꝛales s tutes. ⁊ pꝑ ↄñs cõnexe ut.j.i fine libri ſexti: quare magnim nõ videt᷑ eẽ ſup bus. Sicẽdũ q̊. ꝙ nullꝰ vere magnimꝰ ẽ ſupbꝰ.q;ᷓuis cõuenire videat᷑ ĩ multis cũ vterq; ſit amatoꝛ ſui ⁊ vterq; cõtẽp toꝛ ꝓximi.⁊ vterq; appetit excellen/ tiam: ⁊ vterqʒ velit laudem famam ⁊? gloꝛiam. Cuiꝰ cã eſt.qꝛ circa ᷣ quatu oꝛ differẽt ſe bñt. ſupbꝰ eni amat ſe vt pꝛicipiũ ſui · ¶ Daãnimꝰ vero amat ſe tẽ ſupbꝰamat ſe vt finẽ P h̊ ille ſe auertit a ðo⁊ iſte ſe cõuertit ad deũ. Itẽ ſupbꝰ amat ſe vt quoddã p ſe totũ.magnimꝰ So ſe vt ꝑptẽ tocius cõtẽnit ꝓximũ in bono.Magnimꝰ ãt ĩ malo agnimei cõtẽnit ĩ ꝓxio fal ſã opionẽ ⁊ falſũ iudiciũ.⁊ malã ⁊ ir rõnabilẽ offẽſa ⁊ irrõnabile odiũ.Sic ꝙ nec pp opionẽ nec ꝑp iudiciũ dimit tẽt sitatẽ nec pꝑ offẽſã nec pp odiũ de clinãdũ ↄmittet aliq; turpitudieʒ Mõ ei curat de ſcãdalo paſſiuo.vt expoſui ſup laʒ. ſupbꝰo cõtẽnit offẽſã rõnabi lẽ. Sic.ꝙ pp eã nõ dimittẽt vaĩtatẽ ſu az. contẽnit ẽt alioꝛũ bõa.puta bonos moꝛes.bõa opa.bõa facta. bõa dicta. Differẽter ẽt appetũt excellẽtiã. qꝛ upbꝰappetit eã ĩ honoꝛibꝰfoꝛmalꝛ ſũ ptis ⁊ fallacibꝰ reuerẽtijſ. agnimꝰ vo ĩ opibꝰ bõis ⁊ veris ⁊ p hᷣ ille ẽ va nꝰ. æ iſte bonꝰ ⁊ verꝰ. Itẽ ſupbꝰ appe tit excellere vltra ꝓpꝛiã dignitatẽ.ma gnanimꝰ oo fʒ ppꝛiã dignitatẽ. Nẽ ſu pb appetit excellere ſi alit᷑ nõ põt cũ aboꝛũ ðpꝛeſſiõe.vt ſaltẽ alijs ðpꝛeſſis ipſe appeat eminẽſ ⁊ excellẽs. ag nimꝰ oo appetit excellere ꝓ ſua ⁊ alio rũ ꝓmotiõe.nõ eni appetit excellẽ vt excellat ſʒ vt ſeipʒ ⁊ alioſ ad vltimũ ðᷣ potẽtia ĩ hõis opib aĩmet ꝓuocet ⁊ ꝓ moueat.¶ Sifferẽt᷑ ẽt appetũt gloꝛiã. qm̃ ſupbꝰappetit eã ſibi vt bonũ ꝓpri uʒ. Maãnim vo nõ ſibi nec vt bonũ ppꝛiũ ſʒ ĩ hoc ꝙ honoꝛaf. famat. vel laudat᷑ vult gloꝛiã deo.vt deꝰgłificet᷑ ĩ ipſo. ⁊ vult eã vt bonũ honoꝛãtis ipᷣm vel vt bonũ aſpiciẽtis qui ex pᷣ aĩatur.- vt imitet᷑ magnimũ. Et ſic pʒ.ꝙ nullł⸗ maãnimꝰẽ ſupbꝰ ⁊ ꝙ nullus ſupb eſt magnimꝰ. Dicendũ ꝗ ſił ad tria pꝛĩa oba. ꝙ alit᷑ aliter ſupbꝰ æ magnimꝰ vniuerſi creaturaꝝ dei.vł generis hu / mani. vł vni ciuitatis vlł vni collegij. h ille iuidꝰ ⁊ iſte beniuolꝰ ad alios ef ficit᷑: Differẽter ẽt ↄtẽnunt qꝛ ſupbꝰ ſũt amatoꝛes ſui ⁊ cõtẽptoꝛes ꝓximi: æ appetitoꝛeſ excellẽtie ⁊ głie vt viſũ .¶ Ad quartũ.oᷣo dõ.ꝙ magnimꝰnõ ẽ imemoꝛ accepti bñficij ex magitudie cũ ſit ſũme retributiuꝰvt ibidẽ dicit᷑.ſʒ dicit imemoꝛ qꝛ nõ eſt letant memoꝛ qꝛ ĩ hoc nõ egit bñ.Sʒ eſt paſſus bñ. æ pbᷣ alteri obligatꝰ ⁊ ĩ ope bono ab altero upanus⸗ck⸗ quitũ do.ꝙ mag nimꝰ ẽ vere foꝛtis ⁊ nõ audax cũ pꝛo bõis ⁊ magnis rebꝰ expoſit ꝑiculis ñ . F LIBRO pcẽs vite expectet vſq; ad moꝛtẽ.Ad .6. demi ẽ. ö. ꝙ magnimnõ fugit verã hyumilitatẽ ⁊ liberã.ſʒ fugit fłaʒ æ ᷣui lẽ.pꝑ hᷣ t̃ nõ dʒ dici ſuperbuſ.( R. 2. E. ſ· arguit᷑.ꝙ nullꝰ magmi⸗/ ſit huilis. Pꝛĩo qꝛ oĩs ve hũilis contẽnit ſe ⁊ nõ digni ficat ſe. Maonimꝰ vo ecõuerſo ſe hẽt quare nõ ẽ hũilis.2: qꝛ oĩs hũilis ĩtẽ/ dit ad ꝑua ⁊ ima. ⁊ ide ð hũile puuz ⁊ymũ.Magnim Go itẽdit ad magᷓ alta. quare nõ ẽ bũił.ʒ?qm caimꝰin appetuu honoꝛis excedit hũilẽ. alit ñ diceret fumoſus ⁊ vẽtoſus.pᷣſũptuoſꝰ ⁊ äbitioſus.ſʒ nõ excedit magãnimũ vt hic ð. quare magnimꝰ nõ ẽ buił. 4 qꝛ nullꝰhũił hʒ modũ leoninũ ĩ geſtu. cũ leo ſit aial ſupbũ ⁊ cõtẽptiuũ ſʒ ma Inimꝰ hʒ modũ leoninũ in geſiu vt pʒ ex quatuoꝛ vltĩs cõditiõibꝰ. quare nõ ẽ hũił᷑.Sʒ oppoſitũ arguit᷑.pꝛimo.qꝛ oĩs docił vr eẽ hũił:hẽns modũ diſci/ puli. Sʒ magnimꝰ ẽ docił.qꝛ nõ fugit cõmonẽtẽ.vt hẽt᷑.ĩ ʒter cõditiõe.quaĩ vr hũił.2. qꝛ nõ curãs laudari vr hũił. Ragnimus ãt ẽ nõ curãs laudari vt hic ðꝛ.quare vĩ hũił.Ad qõzʒ dõa ſũt duo. pꝛimũ.qꝙ nullꝰ puſillanis ẽ hũił. Scðʒ. ꝙ ois magnimꝰ ẽ hũił. Pꝛimũ pꝓbatrqꝛ fʒ ppᷣʒʒ oiſ puſillaiſ vĩ ignoraẽ ſe ipᷣm. ſed nullus bumnliſ ignoꝛat ſeip ſum cũ ſᷣm Bernardũ hũilitas ſit.qua hõ iſſima ſui cognitiõe ſibi viłſcit qua re nullꝰpuſillaniſ eſt hũił.2? qꝛ ois pu ſillanis ex falſa opinione ſui fit deteri oꝛ fʒ pᷣm. pꝛinat eni ſe mul᷑ opõnibꝰ Tſ adiuẽtionibꝰbõis pp falſã opinionẽ qᷓ; hʒ de ſex fit piger. ⁊ minꝰbñ opati uus.Sʒ hũił ex ſui opiniõe nõ fit ote rior nec pꝛiuat ſe opationibꝰ bõis. cũ ipſe fit maxie obſegꝗoſus ⁊ opatiuꝰ in un ꝙ nũq; putat ſe ſufficiẽter bñ egiſ⸗ ſe dicẽte beato h̊nardo. ꝙ ꝗſq; hũił q; to pl ꝓficit eo minꝰ ſe reputat pfeciſ ſe. Hã ſi vſẽ q; ad ſũmũ gradũ bõi exer citij ꝓfecerit aliqd de pꝛimi gradꝰiĩpfe ctiõe. relingꝗt᷑ vt vix ſibi pꝛimũ gradũ videat᷑ adeptꝰ. quare nullbũilł ẽ puſil laĩs: nec aligs hũił puſillaĩs.ʒ pbat prĩio qꝛ oiſ ciuiłz cõuerſatꝰ ⁊c ĩ moꝛibꝰ exercitatꝰ ẽ ſupbꝰ vel hũił.ſʒ oĩs mag nimꝰ ẽ ciuiłꝛ cõuerſatꝰ ⁊ ĩ moꝛibexer citatꝰ. cũ magnimitas ñ ſit ſñ stutibꝰut ait phᷣſ.⁊ nõ ẽ ſupb. vt oſtẽſũ ẽ. S.qua re relinꝗt᷑ ꝙ ſit hũił. 2. qꝛ oẽſ viri pcri ⁊ ſcĩ pticipes vᷣtutũ xpᷣi.fuerũt hũiles. xpᷣo eis dicẽte. Diſcite a me qꝛ miũ ſuʒ ⁊ hũilis coꝛde. ath. xi. Sʒ oẽs vi ri ʒ deũ pe magnimi.fuerũt pfci ⁊ ſci pticipes vᷣtutũ xpᷣi.magnimuas eni ñ fit ſine pᷣtutibꝰ ⁊ ẽ oꝛnatꝰ et augmẽtuʒ eaꝝ. et ꝑ ↄñs ꝗ hñt eã hñt vtuteſ et oꝛ natũ.et ꝑ ↄñs et ſcitatẽ earũ.Et ſᷣm Hᷣ neceſſario pticipãt vᷣtuteſ xpᷣi ꝗ riſus ẽ plenꝰ gre et vitatis. Job.x: quare oẽs viri ſᷣm deũ ve magnimi ſüt ve bũiles Hoc aũt cõfirmat᷑ꝑ yſidoꝛũ dñtẽ.ꝙ ſci᷑ cũ multa cõſtãtia redarguerũt pꝛicipũ vitia ĩ ꝗbus cõſumata erat hũilitas.de ſũmo bono.li.ʒ: ce 2. vbi iũgit vel iun ctã oñdit hũilitaſ᷑ cõſũmationẽ cũ ma nimitatis ſũma opõe.ſũma nãq; ma Inimitaſ erat cũ ꝑiculo moꝛi cõſtt᷑ aſ ſurgere ad redarguẽdoſ pꝛicipes.Ex quo ſeꝗt᷑ coꝛrelar iũ q moderniſ tẽpo ribꝰ nullꝰ ſit magnimcũ pꝛicipes ſint ſũme vitioſi et ꝑ ↄns nimis redarguẽ di quãuiſ pꝑ nullũ redarguat᷑.ʒ. qꝛ oẽs qui circa res magnas hõꝛe dignas. et ſtatũ magnũ honoꝛe dignũ et oꝑpa ma gna honoꝛe digna vᷣtutũ magnitudinę et bonitatẽ appetit et hõꝛis fumũ cõtẽ nit. ipſe pe eſt hũilis. Qò apparet ex duob? pꝛio qꝛ bic ĩ materia et i fomen to ſupbie tollit᷑ ſupbia.qꝙ non fit niſi ꝑ humilitatem que fᷣm ſui diffinitionem eſt contemptus pꝛopꝛie excellentie. Sed omnis magnanimus circa pre/ dicta intendit et appetit virtut magi tudinẽ dicente pho. ꝙ magnanimitat eſt illud ꝙ ẽ magnũ in oj virtute et cũ hoc cõtemnit omnẽ fumũ honoꝛiſ in il la exterioꝛi reuerẽtia.vt oñſum eſt.õ. quare magnanimꝰeſt vere bu milis.¶ Si ãt obijciatur contra ſcdazʒ cõcluſiõem ex bijs per que pbat᷑ pꝛia 4 — — — bi,hüi gli/Hagnt tun Ki iunhe ziitwolaine Huigcihens iasceicn ☛£B uöniteinis Gbernöſcbic⸗ gaderdidt gbjflinieſcre enecins i ſirgodludgi rſhithi lmuonunã bei Npmibuntlan Mlscpnetilu oyirtghüt fnüſſſectſtti (osgisegte luritgbontz Möünmmänm Autgnunun inn Abmin Ichir imue ſnpferr n rlnti ſentoſtif in itt te won cnrqbonis lgctadiſaäg mnonirniete ipeoginir niſtür ibi⸗ .g hilimi kiecinmpen petitni m un niſiian Pgſini inhonon Pſgrs ſllaet Gumngiſti Siiniim e. Gehnd Sheni vtienga — gbiteititin ſatnieni.4 nuiia ſns g ünnueni SNuuekti Peign Bgaſinti udinubnrii nugii not murig un iiimäic Napienme plis olit irore diilt ngaiiſie⸗ et üiis Aiſ binmn/ Clitſagrufnin IIII. æ ex rõne vltima. pꝛimo quidez.qꝛ in pꝛĩa rõne ðꝛ ꝙ hũilis ſibi vileſcit. ma Inim aũt nõ ſibi. 27 qꝛ in fa rõne ðꝛ ꝙ bũilis vix ſibi pꝛimũ pfectionis gra dũ videt᷑ ade ptꝰ.hᷣ aũt opio vr eẽ opio puſillanimis viri nõ aũt magnimi. Tertio qꝛ ĩ vltima rõne ad f̃aʒ cõclu ſionẽ dicik. ꝙ hũilitas ẽ cõtẽptꝰ ppꝛie excellẽtie. Oagnimꝰ aũt ſʒ phᷣʒʒ vult ſupexcellere. Dicẽdũ ad pꝛimũ. ꝙ; hũilis in duplici cõpatiõe ſibi vileſcit æ in alia duplici nequaq; ſibi vileſcit. hũilis nãq; cõpans ſe ipʒʒ vt eũ qui bñ paſſuſ è ad deũ qui bñfecit ei et młta bona cõtulit ei. vileſcit in cõſpectu dei Et hoc mõ ſibi ipſi vileſcit ois magni mꝰ qui verecũdat᷑:bñficiat exñs ꝓ eo ꝙ bñfitiari ẽ ſupexceſſi et bñfitiare ſu / pexcedẽtis. Itẽ hũilis cõpans illud nũc vʒ ad illud ꝙ in futurũ valere põt vileſcit ſibi. t h̊ ẽ modꝰ magnimi.cu nihil magnũ ẽ in cõpatione ad illud Blucd F eileſcere multü erci⸗ = ſuumpt: ſed nõ in appetitu honoꝛis cã liter ſumpti.i. in appetitu boni opis. eẽ põt tat hominẽ bumilẽ ad bñ agere· Ite,z humilis cõparat illud ꝙ eſt ⁊ ꝙ hʒ ad illud ꝙ fuit ꝙ bũit añ not iciã ſui. ꝓ p mõ nõ vileſcit ſibi:ymo ſe multũ di⸗/ gnificans grãs agit deo a quo acce pit illud ꝙ ẽ v ꝙ boni bʒ. Itẽ humilis cõ / pat qtũ nunc cũ virtute ⁊ hũilitate vʒ ad illud/ꝙ deſerta virtute ſñ hũilitate valeret. ⁊ h non ſibi vileſcit. ſicut nee maãnimꝰ. imo in hac cõparatiõe mul tũ ſe dignificat vr magnanimꝰ.¶Ad Fm vero dicendũ.ꝙ ſi hũili vix videret bñ ſequit᷑ ꝙ ſibi vr.ſicut vix cecidit ”L cecidit. Iſte vero mod qui ðꝛ vix ex eo puenit ꝙ humilis cõpat illud.ꝙ ſe cit ⁊ ꝙ eſt ad illud ꝙ facere ⁊ eẽ pöt. Et h̊ mõ vix videt᷑ ei aliqd boni feciſſe vel eẽ p eo ꝙ in infinitũ põt cũ gĩa dei bonũ ſuũ ⁊ valoꝛẽ augere.¶ Ad terciũ aut do. ꝙ hũilitas ẽ cõtempt pprie ex cellẽtie cõtrar appetitui ſupbie.non aũt appetitui magnimitat᷑ imo ĩcluſus in eo. vt viſũ ẽ.qꝛ magmmꝰ oĩo cõtẽnit excellẽnã in honoꝛibꝰ.i.ĩ illis reueren tijs. ⁊ ſignis fallacibꝰ. Mõ eni vult pꝛi H mos accubit ĩ cenis. nec pꝛias cathe dras ĩ ſynagogiſ nec pꝛĩiaſ ſalutatiõeſ in foꝛo.nec vocari ab hoĩbꝰ rabi. ſicut ypocrite ſuperbi. Caymi ventoſi ⁊ fu moſi. ¶ Sicẽdum ergo ad pꝛimũ pꝛi cipale.qꝙ oĩs hũilis ſicut ⁊ magnani/ m dignificat ſe in oꝛdine ad opus bo num ⁊c magnũ ⁊ honoꝛẽ dignum ⁊ cõ temnit ſe in oꝛdine ad honoꝛẽ ipᷣm:qꝛ in ope bono intendit honoꝛẽ ⁊ głiam dei ⁊ nõ ſui.Et in hoc relucet oꝛnatuu TTdecoꝛ magnanimi qin iponit᷑ appe titu boni operis nõ miſcet vanũ appe titũ honoꝛis. ¶ Ad ᷣm vero dõ.ꝙ bu milis intendit ad pua mũdam hono/ ris recipiẽda:ſicut ⁊ magnanimꝰ qui nõ appetit ab alijs bene pati: ſed in/ tendit ad magna virtutũ opeꝛa pagẽ da. Et bᷣ duo ſtant ſimul ſicut apparu/ it in xpo qui fuit ⁊ ſũme bumilis ⁊ ſũ/ me magnanimꝰ. ¶ Ad mileʒ in appetitu bonoꝛis foꝛmaliter In b aũt excedit ſeipſum qꝛ conat᷑ ad opus honoꝛe dignũ.ꝙ excedit ſufficiẽ tiam ei.humilis aũt nunq; excedit ſe ipſuʒ.qꝛ nunqᷓ; conat᷑ ad illud ꝙ eſt vl! tra vireſ ⁊ ſufficiẽtiã ei q;tũcũq; videa tur ad opa magna conari.Ad quartuʒ vero dõᷣ ꝙ bumilis bʒ moduz ⁊ geſti leoninũ. leo nanq; extra pugnam. vel venationem ſuam in comuni mõ ſe ba hendi. bʒ motum grauem ⁊ tardum. ? vocem grauẽ ⁊ ſolidam. non mutat geſtum ſuũ pꝛopter latratũ canum. vel occurſũ terribiliũ beſtiarum. Sic etiaʒ huilis grauis ẽ ⁊ nõ leuis ĩ motu. gra uis ⁊v nõ acutus in voce. hᷣ enim ſunt ſi gna mẽtis bone cõpoſite ⁊ nõ mutat ad latratũ hominũ adulãtium. vel etiã cõminãtium. qꝛ humiles nõ ſunt timi di. parũ enĩ timẽt pdere ꝙ contẽnunt quare qꝛ cõtẽnuut oĩa ſup quibꝰ põt fi eri cõminatio.idcirco cõminanonẽ pa rũ timẽt ſicut ve magnimi hñt animuʒ ad ſola magna bona aĩe que nõ pnt in r2 terciuz ät döo. N caymuſ excedit ⁊ magnanimũ ⁊ bu E IBRO iti pdere. Queſtio. 29 7 E.6: arguit᷑. ꝙ magnimitas on ſit virtus moꝛalis.pꝛimo quia nullius virtutis moꝛalis c.ꝙ ẽ magnũ ĩ oĩ pᷣtute moꝛali pp duo pꝛio qꝛ illud magnũ nõ videt᷑ eſſe vᷣtuſ Sed cõditio vel gradꝰ virtutis.ᷣm qꝛ tũc eẽt vna virtꝰ magnũ i ſe ipſa.ꝙ nõ videt᷑ poſſibile.vel eẽt ꝓceſſus ĩ ifinitũ in virtunibus moꝛalibꝰ.Sed magnani mitatis ſᷣm phᷣm eſt.ꝙ eſt magnũ in oĩ virtute moꝛali.quare nõ videt eſſe vir tus moꝛakł. ꝛqꝛ nulla virtus moꝛał eſt idem cum virtute nõ humana.Cuʒ oĩs virtus moꝛalis ſit virtus hũana. vt habet ſupꝛa li? 2? vbi pł dicit virtutẽ moꝛalẽ eẽ virtuiẽ hoĩs a qua bomo di cit᷑ bonuſ homo:ſed magnanimitas vi detur eſſe eadẽ cum virtute heroyca qͥ nõ eſt hũana:ſed eſt dinina que ᷣm eu ſtratiũ nõ eſt aliud niſi ſůmus gradus in qualibet virtute.puta in phylantro pia ꝙ eſt ſup oẽʒ phylãtropũ. Intpan tia que eſt ſuper oẽm temperatuʒ. In foꝛtitudine ꝙ eſt ſuper oẽm foꝛtẽ.j. li. 7.illud aũt nõ eſt aliud q; magnimitaſ quare ipᷣa nõ eſt virtus moꝛalis. 3 qꝛ nulla virtus moꝛalis habet malas con ditiones. magnanimitas ãt plures ri detur habere malas. puta quia magni muſ eſt imemoꝛ accepti bene ficij.quia ocioſuſ qꝛ piger.qꝛ nõ põt cõuiuere cũ multis hoibus qꝛ yronicus:qꝛ nõ hũa niloquꝰ. quare magnimitas nõ eſt mo ralis. Sed in oppoſitũ eſt ſnia phi./ ¶ Bicẽdum ergo cũ eo.ꝙ magnani mitas eſt moꝛalis virtus. Qðò declara dum eſt tripłr ſm tres difficultates ta ctas in argumẽtis. Pꝛio declarat᷑ ſic. Dis hitus determinate inclinãs ad ũñ male vti ⁊ ad bñ vti c ad optime vn. bijs quibus contingit male vti vel nõ bene vti:vel nõ optime vti eſt moꝛalis virtus:ſed magnimitas eſt huiuſmõi. quare eſt virtus moꝛalis. Maioꝛ hĩr̃i põt a phᷣo ꝓbante liberalitatẽ eẽ virtu tẽ circa pecunias ſupꝛa tractatu de li/ beralitate circa pꝛicipiũ.¶ Aſſüpiuʒ vero phat. Eſt tñ pᷣſciẽdũ.ꝙ vtute ni/ li cõtingit vti bene ⁊ male.Eſt eni de illis vtilibus de quib dicit ppᷣs. quoꝛũ̃ eſt aliqua vtilitas. hijs cõtingit vti bi ⁊ male ibidẽ. virtute vero intellecma/ li nõ cõtingit male vti intellectualuer ſed male moꝛaliter. Sic ꝙ opus itelle ctualiter ⁊ artificialiter bonuʒ poterit eſſe moꝛaliter malũ. puta fabꝛica vni ydoli pulcbꝛa apta. virtute tñ moꝛa li nõ cõtingit male vti. vt habet᷑ ex pꝛi mo rethoꝛicoꝝ. cõtiĩgit tñ nõ vn ipa be ne vel male.vt ſupꝛa li.pꝛĩo. per qð p batur.ꝙ felicitas nõ cõſiſtat vltimate in habitu.cõtingit etiaʒ virtute moꝛali vti bene ⁊ non optime: pꝛo eo ꝙ vte⸗ mur ea nõ circa optima eius obiecta: uel pꝛo eo.ꝙ virtute moꝛali nõ vtimur cum conatu.⁊ tũc vſus bonus pᷣtuù mo ralis non Fliaßhbim deficlet ei co natus vᷣtu᷑ nãlis neceſſarius ad opti/ muʒ vtu vſum.(¶ Ex bijs ergo . oᷣtute nãli ⁊ itellectuali excepta pꝛudẽ tia que ſemꝑ ãnexa eſt vtuti moꝛali cõ tingit uti male moꝛałr. pᷣtute uero mo rali contingit nõ uti bene:qꝛ contingit ſimpłr non uti:⁊ contingit uti nõ opti me. MHagnimitas aũt eſt habit incli nãs ad nõ uti male nãli ètute:quia ſᷣm pʒ magnim'nulliꝰ gra opabit᷑ turpia Itẽ iclinat ad vti bñ ⁊ optime vtuti enĩ hominẽ opari circa obiecta maxia 7 b naturali itellectuali ⁊ moꝛali. facit nobiliſſima. difficilimaa arduiſſima cuiuſſibet stutis ᷣm exigẽtiã ⁊ poten tiã dignitaſ L facultatis pſone operã nis cũ vltimo conatu neceſſario ad pfi⸗ ciẽdum opꝰ optimũ.Conſtat enim. ꝓ magnimitas animuʒ trahit ad illud a quo puſillanimitas reddẽs hbominem pigrũ ſᷣm pbᷣʒʒ retrabit animũ a tali co natu circa talia obiecta ĩ oꝛdine ad ta lia opa.quare magnimitas animũ tra hit ad oĩa talia.Et ꝑ hͥ ipſa magnimi tas ceteras ᷣtutes facit maiores ⁊ po nit magnũ ĩ eis. Et hͥ modo magnimi tatis ẽ tanqᷓ; oẽ illud qð ẽ magnũ ills ẽ cõditio magnitudis in qualibet im 4 gnin öitl⸗ Guebomman Alämnl Vitrapunan Gintmisin⸗ ſoraſunab⸗ feifiord ſiſvochamn ſbſinnmen uini uni, (Weeeſän ſieſirocte. t faclrat i eſcitbbonn ehennlbois pfer ilt gmeönin Veandiect nt,Noliig Mlia Hiteſ⸗ eiogaptorit mraoprtifch⸗ ſae Getirna (.1önüitünn Akpeanmnnn mintntin inöbeni gent nnicgom wr t dina C 16 tii ufnmpnin ecenutfſänm ginkclnczröbe merinicnte ustlllgtrin Keſtumenne ic ſüen ſiäiniin vn diigti⸗ Aeinlin kicnms hii nglenin Wcgn gegemai n i iin men gi e nin kri xiepirn iini õ mninun muE ONNNI hintsitiili Nömndennie ihinni ginn nle = mmichacnin nmcn te. t p hoc pʒ reſpõſio ad pꝛimũ ar gumẽtum. 2. declarat᷑ idẽ ſic. Qmis habitꝰ hoĩs reddẽs hoiem moꝛaluer optimũ ẽ moralis virtꝰqꝛ ſi virt mora lis ẽ bitꝰ reddẽs boĩeʒ bonũ ut.S. li 22. Mõ minꝰ erit virtꝰ moꝛał ſi reddat ipſũ optimũ.qꝛ vniꝰ rõis ſunt bonũ ⁊ optimũ. Sʒ masnimitas reddit boĩnẽ optimũ.ipſa nãq; ſuppõit hoĩem eſſe bonũ dñte phᷣo. ꝙ e magnimũ oʒ eſſe bonũ ⁊ hoiez bonũ reddit optimũ.dñ te ẽt pho. ꝙ magnimꝰmaxis dign erit optimꝰ. Qð itelligo.optimꝰint᷑ bonos bõitate humana.nõ dico boĩtate hero ica v dina. qꝛ illa bõitas excedit oẽm bonitatẽ humanã.tñ ex bac vᷣtute ma Inimitatis ẽ mediat aſcẽſus ad illaz ſicut a ſupᷣma bõitate in buanas.qua re ipſa ẽ moꝛał virtꝰ.¶ Et ꝑ boc pʒ re ſpõſio ad fʒ argumẽtũ. ꝙ magnimitat bm ſe ſũpta nõ ẽ virtus vel bõitas be⸗ royca q;uis multũ ↄueniat cu ea. puta ĩ boc ꝙ ẽ tenere ſũmũ ĩ qualibet vᷣtute i diuerſimode. vt videbit᷑.j.loco ſuo li. 72 3 declarat᷑ idem ſic. Dis hitus hois reſecãſ ab homie omne qò oʒ nõ habere ad hoĩs pfectionẽ ẽ moꝛał.ut. 6. li? 2 Sʒ magnimitas takł hitul ꝙ pzʒ. qꝛ reſecat diſtractionẽ itellect per ocium a p modũ pigritie ſicut fuit ex/ poituz i la. Né reſecat cupiditatem apperit ↄcupiſcibił ⁊ p b videt᷑ ime/ moꝛ accepti bñficij. qꝛ nõ cupit tlia re cipe ¶Itẽ reſecat caſũ appetit iraſci pil. iõ nõ ẽ huaniloquus. ſicut enim ad pua humana non hʒ animũ ſic nec linguã nec manũ.¶ Itẽ reſecat ſocieta tẽ nõ bonã. que vt ĩ plurib- iducit hbo/ minẽ ad omnẽ moꝛũ puerſitatem dñte ſcriptura diuina. ũ puerſo puerteriſ Et iõ magnimꝰ nõ põt cũ multis cõui uere. qꝛ multi ſũt mali pociꝰ q; boni. bec aũt olĩa oʒ nõ habere eũ qui perkfe ctionẽ virtuſ conaf᷑ agere quare mag nimitas talia pfectionẽ phibẽtia reſe cãs erit virtus moꝛał. Et ꝑ boc reſpõ ſum ẽ ad tertiũ argumẽtum.q pᷣdicta ut ſũt cõdinõeſ magnimi nõ ſũt mala. IIII. ¶Aneſtio triceſima. SE. 7 dicẽdũ ſine argumẽtis Aꝓꝓ virtꝰ poſſet dici generał.tri pliciter vno mõ ꝑ pᷣdicatiõeʒ qꝛ pᷣdicaret᷑ de multis pᷣtutibꝰ. Et hoc mõ virtꝰ ĩ coĩ ſũpta põt dici generalis virtꝰ. Alio mõ ꝑ opõnẽ qꝛ facit oĩa vir tutũ opa. &t hoc mõ iuſtitia legał eſi virtꝰ generał faciẽs oĩa oĩium virtutuʒ opa qꝛ ẽ obſᷣuatiua legis que ᷣm oẽm otutẽ viuere pᷣcipit. ⁊ ſᷣm omne vitiũ ꝓbibet. ut.j.li? ? Alio mõ per coopa tionẽ. qꝛ. ſ. cuilibet alteri virtuti moꝛa li opanti coopat᷑.Et hoc mõ pꝛudẽtia pxz generalitatẽ ad oẽs pᷣtuteſ moꝛats p eo ꝙ nulla opat᷑ ñ opante pꝛudẽtia ⁊ dictãte cuilibet modũ opandi. vt bĩ j.liè 62 Muc igit᷑ dico. ꝙ magnimitas noõ ẽ generabł otus pꝛio mõ qꝛ? nõ ẽ ge nꝰ pᷣtutũ. Sʒ vna determiata ſpẽs con tra alias cõdiuiſa pꝑ phᷣm. vt bic. ⁊. S. li? 2 YItẽ nõ ẽ generał. 2: mõ. qꝛ viꝛt illo mõ generał opat᷑ ſine alijſ otutibꝰ puta. ſi ꝗs dat vbi oʒ pꝑ obediẽtiaʒ le gis hoc pcipiẽtis.nõ ꝓpter inclinatio nẽ liberalitat. Et ſic de alijs. Sʒ mag nimitas.nec opat᷑ nec ẽ ſine virtutib alijs. vt dicit hic ppᷣs.quare nõ ẽ illo modo generał. ¶ Eſt aut virtꝰ genera lis. 32 mõ. qꝛ virtutibꝰ ceteris coopat᷑᷑ ad optie opari.⁊ oĩbus vnt᷑ ad cõſecu tionẽ finis optimi ꝗ põt hẽri ꝑ eas. ut viſũ ẽ. ̊ Eſt ãt ſciẽdũ. ꝙ differẽĩ öbẽt dici generales otutes magnitas ⁊ pru dentia qꝛ pꝛudẽtia neceſſario coopat᷑ cuilibʒ otuti moꝛali coopãti.nulla eniz opat᷑ ſine pꝛudẽtia.ſʒ magnimitas nõ tatẽ pti ta 11 nimitatẽ: ⁊ huũilitatẽ. Qð pbat᷑.qꝛ ma neceſſario coopat᷑ cuilibʒ stuti opanti qꝛ alie pñt ⁊ eẽ ⁊ opari ſine ipᷣa q;uis nõ ecõuerſo.tñ magnimitas opans ne ceſſario ẽ coopans.vt pʒ ex pᷣdictis: ¶ Aueſtio. zʒi⸗ E. Se ẽt ſine argumẽtis dð.ꝙ maãnimitaſ ĩ ſui totalitate ac cepta.4. ptes bʒ. ſ.magnimi alit᷑ ſũptã ⁊ lõgaimitatẽ:equa gFnimitas tot ptes bʒ quot firmitates I 73 IIBRO oʒ hẽre magnimũ ĩ electiõe ⁊ ĩtẽnõe qm̃ quelibet iſtarũ firmitatũ ẽ aliqua ps maãnimita ſic ꝙ aliqua eaꝝ dẽp/ ta:nõ eẽt magnimitaſ itegra.Sʒ maã nimũ oʒ hẽre quatuoꝛ firmitates.treſ quidẽ ĩ electiõe circa ea qͥ ſũt ad finez ⁊ vnã ĩ ĩtẽtiõe circa finẽ.quaẽ maãni mitas quatuoꝛ ptes hʒ clarat᷑.qꝛ ↄ electionẽ magnimi pñt oc currere circa materiã pᷣmtis cuiuſcũq; tria difficilia nata frãgere ełctionẽ ma gmmi.¶ Iꝛimũ ẽ magnitudo obᷣi opa bilt ⁊ ipſiꝰ opis que p ſegninẽ ⁊ pigri tiã nata ẽ frãger̃ electionẽ illã. Segni ties enĩ ̃ʒ. Johãnẽ dam. h? 2. ẽ timoꝛ ex futura opatöne ꝓueniẽs ⁊ maxie ſi opatõ debeat magna eẽ.fᷣʒ ẽ lõga dila tio finis ĩtẽti que ꝑ afflictionẽ ⁊ tediũ nata e frãgẽ electionẽ bonã.qꝛ ſpes qᷣ differt affligit aĩaʒ. Zertiũ ẽ varietas accidẽtiũ aduerſoꝝ ⁊ ꝓſpoꝛũ q ꝑx mo/ bilitatẽ ⁊ ĩcõſtãtiã:nata ẽ frägere ele ctionẽ bonã.vnde boetiꝰ i ſe ipſo exꝑ tus ẽ mutationẽ aĩe ſᷣm mutationẽ foꝛ tũe.dicit eni.Dum leuibꝰmalefida bo nis foꝛtũa faueret. Pene caput triſti,p/½ mẽſurat hoꝛa meũ. Nũc qꝛ fallacẽ mu tauit nubila vultũ. Cõtrahit igratas ipia vita moꝛas.pꝰ de cõſolatiõe me/ tro pꝛio ¶ Oʒ g ꝙ magnimꝰ õ magni tudinẽ obi ⁊ opis bõi ⁊ ᷓ ſegnitiẽ aĩ/ mi hẽat aliqᷓ; firmitatẽ:⁊ bᷣ ðꝛ magni⸗ mitas ptiałr ſũpta. ut ↄ lõganimitatẽ diuiſa. hãc enĩ hʒ magnimꝰ.qꝛ mibil ei magnũ. Sicut eni magnimꝰ ex ma gna ymagiĩatiõe ñ patit᷑ admiratiõem ſic nec ex magna opatiõe ſegninem. Simiłr ↄ dilationẽ finis ĩtẽti ⁊ afflic/ tionẽ ⁊ tediũ aĩ oʒ ẽt ꝙ hẽat aliqᷓ; fir/ mitatẽ. &t hᷣ ðꝛ lõganimitas.hc aũt bʒ magnimꝰcũ ipſe ꝓp magnis bõis ex poſitꝰ picuł ñ pcat vite expectãs fidu ciałr ĩtẽtũ finẽ optiere pꝰ moꝛtẽ.¶ Hʒ3. ẽt magnimũ ↄtra varietatẽ foꝛtune ⁊ turbatiõeʒ ⁊ ĩoſtãtiã aĩe here aliqᷓ; fir mitatẽ. Et h ðᷣꝛ equanimitas. hãc aũt hʒ euidẽt᷑ cũ nec male foꝛtũatus ſit tri ſtis.nec bñ foꝛtunatꝰ ſit gaudioſus. vt Aſſũptũ de hic dicit pbᷣſ. Cõtra ẽt itẽtionẽ magmi mi occurrit vnũ difficile: natũ ĩficere il. lã.ſ.appetiiꝰ varij hõꝛis ſeu illiꝰ ſigni fallacis qui cõſiſtit ĩ exhitione hũane reuerẽtie. Tał enĩ appetitꝰ ificeret in tẽtionẽ magnimi.qui vi dictũ ẽ ſupꝛa ĩ opatiõibꝰ ſuis ⁊ ſincere itẽdit bõita tẽ opis boni ac finis ſui.Cũ aũt miſce — — tur illi ĩtẽtiõi appetitꝰ vani hõꝛis coꝛ rũpit ſinceritaſ itentiõis. Et iõ oʒ ma Inimũ ↄ huiuſmodi appenitũ ĩficeteʒ hẽre aliquã firmitatẽ &t b ðꝛ hũilitaſ que vt oſtenſũ ẽ ſupꝛa contẽnit ⁊ a ſe abijcit illũ vanũ honorẽ.Et ſic hẽmuſ quatuoꝛ pteſ magnimitaſ ĩ ſui totalita te accepte. ,QA. 3KWu. ci dupłr.vno modo ꝙ mani mitas fp m deſcriptionẽ vl di ctiuuſ.ſicut quelibʒ moꝛalis virtꝰ.Eſt aũt rectũ qꝛ virtuoſũ.Sed eſt purũ.qꝛ nõ ẽ appetitui vano pmixtũ. Eſt t fir mũ.qꝛ ifrãgibile p occurſũ difficultatũ Eſt aũt efficax qꝛ eſt opatiuũ ad deſi deratũ bonũ. Eſt aũt fiduciale.qꝛ cuʒ fiducia ꝓpꝛie dignitatis ⁊ ſufficiẽtie diuinitꝰ accepte.ꝑ quã magnimſe ip ſũ illi magno bono dignificat ⁊ expo⸗. nit ᷣm mẽſurã poſſibilitatis. Alio aũt modo põt ſic dici iuxta ſẽtẽtiã pbi.q magnimitas ẽ habitꝰ ſupponẽs habi tũ ⁊ bonitatẽ virtutũ:pᷣbens oꝛnatuʒ. ⁊ maioꝛitatẽ virtutibꝰ medians inter caymotẽ.vel caymia ⁊c puſillanimita tẽ. ⁊ int ſpem caymi. ⁊ deſperation puſillanimis: ſᷣm quã magnumꝰ dignꝰ exiſtẽs ſe ipſũ dignificat ⁊ expõit al⸗ tis offitijs.arduis negocijs.⁊ quibuſ/ lhbet bonis ⁊ magnis rebꝰ agẽdis.ſʒ quẽ ẽ docilis ⁊ inocẽs ac bñ ſe habẽs circa bona honoꝛabilia ⁊ mala ihono rabilia cir ca foꝛtuita ꝓſpera ⁊ aduer ſa circa pericula bellicoſa. circa libera lia munera circa vrbaitaſ ſigna circa E. 9 ẽt ſine argum̃tis põt di finitionẽ ẽ rectũ ac purũ.firmũ c effi, cax fiduciale deſiderium magni boni per magnã hõinis ſufficientiã poſſibił optineri.Eſt eni deſideriũ qꝛ ẽ hit ele cnsven lemef cedeerio Mmeldiun⸗ Uigefnpbn Gten . Cüomeeriim eeder bent Gagr ingolcze Dn. Ape enholuice ihohuope ynn feinierva luubels n ax muliplri felumnmü Ennfstu nigrtuitte ſiixmie uöinanlen ſnnicten⸗ ußfſihwai llepſnmag igisdigif⸗ (flaninis Ppenitis tg ilu Glonan — S. ( gäieegii her onai nindenn inüin Cikdeideun Dihönsifoni GRani icnii n elignmiun vni uMini iieamoft g halle dü iitſinadde⸗ Hneninns 1 cegnehainiſi IIII. opa magnifica.circa aĩcabilia ⁊ veri qica.circa magna noua ⁊ mala pᷣteri/ ta.circa colloꝗa circa domeſtica neceſ ſaria circa coꝛpalẽ geſtũ ⁊ motuʒz. bec aũt oĩa patent ex littera. Queſtio. ʒ3. x arguit᷑.ꝙ caym ſit dete ioꝛz puſillanimi. pꝛio qꝛ pu/ ſillãimis declinat ad hũilita/ tẽ.caymus uero ad ſuꝑbia.quare cay mus videtur eſſe deterioꝛ. 2? quia in dignus deterioꝛ eſt digno:ſed puſilla nmimis eſt dignus ⁊ omnis caymus eſt indignꝰ ſᷣm phᷣm in eoꝛũ deſcriptione quare vt pꝛiꝰ. ʒ: qꝛ ille cui nec conſo latio nec adiutoꝛiũ nec cõfoꝛtatio debẽ tur ẽ eo deterioꝛ cui hᷣ oĩa ex pietate ð bent᷑.Sʒ caymo nullũ iſtoꝛũ ⁊ puſilla nimi qolibʒ ex pietate debet᷑.quaẽ vt pꝛiꝰ. Aſſũptũ pʒ qꝛ de bñficio ĩpen/ dendo hoĩ caymo nihil legimꝰ. legimꝰ ſt h̊ ola optata eẽ puſillanimibꝰ.ðꝛ eĩ p apłʒ viris pfectis ⁊ magnimis.Coꝛ ripite ĩiquietos cõſolamini puſillãimeſ pꝛie ad theſſ.. Sicit᷑ ẽt ipſis puſil/ laimibꝰ p yſa.2 c? Cõfoꝛtamini puſil lanimes ⁊ noliute timere. Aug.ẽt oꝛat eis fieri adiutoꝛiũ.d. Scã maria ſuc/ curre mĩis inua puſillanimes in fine 2 ſermõis de natiuitate ſcẽ marie. Sed oppoſitũ determiat pbs. ¶ Bicẽdũ g ꝙ magnimꝰ. puſillanimiſ æ caymꝰ poſ ſẽt ſũmi duplicit.vno mõ ſicut aliqui ⁊ multi ſũmũt eos ĩ oꝛdine ad bonoꝛes foꝛmałr ſũptos dicẽtes. magnimus ẽ qui ſeipſum magnis reuerẽtijs ⁊ vir tutũ ſignis dignificat.dignus exiſtens puſillanimis vo qui ſe illis idignificat dign exiſtẽs. Caymꝰ aũt qꝛ ullis ſe di gnificat ⁊ illa ſibi appetit idignus exi ¶ Alio modo iſti pñt ſũmi in oꝛdi ne ad honoꝛes materialit᷑ ⁊ cauſałr ſũ ptos.vt ſit magnimꝰille qui magnis ⁊ aꝛduis rebus agendis ſe ipᷣm digniſi/ cat dignꝰexiſtẽs. Puſillanimis vᷣo qui ab iſtis talibꝰ ſe retr ahit dignꝰ exiſtẽs caymꝰo qui talibꝰ ſe exponit ĩſufficiẽſ 2⁊ idign' exiſtens. Si aũt iſti pꝛio mõ ſũmãũt᷑. SHicẽdũ ẽ ꝙ caymeſt deterioꝛ ⁊c negand eſt płs ſi ipſe illo mõ acce perit ꝙ abſit. qꝛ cõſtat.ꝙ deteriꝰ ⁊ fre quẽtius ẽ velle alienã reuerentiã ſibi ñ debitã q; nolle pꝓpꝛiã reuerẽtiã ſibi de bitaʒ. Qðò eni ſit deteriꝰ pʒ.pꝛĩo quia illud velle ẽ iiurioſũ.iſtud nolle non. 2 qꝛ ſimile de pecunia de qua conſtat ꝙ deteriꝰ ẽ velle nõ ſuã.quã nolle ſuã uelle nãq; nõ ſuã ẽ ad iuiriã.nolle aũt ſuã ñ. Qð ãt ſit frequẽtiꝰ docet expiẽ tia. Sed appetit caymi illo mõ ſũpti Eẽ velle nõ ſuũ.⁊ appetitꝰ puſillanimi cõfoꝛmit᷑ ſũpti ẽ nolle ſuũ.quare hoc mõ ſum̃do eos caimꝰ ẽ deterioꝛ.Si aũt 2 mõ ſũmant᷑.ſicut ⁊ ppᷣs ſũmit.puſil lanimiſ ẽ deterioꝛ ⁊ frequẽtioꝛ ſicut di cit pbᷣs. Qð apparet.qꝛ deteriꝰ ẽ a bo no opere ꝙ ſufficiẽter ẽ in hois potãte deſperare ⁊ deſperãdo diſcedere.quã ad bonũ opus qð excedit hoĩs faculta tẽ aſpirare.conari ⁊ aſſurgere.b enim ad bonũ tẽdere.quãuis ĩdiſcrete.⁊ illud ẽ a bono fugere.⁊ ſe ipſũ ĩutilez reddere. Sed deſpatio illa ẽ puſillani miſ.Conatꝰ aũt iſte ẽ caymi.quare pu ſillanimis ẽ deterioꝛ caimo ⁊ frequen tioꝛ eo. plures eniz hoĩes ex quadam iania. deſidia. pigritia ⁊ puſillanimita te diſcedũt a bonis que debent facere quã attẽptẽt ⁊ conent᷑ ad bõa ad que nõ ſufficiũt peruenire ¶ Gicẽdũ ad pꝛimũ i oppoſitũ.ꝙ ſũmẽdo puſillani mem ⁊ caymũ ſicut multi ſũmũt.argu mæẽtũ ꝓcederet ⁊ cõcluderet.Sed ſũ/ méde eu ppſin ervoſul:ns eſoi⸗ quia pᷣ modo puſillanimis nõ Relnat ad humilitatẽ vt ſupꝛa viſum ẽ. ¶ Ad ſm aũt dicẽdũ ꝙ illud ꝙ ſuppom᷑ pu ſillanimitati meliꝰ eſt eo ꝙ ſupponitur caymie ceteris paribꝰ qꝛ illi ſupponit ſufficiẽtia. Iſti aũt inſufficiẽtia. Et hoc modo ſümẽdo eoſ ꝓ hijs qui ſupponũ tur vitijs:ipſe puſillanimis nõ ẽ dete⸗/ rioꝛ.imo nec malꝰnec caymꝰ hoc mõ e mal.ſed impfectus ⁊ iſufficiẽs. tamẽ ſi ſũmant᷑ ſ̃m cõparationẽ vuioꝛũ. tũc puſillanimis ẽ deterioꝛ.p eo ꝙ ſufficiẽ 14 IIBRO tiaʒ ſuã facit minorẽ.⁊ ſe ipſum dete/ rioꝛẽ ⁊ iutilem vt dicit pbs.( Ad ter tiũ aũt põt dici dupłr. Pꝛimo ꝙ puſil lanimis põt vno modo ſũmi ĩ bonũ ⁊ nõ ĩ vitiũ pꝛo eo qui de ſua ſufficientia ⁊ virtute recte diffidit ⁊ de diuina gra et pietate rcẽ confidit ſᷣm expoſitiõm apoſtoli dicẽtis. Fidutiã hẽmus ad de um nõ vᷣ ſufficiẽtes ſimꝰ cogitare ali/ quid a nobis quaſi ex nobis.Sʒ ſuffi/⸗ cientia noſtra ex deo ẽ.2.coꝛĩi.3? cᷣ Et talis puſillanimitas ſi ſic vocari debe/ at ẽ accepta deo tq; ᷣtus. dicit᷑ enim Sñe de celi iu nõ derelinquis pꝛeſu mẽtes de te.⁊ pᷣſumẽtes de ſe.et ſua v tute humilias i.cõfundis. Judich.6: bonũ g optat᷑ puſillanibꝰ ſic ſumptis. de quibꝰ hic non agitur. põt dici ꝙ iõ puſillanĩbꝰ ⁊ vitioſis optat᷑ cõſo latio adiutoꝛiũ ⁊ cõſoꝛtatio.qꝛ ſũt de ſolati ⁊ deſtituti ⁊ ſibi ipſis diſplicen ies. Caymiſ vero talia nõ optãt᷑.qꝛ ip ſi ſibi placẽteſ nõ ſunt deſolati ⁊ de ſe pꝛeſumẽtes non videntur viribꝰ deſti tuti imo de ipſis exceſſiue cõfiſi.Ex hᷣ iñ ſunt detexioꝛes.vt viſum eſt ¶UAueſtio. ʒ4. E xj: aũt ſine argumentis dðᷣ ꝙ euphilotia eſt virtus diffe renſ a magmmitate ſicut libe ralitas a magnificentia. Eſt eni ſcien dũ ꝙ ſicut liberalitas cõcernit pecuni am ⁊ vſum bonũ pecunie.nõ cõcernẽ/ do magnitudinem pecunie:vel vſus: vel opis iñ ſequẽtis ſic euphilotĩa con cernit hoĩs ſufficientid ⁊ vſuʒ bonũ ſuf ficientie.nõ cõcernẽdo magnitudineʒ ſufficiẽtie. vel vſus eiꝰ.vel cuiuſcũq; fi/ nis inde ſequẽtis.Et ſicut magnificẽ tia cõcernit magnã pecuniã. Sic ma Enitas magnã ſufficiennã.æt ſicut illa cõcernit magna opa pecũiaria ſic iſta vniuerſalłr magna opa virtuoſa. Et ſi⸗ cut illa cõcernit magnitudinẽ dignita tum. pꝓpter quas fiũt opa pecuniaria ſic iſta magnitudinẽ vnuerſalłr finiũ: PꝓPpter quos fiũt vel fieri pñt quelibet oꝑa vᷣtuoſa.Sicut g liberalitas ẽ virtꝰ diſferẽs a magnificẽtia. ſie eupbilotia a maãnimitate. Ex quo ſequit᷑ coꝛre/ lariũ ꝙ magnimitas ⁊ philotia ſũt no bilioꝛes et iſignioꝛes sᷣtutes quã ma. gnificentia et liberalitas ꝓ eo ꝙ meli oꝛ et iſignioꝛ eſt virtuoſa ſufficiẽtia qᷓ; pecunia et uſus ſufficiẽtie q; pecunie et opus ꝙ põt ex ſufficiẽtia ſequi quã opus qð põt ex pecunia fieri. 4 E. xij: ẽt ſine argumẽtis di⸗ –— plicit᷑ dici põt. vno mõ ꝙ eu/ philotia ſᷣm deſcriptionẽ ẽ re ctũ ac purũ.firmũ et efficax fiduciale deſideriũ boni ꝑ hoiĩs ſufficiẽtiã poſſi bilis optieri. Expone vt.õ.alio autẽ mõ põt ſic deſcribi. ꝙ euphilotia ẽ ha bitus ſᷣm rectã rationẽ electiuꝰet ama tiuꝰ et viriliter executiuꝰ boni honoꝛa bilis pꝑ hoĩem hẽri poſſibił. mediãſin ter exceſſũ et defectũ philotimie. Eti ter ĩuirilẽ diffidentiã.et iſipiẽtẽ confi dẽtiã ſupponẽs aliqualẽ ſufficiẽtid vi⸗/ rium et virtutũ et iclinans ad ſequen. nam boni vſus earum. Lectio viceſima. qᷓᷓ; ppᷣs egit de magnimitate et philotimia. hic agit de ma ſuetudine et eꝰ oppoſitis. Agit amẽ pꝛimo de ipſis quantũ ad nomen. =: quantũ ad rem ibi.. Qui quidem igit in quibus Dicit pꝛimo. ꝙ manſue/ tudo eſt quedã medietas circa iras.qᷓ; medietatẽ ita vocamuſ.qꝛ ipſo medio habitu exiſtente innominato nomine pꝛopꝛio et eiuſ extremis fere exiſten/ tibus etiam inominatis nos ferimus portamus et damus ad ipſum babiti medium nomen manſuetudinis vocã tes ipſum manſuetudinem que mũſue tudo declinat ad defectum qui quideʒ defectus ſicut et ipſa medietas eſt in/ nominatus.tamen.j.vocabitur inira/ ſcibilitas. ſupabundantia vero dicet vtiq; ⁊ ſatis ꝓpꝛie iracũdia.qꝛ ira ex cuius exceſſu dicit iracundia ẽ paſſio quedã. faclentia vero cauſantia irz Anſuetudo autẽ eſt ¶ oad 2 nmuetrie Guialen Wlbusopo 7 ſwooͤrenni reibi e ilEpobie ſfrine l Gkriiemun Aülmustisn eunnnnine leutrtor ſegh tiurmuſteni uſelns t i mierſbi. Ugtſer con ſne pinn Nhunsthznit Mmſrndins, legfnite Wadonmnen woporumm Waede⸗ anai Entptin gairiine, namii iaſinf, Rathani D ſei aſmenti ninn ſwrüfndeſne müe ckut m. Eeſtis Auimimiät Fiüer mam wiendin iiln ſie ekriſdhn nſsenn, Ludne iemn icl seg N m 4pbüanme eigt rach oppoſist, iisqumnuͤn „ ,1 ientblAun ilita ſunt multa ⁊ differentia. vt habetur rethoꝛice. conſtat enĩ. ꝙ iram cant in poie leſio hõis in ꝓpꝛia pſona: velin pſõa ſibi cõtũcta vel in fama vel ĩ tpa li (bha. In hijs ei fiüt iiuſteæ maifeſte i iurie. Sed ẽt ſine manifeſta iniuria p uocatur quis ad iram coꝛam iudice ex puipenſione ⁊ ex ei ſ peciebus q̃ ſunt treſ. vt habet᷑ ibi.ſ.deſpectio ⁊ epyre aſinꝰ que ẽ cõtrarietas voluntatis ⁊? aliqualis contumeliatio. 4 Eſt etiam ſciendum. ꝙ manſuetudo nomẽ eſt cu⸗ iuſdam paſſionis. que põt dici defect paſſionis.quia animꝰ iniuriam paſſus vel aſſurgit ad vindictam ⁊ ſic patitur paſſione ire:vel non aſſurgit ⁊ tunc di citur cadere a tali appetitu hoc mõ poteſi dici pati caſum. Et iſte talis ca ſus dicit manſuetudo. Ex bᷣ ãt caſu no men tranſiatũ eſt ad iſtũ hitum mediũ circa iras AEñr ibil Qui quidẽ igitur in quibus opoꝛtet Agit de iſtis vm rẽ pꝛimo ãt de mãſuetudine. 2 de iraſci ate ibi. Defectus aũt] 3: de iracũ dia ibi Supabudantia t quarto de ipoꝝ opõne ibi mãaſuetudi at] Agẽs aũt de maàſuetudine. pꝛio deſcribu ma ſuetũ manſuetudine diſpoſitũ. 2 tan/ git aliquas eius conditiões ibi. L ir enim manſuetus. Dicit ergo pꝛimo. ꝙ ille qui iraſcuur in cauſis vel ex cau ſis quibus iraſci opoꝛtet: ⁊ perſonis quibus iraſci opoꝛtet ⁊ modov foꝛma vt iraſei opoꝛtet: æ boꝛa qudo iraſci opoꝛtet moꝛa quanta iraſci opoꝛ/ tet ipe laudatur v iſte manſuetus eſi a ita vocaliter laudatur. ſi pꝛo qꝛ:qꝛ certe manſuetudo laudat N 7 manſuetus vt virtuoſus. nſe⸗ quenter ibil Ault auteʒ manſuetus]. tangit ſex conditiones manſueti que ſunt iſte. pꝛima ꝙ manſuetus eſt imp/ turbatus ⁊ h vult. i. hoc exigit natura manſuetudinis. 2? ꝙ paſſione non du/ cit. ʒ? ꝙ rõni ⁊ erꝰ oꝛdinatiõi ſbijcitur qᷓ;tuʒ ad omnes circunſtantias ſecũdũ quas opoꝛtunum eſt iraſci ⁊ nõ iraſci quaria ꝙ ad deſectum ire magis quã ad acceſſum declinare videtur. quita. non eſt punitiuꝰ nec vindicatiuꝰ.h· ꝙ eſt offenſe iniurie cõdonatiuus ⁊c remiſſiuꝰ·¶ Eñr ibi.. Defectus aũt. Agit de iniraſcibilitate oſtendens.qꝙ defectus ire iiraſcibilitas vocatur. T ꝙ merito vituperatur vbi põt foꝛmari ex..conditionibꝰ eiꝰ talis rano.Om nis qui ſimul eſt inſipiens inſ enſibilis incõtriſtabilis non vindicatiuus ⁊ ſer uilis ipſe eſt vituperabilis. ſed omnis homo iniraſcibiliſ eſt huiuſmõi.quare ipſe merito eſt vituperabilis. deu rationis ſupponit maioꝛem tanquam per ſe notam. conſtat enim. ꝙ vitupe⸗ rabilis eſt omnis inſipiens ꝓpter in tellectuale vitium iſipientie ⁊ omis inſenſibilis. qꝛ non videtur bumanus æ omis incontriſtabilis. ſicut non ama toꝛ boni nec oditoꝛ mali. hᷣ enim con⸗ triſtant hominem ex abſentia bõi ama ti. ⁊ ex preſentia mali odit (Item omnis non vindicatiuus eſt vitupera bilis ſicut non inſtus cum vindicta poſ ſit eſſe iſta ¶ AUtem omnis ſeruilis vt patet de ſe. hac er go maioꝛe ſuppoſi/ ta ponit minoꝛem dicens.ꝙ non iraſci videtur inſipientis eſſe ⁊ cetera que patent in littera dia. pꝛimo deſcribens ipſi am. Scdo di ſtinguens quatuoꝛ ſpecies eius. qua/ cum pꝛima ſcilicet velocem ponit ibi lij quidem igitur lſcõam ſcilicet a⸗ cutã ibiſ In ſupabũdãta tciã.ſ. ama rã ibil Amari quartã.ſ. difficilem ibi. Zifficiles autem ]. Dicit ergo pꝛimo ꝙ ſuperabundantia ire quam ſequi⸗/ tur iracundus: fit ſecundum omma. quia fit ſecundum omnes circunſtanti as quarum opoꝛtunitatem obſeruat manſuetus. Yraſcitur enim vir iracun dus perſonis quibus iraſci non opo? tet. æ ex cauſis vel in cauſis in quibuſ ñ opoꝛtet.⁊ forma qua ñ oʒ d; magis qᷓ; opoꝛtet⁊ boꝛa qua nõ oʒ: qꝛ veloci us citi quã opoꝛtet 1 moꝛa qua nõ oʒ. qꝛ pluri tꝑe q; oʒ. NMon ẽ tñn opina Eir ibi. LSuper abundantia autem]. Agit de racun/ IIBRO dũ. ꝙ oĩa iſta mala ſimul exiſtant vł in ſint vni ⁊ eidẽ ꝑſone.nõ enĩ poſſent h oĩa ſimul eſſe ⁊ durare.qꝛ malũ ⁊ ſeip ſum deſtruit deſtruendo ſbᷣm:qꝛ eſt co/ tra naturã ſubiecti ⁊ per cõſequẽs coꝛ ruptm̃ ⁊ deſtructm̃ eius ⁊ ſi integrũ ſit ipoꝛtabile ſit: ſicut ſi in coꝛpoꝛe ꝗs ba beret oẽs modos ⁊ ſpecies ⁊ malici/ as vnius moꝛbi ſtatim extingueretur Sic enã ſi in appetitu eſſent oẽs ſpẽs omnes modi oẽs malicie vniuſ vitij cũ paſſionibus ſuis vehemẽtibus. ſtatim appetitus vel extingueret᷑ vel extin/ gue ret vitã ¶ Cõſequẽter ibil Hij qui dẽ igitur Agit de iracũdis velocibus d. ꝙ hij quidẽ.i.iracũdi veloces iraſcũ tur male triplici de cauſa.pꝛimo.quia iraſcunt᷑ pſonis quibus iraſci nõ opoꝛ tet ſicut patri ⁊ matri. 2. quia in cau/ ſis vel ex cauſis quibus non oʒ.ſ.ex le uibus iniurijs incaute illatis etiã que foꝛſan nõ ſunt ſimpliciter iniurie. ʒ qꝛ foꝛma qua non opoꝛtet:qꝛ magis ira⸗/ ſcũtur q; opoꝛtet:dato ꝙ pſonis illis⁊ ex cauſis illis iraſci opoꝛteret: iſti tam nõ iraſcũtur moꝛa qua non opoꝛtet:qꝛ velociter getãtur ſicut ⁊ velociter ira⸗/ ſcunt ꝙ habent optimũ.Canſa vero. quare accidit eiſ:irã velociter depone re et in ſeipis quieſcere:eſt qꝛ non re⸗ tinẽt irã:ſed ſtatim reddunt eã reuin/ dicantes ſe. Et ſũt manifeſti ꝓpter ve locitatẽ. quare deinde requieſcũt. Il⸗/ la nãq; inflãmatio ſanguinis ſup quã fſundatur impetus ire exñs ſubtilis æc rara ꝓpter ſui ſubtilitatẽ et raritatem velociter mouetur: et ꝓpter eandẽ cazʒ velociter tranſit.quia velociter reſol/ uit.et per conſequẽs impetus ire ve/ locit᷑ quietat. Coſequẽter ibil In ſup abũdãtia Agit de iracũdis acutis.d/. ꝙ illi ꝗ in ſupabũdantia ⁊ exceſſu ma ximo iraſcũtur ex cauſis vel in cauſisꝗ bus nõ oʒ iraſci et pſonis quibꝰ nõ 03 dicũt et ſunt atrocholi et acuti. Iſti ei ad oẽm pſonã nãlr iraſcũt᷑ ⁊ ex oĩ vel in oĩ cã vlłr iraſcũt᷑ etiã dato ꝙ nõ ſit cã ire fm ſe pꝛo eo nõ erit ſimpkr iiu⸗/ ria? ſed illi tales hñt oia bona ⁊c mala facta circa eos pꝛo malo. vnde nomè hñt.qꝛ ex h dicũtur atrocholi.q. indi/ gnatiui.atros eni vel atris grece. dici tur acumẽ animi latine et colõ dicitur mẽbꝛũ ⁊ ide ðꝛ atrochoł.q.hñſ acum̃ mẽbꝛoꝝ ſpũaliũ.puta appetitet ĩtel/ lectꝰ.Cñr ibil Amari ãt Agit ð iracũ dis a maris.d.ꝙ iracũdi amari male iraſcunt᷑ ex cauſa vnica.quia. ſ. diffici liter ſũt ſolubiles ligati exiſtẽtes paſſi one ire.⁊ ſic excedũt in moꝛa qꝛ młto tẽpoꝛe iraſcunt᷑ retinẽtes ſecũ irã con/ ceptã. Põt tñ quietari talis ira dupłr vno mõ ab extrinſeco. Alio mõ ab in trinſeco. ab extrinſeco ꝑ pumitionẽ.qꝛ quies talis ire fit hoĩbus ſic iratis cũ retribuũt.punitio nãq; quietat ĩpetnʒ ire.qꝛ ipetus ire pᷣſupponit triſtitiã.⁊ fundatf i triſticie ⁊ nutrit᷑ ab ea. puni tio aũt expellit triſtitiã faciẽs delecta. tionẽ appetẽti pũire. iſta delectatõ tol lit irã.ſublata vo triſtitia:ceſſat ira.h ñj effecto ꝑ punitionẽ huiuſmõi grauiter habẽt ⁊ poꝛtãt paſſionẽ ſuã ſic.ꝙ nec aligs poterit eis ſuadere ꝓab ira ge ſcant.ab ĩtrinſeco tñ fieret quietatio ſi plene eſſet digeſtio illa ſãguinis ĩflam matio ĩ qua fit motus talis ire. Sʒ qꝛ ẽ groſſa dura ⁊ idigeſta.ideo ĩ ipſo di geri idiget tẽpoẽ magno taliſ ire quie tatio.¶ Alteriꝰ aũt addit cauſà quare tales dicunt᷑ amari.qꝛ.ſ.ſibi ipſis ſunt moleſtiſſimi.⁊ maxie aĩcis ſuis quibꝰ ſolũ oſtẽdũt malitiã aĩmi ſui.¶CEñr ibi difficiles. Agit de iracũdiſ difficilibꝰ dicens.ꝙ difficileſ iracundos dicimus excedere in iraſci ̃m tria. pꝛimo ſᷣm cãʒ qꝛ iraſcunt᷑ ĩ cauſis vel ex cãis qui bus non oʒ iraſci.22 ̃m formã. qꝛ ma giſ iraſcũt᷑ qᷓ; oʒ ꝛaſci:ĩtm̃ ꝙ nũq erũt ab ira commutati ſine offendẽtis cru/ ciatu ⁊? punitione. Iſti vero dicuntur difficiles ꝓ eo ꝙ cũ eis durũ ẽ ac diffici le viuere. ¶ Cñr ibi. ¶Haſi. uetudini autez .Agit de oppõne manſuetudi⸗/ nis. et extremoꝛum vitiorũ aſſignans pꝛimo modũ oppõnis.2. de h reddẽs 4 ariäümai elnere. Uitn nere lid ltlis n olicſil ſitſnclemmr Aärnpiot äwci Dirteni guffclet uſ Nöeortermin ioer hümore gvor Etden ccrcſtitjs paa uilaleinüna ictenͤeticle elueniy n ſaguidanſe ſüickenenon aneen ichn ſckgchei eſonend WMiäitiigeitr bnofingt ,⸗ lantenäen hlitſirpen Eumntlotng iiſreirlucte ziniſtnntin ENogarri ſſhen hitftigſſtl tfrſͤgtiie hnſtutlen ſerenmnil ſſennne wnitii nt mningti Nücenmnalse Denmnien Dor 5 4 5 Meod Sneſtbeibesſen nicnlüſn wirzſppoinn Nlitmiitittin ein inte iſaer uiitraeſe minogibnifnöig Miteſiniſtiſ w escengen rmieafeng ſangeſiltignii ünsnen wt iigelu d Niri nugoniin en ait dcnct tnari i ni nereiit uniitiinil ue⸗ cãʒ cuiſdã dci.ẽ. li. ibil ꝙ ãt ĩ pꝛiobꝰ Sicit ̊ pꝛio.ꝙ nos oppõimꝰ ſeu op poſitã dicimꝰ maſuetudini ſupabũdan nã ire magis q; defectũ ire.i.iracũdiã magis q; iniraſcibilitatem. Cuius cau ſa triplex eſt. pꝛia. qꝛ iracũdia fit ma gis ⁊ frequẽtius qᷓ; iiraſcibilitas.hᷣ ũt mõſtrat experiẽtia quotidiana. 2ꝛ·?ca qꝛ hũanius eſt.i.magis ſᷣm inclinatio nẽ nature hũane offenſam vel iniurtã punire ⁊ vindicare magis q; remitte re:pcere:⁊ donare. Pꝛimũ at eſt ira/ cũdie.ſcoðm ãt eſt iraſcibilitatis.ʒ: cã ẽ qꝛ ad cõmuere iracũdi ſũt deterioꝛes q; iiraſcibiles.Et inter ceteros iracũ/ dos illi de 4? ſpẽ qui vocãtur difficiles ipi ſüt ſimpliciter deterioꝛeſ.i¶ Eñr ibi Qs ãt in pꝛioꝛibꝰ reddit cãm cuiuſ/ dã dicti. Sixit eni ſupꝛa li.2? pte vltia œ difficile ⁊ quaſi impoſſibile erat vłi ſermõe determinare ᷣm oẽm circũſtan tiã opeꝝ hũanoꝝ q;tũ oʒ ⁊ qñ ⁊ ꝗbuſ in ꝗb“ oz. Et dedit exẽplũ de mſue to ⁊ circũſtãtijs p eũ atẽdendiſ. Hũc 5 dicit illud dictũ manifeſtũ eſſe ex di/ ctis hic.qꝛ nõ ẽ facile determiare qua liter ⁊ in quibꝰ pſonis: ⁊ in qualibus vel ex qualibꝰ cauſis: ⁊ in q;to tpe ira ſcẽdũ eſt:⁊ vſq;quo iraſcẽs recte facit vel peccat. Qðò ãt h non ſit facile imo difficile ꝙ eſt quaſi ĩpoſſibile.apparet ex ſigno ⁊ ex cã.Signũ eni eſt. qꝛ qui parũ trãſgredit᷑ vel in magis vel in mi nus nõ vituꝑat᷑.qñq; ei deficiẽtes lau damꝰ ⁊ eos mãſuetos dicim eſſe. Et qñq; iraſcẽtes parũ plus q; oʒ dicimꝰ eſſe viriles tanq; potẽtes pꝛincipari.hᷣ qt dicimꝰ in laudẽ eoꝝ: ſed nõ eſt faei le rõnẽ vłem reddere qᷓ;tũ vel qualiter in quo gradu traͤſgrediẽs fit vitupe rabilis.¶Hoc igit᷑ ẽ ſignũ pᷣdicte diſ ficultatis vel ĩpoſſibilitatf. Cauſa vero eſt. qꝛ indiciũ dandũ in ſingularibus ẽ ex ſenſu:nõ quidẽ ex ſenſu qui eſt potẽ tia ſenſuiua:ſed ſenſu qui eſt intelle- ctualis ⁊ expimẽtalis noticia a qua di cit vir ſenſatꝰ.Et eſt pꝛincipiũ in ſillo giſmo pꝛudẽtiali per quẽ vltiate deter IIII. minat᷑ agendũ vel nõ agendũ:tałr v taliter eẽ. Illa vero noticia eſt nogmi tica ⁊ non põt alteri cõicari.quare vłi ſermone explicari non põt.¶ Alteriuſ Scolligit illud qð põt capi vli ſermõe dicẽs.ꝙ illud ꝙ eſt quoddaʒ quale ꝗd ⁊ vłe:manifeſiũ põt eſſe ſcʒ qm̃ mediꝰ babitus ẽ laudabił ſᷣm quẽ tanquã ʒ virtutẽ nos iraſcimur pſonis quibꝰ oʒ ⁊ in cauſis vel ex cauſis quibꝰ opoꝛtet T vt opoꝛtet ⁊ fm oĩia talia ſᷣm qualia iraſci opoꝛtet.ſupabũdãtie vero ire ⁊ eius defectꝰ ſunt vitupabiles.Et b in triplici gradu:qꝛ extremitates iſte pa rum facte ſunt vitupabiles geſcibiliter .i.tollerabił'r c veniałr. magis t fa⸗ cte ſunt magis vitupabiles.facte autẽ in multũ:ſicut in ſuplatiuo gradu ſunt etidã vitupabileſ valde in ſuplatiuo gra du.quare manifeſtũ eſt.ꝙ habitui me/ dio.i.mãſuetudim adherẽduʒ eſt. JIn fine aũt concludu dicẽs.ꝙ bitus ꝗ ſũt circa iras dicti ſunt.ſ.vnus medi qui eſt maſuetudo ⁊ duo extremi.ſ.iracũ⸗ dia ⁊ in niraſcibilias. DH euidẽtiã pꝛedictoꝝ inquii difficilem. Qeſtio. 36. EEðͦE pꝛimo arguit. ꝙ omne ira omnmis motus irrõnaliſ qui ad uerſatur a obniat röni eſt vxr malꝰ qõ patet. qꝛ bonũ ⁊ bene eſſe hoĩs eſt eẽ ſm dictamẽ rõms. vt ait dyoniſius 4* de diuinis noĩbus:ſed iraſci ẽ huiſmõi Eſt enim motus irroõnalis: quia mo/ tus appetitus ſenſitiui: aduerſatur aũt ratiom multipliciter. QAuod patet. tũᷣ quia eſt in illa parte que aduerſatur ⁊ obuiat rationi. vt dicitur ſupꝛa in fine pꝛimi libꝛi. Zum quia illi qui ex ira * ſunt conturbati minus pꝛeuident. pꝛi mo elencoꝛum. Zum quia Impedit ira animũ ne poſſit cernere uerum. ut r0Dẽda ſũt tria. Pꝛio.vtrum oæz? iniuiiaſci ſit vłr malum. 2. vtrum S mmanſuetuco ſit virtus differẽs a clemẽ? tia 2 vtrũ ſpecies iracundie ſint be ne diſtincte in velocẽ acutam amarã ⁊ Aſci ſit vłr malum. pꝛimo.quia XK10O „ IIBRO ait catho.tũ qꝛ non audit ſuaſiõeʒ rõ/ nis:ſʒ mouet᷑ añ:ſicut canis audito ſo nitu.latrat añq; ſclat venire aĩcuʒ vel inimicũ.ut.j.li? ⁊2 vbi cõpant᷑ ĩcõtinẽ tes ire ⁊ ↄcupiĩe tũ qꝛ ira ſicut alie paſ ſiones irrõnales ligat rõnẽ ut eodẽ li vbi querit᷑ vtrũ aliquis ſciẽs opet᷑ ma le tum qꝛ vt habet᷑ hoc loco ĩquietat aiam que nõ fit pꝛudẽs.niſi quieſcen do vt habet. ꝰ phiſicoꝛũ.quar̃ oĩs ira ſicut aduerſaria ⁊ cõtraria rõni eſt vni uerſaliter mala. 2 qꝛ oẽ ꝙ contra ius nature eſt:eſt vłr malũ:ſed õnis ira vi detur eſſe cõtra ius nature.Dicit᷑ eniʒ in illo pꝛimo naturali pᷣcepto. Mõ fa/ cies alicui ꝙ nolles tibi fieri: ſʒ nulł vult ſibi punitõeʒ inferri. ergo nullꝰdʒ inferre alteri. JIratus ãt ᷣm impetum ire appetit inferre punitiõem.quare militat contra ius nale.quare videt᷑ male. 3? qꝛ oĩs appetit vindicte nõ ex zelo iuſtitie vłr eſt malꝰ. Qðò patet qꝛ oĩs vindicta eſt mala ſi nõ eſt iuſta quare etiã appetitus vindicte vłr erit malus ſi nõ eſt iuſtꝰ in zelo ⁊? motiuo: ſʒ oĩs ira ẽ appetitus vindicte ⁊ nõ ex ʒzelo iuſticie:qꝛ irrõnabił appetitꝰ non hʒ zelũ ad iuſticiã que nũqu eſt obᷣm eius. quare vt pꝛ.¶¶ Sed in oppoſitũ arguit᷑. qꝛ oĩs paſſio deſeruiẽs virtuti põt eſſe bona:ſed ira eſt paſſio aliquã do deſeruiẽs ᷣtuti. ut ait homerus.d. Immitte sᷣtutem furoꝛi ⁊ virtutem fu/ roꝛe errige. ſupꝛa in tractatu de foꝛ/ titudine. quare furoꝛ qui eſt idem qð ira põt eſſe bonus ⁊ ira bona. ¶ Di/ cẽdũ ergo.qꝙ non oẽ iraſci eſt vłr malũ qꝛ nullus motꝰ per rcãm rõnem pᷣoꝛ/ dinatus ⁊ per rcãm rõnem pꝛeimpa tus eſt małꝰ: ſed iraſci eſt motꝰ aliquã do ſic p̃oꝛdinatꝰ ⁊ ſic pimperatꝰ. qua (Ad re iraſci põt aliqñ nõ eſſe malũ. euidẽtiã minoꝛis aſſũpte ſciendum.q; iraſci põt añcedere rõem ⁊ electiõem ⁊ põt fieri poſt rõem ⁊ electiõem. Si fiat poſt vł eſt imperatũ:vel pbitũ.Si aũt añcedat vel eſt talis motꝰ quał il/ le qui eſt imꝑatus vel talis qualis eſt ille qui eſt phitus.Si ̊ ſit motus pre ctã rõnẽ ⁊ per rcãm electiõem phitus cõſtat ꝙ eſt malus.Si ãt nõ ſit ppiuus ex eo ꝙ añcedat:ſed eſt talis quat ille ꝓhitus.cõſtat etiã ꝙ eſt malus ſed nõ tm̃:qꝛ nullũ malũ indeliberate factuʒ ⁊ ex ſolo motu appetit ſenſitiui eſt ita malũ ſicut quãdo fit deliberate ſᷣʒ libe rũ arbitriũ.Si aũt ſit ĩperatus.tũc eſt bonus alias nec rõ oꝛdinãs nec electõ iperans eſſent recte.Si vero nõ ſi ipe ratus:ſed talis qualis ĩperatus eſt:tũc nec eſt bonus nec eſt malus:ſed ſupue niente rõne põt eſſe bonus.¶ Hijs er/ go pᷣmiſſis oſtendo.ꝙ aligs motus ire poteſt eſſe per rectã rationẽ oꝛdinatuſ T per rectã electiõem ĩperatus: quo/ niã oĩis motus hũanus firmatiuꝰ recte rationis ⁊ recte electionis in executio ne iuſticie põt recte oꝛdinari ⁊ ipera⸗/ ri tanquã bonum vel ſaltem tanquam nõ malũ:⁊ tanqᷓ; illud ꝙ oʒ.cõſtat eiĩ ꝙ electionẽ ⁊ rõnẽ oʒ eẽ firmatas.Sʒ motꝰire aliqñ ẽ firmatiuꝰrecte rõnis ⁊ electiõis ĩ executiõe iuſtitie. ꝙ appet qm̃ aliqñ ĩ tali executiõe occurrit tioꝛ hoĩs puniẽdi vel amicoꝛũ.vel piculoꝝ bellicoꝛũ.ſicut cõtingit ĩ bello iuſto.ali qñ occurrit hoꝛroꝛ ⁊ ſtupoꝛ ſanguinis effũdendi.aliqñ quedã naturał cõpaſ ſio ad hoĩnẽ puniẽdũ.timoꝛ aũt ⁊ borꝛ roꝛ cõpaſſio ⁊ aliquał hũanitaſ amoꝛ pñt frangere rõnẽ ⁊ electionẽ ⁊ face/ re hoĩeʒ egredi ab eis ⁊ ꝑ ↄñs preter mittere opꝰ ⁊ executionẽ iuſtitie. It vero tẽdẽs in penã in quã tẽdit rõꝛ iu ſtitia firmat rõneʒ ⁊ electionẽ õ impe tum timoꝛis vel hoꝛroꝛiscõpaſſionis vel naturalis amoꝛis. quare talis ira p̃t idẽ oꝛdiari ⁊ ĩpari. Itẽ ſi nullivn/ qᷓ; iraſci ẽ malũ.ᷣ alicui aliqñ iraſci erit bonũ.Sʒ nulli unq; iraſci ẽ malũ. ut pꝓbat᷑ ĩ textu p.5.cõditiões que ſequũ tur hominẽ iniraſcibileʒ. quare alicui aliquando iraſci erit bonũ. Et ex hoc virtus manſuetudinis poteſt eſſe cir/ ca iras.quia non ſunt ſm ſe male: ſed tm̃ qñ ſũt p̃ter qᷓ; oʒ facte.¶ Sicẽdũꝗ inigl inſt rotlat⸗ glihi inhuumnn ſngetn ir in ininem nirulvli⸗ laol ind iEicitiui⸗ ginnven opptganmd ELEz niinigep⸗ Mufiiphin üihrülin zebsreaglti⸗ geiiitiedden ſmildeſefeg ſirir oamelen pogen luen norals Mmmi szniſen nuletänu Gueſöcltnnns bzenäkcki⸗ fſonthiitictc ilkſunigntbir Ponctti funstitzmit eamgetn Pofüenie geppoſiücenen liſpisſgei ppoſttünäſten laeritſpisne⸗ üifehetufn mmi lenereiocii efennenig eoerete, blmniit Uaeniſeinn itftnien, ziüſtiei Kldnönt 1Re Sſeni Satisſpenmt ureſebenlh encdgigsne Ncitdi ien Wdinn Neckenmunn üneregim NNNſd mi uigg itiniifſn iiiiunn nene in / talierarie n.. zäielmi ian cimngihi wewe tMN ii eiüm nidii inad == = 1dliua bünm ini tcleginn tüines q⸗ 4 etcnicniſie nprninqni⸗ nonezt elcn, Seldoenne, lsananb min en i nlind in mg ſͤlnief, innnihtlpd Pitigitm IIII. ad pꝛimũ.qꝙ illa ira qᷓ; dicimꝰeẽ bonrni non aduerſat nec obuiat rationi E oẽs auctoꝛitates ĩducte ad ꝓbandum oppoſitũ debẽt intelligi de ira pꝛece/ dẽte oꝛdinationeʒ rõis vel de ira pꝛo bibita. Sic ꝙ nõ debẽt iĩtelligi vniuer ſaliter ¶. Ad ſᷣm dicẽdũ.ꝙ ira non eſt cõtra iuſ nature. vindicta ei eſt de iure naturali vt ait tullius in rethoꝛica ſua nec ẽ ↄtra illud pᷣceptũ. Mõ facias ali cui ⁊ cetera.qꝛ illud debʒ ĩtelligi ſic ñ faciaſ alicui rõnabiłr qð nolles tibi ſie ri. Nuc aũt ita ẽ.ꝙ ille qui deliquit ũñ dz m rõm velle nõ puniri.quare eo ĩ uito pot ei punitio digna ĩferri. ¶ Ad terciũ ãt dðò.ꝙ appetituſ vindicte ĩ ap petitu ſẽſitiuo põt eẽ bonꝰ cũ ʒelo iuſti cie in appetitu ĩtellectiuo nec oʒ q il/ le ʒelus requiſit ad bonitatẽ talis ap petifit ĩ eodẽ ſbᷣiecto cũ eo.ſicut pʒ ĩ ſimili de rõe requiſita ad bonã electio nẽ vt ðꝛ. j. li? 6? tñ nõ eſt in eodẽ ſu biecto cum electione. ¶ . A. 37. E. 2? arguit᷑ ꝙ mãſuetudo nõ . ſit virtus drens a clementia. pꝛio qꝛ nõ videt᷑ eẽ virius.cũ nulla virtꝰ moꝛalis decliet a medio ad extremũ. Sʒ mãſuetudo ðclinat a me dio ad defcm̃. vt ait pᷣs in pꝛincipio. quare nõ videt᷑ virtus. Fo qꝛ nulla vir ts hʒ eundẽ effeciũ cũ vitio. Sed mã ſuetudo idẽ efficit qð iiraſcibilitas qꝛ neutra expetit vindictã:⁊ vtraq; tri⸗/ buit veniaz. vt hẽtur ex textu.quare ut pꝛiꝰ. 32 qꝛ videt᷑ eẽ idẽ cũ clem̃tia cũ virtutes hñtes vnũ ⁊ idẽ oppoſitũ ſint eadẽ virtꝰ. Si eni oppoſitũ ĩ oppoſito ¶ ꝓpoſitũ erit ĩ ꝓpoſito ex.2. topicoꝝ Sʒ oppoſitũ clemẽtie.ſ.crudelitas eſt quedã ſpẽs vel ꝗdã mod iracundie q̃ oppoſitũ mãſuetudinis.quare ⁊ cle mẽtia erit ſpẽs mãſuetudis. ꝗ4 qꝛ fᷣʒ tulliũ ĩ rethorica ſua Clemẽtia ẽ p quã animi temere ĩ odiũ alicuiꝰ illecti cõci tatiq; retinent᷑. Sʒ h idẽ videt᷑ eẽ man ſuetudo.quare ⁊c. qꝛ ſᷣm ꝙ dicit ſe neca.Clemẽtia ẽ lenitas in cõſtituẽdo punitionẽ. B aũt vidett eẽ manſuetudo ſᷣm qð apparet ex cõditionibꝰ maſue ti expoſitis ĩ textu. quare ut pꝛ. Op poſitũ aũt videt᷑.qꝛ pvᷣs ponit mãſue/ tudinẽ eſſe virtutẽ moꝛalẽe.nihil ag ẽs de clemẽtia ¶ Zicẽdũ ꝗ̊ pꝛio. ꝙ man ſuetudo eſt moꝛalis virt.2? qꝛ differes a clementia. ¶ Pꝛimũ pbat᷑. qꝛ ois d habitꝰ electiuꝰ laudabilis ẽ viri moꝛa lis.Sʒ mãſuetudo ẽ huiuſmodi.ut pʒ p er deſcriptionem collectã ex textu. MHãſuetudo enim ẽ habitꝰ ſᷣm rõneʒ electiuus ⁊ opatiuꝰ moderaminis ire medlãs inter plꝰ quã opoꝛtet iraſci ⁊ inter minꝰ vł oĩo nõ iraſci. ⁊ inter ira cũdiã ⁊ ĩiraſcibilitatẽ.reddẽs animũ nõ pturbatũ nõ paſſione ductũ rcẽ cõ poſitũ ⁊ oꝛdinatũ minꝰ pũitiuũ.⁊ ma giſ venie donatiuũ. quaẽ mãſuetudo ẽ moꝛalis virtꝰ. ¶ Qð aüt differat a cle mẽtia pbat᷑.pꝓpter ꝙ ſciendum ꝙ tres ſunt virtutes moꝛales que veniã tribu unt. ſicut tria que vindictã expetũt. ex petit eniʒ vindictã paſſio ire.littera le gis. ⁊ ſentẽtia iuris. Hijs aũt tribꝰvin dictam expetentibꝰ menſurã ponunt hee tres virtutes moꝛales.ſ.manſue/ mudo paſſioni ire epieikeia lĩe legis. clemẽtia vero ſentẽtie iuriſ.¶ QAð.n. mãſuetudo obuiet ſꝛe pʒ per pbz dicẽ tẽ ipᷣam eſſe circa iras ⁊ declinare ad defectũ ⁊ nõ eſſe punitiuã.¶ Qd aüt epyeikeia obuiet lie legis in generali loquentis.pʒ.j.circa finẽ libꝛi quinti. Qõ aũt clemẽtia obuiet iuri pʒ ꝑ ſene cã.qui dicit eã eſſe ſolũ ſuperioꝛis ad ĩ ferioꝛẽ.qui etiã dicit.ꝙ crudeles ſũt ꝗ cauſã habẽt puniẽdi.non tñ puniendi modũ obſeruãt.multociẽs igit᷑ clemen tes cauſã habẽt puniendi ſubditos ad quos clem̃ter ſe habẽt.qꝛ minꝰ eos pu niunt quã legitime punire poſſent.Ex hijſ ergo pʒ. ꝙ mũſuetudo dviffert a cle mẽtia. ⁊ epyeikeia. qꝛ ipſa ẽ circa paſ ſiones.ille o nõ.Ad pꝛimũ ergo dicẽ duʒ. ꝙ mãſuetudo decliat a medio rei ad defectũ rei ipſius ire. iñ remanet ĩ medio quo ad nos ʒz rõnem determia to. Ad m dð.ꝙ non eſt idem effectus LIBRO mãſuetudinis ⁊ iniraſcibilitatis p eo ꝙ iiraſcibilitas tollit oẽz irã ãſue tudo aũt nõ.¶ Itẽ vbi tollit iram tollit eaz electiue ⁊ rõnabiliter pꝛopter bo num finẽ. Iniraſcibilitas autẽ nõ imo ſicut dicit pᷣs: qꝛ inſipiẽs ⁊ iſenſibił ⁊ incõtriſtabiłAd tciũ ãt dð.qꝙ cru delitas nõ eſt ſpẽs iracũdie. qᷓ;uis ali qñ pmiſceat᷑ ei.Eſt enĩ crudelitas ap petitus exceſſiue puniẽdi. dato etiã q; ille ꝗ puniẽdꝰ eſt nũqᷓ; offenderit puni entẽ ⁊ tũc eſſet crudelitas ſine iracun dia.ſicut cõtingit quibuſdã iuſtitiariss goẽm hoĩem notũ vel ignotũ vltra cõ dignũ punire volũt.ũ ꝗqdẽ ex iracũdia ſed ex tali appetitu puniẽdi ⁊ interfi/ ciẽdi hoĩes. Ad..ãt dð.qꝙ tulliꝰ lo⸗ quit᷑ ignoꝛãter ſᷣm doctrinã verã huiꝰ phi.ille enĩ põit clemẽtiazʒ ptẽ tpantie ⁊ cũ hoc põit eã circa iras.iſte vo po nit tpantiꝗ tin circa cõcupias tactuſ ⁊ guſtuſ. ¶ Ad quĩtũ ãt dð.qꝙ lenitas ſu perioꝛis ad inferioꝛẽ in cõſtituẽdo pu nitionem eſt clementia. inquantuʒ ob uiat iuri.Et ſic loqtur ſene. Poſſet tñ illa lenitas eſſe mãſuetudo inq;tũ ob/ uiaret paſſiõi.vt dictũ eſt. ¶ QA. 38. NEE 3t arguit᷑.ꝙ ſpẽs iracũdie rei dz attẽdi opoꝛtunitas:vel ipoꝛtunitaſ iraſcẽdi.vt habet᷑ a pho.ſ.pſõa cui ira ſcimur. Cauſa ex qua iraſcimur:foꝛma qualiter iraſcimur. hoꝛa qñ iraſcimur ⁊ moꝛa qto tꝑe iraſcimur. Hijs aũt ſic ſe hñtibꝰ poterimꝰ iraſci male ⁊ im poꝛtune ſᷣm vnã circũſtãtiã ⁊ ̃ᷣm aliafj⸗ quatuoꝛ bñ ⁊ opoꝛtune.⁊ hoc modo ſm ſingulas p ſe ſũptas ⁊ tũc habebi m.x.ſpes ſimplices vel modos iracũ ces ſpẽs vel modos iracũdie ſᷣm.x. bi narios ꝗ pñt reſultare ex illis.ꝓ. circũ ſtãtijs. tẽ ſi peccamꝰ tm̃ in tribꝰ ha bebim iterũ.x.triplices ſpẽs vel mo/ dos iracũdie tʒ. x. terngrios ꝗ reſulitias nõ ſint bene diſtincte in illas quatuoꝛ.pꝛĩo qꝛ vidẽt᷑ eẽ pltu Euũ ei ſint quiq; circũſtãtie ̃ʒ quai re pt er illis. 5. circũſtatijs ¶ Iem i peccamꝰ f̃m.4.circũſtãtias:habebim iteꝝ quadruplices ſpẽs vel modos ira cũdie fʒ.ꝗ.quat᷑narioſ ꝗ reſultare pñt ex illis quĩq; circũſtãtijs.Et ſic habe/ m' in vniuerſo.ʒo.modoſ iracũdie:qꝛ ſi poſſemus ſimul peccare ſᷣm oẽs qui q; haberemꝰ ʒi.ſʒ phłßs dicit h eſſe im poſſibile.quare habemꝰ plureſ ſpẽs.G 4. 2 viðt. ꝙ nõ ſint niſi due.qꝛ pꝛi ma ⁊ ſcða vidẽt᷑ coincidere:qꝛ in mo/ tu oẽ velox eſt acutũ ⁊ oẽ acutũ eſt ve, lox.quaẽ pꝛima ſpẽs ⁊ ſcðòa coincidũt Itez. 3? I. 4 vidẽt᷑ ẽt coincidere. Ira cundi eni difficiles ſũt amari.⁊ amari difficiles. utriq; nãq; irã retinẽt multo tpe ⁊ difficulter ſoluũt᷑.⁊ vix vł nunqᷓ; ſine vidicta quieſcũt.Sʒ ad oppoſituʒ hẽmꝰauctoꝛitatẽ phᷣi ꝗ illos modoſ ita diſtixit. Vicẽdum g cum eo ꝙ bñ ſüt ⁊ artificialit᷑ diſticte. Ad cuiꝰ diſſictiõis euidẽtiã ẽ ſciẽdũ.ꝙ ptes integntes ⁊ reddẽtes totã iracũdiã ſunt.a.ſ. triſn na.offẽſio.ĩdignatio.aſſurreciio ad vi dictã. Cum eni hõi ſit illata ĩiuria ap petit eiꝰ patit᷑ quadrupłr.ᷣm ꝙ ĩ bac paſſiõe..cõcernere põt. ↄcernit: naq; malũ ſibi illatũ.⁊ ſic patit᷑ triſtuiã. cõ cernit etiã hominẽ ĩferrẽtẽ.⁊ ſic ad eũ patit᷑ offẽſiõem oppoſitã aĩcabili acce ptiõi qᷓ; naturałr hẽre ðbemad omnẽ bominẽ.cõcernit ẽt malũ ꝙ illi iferrẽti deberet ĩferri. Et ſic patit᷑ idiguoneʒ Fſm quã optat punitionẽ homi ſibi ma lũ ĩferẽti.tãq; hoĩ ĩpunitate idigno.⁊ pũitõe digno.cõcernit ẽt eũ ꝑ quẽ ulli iuriãti pũitõ poſſit ĩferri. Et ſi iÄꝛemet ĩiuriã paſſus poſſit illã pũirionẽ iſferre Et ſic patit᷑ aſſurrectionẽ ad vĩdictam q aſſurrectio ẽ appetit vĩdicte pappe tẽtẽ faciẽde.qꝛ ſi dicat ĩ coꝛde ſuo de videat iudicet ⁊ vidicet ñ ẽ ira niſi ali ud apponat᷑. Eſt tam indignatio. Eli· enim ſciendũ.ꝙ pꝛimũ põt ſeparia ſo ⁊ ſm a. 3.c æ tertiũ a.4? ſʒ nõ ecõuerſo Si eĩ alicui inferratmalũ p natur:pu ta moꝛ buſ ipſe triſtatur. ſed nulli offen dit᷑ nulli idignat᷑ nulli iraſcit᷑ ſi nõ pĩ mlnip iun deße eral ned⸗ L einp lmiii imüng ſüntm gaſpnt iluiin rini lübiume iingnui giheif niteni umnpe 2 iüiiinitifrii⸗ eiemunni, imirſin lierimin. ptic⸗ icetecucha lciinelr n9)lüpe Mbunogrinie Ahuſ gnuno⸗ inſoſtino ninofe li A— leläini unſenmti uptb cliin töeguanee itignoesh infftiolinag iſinint ni⸗ rit v 4 lase„„ leüti henu Amdönu ginnn. Nenittintrn Nrlemtitdein Penaſois ſcet Anit cckesſnm Acnügtir mialte ſclit tn l Cnaibigber niiſiiig uni rstiraitiin ad fioiinimn Comeniniitdu 4ne ü illiitirmurt nt ni umme ſfeniti.44 Hienopheſtiiicl ummdrdae dden dcentinndigi fferat aliquã penã filio:filius quidem triſtatur et offẽditur patri:ſed non in dignat᷑ nec iraſcit᷑ ei: qꝛ non appetit patrip ſe vel ꝑ aliũ malũ fieri.Si aũt rex iiuriet᷑ vni pauperi militi. miles ꝗ dẽ triſtat̃ offedit᷑ ⁊ indignat᷑ regi ap/ petẽſ malũ ei:ſʒ nõ iraſcit᷑ illi.qꝛ vt ð· pꝛĩo rethoꝛice. Si ĩiuria fuerit illata a pſõa ſupioꝛi a qua nõ ſpat᷑ punitio poſſibilł.tũc ñ iſurgit motire.qm ap/ petitꝰ iiuriã paſſus nõ aſſurgit ad vidi cãdũ.hᷣ ãt aſſurrectõ ẽ formale cõplem̃ tũ i ira. pꝛioꝛeſ ei mot ſũt materialeſ ad illã.Hijs pᷣmiſſis dico ꝙ quatuoꝛ ſpẽs iracũdie diſtiguũt᷑ ʒ exceſſꝰiſtaꝝ quatuoꝛ ptiuʒ. qm oĩs iratꝰ magis a/ bũdat ĩ vna iſtaꝝ.A.partiũ qᷓ; ĩi religs ſi ͤ magis abũdat ĩ triſtitia.ſic ẽ ama rꝰ ⁊a eiꝰ iracũdia ẽ amara.ſi vo ĩ offẽſi õe ſic ẽ ira velox.offẽſio nãq; ẽ pꝛimꝰ motꝰ ꝗ ʒ aliũ poſſit haberi.Si ãt ma/ gis abundat in idignatiõe:ſic ẽ ira a/ cuta. Indignatio eni magis penetrat hoĩs aim paſſi in oꝛdine ad malũ eiuſ q ĩiiuriã facit q; offeſio. Si vero magis abuüdet in illa vltia aſſurrectiõe ad vin dictã faciẽdã:ſic ẽ ira enn ñ getari ſine optata vindicta.¶ Dicẽdũ ad pꝛimũ.ꝙ ſpẽs iracũdie diſtingui pñ̃t vtiq; ᷣm illos modos ſimplices ⁊ duplices triplices ⁊ quadruplices:ſʒ p fuiſſet nimis plixa ⁊ intricata diſti ctio.quare iſta ᷣm exceſſ quatuoꝛ ptiũ Snalet (Eid m ãt dõ. ꝙ nõ oẽ acuti i motu penetratiõis ẽ velociꝰ. ſicut pʒ i coꝛpibꝰ. oleũ ei eſt acuti in penetrã do q́; aqua vel aer: ſʒ nõ velociꝰ. Dicẽ dũ etiã. nõ oĩs hõ antiqꝗoꝛ ſibi ipᷣi in cio ẽ difficilioꝛ ad cõuiuendũ cũ ꝓxio. ſic ãt ſũmũtur h. vt ĩ expõne littere pa tuit. Hoc dicat᷑ de queſtiöe. ¶ L. 2 2 Ncollogis ãt ⁊ cõuiuere Supꝛa egit de mãſuetudine. Hic ãt agit de aĩcitia quã multi vocãt affabilitatẽ ⁊ de diſpo ſuo ſᷣm eã.ſ.de aĩco vel affabili ⁊ eius oppoſi.ſ.placido ⁊ diſcolo. pꝛio aũt 8ſcribit placidũ.ꝛ diſcolũ ibil QAui ãt ecõtrario ʒ? affabilẽ ſeu aĩcũ ibi..qm̃ IIII . lis ſeu aĩci ibil vłr ꝗdẽ igi᷑ y? cõditio nes placidil Cõdelectãs ãt] 6ediſcoli ibil ꝗ ãt oẽs cõtriſtat dicit g̊ pꝛio.ꝙ ĩ hũanis colloquijs⁊ ĩ cõuiuere cũ hoĩ/ be ⁊ in h ꝙ ẽ cõicare ĩ ſermõib ꝙ fit ĩ colloꝗis ⁊ ĩ cõicare in rebꝰ ꝙ fit in to to cõuictu hoĩm.aliꝗ vidẽt᷑ eẽ placidi qm̃ placidi ſũt holes oĩa alioꝝ hoĩzʒ ſe cũ cõuiuẽtiũ facta ⁊ dcã laudãtes ad il loꝝ delectatiõem et nihil ↄ tẽdẽtes vł cõtradicẽtes nibil repᷣhẽdẽtes: ſʒ exi⸗ ſtimãtes ꝙꝙ opoꝛteat cum quibuſcunq; eẽ ⁊ viuere ſñ triſtitia.2? ibi.. Qui t ecõtrario ..deſcribit diſcolũ.d.ꝙ illi q Ʒrio mõ ſe hñt qᷓ; hij placidi ꝗ dicti ſũt vocãt᷑ diſcoli ⁊ litigioſi.qꝛ diſcoli ſunt hoĩes ad oĩa ſocioꝛũ ſuoꝛũ fcã ⁊ dcã ꝰ riãteſ ⁊ h orietate cõtriſtatõiſ:ſiue ei opis ꝙ ẽ cõtriſtare nõ curãtes aliqꝗd.x nõ ſtudẽtes ad aliꝗd ꝑ ꝙ poſſẽt hoĩeʒ delectare. Eſt eni ſciẽdũ.ꝙ aliqñ cõtiĩ᷑ git hoĩez ↄriari ſocijs eutrapelice ſᷣm ludũ vt.j.dicet᷑ ⁊ tale ↄriari nõ eẽt di ſcolũ.eẽt eni ad delectatõnẽ nõ ad cõ triſtationẽ. Et iõ notater dicit ei ꝙ ẽ coõtriſtare. 3 ibi. Qm̃ quið igit᷑ . De ſcribit affabilẽ ſeu amicũ dicens. ꝙ gꝛ duo dci hitꝰ.ſ.placiditas ⁊ diſcolia ſũt vitupabiles tãq; extremi ⁊ vitioſi. ꝗa vnꝰ eoꝛũ excedit ĩ delectãdo ⁊ deficit i cõtriſtãdo. ⁊ alt᷑ deficit ĩ delectãdo ⁊ excedit ĩ cõtriſtãdo.Nãifeſtũ ẽ ꝙ bi tus mediꝰ iter eos erit laudabił tanq; virt. E&t ẽ hitus ſᷣm quẽ hõ diſpõitus et hituatꝰ recipiet alioꝝ facta et dicta ad laudẽ et delectationem. illa tñ que recipi opoꝛtet et vt opoꝛtet et ſimili/ ter cõtemnet et ſpernet ad vituperiuzʒ et cõtriſtatõeʒ alioꝝ facta⁊ dcã qͥ ſpni oʒ et ut 65. Seid⸗ ibij nomẽ ãt Iſti medio hitui. pꝛio unponit nomen. 2 remouet vnũ dubiũ ibi Siffert aũt. B excludit falſũ intellectũ ibil Nerũtam ꝙ in ſingul Dicit ᷓ pꝛio.ꝙ pᷣdicto ba bitui medio nomẽ aliqð nõ reddit᷑.tñ maxiĩe videt᷑ eſſe amicitia. vñ vocari p̃t amicitia qm̃ ille qui m illũ hitum ẽ di * qdẽ igit᷑ ꝗ? põit cõditiões ippᷣ affabi .1 LIBRO ſpoſitꝰ eſt talis qualẽ nos volumꝰ dicẽ moderatũ amicũ eũ qui aſſũmit dilige re.ſic viòlʒ. ꝙ iſte ſi affabił aſſũmeret ſibi dilectiõem eoꝝ cuʒ quibꝰ ſic grõſe cõuiuit:cum poſſemuſ veraciter dicere eoꝝ amicũ. Põt g ipe trãſũptiue dici amicꝰ:qm̃ exterius hʒ modos illiꝰ qui ab amicitia ſimpłr dicta dicit᷑ verꝰ a⸗/ micꝰ. ¶( Geinde ibi DBiffert ãt Remo uet dubiũ.ſi aligs dubitaret.quare iſte nõ dicit᷑ ſimpłr amicꝰ ⁊ eius hitus nõ dicit᷑ ſimpłr ⁊ ſine omĩ trãſũptiõe a/ micitia.Hicit g. ꝙ iſte hitus differt ab amicitia qm̃ amicitia ſimpliciter dicta de qua fit ſermo.j.li.S.⁊.. fit cũ paſ ſione dilectiõis ⁊ amoꝛis eoꝝ.quibus amicus colloꝗt᷑ ⁊ cũ imitatiõe eoꝝ: ſʒ hitus iſte fit ⁊ opat᷑ ſine paſſione dile ctionis eoꝝ.quibus amicus boc modo dictꝰ colloꝗtur:qꝛ iſte taliter dictꝰ ami cus nõ recipit ⁊ nõ appꝛobat ſingula facta vel dicta hoĩʒ vt oʒ in amado vł limitãdo eos.i.nõ ex amoꝛe vel imita tiõe eoꝝ:ſʒ in eo ꝙ talis eſt.ſ. medius inter placidũ ⁊ diſcolũ. h̊ ãt apparet. qꝛ iſte ſiłr ſe hʒ in delectãdo ⁊ conttri ſtãdo hoĩes ſibi notos ⁊ ignotos con/ ſuetos ⁊ incõſuetos.ad oẽs eni vtitur tali amicitia ꝙ nõ facit ille q ðꝛ amicꝰ ſimpliciter. Deinde ibi Aerũtñ ꝙ i ſingulis lexcludit ſᷣm intellectũ.ne ali quis intelligat vel credat ex id dictis: qꝛ iſte vnifoꝛmiter ſe hr̃et ad omnes Dicit g. ꝙ q;uis iſte affabilis vł aicus ad oẽs vtat᷑ aĩcitia ſeu affabilitate ſua. verũtñ illud faciet ꝙ i ſingłis facere ↄ gruit. M eni cõgruit nec ↄuenit ama re ſilłꝛ cõſuetoſ ⁊ exneos ad ðᷣlectatio nẽ nec ↄgruit iſtoſ ⁊ illos ſiłr ↄtriſtari ſi ↄtriſtãdi fuerĩt.⁊ h dicet᷑.j.ĩ quadã cõditiõe huiꝰamici. Cñr ibi. vłꝛ qui dẽ igit. Expõit ſex ↄditiões huiꝰaici tie ⁊ aici ᷣaʒ ibi. Referẽs ãt ad bo/ nũ ſtertiã ibi.: Hoꝛũ aũt qᷣcũq;. quar tã ibi. Differẽter aũt ſ. Quĩtã ibil Et fsꝗõ; ſe ip[ʒʒ ..ſextã ibi.. Cõſiderãs ãt euẽ tura ]. Dicit g̊ q;tũ ad pꝛim.qꝙ; tał ai cus colloquet᷑ vłr ꝗbꝰ oʒ.ſicut dictum — . QAuãtũ ãt ad faʒ dicit. ꝙ bꝰmõi gicꝰ referẽs ſuũ opꝰ ad bonũ cõniciet ⁊ ar bitrabit᷑ ĩ tota cõitate ſᷣmonũ ⁊ ren eli gẽdũ eẽ ſicut ẽ bono mõ poſſibile alioſ delectare.vł ſaltẽ nõ cõtriſtare. videt᷑ ãt huiꝰmõi aicitia eẽ pᷣcipue circa ole ctatiões ⁊ triſtitias fcãs ĩ collogis.col loquia o hũana magis ſũt nãliter or diata ad cõſolationẽ hõinũ qᷓ; ad dele ctationẽ. Et idcirco buiꝰmõi aĩcꝰ cõni cit ⁊ eligit iuxta oꝛdinẽ nãlẽ.vł nõ cõ triſtare vel delectare eos cũ ꝗbylogt ſi poſſet ide cõſequi bonũ finẽ.¶ Quãt Auãtũ ad tertiã cõditionẽ dicit.qꝙ hoꝛũ dele⸗ ctabiliũ.vel harũ delectationũ iſte tał aĩcus aſpnabit᷑ illõ dełctare ⁊ cõtriſta re ei oppoſitũ eliget ꝙ ꝗdẽ dełctaĩ vyl qᷓ dełctatõ hẽrʒ vnã ð quatuoꝛ cõditõi byſi.ſ.eẽt ei ñ bonũ.ſeu ihõeſtũ ł ſi eẽt ei nociuũ:vł ſi alteri collocãti ſibi ⁊ fa ciẽti ſᷣmonẽ ĩfert aliquã de foꝛmitatẽ.i. turpitudinẽ vel obpꝛobꝛioſaʒ macul nõ puam:ſed magnaͤ vel ſi.4. mõ poſ ſit illi inferre nocumẽtũ. In hijs enim quatuoꝛ caſibus aſpnabit᷑ delectare⁊ eligit cõtriſtare ⁊ maxie ſi cõtrarietaſ yel cõtradictio per quã cõt riſtabit ſo⸗/ ciũ nõ inferat magnã triſtitiã ſʒ puam Semp eni ſe retrahit ab oĩ cõtriſtatio Quãtũ ad quartã cõditiõeʒ di quet᷑ perſõis:differẽtibꝰ ſᷣm cõditiõeʒ fᷣm ſtatũ ⁊ ſᷣm dignitatẽ.aliter eni lo⸗ quet᷑ perſõis que ſũt in dignitatib cõ⸗/ ſtitute.⁊ aliter ꝗbuſcũq; alijs: ⁊ iterũ aliter ⁊ aliter magiſ ⁊ min notis.Et ſikłi mõ aliter ⁊ aliter loquet pſõis fʒ alias dĩntias differẽtibꝰ.ſingulis autè tribuẽs ꝙ eſt decẽs.¶ Quãtũ ad ꝗn/ tã cõditiõem dicit.ꝙ huiuſmõi amicu/ ſm ſeipʒʒ nõ facta relatione ad aligd alteꝝ eſt deſiderãs delectare:⁊ reue/ rens recuſans ⁊ refugiẽs cõtriſtare.q; nis eni ſit circa vtrũq; ⁊ interduũ vtru/ qʒ alternatim exerceat:iñ ſimplr fim ſe pᷣfert delectare ei ꝙ eſt cõtriſtare. Quãtũ ad ſextã conditiõem que in./ ne ingeetti ⁊ exceſſiua q;tü põt bone mö. cit.ꝙ buiuſmõi amicꝰ differẽter collo⸗ ſnlis Erii lliiniͦplacd umiigiſara henme innuts nnnierilss ictstignen cegtoeſiicn Ciapenmni Uiodiulder⸗ ſetieſteſten huſtgfnelen it Molitin onuisſzni ſirie Mae⸗ ſtoni luaa. wwcicklan limeſfabr Hiügmit el⸗ GEtthlit itchelpon „. Nicelbpenumi (lecniois n Pſapiſtiüe aſeglügüͤi Ueſſctuiepef Nniſoſtiolnb ſulseſdaß, nernmn nieen en, loͤglen. neuunalgn nniſtnai Wüng l lanati niu ünd nmihii Etiinmdn Lunsordni Uxknmetni oegidanitt ndida Kdrüdeteni Madit örtn itüeie gin Lödeznidun aaiiMiai iftſiähmnche iinidikn niſ obptri riingili mewunit hn 1cisinunk Srint Mſin mumm inie ntra ugürini niennihi i⸗ in teneſinnie⸗ Mniiadchanid röiani ösdiftiihin zi ndgiis msguſin⸗ 4 dlie glift⸗ Gir⸗ cipit ibi. Cõſiderãs aũt euẽtura. qᷓ; uis in quibuſdã libꝛis deficiat pꝛinci⸗ IIII. piũ ⁊ ĩcipiat.l Cõtigentibꝰ aũt ſi ſint . Eicit ꝙ buiuſmõi amicꝰ conſiderãs euẽtura que poſſũt ↄtigere ex delectã do vel ex ↄtriſtãdo.ſi illa euẽtura que conſecuturꝰ eſt ex cõtriſtãdo ſint bona maioꝛa bono honeſto ⁊ bono cõferen te ſeu vnli cõtingẽtibꝰ ⁊ eueniẽtibus ſtatim ⁊ pᷣſentialiter ex delectãdo ꝓ⸗ pter ꝙ cõtriſtabit aliquãtulũ: ⁊ parũ gia delectatiõis magne. que ĩ poſterũ euentura ẽ ex illis maioꝛibꝰbonis.pu/ ta ſi quis aliquẽ iuuenem cõtriſtet ad coꝛrectionẽ ſuã quãuis ꝓ ſtatim ille iu uenis poꝛtet male tñ qꝛ poſterũ ga⸗/ uiſurꝰ ẽ ualò ex emẽdatiõe ac dirrectõ ne uite ſue:ideo cõtriſtãdeſt ſtatizʒ. cõ cat aĩcitiam ſit virtꝰ. Et arguit᷑ ꝙqnõ. NPꝛio qꝛ ſi virt eẽt nominata fuiſſʒ ſed nomiata ñ ẽ vt dicit phᷣs.quare nec vir tus ẽ. 2 qꝛ nulla otute opamur ficte: ſʒ tali hitu opamur ficte.ille nãq; qui bʒ talẽ hĩtũ nõ exiſtẽſ aĩcus ſibi loquẽ tiũ pᷣbet ſe eis talẽ qualẽ ſe pᷣbet verꝰ amicꝰ qui e diligit. Iſte aũt nundũ di ligit.vt ait pᷣs.quare talis hit nõ eſt virtꝰ. ʒ: qꝛ ᷣm nullã vᷣtutẽ fcã ⁊ dcã ho minũ magis appꝛobamꝰ a laudamuſ cludit finaliter ꝙ medi inter placi/ dũ ⁊ diſcolũ talis ẽ in cõditionibꝰſuis quamuis vſq; nũc inominatus fuerit. Cuñir ibi. Cõdelectãs aũt.ponit vnã cõditionẽ placidi ſub diſiũctõne dicẽs bomo cõdelectans alios pluſqᷓ oʒ. vt. . dem̃ ẽ facit h̊ vel gra delectãdi ſic ꝙẽ cõiectatiuꝰ ⁊ electiuꝰ ei ꝙ eſt eſſe bhomib delectabilẽ ⁊ placẽtem. ⁊ nõ facit h.ob vel ꝓpter aliquid aliud. ⁊ tũc ꝓpꝛijſſime ðꝛ placidus.vel facit hᷣ gra pcurãdi ſibi aliq; vtilitatẽ.vt.ſ.ſi⸗ bi p huiꝰmõi ðlectaẽ fiat eueiat ſibi aliqua vtilitas. Et tũc magis pꝛopꝛie ðꝛ blãditoꝛ q; placidꝰ.(¶Cñr ibi Qui aũt oẽs l. NPonit vnã cõditionẽ diſcoli d. ꝙ ille qui oẽs contriſtat T plus qᷓ; oʒ. vt ſupiuſ dictũ ẽ litigioſus ẽ ⁊ diſco lus.ſic ꝙ litigiũ ẽ eꝰ accidẽs ⁊ cõditõ ſed diſcolia ẽ eiꝰ eſſẽtia.iĩquãtũ ẽ diſco lꝰæ diſpoſitio ſeu habitꝰp qᷓ; vel ꝑ quẽ diſcolus eſt diſcołꝰ.¶ Altio aũt dicit ꝙ dicta extrema vident᷑ opponi ſibi ip⸗ ſis tm̃ L nõ alteri. ppter h̊ͥ qꝛ mediũ ẽ inominatuʒ ad ꝙ dicit᷑ ferri oppoſitio iſtoꝛũ maloꝛũ ſicut ad bonũ ⁊ iſtoꝛum remoꝛũ ſicut ad mediũ.( A. 39 euidentiã pᷣdictoꝛũ querit vtrũ habuꝰ medi iter placidi tatẽ ⁊ diſcoliã quem płᷣs vo —— quã cõtẽnamꝰ ⁊ vituperemꝰ.qꝛ de cõ muni lege ⁊ vt ĩ pluꝛibꝰmagis cõtẽnẽ da ⁊ repꝛehẽdẽda ſũt q; appꝛoban/ da.ſicut ampliꝰ æ ſepi mala q; bona ſʒ ſᷣm hũc hitũ fcã ⁊ dicta hominũ ma gis appꝛobam qᷓ; repꝛebẽ damꝰ. ocli nat enĩ ad delectare ꝙ facimꝰ appbã do ⁊ laudãdo aliena fcã.⁊ declinat a cõtriſtare. ꝙ facimꝰ cõtẽnendo ⁊ repᷣ hendẽdo.quare tał habitꝰ nõ videt᷑ sᷣ tus. 4 qꝛ fm nullã otutẽ appetimꝰ placere hoĩb cũ hᷣ nõ ſit tuoſũ.dicẽ/ te apło.ſi adhuc hoĩbꝰplacerẽ.xpᷣi ſer uus nõ eẽm. ad gał.i: cꝭ.Sʒ ſᷣm buius hitũ appetimꝰ boibꝰ placere. vt pʒ ex pluribꝰ cõditionib eiꝰ.quare nõ vide tur virtꝰ ¶ Sʒ in oppeſitũ ẽ auctoꝛitas phᷣi. Ad queſtionẽ dða ſũt.x.pꝛĩo ꝙ coĩcatio ſermonũ ⁊ rerũ ẽ holĩbꝰ neceſ ſaria.2? ꝙ aliqua vᷣtus ẽ tali cõicationi bone neceſſaria.ʒ: ꝙ diſcolia ẽ taliſ cõ municatiõis coꝛruptiua. 4 ꝙ placidi ens per naturã: nec eſſario indigzʒ cõn tas ẽ talis coĩcatiõiſ infectiua.: ꝙ me diꝰ bitus è huiꝰ coĩcationis ſaluatiua ⁊ rectificatiua reddẽs ipſam bonã ⁊ ſalubꝛẽ.¶ Að aũt talis coĩcatio ſit bo minibꝰneceſſaria: pꝛobat᷑ex pꝛimo po litice.vbipbat᷑ ꝙ homo naturaliter in diget cõmunitate ſociali domeſtica: ⁊ ciuili pluſq; apes ⁊ quecũq; alia ani/ malia. homo enim ab alijs ſeꝑatus e: vel de vel beſtia:vt habet᷑ ibidẽ. pꝛo eo ꝙ non viuu vt homo.Et iõ ait phs ꝙ inciuilis homo. vel ẽ prauus.peior bomine.vel melioꝛ homine. Cũ enin homo vt habet ibidẽ non ſit ſibi ſuffici 8 9 LIIBRO tate ſociali domeſtica ⁊c ciuili.ſed ta/ li comunitati: eſt neceſſaria coĩcatio ſermonũ ⁊ rerũ. ad h̊ enim vt ait pbᷣs ſermo datꝰ eſt hominibꝰ ⁊c talis coĩca tio facit domũ ⁊ ciuitateʒ.quare talis cõicatio neceſſaria eſt hoĩibuſ.⁊ ad eẽ L ad bñ eſſe.Qð aũt tali comunicatio ni virtꝰ ſit neceſſaria ad hᷣ ꝙ ſit bonap batur. qꝛ virtꝰ ẽ neceſſaria cuicũq; hu mane opõni que põt bñ ⁊ male fieri vt.S.ce de liberalitate circa pꝛincipiũ ſʒ talis coĩcatio põt fieri bñ ⁊ male vt oſtẽdit tulliꝰ in pꝛincipio ſue rethoꝛi⸗/ ce.quare tali coĩcatõi ad h̊ ꝙ fiat bñ:ẽ aliqua virtꝰ neceſſaria¶ Qð aũt diſco lia ſit coꝛruptiua ⁊ turbatiua talis coĩ catiõis.tũ qꝛ ĩducit litẽ cũ reddat ho/ minez litigioſũ.vt hᷣ dicit᷑.lis aũt ſegre gat hoĩes.vt ait empedocles vt recita tur ijꝛ phiſicoꝝ.tũ qꝛ tollit pacẽ.homo nãq; iſocialis ⁊ diſcolꝰ ẽ belli affecta toꝛ.vt habet᷑ pꝛimo politice.pax autẽ ⁊ aĩcitia tenẽt hoĩes in cõi cõgregatõ ne.tũ qꝛ auertit naturalẽ hoĩs appeti tũ quẽ hʒ ad talẽ cõitatẽ.vt habet᷑ pꝰ politice.hõ quippe nãliter appetit de lectabile ⁊ fugit triſte.⁊ iõ nõ mirum ſi hõ fugit ſocietatẽ hoĩs diſcoli: tanq;ᷓ rem triſtem ac tedioſã qᷓ;uis ĩ genera li nãlis appetitꝰ inſit hoĩbus ad talez coĩtatẽ.quare manifeſtũ ẽ ꝙ diſcołlꝰ ex ſua diſcolia qᷓ;tũ in eo ẽ corrũpit ⁊ tur bat humanã coĩcationẽ. ⁊ iõ dicit phᷣs pꝛio politice:ꝙ talis ĩſocialis hõ ma ledictus ẽ ab illo magno poeta home ro tanq; pars nõ cõgruẽs toti ſuo. Qð aũt placiditas talẽ coĩcationẽ in ficat.pꝛobat᷑.qꝛ illud coicationẽ ⁊ coĩ tatẽ ĩficit. ꝑ qð vitiũ augetur nutrit᷑ ⁊ creſcit. Sʒ p placiditatẽ viciũ augetur nutrit᷑ ⁊ creſcit. ſicut eĩ virtꝰ laudata creſcit.ſic viciũ laudatũ creſcit.cum.ſ. laudat᷑ peccatoꝛ ĩ deſiderijs aĩe ſue ⁊ iiquuſ benedicit᷑.ut hẽt᷑ in pᷣſ.placiduſ aut:qꝛ oẽs vult delectare.oẽs laudat. bonos. ⁊ malos.vt oĩbus placeat ⁊ ꝑ ↄñs auget ⁊ nutrit vicia laudãdo ⁊ cõ mendãdo opa vitioſa. quare talis coiĩ catiõem ⁊ coĩtatẽ hominũ iticit ¶d aũt hĩtus mediꝰ coĩcationẽ ſaluet ⁊ re ctificet ac bonã reddat pʒ.qꝛ oĩs bitꝰ declinatiuus litis ⁊ iductiuꝰ pacis ⁊ dirrectiuꝰbumani appetiꝰad bñ coicã duʒ ĩ rebꝰ ⁊ ſermonibꝰ reddit eoĩcatõ nem illã ſaluã rectã ⁊ bonã. ſed talis hitus ẽ buiuſmõi.quare ⁊ c. Aſſũptũ ꝓbat ex eius deſcriptiõe que ex textu phᷣi colligi põt.Eſt eni hitus electiu cõuiuẽdi ⁊ colloquẽdi hoĩbꝰ quibꝰ oʒ ⁊ ſicut oʒ cõuiuere ac colloqui ad dele ctationẽ ⁊c cõtriſtationẽ medians iter plus ⁊ min“ delectare ⁊ inter plus et minꝰ cõtriſtare.int᷑ delectare nũqᷓ; cõ/ triſtãdo et cõtriſtare nunq; delectãdo int᷑ placiditatẽ et diſcoliã redd ẽs ho minẽ oĩbuſ boibꝰdecẽter affabilẽ.oĩbꝰ in ſpe boni delectabilẽ vel nõ cõtriſta bilẽ ł ĩ quibuſdã caſibꝰ ꝓpter fugã ma li moderate cõtriſtabilẽ ſᷣm quã perſo nis differẽtibꝰ differẽt colloquimur fʒ quẽ delectare ſimpliciter ſumptũ eli/ gimꝰ.et cõtriſtare renuimꝰ ſᷣm quẽ de lectatõi pñti aliter bone ac vtili pᷣferri mus paruã cõtriſtationẽ bonoꝛũ ma/ ioꝛũ ĩ poſterũ piturã. Ex hijs autem manifeſtũ ẽ.ꝙ talis hitus eſt moꝛalis mediãs iter vicia circa moꝛes fugien da.(¶ Eid pꝛimũ ꝗᷓ dicendũ.qꝙ h virtus nõ eſt determiate vnico noie noiata. Sʒ quilibʒ noĩat eã fʒʒ videre ſuũ.Et rõe hui deputat eã inoĩatã pbᷣs. qꝛ ñ hʒ vnicũ nomẽ apud oẽs.ipſe bᷣo noia unt eã aicitiã.qm ad aicitiã que ẽ inter aĩcos:multũ accedit quãtũ ad exterio rẽ cõuictũ.homerꝰvero videt᷑ eã vocaſ ſe ſocialitatẽ vocãs inſocialẽ boĩem di ſcolũ. vt hẽtur pꝛio politice.quaſi pri uatũ ſocialitate.i.iſta virtute.multiãt noſtri tẽpoꝛis vocauerũt eã affabilita tẽ. Eſt enĩ affabilitas pꝛia cõditio ei vt viſu ẽ: tñ nõ eſt ipſa Fuit etiã b vir tus aliqñ vocata vrbanitas ad differẽ tiã ruſticaĩtaſ.qꝛ viuẽtes in vrbe ſcie bãt grate cõuiuere ⁊ colloqui.viuetes aũt in rure ſicut indocti rudit ⁊ ingra te ceteris cõuiuebant ⁊ colloquebãt. et tlodee liigaun mnigeſe ig no öriylun ntttie1 Smigſe di. lits Sxllows imn elbwvisei Ueſtſen usitfuin ſenst und adgn giötunan Netiepe Galicsboen ſolni. ſerſgalor Nlcanuſe icl onpue Ilſinatuere lhleſetuen lasßcvodet Canonin Aherene helere ſne Qörore⸗ ninren eiicp An inenünmnn um tcäloe Kinoßpn amniuiengni amidgtöͤ Pob'gni enweienti ti colii ttinen eni er riül Gemnie tüthoune teuibſun Aulnenar. lſinn Girikanonina PNeleametin tre inilenme öüräümenmin nia clin dertin cueeatdliſdi Ubudicti an nrCibliſt GinNſiicli meinplainien midar enumin iitinn bonegrti märnmnibe ſeinmilrbe⸗ figuisänudin erftndtunani Apinizmͦf cterniaemnain y woin eißßſig xnnn eiſtiii imone anlinuft leni idliti/ . — = ulti rii tüi MU IIII. vocat᷑ ẽt hodie vulgarit᷑ curialitaſꝑ eã dẽ rõnẽ qꝛ qui verſant᷑ ĩ curijs ſciũt p ceteris groſe cõuiuere ⁊ colloqui qui buſcũq;.vnð cũ aliquẽ vocamcurialẽ itẽdim ipʒʒ laudaj de iſta virtute ſicut ipᷣam habẽtẽ.⁊ oppoſitũ vocamĩcuri alẽ hbominẽ diſcoluũ ⁊ ĩ cõuictu tedioſũ 2 oneroſũ. Aocata ẽ ẽt aliqũ lepos vel lepiditas.qꝛ homo dicit᷑ lepic' cũ eſt molł ⁊ dulcis gratus ⁊ acceptabił ĩ cõuicm.¶ Hocat᷑ ẽt p eãdẽ rõnẽ iocũ ditas ⁊ habẽs eã iocũdꝰ nõ quidẽ ex eo ꝙ ipſe ſit foꝛmalłr iocũdꝰx letus. ſʒ ꝗq talis ẽ virtuaxr. qꝛ boĩes ſibi collo⸗ quẽtes ⁊ cõuiuẽtes reddit iocũdos ⁊ letos. Sed ꝓpꝛijſſime vocata eſt anti⸗ quitꝰ facetia. vñ ðꝛ facetꝰ medi inter diſcolũ et placidũ: ⁊ de iſta cõmendat gallicos boetius in libꝛo de diſciplina ſcolariũ.d.qꝙ venit pariſi ad vidẽduʒ facetoſ galloꝝ rit: qꝛ ſᷣmn vᷣiratẽ natio gallicana ſuꝑ oẽm natiõem ad vitã fa cetã eſt ppta et magis abũdat ĩ iſta gratiſſima facetia. Auidã ãt moꝛe po etico de facetia edidit vnũ libellũ ꝗ ðꝛ facetus in quo dat multa generalia fa cetia documẽta in pꝛincipio. qui nãq; ait. Moꝛibꝰ et vita ſi ꝗs vult eſſe fa⸗ cetꝰ.Ne legat et diſcat:que mea mu ſa docet. Qð nomẽ vtit᷑ aug.recitãſ cu iuſdã mimi facetiſſimã vꝛbanitatẽ.iʒ. de tri. c 3z2 Ad m vᷣo dicendũ.ꝙ bac virtute nõ opamur ficte. qꝛ ſi ad aĩcũ cõuiuam ⁊ colloquamur dulcit᷑ cuʒ et. imo 7ʒ ꝓpoꝛtionẽ debemꝰↄuiuẽ ad omnẽ hoĩiem.quãuiſ nõ oĩm ſumꝰſpẽa leſ amici.Et iõ ſi p hãc facetiã redda mꝰ hoibꝰ gratũ cõuictũ nõ ꝓppter b fin gim' nos eẽ eoꝛũ ſpẽales amici¶ Ad terciũ ᷣo dicẽdũ.ꝙ ñ oĩa fcã ⁊ dcã ma la hoĩnũ debemꝰrepᷣhendere ⁊ icrepa re. quare nõ poſſent hoĩeſiſta poꝛtaẽ Sed debem tm̃ illa:⁊ illo mõ repꝛe/ bẽdere:vnde poſſimꝰ nĩa vel eoꝝ ma la vitaẽ ⁊ bona vel cõmoda ꝓcurare. quare virtꝰ iſta nõ irrationabiłr decli nat ad delectare. Ad quartũ vero dõ ᷑vhoibuſ placere nõ eſt vniuerſalr vir tuoſũ. qꝛ vt dictum eſt. ᷣ põt fieri bñ æ male. ſed hoĩibus placere ad eoꝛũ bo nũ.hoc ẽ virtuoſũ ⁊ ðᷣo accepiũ.vnde apoſtolꝰnegat ſe placere hominibꝰ cũ iniuria virtutis vbi allegat eſt · Sʒ ali bi dicit ſe oibus ꝑ oĩa placere.pꝛime. Coꝝ. 4. ſcilicʒ ad eoꝛuʒ edificationẽ in bonum. Irca eadẽ fere iactãtia l.Su pꝛa egit de facetia circa dele ctatiões ⁊ triſtitias ĩ cõione ſermonũ ⁊ rerũ factas. Hic agit ð vir tute veracitatis circa eãdẽ coĩonẽ fcã. Pꝛimo aũt ꝓponit ĩtentũ.2. dat cãm itenti ibi. .Nõ malũ aũt.ʒ. exponit intẽtũ ibi. In conuiuere. 4 ꝓſequi tur ipſũ ibi. Aidet᷑ vtiq; lactatoꝛ. BHicit pꝛimo.ꝙ ſicut facetia ẽ circa coĩioneʒ ſermonũ ⁊ rerũ.ſic fere ẽ cir ca eadẽ.i.circa eaſdẽ reſ medietaſ op poſita iactãtie. æ ipſa è inominata ſi cut et pᷣdicta virtꝰ facetia. 2. ibi.Mõ malum autẽ. Sat cauſam. quare de iſta medietate oppõita iactãtie ſit agẽ dũ.d.ꝙ nõ eſt malum. imo bonumer vtlle tales medietates conſiderando et tractãdo bꝛeuiter ptranſire ꝓpter duo. pꝛimum:quia magis ſciemus ea que ſunt circa moꝛes ſi ptranſeamus modo pꝛedicto omnes ſingulos. Ex ſingularibus enim opoꝛtet colligere vniuerſaliũ in moꝛalibus.ꝓpter ſʒ ũt qꝛ nos credẽteſ ipſas virtutes ee me⸗ dietates ex iductione ĩ aliquibꝰerimꝰ D cõſpiciẽtes ſic habens in omibus.i.ꝙ ita ſe habet in oĩbꝰ. ꝙ. ſ. oĩs moꝛalis virtꝰ eſt quedã medietas circa paſſio / nes vel operatiões et ecõuerſo. Dis talis medietas ẽ moꝛalis uirtus: 37 ibi. In cõuiuere] Expoit intentu ſuũ dicẽs. ꝙ illi qui in cõuiuere colloquun tur ad delectationem vel ad triſticiam dicti ſunt ſuperius ſcilicet placid' di/ ſcolus et facetus. Munc aut dicemus de veridicis et falſidicis. qui.ſ. ſũt ta les in ſermõibus et ceteris opatiom/ bus et in fictione que cõius eſt iactan ne et yronie. 4 ibi. ¶Aidet utiq; i 8 ð LIBRO ctatoꝛ J. Pꝛoſequit᷑ intẽtum ubi ſic x cedit.qꝛ pꝛĩo deſcribit veridicũ:⁊ fłi dicũ.2 cõpat eos penes cõueniẽtiam ibi. Eſt ꝙ hoꝝ ſingula J.ʒ? penes dil ferẽtiã ibi. Scðʒ aũt ſe ipſũ m̃datiũ 4? põit modos vᷣacis ibi. Re vtriſq; ãt ? modos iactatoꝛis ibil maioꝛa ãt exñtibꝰ e modoſ yronici ibil eyroneſ aũt l.Dicit ̊ pꝛio ð iactatoꝛe.ꝙ iacta toꝛ ẽ ſiłatiuꝰglorioſoꝛũ ſibi ñ exiſtẽtiũ ⁊ maioꝛuʒ qᷓ; exiſtãt ſi qua głioſa exi ſtũt illi.2: aũt dicit ꝙ eyron ẽ edrio ſe bẽns.ſ.negatiuꝰ głoſoꝝ q̃ ſibi exiſtũt. ⁊ ſimulatiuꝰ minoꝛũ q; exiſtãt.ſi ñ oĩo gloꝛioſa neget. 2. dicit ꝙ mediꝰ inter pᷣdictos q vocat᷑ grece aukaſtos.i.ñ abſcõditꝰ p ſe admirabił.nullo addi/ to vł detracto⁊ p ſe manifeſłꝰ. Iſte in qᷓ; ſic vocatꝰ ẽ hõ verax ĩ vita ⁊ ĩ ᷣmo ne vtrobiq; cõfitẽs exiſtentia ſibi qᷓ;ẽta ſũt ñ maioꝛa neq; mĩoꝛa.Cũr ibil Eſt aũt hoꝛũ ſingula ].cõpat iſtos ſ̃ʒ cõue nmẽtiã.d. ꝙ oẽs iſtos ſiłr cõtĩgit facer ſingula opa ſua dupłr.vno mõ gĩa ali cuiꝰ alteriꝰ.puta amoꝛe lucri vel głie. vel tioꝛe cõfuſiõis recipiẽde.Alio mõ nulliꝰ alteriꝰ gra.ſed ſoliꝰ opis gra.qꝛ ſinguli ſingula opa amãt ⁊ appetunt pp iſta opa qꝛ ſũt talia. Sic ãt opa fa cta ſũt maxie ꝓpꝛia opa taliũ hĩtuum qꝛ vnuſꝗqſq; qualiſ ẽ ſʒ hiĩtũ:talia dicit T talia opat᷑ ⁊ tałr viuit niſi gr̃a alieu ſus alteriꝰ icidẽtis ⁊ nihil oꝑari con/ tingat.uiꝰ cã eſt. qꝛ oĩs foꝛma que ẽ pꝛincipiũ opandi:pꝛiꝰdat eẽ qᷓ; opari ⁊ quale eẽ dat:tale opari largit᷑ ꝙ ap paret a poſterioꝛi.qꝛ opationes ſimi les generãt.augẽt ⁊ ſaluãt ipſũ hĩtum quare qualis ẽ vnuſꝗſq; ſᷣm hitũ. tałr neceſſario opat᷑.Si opet᷑ ᷣm ulũ hitũ ⁊ ſi ałr aliqua de cã opet᷑.nequaqᷓ;ᷓ ſʒ illũ hitũ opabit᷑.(Coni ibi. ¶ Scðz ſe ipſũ aũt mẽdatiũ .. Cõpat iſtos ᷣm dif ferẽtiaʒ.ĩtendens oſtẽdere.ꝙ medius differt ab extremis. ſicut laudabilis a vituperabilibꝰ.Et eyron ab alio ſicut minꝰ vltupabilis a vitupabilioꝛi. Ar/ guit g ſic.imdatiũ ĩ quocũq; ẽ pꝛauũ ⁊ fugiẽdũ⁊ vſtuꝑabile.veꝝ at ĩ quocũq; ẽ bonũ ⁊ laudabile·Sʒ mediꝰ ẽ verax vt viſũ ẽ.⁊ extremi mẽdaces.quar̃ me dius erit laudabilis ⁊ extremi vitupa biles. Inter iſtos tñ vitupabilioꝛ ẽ ia ctatoꝛ. Huiꝰ ratiõis ponit pꝛio maio rem ⁊ pʒ 2? minoꝛem ſimul a mixtim cũ cõcluſione ibil Sic aũt verax.d. q mediꝰexiſtẽs erit laudabilis.hᷣ vltimũ ẽ de cõcluſione.pꝛimũ aũt de minoꝛe. Itẽ · Qui aũt ..mẽdaces.ſ.iactatoꝛ Lc eyron ambo erũt vitupabiles:ma/ gis ãt iactatoꝛ.Cauſa vero reddet᷑.j. Cũr ãt ibi. De vtriſq; aũt.ponit mo dos vᷣacis.pꝛĩo aũt exponit qualẽ ve/ racẽ accipit.d.ꝙ de vtriſq; iſtoꝛũ hitu um.ſ. laudabilis ex vna pte. ⁊ vitupe rabit ex alia. Sic dʒ exponi.qꝛ vterq; diſtributiuũ eſt duarũ ptiũ tantũ ⁊ no pluriũ.de hijs inq; vtriſq; dicemꝰ pꝛi mo tñ de veraci. Hõ dicemꝰ tñ nec in tendimꝰ dicere de veraci vel veridico qui verũ dicit in cõfeſſionibꝰinterroga tuſ p iudicẽ. Hec de quocũq; veridico qui ẽ veridicꝰ deminate de hijs que ptinent ad iuſticiã vł iiuſticiã ⁊ queꝰ tendunt ad hãc vel ad illã.qꝛ talia ve ra ſunt ⁊ erunt alteriꝰ ptu.ſ.iuſticie. Sʒ intendimꝰ de veridico qui verum dicit in illis in quibꝰ:nullo tali differẽ te:vel differentiã faciẽte iuſticie vel in iuſticie. Sed ĩ ſermone ſimpłr ſumpio ⁊ in vita ꝓpꝛia appetit manifeſtatio/ nem vi eo.ꝙ talis eſt ᷣm hitũ veraci tatis.qui pꝛeciſe inclinat ad verũ di/ cere.nulla alia cõſideratione vel intẽ , tione habita.¶ Eñr ibi. Aidebitur vtiq; talis J. Ponit.6õ.cõditiones ve/ racis.quarum pꝛima ẽ.ꝙ ipſe videbit᷑ ſicut ⁊ eſt moderatꝰ ſine quocũq; ex/ ceſſu.2? eſt cauſa pꝛime.ſ.amatoꝛ ve-/ ri.amoꝛ aũt veritatiſſacit hoĩeʒ rema nẽ ifra limites ſuos. 3?qꝛ ipſe verax verum dicẽs in rebus ĩ quibus nõ dif fert iuſtum ab iniuſto.qꝛ ſunt res neu ire ⁊ idifferentes. In hijs inq; veruʒ dicens dicet etiã verũ in rebus in ꝗb differt. ſicut in iudicijs ⁊ teſtiſicationi t ocbut iitcan perwebi ſlſaraln nngtiut üfnleic mhoneba jenerieenit nüiiein Gpincoe⸗ hüstrottn ſiterdco⸗ (honoteüibi Geeddtumdis cum ahodi Nondnen goanäre ſes nerom us de hoſs inenlite is eſt oleen ſpehigiiis loeroyel⸗ u alcere/ finin neclo nedoiichi htiſſbicun lirlat eni⸗ faniͤninmit mmni hgari P ueſinin on eltsfunit uüllypenonan we Eſlii ultummn ſauman ,. ſalbgtenietg ihierignn ieiſeſet Baniig R e micün ween äteenn 1 gdemize lserfur edeſantt jancckinen nir' vie ucnin iii laliligt m Aet iniſin deNi Sn in:uldͤ mmniiciti ediſendreint⸗ — gueclenchuen H in lend, Erunintiſg, tcalaſini⸗ 4 * N ai witi . bus ⁊ adbuc magis quã in alijs rebꝰ. 4 reddit cauſam tercie.Et eſt ꝙ iſte verax verebit᷑ mẽdatiũ.⁊ fugiet ⁊ hor rebit.ſicut aliud valde turpe ĩ tali ma teria.puta iuſti ⁊ iiuſti.ꝙ quidẽ men datiũ ſm ſe ĩ quacũq; materia. vereba tur. hoꝛrebat ⁊ fugiebat.et bᷣ ẽ cã qua IIII. re maxie verũ dicit⁊ maxie falſũ fugit in mã iuſti ⁊ ininſti:qꝛ ibi etiã eẽt cõiſ turpitudo que eſt in oi mẽdacio.Et cũ hͥ ſpãlis turpitudo rõne iniuſticie. ſequit᷑ ex pᷣcedẽtibꝰ.⁊ eſt ꝙ talis hituſ ⁊ homo tali hitu diſpoſitus eſt merito pᷣcedẽtium cõditionuʒ laudabilis. 6. ꝙ cum aliquãdo ſit incertꝰ de q;titate bonoꝝ ſuoꝝ ⁊ foꝛſan oʒ ipᷣm vel ꝓpt᷑ ignoꝛãtiã vel pꝛopter aliã cãm declia te a uero magis declinat in dicẽdo mi nus de bõis pꝛopꝛijs qᷓ; in dicẽdo płꝰ qᷓ; inexiſtãt ei.Huiꝰ ãt cã eſt.qꝛ pꝛudẽ tius eſt dicere minꝰ qᷓ; magis pꝛopter ſupabũdãtias eẽ oneroſas audiẽtibus talis ergo pᷣelegit ſi opoꝛteat dicẽ mi nus quã dicere magis.Et ſpãliter.qꝛ ꝙ ẽ minꝰmedio icludit᷑ i io. Sʒ ꝙ eſt mai medio ñ icludit᷑ ĩ eo.ſʒ pociꝰecõ/ uerſo.tñ ſi dicat minꝰ. negãdo ampliꝰ i idẽ reddit quãtũ ad mẽtiri.Si ei ha bẽs.x.im̃ dicat vni hẽo.xv.⁊ alteri di cat nõ hẽo niſi.v. tũc vtrobiq; eqnalit mẽtiet᷑.quare ſufficit rõ phi. Cũñr ibi LAaioꝛa aũt]. Ponit modos lacta toꝛis.Et pꝛio ponit modos.2? cõpat eos penes foꝛmù ibi.. Mõ in potẽtia aũt ..ʒ: penes materiã ibi. Qui qmiᷣ glorie ..Eſt ̊ ſciẽdũ.ꝙ triplex ẽ iacta toꝛ.ſ.iactatoꝛ purꝰ.lactator gloꝛioſus T iactatoꝛ auarꝰ Deſcribit ̊ iſtos treſ Lcuilibet attribuit cõduionẽ ſuã. Di/⸗ cit ̊ pꝛio de lactatoꝛe puro ꝙ iactatoꝛ fingẽs ſibi exiſtere maioꝛa exiſtẽtibuſ ei nulliꝰ alterꝰ gĩa ſed tm̃ gra buiꝰ fi/ ctiõis aſſimilat᷑ hoĩ prauo.qꝛ ĩ b gau/ det mẽdatio. Hõ gauderet aũt niſi eſ ſet.vł pꝛauꝰ vł pꝛauo ſiłis. tñ ſimpłr magis videt᷑ vanꝰ quã malꝰ. Et iſte ẽ lactatoꝛ purꝰ ⁊ eiꝰ cõdiiio ẽ.ꝙ ẽ vanꝰ ⁊ pꝛauo ſiłis.( Eſt aũt ſclẽdũ.ꝙ talis et ad auaꝛitiã. quidem igitur] (Compa tores penes materiam dicens de quo iactatoꝛ r ñ pꝛauꝰ ñ malꝰ:ſʒ vanꝰ.qꝛ pᷣuꝰ mal itẽdit aliquã turpitudinẽ ł turpẽ vtilitatẽ ł voluptatẽ qᷓ; pᷣfert ſi/ plicit᷑ hõeſtati et inocẽtie. talis aũt ia ctatoꝛ nihil hoꝛũ ĩtẽdit.quare nec ſim plicit pꝛauꝰ.nec ſimpłr malꝰ ẽ.Eſt tñ vanꝰqꝛ appetit ꝙ nihil ẽ.Dicit aũt fᷣo de iactatoꝛe głoſo.qꝙ ille ꝗ gratia ali⸗/ cuiꝰ tia magna iactat.ſi hᷣ faciat gra⸗ tia honoꝛis vel głie nõ ẽ valde vitupa bilis.qꝛ honoꝛ et gła ſũt quedã ptinẽ tia ad virtutẽ.quãuis ſũ vᷣtute nulli de beãt᷑.vt viſũ ẽ.S.ce de magnimitate. 3? aũt dicit de iactatoẽ auaro.qꝛ ille gꝗ talia ma iactat gratia argẽti.vł eoꝛũ que ĩ argẽtũ tẽdũt.ſicut quecũq; pecu nie q̃ nũmiſmate mẽᷣanf. ille inq; iac tator ẽ ceteriſ deformior ꝑpꝑ bᷣ ꝙ pᷣtuteſ et opa vᷣtuoſa que ſũt quedã diuia ide cẽter ſbiecit pecunie. faciẽs pecuniaʒ finẽ eoꝛũ que ſub cõmertio nõ cadũt. ir ii ms ipotẽtia l. Cõpat iſtos iactatoꝛes penes foꝛmã.d. ꝙ iactatoꝛ nõ ẽ formałr iactatoꝛ ĩ potẽtia eoꝝ de quibꝰ iactare ſe põt:ſʒ ẽ foꝛmalłr ĩ ele ctiõe animi ſᷣm quẽ eligit fictiõem ma ioꝛum qᷓ; exiſtant:quia ſᷣm hitum et in eo vel inqᷓ;tũ talis eſt per hitum iactã tie.ipᷣe iactatoꝛ eſt ꝓpꝛie quẽadmodũ et mẽdax eſt pꝛopꝛie ille qui mẽdano ipo gandet ſicut iactatoꝛ purus. h̊ aũt ſcʒ głioſus gaudet honoꝛẽ appetens Et ideo patet.ꝙ ſolus iactatoꝛ purus eſt ſimpłr iactatoꝛ. alij vero trãſeunt ad alia peccata. puta ad vanã głiam ¶ Eõſequenter ibij qui ompat iſtos iacta libet in qua materia ſe extollit.¶¶ Di cit ergo pꝛimo.qꝙ iactatoꝛeſ glłioſi qui gratia honoꝛis ſe iactãt ipſi ſingũt ta liaĩ quibus fit laus et felicitas. Hec eni maxie vidẽt᷑ eẽ głoſa et honoꝛabi lia. 2? dicit ꝙ auari qui gratia lucri ſe iactãt fingũt quoꝛũ vel quib lucrũ eſt ꝓpinquuz vel ꝓpinquiꝰ. 3. Dicit ꝙ etià fingũt illa que nõ exiſtẽtia cõtin/ gũt faciłr pirãſire.i.faciłr oꝑire et ue 6; IBRO lare ne de mẽdatio conuinci poſſint.ᷣ aũt referri debẽt ad iactatoꝛes puros quãuis textus h̊ nõ expꝛimat. qꝛ trũ catus eſſe videt᷑.Exẽ plificat ãt de om nibꝰ vt videt᷑.dicẽs ꝙ tales tałr vide mꝰ eẽ iactãtes puta medicũ ea que fa ciẽt ſibi lucrũ ⁊ diuinatoꝛẽ ea que faci ent ſibi famã ⁊ głiaʒ ⁊ ſapiẽteʒ.ſ. eũ qui ſe fingit ſapiẽtẽ ĩ ſciẽtia rerũ hoĩ/ b icognitarũ.de qua ñ poſſit bẽri ex/ piẽtia.Sicut ðꝛ ĩ puerbio.q antiquus hõ ⁊ multũ ex?neus poſſũt mẽtiri ſecu re.ſi nullłꝰ aliꝰfuẽit cũ eis ĩ illis antiꝗi tpibꝰ.vł ĩ ilł remoſᷣ᷑ regiõibꝰ.ꝑp b igit plures hoĩes tłia fingũt ⁊ iactat.qꝛ ĩ ipſis ſũt illa que dcã ſũt.ſ.appentꝰmẽ tiẽdi ⁊ appetitꝰ hõꝛis ⁊ głie ⁊ appe titꝰ pecũie. Cũñr ibi. Eyrones aũt]. Põit modos eyronis ſeu yronici. p⸗ aũt põit vnũ moð.⁊⁊? alterũ ibi.. Qui ãt pua ?m̃dat pꝛimũ modificatum ibil ꝗ ãt moderate Dicit g pł.ꝙ eyro neſ minꝰ ð ſeipᷣis dicẽteſ:hñt duaſ ↄdi tiões.pꝛĩa eſt ꝙ ſũt gratioſioꝛes ĩ mo ribꝰ qᷓ; illi pꝛimi iactatoꝛes.Cui cãm aſſignat:qꝛ tales nulliꝰ luecri gra.vidẽ tur mĩioꝛa bona dicere:ſʒ tĩ qꝛ fugiũt moleſtũ ⁊ timidũ. Eſt eniʒ moleſtum boibus audire aliquẽ ſeip̃ᷣm ⁊ ſua ma gnificãtẽ.Eſt etiã timidũ ⁊ ſuꝑbũ ſal tẽ in expiẽtia de ſeipᷣo dicere magna/ lia. 2 conditio iſtoꝝ eyronũ e. ꝙ ma xie negãt illa que ſũt głoſa ĩ eis.ſicut aX ſocrates fecit.d.ſe nõ eẽ ſopbuzʒz.i. ſapiẽtẽ.ſʒ tm̃ phᷣm.i.ſapĩe amatoꝛẽ vł amicũ. Deide ibi. Qui ãt pua. Po nit aliũ ſpẽalẽ modũ cũ duabꝰ cõditio nibꝰen. Dicit ꝗᷣ pꝛĩo.ꝙ illi eyrões que pua oĩbꝰvel płibꝰmãiſfeſta fugiũt:vocã tur baucopamugi. i. aſtuti ⁊ cũ h deli/ cioſi.¶ Iſti enĩ ypocrite qui ſupꝑficiete/ nꝰp̃tẽdũt de ſe mĩoꝛa.ut ꝓfũdiꝰ cogitã tes de ipſis opinẽt᷑ maioꝛa. Et iſti ẽt hñt duo.pꝛio ꝙ ſũt cito cõtẽptibiles ⁊ 2? ꝙ vident᷑ eẽ iactatoꝛes.qꝛ modꝰiſte videt᷑ quedã iactãtia.ſicut appuit de veſte latomoꝝ.⁊ hoĩm qui aſſũpſerãt ſibi hĩtũ nimis deſpcm. pꝑ quẽ volebãt —— tacite ſuadere hoĩb. ꝙ ipi erat holel p fecti ⁊ ſci.ſicut enĩ ſupabũdãtia ĩ pᷣdi cãdo ꝓpꝛia bõa ẽ iactãtia ł opꝰ iactã den ic keveſeen valde ſactꝰ ſic ꝙ ꝑ illũ de F p‚ſtet᷑ argum̃tũ magnoꝛũ bono rũ.¶ Cñr ibi.. Qui aũt moacrate J. Cõmẽdat pꝛimũ modũ moderate fem dicẽs. ꝙ eyroneſ illi qui moderate vtũ tur yronia ⁊ circa illa que ñ ſũt valde pꝛũpta ad cognoſcẽdũ nec młtũ ma nifeſta eyronim aut illi ĩ quẽ tales qui vtẽdo yronia ſeruãt modũ ⁊ mãʒz ſut hoib gratioſi.qꝛ vident᷑ — Ulti nigni.nõ curãtes pᷣferri ceteris mo aũt addit vnũ verbũ de oppone di cẽs.ꝙ iactatoꝛ videt᷑ oppõi ſidico ſup ple magis quã iſte eyron.⁊ rõ ẽ qꝛ eſt g0 deterioꝛ.ut pʒ ex pᷣdictis. S euidẽtiã pᷣdictoꝝ querẽda ſüt tria (wind vtrũ omne eſſe opus iuſtum: qꝛ in lege pᷣceptum vt. j. li. Aulto magis g mẽdatlum põt iuſte ꝓferri:cũ homicidiũ ſit gra⸗/ uius q; mẽdaciũ. 2: qꝛ nullũ peccatũ oꝛdiabile ad bonũ.Sʒ aliqð m̃dati uʒ oꝛdiabile ad bonũ.puta mẽdaniũ officioſũ.ꝙ alicui ꝓdẽit ⁊ nulli oberii quaẽ vt pꝛꝰ. 3?qꝛ nullꝰiute vtẽſ pec cat. stute eĩ nullłmale vtit᷑ vt bet pꝛio rethoꝛice.Sed aliqui virtute vtentes dicũt mẽdatiũ.Qð pʒ.pꝛĩo qꝛ magni muſ maanimiter agẽs ad multos vtit yronia vt.S. tractatu ſuo.yronia vo 3 mendatiũ.¶ Itẽ verax ſua pᷣtute vtens decliat a vᷣo ĩ min.vt hic dicit phs.de clinare ãt a vero eſt mẽdaciũ.¶ Itẽ en trapel' agẽs eutrapelice vtit᷑ mmdano iocoſo.quare pʒ tripłr.ꝙ aligs virin te vtẽs dicit mẽdaciũ.quare mẽdeaciuʒ inoeni tſenm⸗ etpan ißſeht Hifen unc. eniinn cirmih lunnu Cdurenmn hesniges lii enuc itſehzre ſfnösatin = mẽdatiũ ſu pccm̃. Fᷣʒ qꝗd ẽ ve 2 ritaſ ut ẽ moꝛatxł᷑ virtꝰ.an ſit vᷣitaſ doctri ne. vl vitas iuſticie.vł vᷣitas vite.Ler tiũ vtrũ ypocriſis dicat᷑ vniuoce de ia/ ctãtia.⁊ yronia ¶ QA. quadrageſima. E pꝛio arguit᷑.ꝙ nõ oẽ mẽda ũ ſit peccatũ. Pꝛiĩo qꝛ non oẽ homicidiũ ẽ peccatũ.qua re nec oẽ mẽdatiũ.homicidiũ eni põt „ nan n Kuünass idunton Nuini ſi Vr Kaben uernin⸗ ſridian xnwro t lerlikrte ſhreliue Nni⸗ llini Sd icenges ginemtitsi Ntgui ſfſäden mmjrhtini (uräſeg t inen ünsſcnt ea ſiuiwo Apaſtonüne Popyarneni bnequtt umenes nin tnene E ulmi ded ggdleri i dictfiſi enentin; ingtei teniüne nreſünn Aiulgei Näii minaliigi maſeni wiin ſignietbin mirs ſnicen Wmänetän nunticeidnni Pgüeennti⸗ mapezi Deuitijr Ninniſt i timi inaii ttean imwiS NYr nmi unt ru iierti Pit di Miwcni nuirüͦdnidt⸗ uimn: oͤ Gelo niß ſul gientcübetli neiaci eif gleni mii⸗ ebieal ai ii 1er. Au illud nõ erit peccatũ ¶Sed oppoſe itũ videt ſentire phi.ꝙ mẽedatiũ ſ̃m ſeip ſum eſt pꝛauũ ⁊ fugiẽdũ ⁊ turpe.ꝙ ãt ſm ſeipʒʒ eſt tale vłr eẽ tale.quare mẽ datiũ vłr erit pꝛauũ ⁊ fugiẽdũ ⁊ tur/ pe. ¶ Bicẽdũ ꝗ̊ cum eo ⁊ cum Aug. li? de doctrina xpᷣiana ⁊ in euchidiõ. æ li.de mẽdatio.ꝙ oẽ mendatiũ ẽ pec catũ ⁊ malũ.h̊ aũt apparet ex triplici malicia incluſa in omni mendatio. in cluditur enim in omni mendatio per uerſitas iniꝗtas. ⁊ ibumãitas.qm̃ mẽ datiũ puertit oꝛdinẽ ſermõis ad finẽ ſuũ. ⁊ ſic bʒ puerſitatẽ.puertit ẽt oꝛdi nẽ ſᷣmõis ad ĩtellectũ ⁊ ſic bʒ iniqtatẽ puertit ẽt oꝛdinẽ loquẽtis ad audiẽtẽ ⁊ ſic hʒ ihumanitatẽ. Pꝛimũ ꝓbatur qꝛ uti re ad oppoſitũ ſui finis ad quẽ diuinitꝰ oꝛdinata ẽ puertere oꝛdinẽ diuinitꝰ iſtitutũ. Sʒ ĩ oĩ mẽdatio ſic vti mur. vł abutimur. quar̃ diuinũ oꝛdinẽ IIII. dicere falſũ. Et iſte dicit ꝓpꝛie mẽda⸗ ciũ.ſᷣm ꝙ aug.deſcribit ipſũ dicẽs.mẽ daciũ ẽ falſa vocis ſignatio cũ iĩtẽtiõe fallẽdi li? de mẽdatõ. Et ſic patẽt oĩa que faciũt ad illã inequalitatẽ. que Rᷣ mõ ſũpta vt ſũmit᷑ ĩ mẽdatio ẽ iniꝗtaſ Tertiũ ãt. ꝙ ĩ omni mẽdatio ſit ĩihũa nitas ꝓbat᷑:qꝛ volũtarie ꝓximũ boĩezʒ deterioꝛẽ facere ẽ ihumanũ:⁊ opꝰ ibu mãitatis que opponit᷑ huanitati phy lantropie.p quã quiſq; amat vł amatr dz oẽm hoĩiem. Qui aũt facit ipᷣm dete ꝑuertimꝰ. Sermo nãq; datꝰ ẽ hoibus ad ſignãdũ vᷣitatẽ.de triſti ⁊ delectabi li. de nociuo ⁊ vtili.de iuſto ⁊ iĩiuſto. vniuerſałr de bono ⁊ malo. vt hẽt᷑ pꝛio politice. Nos aũt i mẽdatio vti⸗ mur ſermõe a oſitũ finis huiꝰqm̃ ad falſitatẽ. Scðz aũt qm i omni mẽ dacio ſit inigtas ꝓbat᷑.qm̃ ĩter quecũ q; ẽ inequalitas ĩter que dʒ eſſe cõtoꝛ mitas ⁊ equalitas ibi ẽ inigtas ⁊ ma xie ĩ electõe qua eligimꝰtalez inequa litateʒ 2 debitũ nãlem. Sʒ ĩ oĩ mdatõ eſt huiuſmõi ĩequalitas.cõſtat eni.ꝙ ĩ ter voceʒ t mtem dʒ eſſe ↄfoꝛmitas ⁊ equalitas.ſicut ĩter ſignũ ⁊ ſignatuʒ. qꝛ ea q̃ ſũt ĩ voce ſũt eaꝝ aue ſũt ĩ aĩ ma paſſionũ note.i.ſigna cõce ptuum pꝛio pyarmenias.mẽdatiũ aũt icludit hõ mẽtiẽs vnũ dicit voce ⁊ oppoſituzʒ dicit mẽte. Et cũ b eligit buiuſmõi ie- qualitatẽ ↄ debitũ nãle.cõtingit oẽm ⁊ iſte dicit falſũ nõ aũr mẽdatiũ.&t ⸗ nngit ꝙ dicit verũ.credẽs dicere falſũ rioꝛẽ facit ↄ illũ amoꝛẽ õ quẽ nec de nec aliqſ ſapiẽſ facit.dñte aug.ꝙ nlło ſapiẽte auctoẽ: hõ fit deterioꝛ nec ſiłr auctoꝛe deo ĩ li? Sʒ.qõnũ.qõe. 4· Sʒ oĩs dicẽſ mẽdatiũ quãtũ ĩ eo ẽ.facit ho minẽ deterioꝛẽ.fallẽs ipᷣm.bonũ enizʒ hoĩs cõſiſtit ĩ itellectu ⁊ volũtate.bo⸗/ nũ aũt ĩtellectꝰ.vłr ẽ veritaſ.ut.j.li:d Hẽdatiũ aũt quãtũ ĩ eo ẽ ĩfoꝛmat au diẽtẽ ð malo oppoſito.ſ.falſitate.qua re facit ipᷣm eẽ deterioꝛẽ ⁊ ꝑ ↄñs cõ/ mutit inhũanitatẽ. Et ſic patẽt h̊ tria mala mẽdatij.ſ. puerſitas ĩ abuſu vo/ cũ. Inigꝗtas ĩ electiõe diffoꝛmitaſ.⁊ ie qualitas vocũ ⁊ ĩtellectuũ. Impietas ĩ deterioꝛatiõe ⁊ deceptiõe hoim.Ad pꝛimã ꝗ dð.ꝙ hõicidiũ põt bñ fieri tã qᷓ; opꝰiuſtũ. Ibi eĩ põt deterioꝛari cor pꝰ pꝑ bonum aie vel aiaꝝ:qꝛ ĩ hoc nõ fit hõ ſimpłr deterioꝛ. Sʒ mẽdatiũ nõ põt bñ fieri:qꝛ b ledit᷑ Sitas qꝗͥ ſimptr E inocẽſ.⁊ ĩo nõ pᷣt iuſte ledi.ſicut vita noxia hoĩs mẽdoſi. Itẽ ꝑ mendatiũ fit aĩa dete rioꝛ. punitio aũt iuſta dʒ fieri ad melioꝛationẽ aĩiaꝝ nõ aũt ad dete rioꝛationẽ.quare nõ ẽ ſiłe de mẽdatio iter b inequalitatẽ ⁊ diſfoꝛmitatẽ. q ꝙ aliꝗs dicet falſũ credẽs dicere verũ æa iſte mẽtit᷑:nõ tñ adhuc dicit mẽdaci um. cõtingit aũt.ꝙ dicit falſũ.credens hõicidio.Ad ſm aũt dð. ꝙ ex malo põt occaſionałr puenire bonũ: boc mõ mẽdatiũ poſſet oꝛdiari occaſiona pibvr ad bonũ.nõ tñ nãlit᷑ nec rõnabiłr qꝛ nõ ſũt faciẽda mala. vt veniãt bõa ad. Ro. ʒy Ad tertiũ aũt dð.ꝙ nullus Stute vtẽs dicit mẽdatiũ.magnimꝰ ãt vtẽs yronia nõ vtit᷑ ea cũ expᷣſſo mẽda tio. Sʒ vnf᷑ quadã ſiłatiõe ĩ qua fallũt multi ĩpiti ⁊ male i moꝛibus ifoꝛmati 8 4 IIBRO ita. ꝙ ipe actiue nõ decipit.ſʒ ipi paſ⸗ ſiue decipiũt.ſicut ibi dixi de ſcãdalo actiuo ⁊ paſſiuo.verax ãt nõ declinat a So ſciẽter. ſʒ vbi non cõſtat ei pũcta liter de ᷣo ibi płvult declinare ad mi nꝰ quã ad mar.vt expoſui.S.textuʒ. quare nec iſte dicit mẽdatiũ.eutrape/ lus aũt nõ vtit᷑ iocoſo mẽdatio foꝛma liter.i.aſſens ita eẽ. Sʒ aliqũ mat᷑ia li᷑ ad decoꝛandũ ludũ.ſpẽm mẽdacij ⁊ oẽʒ leſionẽ verita.quaẽ.S.li? i ĩ qͥ ſtiõe vtrũ veritas ſit aĩcitie pᷣferẽda. Aueſtio quadrageſimapꝛima. E. 2? ſñ argumẽtis dð. ꝙ veri tas vt ẽ moꝛalis virt.nec eſt itas doctrine.nec vᷣiitas iuſti tie. nec ᷣitas vite.ſicut ſũmit᷑ apð the ologos.Eſt eni tas doctrie vᷣitas ſci entifica.vł artificiał.vł vᷣitas quelibʒ ptinẽs ad documẽta viuẽdi.vitas aũt iuſticie ẽ equalitas.⁊ cõſoꝛmitas iudi cij cũ regula iudicãdi.que fũdat᷑ ĩ for/ ma iuris ⁊ fci.ᷣitas aũt vite ẽ ↄformi tas vite cũ regula vite.puta cũ diuinis pᷣceptis ⁊ lege. Neritas aũt vt hic ſũ mit᷑.nec ad ſciãm.nec ad artẽ.nec ad diſcipliaz ptinet.quaẽ ñ ẽ itas doctri ne.nec ad iudiciũ nec ad iudicẽ pluſ q́; ad vnũ aliũ.quare nec ẽ vᷣitas iuſti/ tie nec ad viuere f̃ʒʒ legẽ.vel ſñũ lege. nec ad viuere ſic vel ſic.Sʒ ad mani⸗/ feſtare quałr viuit ipſe qui ſe ipʒʒ ⁊ vi tã ꝓpꝛiã mõſtrat.quare nec ẽ vᷣitas vi te.vnꝰ enĩ ſcũs hõ poſſet hẽre vitatem vite: que nũq; e vł falſe aliꝗd diceret vł oſtẽderet vł pᷣtenderet de ſe ipſo. Eſt ſciẽdũ.ꝙ veritas vt ẽ moꝛał vir tus de qua nũc agit᷑ ẽ hituꝰelectiuꝰma nifeſtatiõis vere ꝓpꝛioꝛũ bonoꝝ:cum opoꝛtuerit faciẽde nõ fingẽdo maioꝛa nec ſimulãdo mĩoꝛa mediãs int᷑ yroni qʒ ⁊ iactãtiã reddẽs moderatũ hoĩeʒ ⁊ boni amatoꝛc.idicũ ⁊ hoꝛrẽtẽ mẽ datiũ.landabilẽ.E&t ĩ incertis ad mio ra pꝛudẽtiꝰ declinãtẽ.hᷣ oĩa colligũt᷑ ex eæ.33. arguit᷑.ꝙ ypocriſis dicat᷑ ymuoce de lactatia ⁊ yronia.qꝛ ypocriſis grece.r ſił atio latie.Sʒ ſi mulatio ðꝛ de vtraq; vmuoce. Jacta/ toꝛ eni ⁊ eyron ſũt piteꝛ ſiłatoꝛes æx fictoꝛes qᷓ;uis diuerſoꝝ.Sʒ oppoſitũ arguit᷑:qꝛ ypocriſis diffinit᷑.ꝙ ẽ amoꝛ appentis hõitatiſ. Sʒ bᷣ ſpeciałr ptiet ad fam ſpẽʒ iactãtie.ſ.ad iactatiã glo rioſã.quare ypocriſis nõ ẽ ꝗd cõe vni uocũ ad hᷣ duo. Dicẽdũ g.ꝙ ypocriſis ſm rõnẽ dicẽtẽ ꝗd noĩs ẽ totũ vłe vni⸗ uocũ ad hec duo.Et ꝙ ſᷣm rõnẽ dicen tẽ ꝗd rei ẽ totũ itegrũ ad bᷣ duo. Pꝛi/ mũ pʒ:qꝛ ypocriſis ſᷣm rõnẽ nois. ni hil aliud dicit niſi ſimulationẽ ⁊ fictio nẽ.hoc aũt ẽ cõe vłe ⁊ vniuocũ ad ia/ ctũtiã ⁊ yroniã.vt pʒ ex textu.vᷣm aũt ꝓbo.qm̃ oĩs bituſ electiuꝰ ex falſaſpẽ humilita appentie falſe bõiatis eſt integratꝰ L cõpoſit in rõe malitie ex yronia⁊ ex iactãtia.qð apparet.quia falſa ſpẽs hũilitad᷑ fingit bõa ſua eſſe vel nulla vel minora qᷓ; ſint. aliaſ eniʒ nõ fingeret hũiltatẽ. b at eſt yronia vt pʒ ex textu. appetitꝰ ãt falſe appa rẽtie bõitaſ.eſt appetit iacttie głio ſe:ſed ypocriſis ẽ hĩtꝰ electiuꝰ tat᷑ ap parẽtie ſub tali ſpẽ.vt patet ex bijs qͥ cõiter credimꝰ ⁊c dicimꝰ de bijs quos putam⸗ ppocritas (chcn pʒ rñſio.pꝛimũ ꝓcedit de rõne dicẽte gd noĩs ipᷣiꝰ ypocriſis.ſcoõm ãt tangit vnã ꝑtẽ ypocriſis:ſʒ nõ totã. ectio.23. egit de facetia et veritate.bic agit de eutꝛapelia. Pꝛio aüt ꝓbat mãm eutrapelie.ſ.ludũ eẽ mam b̈tutis et vitioꝝ 2: deſcribit vitioſũĩ ex ceſſu.ſ. bomolochũ ibil ꝗq qdẽ in deri- ſiõe l. ʒ? vitioſũ i defectu.ſ.agreſtẽ ibi. Iꝗq ãt nec mpᷣi vtiq; dicũt ꝗ? mediuʒ.ſ. entrapelũ ibi. Hoderate ludẽtes. aſſignat ↄditiões eutrapeli ſſᷣ alio noĩe ibil Epydexij aũt J.6: cõditiões bomolochi ibil bomolochꝰ at eↄdi tiões agreſtis ibi.. Agrios atl.Se it ↄpat eutrapeliã ad duaſ etuteſ p̃deter miatas ibi. Zres igit q dcẽ ſũt. ꝓpbaſ „ argum̃ta 6o0 Xiſtẽte ãt rege ĩ vita (Suß irfnldil ienianupbi Trbeiiborboi⸗ fiönapbree GKadiqare diereerptſenn etelclrecbali Pofiegakrp⸗ bifor tallbhe lettala oudr. iliu etn fenichnio Cihgefürf leſtckareſea mnmtia nedn Auigiiidenſie Külniſdenolec ſtipellwann Wadicrd els Woredenuer⸗ Aſineiligi mare etoldiaie iocbegsärite lee bie l ſoppoſtiüris lentilt gſ⸗ nigtiaini iſumnifllni Rſoſttüine iiign gii⸗ Wogiocirzn iizel d ſerbar E=☛ 1 inſrichi Ain gisitit gfi ieet nid nünganmn Wemeſlledor Mnwr awi ee inmöin i wbüni iis m eppenr iint uatupent ini wisibi ebumt buihin al ni ni rinniin wis. nin nlisͤhloi iringiii geinminaſn nam gir i nimuiin f 3. gin remmlf IIII. at ludũ eẽ mãm virtuũ et vitioꝝ. Intẽ dit ſic arguere. In quacunq; materia põt eẽ opõ aliqua rõi cõſona ᷣʒʒ circũ/ ſtätias: quas oʒ ⁊ vt oʒ obuaĩ agẽdo ⁊ patiẽdo circa illa poterit eẽ ſupabũ dãtia vitioſa ⁊ defcũs vitioſus medij Stuoſi. Sʒ iĩ ludo pᷣt eẽ collocutõ rõni cõſona dõo ⁊ audiẽdo qualia oʒ ⁊ vt oʒ. quaẽ circa ludũ erũt extrema vitio ſa ⁊ mediũ virtuoſũ.huiꝰrõis ſuppõit maioꝛẽ ſicut not ex.ꝛ?li? ¶inoꝛẽ ůt põit · d. ꝙ rege exiſtẽte ĩ vta hũana fa tigabili ⁊ rege exñte ĩ hac pᷣſẽti ↄuer ſatiõe fragili cũ aliquali ludo tediũ et ãxietatẽ curaꝝ huanaꝝ ĩmittẽte vide tur bic.i.ĩ hoc ludo eẽ q̃dã collocutio rõi cõſona pp neceſſitatẽ pᷣmiſſã.Et vi dẽt eẽ aliqua verba.qualia ĩ ludo oʒ dicere et vt ſeu mõ quo oʒ dicere ſiłr et audire ab alijs.ſic et dicere ſocijs Mõ tñ equalłr p oĩa q;nis ſiłr:qꝛ mul imũ differt talib uerbis iocoſis tłia dice re et talia audire. qm̃ quedã ſũt aligbꝰ audiẽda que tñ nõ eẽnt ꝑ eos da.Ex bijs ifert cõcluſionẽ.d.ꝙ mãifeſtũ ẽ. ꝙ circa b que fiũt ĩ ludo ẽ ſupabundã tia vitioſa et defectꝰ vitioſus que ſunt extrema alicuiꝰ medij stuoſi. 2? ibi.. Qui quidẽ ĩ deriſiõe . Sveſcribit ſup/ abũdantẽ.ſ.bomolochũ.Ald cui eui/ dẽtiã ꝓ vtili documẽto ẽ pᷣſciẽdũ.qꝙ vir bonꝰ et diſcretꝰ.volẽs cõſo labiłr et de cẽter ludere põt et dʒ aliquẽ de ſocijs moderate deridere. et ſe ipᷣm groſũ nõ oneroſũ reddẽ.et cũ h riſũ ↄuenient ꝓ curare.et ad doa oᷣba decoꝛa ſtudere Ioibꝰ dʒ a cõtriſtatiõe eiꝰ g deridet᷑ ca uere. hũc aũt bomolochũ pp̈s deſcribit p oppoſuũ dicẽs.ꝙ bomolochi ſũt et eẽ vident illi ꝗ ſupabũdant ĩ deriſiõe alioꝛũ qui etiam ſũt oneroſi nõ gĩoſi ĩ cõſpectu aſſiſtentiũ qui ſũt deſideran tes oĩo riſũ nõ imoderatũ riſũ.ſʒ oĩo qualẽcũq; et quãtũcũq; qmi ẽt ſũt cõie ctãtes et ſtudẽtes magis ad ꝓuocãdũ riſũ. qᷓ ad dò verba decoꝛa que decẽt hoĩem bonũ et magis qᷓ; cauere a con miſtare ſociũ cõuitiatũ et deriſuʒ quẽ nõ curãt nõ cõtriſtare dũ tñ faciãt ali- os ridere. 3? ibi. Qui ãt neq; ipᷣi Seſcribit defectuoſũ.ſ.agreſtẽ.d.ꝙ a/⸗ griõ. i. agreſteſ ⁊ ſilueſtres hoĩes ſunt Uli qui deficiũt in duobꝰ. ſ. in dicendo æ audiẽdo:qui quidẽ nec ipᷣi dicũt al qð rnidiculũ.i.trufam iocũ: verbũ riſu: æ cachino dignũ ⁊ alijs talia dicẽtibꝰ moleſti ſũt ð nullo ſolano gaudere vł ridere volẽteſ. 4? ibi. ARoderate lu dẽtes Deſcribit mediũ.ſ. eutrapeluzʒ i. bñ cõuerſiuũ vel bñ eſſe vertẽtẽ ver ba in riſum ⁊ ſolaciu. Pꝛiĩo ãt deſcri/ bit eutrapelũ veꝝ.2? nücupatiuũ ⁊ ſiti tudinariũ ibi Redũdãte ãt riſu Si/ cit pꝛio.ꝙ eutrapeli appellãt᷑ ⁊ ſũt boles moderate ludẽtes. Et dicũt᷑ eu trapeli.q.bñ vertẽtes ab eu ꝙ eſt bo/ na ⁊ trapelos ꝙ eſt vertens.q. bñ ver tens. Qðõ ãt iſtud bũñ vertere ſit opus moꝛis boni ⁊ virtutis.pbat.d.q taleſ motus moderati vidẽt᷑ eſſe ⁊ in eẽ mo ris.ſ.Stuoſi:qꝛ quẽadmodũ coꝛꝑa ex motibꝰ pulſuũ iudicàt᷑ eſſe ſana vel æ/ gra.ſana ꝗdẽ cũ pulſus eſt moderatuſ tpatuſ:⁊ oꝛdinat. Egra vero cũ pul/ ſus eſt inoꝛdinat᷑:ita ⁊ moꝛes aĩioꝛuʒ iudicari pñt motibꝰ volũtarijs:mode⸗ rate ⁊ diſcrete vel imoderate ⁊ indi⸗/ ſcrete factis.¶ Seinde ibil Redũdan ie ãt LBeſcribit eutrapelũ nũcupatiuũ d. ꝙ bomolochi ſupꝛadicti aliquotiẽs appellãt᷑ ⁊ nücupat᷑ eutrapeli ⁊ groſi hoĩbus ĩpitis.h ãt fit riſu redũdãte. ⁊ multis gaudẽtibꝰ v redũdte cõuitio vel cõuitiari plꝰqᷓ; ox. anifeſtũ eſt iñ ex hijs que dicta ſũt de vtriſq;.ſ. bo molochis ⁊ eutrapelis.qm̃ nõ parum imo multũ differũt iſti illi medio eni pitui ⁊ epidexioti.i. habit dini bone attribu ad bñ dò mediocriter ⁊ gĩoſe endũ eſt eſſe eutrapelicũ. ¶ Eſt etiaz ſciẽdũ.ꝙ bo molochꝰ faciẽſ aliqñ exceſ ſiue ridere peccat iripliciter.pꝛĩo ĩ eũ cui ingeſſit cõuitiuz. qꝛ ceteris ridẽti/ bꝰ ⁊ gaudẽtibꝰ ipᷣe ſol⸗ alicuiꝰ anxiatꝰ cõfundit᷑ ⁊ triſtat ¶ Itẽ peccat in ſeip 2 ſum:quia credens.ꝙ ceteri pinguiter LIBRO rideant de gratia verbi ſui ſepꝰ ridẽt ãpliꝰ de fatuitate ⁊ ipoꝛtũitate aiĩ ſui 4 Itẽ peccat in eos quos ad riſũ ĩoꝛ/ inatũ ꝓuocat tollẽs decẽtiã ⁊ hone/ ſtatẽ a lulo. ? ibi Epidexij aũt Aſſignat quatuoꝛ cõditiões eutrapeli pꝛimã ſũmit a qualitate boꝝ.ſcòam a quãtitate ibil &ſt enĩ quedã decẽtia ſterciã a regula ibi Vm igit᷑ bñ cõui tiãtem quartã a ſhᷣa ibi.. Mõ vtiq; oẽ faciet Dicit ̊ pꝛimo.ꝙ epidexij.i.bñ apti ad Indũ ſeu eutrapeli eſt ⁊ inter eſt talia in ludo dicere audire qua lia cõgruunt viro modeſto ⁊ liberali. Et hec ẽ pꝛima eius cõduio. Scðaʒ ponit ibil Eſt enĩ quedã decẽtia pꝛio tñ ipᷣam ponit.2: ipᷣam ⁊ pꝛimã expo nit ibil Et liberalis ludꝰ Dicit g̊ pꝛio ꝙ talẽ virũ epidexiũ ſeu eutrapeluʒz ſi cut liberalẽ ⁊ modeſtũ. decet talia di/ cere nõ in toto ludo:qꝛ nimis eẽt ſi to tũ vellet dicere:ſed in pte ludi.Simi⸗/ liter ⁊ audire nõ in toto ludo ſempꝑ au ſcultãs:ſed ĩ pte audiẽs ⁊ in pte dicẽs Seinde ibil Et liberalis ludus lex ponit dictas duas cõditiões eutrapeli Cum eniqz dixerit in pꝛia.ꝙ eutrapeli itereſt dicere ⁊ audire talia qualia cõ gruunt liberali ⁊ modeſto.&t in 22 ꝙ talia dicet ⁊ audiet in pte ludi.¶ Hic oñdit talia differre ah hijſ que diceret aliꝗs nõ liberalis nec modeſtus dicẽs ꝙ ludꝰ liberał viri differt ab eo ludo qui eſt viri ſᷣuilis. Hobiles eni viri lu dũt ⁊ ſolaciũ ducũt liberałr nõ merce dis cã.⁊ iõ attẽdũt ſolum ad decere. Hyſtriones vero ludũt ſeruiliter mer/ cedis gra.⁊ ideo nõ attendũt niſi ad placere.quare inter iſtoꝝ⁊ illoꝝ ludũ magna eſt differẽtia. ¶ Siffert eriã lu dus viri modeſti ⁊c diſcipliati ꝗ ludo viri indiſciplinati ⁊ imodeſti. ¶HKo/ deſtꝰ enĩ ⁊ diſciplinatꝰ cauet diſplice re qñ placere ſtudet. aliter vero ſic ſe hʒ ꝙ de ipo dicit᷑. Hiſplicet ipꝛudens qñ placere putat.( Ad ꝓbatiõem aũt haꝝ differentiaꝝ dicit. ꝙ eas videbit vtiq; aligs ex comedijs hoim veteruzʒ modernoꝝ.¶ Eſt eni ſciẽdũ. co media eſt carmẽ villanũ deſ. eribis ge ſta leuiũ ⁊ viliũ pſonaꝝ. hñs plogum ad captãdũ audiẽtiã ⁊ pꝓceſſũ ad indu cẽdum admiratiõem epytaſim ad p/ curãdũ turbatiõeʒ ad hoꝛã ⁊ cataſtro phẽ ad cõcludẽdũ finalłr riſuʒ ⁊ exby laratiõem· ¶ Hic ãt fuit moc' apud ve teres cum comedie recitabat᷑ poſt co/ meſſatiõe ʒ. poſtea vo foꝛſan tpe ariſt. comedie fiebãt de geſtis grauiũ pſõa ruʒ ⁊ coꝛripiebãt moꝛeſ hoĩʒ ⁊ recita bat in locis honeſtiſ.puta in cenis no bilium ꝑſonaꝝ.igit᷑ comedie veterum fuerũt repꝛobate ⁊ comedie moder/ noꝝ appꝛobate apud pſonas hone/ ſtas. er iõ phᷣs addit notãs huiuſ. mõi differentiã ⁊v.d.qꝙ turpiloquiũ co medlie.hijs ꝗdẽ puta veteribꝰ erat de riſio ludo cõueniẽs ⁊ riſũ iducẽs.hijs ãt puta modernis eſt magis ſuſpitio. ꝙ ille qui turpiter logꝗt᷑ eſt moꝛałr tur pis.&t huiuſmõi turpiloquium apud iſtos nõ cauſat riſum ſed faſtidiũ.Et ſic pʒ ex comediaꝝ ⁊ pſonaꝝ differẽ/ tijs qᷓ;tũ dĩnt ludi liberales ⁊ ſeruiles modeſti⁊ ĩdiſcipliati ad hõeſtatẽ ludẽ tiũ.Terciã ↄditõeʒ eutrapeli põit ibi Lotꝝ igit᷑ bñ cõuitiãtẽ e qua pꝛiꝰ fa cit qõm ⁊ poſtea ſoluit eã.Sicit p. querẽs vtrũ determinãdũ ſit bñ cõniti ari ⁊ bñ deridere ipᷣm bñ cõuitiatẽ: ⁊ bñ alios deridẽtẽ ex pte viri liberalis ſic.ꝙ cõuitiàs ⁊ deridẽs dicat ea que decẽt ex pte audiẽtis ſic.ꝙ cõuitiũs di cat ea que nõ cõtriſtãt.vł ẽt delectant audiẽtẽ vł vnde ſũmat᷑ regula deridẽ di. Reſpõdẽſ aũt ad vᷣ dicit.ꝙ nõ poõt ſũmi huiuſmõi regula ex pte audiẽtiũ: qꝛ quedã quibuſdã placẽt:⁊ ꝗbuſdazʒ diſplicẽt.qm̃ aliud ẽ alij odibile ⁊ ali ud delectabile et alij ecõuerſo. Dicit ergo.ꝙ eutrapeł erit ſibi regula.qm ipᷣe ſcit quałr delectabiliter audiet. boc autem ſcito qualia ipᷣe letanter au diet.talia ipſe libẽter Rlrer.Euantd cõditiõem põit ibi. Mõ vtiq; oẽ faciet d.ꝙ eutrapeł nõ dicit oẽ cõuitiũ:qm üittriggetn noli har iſppnuyr ſeltlaneſn ſbpboneral fbaitni ſbdenuet Eugbawen 1 Ainicdit Plintüizden ſeligenrdo ſühlzots Ctignegeiss⸗ Vgapin Gbinlfagt Necfüciſnis Mitinitss bar 1 ſeg Pvereſcriift ehliſni ni Cirtt fibſitfrcen laͤmniifß önſemen odſferi, AKriſetnnös ünſeidc Nnſſerig . keftinnäs dalectut Käüii Lifuwi adrientci Nlaceſan ehennſ Mumrii uite Niglcnelen Lobart ndie aedodpn iruim dis imum 1Nocensckugi auiz in Ali iirilig ixigmiili guiciniii eßn ivnmmniiiſti ügehntii enititthenn⸗ utis iin e Painsſegin – pödi inttni/, Aunigln IIII. ent aliqð cõuitiũ qð eſt cõtumella. le/ giſlatoꝛeſ ãt ꝓhibẽt boĩeʒ verba cõtu melioſa obpꝛobꝛiũ ⁊ infamiã inducen tia dicere. nõ tũ phibẽt oẽ cõnitiũ. qmm aliqñ cõuitiari cã ludi oʒ.Et ſic in ſba eutrapelꝰ nõ dicet cõuitiũ cõtumelioſũ ( dicet tñ cõuitiũ nulli cõtumelioſũ. oĩs enĩ cõtũelia ẽ cõuitiũ.ſʒ nõ ecõuerſo. Cõcludit igit᷑.ꝙ eutrapeł tãqᷓ; groſus ac liberał ſic ſe hẽbit ad ludũ exñs ſi⸗ bi ipſi lex ⁊ regła. vt dem̃ ẽ ĩ cõditiõe 3 Et tat ẽ qdẽ circa ludicra mediꝰ ſũ dicat epidexi.i.apt ſiue eutrapełꝰ. i. bñ cõuerſiuꝰ. Cñr ibi. bomoloch ãt Põit tres ↄditiões bomolochi. pꝛiazʒ quijs que fiüt circa tot alia vita ſicut b̊ facetia ſeu amicitia. vt iã viſũ eſt. pelia querenda ſũt duo.pꝛĩo Scöm gd eſt eutrapelia ᷣm deſcri⸗ ptionem. Aueſtio. 45. EE pꝛio arguit᷑.ꝙ nullo modo 2 Naii eſſe vtutis opꝰ. pꝛio ꝗ⸗ — dẽ rõne ſui. qꝛ nullũ opꝰ vitij ꝙ bomolochi malo mioꝛ ẽ deriſoꝛe v minꝰ malꝰ ẽ eo ꝙ ille deriſoꝛ deridet ĩ malũ. h ãt ad riſũ ⁊ ſolatiũ.ſᷣaʒ ꝙ iſte cZ ipoꝛtunꝰtrufatoꝛ ⁊ luſoꝛ. ſic ꝙ ſi riſũ vel ridere faciat alios nũqᷓ recedet a ſe ipſo nec ab alijs audire ipſũ volẽti⸗/ be. ðꝛ aũt nõ recedere a ſe ipſo.qm̃ ali quãdo deridebit ſe ipʒʒ vt ſolatiũ ſit ali is magis acceptũ. ⁊ ab b mõ nõ rece⸗ dẽs ð nõ recedere a ſe ipo.Terciã ditionẽ addit. d. ꝙ iſte talia oba dicet. qualia nũqᷓ; diceret vir grõſus ⁊ aliqũ quedã que vir bonꝰ nũq; libẽt᷑ audiret Cñr ibi.. Agrios aũt. Põit duas cõ ditões agreſtis. d. ꝙ agrios k agreſtiſ bʒ duo.pꝛiuzʒ. ad tłes collocitões ẽ totꝰ iutił. ᷣm ꝙ ipe nihil taliũ oboꝝ in mediũ cõferẽs.vel pferẽs in omibꝰ qᷓ dicũt ẽ triſtis. QAð ãt hᷣ ſit male fcm̃ ꝓ bat p b.qꝛ regeſ ⁊ ludꝰrequiẽ pᷣſtãs E qd neceſſariũ ĩ vita fatigabili fragili qWuare buiuſmõi requiẽ fugere ſemp ñ ẽ bonũ.Cñr ibi.. Zres igit᷑. Coõpat hãc stutẽ ad duaſ ĩpxio pexpoſitaſ.d. ꝙ tres ſũt medietateſ i vita que iã deẽ ſüt. cõneniũt ãt ĩ H ꝙ oẽs tres ſũt circa cõicatiõm ſermonũ quoꝛũdã et opumꝰ iñ poſtea differũt. qm vna ẽ circa veri tatẽ mãifeſtatiõis ꝓpꝛioꝛũ bonoꝛũ ſ. Sacitas. alie o circa dełctabile. tñ ad buc differẽt. qꝛ vna ẽ circa delectatiõʒ que fit ĩ ludis ſicut eutrapelia. alia 0o circa delectatiõeʒz que fit in hijs collo in genere ⁊ fm ſe põt eſſe opꝰ virtuuᷣ Sʒ ludꝰ eſt opꝰ itpãtie ⁊ vłr opꝰ mol liciei. vt.j.li. ?c? xjeᷣ vbi ðꝛ. ꝙ intꝑatꝰ eſt luſiuꝰ. molliſ eni luſus remiſſio vite quare ludꝰ vel luſus nõ põt eẽ op? vir tuſ. 2 phbat᷑ bᷣ idẽ rõne inſtrumẽtoꝝ ludi que ſũt ſᷣm pvᷣ m:deriſio:cõuitium ridiculũ.bijs eiĩ vtimur in ludo: ſʒ nul la virtꝰ vtit᷑ eis cuz ola ſint mala.e malicia enĩ cõuitij legit᷑. Qui cõuitia tur aĩco diſſoluit aĩ citiã. Eccł.22² deriſoꝛe aũt dicit beda.ꝙ deriſoꝛ eſt ꝗ pxioꝝ ſimplcitati impꝛobe inſultat. Seriſio vᷣo ẽ vox cõfuſa leticie inſulta tiõem imoderate hilaritatẽ denũtiãs. Be ridiculo ãt hẽmꝰ.ꝙ pᷣs.õ. li.: pꝓ haãs q fła per concupiam nõ ſũt iuolũ taria arguẽdo ducẽs ad icõueniẽs. du cit ad ridiculũ tãq; ad icõnueniẽs. qua re hec tria inſtia ludi ſũt mala. ⁊ per ↄñs nõ ſüt inſtra opis virtuoſi. 3 P/ bat᷑ idẽ rõne effectꝰ ludi ꝗ eſt riſus:qꝛ nullũ opꝰ virtuoſũ bʒ malũ effectũ: 13 ludus habet malum effectũ.ſ. riſum ꝗ mał eſt. Zicit enĩ ſalomõ.riſum repu taui erroꝛẽ ⁊ gaudio dixi. ad fruſtra 6 ciperis.Eccł.2. quare vt pꝛi. 4 pba tur idẽ rõne mõt: qꝛ oẽ opꝰ virtun ẽ p cõſiliatũ pᷣelectũ ⁊ ſerioſe factu. ſz lu⸗ dicra opa ñ. cũ ſit diuiſa ꝭ opa ſerioſa uare opa ludicra nõ poſſũt eẽ vᷣtuoſa ʒ oppoſitũ pbat pps. Dicẽdũ 5. ludꝰ põt fieri.vł in via medicie. vel in via cõcupĩe ad neceſſitatẽ vł ad volup tatẽ. ad vite fcreanonẽ ⁊ requie x ad diſſolutionẽ ⁊ laſciuiã.ſcũſ aũt ĩ via co cupie ad voluptatẽ ad diſſolutio né. ? ad laſciuiã nõ pot eè opꝰ virtut. qꝛ * BP euidẽtiã dictoꝝ de eutra/ vm lud poſſit eẽ virtu opuſ . M „ “ „ eee — LIBRO pꝛincipũ ⁊ finis ⁊ mod ↄdñt cõditõ ni pᷣtutis.fcũs aũt ĩ via medicie ad ne ceſſitatẽ releuãdi anxietatẽ ⁊ tediũ. fatigationẽ ⁊ faſtidiũ ⁊ ad recreatio/ nẽ ⁊ requiẽ pᷣſẽtis vite fragił põt eſſe opꝰpᷣtutis.Qm̃ oẽ opꝰ volũtariũ neceſ ſariũ ad bñ eẽ hũane vite põt eẽ opus tutis.ſi enĩ nõ põt nec tũc ꝑ ↄñs poſ ſet bñ fieri.⁊ ſi nõ poſſʒ bñ fieri.tũc eſ ſemꝰ neceſſitati ad male opari ꝑp ↄſe qui bñ eẽ hũane vite.ꝙ ẽ ĩ pbatũ.õ.li⸗ 5. Ex quo reſtat ꝙ tale opꝰ poſſz fieri bñ ⁊ p ↄñs vᷣtuoſe.Et ſic poterit eſſe opꝰ oᷣtutis. Sʒ ludꝰ fo mõ accept eſt opꝰ volũtariũ vt de ſe pʒ ⁊ neceſſariũ ad bene eſſe:quia neceſſarium ad pᷣ/⸗ dicta.quare põt eẽ vᷣtuũ opus. Qua⸗/ lis aũt eẽ debeat ludꝰad bᷣ ꝙ ſit stuoſꝰ qõe ſequẽti videbit᷑. Dicẽdũ ꝗᷓ ad pꝛi mũ.ꝙ ludꝰvt attributꝰĩitempato ⁊ mol li ſit ſemp ĩ via cõcupie ĩ oꝛdie ad vo/ luptatẽ ⁊ ſic tm̃ eſt opꝰ malũ ⁊ vitio⸗ ſum.nõ vᷣm ſe ſimpłr nec ĩ genere.Sʒ in tali via ⁊ oꝛdie. Ad vᷣm aũt dõ. q; cõuitiũ deriſio ⁊ ridiculũ ſᷣm ſe ſũpta ſũt mala.qꝛ cõuitiũ ẽ ĩ pperatio vitij. vł quaſi vitij.⁊ p ↄñs ẽ iniuria pximi Seriſio ẽt ẽ inſultatõ ĩ cõtẽptũ aliene ſimplicitatis fcã v p pf̃s iiuria. Kidi culũ aũt ẽ ᷣbũ cõtemptu ⁊ cachino di⸗/ gnũ ⁊ p ↄñſ malũ.h̊ tñ vt inſtr̃a ludi li beralis ⁊ honeſti:nõ ſũt mala qꝛ nõ ſũmũt᷑ nec fiũt nec reipiũt ĩ foꝛmali rõ ne ⁊ itentione ſua ſʒ pociꝰtalia vᷣba ſũ munt᷑:vł ſũmi deberẽt vt mãliter dcã. qꝛ ĩ tali ludo nec ẽ pꝛincipiũ motiuuʒ nec finis nec itentio nec modꝰ cõuitij ſimpłr dicui nec deriſiõis nec ridiculi. qꝛ ĩ talibꝰ ſimpłr ſũptis. pꝛincipiũ ẽ malũ.puta odiũ ira vel fatuitas.finis ãt małꝰ. qꝛ cõfuſio iſtiꝰ⁊ illiꝰ.intentio ẽt mala ſᷣm finẽ malũ.modus ẽt malꝰ .ſ.toꝛuꝰ.vel iſidioſus vel cõpoĩtuſ. In ludo ãt nec ẽ malicia illa pꝛĩcipij nec finis nec ĩtentõiſ nec modſ. quare iſta vt decẽt᷑ ĩtratia ludũ nõ ſũt mala. Ad terciũ aũt dðᷣ. q; riſt us qñq; puenit ex nãli diſpõne hoiſ:ſic ꝙ etiã ĩuolũtarie ridet: ⁊ tunc nee bonus nec malus eſ moꝛałr:ſʒ videt᷑ bonꝰ nãłr: qm atteſta tur ſuꝑ bõitatẽ nature. aliqñ at pueit ex aliquo addito ad nãm. puta ex la, ſciuia ⁊ tunc vocat᷑ erroꝛ qꝛ ex erroꝛe vel cũ erroꝛe ꝓuenit.aliqñũ vero volun tate dandi vel recipiẽdi ſolaciũ ad re creatiõem ⁊ reꝗẽ vue ⁊ ad vitãdũ te diũ fatigatiõeʒ ⁊ faſtidiũ.(¶ Ad. 4.90o dð. ꝙ opꝰ ludicrũ eſt opꝰ pcõſiliatũ t pᷣelectũ vt fiat:ſed in cõſilio ⁊ electio ne nõ eſt pᷣoꝛdinatũ quałr fiat.hᷣ enim ptinet ad epidexiã aptitudinẽ ſicut cũ virtꝰ ⁊ pꝛudẽtia impant ⁊ pᷣoꝛdinant ꝙ fiat vnũ op artifitioſũ nõ tñ ipant quałr fiat artifitioſe: qꝛ b ſpectat ad artẽ.ſic etiã cũ virtꝰ pꝛudẽtia ĩpant opus ludicꝝ: nõ poꝛdinãt ei modũ ꝗ ſpectat ad illã aptitudinẽ epidexiam que ſñ deliberatiõe rõnis exegꝗt᷑ luduʒ ſicut ⁊ ars que nõ deliberat.vt habet 2* phicoꝝ. 1 di liberał ⁊ moderati nõ in. iurioſi nõ ipoꝛtuni nec oneroſi:ſʒ ue niẽſj honeſti ⁊ groſi ſufficiẽuᷣ ⁊ neceſſa rij ad vite recreatiöem ⁊ reꝗẽ ppier reuelãdũ tediũ ⁊ anxietatẽ:faſtidiũ ⁊ fatigatiöõem:mediãs inter diſpõnem viri agreſtis ludere nullo mõ nolend et diſpõnẽ bomolochi imoderate ĩiuri oſe ipoꝛtune oneroſe et indiſcrete lu. dẽſ. Lud ej eutrapelicꝰ dʒ eẽ libe/ rał:qꝛ dʒ fieri ñ cã mercedis. Itẽ mo deratꝰ ſᷣm mẽſurã et ꝓppoꝛtiõem dicẽ/ di et audiẽdi. Itẽ nõ iiurioſ qꝛ nõ cõ tumelioſus.vt ait ppᷣs. Iẽ nõ iĩpoꝛtu/ nꝰ qꝛ eſt tꝑs flendi et tꝑs ridẽdi. Itẽ nõ oneroſus:qꝛ fit ad regꝗẽ et cõſola/ tiõem. Itẽ cõue niẽs:qꝛ decẽs pſonas que ludũt. Itẽ honeſtꝰ:qꝛ ſine turpilo quio. Itẽ groſus:qꝛ riſũ inducẽs pꝑma net ᷣm virtutẽ regulatꝰ: qꝛ taliter lu/ dẽs eſt ſibi lex in moꝛe. Itẽ ſufficiẽs: qꝛ nõ defcũoſus ad cõſequẽdũ finẽ in tẽtũ. Itẽ neceſiariꝰ qꝛ nõ ſupfluit yltra neceſſarie cõſolatõiſ exigẽtiã.( L.24 44. S eꝛ2. dõ. ꝙ eutrapelia ſᷣm de⸗ ſcriptiõem eſt hĩtꝰ electiuꝰ ln Allnccüran Iigibinsn nntitpeene feratnel siplöorn Nrwpkrpi ninett fint Slenj verecid ſaunſa utt̃cicedis arlcſi aansctor ündor noſi ſübins e Uniiderene ſenrbieſtrun⸗ Alſrſcrſarae Chictmtäti 1nwifnin thhernithe eſügameſe ifmmmieran (ünmcringff itoghen pſtigterpeſt lgipzſnlte Ewntitin ii Pteppeſrcift ütttm li niſTenteen — ſt iſ neme (lun⸗ d ſolanſe,n = S= ciani äialfi Nmintti iii nire:giſ idi ian örini linindnn dertieſnn Sedönirun . . 6Egammut i ſeftii geniien i it mieuit Nrnednüs Mu 8 udere nolin donolcchiinmt enenſet a 1 IIII. * NVic agit vel poti ſe excuſat. qꝛ nõ agit de paſſiõe verecũdie. Pꝛi mo ãt ꝓponit duo ꝓbããda.2 phat p/ poſita ibil Beterminãt t ;:· remouʒ quuedã dubia ibil ſi ãt ſũt b qdẽ ꝗ? ex cuſat ſe de cõtinẽtia:qꝛ nõ ſtati agit ð iyʒa ibi Mõ eſt ãt nec incõtinẽtia pꝛo ponit excuſans ſe ꝙ de verecũdia ñ cõuenit dicere tanqᷓ; de quadã virtute qꝛ ipᷣa eſt paſſio.Et qꝛ nõ eſt virtuſ iõ ꝗad pñᷣs nõ eſt de ipᷣa dõ: ipᷣa eni magiſ aſſiłat᷑ paſſiõi:qꝛ vere paſſio eſt qᷓ; ha bitui qm hitus nõ eſt ¶ Cñr ibil deter minat ãt hec duo ppoſita pbat. pꝛĩo ꝙ verecũdia eſt paſſio.2? ꝙ nõ eſt vir⸗ tus ibil nõ omni vtiq; etati q; pꝛimuʒ ꝓbat dupłr. pꝛio ſic.verecũdia deter minat᷑ ⁊ diffinit᷑ per paſſiõem timoꝛiſ Eſt enĩ verecũdia timoꝛ ingłificatio/ nis.quare ſeꝗt᷑ ꝙ eſt paſſio.huiꝰ rõniſ ponit tĩ añcedẽs ⁊ pʒ 2? ibil pficitur at Arguit ſic. ꝙ fit in hoĩe cũ trãſmu⸗ tatiõe coꝛpis eſt paſſio ⁊ nõ hitus:ſed verecũdia hoc mõ fit in hoie. quare ẽ paſſio nõ bitus.hui rõnis ponit pꝛi mo mioꝛzẽ.d. ꝙ verecũdia pꝑficit᷑ vel ef ficit᷑ in hoĩe ſiłr timoꝛi facto circa pi/ cula ſeu ſiłr ſicut ille timoꝛ. Qõð ptʒ. qꝛ boĩeſ verecũdiã paſſi rubeſcũt ſicut ⁊ illi moꝛtẽ timẽtes palleſcunt.vtraqs ãt iſtoꝝ vidẽt᷑ eſſe coꝛpalia.i.coꝛpales paſſiões.quare ſicut timoꝛ moꝛũ fit cũ trãſmutatiõe coꝛpis ſic ⁊ verecũdia qͥ eſt timoꝛ ingłificatiõis.AHaioꝛẽ autẽ ſubdit.d.qꝙ hᷣ qͥ dicta ſũt vidẽteẽ magiſ paſſiõis.i.ex paſſiõe qᷓ; hitus.i. ex ba ditu. ¶ Eit at notãdũ. qꝙ nã intẽdit iu/ uare ptẽ paſſam.ſic ãt eſt ꝙ vultꝰ pati tur verecũdiã:qꝛ ibi eſt locꝰ głificatio nis ⁊ oppoſite cõfuſiõis. Et ſur ſpes głiatiõis ⁊ timoꝛ illiꝰcõfuſiõis.vñ ſcri bit᷑ in pᷣſ. Lota die verecũdia mea con tra me eſt:⁊ cõfuſio faciei mee coope ruit me. Matura igit᷑ miſta vultui mit tit ſanguinẽ ad vultũ pꝛo eiꝰ cõſoꝛta/ none ⁊ ſolamie: inde vultꝰ rubeſcit. Erecũdia aũt Cetera pa-/ tent. Supꝛa egit de virtutibꝰ. coꝛ at timet moꝛtẽ.qꝛ in eo ſedes ẽ vi te: ⁊ iõ nã mittit ad coꝛ actu timẽſ ſan guinẽ cõſolatoꝛẽ ⁊ cõfoꝛtatoꝛẽ. detra cto ãt ſanguine ab alijſ ptibꝰ.ptes ille palleſcũt.(Eñr ibiſ nõ omni vtiq; eta ti pbat.ꝙ verecũdia nõ eſt virt dupli ci rõne.2 ibil nec ei ſtudioſi. Pꝛimo Sarguit ſic. Hulla virtꝰ magis cõueit etati iuuenili qᷓ; virili ⁊æ ſemili:ſʒ vere/ cũdia magis cõuenit iuuenili qᷓ; ſenili vel alteri.quare nõ eſt virtꝰ. Huiꝰ rõiſ ſupponit maioꝛẽ li. pꝛio in plogo vbi ð2. Juuenis nõ ẽ cõueniẽs auditoꝛ po litice ppter inexperiẽtiã actuũ hũůano rum. Hinoꝛẽ ãt põit diffuſe.d.ꝙ ve⸗ recũdia nõ cõuenit oĩ etati ſʒ ſolũ iuue nili.qð pʒ ex cã ⁊ ex effectu.Ex cã q- dẽ:qꝛ nos eſtimamꝰ opoꝛtere eẽ vere cũdos iuuenes pꝛo eo:ꝙ ipᷣi fᷣm paſſio nẽ viuẽtes.multa peccãt ⁊ magis ꝑec carẽt ſʒ a verecũdia pꝓhibẽt. ¶ Et B ẽ cã.quare cõgruit iuuenili etati uere / cũdia. Effectꝰ ãt ⁊ ſignũ eſt.ꝙ nos cõi ter laudamꝰ iuuenes uerecũdos dicẽ tes eos bone indolis ⁊ ſperãtes eos foꝛe bonoſ.⁊ ſic pʒ.ꝙ uerecũdia con./ uenit iuuenili etati.Qð ãt ſemli nõ cõ neniat.pʒ ex eiſdẽ duobꝰ: qꝛ uerecũdi am non laudam in ſene ſicut ĩi iuunene Muillꝰ enĩ laudabit ſenẽ ſi ſit nerecun dꝰ. 2 qꝛ non eſtimam opoꝛtere ſenẽ aliqd opari eoꝝ in ꝗbꝰ ẽ uerecũdia.? iõ qꝛ ſenex ꝗ nõ ducit᷑ paſſiõibꝰ ſicut iu uenis nõ bʒ mãm uerecũdie.quare ue recũdia ſenibꝰ nõ cõuenit nec p ↄñs ẽ uirtꝰ ¶ Eñr ibil neq; enĩ ſtudioſi. Ad idẽ arguit 22 ſic.oĩs vᷣtꝰ eſt ſtudioſi.i.õ tuoſi:ſʒ Secũdia nõ eſt uirtuoſi.quare nõ ẽ uirtꝰ.huiꝰ rõnis ponit ⁊ declarat minoꝛẽ. d.ꝙ uerecũdia ſicut nõ ẽ nec intereſt viri ſenis ſic nec eſt uiri ſtudio ſi:qꝛ uerecũdia ẽ in pᷣuis ⁊ de pꝛains opatiõibꝰ ñ ei ẽ opãdũ talia de ꝗbꝰue recũdari opteat ea. ↄſtat ãt.ꝙ uir ſtu⸗ dioſꝰ ñ opat᷑ ea qͥñ oʒ opari ð ꝗb ipʒ opteat vecũdari. Cñr ibil ſi ãt ſt vz bi tatẽ bᷣ ꝗdẽ Remouet q. dubia ſᷣm ibi Sic ãt habẽ terciũ ibil Erit ãt vtiq; IIBRO Iquartũ ibil Si ãt iuerecũdia Primo igit᷑ aligs dubitaẽt.ſi vir ſtudioſus eẽt verecũdꝰ circa illa que ſunt turpia m opinionẽ qᷓ;uiſ nõ ſint turpia fʒ verita t᷑ẽ. ſicut eẽt ſequeſtratio cũ muliere ſo la ĩ qua eẽt turpit 3 opionẽ qᷓ;uiſ nõ vſᷣm enrani Aab ier dicit philo ſophꝰ.ꝙ turpia ᷣm veritatẽ. ⁊ turpia Fſm opinionẽ qᷓ;tũ ad ꝓpoſitũ nõ diffe rũt. qꝛ nec iſta nec illa ſũt opãda.⁊ ſi nõ ſũt opanda nec erũt utiq; ſtudioſo hoĩi verecũda.qꝛ nũq; opabit᷑ ea. hoc .n. ⁊ tale ẽ pꝛaui hoĩs.puta opari ali qd tur piũ. ſᷣʒʒ dubiũ remouz ibi. Sic aũt hẽre ].Dubitaret aũt aliꝗs ſi ſtudi oſus ſic ſe hʒ.ꝙ ipᷣe nũc nõ verecũdat cũ ſic ſe hʒ ⁊ ſic ẽ diſpoſitꝰ.ꝙ ſi aliꝗd turpiũ oparet᷑ ipſe ꝓ tũc verecũdaret᷑ Querit᷑ ãt ̊ ſi iſta diſpoſitio ſit ſtudio ſa⁊ iſtò ſic ſe hẽre ad uerecũdiã ſit ſtu dioſũ¶ Ad boc dicit philoſophꝰ· in cõueniẽs ẽ exiſtimare pp boc illud eẽ ſtudioſũ.ꝙ declarat qꝛ verecũdia ñ ꝓ uenit hoĩ mſi ex opibꝰ volũtarijſ.ſtudi oſus ãt nũqᷓ; opabit᷑ turpia volũtarie quare nõ hʒ diſpõez ad hoc.ꝙ illo ca ſu poĩto verecũdet᷑.Exẽ plũ ãt ad hoc põt dari de alio tioꝛe.Si eĩ aliꝗs ẽ ex tra picula mortis nõ timet moꝛtẽ ⁊ ẽt ſi nũq; icurreret illa picula niſi volun tarie poĩto ꝙ nũqᷓ; vellʒ. nec velle poſ ſet.nũq; timere poſſet.Sic ẽt oĩis bonꝰ bhõ qui ẽ ex mala opa.ẽ ex picula ↄfu ſiõis ⁊ ĩigłiatiõis.nõ eĩ põt depᷣhẽdi ĩ turpi actu.poſtq; turpit᷑ ñ agit.ad hec ãt opa turpia nõ põt vẽire niſi volũta rie nec p ↄñs picula cõfuſiõis icurrere niſi volũtarie.volũtarie o nũqᷓ; põt ea icurrere bonꝰ hõ inq;tũ bonꝰhõ. quaẽ — nec ĩiqᷓ;tũ bonꝰet ſtudioſus hõ.põt hĩe aliq; diſpõnẽ ĩ oꝛdie ad veꝛecũdiam. Tertiũ dubiũ remouʒz ibi.. Erit ãt vti ; ]. Dubitaret ei aliqſ.ut verecũdia eẽt hoĩs ſtudioſi ex quadã ſuppõe vł ypoteſi.qm̃ ad minꝰ hoc hẽbimꝰ.ꝙ ſi ſtudioſuſ operturpia ĩ quacũq; cã ope tur tũc verecũdabit᷑.Ad hoc ãt rñdet pbi.d.ꝙ boc nõ ẽ circa virtuteſ.Eſt ei — ſciẽdum. ꝙ hõ ſtudioſus ẽ ĩ potẽtia ad aliqð opꝰ dupłr. vno mõ ſᷣm virtuteʒ alio mõ ↄ virtutẽ. Eſſe ĩ potẽtia ſʒ uir tutẽ.eſt eſſe circa virtutẽ ꝙ debet hoi ſtudioſo.vt ſtudioſ eſt.⁊ illa potentia põt dici eẽ hoĩs ſtudioſi. Eſſe ũt in po tẽtia ↄ virtutẽ.puta qꝛ iuſtꝰ hõ de po⸗/ tẽtia nãli volũtat᷑ ſue poſſʒ vtiq; iiuſte agere. B inq;ᷓ eẽ in potẽtia nõ ẽ circa s tutẽ nec debet᷑ hoĩ ſtudioſo vt ſtudio, ſus eſt.quare verecũdia nõ erit homis ſtudioſi enã ex ſuppoſitiõe:qꝛ illa ſup poſitio eſt ↄ:nõ circa virtutẽ ꝑ quã eſt Hudiolus Auartu dubiũ ĩmouet ibi LSi at inuerecũdia Dubitaret auteʒ aliꝗs cũ iuerecũdia ſit ꝗd pꝛauũ ⁊ nõ verecũdari ĩ hoc ꝙ eſt turpia opari ſit etiã pꝛauum. vtꝝ verecũdia oppoſita eẽt ſtudioſa.qð videret᷑:qꝛ ſi oppoſuũ in oppoſito ⁊ ꝓpoſitũ in ppoſito:ſed inuerecũdia eſt in oppoſito qꝛ pꝛaua quare verecũdia erit in ꝓpoſiuto ⁊ erit ſiudioſa¶Eld bᷣ ãt dicit phi.ꝙ nõ ſeg tur ſi inuerecñũdia ẽ pᷣua: ꝙ verecũdia ſit ſtudioſa.Cuiꝰ rõ ẽ.qꝛ vtraq; fit cir ca mãm que repugnat virtuti ⁊ ſtudio ſitati:qꝛ vtraq; bʒ locũ circa opa tur/ pia virturi repugnãtia.¶ Altio ãt ibij MHõ ẽ ↄtinẽtia excuſat ſe:qꝛ ſtati non agit de ↄtinẽtia.d.qꝙ nec ipᷣa ↄtinẽtia eſt virtꝰ:ſʒ ẽ mixta ex quodã ſtudioſo X ex quodã pꝛauo. hʒ eni rõem ⁊ ele/ ctuõem rcãm ⁊ firmã. h ãt ſũt ſtudioſa ⁊ laudabilia.vt ſupꝛa ĩ fine pꝛimi. hʒ etiã cõcupias pꝛauas. ⁊ in b pticipat cũ vitioſo ⁊ ſic ipᷣa ẽ mixta.dicit ãt ꝙ ðᷣ hac oñdet᷑ aliꝗd in hijs qᷣ dicẽda ſunt poſteri.ſ.li.⁊.cõtinuat etiã que ſe ad imediate dicẽda.d.ꝙ nunc ãt dicamus de iuſtica. 4. Q. 44“. D euidẽtiã eoꝝ que de vere/ cũdia dcã ſũt querẽduʒ ẽ.vtꝝ aligꝗs ſimpłr bonꝰ ⁊ ſtudioſ⸗ it verecũdꝰ. Et arguit᷑ pꝛio ꝙ ſic.pꝛi gnanimitate. 2 qꝛ oĩs amãs cõpa/ tit᷑ amato. vt. .li. 8: et 2: rethoꝛice. ſʒ X mo qꝛ magnimꝰ eſt ſimpłr bon: ⁊ tiñ ipᷣe bñficiatꝰ ecũdat᷑.ſupꝛa c de ma/ iſeien⸗ woel on bpuni ri b oergti vipheſt⸗ dani. 4. Mitte antoren minurtn pitr zuboncelog ſiger gotnmscon Erhüürtn gurec Pinuſuett Gil ſubie fbopeſkn gitetapoe Geſint oc⸗ 1ſecini Cicd iecin ſonosg bah ip itcöfinn cärcoenm uutſtücen nilpaepi fininnens it khüi Amiired Counenirere Alorzare nökinir eridanic⸗ Weell dephe ſürifioſen Ningin Nfekricgr⸗ nſ gns Pigtphin⸗ ldeghe⸗ tutildecg Unhenn nkſeſhe Neiiiritn Weerichtie kiröcnannmn Necid Dabn reidi ugin Niaadnctipi iiscingi Meridnifrg o. AàHN eepugrI mienginn Gn miin ewtuſegt mnina dg uft Gininnercun Niieano zuift⸗ rim t frni hin blia. huinn Ggins ens 1l otſeitinmm dei digdnbei i tinme, te cicdes Danitüin t IIII. aliqs amat p virũ bonũ põt verecũda ri. et ipe vᷣecundari. 3: de cuiuſcũq; bono et bonoꝛe głiamur de ipᷣiꝰ malo et obpꝛobꝛio confũdimnr et vecunda mur: ſʒ vir bon et ſtudioſus głiat de bono et głia pentũ ſuoꝛũ.quare etiam de oppoſuo poterit et cõfũdi et vere/ cũdari. 4 qꝛ qcũq; bʒ in ſe verẽda pndẽda ⁊ erubeſcẽda põt becũdari ſi cõnngat ea quocũq; caſu reuelari.b ei experimur in nobᷣ ⁊ h expti ſũt pꝛimi pẽtes poſt peccatũ.pᷣ etiã notat ariſt. 2 rethoꝛice inducẽs diſputatiõem an tiphotis ⁊ dyoniſij ſuꝑ ꝗbuſdaʒ ꝓxio moꝛituris cõtra Secũdiã velatis. Sed vir q;tũcũq; bonꝰ ſecũ poꝛtat illa vecũ da. quare vecũdari põt. y? qꝛ fm tul liũ modeſtia eſt ꝑ q; pudoꝛ honeſtatis carã ⁊ ſtabilẽ cõparat auctoꝛitatẽ: ſed vir bonꝰ eſt modeſtꝰ a boneſtꝰ. quare erit etiã pudoratꝰ v ꝑ ↄñs vecũd cuʒ idẽ ſint pudoꝛ⁊ Secũdia ⁊ ið pudẽdũ 2 ecũdũ. 6: qꝛ ꝗ p̃t cõfũdi pᷣt ⁊ vecũ dari cũ vecũdia ſit timoꝛ ĩ fantaſia cõ fuſionis. vt habet᷑ 2? rethorice.ſed vir optim pt cõfudi. Exẽplũ de paulo di cæxte. cõfundoꝛ in vovᷣ ad gał.4. quare potuit ecũdari.¶ Sed oppoſitũ de termĩat ⁊ pbat phi.¶ Pꝛo euidentia rñſionis pᷣmittenda ſũt tria.pꝛĩo quot modis ð vecũdia. 2: quot ſũt oba vᷣe/ cũdie.3? quot modis pdit᷑ verecũdia. Dicit᷑ ãt verecundia tribꝰ modis. ðꝛ eni verecũdia vno mõ nãlis inclinatio ad motũ verecũdie quõ dicimꝰ aliquã do iuuenẽ verecũdũ poſito ꝙ doꝛmia ¶ Alio: ðꝛ verecũdia ille mot factuſ „ fm pᷣdcãm inclinatiõem mõ quo ð qq verecũdari cũ aliqð turpe cõmiſerit ti mẽs actu dephendi. 32 mõ ð verecũ dia cõfuſio ſequẽs depᷣhẽſiõem hois ĩ turpi aciu qũ ruboꝛ maxie pfũdit faci em. verecũdia vero hʒ duo genera ob / iectoꝝ.ſ. ꝑſõas coꝛã ꝗbꝰverecũdat᷑:de ꝗqbꝰ agit phi.2? rethoꝛice. ⁊ cãs ex ꝗ/⸗ bꝰ æ de ꝗb verecũdat᷑ ⁊ ea que ſut an nexa talibꝰ cauſis. Et ibi diſtinguẽda ſũt tria. que timemꝰ cuʒ verecũdamur Fian pp verecũdiam operabatur. di X timem eni turpi a opa æ timęm ꝓpi illa pꝛiuari honoẽ ⁊ glłia.timem etiã cõfuſ iõem faciei que eſt quedã paſſio ſequẽs ingłiatiõem.i.pꝛiuatiõezʒ głie Et ſᷣm bec tria que cõſequẽter timẽt huiuſmõi paſſio vocat᷑ et diffinit᷑ tripłr vocat᷑ enĩ verecũdia in oꝛdie ad turpi tudinẽ.Et diffinit᷑.ꝙ ẽ tioꝛ ex turpi a⸗/ ctõe.dam.li.ꝛ?⁊c? iq vocat᷑ ẽt pudoꝛ in oꝛdĩe ad ĩgłiationẽ⁊ diffinit᷑ ꝙ ẽ tioꝛ⸗ iĩgłiationis.vt hic ait phi. vocat᷑ ẽt eru beſcẽtia ĩ oꝛdie ad cõfuſionẽ ⁊ diffinit ꝙ ẽ timoꝛ ĩ fãtaſia cõfuſiõis.2? rethori ce. Nerdit᷑ ẽt dupłr ex duplici cã.vno mõ p deſcẽſũ ad malũ.alio mõ ꝑ aſcẽ ſuʒ ad maiꝰ bonũ.ſicut continẽtia pdi põt p deſcẽſũ ad ĩcõtinẽtiã ⁊ ꝑ aſcẽſũ ad tẽperãtid · Sic ẽt iuuẽis verecũdus põt pdere verecũdiã.nõ qdẽ illã nãlẽ iclinationẽ ſibi nãliter cõnaturatã.Sʒ perecũdiã 2 mõ dcãʒz ne.ſ.excedat fre quẽt᷑ ĩ illã dupłr. vno mõ pꝑ traſituʒ ad iuerecũdiã.alio mõ p aſcẽſũ ad vᷣtutẽ pfectã. fiet at ĩuerecũdꝰ qꝛ pdet ap/ petitũ honoꝛis ⁊ honeſtaſ.b aũt ab- petitũ pdet p exceſſũ alteri appetitꝰ p ꝓſecutionẽ eiꝰ.puta pꝑ appetiũ dele ctatiõis vł pecũie. ſic ei viðᷣmꝰpuellaſ pudicas ⁊ verecũdas fieri meretrices ipudiciſſimas ⁊ iuerecũdiſſimas qꝛ ve hemẽti appetitꝰ huiꝰ appetibił abſoꝛ bet extiguit appetitũ alteriꝰ.poterit Et iſte iuuẽis pfcẽ etuoſus fieri ꝑ exceſ ſũ bonoꝛũ opuz. factꝰ ãt vtuoſꝰ p vtutẽ ꝓhibebit ab hijs turpibꝰ a gb' ꝑ vere cũdiã phibebat᷑ et ꝑ eã operabit illa Hijs ̊ pᷣmiſſis dð.pꝛimo ꝙ vir ſtu/ oſus nõ põt ꝓpꝛie verecũdari.i. ti⸗ — moꝛe in turpi actu dep̃hendi.?? e põt verecũdari ſũmedo verecundari large ſm ꝙ eſt pudoꝛari ingłiari erubeſcere a cõſundi.pꝛimũ ꝓbat᷑ ſic. pꝛĩio qꝛ oiſ timẽs turpẽ actũ eſt ꝓpinquiꝰ turpi a/ ctui. timem eni mala ſi nõ lõge ſut ſʒ ppe. vt ꝓbat ppᷣſ2. rethoꝛice.Que eĩi lõge ſüt valde nulł timet ſciunt enim oẽs ꝙ moꝛiẽt ſʒ qñ nõ ꝓpe moꝛte ſüt IIBRO nihil curãt. Sic g̊ pʒ. ꝙ ois timẽs ẽ ꝓ pinqui ei ꝙ nimet:ſed vir bonꝰ nõ eſt ꝓpinqui turpi actui cũ ſit diſpoſitꝰ ⁊ hituatus ad oppoſitũ. quare nõ timet turpẽ actuʒ. 2. qꝛ ois verecũdꝰ tiens depᷣhẽdi in turpi actu pl tiet dep̃ᷣhẽſio nẽ hoĩm q; turpitudinẽ actuũ. nullłꝰ eĩ nõ curat de głia vel ingłiatiõe niſi ꝓ pter głificãtes.vt ait pvᷣs 2: rethoꝛice h etiã expimur qꝛ turpia cõmittẽteſñ verecundadt᷑ niſi in pñtia vel in noticia hoĩm. vñ ſi turpitudo eſſet oculta non verecũdaremur. Ex quo patet. ꝙ oĩs ꝓpꝛie verecũdus plus veretura timet dep̃henſiõez hoim qᷓ; turpitudinẽ ope rũ:ſʒ vir ſimpłr bonꝰ nõ. imo tuneret plus ſi ipᷣm timere opoꝛteret turpitu/ꝰ dinẽ opis qᷓ; depᷣhenſiõem hois. ſicut ſupꝛa dictũ eſt de magnimo. ꝙ magis curat veritatẽ q́; opinioneʒ. quare vir ſimpliciter bonꝰ nõ eſt verecũdꝰ. ʒ32 qꝛ oĩs verecũdꝰ ꝓhibet᷑ ꝑ verecũdiaʒ ab aciu turpi cũ trãſmutatiõe coꝛpali vt viſũ eſt in textu. Sed nullus vir ſim płr bonꝰ ꝓhibet᷑ ꝑ verecũdiã: ſʒ ꝑ vir tutẽ ab actu turpi nõ cũ trãſmutatione coꝛpali.qꝛ iſte ꝓhibet᷑ electiõe fᷣʒ quã regit᷑ ñ paſſiue: qꝛ illa nõ ducit᷑.hᷣ etiã expimur bonos viros non trãſmutari coꝛpaliuter:cũ a turpibꝰ dñt abſtinere. h etiã ptʒ pꝑ ſiłe.qꝛ ſicut tpatus qui añ fuerat cõtinẽs nõ abſtinet a turpibus ex cõtinẽtia:ſʒ ex tpantia. Sic vir vłr bonꝰ nõ abſtinet a turpibꝰ ꝓpter vere cũdiã:ſʒ ꝓpter virtutẽ ꝑpfecta . Et poſ ſet argui a maioꝛi deſtructiue. qꝛ ma⸗ gis videt᷑.ꝙ vir tpatus vteret᷑ cõtinen tia qᷓ; verecũdia cũ melioꝛ ſit ↄtinẽtia qᷓ; verecũdia. ⁊ tñ nõ vtitur ea: ſʒ vir tute pfecta.quare nec verecũdia. 4? qꝛ oĩs verecũdꝰ abſtinet a turpibꝰ ſer uiliter qꝛ ꝓpter coꝛpalẽ paſſiõeʒ. vt ha bet᷑ hic:ſed vir ſtudioſus abſtinet non fuiluter:ſʒ libere ac liberaliter ꝓpter bonitatẽ ⁊ rõem.quare nullꝰ vere ſtu dioſus eſt ppꝛie verecũdꝰ. ¶ Scõm ãt ꝙ verecũdet᷑ uerecũdia large ſumpta. patebit rũdendo ad argumẽta:qm ali qua pbãt h ſimpłr.¶ Zicẽdũ ergo ad pꝛimũ.qꝙ verecũdia magnimi nõ eſt p pꝛie verecũdia:qꝛ bñficiari ñ ẽ actꝰtur pis:ſʒ illa vᷣecũdia ẽ qͥdã cõfuſio ex bo no zelo ꝓueniẽs.eſt enĩ ʒelłꝰ.vt babet 2. rethoꝛice.quedam triſticia in pñtia bonoꝝ honoꝛabiliũ que non inſũt hoi ſʒ pñt ineſſe ſibi. Eit t triſticia nõ qꝛ inſũt alteri:ſʒ qꝛ nõ inſũt ei.h ãt ʒeluʒ maxĩe hʒ magnim. vt ibidẽ habet᷑. c,’, Omagnim videt aliũ dare ſibi ⁊ non ecõuerſo triſtat᷑ ⁊ cõfudit.hᷣ at nõ ẽ cõ fuſio verecũdie ſʒ ʒeli.¶Ad ſᷣm autẽ dõ. ꝙ cõpaſſus cõpatit᷑ paſſo: qꝛ quo/ dãmõ eſt vnũ cũ eo.Et ĩ boc ꝙ vir bo nꝰ cũ verecũdatꝰ eſt alicui malo ⁊ per ↄñs aliqualiter vnũ cũ eo in h̊ ꝙ ẽ vnũ cũ eo eſt etiã quodãmõ malꝰcũ eo.qua re tũc nõ verecũdat᷑ vt bonꝰ:ſʒ vt ma. l:qꝛ vt vnũ cũ illo melo Ateri ſt per idẽ eſt dõ ſimpłr vel põt dici p ibi eſt głiatio ⁊ oppoſita cõfuſio due nõ eſt cõfuſio verecũdie ꝓpꝛie ſũpte. Ald quartũ ãt do pñ̃r.ꝙ ↄfuſio ⁊ eru beſcẽtia qᷓ; patimur in reuelatiõe pu, dẽdoꝝ nõ eſt verecundia ꝓpꝛie ſũpta niſi eẽt reuelatio volũtaria: qꝛ tũc eẽt turpis actꝰ quẽ nõ cõmitteret bonꝰ ho ſi ãt eẽt reuelatio caſuał vel violẽta no caderet ibi verecũdia:ſʒ aliꝰ mod cõ fuſiõis ⁊ triſticie Ad.y.o dð.qꝙ pu/ doꝛ nõ ſũmit᷑ a tullio ꝓ verecũdia p/ pꝛie ſũpta.imo nec pꝛo paſſiõe aliqua ſʒ effectu quẽ pudoꝛ ĩ aliꝗbꝰbʒ. vide/ mꝰ eni.ꝙ puelle pudoꝛe multum elon gãt ſe ab oĩ turpitudine ⁊ ab oĩ turpi tudinis ſigno ⁊ ſpẽ.hãc at elõgatiõeʒ bʒ uir modeſtꝰ ⁊ boneſtꝰ nõ ex paſſiõe pudoꝛis ſicut puelle: ſʒ ex tute. quaẽ in illa deſcripiiõe modeſtie ſũmit᷑ pu/ doꝛ nõ ꝓ illa paſſiõe pudoꝛis: ſʒp illa elõgatione quã hñt aliq ex pudoꝛe. Ad. 6. ãt d. p iã expoſua.ꝙ nõ ois a cõfũdit᷑ Secũdat᷑.vñ nec paul ꝓpꝛie Becũdatꝰ ẽ de ſtulticia galathaꝝ:ʒ cõ fuſꝰ ẽ ⁊ ingłiatꝰ ⁊ in hoc explicit ſnia buius quarti. NNIncipit liber quintus. — pittußgi ebathie Etinnein iagtveiu ochatpte Nnüneen ſodeinur Nechinti ffinnöen Maitile Neoe vuluen Meude Ariiuttun. iAinwa⸗ Grale⸗ lun nen iktunitnbene E iutiian 7 Enhumn⸗ Mipuul mielanb⸗ heiſtne nitütbis niocapiri (rpindr Hhontet gtn Epoittcon bi Poln Priz uſe eimoden MRcapirnt⸗ oreiime Ami e rcapi mien wahlian eſid Giin .KMäth rheenöiii 5MSiNbig Pnter lünnd mint tcöftaſt aüteßzi. NNlt ln Hmüdn iee mäde hin Wuermnüdorin enidinnli Döreridii tNi nmidällonh tict winprki⸗ 4 Arptopwen ii iioſrecide miindd ngN ai NNNatt znöadumu urerrluvfüinr⸗ 8' giiiinind eünuandilfli naſ ertcüdir i vſint auliopne — E S= — irund eſſi eutniuff i4 wele urt 1 dipuin, ſte 3 is „ 1 sſen wlefti, S krech n⸗ nopili i, i gii 4 8 . 11 — LIBRO. V. – —— ¶ Cectio c i. SE iuſtitia autẽ ⁊ in Miuſtitia. Supꝛa li/ bæꝛo quarto philoſo phus egit de virtu tibus moderãtibus paſſiones appetitꝰ iraſcibilis.⁊ de mo derãtibus paſſiões cõcupiſcibilis cir ca delectabile ⁊ triſtabile. ⁊ circa vti le ⁊ inutile ĩ rõne dati ⁊ accepti.Hic aũt agit de luſtitia moderãte paſſio/ nes cõcupiſcibilis circa vtile ⁊ ĩutile imn rõne debiti ⁊æ redditi. ⁊ oppoſuo autẽ nobis. pꝛeelegimꝰ. decioſeptimo de iuſtitia legũ interpᷣtatiua:capitulo. xvij. De epikeya. decimooctauo de iuſtitia ĩ iuſtitia hoĩs ad ſe ipſũ:capitulo.xviij Atu aũt cõtingit ſibipſi. decionono de malo in iuriã facieẽte ⁊ iniuriã pa tiente.capitulo.xix.anifeſtũ autẽ Agens aũt de cõi intẽtõe iuſtitie.pꝛi mo circa iuſtitiã ꝓponit intẽtionẽ ſuã ſcòðo modũ exſequedi eã:ibi. Intẽtio s. ¶ Dicit pꝛimo ꝙ viſa natura vᷣtutũ de quibꝰ actũ ẽ.ſupꝛa in quarto.nũc aũt itendẽdũ cõſiderãdũ ſtudẽdũ eſt de iuſtitia ⁊ iniuſtia: ⁊ hoc quãtum ad tria.pꝛimo de amba/ mõ ðcẽti: ut dixi.ſupꝛa libꝛo.2. Agẽs)us circa quales opationes exiſtunt: de cõi intetione iuſtitie. ſcòðo de pꝛia diffinitiõe iuſtitie:ibi capitulo.2. Ni/ det aüt illegalis.Zertio de legali ſi ue de vniuerſali iuſtitia:capiulo.ʒ. hic quidẽ igit᷑ iuſtitia. Quarto de pti culari iuſticia: 4. capitulo. Querimus aũt. Quinto de cõpatiõe ⁊ diffimnitiõe cõis ⁊ pticularis iuſtitie:quito capło Auia aũt in equale.Sexto de iure ⁊ iuſtitia diſtributionũ: capitulo ſexto. qꝛ at ⁊ uiuſꝰ.Sepiĩo ð iure ⁊ iuſtitia cõmutatiuũ ca. 7.ſpẽs ꝗdẽ vna.ył ibi dẽ reliqua aũt vna. S.de iure ⁊? pena vpaſſi ⁊ pena talliõis.capitulo Sð:vi/ detur aũt aliquibꝰ ⁊ opaſſũ.9.de me diatione iuſtitie:capitulo nono. e/ termiad aũt his.decio de iĩiuſtificatõe ⁊ iniuſto.capitulo decio.Qð aũt ẽ in iuſtũ. Undecimo deſepando iure po litico a paĩ᷑no ⁊ dñatio. capitulo.xj. Opoꝛtet aũt nõ latere. duodecio de iure politico naturali æ poſitiuo capi tulo.xij. Politici aũt iuſti.tredecimo de modis agendi iuſte ⁊ miuſte. capi tulo.xiij. Juſtoꝝ aũt ⁊ legaliũ. quar/ todecimo de triplici mõ dandi nocu/ mẽtũ.capitulo.xuij. Tribꝰ vtiq; exi/ ſtentibꝰ. decimoquinto de volũtaria paſſione ĩiurie. capitulo.xv. Dubita/ uit autẽ.decio ſexto de ĩiuſtitia iudicũ ⁊ partiũ:capitulo.xvj.Adbuc ãt que aut de iuſtitia ſic ꝓcedit. ꝙ pꝛio agit hʒ èr be aũt opatiões ſunt eaꝝ materia. ſe cuũdo ſingularit᷑ de iuſttia qualis me/ dietas ẽ:qꝛ nõ mediat ſicut pꝛedicte virtutes:ut infra capło.ix. alle gato. Setermiĩiaſ. In boc aũt videbit᷑ iuſti tie foꝛma. tertio aũt intẽdẽdũ ẽ de iu ſto ꝙ eſt eꝰ obiectũ: quoꝝ extremoꝛũ ſit mediũ.iſta nãq; ſũt ei oppoſua: et iſta ſũt iniuſtũ facere ⁊ iniuſtũ pati:ut infra capło allegato. Cõſeqñter ibi. Intẽtio aũt nobis ſii.ꝓponit moduʒ ꝓcedẽdi de iuſtitia. ſcòðo aũt mõ ter/ tio explicat quatuoꝛ ibi videmus vti/ q;. Sicit g̊ pꝛĩo ꝙ intẽdẽdo ⁊ agẽdo de iuſtitia ſu nobis ĩtẽtio ᷣm methoð eadem cũ ea.quã tenuim in his que pꝛedicta ſũt.¶ Coſeqñter ibi vide/ mus vtiq; Cuiuſmoð ⁊ methoð expli cat quadripłr. ᷣm ꝙ applicari debet ad iuſtitiã.¶ Eſt igit᷑ ſciẽdũ ꝙ modꝰ ⁊ methodꝰ ꝓcedẽdi in moꝛalibꝰ de/ bet eẽ figurał ⁊ groſſus:ut ꝓbat᷑ ſu/ pꝛa in pꝓlogo capło.ij.⁊ libꝛo.ij.ĩ p/ te pꝛia:qm penes negociũ Cuius aũt mocł* ꝓcedẽdi aſſumit fũdamẽta ſua atq; pꝛincipia ex quatuoꝛ.ſ.ex cõmu ni eſtimatioe boĩium :ut ptz ſupꝛa de foꝛtitudine ⁊ tẽpantia vbi allegãtur cõia hoĩuz dicta. Ntẽ ex cõditiõe ope rũ:ut ſupꝛa in ꝓlogo. Itẽ ex cognitõe vrioꝝ ⁊ ſuboꝝ. De õrijs enĩ apparzʒ ſupꝛa de tẽꝑantia:vbi philoſophꝰ ex t cludit aliquas delectatiões a mã tem perãtie: qꝛ circa illas nõ ẽ ĩ tẽꝑantia Itẽ ex diſtinctiõne noĩium ſic enĩ vſuſ e:ſupꝛa de magnificẽtia: vbi habuit argumtũ ex eo ꝙ nulluʒ ſubſignare vi det᷑. Hic ꝗ philoſophꝰ oñdit ꝙ ad ma nifeſtationẽ intẽtiõis iuſtuie poſſumꝰ ⁊ debemꝰ ꝓcedẽ iſta quadruplici via pꝛimo ex cõi eſtimatiõe hoĩm.ſecũdo ex cõditione opeꝝ:ibi Nec eni eũdẽ babẽt modũ.tertio ex cõditiõe pᷣrioꝝ 2 ſuboꝝ:ibi Hultotiẽs quidẽ.quar to ex diſtinctiõe noĩm ibi. cõſequit᷑ ãt Dicit ̊ pꝛimo.ꝙ nos debẽtes ad ma nifeſtationẽ intẽtiõis iuſtitie ᷣm pꝛe ſcriptã methoð.ꝓcedere.videmꝰ oẽs bhoiĩes qui loquũt᷑ de iuſtuia volẽtes⁊ intẽdẽtes dicere iuſtitiã eẽ talẽ hituʒ hominũ a quo hitu hoies hñt ꝙ ſint opatiui iuſtoꝝ operuʒz. ⁊ a quo hñt ꝙ opent᷑ opera iuſta. ⁊ ꝙ velint iuſta. ⁊ codẽ mõ nolũt heiez dicere iuuſtinã eẽ bitum hoĩium.a quo babent ꝙ ſint opatiui imuſtoꝝ: ⁊ ꝙ opent᷑ iniuſta. ⁊ ꝙ velint uiuſtũꝓpt᷑ ꝙ bec cõia hoim dicta ſupponant᷑ nobis:ſicut pꝛinci/ paliter in iſto typo ſeu figura.i.in fi/ gurabili ꝓcedendi mõ. qꝛ ex hac cõi bhoim eſtimatõe ⁊ ex ſuis ſumilibꝰ ar/⸗ habent modũ.oñdit ꝙ ad maifeſtatio nẽ iuſtitie poſſumꝰ ꝓcedere. ſcòa via ſ.ex cõditiõe open.hoc aũt facit oſtẽ dẽs differẽtiã iter potẽtias ⁊ ſcienti as ex pte vna.⁊ habitus ſupple red dentes ſuba ſimplicit᷑ bona ex altera in mõ cõpandi.d.ꝙ potentia videteẽ vna ⁊ eadẽ ad ↄrioꝝ opuʒ:ſicut pot tia mouẽdi manũ ẽ eadẽ ad edificare æ ad edificata deſtruere:vna etiã ſci entia ẽ ad opa vria ſicut medicina do cens laxare ⁊ reſtringere.Secus aũt ẽ in habitibꝰ puta ĩ ſanitate que non facit opa ↄria:qꝛ ñ facit ſana ⁊ ej:ſʒ ſana tm.dicimꝰ eni hoĩem ſane ãbula re cu aäbulat potẽter:ſicut ille ꝗ ſanꝰ ẽ Simili aũt mõ intẽdit dicere de iuſti tia q;uis nõ applicet.qꝛ qᷓ;uis hũane volũtatis ſit iuſta ⁊ iniuſta facere: iu ſte ⁊ iniuſte agere.iuſtitie tñ nõ ẽ ni/ ſi iuſta ⁊ iuſte agere pꝛincipiũ autem operatiuũ determĩatũ ad vnũ moduʒ operandi:magis põt cognoſci in ſua bonitate ex ſua operatiõe:qᷓ; princi/ piũ indetermĩatuzʒ:quare iuſtitia ᷣm hanc viã eẽt magis cognoſcibilis ex operatiõe in ſua bonitate qᷓ; querimꝰ quã aliqua ſcia ł potentia valens ad 6zA. oppoſita cognoſci poſſu ex ſua. Ob guemꝰ ad nĩm ꝓpoſitũ oſtendendum næ icit᷑ tamẽ cõtra pᷣdictã differentiam. ¶ Alttẽdẽdũ ẽ ãt ꝙ ĩ hac deſcriptiõe iuſtitie philoſophꝰ ꝓceſſit oꝛdine re/ ſolutoꝛio:ab vltimo vſq; ad pꝛimum. Pꝛimo nãq; volumꝰ ⁊æ acceptamꝰ iu ſta opa. Secũdo vero ſi volũtas ẽ effi cax opamur exteri opa iuſta.Lertio vero ſi oꝑa fuerũt frequẽtãda habitu antur ⁊ efficimur determiate oꝑatiui iuſtoꝝ hituati vero maxime opamur ⁊ volumꝰ iuſta⁊ iuſte.pꝛĩo.n. opabãt᷑ iuſta.ſed nõ iuſte.vñ ĩ iſto pꝛimo pꝛo ceſſu.nõ opabantur ex inſtitia. ſed ex volũtate nõ habituata ¶ In ſcdo ve⸗ ro opabamur ex volũtate ⁊ ex iuſtitia qꝛ philoſoplus hec oĩa attribuẽs iu/ ſtitie poſuit pꝛio ꝙ volũtati debet᷑ vl/ timo:⁊ ipſi habituali iuſtitie de betur pꝛimo.õſequẽter ibi nec eni eũdeʒ Pꝛimo qꝛ ſi habitus nõ ſũt õrioꝛum ſcie aũt ſunt hiĩtus: ſequit᷑ ꝙ ſcie non ſunt orioꝝ.Secũdo ꝙ potẽtie nõ ſũt Srioꝝ:qꝛ potẽtie naturales non ſunt ad oppoſita opera.virtꝰ eniĩ calefacti ua nũq; frigefacit ⁊ tamẽ huiuſmodi potẽtie ſũt veriſſime potẽtie. Tertio qꝛ hitus virtuoſi de quibꝰ loquit᷑ phi loſophꝰ ſunt prioꝝ opeꝝ puta libera litatis datiõis ⁊ receptiõis que ſunt opera pria:ſicut trabere ⁊ pellere. A pꝛimũ dicẽdũ ꝙ habitus ſunt in duplici genere. ¶ Quid eni ſunt qui reddunt hñtẽ bonũ ſimplr: ſic ꝙ eoꝝ bonitas ẽ bonitas hñtis ſimplr: ſicut ſanitas coꝛpoꝛis facit ſimplicit bonũ coꝛpꝰ ĩ genere coꝛpis:⁊ ſumili virtꝰ moꝛalis aĩe reddit aiam ſumpłr 4 — ſerdeganen Cinnl.,ptio ttönſſnt almnn ( Clipblleſp⸗ Ully pnadep olhanoprun dg epn ſopküfnauac Malftrinus ſciginutna Pynimurnuls ſ⸗ Natwnic Luenensgi; trernan Mſbogag 4 — . . thit ipn 1 — uunnſhtrig funichttei Wuſtünnar iſhiyf⸗ Nen 1Nineni niſann aiinta e ennir nugs d iun onnaeie dalnra ⸗ iite mnan 1iine Nid 11 . „ eN* 1 1 . ni a 41 4 pꝛio Rethoꝛice. bon i genere aĩie. Sũt aũt alij hitus qui nõ reddũt ſunpłr bonũ ſubᷣm:ſed f3ʒ ꝗd. Sicut magnitudo coꝛpis ñ red dit ſunpłr bonũ coꝛpꝰ: q;uis reddat bonuʒ viſibile.⁊ ſur medicina qᷓ;uis reddat bonũ medicũ.nõ reddit tamẽ hoĩem ſunpłr bonũ hoiem:nũc auteʒ philoſoph noĩe hituũ ſumit tm̃ illos habitus qui reddũt ſubᷣm ſuũ ſimpłr bonũ:qꝛ m tales bĩtus maxie viden tur hituari ſuba:cũ per tales ⁊ nõ ꝑ alios reddant᷑ ſumpłr bona:ſcie vero nõ ſunt de genere iſtoꝝ bituũ:ut oñſũ eſt ſupꝛa li. pꝛĩo lectõe pꝛia. Rurſus aüut. vbi pᷣmiſſadiſtinctio ẽ ſufficienter declarata. ¶ Ad ſcom ãt dð. ꝙ nõ lo quit᷑ philoſophꝰ niſi de potẽtijs rõa bilibꝰ. puta de poteẽtijs que ſubſunt volũtario pꝛincipio ¶ Ad tertiũ aũt HW dð.ꝙ ↄrietas nõ ſumit᷑ hic per philo ſophũ ſᷣm quaſcũq; differẽtias: ſʒ tm̃ Fm diffeꝛẽtias boni ⁊ mali. nunc aũt ſic ẽ ꝙ f̃m iuſtitiã nullꝰ operat᷑ male. qꝛ virtute nullus male vtit᷑: ut habet ¶ Lonſeqñter ibi. Multotiens ꝗdeʒ. Inſinuat ꝙ ad pᷣ dictã manifeſtationẽ iuſtitie poſſum⸗ cedere ex tertia via.ſ.ex cognitione 2rioꝝ ⁊ ſuboꝝ.d.ꝙ multotiens cos, ſcunt᷑ hitus ⁊ diſpõ reꝝ ex orijs eis ⁊ ex ſubis eiꝰ ꝙ pʒ. qꝛ fi enechia fu erit manifeſta ſtati ex eiꝰ cognitione fit manifeſta cathetia ei ↄria. ¶ Itẽ qᷓtum ad ſuhm dicit e ex ſubis ene/ chie bñ ſe hñtibꝰ fu manifeſta ipᷣa: ⁊ etiã ex eꝰ cognitiõe:fiunt manifeſta ſuba eius bñ ſe hũtia bec ãt apparet explicite ĩ termis.qꝛ ſi euechia.i.bo na diſpõ. ab eu qð eſt bonũ ⁊ echia. gqs eſt diſpõ quaſi bona diſpõ.ſi ipᷣa ĩ q; euechia ſu manifeſta diſtributiue. puta qꝛ eſt denſuas carnis neceſſariũ erit cachetiã.i.malã diſi põeʒ: a kacos qð ẽ malum. ⁊ echia ꝙ ẽ diſpõ. quaſi mala diſpõ:neceſſariũ iquã erit iᷣam eſſe raritatẽ carnis ⁊ mõ ſili qᷓ;tũ ad ſupᷣa explicat᷑ ĩ termis:qð ẽ ſubiectũ euechie: qꝛ dĩ bñ hñs ł bñ diſpoſuũ erit factiuũ dẽſitad ĩ carne.i.ꝰuerſiuũ alimti ĩ ſubaʒ ſuã vſq; ad dẽſitatẽ ſuã neceſſariã. E bis g ſeꝗt᷑ ꝙ iuſtitia cognoſci poterit ex his que attribuũt᷑ iniuſtitie ſibi grie:⁊ ex bis que attri⸗/ buunt᷑ iuſto ſuho ſuo.⁊ per eandẽ ra tionẽ cognoſcet᷑ iniuſtitia ex his que attribuunt᷑ iuſtitie ſibi orie:⁊ iniuſto ſubo ſuo. ¶ Kõſeqñter ibi. Cõſeque tur aũt.Oñdit poſie manifeſtare iuſti tiam ex quarta via. ſ. ex diſtinctione noĩim reꝝ que ſũt ↄoria maxie: dicit ꝗ ꝙut in multũ.i.vt ĩ pluribꝰ cõſequit ꝙ ſi vnũ ↄrioꝝ dĩ multipłr reliquũ ẽt dicet᷑ multipłr:puta ſi iuſtũ dĩ multi/ płr ⁊ iniuſtũ dicet᷑ multipłr:hoc autẽ videt᷑ eẽ in ꝓpoſuo qꝛ iuſtitia ⁊ iniu ſtitia videntur dici multipłr. Sʒ earũ egquocatio ⁊ multiplicitas latet qꝛ ea rũ eqnocatio ẽ valde ppinqua. ut vi/ debitur infra ⁊ nõ pʒ quẽadmodum eaꝝ equocatio ẽ que ſunt ad inuicem ſm ſuas foꝛmales rõnes lõge ĩ quib ẽ magis manifeſta equocatio: qꝛ eoꝝ eſt multa adinuicẽ dꝛñtia:quẽadmoð illa que ẽ fm ydeã.eo ꝙ ſũt in diuer ſis ⁊ diſpatis ſpẽbus dꝛñter bi gr̃a qm̃ hoc nomẽ clauis dĩ ⁊ vocat᷑ equo ce: ꝓ eo ꝙ ẽ ſub aĩaliũ collo qð ẽ nãle inſtim carneũ ad claudẽdũ ⁊ apien/ dũ arteriã:E&t ꝓ illo inſtĩo ferreo quo domoꝝ hoſtia claudũt:hec enĩ equo/ catio ẽ valde manifeſta:qꝛ ẽ reꝝ val/ de diſtatiũ Expedit ꝙᷓ ꝙ egrediamur manifeſtationẽ iuſtitie:vᷣm hanc qua⸗/ dꝛuplicẽ viã ·ſic ꝙ ſumat᷑ pꝑ nos:quoti ens vel quot modis ðjr ĩiiuſtus.hec.n. colligemꝰ ex cõi eſtimatiõe hoium: ⁊ ex cõditione ſuoꝝ opeꝝ. ⁊ hac tripli ci via manifeſtato iniuſto ᷣm tertiam viã mamſeſtabit iuſtus.Ex his duo/ bus:duo eęoꝝ hitꝰ.ſ.ĩiuſtitia ⁊ iuſtitia D euidẽtiã dictoꝝ ⁊ dicẽdo rũ de iuſtitia declarãda ſunt duo. Pꝛimũ vtꝝ iuſtitia ſᷣm õem ĩtẽtionẽ ſu.hic cõueniẽt᷑ deſcri⸗/ pta:Scõm vtrum iuſtitia ſu naturali ter pꝛioꝛ iure. 12 LIBRO. Queſtio pꝛima. pꝛĩo arguit᷑ ꝙ iuſtitia ᷣm õem itentionẽ nõ ſu cõueni ent pdeſcripta cũ dĩ ꝙ ẽ hĩitus a quo hoĩes ſunt opatiui iuſtoꝝ. ⁊ a quo iuſta opant᷑ ⁊ volũt iuſta.⁊ ꝓbat ꝙ hec deſcriptio ſit ſupꝑflua ꝙ; ſu di⸗/ minuta.ꝙ ſit ridiculoſa ꝙ ſiu falſa.ꝙ enĩ ſit ſupflua ꝓbat᷑ qꝛ nugatoꝛie re/ petit hec ꝑticula a quo opant iuſta. hec enĩ pticula ĩcludit᷑ in pꝛia qñ oĩs operãs opat᷑ illo ⁊ nõ alio quo ẽ opa tiuꝰ. ¶ Qð ãat ſit diminuta ꝓbat᷑. qꝛ dimittit aliqua poſita ĩ illa appꝛopꝛi atiſſima deſcriptiõe iuſtitie: qua dĩ ꝙ; iuſtitia eſt cõſtãs ⁊ ppetua aĩ volũtaſ ius ſuũ cuiq; tribuens:ff.de iuſtitia ⁊ iure.l.iuſtitia.hoc enĩ ponat᷑ cõſtãtia ⁊ ꝓpꝛietas ius ⁊ vtilitas deſignata per hãc dictionẽ cuiq;. que tñ eſt bñ neceſſaria:qꝛ reddere ius ſuũ vni ⁊ auferre alten nõ faceret hoiem iuſtũ hec aũt quattuoꝛ pᷣtermittunt᷑ ĩ hac ðᷣ ſcriptione philoſophi quare videt᷑ di GC ð at ſit ridiculoſa ꝓbat qꝛ ridiculũ eſt deſcribere notiꝰ pꝑ igno n Sed iſta eſt bꝰmõi.ᷣ iuſtitia eni noni oꝛ eſt q; iuſtũ.a iuſtitia eni dĩ iuſtũ nõ minuta. ecõuerſo.ut.ff. de iuſtitia ⁊ iure.l.pꝛi ma. hoc etiã pʒ ſi ſumat᷑ iuſtũ ꝓ ope iuſtitie. ſicut eni dĩ iuſtũ qð ẽ opꝰ in/ ſtitie: ⁊ ſic pʒ ꝙ iuſtitia notioꝛ ẽ iuſto quare hic deſcribit᷑ noti per ignoti ⁊ per cõſeqũñs ẽ ridiculũ. Qð aũt de ſcriptio ſit falſa.ꝓbat᷑ qꝛ nõ oĩs iuſti tia ẽ opatiua.puta iuſtitia innocentie ꝙ apparet.qꝛ nullꝰ nõ opans ut non operãs laudat᷑ de hitu opatiuo. Sed noõ accipiẽs alienũ laudat᷑ de iuſtitia ut ſupꝛa tractatu de liberalitate qua/ re iuſtitia nõ ẽ vniuerſalit᷑ hitus ope/ ratiuꝰ.¶ In oppoſitũ eſt auctoꝛitas pitiſſimi philoſophi. Sicẽdũ g̊ cũ eo ꝙ ẽ cõueniẽter deſcripta.qꝛ vnaque/ qʒ res deſcribit᷑ cõuenient᷑.ſi deſcribi tur per eẽnle g ſuũ per obiectuʒ per ſubᷣm.per actũ.ſʒ ſic ẽ in ꝓpoſuo qm̃ hitus eſt eenle gen hũane iuſtitie. il la vero que ſũt iuſta ſunt eiꝰ obiectuʒ vel obiecta volẽs aũt qui.ſ.hʒ rõnalẽ appetitũ ẽ ei ſubm. vel volũtates e ſubᷣa velle aũt ⁊ operari ſũt eius act vnus elicitus.ſ.velle interiꝰ volũtati imanẽs ⁊ alius ipatus exteri tranſi ens.hec aũt oĩa ſunt in hac deſcripii one accepta ⁊ nõ plura. quare hec ð ſcriptio ẽ cõuenient᷑ data nihil ſuper/ fluũ nec diminutũ nihil ridiculum nec falſũ cõtinens.(¶ Ad pꝛimũ ꝗ dð.ꝙ; nugatio vel tollit᷑ vel excuſat ꝓ eo ꝙ ille due particule ſũt adiecte ad pꝛ⸗ mã ad expꝛumẽdũ iſtos duos act qui notioꝛes ſunt qᷓ; hitus qui ẽ actꝰ pꝛi/ mus nõ cognoſcibilis niſi per actus ſcòos.¶ Ad ſcòm aũt dð.ꝙ illa de⸗ ſcriptio nõ ẽ cõis omni iuſtitie ꝙ ap/ paret ex eadẽ lege vbi dĩ ꝙ iuris pce pta ſũt tria.ſ.honeſte viuere.alterum nõ ledere ius ſuũ cuiq; reddere.hec aũt oĩa ſũt iuſta pꝰ iuris pᷣcepta ⁊ ea ſeꝛuare ẽ iuſtitiã facere.⁊ tñ in pᷣmi ſa deſcriptiõe iuſtitie non agit᷑ niſi de tertio iur is pᷣcepto.ſ.ðtribuẽdo cuiq; ſuum ius. 1 Poteſt etiã dici ꝙ oĩa iĩ illa deſcriptione poſua ſub alijs obis ponũt in iſta vno excepto.ſ.cõſtantia que nõ debet᷑ iuſtitie per ſe.ſed anne xum:qꝛ.ſ.vna virtus alteri ẽ annexa. ⁊ hoc mõ iuſtitia dĩ cõſtans: qꝛ eſt ei anexa cõſtãtia.perpetuitas vero po nit bic ſub noĩe hitus.qm habitus ẽ qualitas de difficili mobilis: ut habet᷑ in pmi. ¶t iterum qm habitus vir tutũ moꝛaliũ ſunt peꝛmanẽtiſſimi. ut ſupꝛa li.pꝛĩo.vñ lex ſũpſit perpetin/ tatez ꝓ permanentia de difficili per⸗/ mutabili. Jus aũt ſumit᷑ hic ſub noie iuſti vel iuſtoꝝ. ut dixi in expõe lie. il la vero vniuerſalitas que deſignatur ibi per ſignuʒ diſiributiuum.cuiq; ſu⸗ mit᷑ ſub mõ indefinito qm ſepe i mã iuſtitie indeſinita ſumit᷑ ꝓ vniueꝛſali ¶Aa terni doͤ. ꝙ iuſtũ põt ſumi du/ plicit᷑. vno mõ vt dictũ a iuſtitia. alio mõ ut dictũ a iure.pꝛĩo mõ nõ ſumit itübonüeni wwnüſed i Urſipu bro Wot eolfie ſeſ ebu n ſbehii fenn lig iuntuſt igoſenden gioonvar⸗ D ühürnepe⸗ ſttlristin kvirurn (entomt imenimuth ninieneg rini uclzi RAnür Vfr anz mndutklin 4 (SAmii H letiſe leſitadeae in iſese Asnit Na niet ſhoneiefunin iui inn. utnenn. naönude Porteni e iunſihal iuſfnt e — 2 £☛RG ingerren wie bing / nun 6 „ e. Een 4 ſor n ==N — == = E =— 8 1 9 . 4 n t bic ſed ſcöo. ¶ Scom ꝙ, oẽ pceptum ⁊ iuſſũ a iure di iuſtũ.⁊ hoc mõ iuſtuʒ pꝛius ẽ qᷓ; iuſtitia.vt videbit᷑ in qõne ſequenti. ¶ Ad quartũ dom.ꝙ opari nõ ſemp ſumit᷑ poſuiue ut intelligant poni ſemp opa exterioꝛa: abſtinere naq; ab actib/ venereis dr op caſti/ tatis ⁊ tpantie nõ ꝙ ponat᷑ exterius Aliqð opꝰ.ſed qꝛ ponit᷑ opꝰ interiꝰ in diĩa ꝓhibẽs opus ex. ⁊ hoc mõ opera tur iuſtitia nõ accipiẽdo aliena. qꝛ in terius eligit ⁊ ĩparat.ꝙ ex alienũ nõ accipiat.⁊ hoc mõ omnis iuſtitia eſt vniuerſaliter operatiuua. Aueſtio ſecunda. ſcdo arguit ꝙ iuſtitia ſit bonũ pꝛius eſt qᷓ; bonũ vt de bitũ.bonũ enĩ nõ eſt debitũ.niſi quia bonũ ſed iuſtitia ẽ de bono:ut bonũ ẽ ut ſupꝛa.libꝛo ſcòðo. Ois virtus ẽ de bono ⁊ de difficili · Jus aũt ẽ de bono vt eſt debitũ. nihil eni cadit ſub inre. niſi debitũ fieri vel vitari quare ſequi videt᷑ ꝙ iuſtitia ſit pꝛioꝛ iure. ¶ Se/ cũdo qꝛ poſteriꝰ appellat᷑ a pꝛioꝛi:ſi cut hõ ab humo que pꝛioꝛ ẽ homie.⁊ dial ab aĩa:que pꝛioꝛ ẽ aĩali. Sed iuſ eſt appellatũ a iuſtitia.ff.de iuſtitia ⁊ lure.l.pꝛĩa quare iuſtitia ẽ pꝛioꝛ iu/ re. ¶ Tertio qꝛ virtꝰ pꝛioꝛ eſt arte: pꝛioꝛa eni certioꝛa ſunt:vt habet᷑ pꝛi mo methaphilſice. virtꝰ enĩ certioꝛ eſt oĩ arte:ut ſupꝛa libꝛo pꝛio quare vir tus pꝛioꝛ ẽ arte: ſʒ inſtitia eſt virtus. – eſt ars boni ⁊ equi:ut. ff.e.c l.iuſtuia.quare iuſtitia pꝛioꝛ eſt iure. AQAuarto qꝛ pᷣcipiens pꝛioꝛ ẽ exeqñte ⁊ pᷣceptũ exſecutiõe.ſed inſtitia pꝛe/ cipit ⁊ ius exequitur:ut notat glo.ff. æ.c. l. iuſtitia:quare iuſtitia pꝛioꝛ ẽ iu re. ¶ Sed oppoſitũu arguit qꝛ obie⸗ cuũ virtutis pꝛius eſt virtute: ſed ius eſt obiectũ iuſtitie: quare pꝛius ẽ ea. ¶ Pꝛo ſolutiõe qõnis pᷣmittẽda ſũt duo pꝛio ꝙ ius vel nãle vel gentiũ vł ciuile vel diuinũ:vel humanũ. vł quo cunq; noie cenſeat᷑ hʒ quatuoꝛ ꝑtes: 4 * O oꝛzioꝛ iure: pꝛio qꝛ bonuʒ vt quaꝝ quelibet interdũ vocatur ius. Pꝛia eſt pᷣceptũ legiſiatoꝛis. Scoᷣa ẽ/ debitũ ſubditi:ertia ẽ ſcriptura lit teralis ĩ libro vel mentalis ĩ aia oſtẽ dens ⁊?ͤ pcepta ⁊ debitũ. Quarta eſt libꝛe ſcòo qõne de regula opis virtu oſi. Jus eni neceſſario pᷣſuppõit legiſ latoꝛem puta vel deũ ſicut ius dinum vel nãm ſicut ius nãle:vel hoinem ſi cut oĩia hũana iura.quecũq; ſint illa. Itẽ pᷣſupponit ſubditũ cui iponit᷑ ius Item ſcripturã vel nãleʒ ł artificialẽ ad notitiã iuris. Item opꝰ bonũ poſ ſibile fieri ⁊ ᷣm iſta quatuoꝛ que ſup ponit᷑ in iure. Jus ſumit᷑ quadrupłr aliqñ ꝓ pᷣcepto vel ꝓ p̃cept vt ĩ pꝛin. decre. ius nãle eſt ꝙ in lege vel i euã gelio continet᷑ quo quiſq; iubet᷑ alteri facere ꝙ ſibi vult fieri: ⁊ pꝛohibetur alteri inferre ꝙ ſibi nõ vult fieri. ali/ qñ vero ſumit᷑ pꝛo debito ſubditi ad obediendũ legi.vñ Apłs. Teſtificoꝛ ingꝗt oĩ circũcidenti ſe:qm̃ debitoꝛ eſt vniuerſe legis faciende ad Gah.ij. Aliqñ vero ſumit᷑ ꝓ ſcriptura.i. pꝛo quocunq; oñſio pcepti debiti:ut ibi. Jus eſt ars boni ⁊ egꝗ in pꝛĩcipio di/ geſtoꝝ. Aliqñ ãt ſumit᷑ p re ope de bito ab aliquo ⁊ alicui:vt.ff.de iuſti/ tia ⁊ iure.l.iuſtitia.Cũ dr ius ſuũ cui q; tribuẽs ⁊ poſtea iꝰ ſui buere. ¶ Scom p̃mittendũ eſt ꝙ iu/ ſtea iꝰ ſuũ vnicuiq; tri ſtitia ĩ cõi coꝛreſpõdent᷑ reſpicit ius ĩ coõi. ⁊ ſingule ſpẽs iuſtitie certas ſpe cies iuris: ſicut pʒ p philoſophũ:⁊ iõ cũ iuſtitia cõpet᷑ iuri dʒ intelligi de iuſtitia ⁊ iure coꝛreſpõdenti tali iuſti tie:aliter eni nulla eẽt cõpõ.¶ O pᷣmiſſis dð.ad qõem ꝙ ius fᷣm oms P iiunctũ ⁊ debitũ. iſta tetigi. ſupꝛa weſt pꝛiꝰ iuſtificatiõe eſt pꝛiꝰ iuſtitia ſuu partes eſt pꝛi iuſtitia. ꝙ ꝓbat cõ pando pꝛimũ uus ⁊ pꝛimã iuſtitiã.qꝛ cũ iuſtitia ſequat᷑ ⁊ nõ pᷣcedat iuſtifi/ catiõe ʒ. Sʒ quatuoꝛ ſupꝛadcã ſũt pꝛi oꝛa iuſtificatõe.quare ſunt etiã pꝛio/ ra poſterioꝛi iuſtitia. Aſſũpta patent ex oꝛdine illoꝝ quatuoꝛ.pᷣceptuzʒ eni 13 LIBRO. pri debito. ſicut cã cauſato. Ex boc enĩ ꝙ de pcipit ego debeo ⁊? teneoꝛ obedire ⁊ non ecõuerſo.nec obedire poſſum ł debeo añq; datũ ſu mihi pᷣ/ ceptũ.debitũ ãt eſt pꝛiꝰ illo rõnis di/ ctamĩe oñſiuo pᷣcepti ⁊ debiti. Mon eni eſt poſſibile ꝙ rõ oñdat mibi de/ bituz ꝙ nõ ẽ debitum:k pᷣceptũ qð nõ eſt pceptum. Iſtud ãt rõnis dictamẽ pꝛiꝰ eſt illo bono debito ⁊ pꝑ me opa bili ⁊ referribili ad iuſtitiã:ſi enĩ fa/ cerẽ aliqð opꝰ ꝙ nõ pᷣintelligerẽ it p ceptũ ⁊ ut debituʒ:nõ poſſeʒ referre vel oꝛdinare ipᷣm ad iuſtitiã. hoc aũt opus vt iuſtũ:⁊ ſic pᷣceptũ pꝛiẽ iuſti ficatiõe. Sicit enĩ philoſoph ifra.c. xiij.ꝙ ĩiuſtũ ẽ nã vel oꝛdine ſine opa tiõe idẽ aũt hoc iniuſtũ qñ opatũ eſt. Iniuſtificatio ẽ añ tñ qᷓ; opatũ ſit nõ eſt iuſtificatio:ſed iniuſtũ.ſiłr autẽ ⁊ iuſtificatio ſic videlicet ꝙ iuſtũ ẽ natu ra vel oꝛdine ſine opatõe: illud autẽ idẽ iuſtũ cũ opatum ẽ iuſtificatio ẽ añ tñ q; opatũ fuerit nõ ẽ iuſtificatio ſed iuſtũ.ſic ꝗᷓ pʒ ꝙ illa quattuor ſũt pꝛio ra iuſtificatõe. iuſtificatio aũt pꝛioꝛ ẽ iuſtitia fᷣm̃ ꝙ philoſophus ſumit iuſti tiã ꝓ hitu acquiſuo ex opationibꝰ in- ſtis quas ipᷣe vocat iuſtificatiões qua re vłr iuſtitia poſterioꝛ ẽ ine. ¶ Si/ c(ceudũ ꝗ ad pꝛimũ ĩ oppoſuũ ꝙ ius ñ c de bono vt debito.ſic ꝙ illud debi⸗/ tũ pᷣſupponat᷑ iuri.ſed ipᷣm ius in rõe pᷣcepti facit ulud bonũ eẽ debitum.⁊ ſic veꝝ eſt ꝙ nihil cadit ſub iure niſi debitũ.qꝛ hoc ꝙ ẽ cadere ſub pᷣcepto iuris ẽ eſſe debuũ. Juſtitia vero inq;/ tũ virtus nõ ẽ de bono ſumpkłr: ſed de bono opabili volũtarie.⁊ iõ illa com — . = 2 patio nõ cõcludit. ¶ Ad ſcòm auteʒ dom.ꝙ ſepe pꝛiꝰ appellat᷑ ⁊ denoĩat a poſterioꝛi ſicut viſus a videre.⁊ ſi- cut de dĩ creatoꝛ a creatiõe. ¶ Ad tertiũ ãt dom:ꝙ virius pꝛioꝛ eſt arte pꝛioꝛitate perfectiõis ⁊ nõ oꝛiginis. de qua nõ loquimur. Maioꝛ aũt cer titudo nõ arguit pꝛioꝛitatẽ oꝛiginis: miſi ſu vtrobiq; certitudo eiuſdẽ rõis ſicut in ariſmetrica ⁊ geometria. cer titudo aũt virtu arᷣ nõ ẽ eiuſdem rõnis. pcipit ⁊ iuſtitia exequit᷑. Jus eniʒ ⁊ Ad quartũ ãt dicẽdũ ꝙ ius iuſtitia cõpant᷑:ſicut lex ⁊ gratia.lex enĩ hoĩem ligat ⁊ nõ iuuat.gfa vero vel virtus hominẽ nõ ligat ſed iuuat: Simili mõ qꝛ idẽ ẽ ius ligat pᷣcipFien do. ſed non iuuat coopando. Juſtitia vero vt ẽ hitus volũtatis bhoĩem nõ li gat pᷣcipiendo:ſed hoĩem iuuat pᷣce/ ptõ cõſequẽdo · ¶ Dicendũ auteʒ ad gloſam ꝙ ẽ textũ.vel ↄ intẽtionem textus: qui pꝛecepta attribuit iuri ⁊ ñ iuſtitie dicẽdo iuriſ pᷣcepta ſũt hec. (Werclio iceds. NTaet ãt illegalis. ( Moſt,/ qᷓ; egit de cõi intẽtõe iuſtitie iniuſtitie. hic agit de pꝛia diſtinctiõe ⁊ dimſione iuſtitie. Pꝛio ponit illã diuiſionem. Scðo expo/ nit eam ibi. Qui auarus.ponit ergo pꝛimo quadruplicẽ diuiſionem quaꝝ tres ſequnt᷑ ex pꝛia diuidit pꝛio aium iniuſtũ:ſecũdo aĩumi iuſtũ. tertio opꝰ iuſtũ.quarto opus ĩiuſtum. Sicit ꝗ q hoĩbus videt᷑ cõiter ꝙ iniuſtus ſumat᷑ tripłr. qꝛ vno mõ iniuſt dĩ hõ vel ani mus illegalis.i.inobediens legi.alio mõ hõ auarus.i.exceſſiui lucri cupi/ dus. alio mõ hõ inequakt.i.inequalii diuidens ea que debẽt equalit diuidi vel iter pximũ ⁊ ꝓximuʒ.vel iter ſeæ alteꝝ. Ex hac omiſione ſeꝗt᷑ ſcoa per illã maximã quot modis dĩ vnũ op/ poſuoꝝ.tot modis dĩ ⁊ reliqũ. Pꝛio Topᷣ.que repetita ẽ in ꝑte pᷣcedenti. Dicit ꝗ̊ mamifeſtũ eſſe ⁊ iuſt hõ vkł animus dicer̃ duplir vno mõ eni dicet iuſtus hõ legalis.i.obediẽs legi. alio modo hõ equalis.i.equaliter dinidẽſ inter ſe ⁊ alteꝝ vel inter pꝛoximũ æꝓ pꝛoximuʒ ſicut iudex iuſłꝰ. Ex hac at diuiſione ſequit᷑ tertia.ſ.ꝙ opꝰ iuſtuʒ dicet dupkr. vno mõ opus legale ſᷣm obedientiã legis factũ. Alio mõ op equale ſᷣm equalitatem diuiſionis in leſis ( Arraninutr atlsninn Nlidibcenin iſtneveuen⸗ len. (De inttähutdee Nina ois he⸗ yes Gtfahe luvitnmcari Herngali ponn mig, finmin, n Alsnoͦnlis ſilgals Alon ei mometvj ſoſnagne⸗ ſtunun ſcien mmtmaen tünum. hlgpniſün kmun Murniri ſgliniſcn ack uliitpin gllirirni ig mimii u RAml ſatetg Rrnii . ölgrr Wimler⸗ nmuoNNN ene elmng te, süns e oednun enüniin werepam lichini ieni Ciuieknn ninfcrin lürmnicnen d1 AN min inilfii Kinin üm uicm wun õ msielakſu niöneqniin Aucpe dehi en ba uinri,il Ni nor n unwd fine Nd 4 2 dãpno ⁊ lucro ⁊ imerito ⁊ demerito factum. quarta vero diuiſio ſequit᷑ ex pꝛia ⁊ ſequit᷑ ex tertia ſcʒ opꝰ iniu ſtũ dicit᷑ dupliciter. vno mõ opꝰillega le.i.ð legẽ factum. alio mõ opꝰ iequa le.i. ↄ equalitatẽ debitã inter partes factum. ( Mꝛo euidẽtia huiꝰ partis occurrũt tria dubia.pꝛimũ quare pꝛi ma dio eſt trimẽbꝛis ⁊ om̃s alie bimẽ bꝛes:q nõ vidẽt᷑ de bñ eſſe:ſi ille re/ gule ſunt vere. quot modis dĩ vnum oppoſitoꝝ tot modjs dicit᷑ ⁊ reliquũ ⁊ alie ſiłes. ¶ Scom quare nõ diui/ dit᷑ hic etiã iuſtitia cum de ipᷣa ſit pꝛĩ cipalis intẽtio. Tertium quare nõ diuidit᷑ hic etiã ius ꝙ ẽ pꝛunum obm iuſtuie.⁊ cuiꝰnotitia ẽ hic maxie ne/ ceſſaria. ¶ Dicẽduzʒ ãt ad pꝛumuʒ q; in trãſlaitõe arabica:que drĩ alexan-/ drina. om̃s hee diuiſſiones ſunt trimẽ bæꝛes. Et ſᷣm boc põt dici ꝙ bec trani latio ẽ truncata.qð ſatis eſt ꝓbabile. Nec vʒ ꝙ aliqui dixerunt.ſ.ꝙ equale opponat᷑ vtriq;.ſ.ei qð ẽ ĩ plus ⁊ ei ꝙ ẽ in minꝰ. Et ꝓpter hoc iuſt qui ẽ equalis nõ djĩ niſi duplicit.vno modo qui ẽ legalis. Alio mõ qui ẽ equalis. Hoc enĩ apparet nõ valere duplicit᷑. pꝛio qꝛ ſicut equale excludit᷑ a mino ri ⁊ a maioꝛi.ſic ĩ equale includit in minoꝛi ⁊ in maioꝛi. Et iõ ſicut equa le nõ ponit in numeꝝ ut opponit᷑ ei ⁊ ut opponit᷑ illi:multo minꝰ i equa le ponet in numeꝝ cum maioꝛi vł mi noꝛi vt includit᷑ ĩ vtroq;. ¶ Scdo qꝛ ſi ꝑ hãc viã poſſet palliari:quare ſe/ cunda diuiſio nõ ẽ trimembꝛis nõ p̃t tñ palliari de tertia vbi ſumit᷑ iiuſtuʒ ⁊ in equale ſicut in pꝛia.( Eſt ergo ſciendum ꝙ hec tria.ſ.illegale in e/ equale ⁊ auaꝝ ſe hñt ſᷣm ſupius ⁊ in ferius.qm̃ oĩs auarus ẽ in equał ſed nõ ecõuerſo. auarꝰ enĩ ſempꝑ vult vl/ tra debitum hĩe de bonis. ⁊ minꝰ de laboꝛibꝰ ⁊ expenſis:⁊ ſic ẽ vlłr in e/ qualis. Hõ tñ cõuertit᷑:qꝛ iudex ino centẽ cõdẽnans alteri ꝑti non amoꝛe fui ipᷣius.nec fauoꝛe ptis alteriꝰ. ſed ogio cõdẽnati. Iſte qdẽ in equalira- tẽ cõmittit nõ iñ auaritidã. Itẽ oĩs in equalis ẽ illegalis:qꝛ lex pᷣcipit oẽm equalitatẽ debitã iter ꝓximos ł equa litateʒ quãtitadᷣ ł ꝓpoꝛtionis. Et ſic ois inequalis eſt illegalis: qꝛ facit ) legem nõ tñ cõuertit᷑:qꝛ inhoneſte vi uens:ꝓximuʒ tñ nõ ledens ẽ illegatł. qꝛ facit ↄ pᷣceptum iuris:vt. ff.de iu⸗ ſtitia ⁊ iuĩ.l.iuſtitia. J. iuris pᷣcepta. Iſte tñ nõ dĩ inequalis.qm inequali tas de qua loꝗt᷑ hic philoſophꝰ ſemp eſt ad alteꝝ.ꝗ ex jnequalitate ledit᷑: vt ꝓbat᷑ infra eodeʒ. li.ca.penult. de iniuſtitia ad ſe eip̃m. c. Utꝝ at. ¶ Ex bis igitur pʒ ꝙ bec diuiſio nõ eſt di⸗/ uiſio rerum ponentiuʒ ad inuicem in numeruʒ rerum. ſʒ in numeꝝ rönuʒ: Et iõ ſi philoſophus pᷣtermiſit illud membx. tertiuʒ in tribꝰ dionibꝰ po⸗ tit eſſe. q;ꝛ finalit᷑ intendebat cõclu⸗ dere auaꝝ ſub inequali. Hec diuiſim de ip̃ᷣis ꝓſequi:iõ in illis tribꝰ dioni⸗ bus potuit pᷣtermitti. ¶ Ad ſcõm nõ video cãm eſſe reddendã niſi breui⸗/ tatem.qꝛ diuiſo iuſto.ſaſ apparet eẽ diuiſa iuſtitia cõfoꝛmi diuiſione. dioni coꝛreſpondente. ¶ Ad tertiũ autem dicendum ꝙ hbic eſt diuiſum ius in di uiſ ione iuſti. philoſophus enim non vtiiur nomine iuris ſʒ nomine iuſti. ? tum eſt dicitur iuſtificatio.i.opꝰ iuſtũ: infra. eodẽ libꝛo.c.xiij. de modo agẽ vbi ego expoſui iuſtum ꝓ opere iuſto potui etiam exponere pꝛo iure: quia philolophus dicit. Juſtum ſumptũ ꝓ iure:eſſe ante opationẽ ſᷣm ſe natura vel oꝛdine.Et illud idem quãdo opa di iuſte ⁊ iniuſte ĩ pꝛincipio.Eſt igi/ tur intentio ſua ꝙ opus ante fieri cuʒ eſt debitum fieri ipᷣm eſt ius vel iuſtũ natura ⁊ oꝛdine ⁊ ideo in exponen/ do ſuffecit mibi accipere opus iuſtuʒ. Conſequenter ibi. Qui autẽ aua⸗/ rus. Exponit partes pꝛemiſſe diui/ ſionis.pꝛimo auarum. ſecundo in e/ qualem ibi Inequalis autem. tertio illegalem ibi. Et illegalis. De auaro 14 LIBRO. exponit pꝛimo materiam. ſecũdo foꝛ mam ibi Homines autem hec oꝛant. Tertio remouet quandam inſtantiã ibi Imuſtus autem non ᷣm partem. Sicit ergo pꝛimo ꝙ qui eſt auarus ĩ iuſtus ille non erit circa omnia bona quia non erit circa virtutes ſicut ma/ gnanimus. Sed erit tantum circa bo na fortune circa que cõtgit bona foꝛ tuna vel infoꝛtunium. Et iſta ſũt ſem per bona ſimplicuer.i.abſolute ⁊ in vniuerſali concepta alicui.tñ illa que ſ̃m ſe erãt bona nõ ſemper ſunt bo/ na:aliqui nãq; perierunt ꝓpter diui/ tias ut ſupꝛa.libꝛo pꝛio. Secus ẽ au tem de moꝛalibus virtutibꝰ ⁊ de pꝛu dentia quibus nõ cõtingit male vti: ſicut diuitijs ⁊ ideo nulli poſſunt eſſe niſi bone. ¶ Zonſequent ibi. oĩes autem. Exponit foꝛmã auari vt aua/ rus eſt.ſ.appetitũ ⁊ optatum auari/ d. ꝙ bomines auari ſupple inquantũ auari.hec pᷣdicta bona fortune oꝛant ideſt optãt ⁊ appetunt ⁊ ea pſecũt᷑. pꝛocurãtes ſibi ea qualitercũc; obue nire poſſint eis. Opoꝛtet autem non ſic oꝛare nec ſic optare nec ſic ſibi ꝓ curare ſed opoꝛtet oꝛare ⁊ optare il la bona que ſumpliciter ⁊ ſm ſe ſunt bona ꝙ ipis acquirentibus ⁊? haben tibus fiant bona:qꝛ eligere opoꝛtet ⁊ expedit omnibꝰ ⁊ ſingulis ea que ſint ſibijpſis bona. Hos enĩ ſumus fi nis bonoꝝ nĩoꝝ. ⁊ ideo nulla debe- mus appetere niſi inquantũ ſunt vel eſſe poſſunt nobis bona ⁊ vtilia. aua ri autem quia ſtudent ⁊ curant habe re nõ curantes de bono modo haben di ideo ſunt augꝛi.ea que ſibi ſunt no xia cupiẽtes.¶ Seiñ ibi. Iniuſtꝰ au tem. Remouet vnã inſtantiã qꝛ eniz dixerat de materia auari ꝙ auarus ẽ circa bona ⁊ dixerat de foꝛma ꝙ; ho⸗/ mines appetunt exceſſiue. Poſſet in ſtari.qm̃ auarus ẽ etiã circa mala:pu ta circa expenſas faciẽdas: vel circa laboꝛes poꝛtandos ꝓ cõmuni vrilita te de quibus nõ appetit plus unmo – minus de huiuſmodi malis. Et fic ſil apparet inſtantia contra materiaʒz x cotra foꝛmã auari. det. d. ꝙ qꝛ minns malũ cõpatum ad maius videt᷑ eſſe aliqualiter bonũ:iõ auaritia que ẽ cupiditas boni poteſt eſſe huiuſmodi minoꝛis mali. ⁊ q;to minus apparet de illo malo tato plꝰ* appetit de bono. Et ꝓpter boc talis homo ſic appetens videt eſſe auarus cum in eo ſaluet᷑ quodã modo mate/ ria ⁊ foꝛma auari.¶ Eonſequent ibi Eſt autem inequalis.Exponit aliaʒ partem pꝛemiſſe diuiſionis.ſ.inequa le.d.ꝙ inequalis ẽ etiã iniuſtus.quia hoc puta inequale cõtinet pᷣmiſſam i iuſtitiam auari. eſt ꝗd cõmune ad ipᷣam. vt infra videbit᷑:qm̃. a.cap.vj. in vltia ſemꝑ aget᷑ de ĩiuſto ſub rõne i equalis:nõ ſub rõe auari vel ilegatl. hus bꝛeuius Et ideo de iſto philo hic pertranſu. Conſequenter ibi. Et illegalis. Exponit aliam partem pᷣmiſſe diuiſionis.ſ.illegaleʒ.d.copu lando cũ la pᷣcedente.ꝙ ſicut auaruſ eſt iniuſtus ⁊ inequalis ẽ iniuſtus.ſic ⁊ illegalis eſt iniuſtus.ſuper hoc aſſi gnat pꝛimo cãm.ſecundo materiã ibi Quia autem illegalis.Dicit ꝗ̊ pꝛimo ideo illegalis eſt iniuſtus.qꝛ eins illegalitas per quã eſt illegalis conti net omneʒz iniuſtitiam.⁊ eſt quid cõ/ mune omni iniuſtitie.vt infra videbi tur p rõnem ſui oppoſiti.ſ.legalitad. nſequenter ibi. Quia aũ ille/ galis.Aſſignat materia buic iiuſtitie ⁊ oppoſite iuſtitie. ¶Hateria vᷣo iſto rum oppoſuoꝝ ſunt om nia legalia òᷣ quibus oꝛdinat tres cõcluſiones. pꝛi mam ꝙ omnia legalia ſunt iuſta. ſecũ dam ꝙ ſunt factiua ⁊ cõſeruatina fe/ licitatis.tertiam ꝙ ſũt quarũlibet vir tutum opera:ſcoam ponit ibi. leges antem. tertiam ibi. pꝛecipit autẽ lex. Dicit ergo pꝛimo ꝙ ideo quia ſecun dum pꝛedicta illegalis eſt iniuſtus ⁊ legalis per oppoſitum erat iuſtus. Aßſanifeſtũ eſt ꝙ omnia legalia ſunt ¶ Ad hoc reſpon Ciuciakazal zinambpenu Gtncgn Maonallexen Gegalbesg Prnapsspo ſuurppanuril unmi i ſinis ennun⸗ letbi Leppa tfaatur an Cürntesane ſinas aubuse Rerne cimunt Clnieſzillun Girinlne Uenitin Wentfnig 4 üſemaſn uufianan unlgiepire⸗ lunsgritr 1ſlinste D ungniin ti durt änn negnals Meduuſontle aiitiinin ne mnerii iohein Andi wnis cgene in nni egns Dißs ekiiſti, gickiigi nuimnmn.1dd miuſtine. mnn iiogil Ener hi Cuin ie. .A", en Ale; 2 V 32 aliqualiter iuſta. qꝙ; pꝛobat qꝛ vnum/ qðq; determinatũ a lege poſitiua re/ cte tamen poſua iuſtum eſt.⁊ hoc di/ cimus cõmuniter omnes. ſed omnia legalia ſunt detetminata ideſt pꝛece pta ⁊ ininncta bominibus facienda. per legem poſuiuã. hoc enim voca/ tur legale qð eſt iniunctũ a lege: qua re omnia legalia ſunt aliqualiter iu/ ſta.¶ Huius roõnis ponit pꝛimo con cluſionẽ ibi.aniſeſtũ. ſecũdo mi⸗/ noꝛem ibi determinata.tertio maio/ reʒ ibi.Et vnũqðq; Et omnia patẽt. Eſt autem ſciendũ ꝙ legalia dicit iuſta eẽ aliqualiter nõ ſumpłr. ꝓpter dꝛntiam legalium inter ſe:que tãta ẽ ꝙ eſt tota equiuocatio ꝓ eo ꝙ legalia naturali lege iniuncta nihil cõe hñt cũ legalibus poſitiua lege:ad placitũ pꝛincipis poſua iniunctis. hec enim ſunt ꝑ naturã.illa vero ꝑ voluntatem humanã. Et iõ fere dꝛñt. ſicut entia rõmis ⁊ entia naturalia. ¶ Cõſequẽ ter ibi. Leges autem.ꝓbat ꝙ legalia ſunt factiua ⁊ conſeruatiua felicitad. ſic intendens arguere. Auicũq; ſunt iniuncta ciuibus de bono vel ꝓ bono conferente cõmuniter omnibus. vel conferẽte ſpẽaliter optimatibus.vel cõferẽte ſingulariter dñis ⁊ pꝛincipi bus qui dñant᷑ vel pꝛicipãtur ſᷣm vir tutẽ:vel ſᷣm aliquẽ aliũ modũ illa in/ quã ſic iniuncta ſunt factiua ⁊ cõſer/ uatiua felicitatis.que habetur in cõ/ municatiõe politica ad differentiã fe licitatis.que habet᷑ ĩ vita cõtẽplatiua TP ſolitaria. Sed legalia que ſũt a le/ ge pꝛecepta ſũt huiuſmõi. quare ipᷣa ſunt factiua ⁊ cõſeruatiua dicte felici tatis:hꝰ rönis ponit pꝛimo minoꝛem d. ꝙ leges. i. legiſlatoꝛes legalia ſta⸗/ tuentes.dicunt.i. pꝛecipiũt coniectu rdtes ideſt ſtudioſe cõſiderãtes de oĩ bus bonis:vel maxime de bono cõfe rente ⁊ expediẽte omnibꝰ cõmuniter qui ſunt de cõmunitate vel de confe⸗ rente optimis qui nunc vocãtur opti mates:qui ſunt pꝛimi pꝛeclari ⁊ vt optimi habent in ciuitate:vel de con ferente dñis ideſt pꝛincipibꝰ qui vel pꝛincipãtur ſᷣm virtutẽ ut ĩ ariſtocra tica politia:vel ᷣm libertatẽ.ut ĩ de/ mocratica.vel ſᷣm diuitias.ut in oli⸗/ garchica.vel ̃ᷣm nobilitatẽ generis: vt in aliqua alia politia:ut habet᷑ in/ fra capitulo.vj.vel ſᷣm aliquẽ moduʒ aliũ ⁊ cãm ſᷣm quẽ vel ſᷣm quã conſti tuitur principatus. Secũdo põit mi/ noꝛẽ ibi. Quare ſᷣm vnũ.dicens con/ cludẽdo ꝙ iuſta m vnum quidẽ mo/ dũ accepta.i.ſᷣm legalitatẽ ſic ꝙ iuſta ſint ipſa legalia vt pꝛedictum ẽ:ipſa inqᷓ; talia iuſta dm̃s eſſe factiua vł cõ ſeruatiua felicitatis ⁊ parucularum eius.politica cõmunicatõe.hoc ẽ feli citatis que in tali cõmunicatõe habe tur. Maioꝛem hunus rõnis ſuppõit vt per ſe notã. ¶ Konſequenter ibi. Pꝛecipit autem lex. pꝛobat ꝙ lega⸗ lia ſunt quarũlibet virtutũ opera. In tendens ſic arguere. Illa que lex pᷣ/ cipit ſunt virtutũ opera. Sedomnia legalia pᷣcipit.quare legalia ſunt vir⸗/ — tutum opera. ¶ Huius rõnis ſuppo nit minoꝛem ut per ſe notã.ponit au tem maioꝛem dicens. ꝙ lex pꝛecipit facere opera foꝛtis vel foꝛtitudinis: puta aciem non relinquere.nec quo⸗ cũq; modo fugẽ. Et arma nõ abicer̃. Et iteꝝ opera tẽperati:puta nõ me⸗ chari nõ conuitiari. Et etiã opa mã/ ſueti:puta non percutere nõ cõtende re. Similiter etiã ſᷣm alias qualeſcũ q; virtutes bona fieri iubens æ ma⸗/ la pꝛobibens. ut infra.c.v. concludit ergo ꝙ lex que recte eſt poſua ẽ ꝛcã: qꝛzZ rcã opera pꝛecipit ⁊ confoꝛmis ẽ virtuti ⁊ rõne recte. Lex autem ẽ de terioꝛ que eſt apoſthe dyaſmenos.i. ſine pꝛouida deliberatione poſita ab a. ꝙ eſt ſine.⁊ pochendias ꝙ eſt ſcia ⁊ menos qð eſt meditatio. quaſi lex ſine pꝛemeditatione ſcie vel rõis po ſua.Aenes enim fᷣm euſtratiuzʒ gre ce dicitur lex latine. nomos autem eſt ſubſtantiuum maſculini generis. — r õ 44 LIBRO. apoſihẽ diaſmenos aut eſt eius ad/ iecnuum denominatiuum legis ſtulte poſite. . S euidentiam pꝛedictoꝛum querenda ſunt duo. Pꝛimũ iuiſa in legalẽ ⁊ equalem ſiue pticu larem. Secũdũ vtꝝ aliqua vna virtus ſit operatiua omniũ operum quarum —¶— ¶ Queſtio tertia. E pꝛimo ar guit᷑ ꝙ iuſtitia ñ it cõuenient᷑ diuiſa in lega/ D lem ⁊ equalem:nec iuſtum ĩ legale ⁊ equale. Pꝛimo qꝛ nulliꝰ bo ne diuiſionis mẽbꝛa coincidũt ᷣm bo etiũ.li.diuiſionũ.huius aũt coincidũt qꝛ ſicut dicit philoſophus.Omne e/ quale eſt legale.⁊ inequale illegale: quare nõ eſt diuiſio bona neq; cõue/ niens. ¶ Secundo qꝛ in omni cõöue⸗/ nienti diuiſione diuidit᷑ totum in ptes ⁊ nihil dinidit᷑ in totũ ⁊ ptẽ.ſed hec nõ fu diuiſio ĩ ptes ſed in partẽ ⁊ to tum.hec enim legalis iuſtitia non eſt pars virtutis:ſed tota virtus:ut infra ca.iij.quare nulla eſt diuiſio.(¶ Zer tio qꝛ omnis nõueniens diuiſio iuſti/ tie debet fieri ſᷣm diuiſionẽ iuris ſicut Tullius in fine ſecũdi libꝛi ſue retho rice diuidens pꝛimo iuſtitiaʒ ̃m tria genera uuris.ſ.naturalis cõſuetudina lis ⁊ legalis.hec aũt diuiſio nõ fit f̃ʒ aliquã diuiſionẽ iuris.cũ nuſqᷓ; ius in ueniat᷑ diuiſum in ius legale ⁊ equa/ le quare nõ videt᷑ dio cõueniẽs.Sed in oppoſitũ ẽ auctoꝛitas tãti philoſo phi.¶ Dicendum igit᷑ ꝙ iuſtitia põt diuidi ſᷣm diuiſionẽ iuris.vel ᷣm dio/ nem materie iuris.Et vtroq; mõ põt eſſe cõueniens dio.QZullius enĩ diui/ ſit eã ſᷣm diuiſionẽ iuris. diuidẽs ius in ius naturale ⁊ in ius conſuetudis ⁊ in ius legis. Jus autẽ naturale dif fmiens dicit ꝙ eſt ius ꝙ nõ opio ge⸗ vtrum iuſtitia ſit cõueniẽter nuit.ſed quedã in nata vis hoibus in ſeruit. Jus autẽ cõſuetudinis eſt ius leuiter a natura tractum. ⁊ per vſum alitum ⁊ maius factũ. Jus autẽ legis eſt ius ꝙ in eo ſcripta ꝙ Pꝛio expo⸗ ſuum eſt ut obſeruet continetur. Juri vero nature attribuit ſex ſpecies iuſti tie.ſ.religionẽ:pietatẽ:obſeruãtiam: gram vel gratitudinẽ.vindictã ⁊ veri tatem. Que ſic diuidunt᷑.qm iure na/ turali nos debemꝰaliꝗd reddere nĩis benefactoꝛibus ⁊ aligd malefactoꝛi bus ꝓ noſtra ⁊ quoꝛũlibet innocẽtiũ tutela. ⁊ aliꝗd indifferẽt᷑ omnibiſtis ⁊ illis.benefactoꝛes autem ſũt i qua druplici genere.deꝰ enim ẽ pumꝰ no bis beneficus.parentes aũt ⁊ pf̃ia. Scðs pꝛĩcepes autẽ rectoꝛes ⁊ pᷣlati ſunt vel eẽ debent in tertio gradu ali que vero perſone pꝛiuate ſunt etiam nobis benefice:⁊ ſᷣm hoc habemꝰ vel babere debemꝰ quatuoꝛ ſpẽs iuſtitie ad iſta quattuoꝛ benefactoꝝ genera. ad deũ religionẽ qui ꝓ beneficijs dei rependit ei cultũ curã ⁊ ce rimoiam. Ad pꝑntes autẽ ⁊ patriã debemuſ pietatẽ.que ꝑntibus ⁊ pĩ̃ie ꝓ ipᷣoꝛuʒ beneficijs rependit officiũ ⁊ cõueni entẽ cultũ. Ad pꝛincipes autẽ ⁊ pꝛe latos ⁊ rectoꝛes obſeruantiã que ꝓ ipᷣoꝝ beneficijs reꝑendit eis reuerẽ/ tiam ⁊ honoꝛẽ. ¶ Ad pſonas autem pꝛiuatas ⁊ benificas gram vel grati tudinẽ que eis ꝓ eaꝝ beneficijs repẽ dit memoꝛiam ⁊ remunerationeʒ fᷣm beneficioꝝ exigentiã: ¶ Ad malefi/ cos aũt debemꝰ vindictã ꝑ quã vis ũt iniuria ⁊ oĩo ꝙ obſutuꝝ ẽ defendẽdo ⁊ vlciſcendo ꝓpulſat᷑. (2 oẽs aũt debem habere veruatẽ ꝑ qᷓ; in cõica tione ſermonũ imutata ea que circa nos ſunt:fuerunt ł futura ſũt dicimꝰ. us autẽ conſuetudinis diuidit in tria.ſ.in ius pacti qð ſcʒ naſcit᷑ ex ali quoꝝ cõ uẽtiõe vel pacto.⁊ ĩ ius pa/ ris vel equi:qð ſcʒ naſcit᷑ ex equalita te que debet eſſe inter omẽs. vel ſm = = = = fitulegts. nilculſiig clcopn⸗ alegeinfnegen nuſedciunmmn onnio legeſi. immnragumt Ctiihnuan miſciell Gaehgnunm Gdhnncophn. üirgtthin Uignbeduin⸗ HMumnuti eenmofrle räteifnoi Kð ländlaftin (hülliſdi pftimunin liinarnile uakunmnafei⸗ wattauniunn. ffücginbnan fhmumntain ſeignenin ntennnln Wtgialri Malrigd uirmnt mni Pui nugin edinin Waükninn 1agl ui Worüldeimi Nahffräündt Nresamen ſi Neemmign mnes f i minoti mowrdgul eugeſn et inbaltan Peſüi erſenen, niibeuitin tiit nm nit Mii mancci cn rnsiif S obſenmni ſepen Lesſenn (Aſs iicsgin e 9e dain quatitatem vel m ppoꝛtionẽ: vt iffa dicet. ⁊ in ius iudicati:qð.ſ.naſcitur ex ſnia iudicis vel arbitroꝛuʒ. Et vᷣm hoc poſſunt hic diſtingui tres ſi pẽs iu ſtitie quãuis Zullius tacuerit. Jus autem legale nõ viuidit. qꝛ ius nulli⸗ diuiſionẽ poſſet inuere. bec g ẽ dio iu ſtitie ;ᷓ babemꝰ a Tullio ᷓ dionẽ iu/ ris. ¶ Ariſtoteles aũt diuiſit eaʒ ᷣm mãm:vbi ſciendũ ꝙ ipᷣe intẽdẽs diui⸗- gere iuſtitiã m dionem mãe voluit ⁊ debuit. qin aliter cõuenient᷑ nõ potuit dicere ꝙ iuſtitiaꝝ opantiũ circa iuſta alia opatur circa omni materiã iuſto/ rũ opeꝝ. alia vero circa vna pticularẽ materiã ſibi limitatã ſi circa omnẽ ſic eſt iuſtitia legalis: que oꝑat᷑ in omni materia cuiuſcũqʒ virtutis. ꝙ ꝓbatur ſm philoſophũ: qm oĩa opa legalia a lege iuſſa agunt ab hac legali iuſti/ tia:ſed oĩa virtutũ opera ſunt legalia quoniã a lege ſunt iuſſa ⁊ ipata: qua re omnia agunt᷑ ab hac iuſtnnia⸗d1 i pero ſit iuſtitia circa vnã pticularem materiã. ſic ẽ quelibet alia virtus ſpe cialis: que bʒ materiã ſpecialem.ſi- cut foꝛindo picula: ⁊? tẽperũtia tan gibilia ⁊ guſtabilia.¶ Eſt autem ſci endũ ꝙ in hac diuiſione cõtra iuſtitiã legalẽ non diuidit᷑ iuſtitia ꝓticularis pluſq; foꝛtitudo vel alia virtus ſpẽał ſʒ hac dione pᷣſuppoita põt poſtea di uidi cõtra alias ſpẽales virtutes. ſi/ cut diuidit eã philoſophus:infra.iiij. cap.in tertia rõne ꝓbante eſſe talem iuſtitiam que nõ ẽ illa legalis: nec ali qua alra virtus ſpẽalis.cuius oppoſi tum vocat auaritiam. ¶ Poſt hoc at infra capitulo.v. diuidit eã in iuſtitiã diſtributiuam cõmutatiuam ⁊ de il lis poſtea pꝛoſequitur. Et ſic pʒ qua liter debeat intelligi dio iuſtitie in le galem ⁊ pticularẽ.qꝛ due diones ſũt neceſſarie. pꝛima vbi diuiditur iuſti/ tia legalis ab omnibus particularibꝰ virtutibus generalit᷑. Et ſca in qua diuiditur iuſtitia ꝑticularis cõtra ali/ V. de naturali philoſophia. as particulares virtutes. Et ſic ẽ dis cõueniens. enien ¶ Zicenduʒ ergo ad pꝛi mum obiectum ꝙ huius diuiſiõis me bꝛa non coincidunt pꝛo eo ꝙ bec iu⸗ ſtitia non ẽ illa nec econuerſo.quãuis obiectum vnius pꝛedicet᷑ de obiecto alterius.ſicut ſubiectum methaphiſi⸗ ce pᷣdicat᷑ de ſubiecto naturalis philo ſophie.⁊ tñ methaphiſica nõ pᷣdicat ¶ Ad ſecũ dum dicendũ ꝙ hic diuidit᷑ totum vni uerſale qð eſt iuſtitia in cõmuni acce pta in partes ſubiectiuas ſᷣm ꝙ iuſti⸗ tia legalis addit quãdam ſpẽalẽ rõeʒ ad cõgregationem virtutum. fᷣm quã poteſt dici aliqualiter ſpecialis virtꝰ. Sed dicitur nõ pars virtutis ſed to/ ta virtus ſᷣm ꝙ ſumitur ut talis hitus ¶ Ad tertium autem patet qualiter diuidit Zullius quałr Ariſtoteles: ¶ Queſtio quarta. E& ſecundo arguitur ꝙ nul⸗ vna virtꝰ ſit opatiua oĩium operuz quarũcunq; virtutũ. Pꝛimo qꝛ tunc omnes virtutes alie eſſent fruſtra. quia fruſtra fu per plu ra qð poteſt fieri per paucioꝛa. Se/ cundo quia nulla virtus babet mo⸗ dos oppoſitos in operãdo. ſſed ſi eẽt aliqua talis virtꝰ haberet modos op poſitos cum alique virtutes habeant aliquos modos op poſ uos.puta foꝛ⸗/ titudo ⁊ temperantia:foꝛtitudo eniʒ pabet modũ pellentis ad pericula ⁊ firmãtis appetitũ circa ea.tẽperãtia vero modũ trabentis ⁊ refrenantis appetitũ:ne tendat ad venerea. qua re iülla virtus ſi eſſet. haberet vtrunq; modum ad operandum temperata ? foꝛtia. hoc autem nõ eſt poſſibile qua re talis virtus non videtur eſſe poſ/ ſibilis. ¶ Tertio quia ſi eſſet talis virtus poſſibilis.ipſa generaretur ex operibus oĩm virtutum: quoniam om nis virtus talia operatur ex quibus LIBRO generat᷑ ⁊ ex talibus generat᷑ qualia operatur:ut ſupꝛa. li.ij. Sed hoc eſt impoſſibile:quare ipᷣa eſt impoſſibił. Qð eni ſu ipoſſibile pʒ: qꝛ ex opibꝰ tẽperatis generat᷑ tẽpantia: ⁊ ex foꝛ tibus foꝛtitudo: vt ſupꝛa.hi.ij. quare ex eiſdẽ opibus ſimul generabũt᷑ due virtutes:vel non generabit᷑ illa cõis. pꝛimũ videt᷑ ipoſſibile quare ſᷣm erit neceſſariũ ſcʒ ꝙ nõ generet ( Sed oppoſuũ arguit᷑ qꝛ ſi ſu aliqua virtuſ vna obeditiua legi ipᷣa opabit᷑ omnia opa legalia ⁊ ꝑ cõſequẽs oĩa virtutũ opa. Bicid aũt ꝙ opari opa oim virtutũ põt ĩtelligi dupliciter.vno mõ opari virtuoſe:ſicut virtuoſus opatur puta opari iuſta iuſte ⁊ tẽpata tẽpate ⁊ liberalia liberaliter. alio mõ opari virtuoſa nõ virtuoſe:ſicut opat᷑ virtu oſa nõ virtuoſus.puta opari tẽperata nõ tẽpate. ⁊ liberalia nõ liberaliter. Et fᷣm hoc dico duo. pꝛimuʒ ꝙ nulla virtus vna ab alijs diſtincta põt hec oĩa operari virtuoſe.Secundo ꝙ põt ea omnia opari non virtuoſe ipꝛimuʒ ꝓbat᷑ qm̃ in quocũq; eẽntiali oꝛdine ſublato pꝛio.i tollit᷑ poſteriꝰ. Ex.ſe⸗/ cũdo ⁊ quinto ⁊ ſeptimo methaphi/ ſice. Sed agere virtuoſe hbʒ eẽntialeʒ oꝛdinẽ ad eẽ virtuoſum. agere tẽpe/ rate ad eẽ tẽperatũ.agere liberaliter ad eẽ libalẽ quare ſpᷣlato pꝛioꝛi qð ẽ eẽ tẽperatũ tollet᷑ poſterius ꝙ ẽ age/ re tẽperate quare nulla virtꝰ poterit operari tẽperate ſublata tẽperantia. que ſola dat eẽ tẽperatũ ⁊ ſic ð alijs. Scðm autẽ pꝛobat᷑ qꝛ ᷣm inclina tionẽ vniꝰ virtutis exñtis circa mãm generalẽ poteſt vnuſqſq; operari illa que põt vnus nõ virtuoſus. vel rõne impij. vel rõne alicuius generalł deſi derij. vel appetitus. ſʒ vnꝰ nõ virtuo ſus põt operari nõ virtuoſe oĩa vᷣtutũ opera quare illa oia poterit operari Fm inclinationẽ alicuius virtuns ge/ neralit impantis vel deſiderãns om ma vitutum opera. Cuius modi poſ ſunt eſſe charitas ⁊ philantia ⁊ obe dientia ex diuerſis motiuis ⁊ deſide rijs. Sunt enim quedã motia gene, ralia:que nos inducũt ad oiĩa virtutũ opera:puta amoꝛ dei.amor mii. ⁊ le gis ⁊ comunis boni. ¶ Ex pꝛio mo/ tiuo charitas bona omnia operat᷑ :qꝛ omnia bona opa deus habet accepta ⁊ no vult ſibi offerri melio:a ſacrifi/ cia:qꝛ nec ſunt poſſibilia. Qðò g cha/ ruas opetur omnia bona 2 declinet omnia mala ꝓbat᷑: qm de ipᷣa legit᷑ ꝙ charuas paties eſt: benigna ẽ. chai tas nõ emulat᷑:nõ agu perperã nõ in flatur nõ ẽ ambitioſa non querit que ſua ſunt.nõ irruat᷑ nõ cogitat malum nõ gaudet ſup iniquitate. congaudet autem veritati.omnia ſuffert oia cre/ dut omnia ſperat.omnia ſuſtinet pꝛi/ me. ad Coꝝ. xiij. ¶ Ex ſcòo motuo philãtia operatur ommia opa bona: qꝛ quicũq; bene ⁊ laudabilit ſeipſuʒ amat:ſibi ipᷣi quãtũ poteſt felicuatem ꝓcurat.hoc auũt iin põt facere p ope/ ra virtuoſa.qꝛ in ulis cõſiſtit felicuas ⁊ ꝑ ülla acquirit᷑.hoc ãt facit ver phi lantus dicẽte philoſopho ꝙ ſi gs ſem per ſtudet iuſta agere.vel tẽꝑata. vel quecũq; eoꝝ que ſunt fᷣm virtutes ⁊ taliter bona ſibi acquiri vidcbit᷑ vti/ q; talis magis eſſe philantus tribuit enim ſibi optima. ⁊ maxume bona. in fra.li.ix.cap.ix. x tertio motiuo operatur bona omnia obeditiua. qꝛ virtus obeditiua legi operat᷑ omnia pꝛecepta in lege ſed ommia virtutum opera ſunt pꝛecepta in lege recte po ſua:ut habet᷑ hic ⁊ infra.c.uij.quare huiuſmõi obia operatur omnia virtu tum opera. Et ſic habemus tres vir/ tutes ex diuerſiſ motiuuis operatrices operum.quarũcunq; virtutum inꝑa/ tiue vel obeditiue vł qualitercũq; de ſideratiue nõ tñ directiue nec ut ipſe particulares virtutes. ¶ Ad pꝛumũ ergo dicendũ ꝙ aliqua tali virtuti pe ſua cetere nõ ſunt fruſtra. qꝛ reddut bhominem perfectioꝛem cum iſta quã iſta ſine illis: ꝛimo quidem quia =☛ 22 — Noendigtis fierqhlan ertoruot n genenabet⸗ ſaralatphiot⸗ mnant prerpe agicini ſoctſcerap⸗ Ennuit fneg inilnnuce Pinnener⸗ nſtictodenim WNE ltatd „ n mmng nchhiſtl eſtluh md eini DndAnn cgun NA. Wi N N beret ludha igüieitn 1 metliddu „ m ¹ Abimmnnaikt Goͤcſe lupin nnma o Nis kge ſcdommun cepunnle, vaoenn n⸗ 1E1 ſe Nmmeni Gctit orsſ reddunt intẽtionẽ pfectioꝛẽ qᷓ eẽt ſi ne illis: qꝛ ipſe appetunt ⁊ itendunt bec opera bona:non ſolum pꝛopter bonum pſone ꝓpꝛie:ſucut philantia nec ſolũ ꝓpter bonũ vꝛbis ſicut vꝛba nitas. nec ſolũ metu legis: ſicut obe/ dientia ſed etiã amoꝛe bonitat᷑ opeꝝ ac ſi m eas ſentiremꝰĩ oꝑibus aligd diuinũ ſicut caritas.pficiũt etiã potẽ niã natã p eas pfici ⁊ maxime babili tant appetitũ circa ꝓpꝛias materias Ad ſcõm vero dicendũ ꝙ illi mo/ ioppoſiti i genere nõ ſũt icõpoſſibi les eidẽ virtuti reſpectu diuerſoꝝ ſic ꝙ ad vnũ ipellat ⁊ ab altero retra/ hat ſicut dictum ẽ de magnanimitate que magnanimũ impellit ad dare æ retrahit ab acciꝑe.¶ Ad tertiũ aũt dicendũ ꝙ talis virtus poſſet genera ri ex quibuſcunq; operibꝰ bonis faci ex motiuo ⁊ ppter finẽ illius virtui. ⁊æ nõ generabit᷑ alia virtus pticularis ſicut dicit philoſophus de vitio ꝙ qui foꝛnicat᷑ ꝓpter pecuniã nõ ꝓpter car nis cõcupiſcẽtiã ẽ auarus nõ aũt luxu rioſus. Et ſic ex operibus luxurie p⸗ pter motiuũ ⁊ finẽ generat᷑ aliud vi/ tiũ ⁊ nõ luxuria.ſic etiã dico ꝙ ex opi bus tẽpantie puta ex abſtinẽtijs pꝛo pter ſolã obedientiam facũ generabi tur virtꝰ obeditia c nõ tẽperantia )N¶ Kectio tertria pra diuiſit iuſtitiã ĩ legalem ⁊ equalẽ. hic agit de legali. de qua declarat tria.pꝛimum ꝙ ipᷣa ẽ virtus perfecta.ᷣm ꝙ ipᷣa eſt virtꝰ to⸗ ta omnimoda ibi. Hec quideʒ igik iuſtitia non pars.tertiũ ꝙ virtuti ſim pliciter ſumpte eſt eadẽ ⁊ altera ibi. QAuid autem differt. pꝛimo ergo pꝛo ponit pꝛimũ.⁊ ſecũdo ꝓbat ipᷣm. Di cit ergo ꝙ bec iuſtitia que legalis eſt dicta. ip̃a eſt virtꝰ perfecta ⁊ nõ ſim pliciter vel qualitercunq; ſed perfe⸗ cta ad alteꝝ puta bois ad bominem Ec quidẽ igit iuſtitia (Su/⸗ altum vel ad cõe bonum. Secuũdo ibi Et ꝓpter hoc multociẽs.ꝓbat huius mõi pfectionẽ quinq; rõnibꝰ. ſecũda ibi Iniuſtitia aũt.tertia ibi pfecta ãt eſt. quarta ibi ꝓpter hoc ipᷣm. quinta ibi peſſuna. Pꝛimo g̊ ſic intẽdit ar/ guere. Illa virtus ẽ pfecta de qua ꝓ/ pter eius bonitatem dicit᷑ puerbialit ꝙ eſt virtutũ pclariſſuna:⁊ ꝙ nec he/ ſperus nec lucifer eſt ſic admirabilis ſicut ipa: ſed hbec dicta ſunt de hꝰmõi iuſtitia quare ipᷣa eſt perfecta. huius rõnis ponit minoꝛẽ.cõcluſionẽ enim imediate pmſerat maioꝛ ẽ valð no ta. ¶ Eſt aũt ſciendũ ꝙ beſperus ⁊ lucifer ẽ vna ⁊ eadem ſtella.ſ.venus que nũqᷓ; recedit totalit᷑ a ſole.ſʒ ali- qñ motu diurno ipᷣm antecedit ð ma ne:⁊ ex hoc vocat᷑ lucifer.aliqũ vero ip̃ᷣm ſequit᷑ de ſero ⁊ ex boc vocat᷑ be ſperus. ⁊ inter omnia aſtra apparet nobis clarius ⁊ maius poſt ſolẽ ⁊ lu nam. cũ eni eſt heſperus ceteris ſtel/ lis pꝛioꝛ apparet:cum aũt eſt lucifer poſterioꝛ diſpet. Et ſi volumus ſi equẽ tes ſpũalia coꝛpoꝛalibꝰ cõpare dice/ mus ꝙ felicitas politica eſt ſicin ſol iĩ rota ſua q; antecedit ⁊ ſequitur lega lis iuſtitia: qm̃ opa ei que dicũt᷑ lega lia ſunt factiua illius felicitatis: ⁊ ſic iſta iuſtitia antecedit ut lucifer: ⁊ cuʒ bec cõſeruatiua felicitatis. ⁊ ſic ipſa ſequit᷑ vt heſperus ſecundo ibi.iᷣ n/ inſtitia autem. Arguit ſic. Illa virtus eſt perfecta in qua icludit᷑ omnis vir tus ⁊ maxime perfecta virtus.ſed in hac iuſtitia includit᷑ omnis virtus: ⁊ ſingulariter illa que eſt maxime per/ fecta:qð apparet:quoniam vſus per fecte virtutis.i.cuiuſſibet virtutis eſt in ea. oſtenſum eſt enim in pꝛoxima lectione ꝙ ommum virtutũ opa ſunt opera eius: quare huiuſmodi iuſtitia eſt virtus perfecta:huius rationis po nit minoꝛem cum ſua pꝛobatione: et patet. tertio ibi. Perfecta eſt autem. Ar guit ſic illa virt ẽ pfcã ꝑ q; hs eã poteſt vti virtute ad alterum:ſed per hanc iuſtitiam poteſt habens eaʒ vti virtute ad alteꝝ:quare ip̃a eſt virtus pfecta.hꝰ rõnis ponit pꝛimo conclu/ ſionem.d. ꝙ bec virtus eſt perfecta. Scðo minoꝛẽc.d.ꝙ hñs eã põt vti vir tute ad alteꝝ ⁊ non ſoluʒz ad ſe ip̃ᷣm. Tertio tangit yronice virtutẽ maio/ ris.d.ꝙ multi ſũt ꝗ ĩ ꝓpꝛijs rebꝰ ne/ gocijs ⁊ actibus pñt vti virtute. In his aũt que ad alteꝝ nõ pñt.vñ trahi pᷣt ꝙ ülli qui pñt hñt virtutẽ pfectã ⁊ alioꝝ virtutibꝰ perfectioꝛẽ. Quarto addit ad cõfirmationẽ totiꝰ rõis ᷣbũ cuiuſdã:qui fuit vnꝰ de ſeptẽ ſapiẽti⸗/ bus. Dicit ꝗ̊ ꝙ ꝓpter hoc ꝙ vſus vir⸗ tutis ad alteꝝ ꝓbat pfectionẽ virtu: videt᷑ bñ hĩe ⁊ bñ fuiſſe dictũ hec biã tis pᷣbũ.quo dixit ꝙ pꝛĩcipatꝰviꝝ oſtẽ dit eẽ. ſ.ſufficientẽ vel inſufficientẽ ꝑ fectũ vel ĩpfectũ.Cuiꝰ rõ ẽ:qꝛ pꝛinci patus ẽ ad alteꝝ:⁊ pꝛinceps ẽ ĩ cõi/ tate hoĩm:quare opoꝛtet ipᷣm opari. ad alteꝝ vel ad alteros bñ vel male. Auarto ibi ꝓpt᷑ hoc ipᷣm aũt. Arguit ſic illa virt ẽ pfecta que ſola ĩter vir tutes ẽ bonũ alienũ.i.alioꝝ: ſed hec iuſtitia ẽ hꝰmõi bonũ: quare ipᷣa eſt ꝑ fecta.hꝰ rõnis ponit ⁊ declarat mino rẽ.d.ꝙ ꝓpter hoc qð dictum ẽ de vſu virtutis ad alteꝝ. iuſtitia ſola de nu⸗/ mero virtutũ habet hoc qð ẽ alienum bonũ.qm̃ ẽ virtꝰ ad alteꝝ.hoĩes eniʒ P hãc virtutẽ opant᷑ bona cõueniẽtia ⁊ expedientia alij:puta alij. qꝛ pꝛin cipi vel alij:qꝛ cõi vel cõitati: quõ ãt ſola iuſtitia ſit ad alteꝝ videbit᷑ ĩ qõe qm̃ maximũ hʒ dubiũ. ¶ QAuinto ibi peſſimꝰ. Arguit ſic: Illa virtꝰ ẽ perfe cla ⁊ optia cui oriat᷑ malitia peſſima ſed huic oriat᷑ quare ipᷣa eſt pfecta ⁊ optima. h roĩs ponit pꝛio minoꝛem quaſi notã ex pᷣmiſſis.d.ꝙ igit᷑ peſſi/ mus eꝛit ille qui vtit᷑ malitia ⁊ ad ſe ipᷣm ⁊ ad amicos. Oĩs eni ciues de bent ſenſui non ei: hic eni ↄqriat᷑ viro legali.⁊ eius malitia legalitati ꝙ ap paret:quia optimus iſti peſſuno con⸗/ trarius nõ ille qui ad ſeipᷣm tiñ vtit LIBRO virtute.ſed ille qui per cõtrarium ad peſſunũ vtit᷑ virtute ⁊ ad ſeipᷣm ⁊ ad alteꝝ:hoc enĩ vider᷑eſſe ſᷣm ſe difficile ⁊ ideo virtuoſũ.hic aũt optimꝰ ẽ ipſe legalis qui includit in ſe oẽs virtutes ad ſeipᷣm vel ad alterum. Coſequenter ibi hoc quidẽ igitur. Heclarat ꝙ hec iuſtitia eſt virtꝰ tota d. ꝙ hec iuſtitia non eſt ꝑs ſubiectiua virtutis:ſicut foꝛtitudo vel tpantia. li beralitas vel magnificẽtia que ſunt qquedã ſpecies virtutũ:nõ quidem eſt pars virtutis humane hoc mõ ſed eſt ipᷣamet tota virtus hominis:qð appa ret ex oppoſito:qꝛ nec cõtraria iniu/ ſtitia que dĩ illegalitas p quã quis òᷣ ſtruit ſeipᷣm ⁊ ꝓpximũ:cõmune bonuʒ ⁊ ꝓpꝛiũ hec quidẽ iniuſtitia nõ ẽ ꝑs ſubiectiua malitie ſed eſt oĩs ac tota malitia:quia oĩa ledit ⁊ deſtruit. De hoc etiã opoꝛtet videre ꝑ queſtionẽ. ¶ Konſequenter ibi · Quid autẽ dif⸗ fert: Seclarat ꝙ hec iuſtitia virtuti vniuerſaliter ſumpta eſt eadem ⁊ al tera dicẽs hoc eſſe manifeſtum ex his que dicta ſnnt qm hec iuſtitia virt i eſt eadẽ ſᷣm rem eſſe autem foꝛmale ideſt foꝛmalis rõ nõ eſt idem.quoniã hec diſpoſitio ᷣm qð habet eẽ ad al- terum eſt iuſtitia E&t ſᷣm qð eſt talis habituſ anime dicitur ⁊ ẽ ſumpliciter virtus:quia virtus vt virtus habentẽ perficit ſunpliciter ⁊ abſolute: ut ſu pꝛa libꝛo ſecundo:ſed iuſtitia ut talis iuſtitia alium iuuat ⁊ perficit ſaltem effectiue. 4 . D euidentiã eoꝛum que di/ cta ſunt ⁊ dicenda de legali iuſtitia. querendũ eſt vtrum legalis iuſtitia ſu aliꝗs vnus habitus ab habitibꝰ virtutum moꝛaliũ diſtin/ ctus an ipᷣa ſit ſimul om̃s habitꝰ vir/ tuoſi ⁊ omnium virtutum moꝛalium aggregatio. ¶ Et arguit᷑ ꝙ iuſtitia le galis ſit aliquis vnus ſpecialis hitus ab habitibus aliaꝝ virtutũ eſſentialit diſtinctus. ⁊ ꝙ nõ ſit oẽs nec oĩm ag gregatio. Pꝛĩo qꝛ nullũ cõnumeratũ R – ii ömg Minmmnn gkuntn geccinco ſiſteten ſobphug Eftuſun Gortruesn Prmnfulla mitiomm Gäfulen antponnn Glegunn lengpen ſerfecigi glerer ooe voniuaret nobon ns: cinmeurne eniſorende⸗ binrmsenia Eneerriwene ehemobon Gunmobenin Gegricure chemüngn Mummasdsfn ſctfriciz hrpclnne ehniang 4 lenihnr⸗ „„„ ünugtn enrmnene, intlees knin taſi Truuan, ufennh SS Shneiri wrgtercin llegiinsi wniecönn Amnnut neſeäckcen uddkintich orerſiden Aag inun inachenta Mreſenmneimd ndſe un cronadnt muſn Sdelt nine ncnn tiinit nphctert andtſtäliull nima in⸗ Deuidennin uſun 1 nnuif trn Amili ſnuſt üpſe⸗ ſuſmnldisi min munn . Eü, V. inter virtutes ẽ oms otutes nec omni um aggregatio. Sed iuſtitia legalis ẽ ſic cõnumerata.di eni ꝑ philoſo phuʒ pclariſſima virtutũ.i.de numero viriu tũ:quare ipᷣa non ẽ om̃s virtutes:nec oim cõgregatio. (Scdo qꝛ nullũ cõ patũ ad virtutes vt ſolitariũ ĩ pticipa tiõe cuiuſdã bonitadᷣ ẽ om̃s virtutes: nec oim cõgregatio. Sed legalis iuſti tia ſic ẽ ad virtutes cõpata. Dĩ eni ꝑ philoſophũ ꝙ videt alienũ bonũ eſſe iuſtitia ſola virtutũ.quare ipᷣa non eſt om̃s virtutes:nec oĩm cõgregatio. Tertio qꝛ nulla virtꝰ que ſunplr ẽ ad alteꝝ ẽ oms virtutes:nec oim congre gatio cũ multe virtutes ſint nõ ad al/ teꝝ ſicut tpantia ſobꝛietas cũ ſuis ſi/ milibꝰ. ſʒ iuſtitia legalis ẽ ſunpłr ad alteꝝ. p hoc enĩ philoſophꝰdicit eam perfectã:qm̃ hñs eã pᷣt virtute vti ad alteꝝ: ex quo etiã infert ꝙ ẽ alienum bonũ:quare ut pꝛiꝰ.(¶ Quarto qꝛ vir tus boni ciuis ⁊ virtus boni viri nõ ẽ eadẽ virtꝰ:ut videt᷑ ſentire philoſo/ huſ ifra capło quiĩto circa mediũ.d. Mõ eni foꝛte idẽ viro bono oẽ ⁊ ciui i. nõ ẽ virtus eadẽ vtriuſq;. Idẽ vide tur determiare:tertio pollitice capło ſcöo. ſʒ virtus boni ciuis ẽ iuſtitia le- galis. virtus boni viri ẽ oim virtutum aggregatio: quare inſtinia legalis nõ ẽ oĩz virtutũ aggregatio uito qꝗꝛ nulia virtus hñs ſpeale obᷣm vel ſub ſpẽali rõe ẽ oẽs virtutes.nec oim ag gregatio cũ diuerſe virtutes habeant oba diuerſa. vel idẽ ſub rõnibꝰ diuerſ ſed iuſtitia legalis habet obᷣm ſpẽale qꝛ cõe bonũ ciuitad᷑ ad minꝰ ſub rõne ſpãli.puta ſub rõne cõitad:quare ipᷣa nõ ẽ oms virtutes. nec oim cõgrega/ ro. &Serto qꝛ qualis ẽ diſtinctio in ter virtutes intellectuales. talis vide tur eẽ inter virtutes moꝛales ſed ſcie diſtingunt ad diſtinctioneʒ oboꝝ per rõem cõioꝛis ⁊ minꝰ cõis:ſicut pʒ de mathematica⁊ naturali philoſoppia quare virtutes moꝛales ſic poterunt diſtingun · Legalis aũt iuſtitia bʒ pꝛo obᷣo bonũ cõe ciuitat. alie vero viriu tes bonũ ꝓpꝛiũ.vel ſaltẽ cõne vni pꝑ ſone quare legalis iuſtitia a ceteris virtutib ẽ diſtincta. Septio qꝛ fᷣm aliquos cõgregatio virtutũ moꝛaliuum ꝓ maioꝛi pte ĩ appetitu ſenſuiuo.ile galis aũt iuſtitia cũ ſit de cõi bono to ta in appetitu ĩtellectiuo ⁊ nõ in ſen ſit ninearip nõ ẽ oim virtutũ ag gregatio. ctauo qr oĩm virtutuʒ moꝛaliũ aggregatio nõ ſecũ patit᷑ cõ tinẽtiã ⁊ includit tẽpantiã cõtinentia eni dicit ipfectionẽ que excludit᷑ per bꝰmõi cõgregationẽ ad q; exigit᷑ ne,. ceſſario tẽpantia.ſʒ legał iuſtitia nec excludit cõtinẽtiã nec includit tẽpan nã:qꝛ ſufficii ei ſeruare pcepta lega⸗ lia:que ſunt honeſte viuere: alteꝝ nõ ledere.ius ſuũ cuiq; tribuere.ff. de¶ in ſtitia ⁊ iure.l.iuſtitia:honeſte aũt vi/ uere pᷣt cũ cõtinẽtia ſiue tẽpantia.q ꝛ honeſte viuit qui cõtinẽt᷑ vinit.nec n qᷓ; ſub legis pᷣcepto cadit illud qð tẽ/ perãtia addit vltra cõtinentiã quare legalis iuſtitia nõ ẽ oĩm virtutũ moꝛa liũ cõgregatio.Eru igit᷑ aligs vnꝰ ha bitus diſtinctus ab oĩibꝰ habitibꝰ par ticularium virtutũ. (Sed in oppoſi tũ arguit᷑ pꝛimo p euſtracium dicẽtez in pꝛeſenti capitulo.ꝙ manifeſtũ fa/ ctũ eſt apud eũ:ꝙ vniuerſalis virtus .i.oẽs ſunul ſũpte virtutes ⁊ vniuer⸗/ ſalis iuſtitia que hic dĩ legalis iuſtitia in ſuha eedẽ ſunt.dꝛñt tñ fᷣm ꝗd: ſed ſube virtutũ ſunt hitus quare legalis iuſtitia m habuũ ẽ om̃s virtutes ſiö ſumpte. ¶ Scðo per eundẽ dicetem ibi ꝙ tripłr dĩ virtus pfecta. vno mõ foꝛtitudo que ſuſtinet in bellis maxi/ ma pericula: ⁊ dicitur perfecta ad ſi⸗ militudinem foꝛtitudinis nãlis. m quam achilles foꝛtis dicebatur. Alio modo dicitur perfecta omnium virtu tum congregatio que ſimpliciter et ſolum dicitur virtus pfecta. Alio mo do dicit᷑ perfecta virtus 'm legalita⸗ tem de qua nũc eſt ſermo.que eadem eſt congregationi ex oibus virtutibus LIBRO exñti:ut pᷣdictꝰ Ariſtoteles dicit. Ex quibus ex pᷣſſe patet ꝙ euſtratiꝰſenſit iſtã legalem iuſtitiam de qua philoſo ph eſſe ſunpliciter omnium virtutuʒ moralium congregationeʒ ⁊ differre ab ea:ſᷣm quid.vt poſtea explicabit᷑. Ad qõem ꝭ dicẽda ſunt tria: pꝛio qꝙ legalł uuſtitia ẽ oĩm virtutũ aggre/ gatio differẽt. Scðo ꝙ iuſtitia ẽ nobi⸗ lioꝛ ⁊ pᷣclarioꝛ illa aggregatiõe.er tio ꝙ iuſtitia ⁊ aggregatio illa ſũt eſ/ ſentialit᷑ idẽ.ſic ꝙ legalis iuſtitia.non ẽ aliquis hĩtus ab alijs diſtinctꝰ.ſʒ ẽ om̃s ſimul ſũpti.⁊ oĩum vᷣtuoſoꝝ ba/ bituũ aggregatio ¶ Rꝛimũ ꝓbo pꝛi mo.qꝛ virtutes pfectibilia differentia pficiẽtes ⁊ bona reddẽtes ſũt ⁊ ipſe dꝛñtes:ut infra li.x. capitulo tertio.⁊ pʒ qꝛ qᷓ;uis vniꝰ perfectibilis eẽ poſ ſint pfectiões płes:nũqᷓ; tñ pluriũ p. fectibiliũ põt eẽ vna pfectio: nec per cõſequẽs ſuboꝝdꝛñtiũ poterit ẽe vna indifferens pfectio:Sʒ legalis iuſti/ tie ⁊ virtutũ aggregatio pficiũt perfe ctibilia dꝛñtia:⁊ ea reddũt bona qua re ⁊ ipᷣe ſunt ab inuicẽ dꝛñtes. ſ ſũpta ꝓbate qm̃ legalis uuſtitia ẽ vir/ tus ciuis ut ciuis ẽ ⁊ pficit ciuẽ vt ci⸗ mnis ẽ:⁊ reddit bonũ ciuẽ ut ciuis eſt. virtutũ aũt aggregatio virtus ẽ hoĩs ut hõ ẽ.cũ pficit hoĩem vt hõ ẽ.⁊ red dit hoiem bonũ ut hõ ẽ.⁊ ꝓ tato põt dici virtus in ſingulari.qꝛ ẽ vltimũ ð̊ potẽtia ĩ bñ eẽ hoĩs vt hoĩis. Conſtat aut eꝙ ciuis ⁊ hõ dꝛñt.qꝛ hõ dr abſo⸗ lute ſine relatiõe ad alteꝝ.ciuis autẽ j relatiue cũ hitudine ad alteꝝ.ciuiſ eniĩ d vꝛbis vel ciuitaſ.vel cõitat: vł alicuiꝰ ſocieta᷑ hũane ciuis:pʒ etiam qm̃ fruſtra quereret philoſophꝰtertio politice:vtꝝ ſu eadẽ virtꝰ boni viri ⁊ ciuis ſtudioſi niſi vir ⁊ ciuis ĩt᷑ ſe qua licũq; mõ differũt.quare ⁊ legalis iu ſtitia ⁊ vᷣtutũ aggregatio aliquo mo/ do dꝛñt. ¶ Hac dꝛñtiã ſᷣm dꝛñtiã per fectibiliũ aſſignat philoſophus.d.q hec tota virtus ſᷣm ꝙ ẽ ad alteꝝ:ſicut eiꝰ perfectibile ꝙ eſt ciuis vt ciuis dĩ ſumpta. iuſtitia: bec aũt ſm ꝙ ẽ talis bit abſo lutus rõne ſubi perfectibił abſoluti ꝙ ẽ hõ ut hõ dĩ otus:que.ſ.ĩcludit om̃s vutes ut dictü eſt. ¶ Scdopbat hoc idẽ.qꝛ virtutes quaꝝ ſunt fines diffe rentes ⁊ ipſe ſunt dꝛñtes.Sʒ legaliſ iuſtitie ⁊ virtu᷑ vłir ſumpte ſut fines dꝛñ̃tes.qð pʒ qꝛ finis virtu᷑ ẽ bomis felicitas hñtis eã vel eas.ſ.oẽs.finis ãt legalis iuſtitie ẽ felicitas ciuitatis ⁊ boc notat Euſtratiꝰ ſupꝑ illo verbo philoſophi dicẽi ꝙ iuſta ſũt factiua ⁊ coõſeruatiua felicitatis politica cõica/ tiõe:ſupꝛa cap.ſcòo:quare virtꝰ æẽ in ſtitia dꝛñtes ſunt. ¶ Scdaz cõcluſio⸗ nẽ ꝓbo dupłr. pꝛĩo qꝛ int᷑ gtutes illa pfectio ẽ pᷣclarioꝛ ⁊ nobilioꝛ que per ficit ⁊ reddit ſubᷣm ſuũ:ut ſuũ nobili. ipſa eſt nobilioꝛ ⁊ pᷣelarioꝛ:Aſſũ/ ptã ꝓbo:qꝛ cius ſimpłr bon in opu ma ciuitate vbi ẽ pꝛincipatꝰ liberoꝝ ⁊ ſimiliũ hoĩm:ẽ nobilioꝛ ⁊ pᷣclarioꝛ us ⁊ clariꝰ.Sʒ ſic ẽ de iuſtitia:quare hoĩie ſunpłr bono.qꝛ ciuẽ eſſe ĩcludit hoĩem eẽ.⁊ cũ hec addit reſpectũ ad cõitatẽ.Et ſumilit᷑ bonũ ciuẽ eſſe bo/ nũ hoĩem eẽ includit: ⁊ cũ hoc addit reſpectũ ad cõe bonũ.ꝙ ãt timenduʒ T ad hoc ãplius ẽ maiꝰ. Sed fᷣm hoc bonus ciuis ĩpoꝛtat tĩ qᷓ;tũ bonuſ hõ cũ boc ãplius ĩ habitudine ad cõe bonũ:quare bonꝰ ciuis ẽ maioꝛ ĩ bo/ nitate ⁊ nobilitate qᷓ; bonꝰ hõ abſo/ lute ſumptꝰ. Juſtitia vero vt dictũ eſt facit ciuẽ bonũ.virtꝰ aũt hoĩiem bonũ quar e iuſtitia reddit ſupbᷣm ſuũ vt ſuu,ʒ nobilius ⁊ clarius qᷓ; virtꝰreddat ſuũ ut ſuũ. ¶ Scdo qꝛ bonũ qᷓ;tũ cõius tã to melius ⁊ diniꝰ:ſupꝛa.li.pꝛio ĩ p/ bemio Sʒ bonũ legale iuſticie ẽ cõiꝰ. qꝛ finẽ cõioꝛẽ ⁊ vniuerſalioꝛem indu cit:ſicut enĩ dictũ ẽ:finis huiꝰ iuſtitie ẽ felicitas ciuitatis vel magne cõitai finis aũt virtutis eſt felicitas homis ipſam hñtis quare talis iuſtitia nobi lioꝛ ⁊ pᷣclarioꝛ eſt virtute illo modo ¶ Tertiam concluſionẽ p/ bo quadriplicit᷑. pꝛĩo qꝛ illi hit ſunt üuncniceön iEirſcomwluſn (Nelenmgi⸗ mbictüulflan ulus hins gir in Vlanriglan illibuben babtti inſnitnt otals muliperllacen airſnrtesbiusi Kinsrmuts mun Alcermnüegyr tünſolsoſkenn eigdegderſe iktingaure⸗ ufnütgitlshin Ctrüüg ruin iotatnii Geifbitmonirün firintüttie fnnifon ſeig pnfenanmnn fofimeiarmnr ilaan iu iime tlo pinse⸗ ſtudffnaſet mneſummnin alepinſtii, uſnſütiei 4 ini eii 4 WRKW Briumi 1Beiſlaliz ieiſingen Aripi kirtmnselmi C. Pasſnpttnin eſtii waci ſeicr 1t ueſcda d ſaminiboian ſen nckvdr zü lcie bonigia õ õ bo ausin naſrn mi. ni ai in „ Arisijſrft umid ſini D zentialii idẽ ꝗ nõ differũt niſi per ea que debent vm eidẽ ſumplici bitui tales eni bitꝰ nõ pñt ponere i nume/ ruz hituũ Zſe inuicẽ:tũc enĩ different aliqua que nõ debent᷑ ⁊ nõ pñ̃t ſił ĩ eẽ eidẽ babitui. Sʒ bꝰmõi untitia⁊ viꝛtus nõ alit differüt: quare eẽntiałr idẽ Ran⸗ Aſſũptũ ꝓbo qm illa que nõ differũt niſi p eẽ talẽ bitum ? per eſſe ad talẽ biĩtu ⁊ ꝑ ee ad alteꝝ. vł ꝑ eſſe ad felicitatẽ hois:⁊ ꝑ eſſe ad fe/ licitatẽ cõitatis illa ĩq;ᷓ ñ differũt niſi per ea que debent᷑.x neceſſario ſimł inſunt eidẽ bituihec eni neceſſario in ſunt eidẽ habitui. ſũpto eni bitu vir/ tutis qui ẽ ad alten. certũ ẽ ꝙ üle idẽ bitus qui ẽ ipſe hitus:etia ad alte/ ri. 7 ſic ambo iſta ſumul eideʒ inſunt Nte üle bitus ꝗẽ ad felicitatẽ cõi⸗ tatis ẽ etiã ad felicitateʒ habent. qꝛ nullus hitus pot imediatiuꝰ attingẽ ad felicitatẽ alicui alteri: q;ᷓ ad fel citatẽ habeni habitũ. quare illa que nõ differũt niſi p tales differẽtias nõ dint niſi per illa que vni ⁊ eidẽ hitui ſimul inſunt: ſed bitus legalis iuſtitie æ habitus virtutis vniuerſ aliẽ ſum/ pte ꝓ ula virtutũ agsgregatiõe nõ dif ferũt niſi pꝑ iſtas differentias dicente philoſopho.ꝙ bec ſunt eadẽ eẽ: aut nõ idẽ. ſed ᷣm ꝙ ad alteꝝ ſic eſt iuſti tia.ſᷣm aũt ꝙ ẽ talis hitus ſic eſt vir⸗/ tus. cõſtat aũt qꝙ ipa iuſtitia ẽ aliquatł hitus: ⁊ cũ boc ẽ ad alterũ: quare ꝑ cõſeqñs iſta nõ differũt niſi p illa que ¶Sel vni ⁊ eidẽ hĩtui ſimul inſunt. arguit᷑ foꝛmãdo rõeʒ dð.qꝙ iuſtitia nõ differt eẽntialit ab aliquo a quo non differt niſi ſicut a ſe ipſa ſed hꝰmõi in ſtitia nõ differt a virtute niſi ſicut a ſe ipſa. differt eni a virtute ut dicit phi/ loſophus:qꝛ ut ẽ ad alteꝝ ẽ iuftitia. Eentialltera virtute vniuerſali᷑ ſum/ pta¶ Moc etiã cõfi mat᷑ p exemplũ bois ⁊ ciuis.qꝛ cũ idẽ hõ ſu hõ ⁊ ci/ uis ĩpoſſibile ẽ hoĩem ⁊ ciuẽ differre ſicut differũt duo boies ꝑ duas buma nitates. ſic enã cũ vnus ⁊ idẽ habit ſit bitus: a ſit ad alteꝝ. ipoſſibile ẽ ꝙ iuſtitia que dicit eẽ ad alteꝝ. T virtul ot aut ẽ talis huuus ẽ virtꝰ. ſʒ hboc mõ iuſtitia differt a ſe ipſa: hee eni diffe/ rentie ſunt in ipſa: qꝛ cũ boc ꝙ ipa ẽ ad alteꝝ ipſa ẽ etiã hitus talis pfici/ ens ſubm ſuũ bñs eũ: ⁊ hoc mõ ipſa met dĩ virtus quare iuſtitia no differt que dicit eẽ hitum differãt: ſicut hitui plures ab inuicẽ diſtincti. ( Secũdo qꝛ üla virtus ẽ eẽëntialit᷑ oĩis virtꝰ ᷣm quã viuere ẽ fm omn? virtutẽ viuere ℳ. poc enĩ negare: eẽt cõtradictionẽ im plicare.ſed ſᷣm legalẽ uuſtitia: viuere ſᷣm omnẽ virtutẽ viuere: uare ipſa eſt eẽntialit᷑ ois virtus.¶ A umptũ pꝓbat᷑ qꝛ m oĩia legis pcepta viuere 2 m omnẽ virtutẽ viuere. lex enĩ fᷣm vnaʒ quãq; virtutem viuere pcipit.et ſm omne vitiũ ꝓphibʒ: vt infra caplo quinto.ſʒ ᷣm legalẽ iuſtitiã viuere eſt fm oĩa legis pᷣcepta viuere. ꝓpt᷑ hoc eni ipᷣa dicit᷑ legalis: ut viſũ eſt capło pcedenti. quare ipa legalis iuſtitia ? eẽntialiter oiĩs virtè¶ ertio qꝛ virt/ boni viri ⁊ virtꝰ boni ciuis ſtudioſi ẽ eadẽ virtꝰ in pꝛincipatũ liberoꝝ ſſiͤ miliũ hoiuz. vt ꝓbat tertio politice. Dicit enĩ ibi philoſoph ꝙ virciuis ſtudioſt ẽ ſcire ⁊ poſſe bñ pꝛincipari æ bñ ſubijci ⁊ etiã abo bec ſunt virt etiã boni viri. r quo cõcludit᷑ ꝙ virtus boni viri ⁊ virtꝰ ſtudioſi ciuis eadẽ viꝛtꝰ. ſed legalis iuſtitia ẽ otꝰ ciuis ſtudioſi ⁊ oĩs bĩtus virtuoſus ſi multanee ſũptꝰ ẽ ot boni viri: quare legat iuſtitia erit eadẽ vtus cũ oĩ vᷣtu⸗ te ſimultanee coaccepta. ¶ Quarto qꝛ ſi legal iuſtitia ſu termiatꝰ bitus ab alijs virtutũ bitib⸗ diſtictꝰ.tũc opa bit᷑ oĩa opa legalia.ł.ĩpatie tin. ł.obe ditie tm̃ vel ĩpatie ⁊ directie.ſʒ nullu iſtoꝝ cõueniẽt᷑ dari pᷣt.quare nec auns ex quo ſequeret᷑ eoꝝ alterum. c euidẽtiã ẽ ſciẽdũꝙ opatio põt attri bui alicui vtini tripłr vno mõ ipatie⁊ directie. ſicut opatõ artificioſa pᷣt at fbui pꝛudẽtieq pꝛudęẽtia ipᷣaʒ pᷣcipit LIBRO. ſed nõ dirigit nec artificioſam facit. Ett ſür in oꝛdine ſuo:talis opatõ poſ ſet attribui virtuti moꝛali. puta ma/ gnificẽtie. qꝛ magnificẽtia talẽ arufi cioſã opationẽ pot pᷣcipe: ſed nõ diri gere.alio mõ p̃t attribui obeditie tm̃ ſicut illa opatio poſſet attribui virtuti motiue coꝛpali:que tĩ ẽ obeditiua ⁊ cxecutia. tal artificij¶ Zertio mõ p̃t attribui alicui directie. quõ talis opa tio dʒ attribui arti:que opationẽ facit rectã rectitudine artificiali. ¶ Munc igit᷑ ſupponẽdo cũ philoſopho hec legalis iuſticia operet᷑ oĩa opera le/ galia: æ ꝙ ſu totius ⁊ oĩs virtu vſus ad aliũ. ⁊ ꝙ ſaltem eqpolleni ſit tota virtus ⁊ nõ pars virtutis. &t ſi uppo nkcho cũ aduerſ⸗ ario: ꝙ hec indiria ſit aligs vnꝰ determinatꝰ hitus ab alijs hitibus virtutũ diſtinctꝰ. ¶¶ His igit ſuppoſii quero vm bmõi iuſtitia op atione oĩm legaliũ æ oium virtuoſoꝝ opeꝝ ſe habeat directiue vel t̃ pce/⸗ ptiue:vel tm̃ obeditie. Si dicas ꝙ di⸗ rectiue tũc ſeqꝗt᷑ ꝙ eẽntialit ẽ oĩs ſtus 3 tuũ ſuppoſuũ. Qè⸗ pʒzʒ qꝛ oĩs hitus moꝛalis ᷣm quẽ opamur tẽperata ? tpate ẽ eẽntialit᷑ tẽperãtia. ⁊ oĩis vᷣm quẽ operamur foꝛtia foꝛtit᷑ ẽ eẽntiałr foꝛtitudo:⁊ oĩs ᷣm quẽ operamur li beralia liberalit ẽ eſſentialit libera/ litas:⁊ ſic de alijs.hoc eni ẽ ꝓpꝛium vnicuiq; virtuti directiue ꝙ. ſ. F̃m eaʒ operemur. nõ tâ virtuoſa. ſed fructuo ſe:puta ſᷣm tẽperãtiã. non ſolũ opari tpata ſed etiaʒ tꝑate:hoc 5§ pz ſupꝛa ex magna pte ſcòi. ¶ Si dicas y nõ directiue:ſed pᷣceptiue tm̃:hoc ẽ etiaz icõueniens qm ad hoc ſ. egꝗt vnũ eui⸗/ dentiſſimü ĩpoſſibile ac abſurdiſſimũ ſ.ꝙ eſſet aliqua virtus pſᷣm quã nullus oparet virtuoſe:qꝛ ſᷣm bituʒ geſt ᷣ⸗ ceptiuꝰ ⁊ non directiuꝰ opis virtuoſi. opamur quidẽ virtuoſa:ſed nõ virtuo ſe: legalis aũt iuſtitia nullũ bñt opus ꝓpꝛiũ nullã quoq; materi. Pꝛopꝛi am i qua opari poſſimꝰ ſᷣm directiõez eius:ſed oĩa opa virtutũ in quacunq; mã ſunt ei cõia quare ſi ipa eſlet tus a cæteris diſtincta:nũqᷓ; m eq vel ᷣm eius directionẽ aliqs opabit᷑ virtuoſe Si vero dixeris ꝙ nõ tĩ directiue nec tm̃ pceptiue ſed obeditiue. ſic ꝙ hmõi iuſtina ſit hitus obeditiu⸗ legi: amoꝛe cõis bomi.hoc ẽ iteꝝ minꝰ? ra, tionabile:qꝛ tũc ſequit᷑ iuſtitia le/ galis non eẽt ſunpłr virtus moꝛalis. nec pᷣclara nec perfecta. ꝓ eo talis hitus obeditiuꝰ legi ẽ ſunpkr virtꝰſub diti:cuius nõ ẽ virtus nec pꝛudentia. ſed opio vera ut habet᷑ tertio polliti ce capitulo ſcòo in fine. ſed cũ opio/ ne vera ſine pꝛudentia nulla põt eſſe moꝛalis virtus perfecta ⁊ maxie taz pclara:vt infra ꝑ totũ libꝛo ſexto. qua re illa obediẽtia vel ille hitus obedi tiuus legi nõ ẽ legalis iuſtitia quſuis ſi bon?hitus:vt habet᷑ ſupꝛa.li.pꝛĩo de illo ꝗ p ſe facienda nõ itelligit.ſʒ itelligẽti obedit. ¶ Cöfirmat᷑ auũt ro iſta ⁊ tota poſitio:qꝛ nullus aſſignat qualis ẽ illa legalis iuſtitia. ⁊æ ad gd ſit neceſſaria pᷣter alias virtutes quia oĩa ſaluãt᷑ poſuo ꝙ nõ ſu aliud ſicut dicit philoſophꝰ niſi tota virtꝰ: b ea tñ differẽs ſicut expoſuũ ẽ. Dicen dũ g ad pꝛimũ obiectũ ꝙ legalis iuſti tia ſᷣm ꝙ cõnumerata int᷑ virtutes nõ eſt oẽs ᷣtutes.cõnumerat᷑ eni int᷑ vir tutes ᷣm eẽ ad alteꝝ qò addit ſuper virtutes: ⁊æ ſ̃m hoc nõ ẽ om̃s virtutes non tamẽ cõnumerat᷑ ſᷣm habitum im mo idẽptificat eis: vt ait philoſophꝰ * Fm habitum eſt omnes virtutes Exemplũ hꝰ cõnumeratiõis habemꝰ in rebus homogeneis vbi partes vni uocant᷑ cum toto:ut ſi dicamus maxi/ ma quãtitas aquarum eſt quantitas ſumul totius aque Ecce ꝙ hic in rõne menſure compatur totum ad partes ⁊ connumerat eis.ſicut vnum menſu rabile diſtinctum a partibus in ratio ne menſurabilis. ⁊ tamen ſecundum ſubſtantia ⁊ eſſentiam illa quantitas totalis eſt oẽs q;titates partiũ ſil.ſili modo poteris videre in pꝛopoſuo. e itenitltn ini tunn iniiiglgr Wvspe, lecdd Eefnscusn Nalen ſcvven 1Siltcrin⸗ Eupperber edidatinbon ceesfeeſe alex r ẽ at nrmsadal ftwmalerar ſte wrferhi iciamns uſaeſtiene urausſddoi mmonbipoſete Clteſatenzer Ggnennͤcſan Ailkeiünni lenigehn lſckn giun pencgificker ppurhrein bo güigenri fnentenutize aemmlineſn Anorſfetadbo èêſHꝗ”MM S 8 Ks Amtie e T K oſNnn W inaſelſſei iabein (Cint ſruim numn M NN rarpeſrii⸗ mmiobiecig at merdaniE iai alen ghai n bor noidun mneraifnu fcn esnunin un eſtomsn Nÿ nmme mman ie zuis mi, icn al differentiã toti ⁊ ptiũ.bi gĩa.dicen do ſic ſolũ totũ vniuerſũ ẽ maiꝰ:quali bet pte vniuerſi.maioꝛitas eni hc at tribuit᷑ toti ſolitarie:cũ excluſiõe ꝑtiũ qꝛ nulli eaꝝ cõuenit talis maioꝛitas. Sic etiã ĩ ꝓpoſito pᷣt dici ꝙ ſola viriu tũ:hmõi iuſtitia que ẽ tota virtus ſu/ peraddito reſpectu ad alteꝝ.ẽ alie- nũ bonũ vel tm.velſic ꝙ nulliꝰpartiũ cõuenit ꝙ cõuenit toti. ¶ Ad tertiũ aũt dicẽdũ q; legalis iuſtitia dicit᷑ ad alteꝝ. qꝛ eius perfectibile ut per eaʒ perfectibile dĩ ad alteꝝ:puta ciuis ut ciuis:⁊ tunc dico ꝙ quelibet virtꝰ pti alis ipᷣius ciuis ut ciuis põt dici eſſe ad alteꝝ.ſobꝛietas namq; ciuis ut ci uis ẽ pficit ipᷣm ⁊ pꝑtẽ quãdã ciuitatis Et ꝓpter boc ſobꝛietas hꝰ ſobꝛietatᷣ redũdat in bonũ toti ciuitatis:⁊ per cõſequẽs hec ſobꝛietas dici põt vᷣtus ad alteꝝ. qꝛ nõ ẽ intelligendũ ꝙ hic dicat᷑ virtus ad alteꝝ: ꝙ eius opatio trãſeat in alteꝝ:ut videbit infra ca. J. vbi de hoc fiet qõ. C Ad quartum aũt olcẽdũ ꝙ virtus boni viri ⁊? vᷣtus ciuis ſtudioſi ẽ eadẽ virtus: poſito ꝙ virtus ciuis ſtudioſi ſi ſumpł'r moꝛał virtus.qꝛ bñ poſſet cõtingere ꝙ vna cinuitas eſſet bona ex bonis ciuibꝰ.ex eo ꝙ in ea nõ eſſet niſi vnus hõ bonꝰ Si eni ille eẽt pꝛudẽs ⁊ bonus pꝛin ceps.ille vtiq; eſſet bonus hõ. Et ſi alij eſſent per oĩia obediẽtes iſti bo/ no pꝛincipi ipi eſſent boni ciues non tñ ꝓpter hoc eẽnt boni hoĩes ſunptr ꝓ eo ꝙ nõ oparent᷑ bona: ſᷣm ꝓpꝛiaʒ rõnem ſue pꝛudẽtie. Sʒ ̃ᷣm opionem aliene pꝛudẽtie: ſicut irrõabilia. hec aũt non ſufficit ad bonitatẽ hoĩs.nec ad bonitatẽ ciuis ſunpłr boni: qꝛ ut babet᷑ a philoſopho.ʒ. pollitice.nul/ lus ẽ ſinpłr bonꝰ ciuis:qui deficiẽte pꝛincipe pꝛincipari neſciret. ¶Ad quintũ aũt dicendũ ꝙ legalis luſtitia nec obiectũ ſpale nec ſub rõne ſpãli. babet aliter q; virtutũ omniũ aggre/ „*. Ad ſcoòm dò ꝙ dictio excluſiua p̃t ferri ad totũ cũ excluſiõe ſᷣm aliquaʒ V. gatio Mec ille reſpectꝰ quẽ dicimus addi ad illã virtutuʒ aggregationẽ p legalẽ iuſtitiã:hʒ aliqð obiectũ vł ali quã rõem obiecti ꝙ nõ habet illa ſi⸗ multas vrmmu.C t en, ſciendũ ꝙ moꝛales virtutes ſił ſũpte ſunt nate reddere bonũ hominẽ ſimpłr.⁊ pdu cere ad hoĩs felicitatẽ. Itẽ nullo eis addito nulla ꝗdem intẽtiõe vel electi one eis addita ipᷣemet ſił ſumpte ſũt nate reddere ſunplici᷑ bonũ ciuem ⁊ ip̃ᷣm pducere ad ciuis ⁊ ad ciuitaſᷣ fe licitatẽ:ꝓ quãto talis felicitas depen det ex bonitate vnius ciuis. pꝛimo mõ talis virtutũ ſiłtas dicit᷑ virtꝰ ho⸗ minis ad felicitãdũ ipᷣm hoiem ¶ Se cũdo tñ mõ dĩ iuſtitia ⁊ ad alteꝝ feli ltãdũ.nõ tñ cũ excluſiõe hñtis a tali felicitate. ¶ Ad ſextũ autẽ dð. ꝙ le/ galis iuſtitia nõ ſic ſe habet ad ꝑtia/ les virtutes ſicut methaphiſica ad p tiales ſcias. qð apparet: qꝛ metha/ phiſica nõ opatur ꝓpꝛias actiões ſci entiaꝝ ptialiũ.hec tñ iuſtitia operat᷑ actiões oĩum virtutũ moꝛalium. Itez nec obm huius iuſtitie ſic ſe habʒ ad obiecta aliaꝝ virtutũ. ſicut obiectum methaphiſice ad obiecta aliaꝝ ſciaꝝ vt ſatis viſum ẽ. ¶ Eid ſeptumũ autẽ dicẽdũ ꝙ opinio dicẽtiũ virtutes mo/ rales eſſe in appetitu ſenſuiuo ẽ fal/ ſa ⁊ iniqua.ut onenſuͤe ſt ſupꝛa in vl tima qõne pꝛimi. ¶ Ad octauũ vero dð. ꝙ ſicut ſiłtas viriutũ includit tem perãtiã vltra cõtinẽtiã: ſic ⁊ ipᷣa lega lis iuſtitia:qꝛ nõ tm̃ attẽdit ad penð legi exterius:ſicut hĩtus obiectiu.ſʒ intendit ad oẽm perfectionẽ hoĩ ⁊ ci ui poſſibilẽ ſm intentionẽ legis ⁊ le/ giſiatoꝛis itendẽtes oẽs ciues perfe⸗ cte facere bonos. Iſtud autem argu/ mẽtum ſatis concludent tenẽdo ꝙ ſo la obedientia eſſet legalis iuſtitia:ſʒ hec non tenemuſ pꝛo eo ꝙ illa obedi entia poteſt eſſe ſine pꝛudentia: cum ſola opione ba. legalis vero iuſtitia ð qbWua fu ſermo ſunpliciter exigit pꝛu/ ſ”M 4 ¶ Lectio. iiii. Aerim aũt eã. Supꝛa egit e legali ſeu vniuerſali iuſti tia hic aũt agit ð iuſtitia p/ lali:de qua ẽ pꝛincipalis intẽtio.pꝛi mo aũt ꝓponit eẽ talẽ iuſtitiã pticula rẽ:⁊ pticularẽ iniuſtitiã ſibi oppoſitã ſcòðo ꝓbat talẽ eẽ eã ibidẽ.Signũ ãt: Tertio cõpat eã ad legalẽ iuſtitiã fᷣm cõueniẽtiã ibi vniuoca.quarto penes differẽtiã ibi Sʒ hoc qdẽ circa.quĩto epylogat ſupꝛadicta ibi. Qm quideʒ igit᷑. Sicit gᷓ pꝛĩo ꝙ nos in pñti nego tio querumꝰ ⁊ inueſtigamꝰ eã iuſtitiã que ẽ ĩ pte.⁊ que ẽ pꝑticularis.nõ vni uerſalis.nec vniuerſaliter ois virtus Eſt eni quedã talis iuſtitia ut nos cõiter dicimꝰ.Siłr aũt dicimꝰ de iniu ſtitia que ẽ ſᷣm pꝑtẽ:que.ſ.ẽ pticularis ſicut expoſui de iuſtitia.ſcdᷣo ibi Sig/ nũ aũt. ꝓbat hoc triplici rõe.ſecũda ibi Adhuc aũt hic. tertia ibi Adhuc circa alias. Pꝛĩo ꝗ ſic arguit.Illa in iuſtitia ẽ particularis differẽs ab alijſ ſine qua alie iniuſtuie reperiũt᷑ ⁊ ipᷣa ſine alijs.Sʒ ſic ẽ de iiuſtitia auaritie quare ipſa ẽ particularis iiuſtitia. Hui* rõis ſupponit maioꝛẽ ſicut eui/ dent᷑ notã. ponit aũt minoꝛẽ in termi nis. d. ꝙ ſignũ ẽ.ꝙ ſu aliqua tał iniu ſtitia:⁊ p cõſeqñſ oppoſuo iuſtitia.ꝓ bato eni de vno oppoſuo.ꝓbatũ re⸗ putat᷑ de reliquo.Eſt g̊ ſignũ qm̃ ille qui operat ᷣm malitias alias ab aua ritia iniuſte agit:nõ tñ auare:⁊ ſic eſt ꝙ alie iniuſtitie reperiũt᷑ ſine hac. In iuſte nãq; egit:ꝗ abiecit clypeũ ĩ bel lo: Pꝛopter timoꝛeʒ vel ꝗ maledixu pꝓprer irã.vel qui nõ adiuuit pximuʒ ſuũ indigentẽ mutuo.ꝓpter vitiũ illi⸗/ bertaſ. Iſti enĩ miuſte egerũt:qꝛ con tra legẽ fecerũt:nihil tñ auare egeĩt. ⁊ ſic reperte ſunt alię iniuſtitie abſq; iniuſtitia auaritie. ¶ Item qñ ialiꝗs auare agit:puta fur vel vſurariꝰ mul/ totiẽs cõtigit ꝙ ſᷣm naturã aliã iniu/ ſtitiã faciet:nec ſᷣm oẽs ſilł.⁊ tñ aget fm aliquã malitiã quã vituperamus vt quãdã iniuſtitiã. Et ſic pʒ ꝙ repit᷑ iiuſtitia auaritie ſine alijs iniuſtinijs: ſicut ⁊ ille ſine hac.⁊ ſic cõpleuit mi noꝛẽ.cõcluſionẽ aũt infert.d. igitur ẽ quedã iniuſtitia:ut ꝑs totiꝰ iniuſtitie. ⁊ ẽ iniuſtũ ſibi ꝓpoꝛtionatũ quoddã i. particulare ꝙ ẽ in pte eiꝰ iniuſti:q E pᷣter vel ↄ legẽ.ſ.iniuſti legalis: oẽ nãq; auaꝝ ẽ illegale: ſed nõ cõuertit ut ſuperi fuit dictũ.¶ Scdo ibi · Ad huc ſi hic.Arguit ſic iulla iniuſtitia eſt pticularis ab alijs diſtincta que in eo dẽ actu diſtiguit᷑ ab omni aũt malitia Sʒ iuſſtitia auaritie ẽ huiuſmõi: qua re ut pꝛius. ¶ ronis ponit tĩ mi noꝛc̃.⁊ illã ponit ĩ tmĩis.d. ꝙ adhuc põt idẽ oñdi in iſto caſu.ſi hic hõ gra tia lucrandi mechatur: ⁊ ex turpi cõ mertio argẽtum recipiat. Et bic ali ẽt mechat᷑ ppt᷑ cõcupiſcẽtiã ſuã explẽ dã ꝓponens de argẽto ſuo dãdo me/ retrici:⁊ in hoc patiat᷑ iacturã neceſ ſitatis hic in bonis vſibꝰ.iſte quidem ſcõs videbit᷑ luxurioſus ⁊ nõ auarus qꝛ nõ obediuit pecunie.ſed obediuit libidini ⁊ luxurie:ille aũt pꝛimꝰ erit iniuſtus ⁊ auarus ⁊ non luxurioſus. qꝛ manifeſtũ ẽ ꝙ peccauit ꝓpter lu/ crari.obediẽs pecunie ⁊ nõ cõcupi/ ſcentie:nec libidini.Et ſic pʒ ꝙ ĩ eo/ dẽ genere actus ꝓpter intẽtões finiũ diuerſoꝛuʒ diſtinguit᷑ hec iniuſtitia ab alijs ⁊ ecõuerſo. ertio ibi: Ad/ huc circa arguit ad idẽ ſic ⁊ magis ꝓ pꝛie.qꝛ per illas duas rõnes põt en am ꝓbari ꝙ quelibet alia malitia p/ ticulariũ vitioꝝ ſit pticularis iniuſti/ tia ſub illegalitate cõtẽta. hec aũt rõ ꝓbat᷑ hic ſingulariter de iiuſtitia aua ritie. arguit g ſic: Illa iniuſtitia ẽ ſpe cialiter ac ſingularit᷑ particularis ĩiu ſtitia que differt ab alijs iniuſtitijs: boc ꝙ ſingule aliaꝝ referunt᷑ ad ſin/ gulas malitias:pᷣter relationẽ qᷓ; hñt ad cõem iniuſtitiã.iſta rõ nõ refertur ad aliquã aliaʒ. Sed iniuſtitia auari tie ſic differt ab alijs ĩiuſtitijs.quare — uotiſciad Ganttneop⸗ o Mlſent fte Gripöſhiad teſtialepn Eliiünin Eoniiadm gittelnoni fin udlüget linnmioppon ſchisinmoel ſranmbonoa eollinai⸗ Nltcnclui ickgiecinn üigeſrni⸗ Ulhkeitpnate Upeoegält Cegir Nonuſinse Hmidgbenn wäſon fingenngin⸗ Mecengenern nrgämde Gegckikenti Mitaittimi tanſtntnztn ſaniſtii leitihiin ikknnten iundchfii ſiliitic l glrunnnt R Keinsnitnie muiutnf ſe gi Wrü eſ 8 dreſmn i eni d is R MAniiibrte MüN t NNNN. diätii AsNeriniin n nii i bardſetir aäint an in humealecün tiig cant is nie ii Diſmgihern õ las g e; * „ 4 e 14 eg alitne Md „ , . 4 —– — nicularis ĩiuſtitia. ¶ Huiꝰ rõis mioꝛẽ declarat in terminis.d. ꝙ circa alias imuſtificatiões fit relatio ad quãdam malitiã ſupple vltra illã qᷓ; hũt ad cõ munẽ iniuſtitiã:puta ſi aligs mechatꝰ eſt:refert᷑ eiuſ malitia ⁊ attribuit᷑ nõ ſolũ ad cõem muuſtitiã.ſed ad luxuri oppoſuã tẽpantie. Si aũt derelinꝗt ducẽ exercit in pᷣlio fit relatio ⁊ attri butio nõ ſolũ ad iniuſtitiã. Sed etiaʒ ad timiditatẽ oppoſuã foꝛtitudini. ſi vero pcuſſerit fit attributio ⁊ relatio ad irã nõ ſolũ ad iniuſtitiã.Si autẽ lu cratus ſu falſe pꝑ fraudẽ vel ꝑ furtum ad nullã aliã malitiã fit attributio vł relatio:niſi ad iniuſtitiam. qꝛ ſi dicat᷑ ꝙ fit relatio ad auaritiã nõ vʒ qꝛ aua ritia: ut diſtiguit᷑ ab üliberalitate nul li virtuti opponit᷑ niſi iuſtitie.⁊ ꝑ con ſequẽs ipᷣa nõ ẽ niſi iniuſtitia. vñ cum fit attributio ad auaritiã ab üliberali tate diſtinctã nõ fit niſi ad iniuſtitiam addit g̊ concluſionẽ.d.quare manife ſtũ eſt qi quedã iniuſtitia pᷣter iniuſti tiã totã que ſuperius ẽ dicta tota ma litia. hic aũt pticularis ẽ alia ab ea ſi cut ps a toto:qm iſta ẽ in pte.i.pars eius. ¶ Conſequẽter ibi. vniuoca. cõ pat has iniuſtitias ad inuicẽ ᷣm cõue nientiã. d. ꝙ hec ꝑticularis iniuſtitia ẽ vniuoca cũ ſuo toto.nõ in ſpẽ ſumpłr ſed in genere.qm diffinitio vtriuſq; ẽ in eodem genere ⁊ includit idẽ genꝰ ꝙ pꝛobat:qm̃ ambe hñt potẽtiã in eo ope ꝙ eſt alteꝝ. ⁊ in hoc ãbe cõueni ,/ unt ⁊ hoc idẽ intellige de oppoſi᷑ iu ſtitijs. ¶ Mota ergo ꝙ bi quatuoꝛ ha bitus ſic differri pñt iuxta cõia dicta: vt dicamꝰ. Quid ſu iuſtitia legalis.q iuſtitia legalis ẽ habitus electiuꝰ ſer/ uandi legẽ pꝛopt᷑ cõmune bonũ. In/ iuſtitia vero oppoſitũ ẽ bitus electiuꝰ trãſgrediẽdi legẽ cõtẽpto cõmuni bo no. Juſtitia vero pticularis ẽ habitus electiuus reddendi cuilibet qð ſuũ ẽ. Iniuſtitia vero oppoſita ẽ habi ele ctiuus capiendi ⁊ retinendi qð ſuuʒ nõ eſt. ¶ Ex his autẽ apparet vniuo catio haꝝ iuſtitiaꝝ qi ambe ſunt ad alterũ cõe vel ꝓpꝛiũ ⁊ ambe ĩiuſtitie ſumiliter. ¶ Conſequenter ibi. Sed hoc quidã circa.Aſſignat differẽtiam inter eas.d.ꝙ hec.ſ.pꝑticularis iuſti/ tia ẽ circa honoꝛẽ circa pecunias cir ca neceſſaria ad ſalutẽ coꝛpis: vel cir ca omnia talia bona foꝛtune. ſi tamẽ omnia hec poſſumus conuenient᷑ vno noĩe cõpᷣhendere.⁊ etiã eſt circa de. lectationẽ que accidit lucrãti ab ipſo lucro ⁊ ſupple ꝙ etiã ẽ circa triſtitiaʒ que accidit ex dãpno hoĩ dnificato. hec aũt.ſ.legalis iniuſtitia ẽ circa oĩa illa circa quecunq; leboꝛat ⁊ agit vi· ſtudioſus. Et eandẽ differentiã intel lige inter iuſtitias:his ĩiuſtuijs oppo ſias. ¶ Conſequẽter ibi. Am̃ quidẽ igit᷑. Epylogat ſupꝛadicta dicẽs ꝙ iã manifeſtũ ẽ ex pꝛedictis qm̃ płes ſũt iuſtitie.ſicut ⁊ płes iiuſtitie.⁊ qm eſt quedam pticularis. ⁊ altera ab illa que eſt virtus tota.ſed ſumẽdũ eſt ex dicẽdis qualis eſt. ¶ IYtẽ iniuſtum ẽ determinatũ ⁊ diuiſũ iĩ iniuſtũ illega le:⁊ iniuſtum inequale. Juſtũ etiam determinatũ ⁊ diuiſum ẽ in legale ⁊ in equale:igit᷑ iniuſtitia pꝛi dicta.ſ.il legalis ẽ iniuſtitia ſᷣm illegale iiuſtuzʒ Et hoc idem intellige de iuſtitia lega li que dicitur iuſtum legale vt viſuʒ ẽ. D8 euidentiã pꝛedictoꝝ que rendũ eſt de duobus dictis. Pꝛimo viꝝ mechans pꝛopt ucꝝ ſangir ſu auarꝰ ⁊ nõ luxurioſus ¶ Secũdo vtꝝ iuſtitia ꝑticularis mo deret᷑ aliquã paſſionem. — AQueſtio ſera. E pꝛimo arguitur ꝙ ille qui mechatur pᷣciſe ꝓpter pecu miã ſu luxurioſus. Nꝛio qꝛ ex electionibus ⁊ executionibus ali/ quoꝝ ſimiliũ opeꝝ generat᷑ hĩtus ele ctiuus ⁊ executiu taliũ opeꝝ. Sʒ iſte qui mechatur eligit ⁊ exequuur oꝑa luxurie:puta mechias.quare ei a ge⸗ nerabit᷑ hitꝰ electiuꝰ exſecutiuꝰ oꝑa IIBRO. luxutie:ille vero habuꝰ nõ videt᷑ eſſe niſi vitiũ luxurie:quare ipᷣe ꝗ ſic me/ chat᷑ erit luxurioſus.¶ Scðo qm ac/ ceſſoꝛiũ nõ variat ſpẽm pꝛincipalł:ſʒ hic ẽ pꝛincipale ipᷣa mechia ꝑ ſe ꝑti/ nens ad ſpẽm luxurie:lucꝝ aũt ł pe/ cunia videt᷑ eſſe qðdã acceſſoꝛiũ:qua re videt᷑ ꝙ intẽtio lucri vel pecuĩie nõ variet ſpẽm mechie quo minꝰ rema/ neat in ſpecie luxurie ⁊ per cõſeqñs ſic mechans erit luxurioſus. ¶ Sed oppoſuũ dicit philoſophꝰ. Sicendũ g̊cũ eo ꝙ talis erit auarus ⁊ illibera lis ⁊ nõ luxurioſus ſiſtens in hoc pᷣci ſe ꝙ ꝓpter lucꝝ pecunie mechet᷑: qð declaro.qm̃ ille ẽ auarus ⁊ nõ luxuri oſus cuius electiões ſũt in ſpẽ electio nũ auaritie ⁊ nõ luxurie:ſed electio/ nes erꝰ qui ſic mechat᷑ ſũt hꝰmõi:qua re ipᷣe eſt auarꝰ ⁊ nõ luxurioſus.lEſt eni ſciendũ ad euidentiã maioꝛis ꝙ babuus ĩ appetitu generat᷑ ex opera tionibꝰ imanentibꝰ appetitui. ex his enĩ ſolũ affici᷑:⁊ nõ ex oꝑationibꝰad ad extra trãſeuntibꝰ.niſi ꝓ quãto ſũt ipate per opationes ĩimanẽtes. tales aũt opatiões imanetes hitũ generan tes ſunt ipᷣe electiões.Et idcirco phi loſoph dicit ꝙ electio ẽ maxie ꝓpꝛia virtuti ⁊ moꝛes magis iudicamus ex electiomibꝰ qᷓ; ex opatiõibꝰ:ſupꝛa.li. iij tractatu de electiõe:quare manife ſtů eſt ꝙ habitꝰ generatꝰ ſequit᷑ ſpẽm electionũ:ex quibꝰ eſt generatꝰ. ſicut dictũ fuerat in maioꝛi. d einden tiã vero minoꝛis ſciendũ ꝙ ſicut fuit expoſuũ:ſupꝛa.li.iij.electio includit explicite appetitũ eiꝰ ꝙ ẽ ad finẽ.⁊ ĩ plicite appetitũ ipᷣius finis: appetitꝰ aũt eius qð ẽ ad finẽ eſt materiale in electione:appetitꝰ aũt finis eſt quid foꝛmale in electione:qð apparet qm̃ appetitꝰ finis eſt cã alteriꝰ. illud aũt ꝙ ẽ cã alteriꝰ ẽ nobili altero:appeti aũt eiꝰ ꝙ ẽ ad finẽ ſubijcit᷑ ł ſubijci põt appetitibꝰ finalibꝰ varijs: ſicut materia foꝛmalł:ſicut pʒ in ꝓpoſito: q; appetere mechari põt cõtingere: vel ex appetitu pecunie vel ex appe titu voluptatis veneree: quare tota electio trahit ſpẽm ex appetitu finis nõ ex appetitu eiꝰ ꝙ ẽ ad finẽ: quare vłemechaꝛi ꝓpi hĩe pecuniã alienaʒ trahet ſpẽm ex inoꝛdinato appetitu pecunie qui ẽ in ſpecie auaritie ⁊ nõ trahet ſpẽm ex appetitu mechie: qꝛ ille ſe hʒ materialit in hmõi electoõe ⁊ pꝓ cõſeqñs electiões eꝰ qui ſic me, chatur ſut in ſpẽ electionũ auaritie ⁊ 5 luxurie vt aſſũptũ fuerat ĩ minoꝛi. 6 Sicendũ ergo ad pꝛimũ ꝙ habit electiuꝰ opeꝝ luxurie ꝓpter ipſa opa T ꝓpter delectationẽ que eſt in ipſis opibus eſt hitus luxurie. Sʒ habitius taliũũ opeꝝ electiu nec ꝓpter dele/ ctationẽ opeꝝ ſed ꝓpter lucꝝ pecuie T ꝓpter delectanonẽ talis lucri nõ ẽ habuꝰ luxurie ſed auaritie vt dictũ ẽ. ¶Ad ſecũduʒ vero dicendũ:ꝙ ſicut finis eſt pꝛimus in itentiõe:ſic eiꝰ ap petuus eſt pꝛincipalis nõ acceſſoꝛi in huiuſmodi electione. Queſtio ſeptima. E& ſecundo arguit᷑ ꝙ iuſtitia nõ moderet᷑ aliquã paſſiõeʒ pꝛimo qꝛ cõmuniter cõtinua tur iſte quintus liber ad pᷣcedẽtes ſᷣm differentiã iuſtitie ad alias virtutes: dicendo ꝙ in pᷣcedẽtibꝰ decerminauit philolophus de virtutibꝰ moꝛalibus que ſunt circa paſſiones:hic autezʒ in quinto determinat᷑ de virtute iuſtitie que ẽ circa oꝑpatiões:quare ſᷣm hoc iu ſtitia nec moderat᷑ paſſiões. nec etià circa paſſiões.¶ Scðo qꝛ directiuũ i exterioꝛibꝰ opibus nõ videt᷑ modera tiuũ ĩ interioꝛibus paſſiõibus. cũ tłia ſint ab inuicẽ diſpata:diſpata vo nũqᷓ; ptinẽt ad eũdẽ hitum ĩtellectualẽ vel moꝛalẽ:ſed iuſtitia ẽ directiua ĩ exte rioꝛibus oꝑibus:puta dintitntial 3 S3 ⁊ cõmutatiõibꝰ:quare vt pꝛv. oppoſitũ vr ſentire philoſophus.d.q luſtitia ẽ circa delectatõz que a luro c. Hic dĩ ꝙ iuſtitia ⁊ ĩiuſtitia differũ in hoc a vᷣtutibus ⁊ vitijs: de quibus Gittiii6 miiti⸗ ngliſi Pffanan ishan ſi⸗ Nienni' e Gglaruutu rürinen' Picrin liettcnaop etcnſentno⸗ onmuscil penmtcnd utfösnuae Cenoleni ai mui Fmspbinan⸗ öwanetgai ſgantgöaud ſian Nipaſſoniel ſlue woapen ſiopnnoni ſa fuopuiniare icomnaoſ igluenigu Nlenmintnne: guiilnehiu Mfupeclarn⸗ Gllnmntcini “ müiignitnn firinioftie⸗ ſuütimnt in Manin lüre ſigtigifi (hi n Dò di⸗ Eigdtaniie nn nnen iine ni ne n nin aran Gl ne Weran W MNiNSi Seeitdni nfäicknni taſimtüfrin kanulfi gumm Kentiiwein se. Be Acind er ſärer Weſäumnenn rm mn ieabii utentr Qrinoſnn no nodenii it eo ſ..0 ni nsl lber Ainn iuſne ad de mn cdenb' 1sde innu'ri 1 pacn ones ermunat de n n opaties unt 4 — „ „ ° * *$ aetũ ẽ i. iiij. li. . vtutes ⁊ vitia de gb⸗ dictũ ẽ ibi ſũt circa paſſiões qꝛ.ſ.i eis pꝛincipalit᷑ cõſiderat᷑ qualr hõ interi us afficiat᷑ circa paſſiones:ſʒ gd exte rius operet᷑ nõ cõſiderat᷑ niſi ex cõſe quẽti inq;tũ.ſ.operatiões exterioꝛes ex interioꝛibꝰ paſſionibꝰ ꝓueniunt. Sed circa iuſtitiã ⁊ ĩiiuſtitiã pꝛeci pue attendit᷑ qd hõ exteriꝰ operetur quałr aũt interiꝰ afficiat᷑.nõ cõſidera tur niſi ex cõſeqñti.put.ſ. aie muat vel ipedit᷑ circa oꝑationẽ. ¶ Sed qꝛ hec dicta ſunt moꝛali philoſophie / ria:pono duas cõcluſiones philoſo/ phie virtuti cõſonas. Pꝛimã ꝙ iuſti/ tia ⁊ vłr ois moꝛalis virtus pꝛi oꝛi/ gine moderat᷑ paſſiones qᷓ; regulet o peratiões. Scðam ꝙ ois moꝛalis virtus pꝛiꝰ intẽtiõe regulat opatiões qᷓ; moderet᷑ paſſiões: ⁊ per ↄñs oſtẽ ſuʒ erit ꝙ pdicta differẽtia fuit nulla. Seang vero declaro.pꝛio qꝛ mo/ erari paſſionẽ eſt vinceꝛe paſſioneʒ regulare vero opationẽ ẽ reddere bo n opationẽ. ſed iuſtitia ⁊ oĩs moꝛał virtus pꝛius vicit paſſionẽ qᷓ; reddat bonã opationẽ: qð ſtati pʒ circa iuſti tiã:poſita eni pugna ⁊ repugnatia ĩ ter electionẽ iuſtitie: ⁊ paſſionẽ ad/ uerſantẽ iuſtitie:hõ pugnã in ſe ſuſti/ nẽs ex vna pte eligit nõ accipere pe cuniã alienã ⁊ reddere iã acce ptaʒ. Ex alia vero pte cõcupil. cit accipere pecumiã alienã ⁊ nõ reddere iã acce ptã. Müc aũt ĩpoſſibile ẽ huic hoi ſu ſequi electionẽ ⁊ cõcupiſcẽtiã qin ad vdictoꝛia tendũt: quare ſicut nõ poſ⸗ ſet ſeꝗ cõcupiſcẽtiã ꝓcedẽdo ad opuſ cõcupitũ.nõ pꝛiꝰ victa electõe. ſic nõ põt ſeꝗ electionẽ pꝓcedendo ad opus electũ.non pꝛi victa paſſione:quare pꝛius neceſſario vincet paſſionem qᷓ; bonã reddat opationẽ. oc idem apparet ĩ mã cuiuſcũ cucq; virtutis:puta ſi circa mãm tẽperãtie bic eligat mu/ lierẽ fugere.⁊ cõcupiſcat mulierẽ adi ꝛopoꝛtebit neceſſario ꝙ pꝛivincat cocnpiſcetia electioni repugnãs quã V. fugiat᷑ mulier illa.Et ſic vłr in oĩibus quare ⁊ iuſtitia.⁊ ois moꝛalis virtus pꝛi oꝛigine moderat᷑ aliq; paſſi lne; q; regulet operationẽ. (Seso qe do qꝛ c virtus ſit de bono ⁊ difficili: vt “ li. ij. neceſſe ẽ pꝛius frãgere diſficulta tem opponentẽ ſe virmoſe electiõi q; perueniat᷑ ad bonitatẽ electe opera/ tiõis.ſed frangere difficultatem ẽ mo derari ⁊ vincere impetũ paſſiõis faci litatis difficultatẽ:peruenire vero ad operis bonitatẽ eſt reddere operatio nẽ ipᷣam reddẽdo bonã quare oĩis mo ralis virtus pꝛiꝰ oꝛigine moderat᷑ ali Penanad ; regulet ope erationez . aũt iuſtitia nõ ſola ſit ex conſe quẽti ⁊ quaſi per accũs circa paſſio⸗ nes ꝓbari põt per octo rõnes quas facit philoſophus ad ꝓbandũ ꝙ oĩs moꝛalis virtus ẽ circa triſtitias ⁊ de/ lectatões:ſi upꝛa. li.ij. ĩ parte illa. Cir ca voluptates eni ⁊ triſtitias.QAuarũ pꝛima ſic poſſet fieri. circa illa eſt iu/ ſtitia nõ ſolũ ex cõſeqñti nec per acũs ĩ mo per ſe ⁊ ex intentiõe ex quibus hõ fit iniuſtus ⁊ ex quibꝰalit᷑ faci᷑ poſ ſet fieri iuſtus:ſʒ ex delectatiõibus ⁊ triſtitijs ⁊ ex alijs paſſi lonib“ ho fit iĩ iuſtus.puta ꝓpter cocupiam pecunie vel honoꝛis rapim aliena.Et ꝓpter triſtitiã penurie non reddim aliena. quare iuſtitia ẽ circa hꝰmõi delectati ones ⁊ triſtias ⁊ circa cõcupiſcẽtias ⁊ fugas occurrentes in mã ſua ſicut aliqua virtus moꝛalis ceteras rõnes cões poteris hoc mõ ad iuſtitiã ap/ plicare. ¶ Scdam cocluſionẽ pꝛobo paio qꝛ inter cũcta que ex virtute p/ ueniunt illud ẽ pꝛincipaliꝰ ⁊ itentiõe pꝛius ꝙ inter ea ẽ meliꝰ honeſti pul crius ⁊ felicius:ſed int᷑ cũcta que p/ ueniunt a quacũq; moꝛali vtute opõ bona ẽ qd meliꝰ.poneſtiꝰ pulcriꝰ ⁊ fe hciuſ:vt ſupꝛa.li.j.dicẽte philoſopho ꝙ oĩa hec exiſtũt optis operationibꝰ: quare reddere opationẽ bonã ẽ pꝛin cipalius ⁊ itentõe pꝛi int᷑ cũcta que ꝓuenuunt ex virtute. Sʒ foꝛte dixeris u 2 LIBRO. bñ em eſi ꝙ pꝛiꝰ ⁊c pꝛincipaliꝰ iten/ ditur circa oẽm otutez redde bonam opatiõʒ.ſ.intrinſecã nõ ãt extrinſecã qꝛ in itrinſeca cõſiſtit fchcitas. dicazʒ tu deficis dupkr. pꝛio qꝛ tu int cun cta que vtutibꝰ attribuis pꝛi' ⁊ pꝛin cipalit᷑ atiribuis eis eẽ cica paſſiões 2 p ↄſeqñs pꝰpõis eis oẽs opatões. Scðo qꝛ idẽ poteris dicẽ de iuſti/ tia qꝛ ſur bʒ opatões intriſecas ⁊ ex trinſecas ? ꝙ tuſtuia pꝛincipalłr red dit bonas opatiões intrinſecas ñ tů extrinſecas cuiꝰ oppoſuũ conaris a/ ſtruere (¶ Scoo pꝛincipałr qꝛ ini cun cta que ſunt ĩ tuie vł a vtute:illa pei us ⁊ pꝛincipali itendunt᷑ que dñant felicitati hoĩm. ⁊ bonitati hituuz ⁊ p que generat᷑ auget᷑ ⁊ ſaluat᷑ ⁊ diffini tur virtus. Sʒ opatiões bone ſũt dñe felicitatis hoĩm:vt ſupꝛa.li.i.⁊ ſunt dñe boĩta᷑ᷣ hituũ:ut ſupꝛa.li.ij.ca.ij. ⁊ p eas vᷣtus generatur augetf ⁊ ſal/ uat᷑:vt eodẽ.li.ca.i.⁊ p eas diffinitur e.li.ca.v.vbi dẽ ꝙ vnt eſt bitus ꝗ bñ hũus pficit:⁊ e opꝰ* bñ vel bonũ red dit:quare int᷑ cũcta que ꝓuemit a vir tute pꝛincipali: æ pꝛi* intendit᷑ opa tõez reddere bonã: ⁊æ hoc ẽ regulare ipᷣam. Mec videre poſſũ ꝙ aliꝗs ↄriũ dixerit niſi aat vel cx ali qua nequitia ¶ Si enĩ ad ſpãlia bo/ na vᷣtutũ deſcẽdamꝰ.ꝗs interi pote/ rit cõcipere ꝙ opa virtutũ ñ intẽdant᷑ niſi ĩ q;tũ a paſnõibꝰ ꝓuemunt vt iſti ſõpniant.¶ Hic eni ſtatim occurrũt erroes plurimi i moꝛali phia. pꝛimꝰ opatio nõ intendat᷑ a virtute rõne electiõis ſʒ rõne paſſiõis.cũ tñ viriuſ opet᷑ ex electiõe ⁊ nõ ex paſſiõe:vt ſu pꝛa. li per totũ ⁊ ĩ tertio per totũ. Scòs ꝙ opatio nõ intẽdat᷑ pꝛopt᷑ ſe ſʒ ꝓpter paſſionẽ.q.ſequela paſſio nis:cuꝰ oppoſuũ vr æ habet᷑ ſupꝛa ĩ ꝓhemo ĩ illa parte. Hria ᷣo quedaʒ vr eẽ fimũ.⁊ i ſcòo ⁊ ĩ quarto i muli paſſibꝰ. ¶ Zertiꝰ ꝙ operatio ĩtẽpe/ rati nõ eſſet vitioſa cum nõ ꝓuenit ex paſſione ſʒ ex pᷣelectiõc: qꝛ tunc non pertinẽt ad itẽ perãtiã cuiꝰ oppoſuũ eſt iequale pauci habem infra.li.vij.ca.x.vbi tẽpera⸗/ tus reputat᷑ deterioꝛ ĩ cõtinẽte. quia eligens ⁊ nõ cõcupiſcẽs operat᷑ ali/ gd turpe.¶Itẽ quartꝰ ꝙ magis iter eſſet vᷣtutis bñ pati ᷣm aliquã paſſio nẽ qᷓ; bñ facer operãdo:⁊ magis tur pia nõ operari qᷓ; bona operari:cui oppoſitũ clamat philoſoph.d. ꝙ vir tutis magis ẽ bñ facere qᷓ; bñ pati:⁊ bñ operari q; turpia ñ operari:ſupꝛa * li.iiij.tractatu ð hbᷣalitate circa pꝛin cipiũ.Quõ g pt aligs dicere ꝙ virtu/ tes moꝛales nõ ſint circa operatiões niſi ex cõſequẽti iq;tũ tales operatio nes ꝓueniunt ex paſſionib cu hoc di cere ſu eindenĩt veritatẽ ⁊ bonitatem buiꝰ phie nequiter denegare. ¶Ad pꝛimũ g dicẽdũ ꝙ illa dio ⁊ cõtinua/ tio ſit maledcã ſicut falſa faciẽs enoꝛ muer errare ſumplices. Ad ſcòm etiã dð.ꝙ iuſtitia ſicut dicit philaſo/ ph ẽ directiua operationũ ⁊ cuʒ hoc moderatiua paſſionũ. nec iſta repu/ gnant imo conſequũt ſe. Lectio quinta. Nia ãt iequale.Supꝛa egit de legali ⁊ particulari iuſn/ tia fᷣm rões cões eaꝝ. hic at agit de cõparatõe eaꝝ ad iuicẽ. pꝛio ãt cõparat eaſ ̃ᷣm eẽ. ſcdo ãat fᷣm dicit ibi. Itaq; de ea. ¶Ad euidẽtiã autẽ pꝛime cõparatõis ᷣm euſtratiũ pᷣacci pit exemplũ de pluri ⁊ inequali que ſe hñt vt pars ⁊ totũ. Dicit g ꝙ qꝛ in equale ⁊ plus nõ ſunt idem ſʒ alteꝝ eo mõ quo pars ⁊ totũ nõ ſũt ſunptr idẽ. Sed alteꝝ ⁊ aliud ſic eni ſe hũñt iſta: qꝛ plus ẽ pars ſubiua er ꝙ eſti equale. ¶ Qò ꝓbat qꝛ oẽ ꝙ ẽ płᷣ ali quo mioꝛi vel paucioꝛi ẽ eti iequale illi.ſʒ nõ cõuertit᷑ qꝛ nõ oẽ inequale alicui eſt ꝓł' vel mar illo.ſicut.n. pl⸗ oꝛi·ſic etiã pauci eſt ¶ gſic ſe hñt pluſ iequale pluri 2 inequale. manifeſtu ẽ ꝙ ĩiequale ? illegale nõ erunt idẽ.ſʒ alteꝝ: co mõ quo pars ⁊ totũ per ronem facta:qin oẽ ĩequale in cõicatõe hoĩm eſt etiam illegale ⁊ S ſciones legũ.ſʒ poueriii ſi htle cita⸗ ut i ſhirſiang eſtanen ſtufrogn, Ehuinenn puntrzt nlipls. nitaſi ſpziplun iuinnan ſtteilegllta Gnelgedein gniik ſtras miacn greendie lenciti pi⸗ ifttapnalan cbeictei ltbi ͤnt loguarode ein ti ii mmaeiipe Pnuſtrapnant uſinot dein minitdodeiui mniwaiman uftminmn Tiinnerdunn ſcniullan Ennireſtsnn⸗ — —. iülliſiſf, uägraitt⸗ unet unikeie fillgliſini/ an gläigngin glinuſinn lüninziz; itmi eltki rnigür ale oe ,„„ 4 Niero ſecn. chcs Ne Ome E 4 1 00 P. 1 4 4 roo 13 8 .„ R Gn b 0. Hl dn Acxe Ga „ e . N. pun Wan n dbha itahesmeng egreneee. 5Rom ANW Eeride ee Kner ehrſ „₰ . 1, Fndi 4 ſin S. . õ . 7 3 1e nps . ſhnuſnnant NEem P dere „ 4 ””ñ” m II. AE NNE 1ſo Lamohnm. Mii eral. 4 „ imtöcsciesen Nöe en dine * 7 . e⸗ cal fmei Coat —1 — deſts eea. (Sdeucan 1 de Pn n — eü S „ 4 44 . Uren 1 walch „ 1* XV S „ 2— . ,4 1 14 3, , let 6 ſ⸗ EEERP „ 1,ℳ „As s eſ 1, e Mektuc , 1e. N 1 , aWeE. 17 ſe lee e ,, K t ” qꝛ nõ oẽ illegale ⁊ legi ↄriũ ĩ equa le in cõicatiõe:puta ebꝛietas ⁊ ſiłia in ꝗbus hõ pꝛĩo peccat in ſe ipᷣm.hec Fſe hũt ſicut ꝑs ⁊ totũ ſicut dictũ eſt de pli ⁊ in equali.Et iõ iniuſtũ ⁊ in iuſnitia vtroq; mõ ſũpta nõ ſunt eadẽ ſed altera qꝛ ſe hñt ſicut ptes ⁊ tota qꝛ imuſtũ mequale ⁊ iniuſtitia ĩequa lis ſunt pꝑtes ⁊ iniuſtũ illegale ⁊ iiu/ ſtitia illegalis ſunt quedã tota:vt vi/ ſum ẽ ⁊ expoſuũ.hec eni iniuſtitia ie q ualis ẽ ps totius iniuſtitie illegalis. ſiyr etiã iuſtitia inequalis oppõ ꝑs ẽ iuſtitie illegalitati oppoſue: Et hboc idẽ intellige de iuſto ⁊ iniuſto.i Kõ ſequent᷑ ibi. Itaq; de ea. Cõpat iſtas a lege Niakr etiã eſſe pᷣcepta a tota iuſtitias ⁊ iniuſtitias ſᷣm dici oñdens ꝙ de altera dicendũ ẽ ⁊ de altera di⸗/ cendũ nõ ẽ.pꝛĩo ꝗ̊ pponit qð dð ẽ de iuſtitia pticulari ⁊ nõ ð legali. ¶ Se cũdo reddit cãm quare nõ ẽ dð de le gali ibi. Scom bas enĩ manifeſtũ.ter tio quare dð ẽ de pticulari ibi eiꝰ aũt que ſᷣm ptẽ. Picit g̊ pꝛĩo ꝙ dð ẽ de iu ſtitia que ẽ ĩ ꝑpte.hoc ẽ de pticulari ⁊ de iniuſtitia pticulari ⁊ de iuſto pticu lariter ſũpto ⁊ de iĩiuſto ſur ſumpto. Non ẽ aũt do de iuſtitia vłr ⁊ legalit ſumpta. imo dimittat illa iuſtitia oꝛ/ dinata ᷣm totã virtutẽ que.ſ. adequa n oi virtuti: æ dimittat᷑ etiã ĩiuſtitia ei oppoſia illa inq; iuſtitia dimittat᷑: que exiſtit vſus totius virtutis in oꝛ/ dine ad aliũ. Et ſur illa iniuſtitia di mittat᷑ que exiſtit totiꝰ malitie. ⁊ ſiłr dinßmittat᷑ iuſtũ legalu ſumptũ: ⁊ iniu ſiũ illegalit᷑ ſũptũ. ¶ Conſeqũter ibi Scðòm has eni manifeſtũ reddit cãm duplicẽ quare ꝓnũc non ẽ apliꝰ dõ de legali iuſtitia. ſcdðam reddit ibi facti/ uã aũt totius.Dicit ꝗ̊ pꝛio ꝙ iõ nõ eſt d de legali iuſtitia ⁊ iiuſtitia qꝛ ma/ nifeſtũ ẽ ut. i. quõ determinãð eſt ᷣm hꝛas iuſtitiã ⁊ iniuſtitiã.eo ꝙ fere mul ta de numero legaliũ opeꝝ pꝛecepta ſunt a tota virtute ꝙ apparet qꝛ pᷣce/ pia ſunt a lege.Lex eni pᷣcipit viue/ re ᷣm vnãqᷓ;q; virtutẽ.⁊ ꝓhibet viue virtute.¶ Eſt eni ſciendũ ꝙ oia que pcipit lex pꝛecipit etiã virtꝰ duplicit᷑ vno mõ in rõne pꝛincipij moueni ᷣm ꝙ virtus inclinat legiſlatoꝛẽ ad pᷣcipi endũ opa virtuoſa.alio mõ in rõne ſi nis ſᷣm ꝙ legiſſlatoꝛ intẽdit.ciues ſu⸗/ os facere virtuoſos p opa virtuoſa. ſic ̊ᷓ cũcta legalia que ſũt virtutũ opa ſunt a tota⁊ ab oĩ virtute pᷣcepta.Di cere igit᷑ de hac iuſtitia que ſecũ tra⸗/ hit vſum quarũlibʒ virtutũ ⁊? opa ea rum.nõ eſſet niſi dicere iteꝝ de oĩibus virtutibus de quibꝰ ĩ quarto dictum ẽ hoc autẽ ẽ euident᷑ ſupfluũ ⁊ incõue/⸗ niẽs. Eölegfer ibi factiua auteʒ. reddit aliã cãm ⁊ ẽ ĩ ſũma:qꝛ nõ ſpe ctat ad pñs negociũ dicere de illa iu ſtitia que ẽ tota virtus. ¶ Sciendũ ẽ enĩ ꝙ tota virtꝰ ẽ que reddit totũ ha bentẽ bonũ:Fᷣm ꝙ ẽ eiꝰ virtꝰ. hñs aũt virtutẽ põt dupliciter dici totꝰ bonus vno mõ vt ciuis totꝰ bonꝰ: alio mõ vt hõ totꝰ ⁊ ſuinpłr bonꝰ:⁊ vᷣm hoc vᷣtus tota põt dici dupłr.vno mõ vt virtus boni ciuis:alio mõ vt virtꝰ boni hoĩs Si aũt virtꝰ tota dicat᷑ tota qꝛ boni ci uis cõſtat ꝙ nõ ſpectat ad pñs nego/ tium ſed ad libꝝ politice. Si vero ſu mat᷑ virtus boni hoĩs adhuc ẽ dubiũ donec determinatũ fuerit:vtꝝ ſit ea/ dem virt boni ciuis ⁊ boni hoĩs que tractat᷑ tertio politice.t iõ nõdũ de hꝰmõi cõi iuſtitia ẽ dicenduʒ.¶ Hoc autẽ intendit philoſophus dicere:q opa factiua totiꝰ virtutis:pꝑ que.ſ.põt generari tota virtus ſũt quecũq; opa de numero legalium opeꝝ: que ſunt poſita p legẽ circa diſciplinâ. ⁊ infoꝛ mationẽ ciuium que ẽ oꝛdinata ad cõ mnne bonuʒz:hoc autẽ mõ ſumpta vir tute tota cõſtat ꝙ ad politicũ ſpectat dicere de ipᷣa:qꝛ diſciplina ⁊ ifoꝛma tio ciuium ſpectat ad ipᷣm. De ea vero virtute tota:que ſᷣm vnãq;q; di/ ſciplinã ſingularium hoĩm notificaf᷑: ⁊ kᷣm qᷓ; stutẽ bõ eſt ſunpłr ⁊ totalłr u 3 LIBRO bonus homo vel bonus ciuis:vtrũ de iſta ſpectet dicere ad pꝛeſens nego/ tium:vel determinandum eſt poſteri/ us poſtq; determinatum fuerit an ſu idem eſſe bono viro diffinitiue ⁊ efſſe bono ciui.vel an ſu idem ſumpliciter eſſe hominem bonũ ⁊ eſſe ciuem bo/ num:hoc autẽ determinabitur. tertio politice.⁊ ideo vſq; tunc differatur. Conſequenter ibi.. Eius aũt que ecundum partem ]. Reddit cauſam quare de particulari inſtitia ſii dicen dum que in ſumma eſt bec: quia nec de ipſa nec de aliqua ſpecierum eius dictum eſt adhuc:Mec ſpectat ad ali quod aliud negotium:vt patet ex di/ uiſione eius per multas ſpecies.pꝛi/ mo ergo particularẽ iuſtitiam diuidit in duas ſpecies.d.ꝙ eius vel illius iu ſtitie que eſt ſecundũ partem ideſt ꝑp ticularis.⁊ ius iuſti:ꝙ ſᷣm ipſam dici tur iuſtum vna ſpecies eſt illa iuſtitia que eſt directiua hominis in diſtribu/ tionibus honoꝝ vel pecuniaꝝ.vel ali oruʒ quoꝝcũq; partibilinm homibus cõicantibus vꝛbanitate.qui ſcʒ habe ant aliquid cõmune partibile diſtri⸗/ buendum ſingulis.¶ Qð autem in buiuſmodi diſtributiõibus poſſint eẽ iuſtina ⁊ imiuſtia contente ſub equa/ litate ⁊ inequalitate pꝛobat ꝙ in bis eſt ideſt contingit habere equale vel inequale alterius ab altero ſᷣm digni tates ſuas.contingit enim ꝙ ſinguli habeant ᷣm pꝛopoꝛtiones dignitatũ ſuarum.⁊ ſic habetur equale. contin git etiã ꝙ habeant plus vel minus vl tra vel citra pꝛopoꝛtiones:⁊ ſic ha/ Eſt autem ſcien/ betur inequale. dum ꝙ hec iuſtitia diſcernit diſtributi onem ⁊ contributionem. Eſt enim di ſtributio collatio alicuius cõis in ſin/ gulos.contributio vero ceum ſit colla/ tio a ſingulis in cõmune.cum a diſtri butione nominatur tota iſta ſpecies iuſtitie. ¶ Poſita vero vna ſpẽ iuſti/ tie ponit aliam. d.ꝙ vna alia a pꝛima ſpecie iuſtitie eſt illa que eſt aĩ dire- 4 ctiua in cõmutationibus in quibfu collatio vel tranſſatio ab vna partei alteram.iuſtitia enĩ diſtributiua reſpi cit habitudinem inter totum ⁊ ptes: cõmutatiua vero habitudineʒ inter p tem ⁊ partem. Secundo ibi. Huius autem paries .ſubdiuidit iuſtitiã co⸗ mutatiuam.d. ꝙ hi cõmutatiue ſunt due partes:quia cõmutationum alie ſunt voluntarie alie ſunt inuoluntarie 0 Tertio ibi.voluntarie. Subdun/ dit cõmutationes volũtarias.d.ꝙ vo luntarie ſunt tales puta emptio ĩ qua quis acquirit ſibi rei aliene dñiuʒ.vẽ ditio in qua tranſfert᷑ ius rei ſue i al⸗ terum. utuatio in qua cõcedit ad tempus rem ſuam alteri. Fideiuſſio iĩ qua ſe conſtituit de b itoꝛem pꝛo alio illo deficiente. vſus in quo tranſfert vſum rei ſue in alterum ſalua ſibi pio pꝛietate rei.Pepoſitio in qua tranſ- fert cuſtodiam rei ſue in alteꝝ.Con/ dutio in qua concedit vſum rei ſue al teri recepto pꝛecio ⁊ ſaluo dominio. Sicuutur autem huiuſmodi cõmuta- tiones voluntarie:quia earum pꝛinci pium eſt voluntarium. In his eni oi/ tium. ſicut fit de aqua que nõ pꝛohibita.vẽ tura erat ad molendinũ meũ.vel ſite ſtatoꝛ pꝛoponebat mibi legare domũ illa domus erat futura mea.nõ pꝛohi bito teſtatoꝛe. Serui ſeductio.i.cali⸗ da perſuaſio vt recedat a domino ſuo Soloocciſio ſic ꝙ neſciat quis ſece/ rit vel gs ſagita ĩterfectrice emiſerit bus requirit᷑ voluntas⁊ conſenſus p- Mrareo ibi. Inuoluntariu . Subdiuidit cõmutationes inuolunta rias.d.ꝙ alie ſunt occulte ſcʒ ille que ſunt in volũtarie pꝛopter ignoꝛantia alterius partis.cuiuſmodi ſunt fur- tum.i.cõtrectatio rei aliene inuito et ignoꝛante dño. Hechia.i.adulteriũ que ẽ cõtrectatio vxoꝛis aliene igno rante viro.veneficiũ.i.veneni miſtra tio.ignoꝛante eo cui miſtrat. Para/ gogia.i.diuinatio vel attractatio rei que in ea futura erat ad aliam part? linti llirin Efurüns ſſprion veicui Pltilinan nurfeun iciktinh innſne ltynunt Nimni huinynin ſponeir ſnmore⸗ ſamneefin sEican larenechir leprecgcenn Ponteaſde ie ambut genechtamn aleopule⸗ Art adltere. ſumgy mechin wmcoſb lersgugr ſortſclenſp Pnter loon iinpſitſppa⸗ Enicſtdam Ecciwinn Nim. ,hen fönlgi ☛ == ((Ideniiuwe öprnn Wenüßam pſürlarce ultliſinuie E yſencecſen, nhäfhfi thkeiſnt dmiünngne cnönnns K — 2 mAgnin Meiiefne wüe oneswlüne Mles en ibiſeidlener umnſctüsfei ud nu mſuen nümn Nbüg n. iusnn gon .,1 en Deſtr n cNeit in Men llii nre r innP mt rinst ii cuvſeldlen io echui neuan mo⸗ exefriii inn mmecoCAin/ ume col Falſum teſtimoniuʒ de re de qua ueri tas querebat᷑.hee enĩ oẽs cõmutatio nes ſunt inuolũrarie qr occulte.Alie vero ſunt iuolũtarie. qꝛ ſunt violẽte. Suo eni cauſãt iuolũtariũ.ſ.ignoꝛan tia ⁊ violẽtia:vt ſupra.li.iij.¶ Vio lente ſunt verberatõ citra moꝛtem. vinculu.i.incarceratio.moꝛs.i.patẽs interfectio. Rapina.i.rei aliene. ſub latio manifeſta.Orbatio.i. pentum ĩ terfectio vel aſpoꝛtatio ⁊ relagatio. mẽbꝛoꝝ mutilatio.accuſatio.i.mani feſta crimis ipoſitio. Iniuriatio puta ſubſanatio vel deriſio vel vituperatio vł cõtumelioſa ĩ pperatio cũ ſuis ſuni libus.¶ Mic autem occurrũt duo du- bia de mechia:pꝛimũ qꝛ ſupꝛa lectio ne pꝛecedenti.mechia fuit attributa luxurie. ⁊ ſublata huic iniuſtitie. hic autẽ attribuit᷑ iſti iniuſtitie. 4 Scom qꝛ mechia non videt᷑ eſſe occulta ali/ cui eoꝝ qui ĩ ea cõicant:ſicut ſũt adul ter ⁊ adultera. ¶ Dicendũ ꝗ ad pꝛi mum ꝙ mechia põt cõſiderari dupłr vno modo ſub pᷣciſa babitudine viri ⁊ mulieris qui piter cõmiſcẽt᷑.⁊ tũc cõ ſiderat᷑ pᷣciſe vt ſpẽs.luxurie ⁊ intẽ/ perantie ⁊ nullo modo iuſtitie:⁊ hoc mõ ſumpſit ſupꝛa philoſophꝰmechiã Alio mo cõſiderari põt ſub habitudi ne pciſa adulteri viri ad viꝝ:cuiꝰ vxo re abutit᷑. Et hoc mõ mechia ẽ pᷣciſe ſpẽs iniuſtitie:qꝛ iſte adulter contra/ ctat rẽ alienã iuito dño: qꝛ mulier ſui coꝛpoꝛis ptãtem nõ habet.ſʒ viꝛ.Et hoc mõ etiã ipᷣa mulier ẽ iniuſta ut ad viꝝ ſuũ relata:qꝛ coꝛpus qð viri ſui ẽ ad talẽ vſũ:tradit alteri iuito domĩo. Si aũt cõtingeret ſicut ſepe cõtin git ꝙ fieret de cõſenſu viri:tunc talis mechia eẽt ſimpłr luxuria.⁊ nõ iniu ſtitia vt hic eã ſumit philoſophꝰ. Ad ſcõm aũt dõm ꝙ mechia eſt occulta ei ꝗ patit᷑ iniuſtitiã. ⁊ ipe cõicat in bac mechia:quoniã habet ibi rem ſuã ſcʒ coꝛpus vxoꝛis. ¶ Aueſtio octaua. H euidenti dionis legalis ſſtitie a ꝑticulari. querenðò eſt vtꝝ legalis iuſtitia diſtin guatur a pticulari. ab alijs virtuti/ bus p eſſe ad alteꝝ. Et arguit᷑ ꝙ ſic: pꝛimo qꝛ de ipſa dicit᷑ ꝙ ſola ipa vir⸗ tutum eſt alienũ bonũ.ſupꝛa cap.iij. Et hoc infert᷑ ex eo ꝙ ẽ vſus perfec⸗ te virtutis ad alteꝝ. Scòo qꝛ ipſa ſo la pficit hoiem vt habentẽ eſſe ad al/ teꝝ:puta vt ciuẽ:quare videt ꝙ ipſa ſola babeat eſſe ad alteꝝ. Sed op poſitum arguit᷑ qꝛ ꝙ de ipa dicit. ſ. ꝙ eſt alienũ bonũ.etiã de iuſtitia ꝑticu/ lari dicit᷑ ifra cap.xj.quare ꝑ boc non differt legalis iuſtitia a pticulari iuſti tia. ¶ Atẽ hoc idẽ videt᷑ de magnifi/ centia:que ſũptus magnos facit:non circa ſe ſed circa oia negocia:⁊ ꝑ con ſequens videt᷑ ꝙ magnificẽtia ſit alie nũ bonũ.magis qᷓ; ꝓpꝛiũ.¶ SZicẽdũ ̊ ꝙ virtutẽ moꝛalẽ eẽ ad alterum põt intelligi triplici ex cã.ſ. vel rõne opa tionis que trãſit in alteꝝ vel rõne co modi ꝙ redundat ad alteꝝ. vel rõne ꝑfectibilis qð ẽ ad alteꝝ inquantũ ẽ pfectibile: ¶ HMis g pᷣmiſſis ad qõem dicẽda ſunt quinq;.pꝛimũ ꝙ oĩis mo⸗ ralis virtus in genere hbʒ principaleʒ opationẽ ad alteꝝ tranſeũtẽ.Secũdũ ꝙ hʒ comodũ redũdãſ ad alteꝝ.Ler tiũ ꝙ habet pfectibile ad alteꝝ referi bile.Quartũ ꝙ per eẽ ad alteꝝ iuſti/ tia legalis diſſert in genere. Quintũ ꝙ per hoc nõ differt a ceteris virtuti bus in ſpẽ. ¶ Pꝛimũ pꝛobat᷑ indu/ ctiue ᷣm ꝓceſſũ philoſophi.pꝛimo ꝗq/ dem qꝛ generatio plis caſta que eſt opus tẽpantie tranſit ad alteꝝ.ſ. ad vxoꝛẽ ⁊ ꝓlem:ſub tẽpantia tamẽ ſũt alique virtutum ſpẽs:que nõ babent operationẽ ad alteꝝ trãſeunteʒ. ſicut ſunt ille virtutes que pᷣciſe cuſtodiunt coꝛpus humanũ:ſicut ſobꝛietas ⁊ vir ginitas ⁊ vidualis caſtitas: illa tamẽ ſpẽs tẽpantie que regulat vſum natu ralem hũani coꝛpis ad ꝓcreationem plis que dicit᷑ coniugalis caſtitas.bʒ u 4 LIBRO pricipalẽ operationẽ ad alterũ traſeũ tem ⁊ bec viet᷑ eẽ pꝛincipalioꝛ ſpẽs tempantie. qꝛ virtus pꝛicipalius reſ picit vſuzʒ rei qᷓ; cuſtodiã rei vt. ſupꝛa tractatu de liberaliate qᷓ;uis alie ſ cies ĩi quibuſdã excellt iſtaʒz: Se⸗ cũdo appʒ idẽ circa foꝛtitudinẽ: qĩ iuadeĩ̃ ⁊ expectare hoſtes rei publice que ſũt oꝑationes pꝛicipales foꝛtitu dinis trãſeunt iĩ alteꝝ. puta in hoſtes ¶ Eertio qꝛ dare libezale ãſit ĩ al/ teꝝ.iiij.qꝛ oꝑari magnifice circa diuia ⁊ circa comunia.trãſit ĩ alterum.v.qꝛ magnammiter hono:es aſſumere æ magnanunt aſſumptos amiiſtraze trã ſit in alteꝝn. ¶ en eni honoꝛe vti tur ad ſe ißm. ¶ Sexto patet idẽ de euphylotima. ¶ Sepiimo qꝛ amicabi lter ⁊ facere cõmunicare ceteris ĩ re/ b ⁊ ſermonib“ trãſu ad alterum. Octauo qꝛ reriu cereris mãifeſtatr̃ trãſit i alterũ. Hono qꝛ eutrapeli/ ce ludere cũ alijs rãſit ad alteruʒ. Decimo qꝛ iuſte diſtribuere ⁊ ꝑ mu/ tare traſu in alten. ( Et ſic pz quo/ mõ pricipales opationes virtutũ ſum ptarũ in genere vniuerſaluer omnes trãſeunt ad alteꝝ. uod aũt om/ nis virtꝰ moꝛalis hẽat cõmodũ redun dũs ad alteꝝ ꝓbatur. pꝛimo rõne. qꝛ opatio virtuoſa ĩ alteꝝ trãſiens. vel ẽ i;tum ad iſtuʒ trãſuũ ocioſa. nec com moda nec ĩ comoda.vel ẽ ſunpliciter nociua nõ fructuoſa. vel ẽ frucruoſa ⁊ cômoda. Hõ poteſt daꝛi ꝙ ocioſa qꝛ ſicut nec natura nec ars hʒ aliqðᷣ ocioſũ ſic nec inoꝛał virtus melioꝛ exi ſtens arte: ¶ Mec poteſt dari ꝙ noci ua.⁊ nõ fructuoſa. q; ſerin eẽt ma linia valve pnitioſa. ¶ abitur K q;tuzʒ ad iſtũ tranſuũ erit fructuoſa ⁊ cõmoda. MHõ aũt illi a quo trãſu g cõ moda illi alteri ĩ quẽ trãſi vel illi alte ri ꝓpi quẽ tranſu ſicut accidit ĩ ſuſpẽ dio maloꝝ hominũ quoꝝ punitio redũ dat i bonũ rei publce quare vniuerſa liter cõmodũ virtutũ moꝛaliũ redũdat ad alteꝝ. ¶ Secũudo ꝓbari poteſt in ductiue ſicut pri de tranſitu Induc O primo ꝑ te ipſum. Quod autẽ ſpᷣm per virtutes morales perfectibile ſu ad alteꝝ referibile pʒ breuiter. qꝛ bõ per eas perfecnibił vel pfectꝰ. poteſt vᷣm eas ad alterũ operari vt viſuʒ eſt quare homo vt per eas perfectibilis ẽ ſecũdũ eas ad alterũ referibilis ⁊ ꝑp eas perfectus ẽ ad alterũ ſecũdũ eas relatus. ſicut poteſt dici tẽperatꝰ cir/ ca vxoꝛẽ tẽperatus foꝛtis ad boſtes fortis. liberalis idigentibus liberat᷑ ⁊ ſic de alijs .¶ Quod autẽ legalis iuſticia per eſſe hijs tribus modis ad alterũ.differat a virtute ĩ gencre pꝛo bat᷑.qꝛ ſecũduzʒ intẽtionẽ philoſophi ⁊ ſecudũ expoſitionem Euſtratij· vir tus vt virtus ĩ genere.nõ impoꝛtat ni ſi perfectionẽ ⁊ bonitatẽ ſubiecti vir tuoſi hñtis virtutẽ. ⁊ operis virtuoſi peracti ſecũdũ virtutẽ vt pʒ per eius deſcriptionẽ dicit᷑ eni virtus qui hñtẽ bñ perficit ⁊ eiꝰbonũ opꝰ ⁊ bene red dit ſupꝛa.li.ij. vel dicit᷑ ꝙ ẽ diſpoſuio perfecta ad opꝰ optimũ.vel dicit᷑ ꝙ ẽ vltimũ depotẽtia ad bene eẽ.⁊ ad be ne operari.vij. phiſicorum vel dicitur ꝙ; ẽ habitꝰ electiu imedletate exiſtẽs ⁊Tc.ſupra.li.ij. In nulla vero iſtaꝝ de ſcriptionũ icluditur ſimplicuer eẽ ad alterũ hominẽ. Juſtitia vero ĩ ſua no minis ratione icludu ⁊ impoꝛtat eſſe ad alterũ.vt fuit ſupꝛa expoſitum. Et ideo vniuerſaliter quelzʒ virtus vt habitus ⁊ peꝛfectio hñtis dicit᷑ vir tus er vt aũt ẽ opeꝛatrix ad alteꝝ v ꝓcuratrix alieni boni dr iuſtitia er qð aũt legabł iuſtitia p ee ad alteꝝ nõ dif ferat viuerſałr a virtutib ĩ ſpẽ pʒ qm rõnes ſpecificas icludit eẽ opatiuũ ad alteꝝ ⁊ eẽ coĩtatiuũ ſui bõi ad alte rũ vt pʒ iductinel opatõ nãq; tẽpantie difert ſicut bonũa malũ cũ trãſit ĩ ſuã vł ĩ nõ ſuã ſimilit᷑ foꝛtẽ eẽ ad ĩbecilles ẽ ivirile vt ſupꝛa tractam de magna minitate eẽ aũt foꝛtẽ ad robuſtos ⁊ validos ẽ virile ⁊ ſic de ſingulis indu cẽdo iuenimꝰ ꝙ in omibus virtutibus = — immm (gpnß⸗ iaiuiin Pnrſerſi lniſcbien gerirmnieni lurogetmel ſtleniſp onlanefutn Gtnelbern ſitniſmps uſeopt co aut usſns 4 e he 6 Vhuiave Auirtuencin hmmnaruan Gtde ine uſ Prioamtinn ſiuiyzeiopyr ſierppornona Nnäfatnir⸗ tlie nectiiun gemorinmn Phmnsbil G nunetg or miitpporin hinllgeii fitiſüteiigin Pmuneomarni Unlvonpn ppononnirn Wöfsnminn Dinrnmnnsg/ „ eſhiithn Pllkinits iſtunn Pomonstr Ci Ugſpmnoh — 4 1 = = E—.sn hun hlgei⸗ = AAmictiſin fräſiiitn 2 e gun⸗ li; = S (Cdmi TAMei zminni i Si 1en ümmingr Niaieimui Munad Meit Gipbconnut kaniintattaet i Pnlaneni dmkingiaen Ne icd m 1fürſupracnen õ 1perſec⸗ an Ticni niiiud nnatidili⸗ — E 8 Grsitudt „„₰ 4 4 7 4 1 — — ☛ £ — 1 4 — — fii determinatio actuũ ? opationum p ad quos opʒ vel nõ opʒ ⁊ ꝗbꝰ opʒ ꝗbus nõ opʒ quare virtutes ĩ ſpẽ ĩ cludũt eẽ ad alteꝝ ꝙ tñ nõ ĩcludunt ĩ genere ſieut ſcia icludit ĩ ratione ſua ęæẽ ad ſcibile nõ tamẽ ĩ ratione hitus nec ĩ ratiõe virtutis nec ĩ ꝛatione qua litatis que tamen dicũt᷑ eẽ genera ei ſubalternati ſuppoſua.Dicit᷑ g ꝙ li/ beralitas ẽ virtus ſᷣm ꝙ ẽ pfcio. ⁊ bo nuz hoĩs liberał. E&t dr ꝙ ẽ iuſtitia fʒ ꝙẽ bonũ paupis ⁊ egẽi. ¶ Argumẽ ta vero ꝓ ⁊ cõtra pñt ſequi ⁊ ſcòm pᷣ dicta ⁊? uias ſuus. (etio ſexſta. . Via autẽ ⁊ iiuſtus inequał Poſt q; diuiſit iuſtitiã pticu laꝛẽ a legali ⁊ iterum iuſtitiã articnlarem diuiſit in diſtributiuam 2 commutatiuam Hic conſequenteꝛ agit de iure iuſto ⁊ iuſtitia diſtributio nũ. Prio autẽ manifeſtat hꝰmõt iuſtũ .ij. iiuſtuʒ ei oppoſuũ ibil Iniuſtũ aũt ꝙ pᷣter ꝓpoꝛtionaleę HBe iuſto autẽ X? iure mãifeſtat.ix.cõcluſiones primaz ꝙ iuſtũ ẽ mediũ iiuſtoꝝ.ij.ꝙ habet ad minꝰ quatuoꝛ tminos duas res ⁊ du⸗ os homines ibi Eſt aũt equale ..iij. ius exigit ꝙ ꝓpoꝛtio rerũ diſtribuẽ darũ fiat ʒ ꝓpoꝛtionẽ pſonaliũ meri torũ ibi Et eadẽ erit qualitas ].iiij ꝙ iuſtũ põt eẽ taʒ i numero mõadico q́ᷓ; i numero materiali ibi Eſt ergo iuſtum ].v. ꝙ ꝓpoꝛtionalitas talł iuſti ĩq;tũ ꝓpoꝛtionalitas regꝗrit.iiij.termi nos vl ᷣm reʒz vł ſ̃ᷣm ꝛationẽ ibi. In quatuoꝛ minimis vj.ꝙ ꝓpoꝛtionali tas iquãtũ iuſta requirit.iiij. termios realit diuiſibiles ibi. Qð aũt ĩiuſtũ vij. ꝙ inſtũ ſit ꝓpoꝛtionale reꝗrit. v. ꝓpoꝛtiones ibi Erit 7 yt. a. terminꝰ viij. ꝙ ꝓpoꝛtio hui iuſtitie ẽ geome trica ibi Aocat᷑ aut ..viiij.ꝙ ẽ non cõtinua ibi! Eſt aüt nõ cõtinua. Ad primã cõcluſionẽ ſic arguit.equa le ẽ mediũ iiuſtoꝝ. Sʒ iuſtum ẽ illud equale.quare iuſtũ ẽ mediũ ĩiuſtoꝛuʒ. Hui rõis ꝓbat pꝛimo maioꝛẽ fo mi noꝛẽ ibi Si igit᷑ iiuſtũ ]. uj. repetit maiorẽ ibi Quia aũt equale j.uiij.ĩ fert cõcluſionẽ ibi Juſtũ mediũ Ima ioꝛẽ ſic ꝓbat. In qualicõq; operatio/ ne ẽ plus ⁊ minꝰ.i tali põt eẽ equale ꝙ ẽ mediũ iter plus ⁊ minꝰ.Sʒ ĩ opa tione ĩiuſta viri ĩiuſti ẽ plus ⁊ minus quare ĩ tali põt eẽ equale ꝙ ẽ mediũ iter płꝰ iiuſtuʒ ⁊ minꝰ iuſtũ.Huiꝰp ſi mili ponit prio minoꝛẽ.d.ꝙ ſicut ſu⸗ pꝛa dictũ fuit ĩiuſtłꝰ ẽ iequalis iequali ter opañ ⁊ opꝰ ĩiuſtũ iequale ⁊ ꝑ cõſe quẽs ĩ tali opatione ĩiuſta ẽ płꝰ ⁊c mi/ nus. ij. ifeꝛt cõcluſionẽ ibi Aanife ſtuʒz ꝗ ⁊ pʒ.iij. ponit maioꝛez ibi In quali eni oꝑatione] ⁊ pʒ. Pro⸗ batio aũt minoꝛis ẽ claꝛa ⁊ cetera pa tẽt.ij.cõcluſionẽ ꝓbat ibi Eſt aũt e quale vt ĩ minimis] Intẽdẽs ſic ar/ guere. Omne reꝗrẽs plura ꝗbus cõti git pati iuſtũ ⁊ iiuſtũ ⁊ plura ĩ qbus poſſũt pati iuſtũ ⁊ ĩiuſtũ ipᷣʒ exigit ad minꝰ.iiij. terminos.duos.ſ.homines ꝗb cõtĩgit pati iuſtũ ⁊ iiuſtũ ⁊ duas res ĩ ꝗbus bomines pati poſſũt iuſtuzʒz ⁊ ĩiuſtũ.Sʒ iuſtũ. eſt huiuſmõi quare exigit ⁊c. ¶ Buiꝰrationis pᷣmittit pri mo uiꝛtutẽ minoꝛis fᷣo cõcluſionẽ ibi. NMeceſſariũ g& I.iij. minorẽ ibil Qui bus eni cõtingit Pro viꝛtute mino ris hñda pᷣaccipu.iij.intẽtiones iuſti que ſũt eẽ mediũ.eẽ eſſẽtiale eẽ iuſtũ .d. ꝙ eſſentiale ẽ ut ĩ minimiſ.i.pauciſ ſimis.q.d.ꝙ ad minꝰ ẽ ĩ duobꝰ qꝛ ni/ hil ẽ equale ſibi ipᷣi ⁊ tamẽ neceſſariũ Eẽ:ꝙ iuſtũ ſuit mediũ ⁊c ꝙ ſu equale.⁊ iõ eꝛit ad aliꝗd ᷣm ꝙ fiet cõparatio e qualitatis ⁊ erit ꝗbꝰdã ꝗbus cõtigi pati iuſtũ ⁊ ĩiuſtũ.⁊ ſic tali iuſto debe tur eẽ mediũ ⁊ eẽ equale:⁊ cũ boc eẽ iuſtũ a ppria ſpecie. ¶ Cõſequẽt᷑ ibi LEt fʒ ꝙ ꝗqdẽ ]. Infert ex qualzʒ iten tiõe vnũ coꝛrelariuz.d.qꝙ iuſtũ ſᷣm ꝙ ẽ mediũ ẽ mediũ aliquoꝝ.hoc ãt ĩt᷑ que mediat ſunt p' ⁊ min i ope. ¶ Itez fm ꝙ ẽ equale debet᷑ duobꝰ f̃m que fi cunie vł ſumiliũ. at equalitas puta ᷣm duas ptes pe/ ¶ Itẽ Em ꝙy iuſtu eſt LIBRO iuſtũ debet᷑ aligbꝰ. ꝗbus cõtigat pati pꝛobat cõcluſionẽ ex frequẽti cõſuetu nga iuſtũ ⁊ ĩiuſtũ.res aũt ianimate vel ir/ dine.d.ꝙ hinc naſcunt᷑ frequenter pu ſti 4 rationales nec iuſtũ nec iiuſtum pati gne ⁊ accuſationes ptiũ ĩter ſe qñ vel ihn nn . pñt.⁊ iõ opʒ ꝙ ſint homies Hijs illi ꝗ immerito ſunt equales ĩ diſtribu ne O pᷣmiſſis ĩfert cõcluſionẽ.d. ꝙ neccſſa tione nõ hñt nec ſuſcipiũt equalia pᷣ/ nun ſi⸗ riũ ẽ iuſtũ eẽ ĩ quatuoꝛ minimiſ.hoc ẽ mia. vel quãdo illi ꝗ nõ ſunt equales amd t ad mmꝰ.q.d.ĩ pauciſſunis qꝛ nõ põt ſuſcipiũt equalia. hoc aũt nõ eẽt niſi aenn eẽ ĩ paucioꝛibꝰ. Poſtea recipit mi/ qꝛ iuſtũ ẽ ꝙ equalibꝰ imeruo diſtri- nunh noꝛẽ ex pᷣmiſſis.d.ꝙ de iſtis.iiij. duo buant᷑ ⁊ reddant᷑ iequales portioneſ iun ſunt ꝗbus cõtĩgit ens iuſtũ pati ſicut de pᷣmio. homines eni iiuſtũ paſſi cla ini P ⁊j ĩiuſtũ.hoc aũt opʒ eẽ homines. mãt ⁊ accuſant diſtribuẽtes. Cũ autẽ mtitn . Itẽ alia duo ſunt due res ĩ ꝗbus con habẽt qꝙ uuſtũ ẽ pauſant.tacẽt. ⁊ geſ/ 1* tiſna tingit hominem pati iuſtũ. Et ſic ad cunt. Quare pʒ ꝙ de iure ẽ ꝙ ppor/ mulinhhelt , minus opʒ eẽ.iiij. teꝛminos huiiuſti. tio rerũ diſtribuẽdarũ fiat ſcoõm ꝓpoꝛ uñd Alia vero duo quoꝝ ipᷣm iuſtũ eſt me/ tionẽ pſonaliũ meritoꝛũ.(¶ Cõſequẽ uhigſon diũ hic nõ connumerat.qꝛ illa duo ex ter ibi Adhuc ex eo] ꝓbat idem ex uſtipfe cludunt᷑ ꝑ rationẽ iuſti.ſ.płꝰ ⁊ minꝰ. comuni cõfoꝛmanone.d.ꝙ hec cõclu/ umulu ſʒ hec.iiij.pᷣſupponunt᷑ ad rationẽ iu/ ſio ſupꝛa dicta ẽ adhuc ampliꝰ maife elilonme⸗ ſii excluſis exceſſu ꝗ ẽ in pł defectu ſta. ex eo ꝙ fit ĩ ciuitatibꝰ ſcom digni ilubſt ꝗ eſt ĩ minꝰ. ¶ Zertiã concluſionẽ ꝓ tatẽ.omneſ enĩ ĩ quacunq; ciuitate cõ g W. bat ibi Et eadẽ erit Primo aũt po fuent᷑ opoꝛteꝛe eẽ ĩ diſtributionibus eCumich nit eã ſcdo pbat eaʒ ex fꝛequẽti cõſue menſurâ a regulaʒ ſcm dignitatem (iili 3 tudine ibi Sʒ hinc pugne ⁊ ternio quandã ĩ qua dignitate ponũt meri/ patkitzinn ex comuni conformatiõe ibi Adhuc ta reſpeciu honoꝝ diſtribuẽdoꝝ. Sic ſummumnil ex eo ꝙ ſcòm dignitatẽ Dicit ꝗ̊ prio videlicet ꝙ ſcõm ꝙ pꝑſone ciuitatis ee iuu; eka ꝙ de iure ⁊ natura huiiuſti erit eadẽ habẽt ad illud ꝙ ĩ ciuitate dicit᷑ diaiig emo ſener equalitas.i.ꝓpoꝛtio pſonaꝝ ꝗb iuſtũ tas ſcòm illã ꝓportionez eis diſtribu üfiymum ⁊ ius ſuũ reddit᷑ ⁊ rerũ ĩ ꝗbꝰiuſtũ red antur honores: Lamen nõ omnes ci Mſcne ſ ditur. qꝛ ſicut illa vł illi bomines hñt ves ſcom diuerſas ciuilitates oꝛdina cemmnuet⸗ ⁊ recipiũt res in ꝗbus reddit᷑ eis ius ti dicũt eẽ vnã ⁊ eandez dignitaten udlemen, eoꝝ. Sic etiã.i.ſcom ꝓpoꝛtionẽ eãdẽ que mereat᷑ honorari. Sʒ democxrati uiithcſind ſe hñt illa.i.illi bomines ꝗ ius ſuũ re ci dicũt illã dignitatẽ eſſe libertatem. nuNaus cipiũt. Verbi g.qꝛ ſi bomines nõ ſũt iſti ſunt plebei qui nõ parificant᷑ ma/ MamG equales ⁊ merito ⁊ cã quare fit eis 10ꝛibus niſi ĩ ſola libertate. ⁊ idcircs mionmmmen bonoꝝ diſtribuno.ipᷣi etiaʒ hñt non e libertatẽ extollũt.QOligargici vero di uſtäpone nn qualia. poſito enĩ ꝙ duo mercato:es cunt hanc dignitatẽ eſſe diuitias. Iſti rnonnsſ . cõtulerint de bonis ſuis ĩ vnuzʒ capita ſunt burgenſes potẽtes ⁊ diuites qui Gingötnan le.vnus quidẽ centũ libꝛas.alteꝛ ve/ diuitiaꝝ facultatẽ extollunt qꝛ i ea ce Fponauemnif ro quiquagita.cũ eo autẽ capitali lu/ teros antecellũt. Quidã autẽ nati ex riinc r — cꝛent᷑.ccc.aureos:Munc ait ĩ diſtri/ oligargicis dicũt hanc libertatez eſſe lun mmnim butione lucri qꝛ ĩequaliter meruerant nobilitatẽ generiſ. Iſti deſcendunt ex üinumen uinmer ⁊ ĩequaliter cõtulerãt ad capitale in/ antiquis duntibꝰ ſʒ ipſi nõ ſunt diui/ olkindr . equaleſ poꝛtioneſ recipiẽt.tamẽ de lu tes ⁊ ideo extollunt illud in quo pꝛe Funen ſoſ cro ꝛecipiẽt ſcòùm ꝓpoꝛtionẽ eoꝝ que cellũt.Ariſtocratici vero ſicut boni ⁊ udwingen, poſuerãt ĩ capitali:qꝛ ſicut vnus poſu virtuoſi dicũt hanc dignitateʒ eſſe vir nrüiſgin it plus ĩ duplo qᷓ; alter.ſic de lucro re tutez que ſola meretur honoꝛari ſcoðz Nnnbſegeg cipiet plus ilucro q; alter qꝛ recipiet virtutem.vt ſupra.tractatu de magna tgümngn ducẽtos aureos ⁊ alter tantümodo cẽ nimo.quare hoc vniuerſaliter conceſ iſmis m tũ. ¶ Kõſequẽter ibil. Sʒ hĩc pugne ſum ẽ ꝙ ꝓpoꝛtio diſtribuẽdoꝝ bonoꝝ hinla tnigten — urce . nof⸗ Reo Ennſenenken 12 ,„, T 0 Mbignin⸗ Ahant iegen. Mizeniitiͦf umeeumie iinbwiinifiit nili wormonzes — SLeN tit unn. Ben Cenſes ir mecelin Aua aſe . 4 6 W. zV. dʒ ſequi ꝓpoꝛtionẽ meritoꝝ in eis ꝗ bus fit diſtributio.¶ Ad euidentiam aũt buiꝰ pticule notabit᷑ ꝙ tres ſũt ꝛec ti pricipatꝰ.ſ. regnũ vbi principatur vnꝰ ad comune cõferẽs vel comodum ariſtocratia vbi prnicipant᷑ pauci vir tuoſi ⁊ boni ad comune cõferẽs. Po litia vel policratia vbi pricipant᷑ mul ti ad comune cõferẽs. Cres vero ſũt trãſgreſſiones. corꝛuptiones. ⁊ obliqꝗ tates iſtoꝝ. trãſgꝛeſſio regni ẽ tyran nis vbi principat᷑ vnꝰ ad ꝓpriũ cõſe/ rens.ranſgreſſio vero ariſtocratie. oligarchia vbi pauci ad ſua ſola como da. Traſ. greſſio vero politie. Hemo⸗ cratia vbi pricipant᷑ multi plebei ad ſua comoda cũ iactura maioꝝ. hec aũt habenkt i. li. viij. cap. x.⁊. uj.⁊ iij. po litice. Et ex hijſ pñt videri motiua eo rũ Pigert imode opinant᷑ de dignita te. ¶ Qu artã cõcluſionẽ declarat ibi LEſt g iuſtũ Arguẽs ita.ꝓpoꝛtiona le põt eẽ taʒ ĩ numeꝛo monadico quã nũero materiali.Sʒ hoc inſtũ ẽ ꝓpoꝛ tionale:qᷓ poteſt eẽ ⁊c. Mui ratio/ nis pꝛimo ĩfert ex pᷣmiſſis minorẽ. d. iuſtũ g ẽ ꝓpoꝛtionale vt ꝓbatũ ẽ ĩi p/ cedẽeti cõcluſione.ſeòo adoit maioreʒ d. ꝙ ppoꝛtiõale nõ ẽ ꝓpꝛium numeri monadici.i.vnitarij ꝗ ẽ ex ſimplicibꝰ vnitabilibꝰ cõſtitut ſicut numerus cẽ tum denarioꝝ cuius quelibʒ vnitas ẽ fumpliciter vna. Sʒ etiã ꝓpoꝛtionale iuenit᷑ ĩ omni numeꝛo qualitercũq; ſit puta ſi ẽ numerꝰ materialis.qꝛ cõſti/ tutꝰ ex numeris.ſicut numerꝰ centum ſoldoꝝ ꝗ cõſtat ex dnodeniſ.quare aũt ꝓpoꝛtionale inuẽi᷑ ĩ omni numero af ſignat cãm qꝛ ꝓpoꝛtionaluas ẽ equa litas ꝓpoꝛtionũ que poꝛtio nõ poteſt eẽ numeri ad numeꝝ quare pꝛopoꝛ/ tionalitaſ fundari potertt ſup numero iiijinumeroꝝ: Mõ ſolũ ĩ nimneroiiij⸗ vnitatũ · verbi gratiaternari ſe habet ad binariũ ĩ ſex ꝗ altera pꝛoportione duodenaꝛiꝰ veꝛo ad octonaꝛiũ ĩ eadẽ ſex ꝗ altera pꝛopoꝛtione. qꝛ igit᷑ vtꝛo biq; ẽ ſimilis propoꝛtio ideo cõſurgit pꝛopoꝛtionalitas que fundat᷑ ĩi nume ro pᷣdictoꝝ.iiij. numeroꝝ⸗ concluſionem declarat ibi Et ĩ:iiij. numeris.d. primo ꝙ talis proportio nalitas ẽ in quatuor numeris.i.pauci ſimis.ſic ꝙ in paucioꝛib eſſe nõ põt. opoꝛtet eniz eſſe quatuoꝛ terminos.· re vel ratione diſtictos. ¶ Scdo pro bat eã.d.ꝙ manitfeſtũ ẽ q quamoꝛ ſũt fundamenta huiꝰ propoꝛtionalitatis qñ.ſ.omnia fũdamenta realiter ſunt diſticta ⁊ diſcreta.quare hac proba/ tione nõ ĩdiget ſʒ etiã ſunt quatuoꝛ f rationem qñ non omia ſũt diſtincta ſʒ ⁊ cõtinua.qꝛ ĩterius vno vtitur vt duo bus ⁊ dicit idem bis. Et iõ ſi nõ ſunt ſcòm rem quatuoꝛ.tamẽ ſcõm rõnem erunt quatuoꝛ. puta ſi dicat᷑ ꝙ ſicut ſe babet pars que ẽ.a.ad partẽ que eſt .b. ſic pars que ẽ. b. ad partẽ que eſt .g. Et ſic bis eſt dicta ꝑs que eſt. b. quare qr.b. ponit᷑ bis erunt iaʒ pro/ poꝛtionata quatuoꝛ ſcõᷣm rationẽ. qᷓ; uis nõ niſi tria ſcõᷣm reʒz. Et ſic pʒ ex emplarit᷑ iterminiſ illa cõcluſio ꝙ pro portionalitas vt proportionalitas re ₰ gqrit quatuoꝛ minos ſcõm rez vk ſcoz rationẽ. Sxtã cõcluſionẽ ponit ibi Eſt aũt ⁊ iuſtũ .d.qꝙ quis pꝛopoꝛ/ nionale poſſit eẽ ĩ tribꝰ ſcòm reʒ que ſũt quatuoꝛ ſedm rauonẽ.tñ propoꝛ⸗ tionale ꝙ iuſtũ ẽ. ẽ ad minꝰ iĩ quatuoꝛ ſeom reʒ. ⁊ pꝛopoꝛtio eadẽ.i.pꝛopꝛo tionis idẽptitaſ que reqꝛit᷑ ad pꝛopoꝛ tionale.iuſtũ erit ad minĩ quatuo⸗ di ſtictis ſcõm rẽ.Cuiꝰ cãm aſſignat.quo niã ĩ hoc iuſto ſimilit᷑ ſunt diuiſa: ea que diſtribuũt᷑.puta res ⁊ ea gb di⸗ ſtribuũt᷑. puta homines. quare ad mi nus ſũt bic quatuor immi f reʒ diſtin cti. ¶ Septimã cõcluſionẽ declarat ibil Erit g vt.a. fminꝰ¶Agd cur eui dẽ tiã ẽ ſciẽdũ qð ĩ tali iuſta ꝓportiõa litate cõcurrit illa ꝓpoꝛtio pſone ad ꝑ ſonã.ij. rei ad rem. nj. pſone maioris ad rẽ maiorẽ. iiij. pſone alteri ad alte rã rẽ.v.vni pſone ⁊ rei ſue ad alterã pſonã ⁊ rẽ ſuu: Ponat g qð bõa vni⸗ caſtelli data ſint expugnantibus 7* capientibus ipſum. Nenit comes qui vocat᷑.a.cũ cẽtuʒ armatis ⁊ venit LIBRO. baro ꝗ vocet᷑.b.cũ ꝗnquagita arma/ tis.capto caſtello duuidunt᷑ ſpolia in duas ptesvna tñ ẽ alteri dupla ⁊ vo cat᷑. g. altera vero ſubdupla ⁊ vocat d. ¶ Hijs ꝗ ſic diſpoſuis pʒꝙ ẽ pꝛo poꝛtio quedã cõitis ad baronẽ. Item alia ptis ſpolioꝝ ad pteʒ alterã. Iteʒ alia cõitis ad ꝑteʒ duplã. Itẽ alia ba ronis ad ꝑtem ſubduplam. ꝗItem alia cõitis ſumpti cũ pte ſua ad baronem ſũptuʒ. cũ ſua.⁊ ſup iſtis fundant᷑ due certe ꝓpoꝛtionalitates vna iter ꝓpoꝛ tionẽ pꝛimã ⁊.ij.altera ĩter has pro/ poꝛtiones ex vna pte ⁊ ꝓpoꝛtionẽ vl tim ex alteꝛa. &t i hijs coſiſtit diſtri butiua iuſtitia. ¶ Philoſophꝰ g has ꝓpoꝛtiones ⁊? ꝓpoꝛtionalitates dedu cit ĩ ᷑minis.d.ꝙ ſicut minus.a.ſ.cõeſ erit ꝓpoꝛtionatꝰ ad.b.baronẽ ĩ ꝗbꝰ ẽ pꝛima ꝓpoꝛtio ita erit.g. maioꝛ pars ſpolioꝝ ꝓpoꝛtiõata ad.d.minoꝛẽ ptẽ ĩ ꝗbus ẽ.ij.pꝓpoꝛtio.quare pmutati.ſi cut ſe habebit.a.comes ad.g.ptẽ ma ioꝛezʒ. Sic.b.baro ad.d.pteʒ minoꝛẽ. Et ſic habemus.inj.pꝓpoꝛtiones. Vlteriꝰ aũt ſeꝗt᷑ ꝙ ſicut ſe habebit to tus.a.comes ad.g. ptem ⁊.g.ps ei⸗ ad totũ.b.baronẽ ⁊.d. ptẽ e. Et ſic babem.v.ꝓpoꝛtiones ⁊ duas ꝓpoꝛ tionaltates ĩ ꝗbus cõſiſtit iuſtũ diſtri butiuũ.que ꝗdez diſtributio coniũgit pteʒ cũ pſona ſᷣm exigentiã iuris ⁊ ꝓ poꝛtiõis.Et ſi ſic diſtributio cõponat vt dictũ eſt.ĩ ſe ꝗdez cõiungit. quare cõiunctio comntis.a cuʒ pte.g. E&t con iunctio baꝛonis.b.cuʒ pte.d.eſt iuſtũ ĩ diſtributione ⁊ eſt mediũ iuſtũ.qꝛ pꝛo poꝛtionale. iniuſtü vero eſt pᷣter vł ex tra ꝓpoꝛtionale. ꝓpoꝛtionale aũt me diuʒ vt dictũ eſt. Juſtũ aũt ꝓpoꝛtiona le.⁊ pꝑ cõſequens mediũ ſicut dictum eſt a pꝛincipio lectionis. ¶ Octauazʒ cõcluſioneʒ ponit ibi N vocant aũt] ⁊ eaʒ ꝓbat ex mathematicoꝝ ſententia d.q mathematici vocãt huiuſmõi ꝓ poꝛtionalitateʒ geometꝛicã.Cuiꝰ cãʒ aſſignat.qꝛ ĩ geometria hoc eſt ĩ pꝛo poꝛtione geometrica.hoc accidit ꝙ to no. ſicut cum dicimus. ſe habet. a. ad. b. ſic. b. ad. c.ecce. qꝙ; tuʒ ſicut cõparet᷑ ad totuʒ. ſicut pars alteꝛa ad ptem alterã hoc eni accide ret ĩ ꝓpoꝛtione ariſmetica ſicut acci/ dit iĩ geometrica. ¶ &ſt g ſcienduʒ ꝓportio geometrica attendit non ſᷣm quãtitatezʒ exceſſus ſʒ ſᷣm ꝓportioneʒ verbi ꝗ. ad oſtendendã ĩtentionẽ phi loſophi.ſicut ſe bʒ ꝗnarius ad quater nariũ.ſic ternarius ad binariũ ſᷣm poꝛtionem ariſmetic ĩ qua ſolũ attẽ ditur quantitas exceſſus. Hic guũt eſt vtrobiq; exceſſus p vnitatẽ. ( Item ſicut ſe hʒ ſenari ad ternariuʒ ſic qua ternari ad binarium ſ̃m ꝓpoꝛtionẽ geometricã.qꝛ vtrobiq; ẽ ꝓpoꝛtio du pla. ¶ In prima pꝓportione ſüme duaſ pteſ excedẽteſ.ſ.ꝗqnariũ ⁊ t᷑naꝛiũ ⁊ ex hijſ fac vnuʒ totũ.ſ.octiauũ. Pei de ſüme alias duas parteſ exceſſas.ſ. quaternariuzʒ ⁊ binariũ ⁊ ex hiis fac vnum totum.ſ.ſenarium. ¶ BGijs aut ſic poſitis vides ꝙ ᷣm ariſt metic pꝛo poꝛtione arguit᷑. totum excedit totü ſ. octauꝰ ſextum.qᷓ; pars partẽ puta quinariꝰ quaternarium qꝛ octauꝰ ex cedit ſenarium ĩ Dfelavmine Eie ro quaternarium ĩ ſola vnitate. ¶ In ſcða vero ꝓpoꝛtione.ſ.geometrica ſũ me partes excedentes.ſ.ſenarium ⁊ quaternarium ⁊ fac vnum totuz. ſ.de cem ⁊ pꝰea ptes exceſſa.ſ.ternarium ⁊ binariũ.⁊ fac vnum totuʒ.ſ.qnariũ Hijs ſt ſic ſumptis vides ꝙ ſᷣm pro/ poꝛtionẽ geometricà ita totum exce, dit totũ. ſic denariꝰꝗnarium.ſicut ꝑs ptem. puta ſenariꝰ ternarium. qꝛ vtro bjiq; eſt ꝓportio dupla.vides ꝗ quare propoꝛtionalitas iuſti diſtributiui diĩ proportionaluas geometrica pꝑp ſimi lem proportionẽ tociꝰ ad totuʒ ⁊ par tis ad partẽ. ¶ MHonã concluſionem declarat ibi Eſt autem nõ cõtinua d. Qðò dicta propoꝛtionalitas eſt nõ continua. Cuius cauſam aſſignat. qꝛ propoꝛtionalitas eſt quando due pꝛo poꝛtiones comunicũt in vno teꝛmi Sicut Grni nnillti xyynmmn rihfan Grolgnbun Gfainn'n ſeſeſirpen goteriolten Gesadbe⸗ Au ſcbeoatti tonilton iilyiß izanriue cinit uin Bifnmppit fominnaen atimwgſe etiticio⸗ rhenonale ſecrfüpus Ntneſuri d lcèſomahe ttonaltuez. 61iopbb'mn urinoitiutu; Pamnolſnhun eeppygrll fluß hubereo⸗ Mipeſis oh npaiign lniinibon Hum,nlici- Kurboni ibninnu⸗ * ißnimlie⸗ Mnügren timgnnsdn lipimenin Ciblei l MWeim – e Nii S n ebnnn . dimeiieu ſ eneſis hei⸗ lnmimn in en imdigine NméPpendei iin,ſgüttn S usnieit dumitg nuesg nainni mm.öas in uenemn aron mi walnme gnanen wernone. .gtonen Wrcentes.⸗ſentdnnnn n1 frmum NG Nes exceſaſeniun . ſac rmum lotig ſ mptsidtsift erkica natonnnen. denar̈ gnanmn onn ſena lemmmgn no ula ileoſn anmas iicirbuun alus gnenuß noni oc aAumi i. (Wrionhien ☛ = – Cuus lun a Gianntötdka un mnponinil ambe ppoꝛtõnes ſupeꝛ quibꝰ fundat᷑ ꝓpoꝛtiõalitaſ coĩcãt ĩ hoc t᷑io.b·⁊ ꝑp hoc ꝓpoꝛtionalitas dĩ cõtiua. Sð hic boc nõ pi contingere qꝛ nullo mõ ho cui fu diſtributio ⁊ bonũ ꝙ diſtribuit᷑. pũt fieri vnꝰ numero tertiꝰ qð tñ eẽt neceſſe ſi ppoꝛtões coĩcarẽt i aliquo vno tertio ſi enĩ dixero ſicut ſe bʒ co mes ad baronẽ nõ poſſũ vlti dicere. ſic baro ad talẽ reʒ quare tłis tionalitas nõ pi eẽ cotinua. aũt epylogãdo cõcludit..ꝙ iuſtã hic iaz expoĩtũ ẽ ꝓpoꝛtionale. Konſe/ quẽter ibi. Juſtũ autẽ mãaifeſtat iiuſtũ dcõ iuſto oppoſitũ manitfeſtas pꝛimo ei foꝛmã.ij.materiã ibi: Qð ã ĩi oꝑibꝰ dicit Q primo ꝙ ſicut iuſtuũ ẽ ꝓpoꝛtio/ nale. ſtic iiuſtũ ei oppoſitũ ẽ illud ꝙ eſt pter ꝓportionale ⁊ ex ꝓpoꝛtionalita tẽ qꝛ hboc fit plus ⁊ hoc min cõtra na turã mẽſurã dicte ꝓpoꝛtionalitatis 4 bec ẽ foꝛma buii iuſti eẽ.ſ.extra.ꝓ poꝛtionalitateʒ. ¶ Conſequenter ibi qð ⁊ ĩ opibꝰ manifeſtat er natu:d. d. buiꝰmõi ĩ iuſtuʒ nõ ſolũ accidit ĩ re bus cum diſtribuunt᷑ f̃ etiazʒ accidit in opibꝰ ꝙ appʒ qꝛ ille qui facit ĩ iuſtuʒ hʒ plusq;; habere dʒ qui vero i iuſtũ ł iniuri ẽ paſſus płbʒ de malo agens autẽ min verũ ẽ ꝙ mẽſura mali pᷣt re duci ad mẽſurã boni ꝓ eo ꝙ minꝰ ma luʒ ad maiꝰ malũ cõparatũ ſit ⁊ acci/ pit᷑ i ratione boni ꝙ ꝓbat qꝛ õe eli⸗/ gibile bonũ ⁊ mai eligibile maius bonũ ſʒ minꝰ malũ ẽ magis eligibile qᷓ; maiꝰ malũ quare min maluʒ ẽ bo nũ huius rationis ponit pꝛio cõcluſio neʒ ibi. In boni eni ratione.ij.mino reʒ ibi.Eſt eni minꝰmaluʒ.iij.maiorẽ ibi. Eligibile autẽ æ patẽt omnia. Altuno autẽ epitogat dicẽs ꝙ bec es iuſti que iã miſeſtata eſt. H euidentiã pᷣdictoꝝ querẽ da ſunt duo. Primũ vtrũ ac ceptio perſona oponaf iuſti ie diſtributiue. ¶ Secũudũ vtrũ faciẽſ iiuſtuz habeat plus de bono minus de malo q;ᷓ iniultũ pacis. V. S primo arguit᷑ ꝙ nõ qꝛ nul la iſtitia ſecũ ꝑmittu ſuũ op dpoſitũ ſʒ iuſtitia diſtributiua ſecũ permittit acceptionẽ perſonarũ quare nõ ẽ ei oppoſita.¶ Aſſumptũ patet ꝗqꝛ perſonaꝝ acceptio ẽ pᷣferꝛe perſonã peꝛſone ꝓpter cauſã ĩ debi/ tã hoc aũt peꝛmittit᷑ ab hac iuſtitia in qua pᷣfert᷑ perſona peꝛſone ꝑꝑ cãmi debitã puta ꝓpter libertatẽ.ꝓpter di vitias. ꝓpter generis nobilitatẽ. ꝓpr virtutẽ. vt recitat hic philoſophqð at pꝛie.iij. cãe ſint idebite pʒ qꝛ ſupra tractatu de magnanimo dicit philoſo pꝓhꝙ viri potetes viri diuites viri no biles bonoꝛant᷑ agbuſdã ipᷣe vero ſu/ per boc ſẽtẽtiat ꝙ ſecũdũ veritatẽ ſo/ lus bonꝰ ẽ honoꝛand“ quare libertas vł porẽtia diuitie ⁊ nobilitas ſunt cãe indebite ꝙ aliꝰ pᷣ alijs honoret᷑.Qõð eriã virtuſit cauſa idebita patet qꝛ ſi duo vn virtuoſus ⁊ alt᷑ nõ virtuoſus pꝓ mercaturis ponãt ĩ comuni mille. libꝛas ⁊ ille lucrent᷑ ueꝝ mille.cã eẽt idebita ſᷣʒʒ ciꝛcõſtãtiã vbi dicit᷑ i ſi ĩ di ſtributione lucri nõ recipeꝛẽt equalit poſtq; equaliter poſuerũt qis ipi ñ equales ſint ĩ virtute quare virt ẽ cã idebita ꝙ ĩ diſtributione pᷣferat᷑ perſo na perſone. ¶ Sed oppoſitũ videtuꝛ qꝛ illud opponit᷑ iuſtitie diſtibutiue de quo maxime infamant᷑ ⁊ iculpant diſtributoꝛes ⁊ diſpẽſatores bonorũ coĩum ſʒ hec ẽ maxime peꝛſonaꝝ ac/ ceptio quat᷑ ipſa opponit᷑ iſti iuſtitie. Pꝛo ſolutione qõnis pᷣmittenda iiij. pꝛuno ꝙ ſunt modi diſtribuẽ di ᷣm foꝛmã.dij. quot ᷣm materiã. iij. quio ẽ perſonaꝝ acceptio.iilj.que ſit cã debita vel iqghita pferendi perſo/ naʒ perſone. ¶ He primo ſciẽdum q; duo ſunt modi diſtribuendi ſecõdũ foꝛ mã quia ſunt due forme oppoſite vna eſt in conferendo bona vel mala a cõuni inſingulos alia ẽ in cõferendo a IIBRO. ſinguk in cõmune que vulgo vocat᷑ col lecta que fit pꝛo cõibꝰ negocijs vilie vel ciuitatis. ¶ Se ſecundo ſciendũ ꝙ diſtributionũ ſunt tres mõi ᷣm ma teriã qm̃ cõtingit diſtribui aliqñ illud qð ẽ debitum reddi.aliqñ qð eſt debi tum dari.aliqñ qð ẽ cõgruũ ſatis of/ ferri. ¶ In pꝛimo cãu hi quibus fit diſtributio. habent ius in re diſtribu enda:ſicut mercatoꝛes in lucro diſtri buendo ⁊æ piſcatoꝛes ⁊ venatoꝛes ⁊ victoꝛes in pꝛeda diſtribuenda:⁊ p/ pter hoc illud qð diſtribuit᷑ dicitur eiſ reddi nõ dari. ¶ In ſecundo cãu nõ hñt ius ĩ re diſtribuenda.vt ſi eccleſi aſtice dignitates ſint diſtribuende ꝑ papã:hi quibꝰ diſtribuũt᷑ nullum ius habuerunt indiſtribuendis. ⁊ ꝓpter boc dicunt᷑ eis dari nõ reddi qᷓ;uis de bitũ ſu diſtributoꝛi ꝙ det iſtis vkł illis. ¶ In tertio autẽ cãu nec ẽ debituʒ a pte diſtribueni nec a pte recipiẽtium Sed eſt cõgruũ puta cũ honoꝛes di/ ſtribuunt᷑ ĩ cotidianis reuerentijs ꝙ ẽ congruũ diſtribui ſᷣm differentnas p/ ſonaꝝ. ( BSe tertio ſciendũ ꝙ ꝓpꝛie poſſumus fm dicta ſanctoꝝ patꝝ re/ ſcribere acceptionẽ pſonaꝝ dicentes ꝙ eſt pᷣponere vel poſt ponere pſonã pſone ꝓpter cãm indebitã. Dico aũt pᷣponere vel poſtponere qꝛ aliqñ con tingit ꝙ poſtponere ẽ perſonã accipe ſicut cõtingit in diſtributione laboꝛuʒ ⁊ expenſaꝝ.⁊ iteꝝ contingit ꝙ q;uis iudex aliqñ neutruʒ litigãtiũ acceptet alteꝝ m cõtẽnet nõ amoꝛe vel fauoꝛe alterius:ſed odio iſtius.hec autẽ erit acceptio pſonalis. ¶ Se quarto ve/ ro ſciendũ ꝓ regula generali ꝙ cã de bita ꝓpter quã in diſtributiõe pᷣferen da ſu perſona pſone ẽ maior partici patio cae.ꝓpter quã ẽ diſtributio fa/ cienda.⁊ oĩs alia cã ẽ indebita vł ſal tim nõ debita. Et ad hoc tendit ĩten tio phĩ in.iij.cõcluſione dicẽtis ꝙ p/ poꝛtio reꝝ diſtribuendaꝝ dʒ fieri ᷣm ꝓpoꝛtionẽ pſoaliũ meritoꝝ illoꝝ inqᷓ; meritoꝝ ⁊ nõ alioꝝ pꝛopter que me rita ſunt eis bona diſtribuenda. bec t regula fundat᷑ ſup illa maxia logicali ſcðo Top.ꝙ ſi ſunpłr ad ſumplicii ⁊ magis ad magis. ⁊ maxie ad maxie. Pone gi ꝙ lucꝝ dʒ diſtribui illis q p ticipes fuerũt in capitali ⁊ cã ẽ pꝛeci ſa.qꝛ poſuerũt in capitali.Si igit ille qui aliꝗd poſuit in capitali dʒ reci/ pere aliꝗd de lucro ⁊ nullus alius ſe quit᷑ ꝑ illã maximã ꝙ qui magis poſu it magis recipiat. Et ꝗ maxie maxie. Et ua ſᷣm ꝓpoꝛtionẽ ommiũ. Siłi mõ ſi honoꝛes ſint diſtribuendi bonis p/ ter cãm bonitaſ. bonus erit ſumpliciĩ bonoꝛãdꝰ ſed magis bonꝰ magis ho noꝛandus.⁊ maxie bonꝰ maxie hono randus.⁊ ſic vniuerſaliter in quacun q; materia. ( His ergo pᷣmiſſis dom ẽ ad qõnem ꝙ acceptio ꝑpſonaꝝ oppo nit᷑ iuſtitie diſtributiue.tanqᷓ; ipa exi- ſtens in iuſtitia diſtributiua. non dins ab ea niſi qꝛ pſonaꝝ acceptio impli/ cat ſumul hãc ĩiuſtitiã.⁊ iniuſtitie caʒ MHotat eni amoꝛẽ vel odiũ pſone que in bono vel in malo pfert᷑ vel p⸗ ponitur boc aũt apparet:qm acceptõ perſonaꝝ cõmittit᷑ modis quibꝰ iniu/ ſtitia diſtributiua cõmittit᷑ ⁊ illa iniu ſtitia cõmittit᷑ ex cãis ex quibꝰ pſona rũ acceptio cõmittit᷑. perſonaꝝ enim acceptio cõmittitur ⁊ in conferendo a cõmuni in ſingulos.⁊ in cõferendo a ſingulis in cõe.pᷣferẽdo pſonã pſo ne ꝓpter cãm indebitam.¶ Itẽ tres aſſignant᷑ ſpẽs vel mõi acceptiõis p/ ſonaꝝ. vna in iudicio vbi dʒ cuiq; ius reddi. alia in pꝛomotione vbi debet aliquibus:vel alicui dignitas dari. Alia in cotidianis honoribꝰ vbi con. gruit aliquibus reuerentia exhiberi. Iniuſtitia rero vilrit ttinn cmi titur ex quacunq; cauſa indebita plo naꝝ acceptio cõmittat.¶ Dicenduʒ S ad illud ꝙ obijcit᷑ qᷣ nũq;ᷓ iuſtitia ſe cũ pmittit pſonã pſone pᷣferri ex cau — ſa indebita. Ille vero cae quas philo ſopꝰ recitat.nõ ſunt cãe debite:q;uis aliqui alij hoc dixerint. Hec etiam virt ẽ vniueꝛſalit᷑ cã debita niſi tm q fit aliꝗbꝰ diſtributio rõne virtui.ſicut ſtuſüaf Gbirdiü Centagr⸗ gnuſifois leqnepetis Grperboptus (prinit fſüptneemmn ipria ce noſcencigen ultiſcerer n ubecieniſn Mpcäcgin⸗ Glarpuniͤt Uebmneteäiuſs fteguumiinan (rnf (ktaril MuüNNrintii ſgitechenr uſiniminegs prtr aii litſtiiig inlzüp, . Pgiüſapent Rezin maTuin ler⸗ iäi aimgs der melo NEülaen gepoſi biinimitn woſeln Nd nt imrir zünm wuß nmatise alb cnint. w incde eidde cinnatnin 1 ſsſrltini nn imdcbfüfs in onetif geläuum R— 1 1 lbosnenne – E bene arguebattr. Aneſtio decima. E ſecundo arguit ꝙ iniuſtu n im patiens. quia hoc eſſet vel de malo penali. ⁊ bono ſibi oppoſuo. vel de malo culpabili ⁊ de bono ſibi oppoſuo. nõ autẽ de malo penali: ⁊ bono ſibi oppoſuo qꝛ de illo malo di cit Augꝰ. ꝙ ſi diligẽt᷑ cõſiderem iue niemꝰ eos maioꝛa ſupplicia ſuſtiner g faciunt:qᷓ; eos qui ſuſtinerc vident᷑ in ſermone de inocẽtibus. Itẽ nec de malo culpabili ⁊ bono ſibi oppoſuo qꝛ ibidẽ de illo dicit Aug.qꝙ nemo pʒ iniuſtũ lucꝝ ſine iuſto dano: vbi lu cꝝ ibi ⁊ dãnũ.lucꝝ in archa dãnum ĩ cõſcientia: quare nullo mõ videt᷑ veꝝ ꝙꝙ iniuſtũ faciẽs hẽat j un de malo qᷓ; ille qui ẽ patiẽs. ¶ Oppoſuũ tñ di/ cit philoſophus bic ⁊ in ſeqũti cap. ¶ Pꝛo ĩtẽtiõe Auguſtini ẽ pᷣmitteð vnũ ꝓ mmtẽtõe vero philoſophi alteꝝ Et pꝰ hec ẽ ad qõeʒ rũdendũ.¶ De pꝛimo ſciendũ ꝙ mala occurrẽtia cir ca miuſtũ facere ⁊ iniuſtũ pati ſũt tri plicia. Quedã eni ſunt antecedentia quedã vero cõſeqñtia:quedã ãt pꝛin cipaliter ꝑ iuiuſtuiã iſtã illata. a/ la vero antecedẽtia ſunt cae pñtis in iuſtitie: puta triſtitia inuidia ira doloꝛ ⁊ rancoꝛ: Mala vero cõſequẽtia ſũt faciens non habeat plus de bono ⁊ minus de malo q; in — ſequele ⁊ quedã pene pñtis ĩiuſtitte puta remoꝛſus cõſcie:pꝑditio virtutis ⁊ inocẽtie. Mala vero pñtialit illa⸗/ ta ſunt iniurie quas iſte facit ⁊ quas ille patit᷑. Aug.aũt cõpat mala ante cedẽtia ⁊ cõſeqñtia que ĩiuriãs patit ad mala pñtialit ꝑ ipm illata que alt᷑ patit᷑᷑.ve antecedẽtibus eni dicit ꝙ oiĩs qui aliũ ĩ coꝛpe pſeꝗt᷑.pꝛiꝰ ipᷣe in Se ↄñ̃tibus vero ait ꝙ ille pſecu/ coꝛde pſecutionẽ ſuſtinere cognoſcit᷑. 6 bʒ lucꝝ in archa:ſed dãnũ ĩ cõſci entia. Lulit enĩ alteri veſtẽ ⁊ ipe p/ didit fidẽ. acqru pecuniã ⁊ ꝑdit iuſſi . . brH „ „,„ , iuſmõi bonoꝝ cõꝑatõe. Quartũ doõ V. tiam. ¶ Be ſcdo ſciendũ ꝙ bonum ? malũ reſtringi pñt ad lucꝝ ⁊ důnum. pʒ ex ↄñti ca.lucꝝ aũt ⁊ dãnum pñt ampliari: ut ſumat᷑ ꝓ volũtario ⁊ iuo lũtario ꝓ eo ꝙ oẽs volũt lucrari ⁊ no lũt dãmificari ⁊ qꝛ lucꝝ ẽ delectabile ſicut ⁊ omne volũtariũ.Et danum eſt triſte ſicut ⁊ oẽ iuoluntariũ.ut habet᷑ v. methaphiſice: philoſophus aũt ſu⸗ mit bonũ ⁊ malũ ꝓ lucro ⁊ damno:⁊ lucꝝ ⁊ dãnũ ꝓ volũtario ⁊ inuolũta,/ rio vt inſinuat in cap.ſequenti.d.hec noĩa lucꝝ ⁊c dãnũ veniſſe a volũtarijs cõmutationibꝰ ¶ Mũc ad qõem di cenda ſũt quatuoꝛ. pꝛimu ꝙ de malo culpabibi pł bzʒ ininſtũ faciẽs q; pa/ tiens:ĩmo bʒ totũ:ꝙ pʒ:qꝛ oẽ incul/ pabile ⁊ ĩputabile ẽ volũtariũ:ut ſu⸗ pꝛa. li.uj. Sʒ iniuſtũ pati nõ ẽ volun tariũ:ut infra cap.xv. Iniuſtũ autẽ fa cere ẽ volũtariũ ſi m̃ iniuſte faciat ille qui facit: vt infra cap.xiij.quare ille ẽ culpabił ⁊ iſte nõ. Qðò etiã pʒ qꝛ ille punit᷑ ⁊ iſti oppꝛeſſo ſubueni ¶ SS cundũ dicẽduʒ ẽ ꝙ de malo penali p. ſentialit᷑ p preſens opus illato bʒ pl?ꝰ mniuriã paſſus. QAð pʒ qꝛ iſti ẽ iuolun tarium ⁊ triſte:illi vero facienti volũ tariũ ⁊ delectabile:ut ſupꝛa.li.iiij.c. de manſuetudine. ¶ Zertiũ autẽ dð. ꝙ cõpando mala añcedẽtia ⁊ cõſequẽ tia illud opus iniuſtuʒ qð ĩiuſte ages patit᷑ ad mala que ĩiuriã paſſꝰ pñtia aliter patit᷑.plus habet de malo pe- nali iĩiuſte faciens q; patiens. Quod patet quia qui perdit maioza bona? incurrit maioꝛa mala plus habet de pena q; qui minoꝛa. Sed ille iuiuriäã faciens perdit bona maioꝛa.qꝛ bona anime puta virtutem ⁊ innocentiam paſſus autem inquãtum pꝛeciſe paſ⸗ ſus perdit tantum bona minoꝛa: pu/ ta bona coꝛpoꝛis vel ſubſtantie tem/ poꝛalis que ſimpliciter ſunt minoꝛa ceteris:ut habetur ſupꝛa.li.i. ⁊ infra li.ix.quare iniuriam faciens plus ba bet de malo penali qᷓ; alter: facta hu — * IIBRO. fᷣm ꝙ plus vel minus hñt iſti ð malo. Sic plus vel minus de bono illi malo directe oppoſito ⁊ vbi minus ð malo plus de bono ᷣm ꝓpoꝛtionẽ hec ãt ðᷣ ſe patent ⁊ etiã reſpõſio ad obiecta. — (Lectio ſeptima. Eliqua aũt vna directiumm. Supꝛa egit de iure ⁊ iuſto: ciuſtitia diſtributionũ: hic at agit ipſo quatuoꝛ cõcluſiões. Pꝛimã ꝙ iu ſtũ cõmutatm̃ hʒ ſpẽm aliã a ſpẽ iuſti diſtributiui. ¶ Scðam ꝙ boc iuſtũ eſt mediũ dãni ⁊ lucri. ibi: Quare płis gdẽ.tertiã ꝙ ſᷣm ꝓpoꝛtiõʒ ariſmetri/ cã ẽ mediũ dãni ⁊ lucri.ibi. Et quẽ/⸗ admodũ linea.quartã ꝙ ẽ mediũ iuo lũtarioꝝ dni ⁊ lucri ibi.veniunt aũt noĩa hec. Pꝛĩo gO ꝓponit cõcluſioneʒ pꝛimã.ſcòðo ꝓbat eã ibi. Diſtributim quidẽ eni.Sicit ̊ ꝙ ſicut ẽ vna ſpẽs illiꝰ iuſti qð ẽ directiuũ ĩ diſtributoibꝰ vt viſũ ẽ. ſic ẽ reliqua ſpẽs vna illiꝰ iun ſti qð ẽ directiuũ ĩ cõmutatiõibꝰ tã vo luntarijs qᷓ; inuolũtarijs.⁊ hoc iuſtuʒ ĩ cõmutatiõibꝰ directm̃ bʒ ſpẽm aliaʒ a pꝛioꝛi ſpecie iuſti.ſ.diſtributiui. Cõ ſeqñter ibi. Diſtributm quidẽ eni. cõ cluſionẽ ꝓpoſuã ꝓbat. Intẽdeſ ſic ar guere. Illa iuſta dĩnt ſpẽ que differũt in mã ⁊ in foꝛma.ſʒ hec duo iuſta ſcʒ cõmutatm̃ ⁊ diſtributin dẽnt in mã ⁊? in foꝛma quare dĩnt. Juſtũ cõmuta tiuũ hʒ ſpẽm aliã a ſpẽ iuſti diſtributi ui:ſicut fuerat ꝓpoſuũ.huius rõnis pᷣ miſit cõcluſionẽ ⁊ ſupponit maioꝛem vt ꝓ ſe notã ⁊ clarat minoꝛẽ. pꝛimo repetens mãm ⁊ foꝛmũ iuſti diſtribu tiui ⁊ ſcòo onñdens mãʒ ⁊ foꝛmã iuſti ↄmutatiui ibi. In cõmutatiõibꝰãt.Di cit g̊ pꝛio ꝙ iuſtũ diſtributm ſᷣm mãm ſẽp ẽ bonoꝝ vel maloꝝ cõim de quibꝰ fu collatio:vel a cõi.q.a toto ĩ ſingu/ los quaſi ĩ ptes:vel a ſingulis quaſi a ptibꝰ:in cõe quaſi ĩ totũ.ſᷣm foꝛmaʒ aũt ſemp eſt ᷣm ꝓpoꝛtionalitatẽ dictã ſupꝛa.ſ.geometricã ꝙ apparet ſicut dictũ fuit ſupꝛa.qꝛ ſi fiat diſtributio a pecunijs cõibꝰ in ſingulos ꝗ ius hñt ĩ uſto ↄmutationũ declarãs 0 eis:erit oĩo ſᷣm eãdẽ ꝓpoꝛnionẽ qᷓ; ha bẽt adinuicẽ :illi ꝗbus fit diſtributio q;tũ ad illatã pecuniã ĩ pꝛio capitali vt dictũ ẽ ſupꝛa. Iniuſtũ aũt iuſto di/ ſtributio oppoſuũ ẽ illud qð ẽ pᷣter ꝓ ꝛtionale.i. ex p̃dictã ꝓpoꝛtionem. Cõſeqũñter ibi. In cõmutationib aũt.Oñdit mãm ⁊ foꝛmã iuſti cõmu/ tfatiui dintem eẽ a mã ⁊ foꝛma diſtri- butiui. ¶ Pꝛĩo pponit intẽtũ.ſcoo ꝓbat ipᷣm ibi. Hihil or̃t eni. tertio in fert vnũ corꝛelariũ ibi.Quã ĩiuſtũ hoc Auarto exponit ꝙdã dictũ ibi. dĩ eni vt ſunpłr. Dicit gᷓ pꝛio ꝙ iniuſtuʒ cõ/ mutatm ẽ qd equale ĩ cõmutationibꝰ tãq; in maã:⁊ ĩiuſtũ ei oppoſttũ eſt in equale ĩ eadẽ mã ĩ qua fu collatio nõ int᷑ totũ ⁊ ꝑtes:ſʒ int᷑ ptẽ ⁊ ꝑtẽ:vel in ter totũ ⁊ totũ.Sʒ q;tũ ad foꝛma hyi iuſtũ ẽ equale nõ ſᷣm ꝓpoꝛtionalitatẽ pᷣdictã geometricã ſʒ fᷣm ꝓpoꝛtioneʒ ariſmetricã in qua vt dictũ ẽ ſupꝛa at tẽdit᷑ equalitas nõ ꝓpoꝛtionũ ſʒ quã titatũ. ¶ Conſeqũt᷑ ibi Nihil dĩt.n.ꝓ bat intẽtũ iã ꝓpoſuũ q;tũ ad foꝛmaʒ iſtiꝰ iuſti. qꝛ vbi nõ facit driazʒ dria ꝑ/ ſonaꝝ vł pionaliũ meritoꝝ ibi ẽ ppoꝛ tio nõ geometrica ſʒ ariſmetrica. Sʒ ĩ cõmutatio iuſto nullã facit dĩiazʒ dria pſonaꝝ vel ꝑpſonalium meritoꝝ quare hic attẽdit᷑ ſola ꝓpoꝛtio ariſmetrica. Huiꝰ rõis ſuppoĩt maioꝛẽ ex dĩia pꝓpoꝛtionũ. ⁊ declarat minoꝛẽ.d. ꝙ ni hil ofr̃t ſi vir bonus ⁊ ſtudioſus pᷣua/ uit pꝛauũ viꝝ bonis ſuis rapina ł fur to:vł ſi factũ ẽ ecõuerſo.HNũc etiã dĩt ſi ſtudioſus vir mechatꝰ ẽ cum vxoꝛe pꝛaui vel ſi pꝛau cũ vxoꝛe viri ſtudio ſi ⁊ pꝑ ↄñs driam nullã facit dria pſo/ naꝝ. Si lex iuſtitie reſpicit ſolum ad dĩiam nocum̃ti ⁊ vtit᷑ pꝛauo ⁊ ſtudio ſo tãq; equalibꝰ. Sʒ lex reſpicit ſi bic gcunq; ſit facit iniuſtuzʒ:⁊ ſi alter iniu ſtum paſſus ẽ ⁊ ſi hic ꝗcunq; ſit leſit. ⁊ ſi alt᷑ etiã ꝗcunq; leſus eſt. Et ſic p cõſeqñs driam nullã e byi iuſti dria perſonalis. nſequen/ ter ibi.Quare iniuſtum boc. Infert vnum corꝛelariũ circa itentõʒ iudicis — rinnuit = SE lpomnut, tealn n wrzenolll wriſginnd lu ſirtinol itnöte⸗ lier tpru gientinti 4 „ tigeinit 4aLPſis fünnondaſall octralnüen 1ofenttelag ſicit:r iagia Hicn öpirec ſirtianoni. War ecüct Nionkloeh⸗ octcnimrſen Eanipaſſon rznson cmingrinkr igülpnrn Wäcmaefe oöllreinss ungieſnntß⸗ Fantuiſfin mnnk umt E :⸗ 4 =Se — = inittihni 4 üUmimnige, F . ühwirhe kitgihen 5= S= = S= Se emiiſi N lrficin Mmſii; oshtni .Bhlien Alniid Aiii NNgüdihi) laenakicämn Enäiqufuct ahi p i Bihüllin törd rin wemtißſnn inqanmiit Cniegittihin üi iniciin Grftiniſanneen G Awis mu Hunſnent l nanmmnN ſln ppor rlin 4 Rciaru niri, n bonis ee. Zrir Nrdr i, dman liſll / riſine lſtt ii lo qui vulnerauit occidit ppter itentiõʒz legis. d. ꝙ Ppi hoc qðᷣ dictũ ẽ ò itẽtõe ⁊ reſpectn legis iuox tẽptat equare iiuſtũ cõmutatiuũ exñs ĩ equale.ſic ꝙ de iequalibus faciat e qualia. bi gra cũ hic ꝗqdã bonus vel nõ bonus vulneret᷑ æ ule alius vulne ret ⁊ percutiat vel ihc iterſectoꝛ occi at aliũ ille alius moꝛiat᷑ actio iniu riã facieni ⁊ paſſio ĩiurid paſſi diuiſe ſunt in partes inequales q? ule vul/ neraſ hʒ minð lucro.i.ð volũtario ? nihil de oâpno. ille vero ꝗ paſſus eſt pʒ dnũ ⁊ nõ lucꝝ. Et iõ tali cãu po ſuto iudex tẽptat equare vtrunq; per appoõem dam a ablationẽ lucr! bul Eſt eni ſciedũ ꝙ qñq; pt fieri adequatio acti onis a paſſionis agenꝗ ? paſſi p re/ ſtitutionẽ ⁊ ſatiſſactionẽ faciẽdã palſ ſo.qꝛ vel nõ erit capax:puta ſi mo:tu us fuerit vel agẽs nõ habebit vñ ſatis faciat: ⁊ tũc ageti infert danũ vt ſaltẽ hi qui nõ pñt adequari in lucro ade/ quat᷑ ĩ dano vt ſi ẽ iſte moꝛtuus fit ꝙ moꝛiat ille ⁊ tũc bñs equalit de dam no q;uis nihil de lucro. ¶ Eolſequeni ibi. Sicit᷑ eni vt ſunpłr. Exponit qð dã dictũ.ſ.nomẽ lucri.d.ꝙ lucꝝ di in talibꝰ puta ĩ pcuſſione æ mmoꝛte ⁊ ſic de ſikib/ ilurijs pſonalibꝰ: vt cõtingit dicere ſimpłr.i.vlłr ⁊ extenſo noĩe qᷓ; uis nõ videat᷑ hoc nomẽ lucꝝ eẽ no/ mẽ ꝓpꝛiũ.i.ppꝛie dictũ aliqꝗb de ꝗb hoc mõ qr qꝛ interficiẽti aliqñ nulluʒ comoðò nulla vtilitas puenit ex moꝛte illata ꝓxio ſuo:⁊ iõ dat exẽ plũ cu lu/ cꝝ attribuit᷑ vłiter ꝑcutienti ⁊ danuʒ gattribuit᷑ patienti pcuſſurã. In his g nõ ꝓpꝛie or̃ lucꝑ ĩ ꝗbus nullũ ẽ como dũ:ſʒ qñ paſſio ẽ meſurata.i. eſtima/ ta ſicut fit in accuſatõe imuriaꝝ ⁊ fᷣm eſtimationẽ recõpenſata: puta ſi paſ ſus iniuriã voluiſſet eã recepiſſe ꝓ.c. libꝛis.tũc ꝗdẽ hoc vocat᷑ dãnũ.ſ.rece piſſe iniuria.hoc at lucꝝ ſcʒ recepiſſe eſtimatã pecumã. Et idcirco qꝛ i plu ribus ẽ dãnũ recõpenſabile pꝑ lucꝝ:iõ vłr vtimur. his ꝗ̊ vocabulis oaãno ⁊ lu cro i oibus ⁊ maxime ſicut fut ſupꝛa expoſitũ de volũtario ⁊ inuolũtario. Roõſeqñter ibi. Auare płis quidẽ ꝓbat ſcòam cõcluſionẽ duplici rone. ſcða ibi ꝓpter ꝙ ⁊ qũñ Pꝛio & ſic ar/ guit equale int᷑ dãnũ ⁊ lucꝝ ẽ mediũ dãni ⁊ lucri ſʒ iuſtũ cõmutatm̃ ẽ equa le int᷑ dãnũ ⁊ lucꝝ:quare tale iuſtuzʒ ẽ mediũ dãni ⁊ lucri. R rõnis ꝓbat pꝛĩio maioꝛẽ:ſcòo ſubdit minoꝛeʒ ibi Qõ dicimꝰ eẽ.tertio infert cõcluſiõʒ ibi.Quare directiuũ. maioꝛẽ vo ſic ꝓ bat. Auo:ũlz que ſunt plus ⁊ min- ẽ aliqd equale.i.equałr diſtãs ab eis⁊ illud ẽ eoꝝ mediuũ. ſʒ dãnũ ⁊ lucꝝ ſũt plus ⁊ minus ↄrio mõ:qm lucꝝ ẽ pł boni veli bono ⁊ minꝰ mali vł ĩi ma⸗/ lo. dãnũ vo ↄriũ modũ bʒ q: danũ eſt plus mali ⁊ minꝰ bomi quare equale dãni ⁊ lucri ẽ mediũ dãm.(Hum at ꝓ ſimili ponit pꝛio maiorẽ. ſcòo mĩo rẽ cũ ſua declaratõe ibi.Lucꝝ at.ter⸗/ tio cõcluſionẽ ibi. QAuoꝝ ãt e ð ⁊ oĩa patẽt. ¶ Eoſeqũt ibi ꝓpi ꝙ ⁊ qñ. ar guit ſcdo ſic. IYllud ẽ mediũ dani ⁊ lu cri· pꝓpter ꝙ iueniẽdũ hoĩies refugiũt ad iudicem.ſed ꝓpt bi ⁊c.quare bi iuſtũ ẽ mediũ dani ⁊ lucri. d⸗ roõis poĩit pꝛio mioꝛẽ ſcòo maioꝛeʒ ibi.Et querr᷑t indiceʒ. tertio cõcluſioneʒ ibi. mediũ g. Dicit igit᷑ pꝛio ꝓ mioꝛe ꝙ ꝓpi hoc qꝛ iuſtũ ẽ mediũ dani ⁊ lueri hoĩes dãno ⁊ lucro qõnem bnñtes:qñ dubitãt refugiunt ad iudicẽ ꝓpt᷑ inue mẽð iuſtũ: qm ad iudicẽ ire ẽ ad iuſtũ ire:qꝛ iuõx vult ⁊ dʒ eſſe iuſtũ aĩatuʒ ꝗ iueniat ⁊ oñdat iuſtũ moꝛtuum ſcri ptuũ ĩ pelle moꝛtua ꝙ nõ applicat᷑ ad factũ niſi p iuſtũ aiatum iudicem. ſ.ꝗ dʒ bje ĩ aĩa ſua iura deſcripta: ꝓ mai oꝛi vᷣo dicit ꝙ hoĩies querentes uudicẽ quert euʒ taq;ᷓ mediũ vel ut medij in uetnoꝛẽ. Et qũq; rocant meſidicos i. mediatoꝛes arbitros.at ſi velint dre ꝙ ſi medio cõnigat attigẽtes medium glʒ ſᷣm ratã ſuã ipᷣi ſunt cõpoſui vl eõ luncti cum iuſto. ¶¶ Æx quo patet ꝙ ad iudicem nõ eſt refugium niſi ad ĩi/ ueniendũ medium. ĩ boc fundatur maioꝛ. ¶ VAlterius igit᷑ cõcludit.d. X LIBRO iuſtũ ꝗᷓ erit mediũ ſupple dãni ⁊ lucri Sigꝗdẽ vt viſũ ẽ iudex eſt mediꝰ ⁊ iuẽ toꝛ medij. iudex enĩ adequat inequa lia reducẽs ad equalitatẽ ⁊ ad medi um. C Cõſeqũter ibi.Et quẽadmoð linea ꝓbat tertiã cõcluſionẽ itendenſ ſic arguere.Oẽ equale ꝑditũ ĩ iuentũ ẽ mediũ ſᷣm ariſmetricã ꝓpoꝛtioeʒ ſʒ iuſtũ cõmutatiuũ ẽ hꝰmõi:quare ipſũ ẽ mediũ ſᷣm aꝛiſmetricã ꝓpoꝛtioneʒ. ¶ Huius ronis põit pꝛio minoꝛẽ: ſe cudo maioꝛẽ ibi.Equale aũt medium tertio minoꝛis cõfirmationẽ ibi. ꝓpt naaed E; ſciendũ ad euiden tiã hui ꝙ dica di bꝛeuis carta adden do dicta Et ẽ realit ars ⁊ regula dun ſiua quãtitat᷑ ĩ medietateſ que ſunpłr ſũt medietates totiꝰ dunſi vel diuidẽ di. Inuenire aũt mediũ ꝑ talem dicã põt fieri dupłr.vno mõ mediate alio mõ ĩmediate. ediate ꝗdẽ ſuũ totũ ẽ diuiſũ in ꝑtes ĩi equales:⁊ tũc opoꝛ tet ꝙ aſſumet᷑ totũ ꝙ poſſet cõſtare ex illis in equalibꝰ ptibꝰ:⁊ boc facto cõ ſequẽt᷑ ꝑ dicãꝑtẽ.ſ.medicandi diuide tur illa ſũma⁊ boc facto videbit᷑ q;to maioꝛ ps excedit medietatem ⁊æ illæ exceſſus apponet᷑ ꝑpti minoꝛi ⁊æ puen tũ erit ad equalitatẽ medij. Alio aũt mõ poſſet fieri imediate:vt a pꝛinci pio totũ diuideret᷑ ꝑ medietates ⁊ ꝑp cõſequẽs diuiſũ eẽt ſtatiʒ ĩ pꝑtes equa les. Mbüuoſophus at ondit iuſtum eſſe mediũ ꝑ dicã vtroqʒ mõ inuentã. Pꝛio quidẽ medietate aſſumẽs ſimi litudinẽ ð linea:dicit qð quẽadmoð li nea exiſtente ſecta ⁊ dimiſa in partes inequales. mathematicꝰ vtẽs dica. ? pꝓ ipᷣam pᷣſciẽs quãta ẽ medietas toti linee iã inequalit᷑ diuiſe abſtulit a ma ioꝛi ſectiõe ſeu a maioꝛi pte illò quo ipᷣa ſuꝑ excedit medietatẽ ⁊ pti vł ſe ctioni minoꝛi appoſuit.⁊ pꝑ hoc ad e/ qualitatẽ partiũ venit. Itaq; etiã iu/ dex iueniẽs cõmutationẽ inequaliter diuiſam dãno ⁊ lucro p dicã iuſtitie in ueſtigat medietatẽ totius ſił ſumpti: qua inuen.a:aufert ab eo qui excedit totũ illud ĩ quo medietatẽ excedit e defectũ apponit. Et ſic ꝑ dicã ad e/ qualitatẽ medij venit.Aliqñ aũt ꝑ di ca imedietate attigii medii cũ.ſ.totũ pꝛĩo diuidit ꝑ dicã:tũc dicũt partes ſe hĩe ius ſuũ:qñ ſcʒ hñt equale hoc mõ ſũptũ ( Subdiuidit autẽ maioꝛeʒ.d. ꝙ equale tale quale per dicã inuentü ẽ mediũ maioꝛis ⁊ minoꝛis.i.ini ma ius ⁊ minꝰ fᷣm ariſmetrica ꝓpoꝛtio/ nalitatẽ que cõſiſtit in equaliuate q;;/ titatũ no ꝓpoꝛtionũ:vt dictũ eſt ſu/ pꝛa.¶SDeinde ibi. Pꝛopĩ ꝙ ⁊ noia tur. Cöfirmat ⁊ ꝓbat dictã minoꝛem dupkr. pꝛio ꝗdẽ ex noie.ſcòo ex com mẽſuratõe ibi Si eni duobus. Sicit ꝗ pꝛĩo ꝙ iuſtũ cõmutatiuũ qꝛ pdicã iue nit᷑ iõ noiat dyachaion.i.equalłr di. uiſũ.quẽadmoð ſi ꝗs dicat ſᷣm cõiuga ta. dyachaion opꝰ iuſtũ equałr pꝑ dici diuiſũ. diachaides iud cẽ iuſtũ. id ẽ equałr cũ dica diuidẽtẽ ⁊ dichaide iu ſtitiã.i.equałr cũ dica diuiſaʒ hoc at ẽ ſignũ ꝙ iuſtũ hꝰmoõi ꝑ dicã iueiat᷑ pꝛiꝰ qᷓ; a dica noĩat᷑.¶ SHeinde ibi Si eni duob. Facit ad hoc rõem ⁊ pꝛimo in ſentẽtia ponit eã.ſcòo in termis ma/ thematicis ibi. Equales ĩ quibꝰ.pꝛio S ſic arguut illa iuenit᷑ madiũ iuſtũ in cõmutatiombꝰ quo cognoſcit᷑ ꝙ oʒ au feree a plus hñte ⁊ ꝗd addere minꝰ bñti.Sʒ dica diuidente pꝑ media iſtud cognoſcit᷑ quare ꝑ ipᷣm mediiũ iuſtũ in cõmutationibꝰinuenit GC Hui rõnis declarat mioꝛẽ tradẽs pꝛio modũ ex cedẽdi ⁊ recedẽdi ab equalitate me dij.⁊.d.ꝙ ſi duobꝰ qᷓ;tis exñtibus e/ qualibꝰ auferat᷑ ab altero eoꝝ aliqua pticula ⁊ apponat᷑ ad alteꝝ.tũc illo qᷓ;tũ cui ẽ appoſitũ illa pticła excedet alteꝝ q;tũ in duabꝰ pꝑticulis.Si vo il/ la pticula fuerit ab vno illoꝝ amotaæ— alteri nõ appoiĩta tũc iſtud excedet il lud ĩ vna pticula.Ex quo pʒ ꝙ ĩ pio cãu cũ.ſ.vni aufert᷑ ⁊ alteri apponit᷑ illud cui facta ẽ appõ excedet mediũ ĩ quo pꝛio fueãt vno.i.vna pticłapeo ꝙ mediũ nihil creuit.illud tñ creuit ⁊ nüiteluct (ialtnneni utiſnla uinitle cdnnocniwon it neloton⸗ ummcun Gſrnmoe eeeunecietan iuimeopottel inrnin hit aeninsbebi figetkünmmn ſwicgntuene ruptenilu oenecktchüß Gecanſczed ean ſcpenecütn Colatndopo rue. Denne S — idu uennn lgoiciodi⸗ M/Neloag üuienvales ,n (Irnis ſubctns, iualeren üſrpoſt Ulitipicnena fopnanwate erpenſenab Achzenicdenüab Apfſegtulnin ciickllinecnpn ſſinginst Ratarr. Eeigztu iſru Atifn medz WWheniſr tigni dd. eclengeſe Nepigahn fpſemiandi ſe l n (a. A Upegion 4 mni en 3 n . 1 ceſri one wnn è adin Merwieſnn Siddn wodſignuf inaiit Mal ninin Eilirn nudi nr' gocoi⸗ kn ddidnehiun bre ndsſn Krat bN fini auctũ ex addiramento illiꝰ ꝑticule. mediũ aũt excedet illud inq;tũ a quo facta ẽ oblatio:etiã in vna.i.in vna p ticula.Et ᷣm boc pʒ quare illud qᷓ;tũ cui facia ẽ additio excedit alteꝝ ĩ du obus. in vno eni rõne augmẽti iupꝛa mediũ ⁊ in alio rõne detrimẽti alte/ rius extremi citra mediũ. ¶ Ex his 5ſcðo ĩfert minoꝛẽ.d.ꝙ hoc.ſ.medio hac dita medietante cognoſcemus quid auferre opoꝛtet a plł bñte ⁊ ꝗd apponere min hñti:qꝛ opoꝛtet ap/ ponere minus habẽti illud ĩ quo me diũ excedit ipᷣm minus hñs ut creſcat vſq; ad equalitatẽ medij ⁊ opoꝛtz au ferre a plus hũte illud in quo mediũ ſupexcedit᷑ ab.ipᷣo plus bate:vt ſcʒ de creſcat vſq; ad equaluatẽ medij. Et ſic pʒ ꝙ mediũ ⁊ dita ẽ illud quo co/ gnoſcit᷑ aner auferre ac ap⸗/ ponere. ¶ Deinde ibi &quales in q bus p̃ᷣdictà rõem manifeſtat in termi nis quãtũ ad modũ excedendi ⁊ rece dendi a medio.d.ꝙ tres quantuates ad inuicẽ equales.ſ.tres cubiti ſignẽ tur in termis ſubditis.ſic ꝙ vnus cu/ bitus vocet᷑ aa.alter vero.bb. alt᷑ aũt 98. lHis aũt ſic poſiᷣ peimꝰ cubit aa. diuidat᷑ ĩ pũcto.e in duos ſemi cu bitos quoꝝ alter vocet᷑ ae. alter vero vocet᷑ e a.pꝛimꝰ ſemicubitꝰ ablatꝰ ab aa.apponat᷑ ad tertiũ cubitũ:qui vo/ cat᷑:gg.ſic ꝙ iſtud additamẽtũ vt in/ ſertũ eſt illi tertio cubito vocet᷑.gd.⁊ tota ſimul ſũpta quatitas illiꝰ aggre/ gati ex illo tertio cubito ⁊ ex ſemicu/ Pirorvog⸗ Et cuz boc iſtud ſic aggre/ gatũ diuidit᷑in puncto.ʒ. ſic ꝙ ab hoc puncto.ʒ. vſq; ad extremũ ſit vnꝰ tin ſemicubit. His eni ſic diſpoſi mani feſtü ẽ ꝙ totũ illud dgg.ꝙ ẽ cubitus⁊ ſemis excedit ea ꝙ ẽ ſemicubit reli/ ctus de pꝛio cubuo in quãtitate gd. ſ. in ſemicubitu. iteꝝ in quãtitate.g. ʒ ſ. in alio ſemicubito:ſed q;titatẽ.bb. excedit tm̃ in.gd.ſ.ĩ ſemicubito:ſicut dictu fuerat ſupꝛa ĩ pticula pᷣcedente (eek igit notandũ ad babendũ de .V. ſſſtis aliquẽ fructũ qꝙ circa commutati onẽ iniuſtã eſt vnus fraudãs: ⁊ iſte ſi gnat᷑ per.ggd.qm̃ vltra ſoꝛtẽ habuit T eſt alter fraudatꝰ qui ſignat᷑ per ea qm̃ iſte de ſoꝛte dimiſit. ⁊ tertius me dius qui nõ fraudãs nec fraudatus ẽ qui ſignat᷑ p.bb.qꝛ iſte ſieut iudex de bet in virtute artis ⁊ ſcie ſue tenere ditã iuris ⁊ iuſtitie quaſi ſtaterã per quã exceſſus ⁊ defectꝰ reducat ad e/ qualitatẽ medij:Et iõ philoſophꝰad dit.d.ꝙ hoc qð dictũ ẽ de equalitate media. Eſt etiã in artibꝰ alijs ab ar/ te adequãdi.⁊ menſurãdi lineas ali eni deſtruerent᷑ artes:qꝛ nulłꝰ ſeque ret᷑ eas fierent eni inutiles homini ſi aliꝗs patiẽs indigentiã paſſus:hoc ẽ i.recepit hoc quo indigebat: ⁊ tm̃ ⁊ tale quãto ⁊ quali indigebat ab ali- quo artifice:ſi etiã ipſe faciẽs aliqd opus nõ fecit ideſt non retribuit illi artifici:fiat aliqdð opus quãtũ ⁊ qua le ᷣm valoꝛẽ quẽ iſte recepit ab eo vł i pecunia vł ĩ aliqua mercatura ſi nõ eſt artifer. ¶ Conſequenter ibi. Ae nerũt ãt hec noĩia.ꝓbat quartã cõclu/ ſionẽ ſupponẽs quãdã diuiſionẽ poſi tã ſupꝛa.ca.v.que ẽ ꝙ cõmutationum alie ſũt volũtarie ſine ignoꝛãtia ⁊ vi olẽtia que poſſent cãre inuolũtarium alie vo ſũt inuolũtarie ꝑ ignoꝛãtiã æ? violẽtiã:hac ãt dioe ſuppoſita ſequit ꝙ lucꝝ ⁊ dãnũ int᷑ que mediat iuſtum cõmutatiuũ:vel ſũt ĩ cõmutatiõe volũ taria vel inuolũtaria.Hõ ꝗdẽ ĩ cõmu tatiõe volũtaria ꝓ eo qꝛ lucꝝ ⁊ dãnũ int᷑ que mediat iuſtũ iniuſta ĩ facere ł ĩ pati.vt infra ca.ix.ſed ĩ cõmutatiõe volũtaria nec lucꝝ nec dãnũ ſũt iniu/ ſta.⁊ hoc tradit philoſophꝰ i la ex/ ponẽs modũ tał lucri ⁊ tał dãni. Et ex hoc tãqᷓ; añcedẽte ĩfert cõcluſionẽ ſupꝛa poitã tãqᷓ; eiꝰ cõſeqñs. ibi qua re lucri cuiuſdã. SDicit ꝗ̊ pꝛio ꝙ bec nomina damnũ ⁊ lucꝝ venerũt ⁊æ oꝛ/ tũ habuerunt ex cõmutatione volun/ taria qm lucrari dĩ eẽ hĩe płꝰ nũc qᷓᷓ ſi cut ea que fuerunt ip̃ius lucrantis. LIBRO Samnificari vero dicit᷑ eſſe minꝰ hĩe qᷓ; fuerint illa que habuit a pꝛincipio ipſe qui damnificat᷑: puta in vende ⁊ emere ⁊ in quãtis vel ĩ quot cõmuta tionibus alijs lex dedit licẽtiã cõmu/ tandi.qñ aũt ipᷣi cõmutãtes nec plus nec minus euenit eis ex cõmutatione ſed ipᷣa que a pꝛincipio fuerũt ſua:fi unt ⁊ remanent eis p ſe ipᷣa.i.ſolita/ ria abſq; oĩ additamẽto:tunc aiunt ſe hre que ſũt ſua ſũt ñ lucrari nec dãni ficari.. Ex his autẽ euidẽter pʒ ꝙ i cõmutatione volũtaria nec lucrü nec damnũ ſunt iniuſta poſtq; data ẽ legiſ licẽtia.⁊ poſtq; ab viraq; ꝑte cõmuta tio eſt volutaria:puta ſi hodie duo cõ mutarẽt vinũ ⁊ bladũ cras vileſceret vel careſceret vinũ vnus haberet lu/ crũ ſine hoc ꝙ ĩiuſtũ faceret.⁊ alt᷑ dã num ſine hoc ꝙ iniuſtũ pateret᷑.quia cõmutatio fuit legitima ⁊ vtrobiq; vo luntaria: ¶ Eonſequẽter ibi. Quare lucri cuiuſdã:philoſoph infert cõclu ſionẽ intentã.d.ꝙ ex pᷣdictis ſequitur ꝙ iuſtũ ẽ mediũ nõ ois:ſed cuiuſdã lu cri et damni eoꝝ.ſ.que ſunt circa vel pᷣter volũtariũ.i.in volũtarioꝝ ⁊ hoc medliũ ẽ hre equale ⁊ pꝛiꝰ añ cõmu/ tationẽ ⁊ poſteriꝰ poſt cõmutationeʒ ſic ꝙ tmn babeat poſteri ſicut pꝛius. Cauendũ aũt eſt ne per aliquã expo ſitionẽ referat᷑ pᷣter voluntariũ ad iu/ ſtum ſicut quidã expoſuit de illo ꝗ iu ſtũ facit reſtituẽs alteri cogente iudi ce.qꝛ tunc iudex qui voluntarie facit iuſtum non faceret iuſtũ.ſi iuſtũ eẽt in volũtariũ nec etiã ꝗ facit iuſte opꝰ iu ſtũ facit in iuſtũ volũtariã ſicut igit᷑ di ciũ eſt:philoſophus expᷣſſe dicit ꝙ iu ſtũ eſt mediũ inter lucꝝ ⁊ dãnuz que ſunt iniuſta.infra cap.ix.hic auteʒ ex p̃ſſe dicit ea inuolũtaria ab altera ꝑte tñ qꝛ nulla cõmutatio ẽ ĩuolũtaria ab vtraq; parte.ſʒ qꝛ depẽdere deberet ex volũtate partis vtriuſq;.iõ ex alte ra parte deficiente voluntate.tota di citur in volũtaria. S euidentiã eoꝝ que dicta ſüt de lege ⁊ iudice ĩ pꝛimiſ duab' cõcluſionibus. quero vtrũ expedienti ſu ciuitatẽ regi. bo/ na lege ſine bono boie qᷓ; bono hoie. ſine bona lege. ſic intelligendo cauſa ꝙ lex habeat miſtrũ qui poꝛtas gla/ dium in vltionẽ trãſgreſſoꝝ legẽ ſtri/ cte faciat obſeruari. Et ꝙ iſte legis miniſter nõ ſit bonꝰ hõ tñ ẽ bonꝰ mi/ niſter q;tũ ad hoc:quales ſũt multi iu ſtitiarij in regno frantie. Ex alia ve/ ro parte ſit bonus ⁊ pꝛudens hõ re/ ctoꝛ ciuitatis ſine lege ſcripta ᷣm p/ pꝛiam rõem ⁊ pꝛudentid regẽs bñs etiã miniſtꝝ cũ gladio exſecutoꝛẽ iu/ ſtitie. ¶ His autẽ ſic ſe habentib ar guit ꝙ expedientiꝰ ſu ſic regi lege q; boĩe.pꝛĩo ex rõne philoſophi.ſecũdo politice.qꝛ hõ ẽ paſſionat.lex auteʒ nõ eſt paſſionata.hõ nãq; qñq; triſta tur iraſcit᷑ indignat᷑ ⁊ affectat᷑.lex ůit nunqᷓ;:quare ꝓ regimine. lex expedi entioꝛ ẽ qᷓ; hõ:ſcòo qꝛ hõ muluplr eſt oneꝛoſus ⁊ ex cõditione hũana ⁊ ex neceſſitate ſua. reꝗrit eni victũ veſti,/ tum exactiones facit ſtipẽdia recipit lex aũt nõ eſt oneꝛoſa ut.li.x.cap. xj. quare ut pꝛius. ¶ Zertio qꝛ lex diui nioꝛ ẽ hoĩe.qꝛ bonũ q;to cõomumꝰ tã to diuiniꝰ: vt ſupꝛa.li.pꝛĩo ĩ ꝓhemio. lex autẽ cõioꝛ eſt hoĩe ĩ regendo oms eni poſtqᷓ; ẽ ꝓmulgata ſił alloquit ? om̃s ſił hoꝛtat᷑:hõ vero nõ põt.quare lex ẽ uinien ⁊ pꝑ cõſequẽs expedien tioꝛ.¶ Auarto qꝛ lex ẽ iuſtioꝛ hoie. qꝛz eni ẽ ĩidĩntioꝛ ad ptes litigãtes.⁊ vłiꝰ ad ciueſ:ipᷣe ẽ iuſtioꝛ:ut habet ex xiij. politice. lex aũt eſt idifferentioꝛ. Impoſſibile ꝗppe videt᷑.ꝙ aligs hõ equaliter diligat oẽs.ꝗ inter ſe ſũt p tes.⁊ tñ lex equaluer reſ picit omneſ quare ipᷣa ẽ iuſtioꝛ ⁊ p cõſeqũs expe ditioꝛ. ¶ QAuinto qꝛ lex ẽ cõmodioꝛ. leges eni ſacratiſſune nõ pmittũt ho minẽ ĩ pauptate viuẽ nec ĩ anxielate e utiti fen iigletſpniuis⸗ Eün gng, Geünftagl inch mrnn L enpti⸗ Pain itmumnih iilinin Eirun eneriiponer. ſn irn actsſeniſin Genntden no . h finihon iſanmenuen iiigen 6bwrninopot rvercibusre hurähnsſenn iicereorer 6gbrikacidtot ſor chontorih Wioſophygſtedl er elbnnicin Ppuere. Gadt⸗ Mo nohaber on 'gnimmuna nni ler umekyan Caigoneaſan niniinck wr dMonnsemrai Pnleiſorarn Egltxbniri ſbiiſng „* DZBB id wei negofuntet ſunnsd s Kebr Penatiet Nn BSAEAENE kioernürſtlin Argm õ Pcegeuu ge Mhbe⸗ rethoiein i lgnul Nnnt dönife moꝛi. vt ĩ autẽt ica de bĩ ⁊ fal. J.fi. quare vt pꝛiꝰ. (Sexo qꝛ lex ẽ ratio nalioꝛ boĩe.homo.n.nõ ẽ rationalis niſi qꝛ rationẽ hʒ ⁊ qꝛ vtuur ratione põt eni aliquãdo vſuzʒ rationis ꝑdeꝛe manens homo. lex autẽ ẽ rationał qꝛ ipſamet ẽ ipſamet. ratio vñ ait papi/ as. ꝙ lex ẽ mẽs ⁊ anim cõſiliũ ⁊ ſñia ciuitatis.ſic ꝙ ipſa manẽs lex nõ põt eſſe non recta. ⁊ non rational quare vt prius. ¶ Septimo qꝛ lex ĩ precipi endo pfectioꝛ ẽ homine.lex eni ſcòm omnẽ virtutem viuere pᷣcipit.⁊ ſcòm om̃e vitiuz viuere ꝓhibet.vtſupꝛa.c. v. homo tamẽ nõ poteſt hec oia expo nere.nec de oĩibus recordari nec ꝑ cõ ſequẽs de oibus ſermonẽ vel expoꝛta tionẽ facere quare vt prius. ¶ Octa vo qꝛ lex ĩ faciẽdo bonos ciues poten tior ⁊ efficatioꝛ ẽ homine.Sicit eniʒ philoſophꝰ ꝙ ſi ẽ aliquẽ futurũ bonũ hoĩez.vel bonũ ciuẽ opz nutriꝛi bene ⁊ aſſuefieri.deinde ĩ boniſ adiuẽtioni bus viuere. Sʒ ad bec paterna ꝗdẽ pᷣ ceptio nõ habet coactuʒ nec totaliter alicuiꝰ viri vnius.niſi foꝛte eẽt rex vel ſimilis lex tamẽ hʒ ad hoc potentiaʒ coactiuã.quare ad faciendũ bonuʒ vi rum vel ciuẽ ipᷣa eſt potẽtioꝛ Ane R ⁊ pconſequens expediẽtioꝛ. ¶ Ho/ no qꝛ lex ẽ ſecurioꝛ ⁊ minus cõfiden duʒ eſt de homine q; de lege. vnde di cit philoſophꝰ ꝙ pauciſſima cõmitten da ſunt iudicibꝰ. Sʒ omnia poſibilia ſunt determinãda ꝑ leges.ij.politice quaꝛe expediẽti ẽ regi lege q; homi ne. ¶ Decimo qꝛ lex pᷣfertuꝛ homini bono ĩ ſantitate ⁊ iuſtitia. bonitate ⁊ ſpiritualitate. Unde pauł apoſtolus pfert eaz ſibi ip̃i.d.ꝙ lex ꝗdez ſancta ⁊ mãdatũ ſanctum ⁊ bonũ. Scimus eniĩ ꝙ lex ſpiritualis eſt.ego autẽ caꝛ/ nalis ſum. ad ro.vij.quare vt pꝛius. ¶ Sʒ ecõuerſo aꝛguit᷑.pꝛimo.quõiã ad bene agere melioꝛ ẽ res animata ⁊ viua qᷓ; res moꝛtua. Aiui eni bene agunt ⁊ nõ mortui. Ande ſcriptuʒ ẽ. wwV. q viunimus benedicimꝰ dño.bonus ũt homo rector ciuitatis exiſtẽs eſt ius animatũ vt bic dicit᷑ lex autem eſt ius moꝛtuũ ĩi mortua autẽ pelle deſcriptũ quaꝛe ad bñ regere bonꝰ homo ẽ me lioꝛ ⁊ expedientioꝛ bona lege. ¶( Se cundo quoniã ad bene agere cauſa ẽ efficatior effectu ſuo.qꝛ pꝛopteꝛ vnũ quodq; tale ⁊ ipſuʒ magis tale pri⸗ mo poſterioꝛum ¶ Sʒ bomo eſt cau ſa legis ⁊ homo bonus cauſa eſt legii bone. homo ꝗdem legẽ condidit non lex hominẽ.quare ad bene ꝛegere bo nus homo melioꝛ ẽ bona lege.¶ Di cendũ ad queſtionẽ tenendo caſum p̃miſſuʒ ⁊æ ſupponendo pꝛeſeruan/ tiam regiminis boni viri ⁊ regiminis bone legis ꝙ expediencius ẽ regimẽ boni viri qᷓ; ꝛegimẽ bone legis.ſuppo ſuo ꝙ bonus vi habeatur ſicut ⁊ lex habet.¶ Hoc autem probat᷑ qꝛ illud regimẽ eſt ciuitati expedientiꝰ ꝙ ẽ ad finem ⁊ felicitatẽ ciuitatis efficatius. poc autem eſt regimẽ boni viri. quare ipſuz expediẽtius eſt regumine bone legis. Aſſumptũ ꝓbatur.quoniam finis ⁊ felicitas ciuitatis ẽ eſſe ciues iuſtos.pꝛudẽtes.⁊ bonos. hoc auteʒ habito.cetera ciuitati neceſſaria facili ter habẽtur. Sʒ ad hoc efficatius ẽ re gimen boni viri qᷓ; bone legiſ.Qò ap paret ex tribus ad hoc neceſſarijs in quibus bonus homo excedit legẽ bo/ nam. que ſunt potentia. prudẽtia. iu ſtitia. QAð eni bonus homo ſit poten tioꝛ bona lege pbatur. quoniã vltra pᷣ cepta legis ⁊ hominis ſunt quatuoꝛ motiua que continẽt totam potẽtiã fa ciẽdi homines bonos.ſ.metꝰ ⁊ amoꝛ exhoꝛtatio ⁊ exemplũ. De metu eniʒ dicit philoſophꝰ.q; multi obediũt ne ceſſitati magis qᷓ; ſermoni ⁊ iacture qᷓ; timẽt magis q; bono ĩifra.li.x.cap. .xj. He amoꝛe autẽ dicit ibidẽ. ꝙ pa/ terni ſermoneſ æ moꝛes magis habẽt MNon moꝛtui laudabũt te dñe ſʒ nos de poteſtate qᷓ; legalia ⁊ ciuiles mo/ res ꝓpter cognationẽ ⁊ beneficia. p̃ᷣ exiſtunt eni diligentes ⁊ obedientes Xx “ ☛ . Ra ”c IIBRO nature facili᷑. Pe exhortatione vero dicit. Jeronimꝰ ꝙ hʒ neſcio ꝗd laten tis emergẽs viue vocis actus ⁊ in au res diſcipuli ex auctoꝛis oꝛe tranſfu/ ſa foꝛtius ſonat inepta ad paulinũ.ca pitu.ſcòo.(¶ SDe exẽplo aũt habemꝰ ꝙ zelarites conãt᷑ bona ymitari hbono rabilia.qualia ſũt virtutũ exẽpla ſcòðo rethoꝛice.cap.de zelo ʒelantes auteʒ ſunt pꝛecipue viuẽtes ⁊ viri magna⸗/ nimi vt ibidẽ habetur. Munc autẽ bo nus vir ⁊ bona lex pares ſunt ĩ metu 2 timoze pene. qꝛ vtriq; miſtrum æ gladiũ habet vltorem. ſed bonus vir rectoꝛ ciuitatis exiſtens. habet ad ci/ ues amoꝛem paternũ ⁊ ciues ad ipᷣm habet etiã ⁊ boꝛtationẽ viuam ⁊ exẽ plum bonoꝝ opum lex autẽ nec amo rezʒ mutuũ nec exhortationẽ viuaʒ nec exempluzʒ bonoꝛũ opeꝛum bhabet qua re ſine comparatione vir bonus rõne iſtoꝛuʒ trium potẽtioꝛ ẽ lege bona ad faciẽdũ ciues bonos ⁊ iuſtos.(Aðᷣ autem ſu prudentioꝛ ꝓbatur qꝛ ⁊ vir pꝛudẽs ⁊ lex bona ſcòm prudentiam dataz cõtinẽt noticiam ⁊ artem bene viuendi cũ noticia. vel ars prudẽtis viri excedat legalẽ noticiã gra ſilicet extenſiue ⁊ ĩtenſiue ⁊ pfectionaliter Extenſiue ꝗdẽ qꝛ lex nõ poteſt extẽ di ad omnes caſus qui pnñqt euenire. HMec legiſ latoꝛ eos potuit preuidere nec de oĩbus legẽ ponere.vt ifra.eo. c. decimoſeptio tunc aũt vbi lex defi cit recurſus eſt ad arbitrium boni vi ri ⁊ ſic arbitriuz honi viri excedit le/ gem extenſiue. ¶ Intẽſine etiam ex/ cedit eam quia ſermones legis ſunt vniuerſales ⁊ non particulares.vt eo dem capitulo ſermones vero boni vi/ ri poſſunt eẽ particulares vt patet ad ſenſuʒ ſermones vero pticulares effi/ catioꝛes ſunt in agibilibus qᷓ; vniuer ſales vt ſupra. li.ij.⁊ tertio politice. quare notitia prudẽnis viri excedit le galeʒ notitiam intenſiue ¶ Item ꝑ fectionabiliter quoniã vir bonꝰ ⁊ pru dens babet quandã experunentalem notitiam vel pfectam ꝙ nulli poſſunt eẽ niſi homini bono.nunquã autẽ bo mini malo vt ĩifra li.vij. cap.xvj.om nis autẽ legalis notitia poteſt ĩ eſſe tã bono qᷓ; malo quaj iſta ẽ perfectioꝛ qᷓ illa ⁊ p conſequẽs vir bonus ẽ pru/ dẽtioꝛ lege.i.quocunq; hñte ſolam le galem notitiaʒ. Qð aũt vir bonus ſit iuſtioꝛ lege iuſta ꝓbat᷑ duplici primo ꝗdeʒz de iuſtitia in comuni quomiã lex dicit᷑ iuſta tantum qꝛ pceptiua ẽ iuſto rum operũ.vir bonus autẽ dicitur iu/ ſtus ⁊ qꝛ pᷣceptiuus ⁊ qꝛ opatiuus ⁊ qꝛ electiuus ⁊ volitiuus iuſtoꝛũ opuʒ vt ſupꝛa.uij. ca.j.⁊ in pꝛimo magno rum moralium cap. de iuſtitia quare vir bonus iuſtior eſt lege. ¶ Secun do quia lex ĩ comuni data pro aliquo caſu paꝛticulari peccabit. Sed vir bo nus qui dicitur epyekes ſecundũ il/ lam iuſtitiã que dicitur epyekeia diri git ⁊? corꝛigit comunem ſententiam legis.vt infra.iiij. cap. de epykeia hec autem epyckeia non poteſt expli cari per legem. quare vir bonus in/ ſtior eſt lege bona ratione huius epye keie quare manifeſtum eſt ꝙ vir bon prudens rectoꝛ ciuitatis exiſtens excedit legem bonam in tribus ſ. potentia. pꝛudentia ⁊ iuſticia. Que tria reddunt regimen ciuitatis opti/ mum quare expediẽtius eſt regi bo/ no viro quaʒ bona lege. (Ad pꝛi/ mum ergo dicendum ꝙ expedienti/ us eſt regi homines paſſionatos ad rem paſſionatam per rem paſſiona/ tam.quoniam animus hominis paſ/ ſionati audiens ſibi dici partẽ nõ paſ ſionatazʒ non ſecutuꝛis paſſionem di/ cit intꝛa ſe· erat expertus paſſiones. qꝛ non ita jceret. ideo ipſe contempnet. Si vero alius bomo paſſionatus hoc ſibi pꝛecipiat videns ꝙ precipi/ ens vincit paſſiones animat᷑.⁊ ip/ ſum ad vincendum ſimiliter. Et ideo philoſophus illos vocat ſophiſtas ꝗ non ciuiliteꝛ conuerſates promitunt Iſte pꝛecipiens non 4 4 = = = = * umkſe üntüqer Crrimuffnß⸗ Pfoperenuns sfürdizec⸗ uſicitmechhr oen. oti on (ms n oni cin 1 iuefeni on ntinig. A Ultniie bo üürden. An Uunnttnennamg Uhnlicenrer et Atilnenciggſi ontpond uli ai ſm)is⸗ inftitnmd linininti eclluetiizinen e E Se⸗= SE. — S= ☛ — — = = S.- S.⸗ E = — S E = =— ☛ = == S. =tO. =, W ANSi 1wlninsi „A LALNN de n , epheits i iridn nii onmnt Gnunenel “ nNn ans ei⸗ —„ z dona ley⸗ 6 homnines Mie mtan per a, iens ſbi an ee 4 (Driwſd us in iGeo e/ S mueriis ngtinf docere politic infra li.x.ca.fi. Ceꝛtũ ẽ aũt ꝙ nec lex nec reſ aliqua nõ paſſi onata ciuiliter viuit. ⁊ idcirco apoſto lus in pſona paſſionatoꝛũ ciuiũ loqñs ait.Mõ.n. habemus põtificem ꝗ non poſſit cõpati infirmitatibus nr̃is tp̃ta tũ aũt px omnia abſq; peccato.ad he⸗ bꝛe.iiij.lex aũt nõ põt cõpati.nec pꝓ/⸗ pter hoc eſt melioꝛ ad regenduzʒ p ſe ſũpta ſine viro bono. ¶ Ad ſcõm aũt dicendũ ꝙ vir bonus nõ eſt oneroſus qꝛ non tyrãnus eſt. nec aliꝗd recipit niſi uſte.ymo aliena onera poꝛtat vt adimpleat legẽ xpᷣi.qui alioʒũ ꝑecca/ ta poꝛtauit.pꝛime pe.ij. ¶ Ad terci um aũt dicendũ ꝙ vir bonus diuinioꝛ eſt lege bona.vñ.infra libꝛo vij. ca.i. dicit qg ꝓpter virtutis excellẽtiam ex hõibus fiut dij. nec lex eſt cõioꝛ homi ne niſi cõitate abſtractõnis facte per intentõem.nõ tñ comunitate cãtõnis effectus in bonũ cõitatis. de qua ſola cõitate verũ eſt ꝙ bonum quãto cõius tanto diuinius. Ad quartũ dicen/ dum ꝙ vt viſũ eſt homo eſt iuſtioꝛ le/ ge.nõ aũt ecõuerſo. Cum aũt ꝓbatur p illam indifferentiam dicendũ ꝙ bo nus homo ſufficienter eſt indifferens ad reddendum cuiq; ꝙ ſuũ eſt.ꝗa ſi ꝓ ſe ipo vt ſuppono nulli faceret iniuri am. multo minus ꝓ alio vm ẽ autẽ ꝙ lex ẽ indifferẽtioꝛ nec hoc negari pot tamẽ nõ ꝓpt᷑ hoc ẽ ſimpliciter melioꝛ vt viſum eſt. ¶ Ad gqntuʒz vo dicendũ ꝙ illa comoditas de qua loquit᷑ in il/ la aut᷑. de hef.⁊ fal.debet referri ad ſolos iuriſperitos nõ ad ciues vniuer ſos de quibus eſt nĩa intentio. ¶ Ad ſextũ aüt dicendũ ꝙ bomo ratõnabi/ lioꝛ eſt lege nec lex eſt ipᷣa ratio.qꝛ i la nunq; eſt e mẽtem.ſed eſt rationa lis qꝛ eſt effectus rõis ꝓut eſt in veꝛ/ bo vel in ſeripto. quo de ipᷣa nunc lo/ quimuz. A d ſeptimũ o dicendum lex nõ eſt pfectioꝛ homine bono ꝗa 1 ſi lex ſcòm omnem virtutem viuere pꝛecipit. bonus homo tamen ᷣm om nem virtutẽe viuit ga virtutes que pꝛi V. cipaliter reddũt hõiem bonũ ſunt cõ nexe.yt.ĩ.li.vj.c.fi.hoc aũt ẽ plus qᷓ; ſolũ pᷣcipere.ꝗa ⁊ iſte ſic viuit ⁊ pᷣci/ pit. ſicut xpᷣs dñs ꝗ cepit facere ⁊ do cere. Aci.i.nec bonus homo ᷣtutes obliuiſcitur.vt dicitur ſupꝛa.li.i quia virtuoſe opationes ſũt aſſidue ⁊ virtu tes pmanentiſſime. ( Ad octauuʒ di cendum ꝙ lex ratione metus nõ plus habet de poteſtate coactiua qᷓ; vir bo nus rector ciuitatis exiſtens. tunc enim eſſet vt rex. ſicut inuit ibidem philoſophuſ. ( nonum oõ. ꝙ lex eſt ſecurioꝛ homine nõ accepto cuʒ de termĩatiõe bonuatis quomodo hic ac cepimus hominem vnde plus confi dendum eſt de iuſtitia legis. quam de iuſtitia cuiuſ libet iudicis. qꝛ ſeꝑ multi mali ⁊ falſi inueniuntur Er ideo illud dictum eſt propter malos. nos autem de illo querimus queʒ ſup ponimus eſſe bonum. Ad. x. auteʒ dicendum ꝙ apoſtolus ſumit ſe ipſuʒ vocans ſe carnalem vt pſonã inconti nentem quamuis ipſe eſſʒ perfectiſſi mus. Dicit autem legem eſſe ſanctã iuſtam. bonam ⁊ ſpiritualem per ſe ſumptam. Hon tamen propter hoc pro regimine. — — . dicit eam eſſe multum expedientem ¶ Bicit enim ꝙ man datum ꝙ erat ad vitam inuentum eſt mihi hoc eſſe ad mortẽ ibidem. quan uis hoc non ſit peccatum legis ſed hominis non tamem eſt lauſ legu que ſolum hominem ad bene viuere pre/ cipiendo ligat. Sed cooperando non adiuuat. ſicut facit prudentia virtu- tis ⁊ bonitas boni viri que non mul/ tum ligant ⁊ multum iuuant hominẽ. ¶ Nectio octaua. pra egit de iure ⁊ iuſtitia di ibutionum « commutatio num. Hic autem agit de iure con/ tra paſſi ⁊ pena talioms primo auteʒ ſuper hoc improbat pictagoricorum X 2 Idetur autem aliquibꝰ . ſu . X N AH IBRO ſnĩam.2. ponit ſuam ibil Sed in coĩca tionibus Pitagoꝛicoꝝ autẽ ſniaʒ pꝛi mo recitat.2. improbat ibil multis eni in locis Dicit eꝛgo ꝙ contrapaſſũ ali quibus videtur eſſe ſimpliciter iuſtum ſicut dixerũt pictagoꝛici.ſ.pictagoras ⁊ eius ſequaceſ qui determinabãt ⁊ diffiniebãt iuſtũ ſimpliciter ⁊ vł? ſun ptum dicentes ꝙ eſt alij contrapaſſuzʒ ſed cõtrapaſſũ vᷣz ſententiã ariſtoteliſ nec indiſtributiuũ iuſtum. nec indirec tiuuʒ comutatiuũ congruit. nec conue nit quamuis hoc dixerit ſ̃m pictagoꝛi corũ ſententiã iuſtum deſcriptũ a ra/ damante qui fuit legis latoꝛ in hac ſententia pictagoꝛicus. dixi enim ꝙ vnicuiq; fit recta vindicta. ſi patiatur ea que ipſe fecit alteri. puta ſi quis eulſit ocłm alteri ꝙ euellat᷑ ei. Et ſic vlriſt imilib Aolequẽter ibi Mul tis enim ĩ locis . hanc ſentẽtiaʒ iĩpro bat per tres inſtantias.pꝛima eſt ꝙ ſi pꝛinceps ſubdituzʒ percuſſit nõ opoꝛ tet de iure.pꝛĩcipem reꝑcuti.¶ Secũ da ſi ſubditus ꝑcuſſerit pꝛicipem non opoꝛtet de iure ſubditum illum tan/ tũ repercuti.ſed gꝛauius puniri tan quam euʒz qui cõmiſit crimẽ leſe ma ieſtatis. Tertia inſtantia eſt ſi ali/ gꝗs inuoluntarius puta credẽs ludere ſotium vulnerauit ⁊ alter volũtarius cuzʒ deliberatiõe aliquezʒ vłnerauit nõ opoꝛtet de iure ꝙ iſti duo equalit᷑ pu niãt᷑ ꝑ cõtrapaſſionẽ ſic ꝙ ꝗſq; patiat ĩ ſe ꝙ ipᷣe fecit alteri.qꝛ multuʒ difert ĩi moꝛibꝰ ⁊ ĩ iure operari bonuz vel malun voluntarie vel iuoluutarie. Kõſequẽt ibi Sʒ incõunicationibꝰ ponit propriam ſententiam ſup iuꝛe contrapaſſi.pꝛimo autem pꝛoponit ĩ tentum. 2. declarat ipſum ibi.. In/ contrafacere enim J. Dicit ergo pri/ mo ꝙ quanuis cõtꝛapaſſuz non ſit iu ſtum ᷣm modum per pictagoꝛicoſ taa ditum tamen contrapaſſum ᷣm pꝛo/ poꝛtionalitatem non ſecundum equa luatem in comunicatiombus comuta tiuis vere continet iuſtuzʒ. i.ius ⁊ iuſti tiam ⁊? boc modo contrapaſſum eſt veꝛe iuſtum. ¶ Queſtio duodecima. D euidentiam dictoꝛum æ? icẽdoꝝ ſtati querituꝛ vtruʒ ontrapaſſum ſit ſimpliciter aꝛguit᷑ ꝙ ſic. primo qꝛ om nis cõmutatio in qua ſeruatur equa/ litas ⁊ propoꝛtio ariſmetrica ẽ iuſta ſecundum philoſophum. ſupra cap. proximo. Sed contrapaſſum eſt talis comutatio ſecundum intentionem pic tagoꝛicoruʒ & eſt ſimpliciter iuſtum 4 Secundo qꝛ ſi contrapaſſum nou eſ et iuſtum hoc eſſet propter dꝛntiam pſonarũ. vt hic videtur dicere philo ſophus ſed non propter hoc ſtat quin ſit iuſtum. cuʒ philoſophus dixerit. ſupra. cap. proximo ꝙ nihil differt ſi ſtudioſus vel prauus mechatus eſt vel priuauit alquẽ re ſua vel ſi percuſ ſerit. Sed lex ſolum attendit ad din tiam nocumenti. quaꝛe nibil obſtar quin contrapaſſum ſit iuſtum. ¶Sed oppoſuum probat philoſophus peꝛ. 3 inſtantias vt viſum eſt. ¶ Eſt ergo ſciendum primo ꝙ ius contrapaſſi nõ poteſt vere inteligi in diſtributiuo iuſto. qꝛ ius contrapaſſi tantuʒ eſt in ter eos inter quos eſt habitudo ſac/ tionis ⁊ cõtraſcõis.Sed diſtributiuũ iuſtum nunquam eſt inter illos factio enim ⁊ contrafactio aliter eſt in co/ mutatione. alit᷑ in diſtributione. In comutatione quidem eſt inter pa rtem ⁊ partem inter quas eſt iuſtum ⁊ iniuſtum. vt inter emptorem ⁊ ven ditorem. In diſtributione vero ſciõ æ contrafactio curꝛit a comuni in ſin- gulos ⁊ a ſingulis ĩ cõune. Juſtũ aüt ⁊ iniuſtum non eſt inter ſingulos er paꝛte vna. comune ex parte altera ſed eſt iter ſingulos adiuiceʒ qui de comuni recipiunt.vel in comune con ferunt ⁊ iter iſtoſ naſcũtur queſtiões pugne quando extra proportioneʒ pünt ele uſue ſiͤhnel inie tſoc iſcenie mireinpmn ni n önmin wͤel ſafmene dan Piinebonon tithlainun ſoeceteſema Gintenrelm Maninktnmn ſtpogrumme mio rin ſücdicwnei numsquren ypzobam po NMeguri Pilum aren i⸗ mnciumnelamg Eopodeln lils, tmni ſin mliingeurm Uuntorbllan mlen Aſcgu⸗ owwer aun (Pnpneclin kncdlnmne Gnfüitgin Alunmmin lrylegriic Mnieanun (Lamui uin, il thint ir 1 öncen, h niöeſennainer: terola iämnun eMuAmninbg 6Penullg unitn ilpeinttk to ſcnmngſin Nimen nch a Deuchnni rainſi gkeſem ſcundummem zaſtſinplon Ncfaprenn Ndcd ſndn opet n. Gidetne Ch. Nrnogtii⸗ Nmem. eſt m giunſbiſch MN menuelgni mner voseſe contrafacten e. Ali niti nen na en dnn — recipiunt vel cõferunt vt ait philoſo/ phus ſupꝛa.cap.6. quare ius cõtra- paſſi nõ poteſt vere ĩteligi circa diſtri butionẽ. ( Secũdo vero ſciẽdum ꝙ cõ trapaſſio circa cõutatiõeʒ poteſt ĩteli gi vel ĩ coĩcatiõe bõi.vel ĩ ſatiſfactiõe damni vel in punitiõe delicti. ¶Hijs autem pꝛemiſſis ad queſtionem doa ſunt tria. pꝛimo ꝙ ĩ punutione delicti cõtrapaſſum nõ eſt vłꝛ iuſtũ.2. ꝙ nec iſatiſfactione damni.ʒ .ꝙ eſt iuſtum icoĩcatione bonoꝛum.(Primum pꝛo bat᷑ duplicit᷑.pꝛimo qꝛ omniſ iuſta pu nitio debet eſſe maioꝛ vel minoꝛ ᷣm maioritatem vel minoꝛitateʒ delicti. deuſ enim ſtatuit ꝙ pro mẽſura pecca ti ſit plagarum modus.deut᷑.2 5. Sʒ punitio cõtrapaſſi poſſet eſſe maioꝛ. vbi delictum eſt minus. ⁊ minoꝛ vbi maius quare nõ eſt iuſta. ¶ Aſſump tuʒ pꝛobatur ponas enim ꝙ vnus no bił irꝛogauit cõtumeliam vni plebeo quidam autem ignobilis irrogauit e dem cõtumeliam pꝛincipi. modo con ſtat ꝙ plus deliquid ignobilis quam nobilis. ⁊ tamẽ ſi vtriq; eadem con tumelia irꝛzogetur maior pena eꝛit no bili quam ignobili audire talem con/ tumeliam. Et ſic qui minus deliquit lus pumetur ⁊ qui magis minus. EBen pone ꝙ quidam ſanus ⁊ foꝛ/ tis cum deliberatione vulnerauit ſo/ cium ſuũ.⁊ quidam quartanarius ex repẽtina turbatione vulneꝛauit alium conſtat ꝙ ille qui ĩſidioſe ⁊ cum deli beratione vulnerauit plus delinquu deꝰ enim dedit locũ refugij homicide caũali vbi ſaluaret᷑. inſidioſo autem negauit oĩo deut᷑. iq. Et tñ ſi vterq; vulnerãs eſſentialiter vulneretur. ma ioꝛ pena ⁊ periculoſioꝛ ⁊ damnoſi- oꝛ erit idem vulnus illi egꝛoto quam ſano.⁊ ſic magis puniretuꝛ qui minꝰ deliquit ⁊ minus qui magis. Secun do qꝛ nulla punitio iuſta eſt mhone ſta ⁊ pꝛeiudiciał.Sʒ talis poſſet eſſe punitio contrapaſſi puta ſi aligs bũs bonam vxoꝛem mechatus eſt cũ vxo/ V. re pꝛoximi ſui.ſi modo in hoc eodem puniret᷑ ꝙ ꝗs mecharet᷑ cũ ſua eẽt vti que punitio inhoneſta ⁊ preiudicia lis illi bone mulieri quamuis ſic fue rit punitus dauid rex iſrael.vt habe tur. 2. re. i2. . 16. gzu⸗ tamen ꝗ hoc fecit.ſ.filius eius inhoneſte egit ⁊ iiu ſtiſſime quãuiſ dõ propter adulteriuzʒ berſabee iuſtũ paſſus fuerit ſicut dñs predixit ei quare punitio contrapaſ ſi ſimpliciter non eſt vłr iuſta. Et in hoc philoſophus reprobat pictagori cos lpſi enim loquebantur preciſe de vĩdicta vt patet ex dicto radamãtiſ ſu per hoc etiã reprobat eos ⁊ per eaſ⸗ dem rationes in primo moꝛalium ibi autem addit quandam rationẽ per qᷓ; videtur pꝛobaĩr̃ ꝙ in nullo caſu poſſit eſſe ſufficiens punitio eadeʒ nocumẽ ta pati que aliꝗs intulit alteri.qꝛ qui duplicit᷑ peccat.duplicit᷑ puniꝛi dʒ.Sʒ ille pecauit.qꝛ nocuit. quare tantum debet ei noceri. ¶ Item peccauit qꝛ incepit.⁊ pacẽ ⁊ innocentiam viola/ uit quare etiaʒꝝ pꝛo tali delicto ampli us puniꝛi iuſtum eſt. ¶ Secunda con/ cluſio pꝛobatuꝛ quoniam omnis iuſta damni ſatiſfactio excludit ⁊ remedi/ at damnũ. Sʒ non omne contrapati excludit vel remediat damnum. Si quis enim euulſerit tibi oculum. per hoc ꝙ euellitur ei non excluditur nec remediatuꝛ damnum tuuʒ. vel ſi quu combuſſerit tibi domuʒz.ſi comburatur domus eius nullum tibi fit remedium de damno tuo niſi foꝛte ꝙ placet ti/ bi damnum eius qui te damnificauit quare ſatiſfactio contrapaſſi nõ eſt vłr uſta.(¶ Adeuidentiam autẽ.ʒ.conclu ſionis ſcienduzʒ ꝙ incoĩcatione bonoꝝ vbi tu mihi bona tua coĩcas ⁊ ego ti/ bi mea poteſt attendi quantitas bo/ norum dupliciter.vno modo ſecũduʒ ꝙ ſunt quedã res quãte ſicut quanti/ tas domus ⁊ quantitas calciamenti alio modo vt ſunt venales habentes quantitatem valoꝛis ad humanam in digentiam. Intelligo autem cum phi x 3 LIBRO loſophꝰ ꝙ non fiat cõtrapaſſũ ſecũdũ equalitatem quantitatis rerũ cõtinue vel diſcrete ſed ſecundũ equalitatem quantitatis valoꝛis earum ⁊ bec eſt equalitas pꝛopoꝛtionalitatis.qꝛ fit comparatio ad indigentiam perſona rum vłr. Et iſiud nõ contradicit ei ꝙ dictũ eſt ſupꝛa de equalirate quãtita/ tis ſeu de pꝛopoꝛnõe ariſmetrica ſer uanda in omni iuſtitia cõmutatiua.qꝛ hic eſt equalitas ⁊ proportio arſme trica fᷣm valoꝛeʒ. Et ſic intellexit phi loſophus ſupꝛa. E&t cum hoc eſt hic ꝓ poꝛtionalitas quodammodo geome trica facta cũparatione ad indigentiã maioꝛzem vel minoꝛem vt videbitur. ſupra textũ.(¶Hec autem concluſio pꝛobatuz ⁊ deducitur ĩ textu.⁊ ideęo de eius probatione ſupſedeo. ¶ i cenduʒ g ad pꝛimuʒ ꝙ equalitas quã titatiſ ⁊ pꝛopoꝛtio ariſmetrica ſeruã da eſt in ſatiſfactione vt. ſ.damnifica to tm̃ reſtituatur de lucro quãtum paſĩ ſus eſt de damno. bec autem non ẽ ip ſum damnificantem tim contrapati. qꝛ illa contrapaſſio non releuaret dã num iſtius. &t de hoc loquitur philo ſophus ſupra loquẽs de illa equalita te alñ tamen contingit ꝙ non poteſt fieri ſatiſſactio puta ĩ hoĩcidio ⁊ tũc damnificanti infertur damnum moꝛ/ tis. non in ſatiſfactionẽ ſed in puni/ tionẽ. Inpunitione autem vbi non ẽ directa commutatio partis ad paꝛteʒ ſed habitudo partis ad iudicem non attenditur ſola quantitas nocumenti vt probatum eſt contꝛa pictagoricos de punitione enim locutus philoſo/ phbus. contra eos. ſupꝛa. cap. pꝛo/ ximo non fecit mentionem. ¶. Ad. 2. vero dicendũ ꝙ ſi ĩ ſatiſſactiõe ⁊ bre uiter in omni actione partis ad partẽ non facit diffeꝛentiã differentia per/ ſonaruz ſed in punitione in habitudi ne partis ad iudicem bene facit dif/ ferentià.obi gratia pro modeꝛnis tẽ poribus ſi quis furatur calicem conſe cratũ de eccleſia cõſecrata ⁊ aliꝰ caſu inueniat tantum de argento ad valo/ ⁊em calicis ꝙ mercatoꝛi tranſeunn ce ciderit.ãbo debẽt cogi ad eſſẽtialẽ ſa tifationem ⁊æ reſtöõnem. Sed non ad equalem punitionẽ philoſophuſ autẽ excludit differentiam perſonarum in ſatiſ factione ⁊ incluſit in punitone. Et propteꝛ hoc quidam expoſitoꝛes erꝛaueꝛunt hic neſcientes iſtos paſ⸗ ſus cõcordaꝛe qꝛ neſciuerũt de eque litate ſatiſfactionis ⁊ punitionis die ſtinguere. 4 ¶ Lectio nona. „ Ncõtrafacere enim propoꝛ tionale J. Poſtquã propoſu it intentum ſuum.ſ.ꝙ contra paſſum ᷣm propoꝛtionalitateʒ accep tuʒ ẽ in comunicationibꝰ cõmutatiuis uuſtum. Hic conſequẽter declarat pro poſitum. Primo autem probat ip/ ſum. 2. tradit huiuſ contrapaſſiõis mo dum ibi. Facit enim retributioneʒ] ʒ. cõmutatiõiſ mediũ legale ibi Pꝛo pter ꝙ omnia cõpata J. 4 Tediũ na turale ibi. Oportet vno aliquo ły. iterum exponit cõtrapaſſiõis moduʒ ibi LRErit vtiq; contrapaſſum Sex/ to exponit iterũ natuꝛale mediũ com mutationum ibi QAuoniã autem opꝰ½ vel indigentis ... legale medinʒ ibi. LPro futura autem cõmutatione]. Ad probandnm ꝙ pꝛoportionale contrapaſſum in comunicatione bono rum ſit muſtum ſic intendit arguere. Illud eſt iuſtum in quo vel per quem ciuitas cõmanet ⁊ ciues inter ſe com manent. ſed peꝛ propoꝛtionale con/ trapaſſuʒ facere cõmanẽt ⁊ cunitas ⁊ ciues quaze iſtud contrapaſſum eſt in Huius rationis ponit ⁊ p/ ſtum. bat minoꝛem.d.qꝙ ciuitas commanet per cõmanentiam ciuium inter ſe. in hoc ꝙ eſt contꝛaſacere pꝛoportionale .i. beneficienti beneficium ⁊ ſeruiti/ um. Proportionaliter rependere. hoc autem apparet ex tribus.primo keof icomun ſonalet ilirslib tenmt. Kieemm eun ſelekn iumnon Ponni Are Untorioſi tremun gacſcantes nn 4benet Cahepod ben onimsiteru ennemesſint Uiunt Krſen Geiaccrem. Uboromns Nrcues. 9e lownc nofie Oiuſci nrun uirimus lls uſtina⸗ ſionem enn Pulbabtantpr inprmos babe ſonctqepor nbonmd ſicn Mnomsſsb⸗ frrminnol ſciͤdalſan d ndre ſnsgenegt hoceninroettnr umngſanyſ Ib ſiare fen ntmoekpro ecſ,inscon Pponmuringrai Mngmnan opo Agalimn ihe 1 Ercpman Mgmmini Meſiantitn AE 4 Wi ſnmnmgin N ” Lectonone cörtoneenn e Poanin Oponetzfwaln Cnt crihtſist ſn CN N 8 4 4 Ptee ra auten ℳ. 6 erN ndnm 5 0 ee⸗ umin nn 1 . umſic Mn PN manet! aeki MrE . 4 ex parte eorum qui primo beneficit qꝛ illi comunit᷑ querunt per alios pꝛo poꝛtionale beneficium ſibi contrafeꝛ ri. volẽtes ſibi ſeruiri ſicut ⁊ ipſi alijs ſeruierunt. ¶ Iti ergo aut male ⁊ in debite querunt ſibi contraferꝛi ⁊ con ſeruiri vel eſt iuſtũ pro bono ciuiũ eis cõtꝛafieri conſtat autẽ ꝙ hoc non ma le querũt. qꝛ iſtud eſt quaſi naturale bomini. quare contrafacere fuit iuſ⸗ tum ſicut ipſi querũt. ¶ Secundo ex parte eorum qui beneficiant᷑.qꝛ ſi iſti beueficiantes non male querũt remu nerari. ⁊ benefitiatus non cõtrafaci/ at aliquod benefitium. ſeqtur ꝙ erit ſeruitus ĩter ciues. videbitur enim ꝙ ſeruientes ſint aliorũ ſerui.ꝗ nõ reſer uiunt. vel ſeꝗtur ꝙ bene fient ſi con/ trafacerent. ¶ Certio. ex parte re⸗ tributiomis ⁊ gratie que debet eſſe in ter ciues.qꝛ ſi non fiat talis cõtrafac tio tunc nõ fiet retributio que eſt opꝰ cuiuſdã virtutis que dicitur gratia de qua diximus ſupra ꝙ eſt quedam na turalis iuſtitia..ca.q.prima. per re tributionem enim cõmanẽt ciues. ⁊? ſimul habitant propter mutuũ cõmo/ dum eꝙ vnus habet per alterũ. cuius ſignum eſt qꝛ pꝛopter hoc ꝙ iſtud iu/ ſtum bonuz ⁊ ſãctuz videmus ꝙ ciueſ per vicinos ſuos beneficiati pꝛompte vt fiat retributio aliqualis.ſtatim fa-⸗ ciunt ſacrũ vel ſacramẽtũ gratiaꝝ dicẽ tes.pro amore dei ſit. vel magne ſint vobis grates.vł deus retribuat vobis hoc enim vocatur ſacramentũ gratia/ rum ꝙ ſacruz ſignũ coꝛdialis accepti onis ⁊ future retributiõis. bec enim retributio eſt proprium opus gratie. que eſt viꝛtus contẽta ſub iuſtitia.cui opponitur ingratitudo. ſecũdũ hanc enim gratiam opoꝛtet ꝛefamulari ei qui gꝛatiam. i.beneficium primo fe cit. Et oportet rurſus ipſuʒ beneficia tum gratiam faciẽtẽ vel faciendo in cipeꝛe ſicut ⁊ alter prius inceperat ⁊ patet ꝙ proportionale contrapaſ/ ſum m tali bonoꝛum coĩcatione eſt iu 7 ſtum ⁊ ſanctum. ¶ Conſequẽter ibi LSacit enĩ ꝛetꝛibutionẽ. Zradit pre dicte cõtrapaſſionis modum. primo autem facit hoc inter duos artifices. 2. aut em excedit illum modũ ad om nes ſpecie differentes ibi. Eſt hic ⁊ malus .ʒ. excipit artifices ſpecie im diffeꝛẽtes ibi.. Mon enim ex duobꝰ Sicit ergo primo ꝙ illam retributio/ nem valoris facit quedam coniugato ſumpta ſᷣm dyametrum puta ſi yma/ ginemur vnum quadrangulum in cu/ lus vno cono ſit.a. pro edificatore. Et in alio ſuꝑ eodem latere ſit.b. ꝓ coriario. Et in alio cono ex parte edi ficatoriſ ſit.g.pro domo.⁊ ĩ alio exꝑ te coriarij.d.pro calciamẽto.tunc pa tet ꝙ edificator ⁊ calciamentum di/ ſtant ſᷣm diametrum. coꝛiarius vero 2 domus fm aliam dyametrum. O3 igit᷑ ſi cõmutatio fiat iter hoſ aꝛtificeſ ꝙ coniugatio recipientis ⁊ rei recep te fiat ?ᷣm dyametrum.ſic ꝙ edifica/ tor a coriario calciamentum recipiat. coriarius vero ab edificante domum- Et ſi prumum ſit equale alteri. puta calciamentum domini ſᷣm propoꝛtio nalitatem valoris iſti et illi non ſecun dum quantitatem rei ⁊ rei.qꝛ centuʒ calciamenta non eſſent taʒ magna qᷓ; ta vna ſola domus tũ ᷣm proportiõa litatem equari pñt qꝛ tantum poſſẽt vendi aliquota calciamenta quãtũ to ta domꝰ. Si igit᷑ ſic ſint equalia ⁊ ſtã te equalitate fiat ↄtrapaſſũ ĩ retribuẽ do. tũc erit ꝙ diciᷣ.ſ.iuſtũ cõtrapaſſũ ſi autem nõ ſtet illa valoris rerũ equa litas.non fiet equale contrapaſſũ nec commanet amoꝛ taliũ artificũ. Nihil enim prohibet melius eſſe opus vni/ us artificis quam alteꝛius quãuis op us iſtius ſit magis quam opus illius quare oportet hec opera ᷣm que fu retributio adequaꝛi ᷣm quantitatem valoꝛis ad bumanos vſus. ¶ Deiñ. ibi Eſt autem hoc] Extendit hunc modum retributionis ⁊ contrapaſſio nis ad omnes artifices ſpecie differẽ x4 —— LIBRO tes.d.qꝙ hoc eſt etiam in alijs artibũs quoniam aliter deſtrueꝛentur ⁊ relin querentur velut inutiles. Si aꝛtifex patiens indigentiam paſſus eſt ab a lio.i. recipit ab alio hoc ⁊ im̃ ⁊ ta/ le quo ⁊ quanto ⁊ quali indiguit. ſi ipſe faciens.i.retribuens non facit il li a quo recepat neceſſaria ſua quantũ ſm valoꝛeʒ ⁊ quale quali ille alius in diget hec autem ſunt etiam ſupꝛa ex poſita.cap.proximo ſub eiſdem ver/ bis philoſophi · Seinde ibi Mon enim ex duobus] excipit ab hoc mo do artifices ſpecie indifferrentes. d. ꝙ ex duobus medicis ⁊ vłr ex duob⸗ artificibus eiuſdem ſpeciei non fit cõ municatio talis.Sʒ ex medico ⁊ agri cola. ⁊ vłr ex alteris vel diuerſis ſpe cie. ⁊ non equalibus inter ſe. quos tamen adequaꝛi opoꝛtet.ridiculuʒ eni eſſet ſi coꝛiarius vellet commutare ſo tulares cum alio coꝛiario pro ſotula/ ribus eiuſdem ſpeciei ⁊ eiuſdezʒ valo ris cum ſuis.¶ Conſequenter ibi Propter ꝙ omnia] Tradit medium legale in cõmutationibus. ſ. numiſ⸗/ ma.de quo dicit.4. primo eius cauſaʒ qꝛ.ſ.propter adequationem reruʒ cõ mutabilium opoꝛtet omnia cõmutabi lia eſſe aliqualiter comparata ſecun/ dum quantitatem valoꝛis.ad hoc ⁊ ꝓ pter hoc venit nüũmiſma. i. propter boc eſt inuentum. (Gecundo dicit ei vſum qꝛ.ſ.nümiſma aliqualiter eſt me dium inter cõmutabilia qꝛ raro fit in mediata cõmutatio ĩter rez ⁊ reʒ. ſed cõiter fit. mediante nũmiſmate. Tertio dicit eius foꝛmam in quan/ tum. ſ.eſt nümiſma.qꝛ ẽ menſura om nium venalium. menſurãs per conſe quens ſuphabundantiaz ⁊ defectum T aliqualiter reducens ad equalita- tem ⁊ ad medium f̃m ꝙ ſunt appre/ ciata ad eſtimanonem ⁊ cõpationẽ nũmiſmatis. ¶ Quarto autem dicit eius effectum.ſ.adequationem rerum cõmutabilium. d. ꝙ aliquanta. 1. all⸗ quot calciamenta certo medio ſũpta ſunt vel eſſe poſſunt aliquid equale vni domui. hoc aũt ſcitur pꝑ nũmiſma ex quo opoꝛtet ꝙ illud ꝙ faciet edi, ficatoꝛ ad coꝛiarium ſit. Sicut tanta calciamenta quantum erunt apprecia ta. valere precium domus ad ipſaʒ do mum quam coꝛiarius recipiet ab edi ficatore.vel ſic ſe habeat ad cibum.ſi cõmutatio domus fiat pꝛo cibo cum agricola qui habundat in cibo.Si eni non fiat talis ſᷣm valorem equalitas. nõ fiet cõmutatio nec cõmũicatio. Si n.hec non ſint equalia ſecund ʒ pre cium ⁊ valoꝛem nunquam fiet vel nõ erit equaliter contrapaſſio vel retri/ butio.nec etiam aliqua cõmutatio re rum venalium (¶ Conſequenter ibi. Opoꝛtet ergo vno] Tradit medium naturale commutationum ꝙ eſt bu/ mana indigẽtia. dicit ergo inferrenſ ex pꝛedictis ꝙ opoꝛtet neceſſario om nia menſurari aliquo vno naturali.nõ ſolum menſuꝛa ad placitum quakt eſt nũmiſma. hoc autem vnum eſt opus. i.nceſſitas.ſumitur emim hic opus. nõ pꝛo actione. ſed pꝛo indigentia ⁊ neceſſitate.ſicut ſumitur ĩ evãgelio dicite qꝛ domĩus.iſ.aſino. ſ.⁊ pullo opus habet.ma. ꝛi. Hoc autez opus ſecũduʒ veritateʒ ⁊æ naturã omnia cõ tinet.i.omnia in valoꝛe tenet. vide/ mns enim ꝙ qnando eſt magna indi/ gentia rerum tunc plus valent. ſicut tempoꝛe meſſium ſunt carioꝛes famu li conducti. ⁊ tempore infirmitatum medici ⁊ tẽpore belli arma ⁊ ſic de ſimilibus. Res enim non ſummut hic ĩ oꝛdine nature ſed neceſſitatis. bumane. vm s enim vermis in eo ꝙ eſt aĩal in oꝛdine nature melioꝛ eſt to to auro de mundo ſqʒ in ordine neceſ ſuatis humane eſt ecõuerſo. Qð autẽ humana indigentia omnia teneat. in valoꝛe pꝛobat ex duobus. primo qꝛ ſi homines nõ indigeꝛent aliquo nul la eſſet cõmutatio.nullꝰenim emit miſi illud quo indiget.vel ſi non indige/ ret ſimiliter. i.non equaliter. puta ſi Pilent almoo ſtucenon Z ſh nn n nniun⸗ iemntan Mmntün onen 1ortmmm Noonnome pumpe⸗ ſ Kehabenne Münnfern ernmno. Ne lein ir fnſmmieen Eminwcbs! ozuntinun Uenaloenman Aliun feeſete ſenerti! Nonttengnmn ommmomuh oncenng mnui ſgſecenevſai Pönenirnate Ghrend,D nncin aru Nm en ge Prangbobimdn Accirun h Kkinncnin farbfonnicn ASkonante 1 biltnsfnnnne yonmme ingmene⸗ WNvdeeno⸗ Muttinemen eſpelchendan ſaiglepnn derontgnunn get i thn . 4 en UNmmite n 4 DW D 3 4 £ mnst BnNN ſrennaluſtat, nmmpeſſor emmneatienese! 4 4 & 4 a CINNN V ll S06a ſaglen uin lorelee nando eſnge 1unc pos nd ſſum fum artn e bell mil 1 4 — i „Patare ANee mno n Nen,/ tunnl mn 4 3 4 er,N „Nnegn non indigemus pane niſi pro canibuſ nullo modo pro nĩ̃a comeſtione nõ eſſet eadem comutatio panis que eſi bodie. qꝛ nibil. vel quaſi nihil uen deretur. (Secundo apparet idem. qꝛ pꝛopter cõutatiõeʒ neceſſitatis nũmiſ ma factum ⁊ adiuentum eſt fᷣm bomi num cõpoſitionem pactum ⁊ conuen tonem. homines enim compoſuerũt æ condixerunt inter ſe ꝙ talis ⁊ tan/ tus nummus tm̃ valeret. ⁊ ꝙ vbique reciperetur pro rebus vtilibus.⁊ pro pter hoc habet nom̃ nũmiſma.i.legiſ ma. qm̃ non per naturaʒ valorem ha bet. ſed ex nũmo.i.lege. Nomos.n. grece dicitur lex latine. ? ide dicit nümiſma. i.legiſma danarius qui qui dem ẽ in nobis veli noſtra poteſtate ipſuz tꝛanſmutare poſſumus a valore in valorem maiorez vel minoꝛem vel etiam facere totaliter inutileʒ.¶ Con ſequenter ibi I Eerit vtique]. Ex/ ponit iteruʒ modũ contrapaſſionis. que ommino vult fieri ſᷣm dyametruʒ a cum centuʒ mille bomines dyame/ truʒ neſcientes ſciũt valde bene mo/ dum cõmenſurandi contrafaciendi ⁊ contrapatiendi. Dicit ergo ꝙ tunc contrapaſſum erit uſtum quando e/ runt equata ea que commutantur. quare quaz habitudineʒ habet agri⸗/ cola ad coriarium. hanc eandem ha/ bebit opus coriarij ad opus agricole facta vero figura.ſicut ſuperius eſt de ſcripta oportet infiguraz proportio/ nabilitatis m dyametrum ducer quã do commutabuntur. Sic ꝙ opus cori aꝛij iungatur agꝛicole ⁊ opus agrico le coriario.ſi auteʒ non fiat talis trãſ portatio alteꝝ extremũ habebit vtraſ que ſupeꝛbabundantias puta ſi i coria rius eſt pꝛecioſior ⁊ carior artifex qᷓ; agricola. ⁊ opus eius erit pcioſius T carius quazʒ agꝛicole opus. Et ſᷣm bhoc exponit quidam ꝙ alteruʒ extre mum haberet vtraſq; ſuphabundan/ tias. qꝛ ⁊ plus laboraſſet ⁊ plus do naſſet. ⁊ ſic haberet ſuperbabundan tiam laboris ⁊ ſuphabũdantiã doni. Sed quantũ ſit talis expoſitio irratio nalis etiã ſine rationis diſcuſſione ap paret pruno qr non dator ſed aered⸗e⸗ tor doni dicitur habere donum. ¶ Se cundo. qꝛ nec labor artificis venit ad extimationeʒ cõutationis. plus enim laborat agricola pro vna parua quan titate tritici.quazʒ aduocatus ꝓ forma tiõe vniuſ libelli ⁊ tamẽ dabit aduoca to agꝛicola multuʒ de tritico in quo la borauerit in centuplo ꝓ illo paruo li bello.⁊ ſic de quibuſcunq; artibus fʒ ꝙ rarioꝛes ⁊ in magĩs negotijs neceſ ſariores.⁊ hoc bene cõſonat ſentẽtie philoſophi plus quaʒ illa expoſitio. Euſtratius vero expõit vbi nos habe mus alterũ vtrumq;. Et eſt in ſũma intẽtio ſua. ᷣm illa que dicta ſunt.ca. 6. ꝙ in conueniens eſt vtrũque extre mum habere ſuperhabundantiam. qꝛ pone duos artifices vnum rarioreʒ ⁊ carioꝛem ⁊ alium vilioꝛeʒ. primus ha bet ſuperhabũdantiaʒ ⁊ alter defec tum. æ eodem modo intelle de ipſo/ ꝛzum operibus. modo ſi fiat cõutatio opiſ ad opus ſimpliciter ille carioꝛ hʒ ſuperhabundantiam artificij er mi/ niſterij ſui. alter autem habebit re- cipiet ſuperhabundantiam operis pᷣ cioſioꝛis. hoc autem eſt incõueniens ⁊ iniuſtum Et ideo vel fiet talis ade quatio qualis dicta eſt. vel non fiet iu ſta comutatio. ſed quãdo habet vnuſ quiſque ꝙ ſuum eſt. ſic ꝙ ille carior ba bet valorem operis ⁊ de opeꝛe alte/ rius tunc ſunt equaleſ ⁊ comunicãtes cõuenienter. qꝛ talis poteſt inter ip/ ſos fieri ſicut deſcribitur in figura ſe quenti. vt.ſ.agricola ſit.a.cibus autẽ opus eius ſit.g.coriarius vero. b. opꝰ vero coriarij adequatum ad. g. voce tuz2. d. Si non erat. vel non couenie bat ſic contrapati partes. nulla erat iuſta cõunicatio. (Conſequenteꝛ ibi I. Qm̃ autem opus ]. Repetit iterum ☛ naturale medium cõmutationũ faciẽs eandeʒ rationeʒ quam ſuperi fecerat x 5 .d qm opiis. i. bimana indigen- tia omnia contineat in valoꝛe tanquã ens vł exñs vnum quid.i.metruz me dium ⁊ menſura omniũ cõmutabiliũ oſtendit probat hec ratio ſupra/ dicta. qm̃ cum homines non ſunt in neceſſitate vel indigentia. vel vtriq; contractor vel ſaltem alter ipſi non cõ mutant ſicut cõtingit ꝙ cõmutent qñ eo ꝙ vnus eoruʒ habet indiget quis puta qui idigent vino dantes educti onem frumenti pro vino ſᷣm quanti⸗ tatem valoꝛis vtriuſq;.quare hoc fru menmuʒz ⁊ vinum oportet ſecũdũ valo ris preci deanmart d enm equen ter ibi ¶Mro futuꝛa autẽ] Exponit iterum legale mediũ cõmutationuzʒ qp eſt nũmiſma oñdens primo ꝙ eſt fide iuſſor rerũ cõmutabiliũ.2. ꝙ eſt earuʒ parcium ibi Opoꝛtet omnia . ʒ. q; eſt mẽſura omniũ ibi Secũdũ veꝛita tem.Dicit g̈ primo ꝙ ſi alis ꝓ nũc non indiget vt aliquid emat.ſi pꝛo fu tuꝛa tamẽ cõmutatione. qꝛ cõtingit ⁊ alñ indigebit nummiſma eꝛit illi ⁊ nob fideiſſuor. qr oportet ipſũ talem habere virtutẽ vt afferrens ipſum poſ ſit ſtatiʒ accipe illud quo ĩdiget. verũ tam̃ hoc patitur nũmiſma.qꝙ; non ſem P poteſt equale. ꝙ poteſt ex duplici cauſa cõtingere primo ſi preciũ num miſmatis pꝑ principẽ minuat᷑. 2. per accidens ſi rerũ pretium augeatur eo y propteꝛ rerũ deffectũ. vel propter maiorem hominũ idigentiam res ipᷣe careſcunt. rerũ eſt autem ꝙ magis.i. vt in pluribus manet nümus vel num miſma ĩ eodem pretio ⁊ valore. ( Eõ ſequenter ibi Propter ꝙ oportet Hñqdit nũmiſma eſſe preciũ omnium cõmutabilium. Dicit & ꝙ propter hboc ꝙ dictum eſt de fideiuſſoꝛe rerum nũ miſmate.oportet omnia appreciaꝛi Pp ipſum qꝛ ſic erit ſp ad neceſſi itatez ? ad placitum hominis cõmutatio que aliter nõ eſſet. Si autem ſit hec cõmu tatio ſᷣm rerum appreciatonẽ nümiſ ma vtiq; oportebit intereſſe. quẽad/ IIBRO modũ menſuza equans. 1 cõmenſura faciẽs cõmutabilia vniuerſa ꝙ autem bec menſura ⁊ pretiuʒ reruʒ nümiſ ma ſit neceſſar iũ ꝓbat tali deductioe qꝛ non exñte cõmutatione rerum non eꝛit cõunicatio hominuʒ. Mon exñte autem equalitate rezuʒ nõ exiſtet cõ mutatio. Mõ exiſtente vero cõmenſu ratione ᷣm preciũ ⁊ nümiſma nõ exi ſtet equalitas. quare ab vltimo vſque ad primũ nõ exiſtente nümiſmate ⁊1 p cio reꝝ.nõ exiſtet cõunicatio hominũ quar ſi hoc ẽ neceſſariũ.neceſſaꝛiũ eti am erit preciũ rerum ⁊ nümiſma e ductio patet ex litera:¶ Ronſequen/ ter ibi Secũdum veritatẽ Oſten/ dit quõ nũmiſma ſit ommiũ menſura primo tamẽ facit hoc.2. ponit hoc in/ termĩis ibi Somꝰ.in qua.a. .. Dicit Oꝙ fᷣm veritatẽ impoſſibile eſt res cã differrentes cõmenſurare ſm ſe puta vinũ ⁊ lanã. panum ⁊ piper ⁊ ſimi/ lia tamen ad opus hoc eſt ad neceſſi⸗/ tatem ⁊ indigentiâ hominis contin/ git ſufficienter talia menſurare per aliquod mediũ quare oportet eẽ vnũ alind ꝙ ſit ad omnia hec abſoluta mẽ ſura hoc autẽ eſt nümiſma ex ſuppoſi tione diſpoſitione ⁊ hominũ ordina/ tione ⁊ pꝛopter hoc vocatur nummiſ ma.qĩ legiſma qꝛ nomen ex lege ĩuẽ tum eſt omnia autẽ venalia facit eſſe appreciata.⁊ omnia menſurant num miſmate. Conſ. equẽter ibi DBomꝰ i qua.a.] Ponit ad hoc terios. Dicit dom exẽpli gꝛatia ſit illud ĩ quo eſt.a.valoꝛis..nũmiſmarum ſicut ſi diceretur. 5. librarum lectus vero ſit b. dignus vnica nümiſma. Sic aute,z lectus ſᷣm valoꝛem erit quinta pars domus. ⁊ ſm hoc erit medium quan/ ti vel quot lecti equales eꝛũt ĩ valoe vni domui qm.x.lecti huiꝰ pcij valbãt domũ ill㶠Addit ãt vlteriꝰ dubiũ re moueñ ꝙ ãteq; eſſet nümiſma poterat fieri ⁊ fiebat ↄmutatio nihil at dĩt ſi ꝓ domo dẽt᷑.y.lecti.vł tm quãtũ.s.lec ti valẽt puta..mie quarũ quelibet vÜʒ Gi litt iceo niniiitein nurzil 1/NNdN 6lnankfenm Eiavabren icaand lisne icin ſeaſti ieril dumn uboe lr t ib gei ſbr. genwr imnug ner⸗ Ellee. S nbuere / tſtsboae: mehtberqun hintyinnn igonn dae unmiſuns Munlen Oin imnmneii. fiensnn mi ſinmiin .,7 irit . RWRM quoſoã valuit libꝛã ⁊ ſeivntiam. ſᷣm nee ſdã autẽ duas libras cũ dimidia. Wririe, Alteriꝰaũt epylogat.d.ꝙ gogd ẽ in WK u. æ ꝗdqd iniuſtũ dictũ ẽ. è Lectio decima. n Npi Etmiatis ãt hijs] ſup egit Nien de iuſtitia vłi ⁊ pticulaꝛi de Ariti diur diſtributionũ ⁊ cõmutatõ 1 niſ nuz de iuꝛe cõtrapaſſi ⁊ pena taliõis weienrii, Hic ãt agit de mediatõe iuſtitie ondẽſ jaintinun primo modũ medietatis ĩ ope iuſtitie inenſnin, 2. ĩ ipſa virtute iuſtitie ibi! JYuſtitia autẽ medietas.3. ex hijs colligit dif finitionẽ iuſtitie ihi Et iuſtitia quið A4. diffinitõneʒz iiuſtitie ibi Iniuſtitia ner uen aht. 1.5. poit ouos mos iiuſtificuconiſ iabenm ibi Iniuſtificationis antẽ . 6. deã r * 4 de iuſtitia bꝛeuite⸗ epylogat ibi De un Nmankus hijs que.ſ.iĩ cõtinuando dicta ſunt ma slminmi nifeſtũ ẽ ex ilł ꝙ operatio iuſta ẽ ꝙdã mi moH medium ius operationis que ẽ ĩiuſtũ AiH facere a ius que ẽ ĩiuſtũ pati hoc autẽ ndinnibnmn probat.qꝛ mediocriter habeꝛe de bo Gnng tin nnin nis ẽ mediuʒ inter plus habere ⁊ mi utügn mi nus habeze. Sed operatio iuſta ẽ me Hummu ahtr diocriter habeꝛe. Iniuſtum autem fa midininaoan cere eſt plus habere ? iniuſtum pati itene Mide eſt minus habeꝛe quare operatio iu/ õ ſta eſt mediuʒ inter iniuſtum facere. giugneneh ⁊ iniuſtuʒ pati. huins ratioms ponit Nuai nalin minorem ⁊ patet ¶Secundo ibi Ju t nunenin: ſtitia autem] Oñdit modum medie/ Emtanite tatis ĩ virtute iuſticie. d. ꝙ iuſtitia ẽ Writ ad ertin medietas non tamẽ ſecũdum modum nigi gnuſi eunden qui eſt in alijs virtutibus 85.nünimm ne. — unt medites inter duas ma/ – itias: puta libeꝛalitas inter iluibe/ ncinüninii ralitatem ⁊ pꝛodigalitatem. Sed iu raloren aipne ſticia eſt medietas qꝛ ẽ electiua me- intermumg dij puta iuſti dgereontzüt d etil4 ut uiſum eſt medium eſt. ¶ Yniuſti⸗ enc tia vero eſt extremorũ electiua. ſicut llann ſimul continens nequitiam quarum extremarum malitiarum. ¶ Ter/ inißtſetnmn 3 tio ibi Et iuſtitia]. Ex pꝛedictis da NMld colligit diffinitionem iuſtitie.d.q iu/ ,unſuin ſtitia eſt habitus electiuꝰ ⁊ operatiu ſnr iß iuſti operis vel iuſtorum opeꝛum ⁊ electiue diſtributiuus bonorum paꝛtialium inter ſe et alteꝛum et in ter proximũ ⁊ proximũ. Hoc autem confiꝛmat per oppoſitum modum. .d. ꝙ non ſic eligit.nec ſic operatur. nec ſic diſtribuit ille.ſ. miuſtus qui de bono eligibili ſibi ipſi tꝛibuit pluſ ⁊ proximo minus ⁊ de malo penali puta labore.vł ſumptu econuerio.qꝛ de hijs ſibi ipſi tribuit minus ⁊ pro⸗ ximo plus. Sed vir equalis . iuſtꝰ ⁊ equus ẽ electiuus eius ꝙ eſt ſecũdum propoꝛtionalitateʒ .i. diſtributionis pꝛo portionalitatem ſeruantis ſibi in compaꝛatione ad alterum. Similiteꝛ etiam alij in compaꝛatione ad alte/ zum cum.ſ. diſtribuit ⁊ diuidit inter proximum ⁊ proximum. ſicut facit aliquotiens inter ſe ipſum ⁊ alterum Quarto ibi Iniuſtitia autem]. ¶ Tolligit per oppoſitum diffinitio⸗ nem iniuſtitie. Sicit ergo ꝙ iniuſti⸗/ tia contrarium exiſtens iuſtitie eſt in/ iuſti operis electiua. hoc autem opuſ iniuſtum eſt quedam ſuperhabundan tia.⁊ quidam defectus rei vtilis vel ꝛei nociue preter Propoꝛtionale ⁊ extra proportionem. propter ꝙ eſt ſupeꝛhabundantia ⁊ defectꝰ pro eo ꝙ eſt electiua ſuperhabundãtie ⁊ de fectuſ.diffeꝛẽter tamen qꝛ in ſe ipſo. cum pꝛo ſe ipſo eſt elecnua ſuperba⸗/ bundantie ꝛei ſimpliciter vtilis. de⸗ fectus vero ⁊ penurie rei nociue. In alijs autem vel pro alijs elgit ſi⸗ militer totum agꝛegatum ex ſuper/ habundantia defectu tamen par/ tes eligit eis diffeꝛenter. eligit enim eis deſcm̃ rei vtił ⁊ ſuphabundãtiaʒ ꝛei nociue.illud vero ꝙ eligi pᷣter ꝓ/ portionalẽ mẽſuꝛã nõ ẽ ſpꝑ equale qꝛ qñzʒ plus excedit ⁊æ qũz min ſicut vł equaliter cõtigit. ex bijs g̊ foꝛma diffi nitionẽ ĩiuſtitie ſ formã pᷣmiſſe diffini tiõis iuſtitie dðo ꝙ iiuſtitia ẽ habitus ełctiuꝰ ⁊ opatiuꝰ ſthabũdãtie reꝝ vti liũ . ⁊ defeciꝰ nociuaꝝ ⁊ ivuliũ ꝓ ip ſo eligente.pro alijſ veꝛo defectus vti 5. — IIBRO. lium a ſuperhabundantie nociuaꝝ. Auinto ibi Iniuſtificationis au⸗ tem ]. Diſtinguit duos modos imiuſti ficationis.d.ꝙ iniuſtificationũ.i.ope rationũ ĩiuſtarũ illa que eſt minus ma lum eſt iiuſtum pati illa vero que eſt maius maluʒ eſt iinſtum facere. ¶ Al timo autem epylogat.d.ꝙ dictum ſit ſᷣm moduʒz prehabitũ de iuſtitia ⁊ in iuſtitia que eſt vtriuſq; nature ⁊ ſimi liter de iuſto ⁊ iiuſto vniuerſali.i.vni uerſaliter ſumpto. D euidentiã predictorũ que renda ſunt duo. Primũ virũ operatio iuſta ſit mediũ in/ ter ĩiiuſtum facere ⁊ miuſtum pan. 2. ⸗ vtruʒ iuſtitia ſit media inter duas ma litias.ſicui cetere virtutes. ¶ MAue ſtio decimatertia. E primo arguitur ꝙ nõ. qꝛ iuſtitia fᷣm philoſophũ non eſt media inter duas ĩiuſti/ G. quare per locuzʒ a cõiugatis nec iuſtũ erit medium. iter duo iniuſta. J oppoſium probat ratio philo ſophi. De iſta queſtione nibil legit. Sʒ tota coĩtas ſequituꝛ ad literã ver bum pbiloſophi nullo examine pꝛe ſenti difficultati preſtito. mibi autem videtur diſtinguendũ de medio. qꝛ ẽ mediũ ſ̃m ordinẽ eius inter extrema æ boc eſt mediũ proprie ⁊ eſt mediũ Fᷣm excluſionẽ extꝛemorum tantũ. Et hoc dicitur ſimilitudinarie mediũ per ſolam abnegationẽ. ¶ Ad queſtioneʒ G dicẽda ſunt duo. primum ꝙ opera⸗/ tio iuſta nõ eſt medium ꝓprie dictum nec mediũ ᷣm oꝛdinem extremoꝝ ad ipſuz. nec eius ad ipſ. dSada aüt ꝙ poteſt dici mediũ fᷣm ſimilitudineʒ per abnegationẽ exiꝛemoꝛum. Pri mumn ꝓbatur multipliciter primo. qꝛ ſi opeꝛatio iuſta eſſet mediũ. inter in iuſtum facere ⁊ iiuſtum pati.vel eſſet medium f ʒy moꝛem in genere moꝛis vel mediũ ſᷣm naturã i genere nature Sed neutro iſtoꝛum mõrum eſt medi um quare nullo modo. Qd auteʒ non ſu medium ingenere moris pa/- tet.quoniã omne medium ingenere moris eſt inter extrema que ſunt ige nere moris Sed iniuſtum pati nõ eſt ingenere moris cum omne morale ſit voluntarium. Sed iniuſtum pani non eſt voluntarium vt probatur infra. 4. li.cap.i.⁊.is.quare nec bonum nec malum eſt in genere moris. Hec per conſequens poteſt eſſe extremũ in ali qua contrarietate morũ. ¶ Qð aut/ em nõ ſit mediũ ingenere nature p/ batur. qꝛ naturaliteꝛ nulla opeꝛatio poteſt mediare inter illa que ſunt re aliter eadem operatio. Sʒ iniuſtum ſacere ⁊ iniuſtum pati realiter ſunt eadem operatio puta percutere ⁊ p/ cuti vt probatur tertio phiſicoꝝ qua re nulla operatio mediabu inter illa. Secundo.qꝛ neceſſe eſt medium ⁊ quoꝛum eſt medium in eodem eſſe ge nere.vt habetur ⁊ probatur.x.meta phiſice.Sʒ hec tria non neceſſe ymo impoſibile ẽ in eodẽ eſſe genere face re enĩ ⁊ pati ᷣm naturã ſunt indiuer ſis prauatoꝝ generibꝰ. ſ. ĩ genere ac tionis ⁊ i genere paſſioms. (Nen fʒ morẽ nõ poſſunt reduci ad aliq idẽ genus vnũ eni ẽ malum moris ⁊ cul/ pe. reliqũ nec morẽ nec culpã ipor/ tat.ſed tm̃ malũ pene ꝙ nullũ malum moris.qꝛ ᷣm paſſionẽ.nec praui nec ſtudioſi ſumꝰ nec f̃ʒʒ eas laudaur nec vitupamur vt ſupra.li.2. ca.F. Et mi me ſum ſtudioſi vel praui fᷣm paſſio nes illatas ab Exuu ceco quas nec aßñ nec poſt poſſumꝰ moderari quare nec fᷣm naturam nec ᷣm morem ope ratio iuſta eſt mediuʒ inter illa.¶Ter tio qꝛ iniuſtuʒ faceꝛe ⁊ ĩiuſtũ pati nõ ſunt contꝛaria. quare.iuſta opeꝛatio non mediat inter ea. coña tenet. qꝛ in alijs operationibus non eſt medi/ unm puta inter contradictoria .quorũ Fm ſe nullum eſt medium pꝛimo po ſterioꝛũ ⁊. 4.: methafiſice. Hec etiaʒ uunn⸗ n ſotum n ermiet itörerpanean uurqrnldn oliigin —– rimmenmn ncms cknn in munarciſti tininanih. Poutbiuatn nt lonen nmmſerprnan Ginconmma täteosenc ſicouum. Cn uunglanetent mri,bunqvaz lun ſen berda it okvrrtunnr ioegvenniel (ronuntun Unpanurali⸗ Menlonoooin ning aage ne wen uuſmaiun. uum ſin ſn Punkſecpelmn Mcenenn länierlennn ſcnn enn i Mvl orn in Wdktiginnain Upfantiting 14 Cuno nn ES S= - scärmnern inne lln eingi N Wer umfuufi rNNNNtd hin dmämummt ber n iuiin mgumd in me ſmnb. Neſunmſenan niinalnn ec erenetnſ uli peneg ni⸗ — — n Paſioni nt yrehesla/ nſga 4 . Gchoft nlgu⸗, ſ woln nunt 1 man ſtartii 4 inteꝛ priuatiue oppoſita circa ſbᷣm a ptum natum pꝛo quanto ẽ aptum na tuʒ. vt.4. methafiſice.Hec etiam in/ ter relatiue oppoſita nibil enim me/ diat inter patrem ⁊ filium. añs pꝛo/ batur qꝛ.nullum contarium eſt efec/ tus illatio.qꝛ alterius contrarij ⁊ nul li contrario eſt proprium ex ſe infer/ re alterum contrarium. Sed iniuſtum pati eſt effectus illatio que actionis que eſt iniuſtum facere ⁊ proprium ẽ actioni que eſt iuſtũ facere ex ſe infer re iniuſtum pati. hec autem patent ex generali habitudine que eſt inter ac/ tionem ⁊ paſſionem vt habetur per auctorem ſex principiorũ. quare iſta nõ ſunt contraꝛia. hoc idem patet qꝛ ſunt in eodem ſbo ſił vt pꝛobatuꝛ. 3. phiſicoꝛum. contraria autem ſimul nunquam eidem inſũt.¶ Item qꝛ cõ traria nunquaʒ dicũtur ad conuerten nam ſed hec dicuntur ad conuerten nã ⁊ conuertuntur ſecundum ſubſiſtẽ di conſequentiã qꝛ ſi quis iniuſtum fa cit aliquis iniuſtum patitur. Et ſi quiſ iniuſtum patitur aligꝗs iniuſtum facit. quare nullo modo ſunt contꝛaꝛia nec p conſequens aliꝗd eſt medium in/ ter ea· arto qꝛ inter imediata nullum eſt medium. ſed bec ſunt im mediata non ſicut ſanum æ egrum que mutuo ſe expellunt ſed ſicut mo/ uere ⁊ moueri que nunquam ſe diui/ dunt ſecũdũ exiſtentiam vnde philo⸗/ ſophus. teꝛtio. phiſichoꝝ dicit quod moueꝛe ⁊ moueri ſunt idem actus. non deciſus.i.non diuiſus qꝛ inter in iuſtuʒ facere ⁊ iiuſtum pati nullum eſt mediuʒ nec per conſequens operatio iuſta. ¶ Quinto qꝛ nulluʒ eſt meoiuʒ in duabus cõtrarietatibꝰ coĩicantibus vno ⁊ eodeʒz extremo. ¶ Impoſſibile naque eſt ꝙ due contrarietates ba/ beant idez mediuʒ ⁊ idez vnuʒ extre morũ qꝛ vnuʒ extremum ſimpliciteꝛ vni tantũ extꝛemo ſimpliciter contra riari poteſt.vt pꝛobat᷑.x.methafiſice Sed operatio iuſta eſt mediuʒ in qua V. daʒ alia contzarietate in qua iniuſtuʒ faceꝛe eſt vnuʒ extremuʒ . quare ope ratio iuſta non erit mediũ in hac con trarietate facta inter iniuſtuʒ facere T iniuſtuʒ pati. Illa vero alia contꝛa rietas patet.ſũatur enĩ iniuſtuʒ face/ re quid eſt ſecũdũ philoſophũ eſt.n. ſibi ipſi tribuere de re vtili plus ⁊ de 2e nociua minus ⁊ proxio de re vtili minus ⁊ de nociua plus. huic auteʒ diꝛectiſſime cõtrariatur ſymonia.⸗. pũcta ſibi ipſi tꝛibuere de re vtili mi nus ⁊ de nociua plus. E&t proxio de re vtili plus de re nociua nunus hoc autẽ negaꝛe nemo poteſt cõtrarie tatẽ niſi poſſit etiaʒ negare cõtrarie/ tateʒ inteꝛ opus pꝛodiguʒ ꝙ eſt plus dare minus accipere ⁊ opus illibe rale ꝙ ẽ minꝰdaꝛe ⁊ pl accipe.Et ſi cut iter hec opera ꝓdigũ ⁊ illibeꝛale mediat opus libezale ꝙ eſt dare ⁊ ac cipeꝛe vt oportet nec plus nec mi/ nus ſed etiam opus iuſtum mediat inter iiuſtuʒ facere ⁊ eius contꝛariuʒ facere. ſicut deſcriptũ eſt ſecũdũ illa .4. pũcta cõtraꝛietatis. quare opus iuſtuʒ.nõ eſſet mediuʒ inter iuſtuʒ fa ceze ⁊ iniuſtum pati. Sed inteꝛ iniu ſtum facere ex parte vna ⁊ eius con/ tꝛarium per omnia facere ex parte al tera . Opus enim iuſtum no contza riatuꝛ ſimpliciter ei ꝙ eſt iniuſtum fa cere ꝙ patet qꝛ ſi iiuſtum facere im/ poꝛtat ſibi ipſi tꝛibueꝛe plus de re vtili ⁊ minus de nociua ipſum iuſtum facere non importat e contꝛario ſibi ipſi tribuere de re vtin minus. ⁊ de nociua plus. Mec etiam pꝛoximo płꝰ de vtili ⁊ minꝰ de nociuo. ſed equale ſecundum debitam pꝛopoꝛtionalita-⸗ tem ſuperius ſepe deſcriptam. quare iuſtuʒ facere opponetur ei ꝙ eſt mniu/ ſtum facere ſicut medium non ſicut ex tremũ. Sʒ cõtrario modo per omnia ſibi ⁊ proximo tꝛibuere oppõetur ei ſicut vnũ extꝛemũ ⁊ op iuſtũ erit me diũ inter talia duo faceꝛe. cõtzarios modos faciẽdi hñtia vt viſũ ẽ¶ Si aüt IIBRO. queratur de buiuſmodi opere contra rio ei ꝙ eſt iniuſtum facere. vtrum ſit iuſtum. vel iniuſtum vel nec hoc nec il lud. Et iterum generalius vtrum ſit vitioſũ vel virtuoſũ.vel neutꝝ rñdõ ẽ ad pꝛimo queſitũ.ꝙ non eſt iuſtum ꝓ eo ꝙ hec nulla eſt iuꝛis redditio. Sic enim tribuens non reddit proximo ꝙ ſuum eſt ſed amplius. nec ſibi ipſi. ſed minus. ¶ Item non eſt iniuſtum qꝛ in nullo ledit ꝓximũ imo iuuat euʒ nec facit iniuſtitiam erga ſe ipſum. vt probatur infra eodez.li.cap.iy.⁊. c. .is. ¶ Ad. 2. autem queſuum reſpon dẽdũ ꝙ talr tribuere poteſt eſſe vir/ tuoſum. ⁊ vitioſum. virtuoſum enim eſt.ſi tribuens ſic tribuat in ratione doni gratuiti.ſicut facit liᷣał qui ſibi minora tribuit ceteris dando maiora vt ſuprali.ꝗ4.tractatu de liberali.Et hoc modo eſſet opus virtuoſum. quia eſſet opus liberale.vitioſum autem eſ ſet ſi ſic tribueret in rõe debiti ꝙ poſ⸗/ ſet contingere homimi fatuo puſſilla/ nimi ⁊ prodigo.ex puſſillanimitate quidem fieret fatuus ⁊ inſcipiens nõ reputans ſe digñ bonis ſuis ⁊ ex pro digalitate tribueret vltra menſuram quaſi reddens aliẽa.quomõ fecit glã cus dans dyomedi arma aurea pro e ꝛeis.⁊ boues.c.ꝓix.vt narrat ho/ merus. ⁊ philoſophus recitat infra. eodem. li.cap.ij.¶ = ecundum autem principale ꝙ. ſ. operatio iuſta ſi me/ dium in propꝛie dictuʒ per abne/ gationem inteꝛ iniuſtum faceꝛe ⁊ in iuſtum pati probatur qꝛ iuſtum face/ re excludit iniuſtum pati ab ipſo pa/ tiente.⁊ per conſequens iuſta opera tio eſt media inter iſta per abnega⸗/ tionem.qꝛ excludit vtrunq; ſed ꝙ hec mediatio ſit valde impꝛopria. patet. qꝛ nõ aliter mediat opeꝛatio iuſta in ter illa duo iniuſta quã mediet opera tio iniuſta.inter iſta duo iuſta.ſ.inter iuſtum facere ⁊ iuſtum pati.operatio enim imuſta ſimili modo abnegat iſta puta iuſtum facere a faciente ⁊ iuſtuʒ pati a patiente.¶ Ad argumentum autem philoſophi pro quanto faceret contra me reſpondendum eſt ꝙ me/ diocriter habere non eſt medium in/ ter qualitercũque plus habere ⁊ qua litercũque minꝰ habere niſi ſuppone retur idem genus in modo habencdh. ⁊ tunc concedo quod mediocriter ha bere eſt medium inter plus ⁊ minus habere. Sed cum poſtea dicitur ꝙ iu ſtum facere eſt mediocriter babere concedo ⁊ iniuſtum facere plus habe re. vezꝛum eſt involuntarie ⁊ miu/ ſtũ pati eſt minꝰ habere verum eſt in volũtarie.⁊ idcirco non eſt contrari/ um ei ꝙ eſt voluntarie plus habere. ſed minus bebere voluntarie per tri buere ſibi minus ⁊? proximo plus. Iſtud eſt eius contraruum. Et tunc patet ꝙ mediocriteꝛ habere volunta rie medium eſt inter plus ⁊æ minus habere voluntarie.Et eſt ſimile ſi di ceretur. ꝙ equale in continua quanti tate medium eſt inteꝛ maius ⁊? mi/ nus. Sed longius eſt maius ᷣm lon gitudinem ⁊ ſtrictius eſt minus ſecl/ dum latitudinem. ergo equale eſt medium inter maius ᷣm longitudinẽ ⁊ minus F̃m latitudinem. Kion tene tur. nec aliqua mens rationalis con/ ſiderare volens poteſt boc capeꝛe. Sumptis enim duobus quantis.vno qquidẽ longioꝛi ⁊ ſtꝛictiori alteroau/ tem breuiori ⁊ latioꝛi. Si queratur medium inter maius ſecũduz longitu dinem ⁊? minus fᷣm latitudinem eꝛit omnino ridiculoſe querere. quia o/ portet illud quantum medium media re nõ inter quanta primo ſumpta ſed inter vnum quantuʒ ⁊ illud idemmet quantum. quia ipſummet eſt maius Fm longitudinem ⁊ minns fᷣm lati/ tudinem. hec enim non ſunt contra/ ria. imo ſunt omnia compoſſibilia. Sic etiam in propoſito plus habe/ ꝛe voluntarie ⁊ minus habere volun tarie ſunt contraria ⁊ inter bec eſt medium inquizendum. ſed plus ba uund. (ian ulenstinen Ubis ecntin dnoss Ande i Aatemdamn Caln ſe Vjonnubus fun cteſe nennn uinnne ſian cpennto i cmetung itroaſiona lſers tchefeendh Aönerdusen. uſnmes ale, msit ul (xen anencnübea ichpnn et or aſcrnggie — Pppedingiczenn WnMönle 5 Ehlglnit il Aumniööſitn Ecimta mtſalitipnin 4 Huannalna 12 Eumngmin⸗ Annge lion mnin ament — Nnd nindn diinn D nni I ANNbet. Nnefum — nen e cladon edgin ti iegegir hnnrd n Abeeenne ononeſtchn Wie l n e wummenn 1 on e WTNAH. ner bge e nner Pus e.Eteſſante einoNinndge. nter mans 11 Seſtmausfnt tus etminste o enie sfn Vnginn mden. Ponn nenstanonikc pore haage obes aehlsſ. ſticnonahne nori. Aan Nirsſcdc fnlunumm be enm g mug ſin unmtlwin⸗ nipinmdir En t Mine . Arnn 94 poſuimus. Ve. bere volũtarie ⁊ minus habere in vo luntarie nõ ſunt contraria nec per cõ ſequens inter hoc ẽ mediũ inqrendũ. ¶ Queſtio quartadecima. E. 2. arguit᷑ ꝙ iuſtitia ſit me dia iteꝛ duas extꝛemas ma Mitias. ſicut cetere virtutes morales. ¶ Wrimo quia ꝙ debetur 7 virtutibus ex comunt ratione viꝛtutis debetur eis m eundem modũ. ſicut ipſa comunis ratio. Sed eſſe medi um inter duas malitias debetur virtu — tibus moralibus ex cõuni ratione vir tutis. virtus enim ᷣm diffinitionem ẽE habitꝰ electiuꝰ ĩ medietate exns quo ad nos a ꝛatione determinata. medie tas autem duarum malitiarum vt. ſu/ pra. li. 2. cap. I. quare fᷣm eundẽ mo/ düu omnibus virtutibus debetur iſtud ꝙ eſt eſſe medium ⁊ per conſequens virtuti iuſtitie ſicut ⁊ ceteris. Secũ do qꝛz operatio iuſtitie eſt media ĩter extrema quecunq; ſint illa vł illa que philoſophus aſſignat. vel illa que ſũt 2 nos aſſignata quare per locum a cauſa ⁊ ab effectu iuſtitia eru habituſ medius inter duos extꝛemos habituſ ſicut virtutes alie.operatio enim iuxta effectus ẽ ⁊ cauſa iuſtitie.⁊ opa extrema cxtremoꝛũ habituũ. in oppoſitum eſt deteꝛminatio phi loſophi.ſi c textu ⁊ ſicut ex Ad queſtionem dicitur ꝙ medietas iuſtitie differt a medieta ulbus aliarum virtutũ i duobus prio qꝛ medietas ĩ alijs virtunbus cõſiſtit iter duas mahtias. Sicut liberalitas iter prodigalitatẽ c illiberalitatem. Juſticia vero nõ cõſiſtit iter duas ma litias.qꝛ ipſa mediat ĩter liuſtum fa⸗ cere ⁊ uuuſtũ pati.primuʒ autẽ inpor tat totam malitiam. 2. vero.ſ.ĩiuſtum pati. non ptinet ad moꝛalẽ malitiam ſed tantuʒ ad penã quare iuſtitia nõ mediat inter malitias ſed inter mali tiam ex parte vna penã ex altera. Sed tfuram rerum. Secuũdo aũt dicit᷑ differꝛe qꝛ medie tas in alijs viztutibus attenditur ſe cundũ rationẽ ⁊ quo ad nos. Sed in virtute iuſtitie attenditur ſecũdũ rem Z quo ad naturam. cuius ratio aſ⸗ ſignatur. qꝛ cetere virtutes ſunt cir ca paſſiones ꝗbus diuerſos homines dioſimoð cõtigit affici. ⁊ ideo mediũ ĩ eis atienditur quo ad nos bomines ſecundum rationem. qꝛ vero iuſti tia nõ ciꝛca paſſiones. ſed circa exte riores operationes eſt. ideo mediũ in ter ea debet attẽdi ᷣm rationẽ ⁊ na/ ¶ Aldihi autez viden tur. 4. eſſe dicenda primum eſt ꝙ iu ſritia eſt medium inter duos habitus contrarios. ¶ Secundũ ꝙ illi ambo ſunt quedam malitie Eiruun medium iſtud attẽditur m rationẽ ⁊ uo ad nos non autem ſecũdum rem Quartum vero ꝙ iuſtitia E medie/ tas m eundem modũ cum alijs virtu tibus moralibus. Primo autem pro/ bo duplicuer. Wrnvo .qꝛ? omnis pabitus auctus ⁊ ſaluatus ⁊? genera tus ex operationibus medijs inter o pationes contrarias eſt medius inter habitus contrarios ſicut enim ex ope rationibus medijs eſt talis babitus generatus. Sic ex operationibus cõ tꝛarijs ⁊ extremis ſũt vel eſſe poſſunt cõtrarij æ extremi bitus generati auc ti æ ſaluati hboc enim ẽ euidẽs ꝑ illam maximam poſita ca ponuur effectus Sed cã preciſa.quare bitus cõtrarij æ extꝛemi ⁊ hitus mediuſ iter eos ge nerẽtuz ẽ talis oppoſitio ⁊ mediatio opationũ ⁊ actuũ m illa que legunt᷑ . *„ ſupra. li. 2. cap. j. hec eſt vkis cã cir . ca materi cuiuſcunq; virtutis iter hĩ tus cõtrarios exiſtentis. Sʒ iuſtitia e hitus ex talibus opationibus geneza ius auct a ſaluatus.ex operationibꝰ eni iuſtis generat᷑ iuſticia.qꝛ operan tes iuſta iuſti efficimur. æ tempata tẽ perati ⁊ fortia fortes . vt ſupra. li.?2. cap.j. OQperatio aũt iuſta eſt media ĩ ter opera cõtraria vt viſum eſt ĩ pꝛece denti queſtione ⁊ patet. qꝛ tribuere ſibi ⁊ proximo de vtili ⁊ nociuo eſſen tialiter ſecũdum pꝛopoꝛtionalitatem ꝙ ẽ opus iuſtũ eſt medium iĩter tribue re de vtili ſibi plus ⁊ pꝛoximo minuſ ⁊ de nociuo ecõuerſo.quaꝛe iuſtitia ẽ ſumpliciter habitus medius iter habi tus extremos ⁊ cõtrarios. Secundo qꝛ omnis habitus electiuus medij æ inclinatiuus ad mediuʒ eſt medius in ter habitus electiuos extremoꝛũ ⁊ in clinatiuos ad extrema. Sic emim cõ cludit philoſophus vłr de omni virtu te.d.medietas quedã.ergo virtus eſt coniecturatrix.i.ſtudioſe cõſideratrix exiſtentiſ medij. ſupra.li.2. cap.F. Sʒ iuſtitia eſt habuus electiuꝰ medij ⁊ ĩ clinatiu ad mediũ.ſ.ad opus iuſtum. ꝙ eſt mediuʒ ⁊ eſſentiale vt patet ex dictis. ſupꝛa. e. li. 6. 7. ⁊. S. ĩ iſto. 9. quare ipſa erit mediuz inter habitus electiuos extremoꝛũ quoruz vnus eſt ĩiuſtitia ichinans ad tribuere de re vti li ſibi ipſi plus ⁊ proximo minꝰ.⁊ de re nociua ecõuerſo.alter autẽ eſt habi tus directe per omnia cõtrarius ĩcli/ nãs ad tribueꝛe de re vtili ſibi minuſ T pꝛoximo pł. de nociua puta de la bore ac ſeruitio ⁊ expenſis econuer/ ſo quare iuſtitia erit ſimpliciter medi us habitus inter habitus elcctiõs ex tremoꝛũ. Iſti auteʒ habitus ſunt con trarij quoniã habitus inclinantes ad contraria modo nature ſunt contrarij ſicut grauitas ⁊ leuitas. Sʒ habitus appetitiui ĩiclinantes ad extꝛema. in clinant nature modo. Mon enim eſt idem habitus contrariorũ ſicut potẽ tia ⁊ ſcientia vt. ſupꝛa.li.eodẽ. ca. j. 7. li. 2.c.. Dicit ꝙ virtꝰ quẽadmodũ ⁊ natura medij vtiq; eſſet cõiectura- trix. Et tullius in rethorica ſua dicit ꝙ virtus ẽ habitus animi nature mo do rationi conſentãeus vniuerſaliter enĩ omneſ habituſ appetitii boni vel mali determinate inclinant ad vnam partem mediam vel extremam modo nature quare iſti erũt contrarij. Mec IIBRO. aliꝗs ſuſpicetur ꝙ in hoc philoſophuſ ſit contrarius ſi ad bonum intelect, um eius verba trabantur. d. ꝙ, iuſti, tia eſt extremoꝛuʒ ibi enim nõ pomit ſumere extrema proprie. qꝛ nõ ſum/ mit extrema alicuius vnius contraꝛie tatis vel oppoſitiomiſ ſed diuerſi arum ſic ꝙ inter ſe comparata non ſunt ſibi cõtraria nec extrema ꝙ appaꝛet qꝛ tribuere de ꝛe vtili ſibi plus ⁊ pro ximo minꝰ non ſunt cõtraria imo con ueniẽtia. Sʒ tꝛibuere ſibi plus ⁊ ſibi minus vel proximo plus æc pꝛoximo min iſta ſunt cõtraria ⁊ oppoſita ad que nõ poteſt iclinare aliqs vnus ha bitus per aliquã viaʒ nec philoſ ophꝰ dicit ꝙ iiuſtitia ſit electiua extremoꝛũ vt ſibi iuicẽ cõparatoruʒ. Sʒ ſunt ex/ tzca plurium cõtrarietatũ ⁊ oppoſita alijs cõtaꝛijs reſpectu quorum dicũ tur extrema. ( Concluſio ſecunda pʒ quãtũ ad alteraʒ partem.ſ. ꝙ iniuſii tia ſit malitia ſed ꝙ habitus ei omm/ no contraꝛius ſit aliqua malitia quaʒ vis non ſit pramtas vt dictum eſt de prodigalitate vt.ſupra.li.4.tractatu de liberalitate. Et quanuis bec mali tia quare rariſſima non ſit nominata ſicut dictũ eſt de inſenſibilitate ſupra. tractatu de temperantia. ¶ Hoc autẽ probatur primo ꝗa omnis habit vlr excluſiuus iuſtitie eſt malus.ſed talis habitus eſt vłr excluſiuꝰ iuſtitie ſicut quodlibet extremum excludit ⁊ tollit vłr medium quaꝛe eſt malus. ſi dica/ tur ꝙ habitus excluſiuus iuſtitie ⁊ p miſſiuus iniuſtitie eſt malus. Mon ta men habitus excluſiuꝰ vtriuſq; quał. eſſet iſte omnino contrarius miuſtitie Contra. ʒ. ¶ Zunc qꝛ tunc ſequeĩ tur ꝙ iuſtitia non eſſet per ſe ſed per accidenſ ⁊ occaſionaliter bona inquã tum. ſ. eſſet remedium contra iniu ſtitiam tunc qꝛ ſi ſecundum iuſtitiam eligimus vt opoꝛtet ſecundum omneʒ habituʒ repugnantem ei eligemus vt nõ oʒz ⁊ p hoc erit = qꝛ oĩs hiĩtus excluſiꝰ alteriꝰ virtutis ẽ malus 5 = — —— = 2 — ☛ — = =— = = = =ẽ S. S = = ιU — — 2 SS S Finter duns n Monceviel NMWrDunlle mn. alumnel tfis gbigen 1 Fflunma Gerucno renen coſe or domernn fmnſmrd Dcktioge⸗ Nent (tälpnig Eokamt meänni unſunmen⸗ Monoriüng (otti Auta “ Rimamii Milsoeinin liiif Wgbnmmonn fainnuep imhulrr Mwen enns. eeſenmh weſlunac unin 1 — N eNexni D e 4 1 1 beeſti, Mekkelmngre g 7 „ woder AuC Ng luſtguwen iinſeniblgt muſtine, ctmisk mmNN. MENEY.. nanchrr cer mmetmn Gen ge⸗ 7 V. quare multo foꝛti bituſ excluſiuꝰ tate pirtutis ſicut eſt iuſtitia erit maluſ. Scdo quoniã habitus ſic ſe habẽs ad iuſtitiã v ad ĩiuſtitiã.ſicut ꝓdigalitas ad liberalitatẽ. ⁊ illiberalitatẽ eſt ma lus.quoniã ſicut dicit philoſoph. pro digus vult eſſe ꝗ vnũ aliquod malũ bʒ ſcilicet coꝛrumpe ſbaʒ ſuã. ꝓdig eni qui pꝛopter ſe ipſuʒ pditus.ſupꝛa.li. iiij. tractatu de liberalitate ĩ princi pio. Sʒ habituſ omnino iiuſtitie cõtra ri ſic ſe bʒ ad iuſtitiã ⁊ iiuſtitiaz. vni eni oppõitur tanq; medio & alteꝛi tã quam extremo. &t ſicut pdigus dici tur qui ꝓpter ſe ipſum perditus.ſic ⁊ ille qui eſſet tali babitu dif poſitus ꝗ vniuerſalit᷑ eẽt leſu ſui ipſius quare talis habitus eẽt malus. Hec vʒ quo rũdazʒ ymagiatio fatua ꝙ iuſtitia ideo non ſit inter duas malitias. quia non eſt inter duas iniuſtitias. Sic enim poſſent dicere de liberalitate. ꝗa non inter duas illiberalitates. Et de tẽ· pantia. quia non eſt inter duas item perãtias. In bijs eni omnibus fit de/ ceptio per falatiam conſequentis pro cedendo a deſtructione antecedẽtis ad deſtructionem cõſequentis.ſicut ſi diceretur album et nigꝛum non ſunt duo alba. non ſunt duo colorata. Tertia cõcluſio medium iuſtitie ſu/ matur ſ̃m rationeʒ ⁊ quo ad nos pa tet quãtũ ad primũ ꝙ nulla ẽ virtuſ cõ iectu ratrix medij miſi Im rationeʒ ⁊? cum ratione vt infra li .6. cap. 17. primo moꝛaliũ in pꝛincipio ⁊ ſupra. li.2.p totũ. Quod autem quo ad nos patet ex comuni diffinitione virtutis moralis poita ſupra.li.2. cap. F. Sʒ ad hoc de iuſtitia ſpecialem rationeʒ appono quoniam omne medium fᷣm bumanam idigetiam nõ m rerum perfectionem acceptuzʒ. ſũmit᷑ * attẽ dit᷑ quo ad nos ⁊c nõ ſcm rem. Hoc apparet ex terminis. Sed mediũ iu/ ſticie eſt acceptum hoc modo vt oſten ſum eſt ſupꝛa.c.ꝓxumo.pꝑ totum eti — am apparet in ꝓmptu ꝗa cũ venditur equus p.c.aureis conſtat q hic nulla eſt equalitas reꝛũ Fm ſe ſed eſt equa litas valoꝛis ad indigẽtias emeni ⁊ vendentis. aliqũ.n. ⁊ alicui valʒ mi/ nns ſi etiaʒ loquamur in pũitionibus æ delictis adhuc apparet euidentius ſcom dicta de differentijs perſonarũ. ¶ Auarta vo concluſio pꝛobata eſt ex pꝛemiſſis ſicut in illiſ ex plicita ⁊ oſtẽ ſum eſt ꝗ differentie cõtra ipᷣm aſſig⸗ nate ſunt nulle. ⁊ etiã dria fuit ſuperi us repꝛobata ſpᷣaliter in quõne vtrũ iuſticia ſi moderatrix paſſionuʒ. viſũ eſt etiã ad quid referẽda ſit intentio phyloſophi ex cuius verbis alig ſũp⸗ ſerũt occaſionem errandi. ¶ Tectio xj. Aia aut eſt iniuſtuʒ facien/ em. Supꝛa egit de media tione iuſticie. bic aũt agit de miuſtificatõe ⁊ ſubiecto eius iniuſto. Pꝛimo aũt ſup boc qõem pꝛoponit cdo queſtionẽ ſoluit. ibil vel ſic qdem nihil differt ꝛoponẽs aũt queſtio/ nem dat ratõem ⁊ cãm queſtionis.d. ga eſt ⁊ cõtingit bominẽ facienteʒ opatõem iniuſtam nequaq; eſſe homi neʒz iniuſtũ. ido merito querit᷑ quales inuuſtificationes ⁊ iniuſtas opatönes homo faciẽs erit ipᷣe iniuſtus.Et hoc queritur vniuerſaliteꝛ circa vnãquãq; iniuſtitiam. puta qñ faciens furtũ eru fur. vel quale fuꝛtũ erit illud exquo di catur eſſe fur. ⁊ qualẽ mechiaʒ faciẽs erit mechus.⁊ quale latrociniũ faci/ ens erit ipᷣe latro. ¶ Mota vero ꝙ ex — boc paſſu colligitur ꝙ fur ⁊ latro non ſunt penitus idem. Et iðo dicik in vͤſi bus vifferẽtialibus. Fur non eſt latro ſed ipᷣe qui latet atro. Elaro nõ atro fuꝛatur ipᷣe latro.Eſt ergo latro rap/ tor violentus. Fur autem occultus Eõſequẽter ibij vel ſic ꝗdẽ qoõem ſol uit pᷣſupponẽs diuiſioneʒ iſtã ꝙ aligs faciẽs opꝰ ĩiuſtũ ſcienter ⁊ volũtarie. poteſt ipſuʒ facere duplici de cauſa. IIBRO. quoniã poteſt ipſũ facere ꝓpter prin cipiũ electioniſ qꝛ.ſ.operabit᷑ eligẽs vel propter principium paſſionis.qꝛ operabit᷑ non eligens.ſed vel cõcupi ſcens. vel iratus vel proper aliquam aliam paſſioneʒ.¶ Hac ergo diſtinc tione ſuppoſita dicit ꝙ vel nihil dif fert qualecũque ſu opus ĩiuſtum. ad hoc ꝙ ex eo dicatur homo ĩiuſtꝰ qꝛ ex vno ⁊ eodeʒ opere ſm ſpeciẽ poterit eſſe vel non eſſe iiuſtus qꝛ vt dictum eſt ſupra li.ij.cap.iiij.Adhoc nihil di fert quale ſit ipſum opus factũ. ſed qualiter ſit factum. quoniã ſi aliquis cõmiſceatur mulieri volẽs ⁊ ſciẽs cuii qꝛ aliene vxoꝛi ſi cõmixtꝰ fuerit ei nõ propter electionẽ ſed propter paſſio nem. ipſe quidẽ opus fecit ĩiiuſtum. nõ eſt tamẽ iniuſtus ſimili modo etiã nõ erit fur. ⁊ tamẽ furatus fuerit. nec erit mechus ⁊ tamẽ mechatus fuerit Similiteꝛ autẽ ⁊ ĩ quibuſcunq; alijs. iiuſtificatiõibꝰ. e autẽ ſolutio ha beri põt ex li.ij.qꝛ virtus ⁊ vitiũ ſunt babitus electiui. Qui autem operã tur ⁊ habitu electiuo operatur. pro ptez electionẽ. Et ideo vnus diciiir vitioſus ᷣm aliquod vitiũ ſi nõ opere tur ſcòm electioneʒ illius vitij. quare ille ꝗ facit opus ĩiuſtum. nõ ex electio ne ſed ex paſſione non videtur iiuſtus ſcõm habuũ ĩiuſtitie de quo querebat AUltimo autẽ epylogat de cõtra/ paſſo. d. ꝙ dictũ eſt prius qualiter ſe babet contrapaſſuʒ ad iuſtum. 4 Lectio duodecima. Portet autẽ non latere ſu pra egit de ĩiuſtificatione æ ſbo ĩiiuſto. Hic autẽ agit de ſe parãdo iuſto politico. a iuſto vel iure paterno. ⁊ dominatiuo. Primo ma nifeſtat iuſtũ politicũ. ij.ſepaꝛat ipſuʒ a dominatiuo ⁊ paterno ibi.. Bñati uum autẽ ]. Politicũ autẽ ius vel iu⸗/ ſinʒ ſic mifeſtat.qꝛ pꝛimo dicit quid ẽ nomine.ij.quid diffinitione ibil hoc autẽ ẽ comutatiuũ].iij.ĩ quibus nõ ꝭᷣ ibi. Quaꝛe quantis iiijjreddit cn ſam quare illis nõ eit ibi. Et enim iuſtum ].v. pro euidẽtia predictoꝛuʒ infert. uij. coꝛꝛelaria ibi pꝛopter ꝙ non ſinimus]. Zicit ergo primo de nomine iuris polinci. ꝙ opoꝛtet ſciꝛe ⁊ non lateꝛe ꝙ illud iuſ ꝙ ⁊ cui⸗ cognitio per nos queritur ẽ dictũ ſim pliciter non ſcᷣm quid. vel ſumilitu/ dinarie ſed ſimpliciter iuſtum ⁊ etiaʒ eſt dictũ politicuʒ iuſtũ ⁊ hoc ẽ nomẽ ſuum. ¶ Secundo ibi hoc Nautem ẽ Dicit quantum ad diffinitioneʒ quid eſt qꝛ hoc ius eſt iuſtum vite humane comunicatiuum. ad hoc ꝙ ſit perſe ſuf ficiẽtia in hominibuſ liberis ꝗ nec ſeꝛ ui ſunt. nec alieni iuris ſunt ſicut fi lij ſub paterna poteſtate conſtinni æx ĩ bomin ibus equalibꝰ in conditione libeꝛtatis quãuis indiuitijs nõvel in ahis cõditionibus adlibertatẽ ciuilẽ acceſſoꝛijs.Eſt autẽ huiuſmõt ius coi catiuũ.vel ſecundũ proportionalita/ tem ſicut indiſtributionibꝰ. vel ſecun dũ numeꝝ ⁊ equalitatẽ ſicut in comu tationibus · Pe hoc autẽ ſatis eſt dic tũ ſuꝑiꝰ loco ſuo. ¶ Scðo ibi QAua re quantis] Oſtendit ĩ quibus buiu- ius vel inſtum non eſt. d. ꝙ propter hoc qnantis. i.ꝙ hominmibus nõ inẽ hoc ꝙ eſt eſſe liberos ⁊ equales eis non ineſt: vel inter eos non ẽ ius po liticum. ſed eſt in eis. vel inter eos ius vel iuſtum quoddam i. ius ſecun dum Nuiai Krcncch ſimilitudinem QQA dictum. uarto ibi Eſt enim iu ſtum MReddit rationeʒz quare talibuſ non libeꝛis vel nõ equalibus non eſt huiuſmodi ius politicũ.d.ꝙ qꝛ huiuſ modi iuſtum ineſt tantuz ilł ad quos eſt data lex. Et lex data eſt tantũ ad eos inter quos contingit eſſe iniuſtiti qam. ꝙ apparet.qꝛ vindicta legis eſt legale iuditium iuſti ⁊ iniuſti quaꝛe vindicta ⁊ legis iuditium preſuppo nit queſtionẽ ⁊ litẽ inter eos ad quoſ fertur ſuper iuſto ⁊ ĩ iuſto.ſub iuze ⁊æ zlineehe eFiingfutr 4 Arſertol mmiſt gubdti Menecnnn, ſong, 1 ihnpfinnin 17 ntwroconn mmpanngt mn Pincimh opu⸗ Anmcap. pöſeglun le e i ſono eloa⸗ gron Säne Gkaignin 1 4 (renſcuigrci Veſenclcnrbeß uftstähul Ipimge n uli lni iiiN bnni di Q iirnbip littte digntan Mmixbonnare enbeinunen indägnugehe uopterrunsd Nbagtt hfliminstüſt Möhtuneur ibennenoitn Eexſelabenmirrke. Ewenonmit w aniihh enbnnnie raktmnslog iührnnint türtſanmeſe UuImnsnibt liin lni üiitiinſi übmemge fni inind, viniſihnii Ati nma n Ne 1Man ain Ei ing Nsrit ſn Ninpbarin, Awoſie Mmaäfne weliſmmm; Wmeſtucn ieniuianbes: i.gbonmndbeei elinter osnenikf Heſtm es. nd ſcunäumſan Qumo ini clan wiun us wlneingen mincktum! hnndl i, os nnnon 6 ſiuria ⁊ inter eos qui nec liberi nec e quales ſunt nõ eſt talis iniuſtitia nec cõtentio de iuſto ⁊ iniuſto. quare in/ teꝛ eos nõ eſt anicn Neir vel cõſue tudine declaratũ. ¶ Addit autẽ ꝙiĩ bijs in ꝗbus. vel inter quos cõtingit ĩiuſtitiaʒ fieri inter eos cõtingit iniu/ ſtum faceĩ ſʒ nõ conuertuur qꝛ non in omnib“ contingit iniuſtitiam fieri. in quibus cõtingit opus iiuſtuʒ effici ſi⸗ cut patet ex cap. ꝓximo. qꝛ iniuſtum opus nõ requiu electionẽ in operãte ſufficit enim ꝙ fiat ex paſſione. Iniu/ ſtitia vero nõ ẽ ĩ opãte ex ſola paſſiõe opatione. Sed requiꝛit elecnoneʒ opus eniʒ iniuſtuʒ qualitcunq; factũ ẽ tribuere ſibi ipſi plus ⁊ ꝓximo minuſ de ſimpliciter bonis puta diuitijs bo noꝛibus ⁊ delitijs.ſibi ipſi autẽ minꝰ ⁊ ꝓximo plus de penalibus malis. puta laboꝛibꝰ ⁊ expẽſis. ¶Konſ. e⸗ quẽter ibi. ꝓpteꝛ ꝙ ]. Infert iiij. coꝛrelaria ij. ibi. Qðò autẽ princeps 2 iij. ibi! Qð aũt nibil ꝓł?.uij.ibi Imer ces autẽ eꝛgo l.¶¶ Primũ ergo cor/ relariũ eſt de dignitate rationis. Secundũ de bonitate equalitatis. Teꝛtiuʒ de vtilitate principis boni. iiij. vero de dignitate boni pꝛincipis dicit ergo de rationis dignitate pro/ pter ꝙ boc ꝙ dictuʒ eſt de malitia o/ peruʒ ĩiuſtorũ nos nõ ſinimꝰ nec ꝑmit tumus in ciuitate bene ornata. princi pati hominem. Sed ratuonẽ qui ratio ne rełca homo facit hoc.ſ.opus ĩiuſti tie memoratiuũ ⁊ per hoc fu tyramnꝰ ¶ Eſt enim ſciẽduʒ ꝙ homo.i.homi nis appetitus principalis ẽ medius ĩ ter duas cõtrarias ſubgeſtiõeſ.ſ.inteꝛ perſuaſionem rationis ⁊ iclinationeʒ ſenſualitatis ſeu appeſenſitimi.ſuaſio autẽ rationis trahbit appetitũ ad pro ſequẽduʒ debituʒ. Inclinatio autem ſenſualitatis trahit ipſũ ad ꝓſequẽdũ placitũ homo vero fʒʒ rationalẽ appe titũ ĩ medio conſtitutꝰ.cuʒ opatur ⁊ coõdiuidit᷑ vni iſtoꝝ induit rationẽ alte rius.cũ eni cõpatur ⁊ cõdiuiditu ſen fualitati bʒ modũ ⁊ tenʒz loci rationiſ vt dicit᷑.ĩfra li.viuj.cap.vinij.vbi dici tur ꝙ vnuſquiſque homo maxime eſt pricipaliſſimũ ꝙ ẽ in eo.ſ.ps rationa lis.Cum autẽ opatur ⁊ cõdiuidit᷑ ra/ tioni hʒ modum ⁊ tenzʒ locum ſenſua litans. ſicut hic.quare bomo vt hic ſũ mituꝛ. bʒ modun ⁊ tenz locum ptis ſe quẽtiſ placitũ ⁊ non debet᷑ quare bo mo ſic ſumptus nõ ẽ dignus pricipa/ tu. ſic enim dicituꝛ omnis hõ mendax in pſalmo homo tñ ſumptus ſᷣm prin cipiũ partẽ ſni ꝓſequitur debitũ. non tamẽ placitũ ⁊ ſic dign ẽ principatu. Auantuʒ ad. ij. coꝛrelariũ dicit ꝙ principes eſt cuſtos iuſti æ debiti x qꝛ eſt cuſtos iuſti ſequit᷑ ꝑ conſequẽs ꝙ ſit cuſtos equalitatis.Equalitas au tem ꝓpoꝛtionatis expoſita ſuperius cõmanere facit ciuitatẽ ⁊ ciues quare priceps cuſtodiẽs buiꝰmõi equalitatẽ cuſtodit æ in ſua permanentia ciuita tem. ¶ QAuantuz ad tertium coꝛrela/ rium ait ꝙ quia pꝛinceps eſt iuſtus nihil aliud ei viðtur eſſe cordi cure niſi equalitatẽ cuſtodiẽde ciuitauis.ſe quitur ꝙ ipſe ſibi ipſi non plus tribu it q; alteri de bono ciuitatis niſi ſᷣm ꝙ ꝓpoꝛtionale iuſtũ exigit.Et iõ vlteri us ſequitur ꝙ alteri vel alterius prin ceps ipſe non ſibi ſoli laborat. Et ꝓ pter hoc ſequitur vlterius ꝙ ſicut bo/ mines comunit᷑ dicũt iuſtitia ⁊ maxie iuſtitia pricipis alienũ honũ eẽ videt᷑ vt dictũ eſt ſupra eodem. li. cap. iij. Ad. uij. coꝛrelarium ait ꝙ ex hijs quituꝛ ꝙ merces ẽ danda bono pꝛiĩ cipi. non quecunque. Sed illa qui/ dem que conuenit ei bic etiam eſt ho noꝛ ⁊ gloꝛia dʒ eniʒ bonus princeps per ſubditoſ honorari ⁊ gloꝛiari fre/ quẽti fama cum laude ⁊ magnificatio ne pricipes vero quib' iſta non ſuffici unt fiunt cito puerſi tyramni apprian tes ſibi bona comunia ⁊ ſubditorũ ꝓ pꝛia rapiẽteſ.ſicut fecit ille cui dictũ ẽ O thite tute tati tibi tãta tiramne tu liſti. Hic verſus eſt ꝓ exemplo ĩ tertio IIBRO. libro rethorice tullij. ¶ Cõſequenter ibi dñatiuũ autẽ. Separat iuſtum po/ liticũ a dñatiuo ⁊ paterno ꝓbans ꝙ; nec dñatiuũ nec paternũ eſt ius politi cuʒ tꝛiplici ratiõe ſecũda ibi . Secũ duz legẽ enĩ erat Tertia ibi.. Pro ter ꝙ magis Dicit ̊ primo ꝓponẽs cõcluſionẽ itentã ꝙ dominatiuũ iuſtũ ꝙ eſt iter dominũ ⁊ ſeruũ ⁊ paternuʒ iuſtũ.ꝙ ẽ iteꝛ patrẽ ⁊ filiũ.nõ eſt ideʒ ius cuʒ iſtiſ iuſtis politicis de quibꝰ iã actũ ẽ.Sʒ eſt quoddã iuſtũ ſcᷣm quid dictũ ⁊ hijs ſunile. Qð ꝓbatuꝛ.pꝛi/ mo.qꝛ iter quoſcũq; poteſt eẽ ius po liticũ. ĩiter eos poteſt eẽ iiuſtitia ⁊ vo lũtas nocẽdi. Sʒ ĩiter dominũ ⁊ ſeru um ⁊ iter patrẽ ⁊ filiũ nõ poteſt eẽ in iuſtitia nec nocẽdi volũtas quare nec ĩteꝛ eos erit ius politicũ.¶Huiuſ ra tionis maioꝛ fuit declarata ſuperius ĩ illa paꝛte Eſt eni iiuſtuzʒ Mino/ rem vero ꝓbat hic philoſoph' ſic ar/ guens. nullius hominis poteſt eſſe in iuſtitia ad ea que ſunt res ⁊ bona ip⸗/ ſius.Sʒ ſeruꝰ ⁊ poſeſſio ⁊ filiꝰ quam diu ẽ ꝓlicõ ſecũdum etatẽ impfectus. nõduʒ a poteſtate paterna ſepaꝛatus ſunt res ⁊ bona ipſius hominis dñi ł patris.ſcruꝰ tanq; poſeſſio eius.filiuſ tanq; pars eius.vt infꝛa libro.viij. c. .xij.quare ſicut nulliꝰ ad ſe ipſuzʒ ẽ in iuſtitia nõ nocẽdi voluntas.ſic nec pa tris ad filiũ.nec domini ad ſeruuz vel Kiona ullutn nec nocẽdi volun tas.¶Huius ꝓ ſimili ponit prio ma iorẽ ibi Mõ ẽ enim iuſtitia Scdᷣe minoꝛẽ ibi Poſeſſio autẽ] Zertio cõcluſionẽ tangens iterũ virtutẽ ma/ ioꝛis ibi! Se ipſum auẽ] Et quar to ĩſert pricipalẽ còcluſionẽ ibi. Sic ] Et patẽt omnia. ¶ Secuͦdo ibi ſecundũ legẽ Arguit ſic. Inteꝛ quoſ cunq; eſt iuſtũ politicũ ad eos nata ẽ eſſe lex. ⁊ iter eos libertatis equali/ tas.ſic ꝙ ſicut pares in principando ⁊ ĩ eſſendo ſubprincipe nullo.ſ. eoꝝ principate alteꝛi ſʒy ad dominũ ⁊ po ſeſſiones ſuas puta ſeruũ rel agrũ ⁊ ad patrẽ⁊ filiuzʒ nõ ẽ nata eſſe lex. qꝛ nec libeꝛtatis equalitas cum ſu natu ralis prĩicipatus domini ſup ſeruos ⁊ patris ſup filios.quare iter iſtos nõ ẽ iuſtuʒ politicũ.Huius rationis ponit maiorẽ.⁊ pʒ ex premiſſis. minor eſt etiã euidẽs. ¶ Teꝛtio ibi. Propter ꝙ magis. Arguit ſic. ſi ĩiter quos ma gis videret᷑ eẽ iuſtũ politicũ ĩter eos nõ eſt nec ĩter illos erit de ꝗbus mi/ nus videt᷑.ſʒ magis videꝛetur eẽ iuſtũ politicum viri ad vxorẽ qᷓ; hominiſ ad ſeruos vel filios ⁊ q; ad poſeſſiones ſuas.cum iſtud ſit iuſtuʒ yconomicuz. ⁊ tamen nõ ẽ viri ad vxoꝛẽ iuſtuʒ po liticum. ĩmo altera ſpecies eſt a iuſto politico.quare nec iuſtũ politicuʒ erit patꝛis ad filios nec niie ſeꝛuos vel poſeſſiones alias: ¶ Hinus ratio ms ponit totã minorẽ ⁊ patet maxi/ me ex hijs que dicũtur de domo.pri/ mo politice. ¶ Aueſtio qntadecima. ro de principali concluſione huius capituli.vtrũ ius poli ticum ſit aliud a iure dominatiuo ⁊ a paterno ⁊ ab vxorio. Et arguit ꝙ nõ. (Primo qꝛ omne ius naturale ẽ ius politicũ cũ ſit ſpecies eius.vt in fra cap.ꝓximo. ſed ius paternũ. dña tiuũ.⁊ vxoriũ eſt iux naturale.vt ꝓba tur primo politice. quare iſtud triplex ius ẽ politicũ ius. Secundo qꝛ in ter illos ẽ ius politicũ iter quos ẽ lex ⁊ actio legitia vt habet᷑ hic ꝑ philoſo phuʒ ſed bec ſunt iter virum ⁊ vxoꝛẽ. vt. ff. de ſeruo corꝛupto.l.ʒ. Itẽ inter patrez ⁊ filiũ vt.ff. de iudicijs.l.lis. Itez iter ſeruũ ⁊ dominũ vt.e.ĩter.l. vix.quare ĩter virũ ⁊ vxorem ⁊ inier patrẽ ⁊ filiũ ⁊ iter dominũ ⁊ ſeruum erit ius politicũ ⁊ ꝑ cõſequẽs hec iu/ ra.ſ.vxſoꝛiũ. paternum.⁊ dominatiuũ erunt iura politica. ¶ Zertio qꝛ pri cipatꝰ politicus ⁊ pricipatus regalis euidentiã pꝛedictoꝝ que UIIerten i ipun di⸗ is nlih1 nigg n nnun menuinu ne gi ten ligrugibönion inen E neizin⸗ tifte CPro inizliſee inſniitceln ekres eguß guepenes dus SGmädieni — = — = Su NWi. Eäcldehtidan 1gtole is miden ct gehrowinen ni pimen lu aſfen ahalo⸗ Murnaziſ mninoin Grmrisorinror nitinofur⸗ GGngunint un⸗ inceEtueoil Cukodnncnktpine 1 0 WwäCinr Agktsiiit Glaiurirpe inliichi WſuNdeng üigiuſns: kiteieſidan ISpbet ee. “ Mppel Ahmt Nbm piß, rraſpecrt Weiſäſe Asderc B Senndn n. Danimninir nmmuſiii 15 Apil in ud aine Enin bN , nogeMeir jcäſit ſperns no. ſed s fictiurnm wincr gend⸗ cſtini, fün rd a pricipatus diſpoticus vidẽtur iclu deze ius politicũ.inter pricipantẽ ⁊ ſubditũ.Sʒ vir principatur vxori po-/ litice pater autem filio regaliter dñs auteʒ ſeruis diſpotice vt ꝓbatur prio poluice. quaĩ ĩ bijs tribus hoim ordi nibus erit ius politicũ. Jus autẽ pri mi ordinis ẽ ius vxoriuʒ ⁊ maꝛitale. ¶ Secũdi vero ius paternũ ¶ Ter⸗/ tij autẽ ius dominatiuũ quare hec tria iura erũt politica Sed oppoſitũ ꝓbat philoſophus. ¶ ro ſolutione qõis pᷣnotãdũ ẽ de iſto quatriplici iure ꝙ ẽ vnũquodq;. Eſt ſciendũ ꝙ ius poli ticũ ẽ ius ſeruãdi debitũ ordineʒ iter ciues libeꝛos ⁊ equales ſub eodẽ pri cipatu degentes. Jus autẽ vxoꝛiũ eſt ius ſeruãdi debuũ ordinẽ inter mari tum ⁊ vxorẽ. Jus autẽ paternũ eſt ius ſeruãdi debitũ ordinẽ inter parenteʒ ⁊X prolẽ. ius autẽ dominatluũ ẽ ius ſer uandi debit᷑ oroinẽ inter dominum ⁊ ſeruũ (Hijs ; premiſſis dð ꝙ ius po liticuʒ differt ab alio iure triplici. ʒ. ſ. in materia ĩ forma ⁊ ĩ effectu. In materia quið qm ius politicũ ordinat principaliter ptes ciuitatis aliud au teʒ triplex ius ordinat ptes dom ciui tas autẽ c domus ſpecie differunt nõ ſoluʒ magnitudine ⁊ puitate vt ꝓbat primo politice. St ideo illud iuſ qꝛ ci uitatẽ oꝛdinat dicit᷑ politicũ. Iſtud au tem triplex ius qꝛ; domũ or dinat dici tur yconoĩcũ. ¶ Itẽ ius politicũ ordi nat pſonas diuiſas ĩ ꝓprietate ac vſu bonorũ.aliud autẽ triplex iuſ ordinat pſonas nõ diuiſas ĩ vtroq; iſtorũ. niſi forſan vxoꝛ habeat aliqua bona pa rafrenalia ĩ quibꝰ ẽ diuiſa ſimplicit a viro ſᷣm iura moderna ¶ Itez ius politicũ ordinat pſonas equales pe/ neſ pricipari ⁊ ſbici qꝛ nulł pricipat᷑ aut ſubicit᷑ alteri aliud autem triplex ius ordiat pſonas naturaliteꝛ iequa les vt ꝓbat᷑ primo politice.q; pateꝛ⸗ familias pricipatur vxori ? ꝓli 7 ſerms vt allegatum eſt in ꝓponẽdo. H 4 Un forma vezo differt.qm ius po V. liticũ ẽ formalit᷑ equalitas ciuium in equalitate artificũ ⁊ offitioꝝ agrico/ larũ ⁊ bellatoꝛũ diuitiarũ ⁊ honoruzʒ ad ꝓportionalitatẽ cõgruam ciuitati pducẽs./ Aliud autẽ triplex ẽ iequa litas naturaluer requiſita iter virũ ⁊ vxorem.qꝛ vir naturaliter habet bo/ nũ deliberatiuuʒ femina vero habet ĩ ualidum. vt habetur primo politice. ĩter parentẽ ⁊ ꝓleʒ ⁊ ĩter dominũ æ ſeruũ : ¶ In effectu vero differunt⸗ qꝛ iüllud triplex ius ordinat᷑ ſᷣm ſe ad iſtum effectũ qui eſt cõſeruatio humãe ac natuꝛalis vite. Jus vero politicum ad effectum qui ẽ ꝑ ſe ſufficiẽtia vite qꝛ quãuis vna domus poſſet aliquali ter ſuſtẽtaꝛe naturalẽ vitã. nõ tamen ſufficientẽ vitã.qualis decet homines ĩ pricipio rethorice tulij. Ad primũ ratione vigẽtes. vt bĩ prio Aen * g̊dð ꝙ non oẽ ius naturale nec omne ius poſitiuũ eſt politicũ. nec iſta iuꝛa ſunt ſpecies iuꝛis politici.Sʒ ius po liticũ diuiditur in ius naturale ⁊ lega le ſeu poſitiuũ. ſicut hõ diuidit᷑ ĩ maſ culum ⁊ femellã. cũ tamẽ bee differẽ tie diuidere poſſint multa alia anĩaliũ genera enĩ yconoĩcũ poteſt di vidi ĩ ius natuꝛale ꝙ ẽ iter pꝑtes domꝰ æ ĩ ius poſitiuũ qð poteſt eẽ poſitũ ⁊ addituʒz iuri naturali ꝑ patremfami/ lias domus vt ait bome?ꝰ. leges ſta/ tuit vnuſqꝗſq; pueꝛis ⁊ vxoribus.vt bĩ primo politice. ad. 2. autẽ dõ ꝙ inter patrẽ ⁊ filiũ iteꝛ dominuʒ ⁊ ſeruum iter viꝛũ ⁊ vxoꝛẽ non ſunt leges nec actiones legitune de comuni iure ꝙ ẽ inter omnes ciues ille autẽ leges alle tudine. gate tradũt iuſ ſpeciale pmodũ accep tionis vt patet ĩ.l. lis vbi dicit᷑ ꝙ lis nulla nobis põt eſſe cum eo quẽ in no ſtꝛa poteſtate habemus niſi ex caſtrẽ ſi peculio. Ex quo patet ꝙ ius comũe negat actiones inter iſtos d. 3. autẽ dõ ꝙ ĩ domo non ſunt illi princi patus proprie dicti vt philoſophus dicit eos eſſe in domo niſi ſimili/ „ ¶ Lectio decimatertia. Alitici aũt iuſti.ſupra egit de ſeperando iure politico a domiatiuo ⁊ pr̃no. hic autẽ tiuo primo autẽ ᷣm ſnĩiam ꝓpriaʒ ius diuidit.2. ᷣm alioꝛũ ſnĩiam cõtra ſuaʒ diuiſionem abicit ibi Nidet autẽ g/ buſdã Zertio obiectionẽ ſoluit ibi. LHic autẽ nõ eſt ſic Quarto. iterũ cõtra ſequẽdã dubitationẽ mouet ibi LAuale autem natura . Quito illam dubit ationẽ remouet ibi MHaifeſtũ etiã Dicit gᷓ prio ꝙ iuſti vel iuris poli tici due ſũt ſpẽs.qñzʒ hoc ius politicũ ẽ naturale vi hñs ñ a lege ſʒ a natura aliud autẽ ius politicũ ẽ legale vi hñs ñ a nataꝛa ſʒ a lege ¶ Beĩde exponit huius diõnis membra deſcribẽs vtrũ que ius ⁊. d.ꝙ ius naturale ẽ qð vbi que habet eãdeʒ vim ⁊ potẽtiã. Na⸗/ turalia eni ſunt eadẽ apud omnes vt primo peryarmẽias habef.⁊ ius na turale ẽ ꝙ ñ habet vi ⁊ potẽtiã ex hoc p ẽ videri iſtiſ ł ñ videri iſtis ſʒ alijſ ſʒ hʒ etiã vum ⁊ potẽtiã añuideri ſicut ius honorãdi pentes vi obligãdi ha/ bet añquã homo cõſideret ymo dato ꝙ nõ videretur homini ꝙ deberet ho noꝛare pentes. ipſe t̃ remanet obli gatus ſp ad hoc ⁊ peccat ſi nõ hono ret. Hec ignorãtia negotialis ł diſpo ſitionis excuſat eide de iure lega li dicit ꝙ iꝰ legale ẽ illud ꝙ ex pꝛicipio añ legiſ poſitionẽ nł differt vel ſic vel aliter agere qꝛ ꝑ naturã nõ ẽ pᷣdeter/ minatũ ꝙ hoc ſit bonũ vel malũ ꝙ ſit faciendũ vel fugiendũ.ſed qñ ius per legẽ vel ꝑ conſuetudinẽ ponit᷑ vel eſt iaʒ poſitũ differt multũ qꝛ obedire bo nuʒ ẽ ⁊ pᷣterire malũ puta redimere captiuũ pretio vnꝰꝰ mine. i.duaꝝ li/ bꝛaꝝ cũ dimidia vel ꝙ capra ſacrifi/ cet plus deo quam due oues. vel ad huc ĩ ſingularibꝰ priuilegijs aliquaꝛũ pſonaꝝ cum ipſa pꝛiuilegia ponũt᷑ in lege puta cuzʒ dña braſida vel brayda fuit priuiłiata ob merita ſue igẽtiſſime agit de iure politico naturali ? poſi LIBRO pꝓbitatis ꝙ ſacꝛificaretuꝛ ei ⁊ iterũ iu. ra legalia ⁊ poſitiua ſunt iuditia ſnia lia ſeu ſnĩe a reſta data per iudices ⸗ arbitꝛos vel alioꝝ quoꝝ intereſt iudi caꝛe ¶ Eſt autẽ ſciẽdũ ꝙ in hijs exem plis philoſophi ſunt aliqua de iure na turali aliqua vero de legali ⁊ poſitiõ qm omne ius poſitiuum ſtatuit᷑ ad de ſeruiẽdũ ⁊ famulãdũ iuri natuĩ quare vnumquodq; pᷣceptum iuris poſitiui pᷣſupponit aliquod pᷣceptuʒ iuris na/ turał cui famulat᷑ ⁊ deſeruit.Et ideo ĩ hijs ommbꝰexẽplis tangitur aliquid de vtroq; ᷣbigr̃a.redẽptio captiuoꝛũ ẽ de naturali iure ꝙ vocat᷑ pietas ſed ꝙ redẽptio fiat ꝑ hoc pᷣcium ꝙ eſt mina hoc eſt ſimpliciter poſitiuum. Iteʒ ꝙ ſacrificetur deo coꝛpoꝛalit᷑ vył ſpiritua lit᷑ hoc ẽ de iure naturali qð vocat᷑ re ligio.Sʒ ꝙ ſacrificet᷑ ei capra pluſq; ouis hoc ẽ ſimpliciter poſi ind. es ꝙ illi braſyde fiat honoꝛ ⁊ remunera tio hoc ẽ de iure naturali qð vocatur gratia vel gratitudo ꝑ quã ſumꝰ bene fici ⁊ beniuoli benefactoribus nĩis. ſed ꝙ illi braſyce ſacrificet᷑ tanq; deo hoc ẽ de iura ſimpliciter falſo nequazʒ ⁊ iniquo ꝑ humanã ĩſcipientiã poſuo vñ in caſu iſto ius poſitiuũ ĩtendens deſeruire ⁊ obſequi iuri naturali non ſeruit ei ſed cõtradicit ei qꝛ ius nam/ rale ꝓhibzʒ honoꝛẽ dinũ tribuere cꝛea ture honor autẽ ſacrifitioꝝ debet᷑ ſoli deo.¶ Itẽ ꝙ veritas ſnĩarum tenea tur vt iiſta.hoc ẽ de iure naturali qð vocat᷑ veritas.Sʒ ꝙ teneatuꝛ ſnia bu ius aꝛbitrij vł ius hꝰ iudicis ł iᷣ hoc ẽ ſimpłr poĩtim̃ ð h̊ aũt.a.iure naturali hẽs ſupra eodẽ. ca.2. qõne prima. Cõnſequẽteꝛ ibi ¶ Eidet᷑ autẽ con tra pᷣmiſſã diuiſionem obicit fᷣm alio/ rum ſniam.d.ꝙ ꝗbuſdã viðt᷑ ꝙ ommia iura ſunt talia. i. poſitiua ⁊ non natu ralia cõtra pꝛedictã diuiſionem quorũ ratio ẽ qꝛ oẽ ꝙ eſt ꝑ naturã ẽ imobile ⁊ eãdem vim ⁊ eũdem hʒ potentiam apud oẽs ⁊ vbiq; quemadmodũ igniſ de iure ſuo ⁊ ex vi ſua.⁊ hoc ĩ gꝛetia lſanminfrnf E — enuin erciſun unklen wuliß ontiogat iſhictin⸗ Gnoeintua teniprnt 61 ufu i ſlep ännnſen in Caclun giwirecvare ſclunil ſe⸗ gutänehi kümneſt. inthird Cinsekiola. =ẽ E S=S==£ = = — — —— ☛ SS = — — —=ĩæ - —☛ D — E ſbisgdc Gnddetsapd imn necnaiͤftt VColuerlehat ligananre MWrobie ſid wicve lhed nutanen (inolovebern f mniümigis eusreccetrne ee == Giaretaadbon alningn 1 Mn, Uunagin igkimmn tgitinn (Ertlglenn Mnuntenenetd⸗ mmleſlegcen hurlhinkun ſecoringennuin loepoftiiien il nile ranale Pgletgedih =£ 4 = 4 = =— =S Kinn mmo ſhutrfin Kumnyan dmn Uinaliseng Giſoin n igsn miict rgwaiſe uun Nitun Wdanäifß menurls ſfoinan nmimdo iſn i neiame impiuniihr mmiſoneni b ten obiengimmmnt moridhni m ti ſamifino⸗ 6 Pſernsſiinn NKideren irsy udel . ge nhain en ſiigs 4 güſti tun 1 S ga! e æ in terra pſaꝝ ardet. Sed omnia iu- ra ⁊ iuſta cõſpicimꝰ eſſe mota nõ im/ mobilia:nihil eni põt eſſe ampliuſ de iure naturali q; ꝙ ſit cõis omniũ poſ ſeſſio. vt ĩ decreſ̃ di.pꝛima.ca.ius. Et tamẽ iſtud eſt ãmotũ vłr ab boibuſ. vi demus eni in pticularibꝰ.caſibus non obſeruari generalia iuris nãlis pꝛece pta. puta ꝙ depoſitũ eſt reddendũ ei qui depoſuit ſi depoſcat. Si aũt aliꝗs gladium depoſuerit.⁊ furioſus factus depoſcat gladium nõ eſt ei reddẽduzʒ etiã de iure quare videt᷑ nulluz ius ſu ſimpliciter nãle.ſed oĩa ſicut poſitiua eo ꝙ oia ſũt mobilia ¶ Coſequẽter ibi LHic aũt non eſt ſic] Pꝛemiſſã obie/ ctiõem ſoluit.d.ꝙ maioꝛ ꝓpoſitio di/ cte rõnis eſt falſa. qꝛ ius nale nõ ẽ ſic ſe habẽs qy. l. ſit vlr imobile. qꝛ q;uis apud deos apud quoſ plato aſtruit eẽ iura. nequaq; fit aliqd mobile vł ali/ ter ⁊ aliter ſe habens.tamẽ apð nos eſt aliqd a natura ꝙ ẽ naturale.⁊ cuʒ oc eſt mobile qꝛ certe totuʒ ⁊ omne ꝙ eſt apud hoĩes eſt aliqualit mobile ⁊ ideo ad mutatiõem hoiĩs ſicut dice/ bat de furioſo debet mutari ius circa hoĩem ⁊ tñ vtrũq; ius naturale. puta ꝙ gladius reddat᷑ ⁊ nõ reddat᷑ ei cu/ ius eſt qꝛ vtrũq; fit in fauoꝛẽ eius. de bet enĩ ei reddi ad bonuzʒ ⁊ nõ debet ei ad maluʒz. Et ꝓpter hoc adhuc ſtat pꝛima diuiſio iuris.ꝙ ius hũanuʒ hoc quidez eſt a natura puta ius naturale aliud autez nõ eſt a natura puta lega le. ¶ Eñr ibi Auale autem Itẽ cõtra ſe dubium remouet.d.ꝙ ſi ambo iura naturale.ſ.⁊ legale ſũt mobilia rõna V. biliter dubitat᷑. quare uus de numero iſtoꝝ cõtingentiũ iurium. Et aliter ſe habere poſſibiliũ erit a natura.i.pꝑ na tuꝛã nãle quale nõ erit naturale ſed legale.⁊ quedã bumana cõpoſuõ (Coſequẽter ibil Aanifeſtuz gſtud ( dubium remouet. d. manifeſtuz eſſe ꝙ nõ apparet ratio huius diuerſitanſ etiã in alijs eadez determinatio ⁊ ea dem rñſio cõgruit in quibꝰ poſſet ea/ banitas. dem dubitatiõe apparere. ſicut appa ret de dextra ⁊ ſiniſtra.qꝛ naturaluer dextra eſt melioꝛ q; ſiniſtra. ⁊ aptioꝛ ad operandũ ⁊ tamẽ aliqñ contingit aliquos hommes fieri ambidextroſ ⁊ nullam dꝛiam eſſe inter ſtam æ laz ⁊ aliqũ ↄtingit ꝙ ſiniſtra eſt aptioꝛ qᷓ dextra. ideo ius naturale nõ differt — a legali p hoc ꝙ ẽ nũq; moueri. ¶ Rif fert igit᷑ ałr qꝛ iuſtoꝝ illa que ſũt ſᷣm humanã cõpoſitiõem.⁊ ſᷣm cõferens ſeu cõmodũ cõitati vel pꝛincipi vł ali cui hoĩ pueniens que ſũt ſimplicit᷑ iu/ ra poſitiua:illa inquã ſunt ſiłia mẽſu/ ris. que non vbiq; ſunt equales. puta menſure frumenti ⁊ vini que vbi emũ tur a mercatoꝛibꝰ ſũt maioꝛes. vbi ve ro reuendunt᷑ ſunt minoꝛes ſilr auteʒ iura legalia non naturalia ſed huma/ na.i.humanitꝰ poſita nõ ſunt eadem vbiq;.qꝛ nec vꝛbanitas nec modꝰ vi/ uendi hoĩ ſunt vbiq; eadẽ. In hoc au tem apparet dꝛĩa vtriuſq; iuris. quo⸗ niã ius naturale eſt id vbiq; q;uis nõ ſemp.ſicut pᷣeminẽtis dextre ſuꝑ ſini/ ſtram ius vero legale nõ eſt idẽ vbiq; ſicut nec mẽſure. Itẽ qꝛ variatio iuris naturalis contingit raro ⁊ in paucio ribus.ſicut raro contingit ꝙ aliꝗ ſint ambidextri. variatio vo ⁊ diuerſitas iuriſ legalis eſt quaſi ſemp ſicut diuer ſitas ⁊ inequalitas menſuraꝝ.¶l/ timo aũt concludit ꝙ quis Fm iura le galia varia ⁊ diuerſa diuerſe ſint vꝛ/ banitates ⁊ non eadẽ apud oẽs vna tamẽ ſola ᷣm naturã optima vbiq; eẽ poteſt. qꝛ nõ eſt poſſibile plures eſſe vrbanitates optimas. quare ſi vbiq; bomines vꝛbaniʒzarent ⁊ politiʒarẽt optime vbiq; neceſſario eſſet vna vꝛ/ PH euidẽtiã diuſſionis pᷣmiſ/ ſe iuris politici quero.vtrum ius politicũ ſit cõuemeter di etiã querẽdũ vtꝝ ius nãle ſit mobile. ſʒ iſtò rebuo vſq; ad mãm de epikeia ¶ QAueſtio decimaſexta. y 2 uiſũ ĩ ius nãle in ius legale. Et eẽt II BRO. E pꝛimo arguitur. ꝙ ius po liticum nõ ſit cõueniẽter diui A ſuʒ in naturale ⁊ legale. pai mo qꝛ nullum ius ciuile eſt naturale. cum hec iura ſint cõtra ſe inuicẽ diui/ ſa.vt in decre dicit᷑.i.ca.ius aũt. Sʒ omne ius politicũ eſt ciuile vt patʒ ex nois ĩterpᷣtatiõe.politicũ en grece. ci uile dicitur latine.quare nullũ ius po liticum eſt naturale.¶ Scdo qꝛ nõ ra cõueniẽs diuiſio cuius mẽbꝛa coinci/ dũt.ſed huius diuiſiõis mẽbꝛa coinci dũt.qꝛ ius naturale poteſt ſcribi ⁊ eẽ legale bi gra de iure naturali ẽ ho/ noꝛãdus pater ſᷣm Tulł.in rethoꝛica ſua.li.i.in fine.Sed iſtud ẽ hodie ſcri ptum pꝛo lege.honoꝛa patrem tuum. Exo.xx.quare idem ius ẽ naturale ⁊ legale. ¶ Zertio qꝛ diuiſio videt᷑ eſſe inſufficiẽs:qꝛ ẽ ius politicũ ꝙ nec na⸗/ turale ẽ nec legale.ſ.ius cõſuetudina le.vt ait Zulł.vbi pꝛius.quare diui/ ſio nõ eſt ſi ulfleens. narto. qꝛ ius gẽtium nõ eſt naturale.vt ꝓbat᷑.ff. de iuſticia ⁊ iure.l.i.J.ius gentiũ. nec ẽ legale qꝛ ipᷣm nõ lex. Sed naturalis ratio apud oẽs gentes cõſtituit.vt.ff. e.circa le.Oẽs populi ⁊ tamẽ eſt ius politicũ.qꝛ illud ẽ ius politicum quo maxime oẽs gentes vtunf᷑.hoc autem eſt ius gentiũ.vt habet᷑ in legibꝰ alle gatis.⁊ in decretis ca.allegato.quaẽ ius politicũ nõ eſt cõueniẽter diuiſum in naturale ⁊ legale.Sed in oppoſitũ eſt auctoꝛitas philo.⁊ ratio.qꝛ omne ius politicũ vel habzʒ vim a natura nõ a lege. vel habet vim a lege nõ a na/ tura:¶ꝛimũ aũt eſt naturale. Scõʒ vero legale.quare bñ dictũ eſt ꝙ om/ ne ius politicũ eſt.vel naturale vel le gale. ( eo ſolutiõe queſtiõis pᷣmittẽ da eſt diſtinctio iuris que cõpᷣhendat oẽs alias ⁊ earum intentiões expõat ¶¶ Eſt ergo ſciẽdum.qꝙ vnũqðq; ius vł habet vim ante oẽm legem poſitaʒ ⁊ ante oẽm cõſuetudineʒ introductam vel nõ. Sed accipit vim ex lege iã po ſita.aut ex cõſuetudine introducta. ¶ Si pꝛimo modo vim habeat ſic apð philoſophos vłr dicit᷑ ius naturale. ſi ſcðo modo vim habeat ſic etiã apð philoſophos vlr dicit᷑ ins legale.qꝛp eodem habẽt legẽ ⁊æ humanã cõſuetu dinẽ.⁊ ſᷣm hũc modum diuidẽdi illud ius ꝙ Tullius vocat conſuetudinem. diceret᷑ apud philoſophoſ legale ⁊ il lud ius ꝙ Juſtinian vocat ius gentiũ apud philoſophos dicit᷑ ius naturale ſicut etiã dicitur de inſtitutis de reruz diuiſiõe. J. ſinguloꝝ. Vus autẽ natu rale adhuc accipit᷑ tripliciter.vno mõ ꝓ iure diuino quo regunt᷑ oĩa aĩata ⁊ inaĩata.rõnalia ⁊ irrõnalia.⁊ hoc iuſ eſt pꝛimeua reruʒ ratio ſᷣm quã deus oĩa cõdidit ⁊ cõdita cũcta gubernat. vnde boetius ait.O qui ppetua mũ/ duzʒ rõne gubernas.Terraꝝ celiq; ſa toꝛ ⁊ c.ʒ.de cõſolatõe.Alio modo ac cipit᷑ pꝛo inſtinctu nature. quo regun tur aĩalia pfecta que ꝓpagãt ſibi fili os ex quo ineſt pfectis aĩalibuſ maris ⁊j feie cõiunctio filioꝝ ꝓcreatio.⁊ p/ creatoꝛũ educatio. Et hoc ius ipᷣamet qĩalium natura.oĩa aĩalia docuit.vide mus eni cetera aĩalia etiã feras ſilue ſtres iſtiꝰ iuris pitia cenſeri vt.ff. de in ſticia ⁊ iure.l.i.J. ius naturale. Alio modo accipitur ꝓ naturali iuditio rõ/ nis humane.quo tĩ regit᷑ humanum genus.vnde in pꝛincipio decreioꝛum dicit᷑ e humanũ genus duobꝰregit᷑ na turali.ſ.iure.i.naturali rõne ⁊ moꝝ/ bus. De iſto eni iure naturali ſic ſum pto.dicit Apoſtołꝰ ꝙ cũ getes que le gem ſcriptaʒ nõ habẽt naturaliter ea que legis ſunt faciũt ipᷣi ſibi ſunt lex. oñdentes opus legis ſcriptum in coꝛ dibus ſuis.Ad roma.2. Jus igit᷑ hoc Tertio modo ſumptũ idem eſt ꝙ ius gentium ¶ Huiꝰ ant iuris ſpẽs ſũt vj. ſcʒ religio.pietas.obſeruãtia.gratia. veritas.⁊ vindicta. que fuerũt ſupꝛa expoſite.aA.li.ca.2.q.2 gale diuidit᷑ ̃m diuiſiõem cõdentium leges.lex aũt cõdit᷑ a deo ⁊ ab bomie lex aũt dei facit ius diuinũ.⁊ lex hoĩʒ . us vero le =☛ : = immnih piniſtn ntimerhn umtin Gamngtvcn miiſurg er mn reizchthi⸗ limn em⸗ Ceutnnbaßn letahoie po lu. C⸗ E lrmnüſemn Galkgſtaln Aotüſinplen ſurmrunn Kanüdimmn inpicnerden⸗ obetqtanwone nang gunmerbei lſtre hitum ge⸗ rmulinini r — = Pri ir oltoc̃ iebtena thm epeucetest Niotiti ſenz' Küſauniita, rbi inninung ümeenaäfen faniwun inilum ſnküntinrin linniraß⸗ naienind, ſchmtünimng Mtgnſminen ipmimn aln MMämmfunne wyperöätemin Aelentädics menqumm S= E — - —— = — S== 1 == 1 S= — ufigi irii - S ndimgi nte dillmman nwiifenſfin tayer Pniſoc = Mhnian t⸗ wan er nini 1cincing n. Tens Neun gee ggin neiecs A d f n WAAditleN Mailiicli SPitucenſaint, Ul isnmmi mpNNii otuſegt v inpeinapionn. ni genns diert Luaunralitintn cniinenumi S znöbebunm Naliglin lmiid tndbnin, SS atistu ius humanũ. Mec eſt intclligẽdi ꝙ oẽ dũt aliqui ex pꝛincipio decretoꝛũ vbi in euangelio continet᷑ quo quiſq; iube ſicratia. tũc plebs cõdidit iuã que di/ ris diſtiguũt᷑. ff. de iuſticia ⁊ iure.l.ius V. in oppoſitum dicẽdũ ꝙ ius ciuile apð iuriſtas dicit᷑ ꝓpꝛium alicui ciuitati.⁊ boc modo ius ciuile non eſt naturale apud philoſophos aut dicit᷑ ius ciuile vel politicũ ius quo ciuitas vtitur in/ ter ciues.Et hoc modo aliqð ius ciui ius diuinũ ſit naturale ſicut foꝛte cre/ dicitur ꝙ iuſ naturale eſt qð in lege ⁊ tur alij facere ꝙ ſibi nõ vult fieri.⁊ ꝓ hibere alij inferre ꝙ ſibi nolit inferri le põt eſſe naturale ⁊ aliqð nõ natu/ lex eniĩ pᷣcipit hoĩeʒ circũcidi ⁊ euãge rale.qꝛ ciuitaſ vtitur vtroq;. quare iuſ liuʒ pᷣcipit baptizari. ↄſtat aũt ꝙ nec politicũ ſeu ciuile cõe eſt ad vtrũq;. circũciſio nec baptiſm ſũt de iure na (d ſᷣm vero dicẽdum.q ius natura turali.Eſt ergo ius diuinũ poſuiuum qꝛ lege dei poſitũ. Jus aũt humanuʒ eſt duplex vnũ ſimpliciter hbumanũ.ſ. ius ciuile.ꝙ ſeculares hoĩes poſuejĩ̃t. Aliud nõ ſimpliciter hũanũ.ſ.ius ca nonicuz qꝛ q;uis poſuerũt ip̃ᷣm hoĩes tñ qꝛ de iure diumo extractũ eſt. ⁊ in obſequiũ diuini iuris oꝛdinatũ. iõ nõ ſimpliciter bumanũ.¶ Juſ aũt cimle habet quattuoꝛ ge nera cõditoꝝ.ſ.ge nera quattuoꝛ hoĩm cõdendi iura po teſtatẽ hñtium.qꝛ cum ciuitas regitur per multitudinẽ popularẽ ſicut in po naturale ⁊ nũquam fit legale ᷣm qð philoſophi accipiũt ius legale ꝓ illo ꝙ nullã habet vim añ legẽ. vnde apð theologos iſtud pᷣceptũ honoꝛa pꝛẽm tuũ. non dicit᷑ legale q;uis ſit ſcriptũ in lege ſed dicit᷑ moꝛale.qꝛ de natura ⁊ vi mon eſt debitum honoꝛare pr̃em ſuumA¶ Ad tertiũ vero iam dictum eſt ꝙ ius cõſuetudiale apud philoſophoſ diceret᷑ legale.¶ Ad quartũ etiaʒ dem̃ eſt ꝙ ius gentiũ apud philoſophos di ceret᷑ naturale. lex autẽ dicit iſtud ius recedere. i. diſtare a iure naturali qð cũt᷑ plebiſcita.vbi vero regit᷑p aliquoſ eſt naturalis inſtinctus aut ꝙ eſt cõis paucos pꝛudẽtes ⁊ virtuoſos. ſicut ĩ beſtijs ⁊ feris ſilueſtribus vt apparet ariſtocratia. tũc ſenatꝰ cõdit iura que ibidẽ. ¶ Lectio decimaquarta dicũt᷑ ſenat?ↄſulta. vbi vero regit᷑ per Aſtoꝝ aũt ⁊ legaliũ. ſupꝛa egit de iu vnũ pꝛincipẽ vt in regno.tũc pꝛiceps ſto politico natuãli ⁊ poſitiuo. hic au cõdit iura que dicũt᷑ edicta vł cõſtitu tem agit de modo agendi iuſtũ ⁊ iniu tiões vel decreta pꝛincipũ.vt.ff.de cõ ſtum.¶Mꝛimo aũt diſtinguit de ope⸗ ſti. pꝛin.l.i.¶ bi vero aliqua cã de- 5 ribus agendis ⁊ nõ agẽdis.Scðo de ſcimdit᷑ nõ ex oꝛdinaria ptãte plebis /modis agẽdi ibil Exiſtẽtibus autẽ iu vel ſenioꝝ. vel regis.ſʒ ex cõpꝛomiſſa ſtis Ziſtinguẽs autẽ de operibꝰ pꝛio ria ſicut fit per arbitros.tũc pꝛuden/ diſtiguit inter iuris pᷣcepta ⁊ iuris o/ teſ arbitri cõdunt iam quãdo dant ſa pera. Scðdo inter iuſ debitũ ⁊ ius red niſſima ⁊ equiſſima iudicia. que dicũ ditum ibil Siffert autẽ] Tertio inter tur rñũſa pꝛudẽtum.aliquãdo quidem opus iuſticie ſimplicis ⁊ opus iuſticie rñſa pꝛudẽtum ſunt recepta tanq; iu/ iudicialis ibi Nocat᷑ aũt QAuarto ex ra.nõ ꝓpter ptãtem iuridietiõis. ſʒ ꝓ cuſat ſe de quibuſdã alijs diſtinctiõi⸗/ pter excellentiã diſcretiõis ⁊ eꝗtatis bus ibi Scoõm vnumqðq; Dicit ergo hec autem quattuoꝛ genera ciuilis iu pꝛimo ꝙ de numero eoꝛuʒ que ſunt ⁊ dicuũt᷑ iuſta per naturã ⁊ legalia p le/ gem. vnũqðq;ʒ ſe habet ad ſe ipᷣm. ſi-/ cut vłia ſe habẽt ad ſingularia.quom am ipa ſũmi pñ̃t vt opera vel operata ⁊ poſſunt ſũmi vt pᷣcepta vt opata 60 aũt ciuile.¶ Hijs ergo pᷣmiſſis ad que ſtiõem dicẽdum ꝙ ius politicũ eſt con ueniẽter diuiſum in naturale ⁊ legale ſʒ modũ pᷣexpoſiuũ. hoc aũt ſufficiẽter ꝓbatuz ex pᷣmiſſis pꝛimũ igitur e in ſcriptis redactum ſemp remanet certe ſunt multa ſingularia opera ſũt 5 LIBRO eodẽ vłi pᷣcepto cõtenta vt pᷣcepta.tñ vnũqðq; ſumptũ in genere ſuo ẽ vnuʒ qꝛ ve vle ad imialia oꝑa ſuis opoꝛ/ tunis tpibus faciẽda ꝙ cum aliꝗd faciẽdum pᷣcipit᷑ puta ho noꝛ cum dicit᷑ honoꝛa patrẽ tuũ. tunc pᷣcipit᷑ tanq; primũ obiectũ pᷣcepti.ho noꝛ vlis.qð ꝓbat᷑.qꝛ vł pᷣcipit᷑ honoꝛ exhit' martino. vel honoꝛ exhit ticio vel honoꝛes ipᷣi ſinguli. vel aliqui de ſinguł.vel honoꝛ cõmunis ⁊ vłis hbo- noꝛibus ſingulis. Hon autem honoꝛ exhitus martino. qꝛ pᷣceptũ oẽs obli/ gat.non tñ ad illum ſingularẽ honoꝛẽ martini oẽs obligat. Hec per idezʒ pᷣ cipit᷑ p̃ciſe honoꝛ exhituſ ticio.nec eti am pꝛecipiũtur honoꝛes ſinguli. qꝛ nullus obligat᷑ ad ſingulos nec ſingu li ad ſingulos.qꝛ nulla eſt diſtinctio ĩ ter honoꝛes exhñdos. Hec põt dici ꝙ pꝛecipiant᷑ aliqui honoꝛes de ſingu⸗/ lis qꝛ nulłꝰ poſſet diſcernere illos ho noꝛes pꝛeceptos a nõ pᷣceptis.quare reſtat ꝙ in hoc pᷣcepto vłi pᷣcipiat᷑ ho noꝛ vłis ſaluari.poſſibił in quolibʒ cõ ueniẽti honoꝛe quẽ põt aliꝗs exhibe/ re. ¶ Nult ergo dicere phi. ꝙ opꝰ p/ cepto vłi pᷣceptum ſe habet ad ſe ipᷣm exercitũ ⁊ opatuʒ vt vłe ad ſingulare ſicut ⁊ honoꝛ pᷣcepto vłi pᷣcepiꝰ ẽ vłis cum tñ eſt in ope exhibitus eſt ſingula ris hoc aũt eſt rõne pᷣcepti vłis.(¶ Se cũdo ibil Differt autẽ Ziſtinguit in/ ter opus debitũ ⁊ opus redditũ.d. ꝙ; differt iniuſtificatio ⁊ iniuſtũ. qꝛ iniu⸗/ ſtũ eſt natura.i.p ius nãle. aut oꝛdine ideſt per legẽ humanitꝰ oꝛdinatũ phi bitũ ⁊ illicitũ. Sed ipᷣm dicũt iniuſtuʒ quãdo cõtra ꝓhibitiõem illicite opa/ tum eſt iniuſtificano eſt.i.iniuſti phibi ti ⁊ illiciti factio eſt.ante tñ q; opatũ eſſet nequaq; erat iniuſtificatio. Sʒ tůũů iniuſtũ ꝓhibitũ ⁊ illicitũ. Siłr autem ⁊ iuſtificatio cõpatur ad iuſtũ.quia iu ſtum eſt opus vel ius debituʒ fieri vel reddi ⁊ hoc iure naturali vł legali añ quà ſit operatum.¶Moſtq; tñ opatuʒ eſt immet ius vel opus ꝙ fuerat de⸗ iẽduʒ ẽ eni bitum.nunc autẽ redditũ iuſtificatio. Et ſic habemꝰ ꝙ opus fieri debitũ. 7 nõ factum dicit᷑ iuſium. ipᷣm autẽ factũ reddituʒ dicitur iuſtificatio.i.iuſti ope ris factio.⁊ hoc idem eſt de iure debi to ⁊ reddito.qꝛ ꝙ inocens per ſniam libẽtur ⁊ abſoluat᷑ ius eſt debitũ. cum aũt fuerit abſolutus ⁊ liberatꝰ ius eſt redditum ¶ ertio ibil Aocat autẽ Diſtinguit opus iuſticie ſimplicis. ? opus iuſticie iudicialis.d.q opus iu/ ſticie cõe.i.cõiter ſumptũ ad opa oĩa iuſticie vocat᷑ noĩe cõi dyakaiopꝛage, ma.i.ſimplex operatio iuſti. Sed dire ctio ⁊ coꝛrectio punitio ⁊ emendatio jiuſtificatõiſ dicit᷑ ꝓpꝛie iuſtificatio.ta lis autẽ directio ⁊ punitio iniuſtifica/ tiõis eſt opus iudicis.quare debet di ci opus iuſticie iudicialis. Operatio tamẽ cuiꝰ vis ius alteriꝰ opatiõis cuili bet cõpetit ſicut opus iuſucie ſimpli⸗/ cis.. Nuarto ibil Scðʒ vnũqoq; Ex cuſat ſe de alijs diſtinctiõibꝰ. d. ꝙ intẽ dendũ eſt poſterius.i.in politicis ſᷣm vnũqðq; dictoꝝ operũ vel iurium ᷣm quales ⁊ que ⁊ quot ſint ipoꝛum ſpe cieſ ⁊ circa que obiecta.⁊ circa q; ma teriã ſunt ⁊ funt dfaduenur il Exñtibus autẽ Diſtinguit de modis agendi iuſtũ ⁊ iniuſtũ.⁊ ponit duaſ di ſtinctiões.Scõam ibil Nolũtarioꝛum autẽ Mꝛimo autẽ ꝓponit ip̃am. Se/ cũdo ꝓbat eam quàtũ ad ꝑtem alterâ ibil Iniuſtificatio autẽ ertio.expo/ nit qdam dictũ ibil Dico autẽ volun tariũ QAuarto applicat ad ꝓpoſitum ibil Eſt autẽ ſimiliter Dicit ergo pꝛi — mo poſtq; exñtibus iuſtis ⁊ mmiuſtis il lis que iam dicta ſunt ⁊ expoſita. ſciẽ duz ꝙ vnuſqſq; facit ⁊ opat᷑ iuſtũ ⁊ in iuſtum quãdo volẽs opatur iſtud ⁊ il/ lud.q autẽ operat᷑ hoc vel ill rolẽs tunc nec facit iniuſtũ.nec opatur iuſtũ Sʒz vel niſi ꝑ accñs. ſic põt dici opari iuſtum vel iniuſtũ pꝛo eo ꝙ is qui opa tur.accidit eſſe iuſtum vel miuſtũ. Su pueniẽte nãq; talibꝰopibus volũtate. tunc fient iuſta vel iniuſta:Sic aũt ba ☚. . Nbo nunmin, icnecit t⸗ ſente⸗ ſer feon. ingan ancel Crrekeri lrugeine nin iet ifffuano igonn⸗ in Hotebalſs ſfononer ſtſeolimned =— =— = = 1 S —,—— ☛ = egiſiicn Dunruopang. (irdinuinken cfutiritd Npat üciſn ſeligicßeeope 7° rüöcicluute tiniſifumna rnii nunir imitfenic ninſtientinn itrperfeni üfinnkelone AEepalnn tpiugtöf tmuftcpünwin dini E SSZ —— —= =— — =– = ☛ — Amnn ee „, Wiäi . et.. . . Noiner. dnent. Duiete .4 1OOentngr Wie 1 4 Eiciie „ kroperaoiint wi onndn Z rc? ni Diſingunden „ * 4 “ wapplca u ſimmlue o diaa ſnt 1te⸗ IN AH/EENW overat ℳN N. .„* , „ „* 4 pauis lf W , i unbitt / 5 4 urelinulta ‚V. bemus duos modos faciẽdi ⁊ operã/ di vnum voluntariũ ⁊ alium nolunta/ riũ facere aũt vel operari voluntarie eſt modꝰ per ſe agendi iuſtũ vel iniu/ ſtuz. facere vero vel opari noluntarie eſt modus per accñs agẽdi iuſtũ velĩ iſum. Peinde ibil Iniuſtificatio ãt Eeclarat alterã ptem hui diſtinctio nis.ſ. ꝙ facere ĩuoluntarie nõ ſit iuſtũ vel iniuſtum agere niſi ꝑ accñs.icit ergo ꝙ iiuſtificatio ⁊ dyakaiopꝛage/ ma.i.operatio iuſti deterinant᷑ ⁊ di/ ſtingunt᷑ ab alijs operatiõibꝰ.que nec ſunt iuſtificatio nec iniuſtificatio.iſtis dĩntijſ volũtarie ⁊ iuoluntarie.qm oĩſ operatio iuſti ẽ voluntaria. Nulla vᷣo iuoluntaria opatio põt dici operatio iuſti vel iniuſni.Hui autẽ ſignũ eſt qm̃ opus ĩiuſtũ quãdo ẽ voluntariũ.tũc vi tupat᷑.⁊ tũc ẽ ſimpłr ĩiuſtificatõ.⁊idẽ itelligẽdũ ẽ de ope iuſto.qm̃ qñ ẽ volũ tariũ tũc laudat᷑ ⁊ tũc ẽ ᷣacit᷑ opatio iu ſti ſeu iuſtificatio.quare ſi opus nõ ſit voluntariũ iniuſtũ ꝗdẽ aliqd erit. ſed nõ erit ĩiuſtificatio.¶ bi nota dĩiam inter iniuſtã rem ⁊ iniuſtã operatiõeʒ qꝛ res ĩiuſta põt fieri ñ volũtarie.pu/ ta ſi ꝗs prem in bello ꝑcuſſerit.credẽſ hoſtẽ pcutere pcuſſura qdẽ fuit res in luſta qꝛ ꝓhita ſʒ nõ fuit operatio iniu ſta.qꝛ nõ fuit opãti voluntaria. De/ inde ibil Sico autẽ voluntariũ xpo nit iſtud dictũ ꝙ ẽ voluntariũ. ſicut ex poſuerat ſupꝛa li.ʒ. Sicit ergol Dico autẽ illud eẽ voluntariũ q de numero eoꝝ que exiſtũt ĩ operãtis ptãte ⁊ qð operat᷑ aligs ſciẽs ⁊ nõ ignoꝛans nec materiã nec inſtẽm. nec finalẽ euẽtum puta nõ ignoꝛãs quẽ pcutit.ſi pr̃eʒ vł hoſtẽ nec ignoꝛãs quo percutit.ſi la/ pide vel pumice.nec ignoꝛãſ cui gfa ſi ad moꝛtẽ vel ad vitã.nec ignoꝛans illoꝝ vnũqðq;.que ſũt de numero vij. circũſtãtiaꝝ que fuert expoſite ſupꝛa li.ʒ ·niſi foꝛte ꝑ accñs.Sic ̊ oʒ ꝙ ope rãs voluntarie nõ operet᷑ ex ignoꝛan tia ſʒ vlira hoc etiaʒ oʒ.qꝙ nec vi. ⁊ ꝙ nec ex violẽtia operet᷑.quẽadmodum ſi ꝗs acciperet man illiꝰ operãd ⁊ p cuteret alium. ipᷣe enĩ operaret᷑ nõ vo lẽs qꝛ nõ eẽt in erꝰ ptãte percutere vł nõ percutere.poſtq; eẽt per aliũ vio/ lentuſ.Expõit etiã vlteriꝰ quõ ſicut ſu pꝛa dixerat cõtingit aliquẽ ſimpłr ali um ignoꝛare.⁊ tñ cognoſcẽ per accñſ Dicit ergo ꝙ cõtingit ꝑcuſſum nõ eſſe hoſtẽ ſʒ pr̃eʒ. aut percuſſoꝛ cognoſcit percuſſum ꝙ ẽ hõ ⁊ ꝙ aligs de nume ro pñtium in bello.ignoꝛat aũt ꝙ per cuſſus ſit pater eius.⁊ per ↄñs ipſuʒ ſimpłr ignoꝛat ⁊ ipᷣm cognoſcit ⁊ per accũs ſicut dicit᷑ in illo ſophiſmate de coriſto veniẽte. Simił autẽ modꝰigno rantie ⁊ noticie determĩari põt circa finẽ. ⁊ circa alias circõſtãtias que ſũt circa totam operatiõem. cõcludit ̊ ꝙ opus ignoꝛatũ.i.ꝓpter aliquã igno⸗/ rãtiã circõſtãtiaꝝ factũ vel etiaʒ opꝰ ñ ignoꝛatũ tñ nõ in ipᷣo opante.nec ĩ eiꝰ ptãte ens ſeu exiſtẽs.vel etiã ampliuſ ꝙ ſit per vim ſeu violẽtiã fem̃ erit vłr ĩuolũtariũ.ſicut ſupꝛa dictuʒ ẽ li.ʒ.bñ autẽ addit vim qꝛ dato ꝙ nõ eẽt opuſ in ptãte operãdᷣ nõ ꝓpter boc diceret᷑ voluntariũ vel iuolũtariũ.hoc enĩ non ſufficeret · qꝛ multa eoꝝ que natura vł per naturã nĩaz nõ per voluntatẽ exi ſtũt operamur etiã patimur que nec volũtaria nec iuolũtaria ſunt. puta ſe neſcere vel moꝛi.vel cibũ in ſtomacho digerere. talia nãq; que nõ ſunt nata ſub eſſe imperio voluntaſ.nũquã dicũ tur voluntaria vel iuoluntaria hec eni dicta ſunt a dne leuiꝰ traſẽ dendũ eſt.¶ ñr ibil Eſt autẽ ſilr lil/ la que dicta ſunt de voluntario ⁊ ĩiuo/ luntario.applicat ad ꝓpoſitũ de iuſtſ ⁊ iiuſtis.d.ꝙ ſiłr ẽ de iuſtiſ ⁊ ĩiuſtis il lud qð dictum ẽ circa voluntariũ ⁊ in noluntariũ.⁊ circa ignoꝛãtiã ⁊ cogni tiõem per accñs.qꝛ ſi aligs ſeruiẽs re gi pignꝰ paupis ĩiuſte acceptũ reddat ei nolẽs ⁊ ꝓpter timoꝛẽ qꝛ mandatur ei a ſuperioꝛi ſuo.ipᷣe nõ ẽ dicẽdꝰ ope rari iuſta. vel eſſe dyakaiopꝛagemon .i.iuſti operatoꝛem niſi ̃m accñs.q; y 4 operi ſuo accidit ꝙ ſit iuſtũ ad ſuperi oꝛis voluntatẽ relatũ.Similiter etiazʒ dicẽdũ eſt de iniuſto.Si cõtiĩgat aliquẽ coactũ ex ſuperioꝛis mãdato ⁊ volen tẽ pignꝰ paupis iuſtitiã retinẽ ⁊ ñ reddẽ.ipᷣe dñdꝰ ẽ facẽiiuſtũ ⁊ ꝑ accñs ⁊ ĩiuſta ꝑ accñs opari. Cñr ibil ANo lũtarioꝝ autẽ Põit aliã diſtinctiõem de mõ agendi que ẽ ſub diuiſio reſpe/ ctu pꝛioꝛis. ſuppoſito igit᷑ ꝙ operari volũtarie ſit operari ꝓprie vel unpꝛo pꝛie iuſtũ vł ĩiuſtũ.dicit ꝙ volũtarioꝝ opeꝝ vel volũtariaꝝ opationũ aliqua operamur pᷣeligẽtes aliqua vero non pᷣeligẽtes.pᷣeligentes autẽ operamur illa tm que pᷣcõſiliatoſ opamur.illa nã qʒ ſunt ĩie igibilia que ñ ſũt pᷣcõſiliata vt oñſum eſt ſupꝛa li.ʒ. Soſſet etiaz dici per oppoſitũ.ꝙ illa opamur non pᷣeligẽtes que opamur cõcupiſcentes X deliberatiõem conſilij nõ ſequẽtes. decimaquinta. ℳ — — egit de iuẽ politico naãli ⁊æ po ſitiuo. Hit aũt agit de tripli⸗ ci nocumẽto per iura coꝛrigendo. cuʒ igit᷑ ſit triplex nocumẽtum.ſ. nocumẽ tum ex ignoꝛãtia.nocumẽtũ ex paſſio mẽtum ex electione illatũ. Pꝛimo tradit quale eſt nocumẽtuzʒ ex ignoꝛãtia:Scðo quale ẽ nocumẽtũ ex paſſione ibil Am̃ autẽ ſciens Cer cio quale eſt nocumẽtũ ex electiõe ibi LAnñ autẽ ex electiõe Quarto cõpat nocumẽtũ ex paſſiöe ad nocumẽtũ ex electiõe ibil Pꝛopter qð bñ ſ. Quito nocumẽtũ ex electiõe ad bñſiciũ oppo ſituz ex electiõe ibil Si ãt ex electõe Sexto nocum̃tũ ex ignoꝛãtia ad nocu mentũ ex paſſione ibij Inuoluntario/ rũ autẽ ¶ Mꝛio g tradit quale ſit pꝛi mũ nocumẽtuʒz. Scòo autẽ ſubdiuidit ipm ibi. Qñ quideʒ igit paralogice. Dicit ; pꝛĩio tribus exñtibꝰ nocumen tis que iam dicta ſunt de numero eoꝝ que fiũt in cõicatiõibꝰ.circa quas con tingit iuſte agere vel iiuſte.illa gdem nocumẽta peccata ſunt.i.peccãdo ⁊ Rib“ autez exñtibus] ſupꝛa a via iuſticie ab errãdo facta fũt cum ignoꝛũtia.i.ex ignoꝛũtia.que aligs o⸗ perat eſt. q nõ exiſtimauit circa opa tionẽ ſuã circõſtãtias illas adeſſe que adert vel abeẽ que aberãt. puta ne quẽ hoĩem eſſe ꝗ erat exiſtimauit enz circa quẽ opatus eſt. nec ꝗd eẽt opus qð operat eſt.nec quo inſtio opatꝰ ẽ nec finẽ cuiꝰ gĩa operatꝰ eſt. ¶ Exem plũ in ꝗbuſdam qꝛ foꝛſan vel operas nõ exiſtimauit vulnerare vel nõ. puta hoc gladio vel nõ hũc. puta pfem vel hoſtẽ vł ñ huiꝰgra.puta effectꝰꝗ ẽ ide ſecutus.ſed accidit euenire effectum quẽ nõ exiſtimauerat.puta qꝛ peuſſit nõ vt vulneret ⁊ ledat.ſʒ vt pugnat a poſtema ⁊ curet vel aliqñ accidit ꝙ il lum percutit quẽ nõ exiſtimauerat. vł eo mõ vt.ĩ.quõ exiſtimauerat. Et vłr vt dictũ eſt ſupꝛa li. ʒ.ca.ʒ.qũ ignoꝛat᷑ aliqua circõſtãtia facti.qua pᷣcognita nõ fieret opatio.tüc nocumẽtũ dicitur factũ ex ignoꝛãtia¶ Geinde ibi Qñ gqdẽ igit᷑ Subdiuidit huiꝰmõi nocum tũ ex ignoꝛãtia factũ.qm duplex. vnũ ꝗdẽ factũ paralogice.alteꝝ vᷣo factum nõ paralogice.icit q̊ ꝙ qñ fit para/ logice nocumẽtũ dicit᷑ infoꝛtuniũ.qua do vo fit uõ paralogice ⁊ tñ ſine ma/ licia dicit᷑ peccatũ.qꝛ ille peccat ꝗ bʒ in ſe pꝛincipiũ ⁊ ptãtem eẽ peccati. ille vero ĩfoꝛtunat᷑.i.foꝛtuniũ patitur ⁊ infoꝛtuniũ cõmittit ꝗ nõ bʒ ſe. ſed pꝛincipiũ ⁊ ptãs eſt ex ipᷣʒ ex ignoꝛãtia iuincibili cauſata ex ali/ quo paralogiſmo tenẽte ligatũ hoĩem in ignoꝛãtia.operari vᷣo ignoꝛanter ñ paralogice eſt opari ex ignoꝛãtia vin cibili que dicit᷑ affectata vel craſſa cã/ ta ꝗdẽ ñ ex paralogiſmo occurrẽte ex pte rei.ſʒ ex negligẽtia animi. verbi gla ſi ꝗs lapidẽ ꝓijcit inter vepꝛes dẽ ſiſſimos ad mouedũ lepoꝛẽ. ⁊ cõtigat ꝓ tũc latere ibi hoiem. quẽ lapide p/ cuſſũ occidat.tũc iſte occiſoꝛ paralogi gice deceptꝰ a inuincibili ignoꝛdtia li = =— Ad eui dentiam huius pticule ſcienduʒ. qꝙoe perari ignoꝛant᷑ ⁊ paralogice ẽ opari ſiggecähen Grilkiia⸗ mrbihe ſcoapte⸗ ſrittinul/ gibiunon öbibit icen en 4 Scoribonin Picfinte — = —— (ee tapt oiteiapte⸗ (cSinele ſeidfnipeen rienig if⸗ ſii eemd Giſreiith rirsintuthe mefnttici Kitemüßtda mtigäünit irboſſtnpece irſi Cnudr lſie ng giil iiii inali⸗ yrolotii ißpirz talis gtaeſtns onchäflan lſtseacce tnncerlidb ciſtgetifuitr ſiigcaſriuire Huultkitggnnin indigrihie numnin liteneinnn iſtilftnis ſahlirigtn⸗ umamanin a miſnſdhenn kungriniz, (Enrtiponi⸗ paniüſcoroan Niidnp mateerntnn nhi ctitti Afuree mdeie cnäfinsie iir. nckgenei dergäin an, Muunhane donlnöhi ACdt aunn met kancen n iröetim AcpNi Ni iii gmintiin ianbgie : iß Hpaccni qllehen ür gürn deß Nrius nole ſnc, = orani1 Miiſif ia iineiti Pociino tenck NE , . , N ſe r/, i? 4 4 4 garꝰ. opaiꝰ ẽ bomicidiũ ¶ Iſte nucß pa ſogiſmꝰ decipit eũ.vbi ẽ hitatõ lepoꝝ nõ hoĩz ibi nullꝰ hitat.ſʒ int᷑ iſtos ve/ pꝛes ẽ hitatio nõ hoĩʒ ſʒ lepoꝝ. quaẽ null“ hõ ibi hitat. Si ꝗs at lapidẽ ad viã cõem ꝓijcit ⁊ trãſeũtẽ occidit ille qdẽ oꝑatꝰ ẽ homicidiũ ex ignoꝛãtia vi cibili affcãta craſſa nõ palogice. qꝛ nlło expte rei paralogiſmo deceptus potuit eĩ cogitaẽ ꝙ vt ĩ pkib' alijs tra ſiet inde ⁊ hoc poteãt cito ſcire. quaæ iſte ĩcidit ĩ pccm.pꝛimꝰ ãt in iĩfoꝛtuniũ Mota etiã ꝙ ĩfoꝛtuniũ põt dici pccm nõ tñ peccamẽ.qꝛ pccm ẽ quecũq; dᷣui atõ a fine ĩtẽto.⁊ hoc mõ dicũt peccaẽ errãtes in via ⁊ hoc mõ dĩ peccare nã quare ſᷣm hoc ñ oẽ pccm̃ ẽ iputabile ⁊ ſic ĩfoꝛtũiũ pᷣt dici pccm̃.peccam̃ vᷣo vi ſonaẽ peci mẽv⁊ qð ſit ĩꝑutabile mẽ ti ⁊ hoi ſicut peccanti ¶ Cñr ibil. Qñ aũt ſciẽſ Zradit quale ſit nocum̃tũ ex paſſiõe.d.qꝙ qñ aliꝗs ſciẽs nocum̃tũ ĩ/ ferẽdũ.ñ tñ pᷣcõcilias nec pᷣeligẽs no/ cet ꝓxio ſuo tũc ẽ ĩiuſtificatio.puta ꝗ/ cũq; ppi iraʒ ⁊ alias ſiłes paſſiones quaſcũq; neceſſarias.i.violẽtas.⁊ ab aduerſario violẽt illataſ vł nãles.ſicut fames ⁊ ſitis que accidũt hoibꝰ bec ĩ ꝙ;¶ nocum̃ta que ex tłibꝰpaſſiõibꝰopãt᷑ ⁊ pccã ſũt quedã iiuſta⁊ ĩiuſtificatõeſ ſ iñ ꝓpt boc ſũt iiuſti vel mali iulliꝗ ta lia talt᷑ opaãt᷑.qꝛ nocum̃tũ ipʒʒ ñ ẽ factũ ꝓpt malitiã que ẽ bit iiuſticie.ſʒ ꝓpt aſſiõez que caũłr accidit ⁊ cito pᷣteit Cñr ibil Añ ãt ex electiõe] Tradit tciũ nocumẽtuz.d.ꝙ qñ aliꝗs nocet ex electiõe.tunc ipᷣm nocumẽtũ ẽ malicia ⁊ iiluſticia.⁊ ipe nocẽs ĩiuſꝰ ⁊ malus Recollige igit᷑ diuiſo pꝛio nocumẽto quattuoꝛ nocumẽta.quoꝝ pꝛimũ dicit ifoꝛtuniũ.ſᷣm so peccamẽ.tciũ vo ĩiu⸗/ ſtificatio.quartñ tñ ðꝛ malicia ⁊ ĩiuſti cia¶ Eñr ibi Nꝛopt qð bñ ompat ſᷣm nocumẽtũ tcio nocumẽto.d. ꝙ ꝓpt hoc ꝙ dem̃ ẽ de duobꝰ vltis nocum̃ſᷣ. il la opa que ex ira ſunt facta valde bñ ⁊ rõnabiłr iudicãt᷑ nõ eẽ ex ꝓuidẽtia ſicut illa que ex pelectõe ſũt facta.eet vindicta. rũ pꝛĩa eſt.qꝛ ille ꝗ aliqd facit ex ira ñ icipit rixã ſʒ ille ꝗ ex pᷣelectiõe puocat irã. ¶ Scða eſt qꝛ circa opꝰ fem̃ ex ira ſi dubitat de ſcõ ſʒ de iuẽ.qꝛ ñ dubitat de fieri vł ñ fieẽi.vtꝝ.ſ.opꝰillð ſit fcmjůũ vel ñ fem̃ ſʒ dubitat᷑ de iuſto ſeu de iuẽ vtuꝛ.ſ.fcm̃ ſit iuſtũ vł iiuſtuz. Cui rõ ẽ qꝛ opꝰ ire ꝙ ẽ vindcã eſt inmaifeſta ĩ inuſticia.q;uis enĩ opꝰſit maifeſtũ.tñ in iuſticia opis eſt imaĩfeſtata.nõ eĩ ẽ cir ca irã quẽadmoð ĩ cõmutatiõibꝰ circa quas dubitãt hoĩes de fieri.vtꝝ.ſ. ſit facta fraus vel ñ.qꝛ eaꝝ alteraʒ ptem neceſſe eſt eſſe malaʒ. niſi foꝛſã ꝓpter obliuiõez illaʒ fraudez aliꝗs opet᷑.pu ta cũ aliqs reddit falſuʒ cõpotũ igno rant᷑ ⁊æ ſñ ĩtentiõe fraudiſ qꝛ ſepe cõtĩ git. In cõmutatiõib ſi factuzʒ ſit noto riũ ⁊ ĩiuſtum vł iuſtũ erit ꝓtinꝰ maiĩfſe ſtuz. ſʒ circa iraz hoĩes cõfitẽteſ vitatẽ de ipᷣa re facta dubitat de hoc ꝙᷣ ẽ qua lit᷑ opꝰ potuerit eſſe iuſtũ.ille ãt ꝗ inſi diat᷑ nõ ignoꝛat ꝗn ĩiuſte opet᷑.quare hic gdẽ iſ idioſ⸗ ex electiõe operãs ex iſtimat ꝓxim.cui nocet iiuſtũ pati. ille So ꝗ iratꝰ nocet exiſtunat eũ cui nocet aſſignat duas dĩias iter bec ⁊ illa qua ñ ĩiuſtũ ſʒ iuſtũ pati.qꝛ videt᷑ ſibi iuſta ¶Eñnr ibil Si at ex electione cõpat tciuʒ nocum̃tũ oppoſito ſibi bñ ficio.ꝙ ſi aligs ex electiõe noceatꝓxio ſuo.ipᷣe qdẽ facit opꝰ iiuſtuʒ ⁊ 'ᷣm ĩiiu⸗ ſtificatiões iſtas.ſ.electiõis ⁊ oꝑatio nis faciẽs opꝰ iiuſtuzʒ.ipᷣe ĩ ſe ipᷣo ẽ ĩiu ſtus ⁊ ceſſante oꝑe cuʒ faciat pꝛet᷑ pꝛo poꝛtionabile ĩ diſtributiõibꝰ. vel pᷣter equale ĩ cõmutatiõibꝰ obfuandis.ſili qt mõ erit inſtꝰ.ſi ꝑ oppoſituzʒ pᷣeligẽſ opet᷑ opꝰ iuſtuʒ. ad hoc ãt ꝙ opet᷑ opꝰ iuſtuʒ nõ ſꝑ reqrit᷑ ꝙ opet᷑ pᷣeligẽs.qꝛ ſufficit ad opari iuſtuʒ ꝙ ſolũ volẽs.qᷓ uis nõ pᷣeligẽs opet᷑.¶ Enr ibil Inuo⸗ lũtarioꝝ autẽ ¶ Lõpat pꝛimuʒ nocum tum. Sco nocumento oñdens ꝙ pꝛi mum eſt veniale. ſcòm vero non veni ale ſed videtur moꝛtale.quia vero am bo nocumenta in boc conueniunt ꝙ ambo ſunt melecta ſine electione fa/ EE . “ . . . R IIBRO. cta.ideirco vocat ea inuolũtaria p eo/ dẽ accipiẽſ iuolũtariũ ⁊ inelectũ. quã uis nõ ſit ſimpliciter idẽ. vt patet ſu/ pꝛa li. ʒ. ca.. Dicit ergo ꝙ nocumẽto rum ĩuoluntarioꝝ.i.inelectoꝝ. hec ꝗ dem ſunt venialia. hec autẽ nõ venia/ lia. Illa enĩ ſunt veialia quecũq; pec cãt.ipeccãdo cõmittũt.nõ ſolũ igno/ rãtes cũ ignoꝛãtia cõcomitẽte. verum etiã ꝓpter ignoꝛãtiã tanquã ꝓpt᷑ cãʒz Attende tmñ ex pᷣhitis ſupꝛa li.ʒ.ca.ʒ. qualis ignoꝛãtia eẽt ĩuoluntariũ. illa nãq; nocumẽta nõ ſunt veialia quecũ q; hoies opant᷑.nõ ꝓpter ignoꝛãtiam que cauſat iuoluntariũ.ſed ignoꝛãtes ꝓpter paſſionẽ.nõ nãlẽ nec humanã Naturalis enĩ paſſio vt fames ⁊ ſitis excuſaret hoĩem pauperẽ de pane vł poculo alteriꝰ capiẽtẽ.humana etiam paſſio.puta timoꝛ cadẽſ in cõſtãtẽ viꝝ excuſaret ⁊ reddẽt veniale.i.veĩa di/ gnum aliqð opus malum vt oñſum eſt ſupꝛa li.ʒ. ca.2. DS euidẽtia pᷣdictoꝝ queren ſio nocm̃ti inocumtũ ex igno atiat innocumẽtũ ex paſſiõe ⁊ inocu mẽtũ ex electiõe ſit uenis ſees; vtꝝ oẽ nocumentũ ſit vel moꝛtale vel veniale. (¶ Queſtio. 17. E pꝛio arguit ꝙ illa diuiſio — MVnõ ſit cõueniẽs.pꝛimo qꝛ vi/ gert᷑ ꝙ bimẽbꝛis diuiſio ſuffe ciſſet dicẽdo ꝙ oẽ nocumẽtũ puenit vł ex defectu ĩtellectꝰ puta nocumẽtũ ex ignoꝛãtia vel ex defectu appetituſ.pu ta nocumẽtum ex mãli.quare illa tri/ mẽbꝛis diuiſio videt᷑ eẽ ſupflua.¶¶ Se cundo qꝛ ſᷣm philoſophũ eſt nocumẽ/ tum ex ignoꝛãtia ⁊ ẽ nocumẽtum exp uidẽtia.ſed hec duo ſufficiẽter diuidũt oẽ pccm̃.quare ſuꝑflue addit᷑ t᷑tiũ mẽ bꝛuʒ. (Certio videt᷑ ꝙ oẽ pccm̃ ſit ex paſſiõe ⁊ p ↄñs ꝙ nocumẽtum ex ele ctiõe nõ debeat inter illa variari.Qð autẽ oẽ pccm̃ ſit ex paſſiõe ꝓbat᷑ dupli citer. Pꝛimo qꝛ oẽ pccm̃ eſt.vel receſ ſus a bonis vel acceſſus ad mala ope da ſũt duo. Pꝛumũ vtꝝ diui rãdo ea.Sed vtrũq; iſtoꝝ fit ex paſſio ne volupta ⁊ triſtitie. ppter volupta tẽ enĩ mala opamur ꝓpi triſticiaʒ aũt a bonis recedim.vt ſupꝛa li. 2. ca.. quare oẽ pccm̃ fit ex paſſiõe. Iẽ quia oẽ pccm̃ ↄmittit᷑.vel vi cupiditatis vel metu timoꝛis dum ꝗſq; vel vult adi/ piſci ꝙ cupit vł timet incurrere ꝙ me tuit.vt ait VYſido.de ſũmo bono li.2.c. 17. Sed vtrunq; iſtoꝝ ẽ paſſio tã nioꝛ qᷓ; cupiditaſ ſeu cõcupiſcẽtia quare vt pꝛius. Quarto qꝛ videt᷑ alia eſſe di/ uiſio apud theologos repugnans iſti in qua dicit᷑ ꝙ oẽ pccm̃ eſt.vel ex igno rãtia vel ex ĩfirmitate vel induſtria vt ait yſido.vbi ſupꝛa.¶ Itẽ Aug.li. 8ʒ. qõnum diuidẽs pccã ait. peccatoꝛum alia ſunt ifirmitaus.alia ĩperitie.alia malicie.vtrobiq; eni ſũmit᷑ infirmitas vbi phi.ponit paſſiõem videt᷑ autẽ q paſſio nõ ſit ĩfirmitas.qꝛ ĩfirmitas nõ dz ĩmitti foꝛtitudini ad ãplioꝛẽ foꝛnii catiõem.Sʒ paſſio ire de qua ſpaliter loꝗtur hic phi.dzʒ ĩmitti foꝛtitudini vt ait Homerꝰ.vt ſupꝛa tractatu de ſoꝛti tudine.quare ira nõ ẽ ĩfirmitas nec p ↄñ̃s illa diuiſio ẽ cõueniẽſ ĩ qua ſũmi᷑ paſſio ꝓ ifirmitate.¶ In oppoſiũ eſt auctoꝛitas philo.que multũ cõſõat di ctis ſcõꝝ¶ Ad qõezʒ dicẽda ſũt duo Pꝛimũ ꝙ pᷣmiſſa diuiſio nocumẽti eſt cõueniẽs.Scòm qꝙ ẽ eadẽ cuʒ generg li diuiſiõe pcci poſita ꝑ Aug.⁊ yVſið. ¶ Mꝛumũ declaratqꝛ oẽ nocumẽiũ in iuſte illatũ ꝓxio ꝓcedit.vel ex deſectu itellectꝰ pᷣciſe.⁊ ſic fit ex ignoꝛatia.vł ex defectu appetitus pciſe.⁊ ſic fit ex paſſiõe.vł ex defectu ſitł᷑ vtriuſq;.⁊ ſic fit ſił ex mala puidentia ĩtellect ⁊ ex mala electiõe appetitꝰ. quare cõueni ent᷑ dcm̃ ẽ ꝙ oẽ nocum̃tũ qðs ĩfert᷑ ꝓxio fit vł ex ignoꝛãtia vł ex paſſiõe vel ex electiõe.¶ Sʒ hic ẽ dubiũ de nocum̃to ꝙ dicit pccm̃ ꝙ fit ex ignoꝛantia craſ ſa vel affectata.qꝛ tale nocumẽtuʒ nõ fit pᷣciſe ex defectu ĩtellectꝰ. poſtq; ap petituſ eſt aliquał cã ignoꝛãtie ⁊ per cõſequẽs eſt cã effectus ignoꝛãtie. erttirelpuun e CErdeſen WMoſceudi pbet ulnmſis ge mi⸗ nuepan l Son nebio ingichii nunnitrelſi Armninn Uelecetephent eleutnatn „ twanemmer! llelcitnert i onnt ocune hrineine⸗ iibnlutaſne ⸗Sziode⸗ Hilgoſtc dui lmomemzer Aigonntn i ſizliropet mifrg Rerſtymnar fin innino wnſirn vialie MWenn veieli Ntgenveneifen ttisltnin . Aumn r eſ ealgcnenſor NImanmeis Meccpelſenamsn 1 Weraffmn ne reifriniekn Nezſeme elecie Mirmelcafn 14 dſn ig nna mnge N ſüinnſang iacin urnfi nueneN ſna ſhit saian woeniſininm n Möenſi Moiei cininie reiw imnen iuſviirni un mum (Pei oiz üt ioinſo N cngiͦadich⸗ Chatq: 0e õ e. ſicfiterie⸗ ne ¶ Ad hoc autẽ dicendum ꝙ; m vita tem tale pccm̃ vel nocinnẽtuʒ cõtinet ſub tertio mẽbꝛo pᷣmiſſe diuiſiõis ſᷣm modum quẽ expoſui. Sed tunc illud tertium mẽbꝝ eſt ſubdiuidẽdum vt di cat᷑ ꝙ nocumẽtum pꝓueniẽs ex defectu intellect' appetit' ſimul eſt duplex qꝛ ille defectꝰ eſt vel poſitiuꝰ malicie hic ⁊ ibi.vel pꝛiuatiuꝰ bõitatis neceſ ſarie. ¶ Ex defectu autẽ poſitiuo pue nit nocumẽtum ex mala electiõe ⁊ ex mala ꝓuidẽtia.ex defectu autẽ pꝛiua tiuo puenit nocumẽtuz ex vincibili ac craſſa ignoꝛãtia que ipoꝛtat pꝛiuatio nẽ bonita᷑ neceſſarie ĩtellectui ⁊ ap petitui.¶ Scðʒ vo declarat᷑.qꝛ cõſtat ꝙ pꝛĩa pꝑs iſtaꝝ diuiſionũ eſt eadẽ cuʒ dicit nocumẽtuʒz ex ignoꝛũãtia ⁊ pccm̃ ex ignoꝛantia.vñ ⁊ p philoſophuʒ ⁊? p ſcõg.ſiłi modo diſtinguit᷑ de ignoꝛã tia. (Q& aut? fa ps.ſ. infirmitas ⁊ paſſio ſit eadẽ.ꝓbat᷑ oñdendo.ꝙ phi. ſentiat cum ſcis.qꝙ ea que ex paſſione fiunt. ex ifirmitate fiunt. hoc eni colli git᷑ ex pꝛimo phiſicoꝛum in fine vbi phi.ait ꝙ quẽadmodũ coꝛpis pticula re diſſolute eoꝝ que pᷣeligũt foꝛtit᷑ mo ueri ad ptem dexterã ferunt᷑ pꝛaue in ſiniſtrã. Sic ⁊ in aĩia motꝰ incõtinẽtiũ ſuit ad vↄria eoꝝ que pᷣeligerãt. quare ſicut ꝑticulaꝝ coꝛpis diſſolutio ẽ infir mtas ⁊ motꝰ eoꝝ puerſus eſt ex infir mitate coꝛpali.ſic pꝛauus incõtinẽtiũ motꝰ erit ex infirmitate mentali mo/ t aũt incõtinẽtiũ ſũt ex paſſiõe.qm in cõtinẽs opat᷑ nõ eligẽs ſʒy cõcupiſcẽs vt ſupꝛa li.ʒ.ca..quare mot ex paſ/ ſione eſt ex ĩfirmitate ᷣm phin ( Qð autẽ tertia ꝑs ſit eadẽ. ꝓbat᷑.qꝛ phi. ꝓ eodẽ habet nocere ex electiõe ⁊ no cere ex puidẽtia.Aug vero peccare ex malicia.⁊ Vſido. Peccare ex indu ſtria p eodẽ habent.qꝛ in oĩbꝰ hijs cõ currit deliberatio intellectus ⁊ electõ appetimis. ꝓuidentia vero ſumpta ꝑ phbiloſophuz ⁊ induſtria ſumpta per Vſido.idez ſunt ⁊ electio ſumpta per philoſophũ.⁊ malicia ſumpta ꝑ Au/ —„ V. guſtinũ ideʒ ſũt.quare diuiſio iſta phi loſophi eſt eadem cum diuiſiõe Aug. ⁊ Vſido.(¶ SGicẽdum ergo ad pꝛimum ꝙ defectus appetituſ ⁊ defectus intel lectus ſimul cauſant aliaʒ ſpẽm pecca ti. a peccato cãto ex defectu ſimplici iſtius vel illius.⁊ hac de cauſa additũ eſt tertiũ mẽbꝛum.¶ Ad ſcom vero di ẽduʒ ꝙ nocumẽtuʒ ex ignoꝛãtia ⁊ no cumẽtum ex ꝓuidentia. nõ ſufficiẽter diuidũt nocumentũ vt viſum eſt.( Ad tertium autẽ dicẽdum.qꝙ omne genus peccati in genere operis poſſet fieri ex paſſione vel ſine paſſiõe.hec enim diuiſio diuidit genus peccati vel nocu menti in ſpẽs.ſed eſt talis diuiſio que põt diuidere quãlibʒ ſpẽz operis ma li.ſicut cũ dicit᷑ omne aial eſt. vel egrũ vel ſanuz. ſic dici põt de hoĩe ⁊ de aſi no ⁊ de qualibʒ ſpẽ alia aĩalis.¶ Sic etiam dico ꝙ opus malũ in genere po teſt hac diuiſione diuidi ⁊ cũ hac que libet ſpẽs operiſ mali.qꝛ qõlibet opꝰ malum fᷣm ſpẽm ſuaʒ põt fieri ex paſ ſione.⁊ põt fieri ex ignoꝛũtia. ⁊ põt fieri ex dertice.⸗ESs marrn o iã rñ ſum ẽ in coꝛpe qõnis.ſed ad illud per qð ꝓbat᷑ ꝙ paſſio ire nõ ſit ĩfirmitas. qꝛ iĩmittit᷑ foꝛtitudini. Dicẽð ꝙ illðõ ꝙ eſt vni ſanitas ẽ alteri ifirmuas. ſicut videmꝰ ꝙ caloꝛ cibarioꝝ ẽ vni cã vigo riſ ⁊ roboꝛiſ.alteri vᷣo cã febꝛis ⁊ moꝛ tis.ſic etiã paſſio ire hoĩ nõ hituato in bõis moꝛibꝰ eſt cã moꝛbi ⁊ oĩs mali. In hoie vo bñ hituato nõ ⁊ in tali ca ſu poſito ꝙ electio sᷣtutis ⁊ inclinatio hui paſſiõis itendũt in idẽ.puta ĩ vin dictã ⁊ in expectatiõem hoſtiũ.tũc ta lis paſſio eſt cã vigoꝛis ⁊ roboꝛis.vñ nõ oĩs paſſio ẽ mala.ſicut nec oĩs ele ctio.qᷓ;uis ex vtraq; interdum oꝛiatur opꝰ malũ. Aenno.is. E ſcðo arguit᷑.ꝙ non oẽ no⸗ cumentum ſit vel veniale vel moꝛtale peccatũ.pꝛimo quia omne nocumẽtum veniale ᷣm philo/ ſophũ eſt dignũ venia ⁊ ipunitate om nimoda.Et oẽ moꝛtale eſt dignũ pẽa LIBRO a moꝛte. Sed aliqð peccatum eſt qðò nec ipunitate oimoda nec moꝛte et᷑/ na.dignum eſt alias nullũ nocumẽtuʒ vel peccatũ dignum eſſet ſola tꝑali pe na.quare aliqð peccatũ erit.ꝙ nec ve niale nec moꝛtale erit. (Sedo. cn eſt aliqðò peccatum mĩiale.i. mĩa dignum vt ſupꝛa li.ʒ. in pꝛincipio.ſʒ iſtud pec catum nec videt᷑ eſſe veniale.cum ali/ ud fit venia ⁊ aliud mia. nec videtur eſſe moꝛtale.qꝛ nõ eſt dignum moꝛte. poſtq; eſt dignum mĩia.quare non om ne peccatum eſt veniale vel moꝛtale. ¶ Sed in oppoſitũ eſt cõis theologoꝝ opinio.dicẽtium oẽ peccatũ eſſe vł ve niale vel moꝛtale.Picẽduʒzʒ ergo ꝙ ve niale ſũmit᷑ aliter apud philoſophos ⁊ aliter apð theologoſ:philoſophi nã q; ſũmunt peccatum veniale pꝛo illo ꝙ eſt dignum ſine omni pena iĩimedia ta venia ⁊? impunitate oĩmoda.⁊ iðo ipᷣi nõ opponunt iĩmediate peccato ve niali peccatum moꝛtale ſed peccatuʒ nõ veniale vt patet hic per philoſo⸗/ phum.Theologi vero ſũmunt veiale pꝛo illo peccato qð eſt dignum termi nabili pena. Sic ꝙ illa expleta det᷑ ei plena venia ⁊ indulgentia. ⁊ ideo ta li peccato veniali opponunt moꝛtale peccatũ. ꝙ eſt interminabili pena di gnum. vnde apud theologos oẽ pec/ catum eſt moꝛtale vel veniale.qꝛ om/ ne peccatum vel eſt dignum pena in/ terminabili ⁊ ſic eſt moꝛtale. vel non pẽa iterminabili ⁊ ſic eſt veniale apð philoſophos aut nõ oẽ peccatũ ẽ moꝛ tale vel veiale.qꝛ nec moꝛte nec oĩmo da impunitate eſt dignũ qcũq; pecca tum. Sed hoc eſt vnuzʒ dubiuz. vtrum ſit aliqð pccm ꝙ; nõ ſit aliqua pena di gnum. hoc eni videt᷑ expõne philoſo⸗ phoꝝ.ſʒ oppoſitũ videt᷑ expõne theo logoꝝ. ¶ Sicẽduʒz autẽ cũtheologis ꝙ nulluzʒ eſt peccatuzʒ ꝙ nõ ſit aliqua pe na vel contracta vel illata. vel contra henda vel inferẽda dignum.p e gulam.nullum maluzʒ impunitũ. cendum etiã ꝓ philoſophis qð eſt ali qð peccatũ ꝙ nulla pena inferẽda eſ. dignum. qꝛ ipᷣm eſt ex ſe ipo ſufficiẽter punitum. puta peccatum ex ignoꝛãtia quare habet penalẽ cãm.ſ.ipᷣam igno rantiã.⁊ penalẽ ſequelã.ſ.penitudi,/ nẽ ⁊ triſtitiã qᷓ; habebit peccatoꝛ ceſ/ ſante ignoꝛãtia.vt dictuʒ eſt ſupꝛa li. 3. ca. 3,4 Ad pꝛimũ autem argumẽtuʒ iã eſt rñſum Na Fm autẽ dicẽduʒ q peccatum miale dicit᷑ non ꝙ venia ſi mia. ſed qꝛ mia ſuper peccato inclu, dit veniã de peccato ¶ Lectio decimaſexta. AVbitabit autẽ vtiqʒ aligs. —, ſupꝛa egit de ĩplici nocumen to trifoꝛmiter illato. hic agit de voluntaria paſſiõe iniurie vel no/ cumẽti. Pꝛimo autẽ ꝓpõit intentum ⁊ cãm intenti.Scðo ꝓſeqtur ipʒ ibi Atꝝ enim vt vere Dicit ergo pꝛimo ꝙ cũ ſupꝛa ðtermĩatũ ſit ca.iʒ. de mo dis agẽdi iuſtum ⁊ ĩiuſtum. dubitabit vtiq; aliꝗs.ſi ſufficiẽter deterĩatuʒ ſit de pati ĩiuſtuzʒ. ſicut ſufficient᷑ deteria tum eſt de facere ĩiuſtuʒ. vbi oñſuʒ eſt ꝙ oẽ facẽ ĩiuſtuzʒ ẽ voluntariuʒ. quare cõueniẽter dubuat vtꝝ idẽ ſenciẽduʒ ſit de pati ĩiuſtuʒ¶ MPꝛimuz eni rõna biliter poterit dubitari ſi ẽ.ĩ. quẽad/ moduʒ dixit ille poeta Euripides in ducẽs pſonã belloꝛofõtis.ꝗ mr̃em oc cidi volẽtem occiderat.⁊.d.mr̃ez me am incõueniẽter.i.ĩiuſte occidi.bꝛeuiſ autẽ fuit eiꝰ ſᷣmo in ſono vocis.ſʒ ma gnꝰ in põdẽ dubietaſ᷑ cum dixit.volẽs inificere occidi miem.volẽtẽ interfici vel ego nõ volẽs occidi eã volentẽ.qꝛ coactꝰ fui ex pᷣcepto voluntaſ ſue.In hoc igit᷑ naſcit᷑ qõ.qꝛ dicit mr̃em volẽ tẽ occidi fuiſſe occiſã ĩiuſte.⁊ ſup hoc aget᷑ ↄñ̃r.¶ Deinde ibil Atruʒz eni vt vere Pꝛoſegꝗtur ſuum ꝓpoſitum. Mꝛimo autẽ ꝓponit queſtiõem vna Scðo aliã ibil Et vtꝝ eẽ.Tertio.ter tiam ibi Quia ⁊ de hoc dubitabit .. Quarto.ſoluit qõem.tertiã ibil. Ael quẽadmodũ in operari Quinto ſol/ uit pꝛimã ⁊ ſcòam ſitł ibil Si aũt ſim nllreiücgge nrid dadu dnoküſicpee Cenmnuüftrcin ii Nelbeßte linmniiſner Mſiar eſuene ay Rvuton eperl y iicy lonne ſu wi⸗ fünigz, aure cpniſbnſiartan hnetörniün Aaßz rerönin icticſegtlünn: . uII ſnilinegdir Liniſticgeeme; Cnrülfumantmiern eimnſivnirrinn heſmisntetmin Eien ſplnhe hltmniteri zist uſlirni⸗ S 4R biitng wöonme⸗ = Mlhſiniſkin Muüghisgrefin chniunefn Geniinmiie ſtine . ndtglümi chingtngzi, igeirimi lunt NMNN briie RDZ ntin k Wng d n Wmäcn. idinin Loeen mme Dam ſſuncin e Me iiig ti⸗ iwn uimiiſn niK ile woen en cciderat dn er iiinſe fmomn ſont dubietti nn inien uin Olesnſaſ tfeehnſun i ninni ſeger n Gigiice/ utnim it göen ein limn liß⸗ pliciter Mꝛopõit Squeſtiõeʒ pꝛunã d. ptrum eſt vel contingit aliquẽ ho/ minẽ volentem pati iniuſtũ ⁊ iniuriã vel non. Sed eſt vłr ĩ.ꝙ omne iniuſtũ pati ⁊ omnis iniuria ſit inuolũtariuʒ quid ipᷣi pacenti quẽadmodũ iniuſtũ facere vłr eſt voluntariũ faciẽti.( Cõ/ ſequẽter ibil Et vtrũ Pꝛoponit que ſtionẽ ſcõᷣam. pꝛimo aũt ꝓponit titulũ queſtionis. Scòo ad ꝑtem vnã ar guit ibil Juſtum operari ertio ad alte/ ram ibi. Incõueniẽs autẽ Dicit ergo pꝛimo ꝙ boc querẽdum eſt vtruʒ. ſ. oẽ pati tã iuſtum q; iniuſtum ſic. puta vo luntariũ vel illo modo puta inuolũta/ rium vel mediãdo ꝙ aliqð pari ſit vo luntariũ.⁊ aliqð pati ſit inuolũtariuʒ quẽadmodũ ſi quereret᷑ viꝑ omne fa V. cere iniuſtũ ſit volũtariũ vel oẽ inuolũ tariũ. vel boc eſſz volũtariũ ⁊ illud in uoluntariũ. ſimiliter eni queri põt de pati ſicut de facere ¶ Scðo ibil/ Juſtũ operari Arguit ad ptem pꝛimã.qꝙ fz omne pati. tazʒ iuſtũ q; iniuſtũ ſit vni⸗ modi q.ſ.omne ſit voluntariũ. vel oẽ ſit inuolũtariuz. arguit ergo ſic. omne operari iuſtum. ſicut ⁊ omne operari iniuſtum eſt volũtariũ.vt oñſuz eſt ſu/ pꝛa ca.iʒ. quare rõnabile ⁊ ꝓbabile videt᷑ eſſe ꝙ nſtũ pani ⁊ iniuſtũ oppo nant᷑.ſimiliter ei ꝙ eſt operari iuſtum ⁊ iniuſtũ.quare omne pati tam iuſtuzʒ qᷓ; iniuſtum erit vnifoꝛmiter naie Hu. vel oẽ vnifoꝛmiter iuoluntariũ. ius rõnis ponit alterã ptem añceden tis ⁊ altera ſupplenda eſt vt ſuꝑpꝑle m. ponit autẽ totũ ↄnñs ⁊ patʒ.¶ er cio ibi Incõueniẽs Arguit ad ptem alterã onñdens ꝙ nõ omne pati ẽ vni/ formiter volũtariũ vł iuoluntariũ.ſup ponit aũt ex hijs que fiunt in iudicijs ꝙ aliqð pati iuſtum eſt volũtariũ.ho⸗ mines eni iniuriã paſſi petunt inſtan tiſſime ſibi reſtitutiõez ⁊ ſatiſfactiõezʒ fieri.cum auxẽ fit.tunc iuſtuʒ patiunt libenter ⁊ gaudẽter nimis.¶ Hoc er⸗/ go ſuppoſitopbat ꝙ nõ omne pati ſit puiꝰmõi.qꝛ incõueniẽs eſt ꝙ vłr iniu ſtum pati ſit volũtarium. de hoc enim videmus homines eſſe dolẽteſ.quãdo paſſi ſunt damna reruʒz vel vulnera ꝑ ſonarũ.¶ Itẽ qꝛ etiã videmuſ ahquos hoĩes inuolũtarie iuſtum pati.puta la trones quãdo iuſte ducũtur ad patibu luʒ. quare nõ eſt poſſibile ꝙ omne pa ti ſit vnifoꝛmiter volũtariũ.¶ Muiꝰ rõ nis ponit tantũ inſtantias ⁊ patet. Conſequenter ibil Quia ⁊ de boc Pꝛopõit tertiã queſtionẽ.d.ꝙ de hac queſtiõe dubitabit aliquis.vtrũ.ſ.om nis paſſus iniuſtũ mãliter ſumptũ.pu ta damnũ cui accidit eẽ iniuſtũ.patiat᷑ iniuſtũ. ſic ꝙ ipa paſſio ſit ĩiuſta.¶ Eſt eni ſcienduʒ ꝙ pati iniuſtũ põt intel/ ligi ⁊ exponi dupliciter. Ano mõ trã ſitiue ſic ꝙ hec dictio iniuſtũ ſit accuſa tiuꝰ.⁊ qð regat᷑ ab illo verbo pati. ⁊ tunc iĩiuſtum ſũmit᷑ materialiter. Alio modo poteſt ĩtelligi intrãſitiue. ſic ꝙ ipm pati ſit iniuſtum ⁊ paſſio iniuſta hec autẽ amphibologica ⁊ dubia locu tio non eſt infra latens in greco ſicut in latino.in latino eniʒ videtur queri idem de eodem. ¶ Cõſequenter ibi . Ael quẽadmodũ Soluit iſtaʒ queſtio nem.d.qꝙ ſicut fuit expoſituzʒ in hoc ꝙ eſt operari.ſic exponenduʒ eſt in hoc ꝙ eſt pati.quig in vtriſq; ſcʒ in opera ri ⁊ in pati. ¶ Contingit ſᷣm accidens trãſſũmere.i.tranſſũptiue loqui taʒ in hijs que ſunt iuſta quã in hijs que ſũt iniuſta quia non eſt ideʒ operari.qua litercũq; res iniuſtas.puta inferri al/ teri damnũ quibus accidit eſſe iniuſtũ illud inquã operari non eſt idẽ ei qð eſt imuſtum facere.ſiue ei qð eſt iniu/ ſta factio.pꝛimũ enim poteſt eſſe ſine iniuſtificatiõe operantis. Scòm vero ipa eſt iniuſtificatio.ſiłr nec pati res iniuſtas per legem pꝛobibitaſ. eſt idẽ ei qð eſt iniuſtum pati ſeu iniuſta paſ ſio. Et ſimiliter eſt idem iudicium de iuſtis.puta de operari iuſta ⁊ de pati iuſta. hoc autem pꝛobatur quantũ ad pati ſcʒ ꝙ iniuſtum pati. nec ſit idem ₰ ei ꝗð ẽ iniuſta pati ᷣm modũ expõitũ IIBRO quia impoſſibile eſt iniuſtum pati.i. iniuriari paſſiue nullo faciente actiue iniuſtũ ⁊ iiuriã ⁊ ipoſſibile ẽ iuſtũ pa ti.i. iuſtificari in recipiẽdo ius nullo faciente iuſtũ ⁊ reddente ei ius.Sed pati iniuſta.i.damna ⁊ nocumẽta cõ tingit nullo faciente iniuſtum vel iiu/ ſtificatiõem puta ſi faciẽs operet᷑ pꝛo pter ignoꝛãtiam ⁊ cõtingit iuſta pati nullo faciente ſibi ius.puta ſi rem fur tim ſublatã a caſu reperiat.quare ta/ lia pati nõ ẽ ĩiiuſtũ pati nec iuſtũ pati vt expoſitum eſt.Huius rõnis ponit cõcluſiõeʒ ibi. Hec iniuſta pati ⁊ ma ioꝛem ibi. Impoſſibile ⁊ minoꝛ ſup/ plenda inr patz lia ¶ Konſequẽter ibil Si aũt ſimpliciter ſoluit queſtio/ nẽ pꝛimã ⁊ ſcòaʒ in ſimul. ⁊ ſup hoc ꝓbat ⁊ declarat quattuoꝛ cõcluſiões. fa ibi Adhuc volens ſtertiã ibi Ael nõ rectam quartã ibil. Ledit᷑ quideʒ igitur.Mꝛima concluſio eſt ꝙ noce re eum. qui vult noceri non eſt iniuſtũ facere.hoc autẽ ꝓbat᷑ ducẽdo ad incõ ueniens qꝛ ſi ſic eſſet tunc ſequeretur wWaliquis ſibi ipi faceret miuſtũ. quia incontinens volens nocet ſibi ipᷣi.hoc autẽ eſt incõueniens.hoc enĩ eſt vnuʒ de numero dubioꝝ. ĩ. determinãdoꝛũ ꝓbat᷑ vt.ĩ.eodẽ ca.iS.ꝙ ñ cõtingit ali quem ſibi ip̃ᷣi iniuſtũ facere quare no cere eum qui noceri vult non eſt ſim/ pliciter iniuſtum facere ¶uius rõis ponit pꝛimo añs.ꝙ poſſet eſſe maioꝛ foꝛmãdo ſilogiſmuʒz.d.qꝙ ſi ſimpłr ĩiu ſtum facere eſt aliquẽ ſcientẽ nocẽ eũ qui noceri vult ſcientẽ dico eũ quẽ no cet. ⁊ nocumẽtũ qð infert nocendo ⁊ modum nocẽdi.Et cum hoc ſuppona tur ꝙ incontinẽs volens ſibi noceat. ⁊ volens iniuſtũ patiat.ſeꝗtur ꝙ ipe ſibi ip̃i iniuſtuʒ faciat:qꝛ nullus alius nocet ei. hoc autẽ videt᷑ incõueniens vt dictum eſt. ⁊ ſic deſtructuz eſt conſe quenſ.ꝙ ſumpliciter iniuſtũ facere nõ eſt pᷣciſe nocere eum.qui vult noceri. Seda cõcluſio eſt ꝙ iniuſtũ pati ſim pliciter. non eſt ledi eum qui vult le/ patit᷑ di. hoc autẽ ꝓbat᷑ ducendo etiã ad in/ cõueniẽs.ꝙ ſi hoc eſſet ſequeret᷑ ali quis incõtinẽs qui ꝓpter incontinen tiã ſuã ledit᷑ ab amaſia. volente etiam incontinenter viueret volens pateret᷑ iniuſtuʒ ab ea. hoc autẽ ꝓbatur euidẽ ter inconueniẽs ꝙ. ſ. duo qui ſũme ſe inuicem amãt ⁊ ſe ſibi inuiceʒ mutuo cõicant patiant᷑ iniuſtum alter ab al, tero.quare non videtur ꝙ ſimpliciter iniuſtum pati.ſit volũtarie ledi huius rõnis ponit tm̃ ↄñtiam in illa cõditio nali. falſitas autẽ oñtis eſt notoria. Cõſequẽter ibil Ael nõ recta Po/ nit tertiã cõcluſiõem que eſt ꝙ fimpli citer iniuſtum facere eſt hoĩem ſciẽteʒ non ex ignoꝛãtia operãteʒ ledere in, nocentẽ pᷣter eius volũtatẽ hanc aute cõcluſiõem concludit ex pᷣmiſſis.d. ꝓ vel dicta incõueniẽtia ſequerent᷑. vel diffinitio data de facere iniuſtũ nõ eſt recta.Sed opoꝛtet apponere ei ꝙ eſt nocere ſcientẽ nocere eũ ꝗ ledit᷑ ⁊ cq quo ledit᷑ ⁊ quõ ledit᷑. Iſtis ꝗdẽ opoꝛ tet apponere hoc ꝙ eſt pᷣter volunta⸗ teʒ eius qui leditur.⁊ tunc habemus diffinitionem completam dicentes. ſimpliciter iniuſtum facere eſt hoĩem ſcienter ledere innocentezʒ pꝛeter ei voluntatem.Et eſt addenduʒ innocẽ‚ teʒ. quoniꝗ alias leſura nõ eſt vłr in/ iuſta. tur iniuſtum. pꝛimo ergo ponit eam d. ꝙ bene ſequitur ex pꝛemiſſis pa- liꝗs leditur ⁊ iniuſta ideſt damna pa titur volens tamẽ nullus volens pati tur miuſtum.i. iniurid.ſic ꝙ paſſio eiꝰ ſit iniurioſa ⁊ iniuſta.ĩmo vmuerſali/ ter nullus vult imuſtum pati nec etiaʒ incontinens de quo magis videretur vniuerſaliter iniuſtum pati.Sed qui/ cunq; iniuſtum patitur pꝛeter volun/ tatem ſuam operatur ideſt ducitur ⁊ Scẽðo ibil Mec enĩ vult pbat pꝛemiſſam queſtionẽ duplici ratione 2.ibi ů Qui autẽ que ipſius primo a. Quarta cõcluſiõez ibil Ledit quidem ..Eſt enim concluſio pꝛinci, palis.ꝙ ſcilicet nullus volens pati⸗ cüieininn iu Nerprer⸗ co nib hun . iißn in — = =☛2 ppht ſ ul ihimi 42 , 44 2 ipan entmuin maon iliii ummu ordnmmndepe Pereninunce Vvläbertnngin imi ni inlbckinti⸗ Gmmnüganpp igorechhenim toelAniuie —,iↄ/— Atſeculterg li⸗ (n auamerena ri uttmn giin lue onennsſd ſefmgennsdrean Pectur gits gar⸗ üinun ilpwwcihiioeche maeſripſis hia unenspe iinn glici wun . RHR 6 4 X = Milcſmeni saes cben aminigſcſnce iimn iccinſ Nnnmidqgiigeden ckuridnerandi onmii dend gi 8 acie inon phanrgr open⸗ S =S= ſsenceletef »„ „ lle ing iin gchltingnen 11 1. MW Enm ine 8alli iidii cſien t nicenckh ziaopenine Cbn i Weh)eiiin Keetnulus iut I.peinoe hinretfen 1 inmſebin s tme ltr ni inmilegfe nimini⸗ Ne umiin cpeſn⸗ . S tige), WV. autẽ arguit ſic nullus vult ꝙ nõ exiſti mat eẽ ſtudioſum ſed ꝗlibet exiſtimat iniuſtũ pati nõ eſſe ſtudioſum. quare nullus vult iniuſtum pati ¶ Hums rationis ponit maiorez cũ ſupfluitate negatiõis ⁊ patet addit autẽ dubiũ re mouẽdo ꝙ ĩ cõtines opatur ulud ꝙ ex tita opteꝛe non opari ſed ille ꝗ vnũ ꝗ deʒ appetit ⁊ alteruʒ fugit. Appetit enim voluptatẽ ⁊ fugit depaupatio neʒz tñ ppter lucrũ voluptatis vult ſu/ ſtinere damnum de pauperationis ? hoc modo adequat damnũ cũ lucro. quare nõ ſe exiſtimat ĩiuſtũ pati q;ᷓ uiſ 5O velit damnũ pati nõ tñ ĩiuſtũ pan. vlr igit᷑ nulłvłt iiuſtũ pati licet multi velint damnũ pati ꝓpter aligd deſide ratũ ĩ quo recõpenſant damnũ A Se/ cundo ibi Qui autẽ que ipſius] Aꝛ guit ſpecialiter ꝙ ille ꝗ bona ſua dat alteri puta meretrici vł adulatori nõ patiat᷑ ĩiuſtum. qꝛ iiuſtũ pati non eſtĩ poteſtate patienus ſed potius ĩ pote ſtate facientis dare autẽ bona ſua eſt ĩ poteſtate dãtis quare dar bona ſua nõ ẽ ĩiuſtum pati.¶ Huius ratiõis po nit primo cõcluſionẽ dicẽs ꝙ ille qui dat bona que ſunt ipſius ſiue ſua quẽ admodũ ait bomerus poeta.d. quẽdã milutẽ nomine glãcũ dediſſe alteri p/ biſſimo militi.ſ.dyomedi arma ſua au ꝛea ꝓ armis ereis ⁊.c.boues ꝓ ix.bo bus tal inquã ꝗ ſic ſua dat nõ patitur iiuſtum ⁊ hec ẽ cõcluſio ¶ Secũdo po nit minoꝛẽ.d.q ĩ ipſo dante.i.ĩ eius poteſtate ẽ daꝛe vel nõ dare ¶ Ter⸗ tio maoirẽ dicens.ꝙ iiuſtũ pati nõ ẽ in ipſo paciẽte.i.nõ in eiuſ poteſtate 28 ꝓbatur qꝛ opoꝛtet pꝛeexiſtere aliũ faciẽtẽ ei iiuriam nullo eni faciẽ te iiuriã ipſe nõ pateret᷑ iiuſtũ quare magis ẽ in poteſtate faciẽtis quam in poteſtate paciẽtis ĩiuꝛiam. Altimo auteʒ cõcludit.d.ꝙ manifeſtius ẽ qi iiuſtũ pati nõ ẽ voluntaꝛiuʒ. Queſſio decimaoctaua ſſttione philoſophi vtrũ aliꝗs volẽs patiat᷑ iiuriam ſeu ĩiuſtũ. Et ar guit ꝙ ſic primo qꝛ pluribꝰ modis cõ tingit euenire malum qᷓ; bonuzʒ. iuſtũ qᷓ; iniuſtũ.vt ſupra.li.2.cap..Sʒ iu/ ſtuʒ pati ꝙ ẽ bonũ contingit eueniꝛe duplicit᷑.ſ.volũtarie ⁊ ĩiuolũtarie.qua re ĩiuſtũ pati cõtinget non ſolum vno modo.ſ.ĩuoluntaꝛie ymmo etiã ĩ plu ꝛibus modis.qꝛ etiã voluntarie ⁊ in voluntãrie. ¶ Secũdo qꝛ ſicut nullus patit᷑ ĩinſtũm nullo faciente ĩiuſtũ ſᷣm ſniam philoſophi. Sic etiã nullus fa cit ĩiuſtuʒ nullo paciẽte iniuſtũ. Sʒ le dens volentẽ ledi facit iniuſtũ quare patiẽs patitur iniuſtũ.Qð autẽ aliꝗs ledẽſ volentẽ ledi faciat iniuſtũ ꝓbat᷑. tũ qꝛ xpᷣs volẽs pati paſſꝰẽ.oblateni ẽ morti qꝛ ipᷣe voluit yſa.3 ¶Et idẽ dicit andreas ad ageam vt habetur ĩ eius legẽda.⁊ tñ iniuſtũ fecerũt ꝗ eũ crucifixerũt tũ qꝛ dð dãnauit ad moꝛ tem pueꝛũ a malechitẽ.qꝛ dicebat ſe iterfeciſſe ſaulẽ volentẽ ĩteꝛfici.2. re. .i. cap.¶ &x quo vidett ꝙ dauid ꝛepu/ tauit illũ puerũ feciſſe iniuſtũ ĩterficiẽ do volentem iterfici.tũ qꝛ ſancti apłi gaudentes ibãt a cõſpectu cõſilij pha ꝛiſeoꝝ.qm̃ digni hahiti ſunt ꝓ nomie ieſu cõtumeliã pati.actus.. Et tñ cõ ſtat ꝙ illi fecerunt iniuſtã cõtumeliã ⁊ ꝙ ipſi iniuſtũ ⁊ ĩiuriã paſſi ſunt tũ qꝛ cõtractꝰ vſurariꝰ ẽ voluntari ex vtra que parte.⁊ tñ vir. vſurarius facit in luſtum at᷑li vt ꝓbatum ẽ ſupra tracta/ tu de liberalitate quare patet multi/ pliciter ꝙ aligs ledens volentẽ ledi facit iniuſtũ ⁊ iniuriã pacienti. ¶ Gʒ ĩ oppoſitũ ẽ ſnia philoſophi ⁊ ſnĩa in ris expᷣſſa.ff.de iniurijs.l.i.J.vſq; a deo ⁊. ff. de aqua.plu. arcenda.l.ĩdiẽ icendũ ꝙ ille ꝗ volens nocumẽ tum patt᷑. pati poteſt iniuriã ⁊ iniu/ ſtũ in. 4. caſibns. primo quið ſi eius N voluntas ſit tacita nõ expᷣſſa puta ſi ui cy hñs eqũ velit tacite ꝙ vicinei- int ficiat ipᷣm.qꝛ ⁊ ſibi ipᷣi ſpat ſatiſfõneʒ IBRO. ⁊ vicino optat damnificationẽ. ſtan te igitur tali tacita voluntate. Si vi cinus ille iterficiat equm ipſe facit in iuſtũ ⁊ tenetur ad ſatiſfactionẽ qꝛ vo luntas tacita nõ dedit auctoritatẽ vel hncẽnã ei ĩiteꝛficiẽdi.Et ideo iudex co get eum ſatiſfacere ſi tamẽ voluntas illa fuiſſet expreſſa ſic ꝙ ticius dixiſſet vicino ſuo ĩteꝛfice mihi equm tunc il/ le nõ feciſſet iiuſtum nec ſatiſfacere te neret. ¶Secundo ſi voluntas ſit paꝛ/ tialis non integra puta ſi titius velit ipſe ledi.nolit tamẽ ꝙ alter ledat pro eo ꝙ ledi eſtimat ſibi leſo finaliter fo re bonum ſed ledere ledenti eſtimat finaliter fore malũ. Et hoc modo xpᷣs ⁊ apoſtoli ⁊ martireſ alij volebãt coꝛ poralit᷑ ledi ꝓ ſalute fidei qꝛ hoc erat eis lucrũ dñte paulo mihi viuere xp̃ᷣo ẽ ⁊ mori lucrum phitł illo.nolebãt tñ ꝙ alij lederẽt ꝗr hoc eiſ finaliter erat damnum. ¶ Iſti ergo ſic patieban tu2 iiuſtũ qꝛ volũtaſ eorũ non optabat totum qð requizebatur ad pati. Mec p ↄñs dabat aduerſarijs fidei lniam ledendi quare ⁊ illi faciebant ⁊ iſti patiebãtur ĩiuſtum. ¶ Zertio ſi volũ tas ſit cõditionata ⁊ ĩ voluntaꝛio p/ mixta nõ ſimplex nec abſoluta. puta cum aligs ſe obligat ad vſurã ipſe ꝗ/ dem vellet accipere pecuniaʒ mutuo ſine damno vſurarũ ſi poſſet habere ſed qꝛ pecunia idiget ⁊ aliter habere non poteſt ideo vult ſic accipe hec tñ voluntaſ nõ ſimplex nec abſoluta non tollit quin vſurarius faciat iiuſtum ⁊ quin alter patiatur ĩiuſtũ vt ſupra trac tatu de liberalitate queſtiõe de vſura. Ex hoc ſequit᷑ ꝙ enſenia miſſa eis ꝗ pecuniam gratis accomodãt nõ ca/ dunt ſub vſura qꝛ illa ſunt ſimpliciter 2 abſolute volutarie data. ¶ QAuarto ſi voluntas ſit ligata nõ libera ſicut ẽ in puero vel ĩ gꝛauiter ifirmo qui cõ unuer ea que ſunt ſibi noxia cupiũt ꝗ mnn. puero vel ifirmo faceret nocumen tum m voluntatẽ eoꝛuʒ faceret eis ĩ iuriã ⁊ iiuſtum. qꝛ tłes ᷣm naturã cõ miſſi ſunt nõ ſue ſed aliene voluntati ⁊ rationi ⁊ ideo ꝗ regit ĩfirmũ nõ ſᷣm voluntatẽ medici ſed ipſius ĩfirmi ĩiu riam facit ei ⁊ ideʒ ẽ ĩdiciũ vniueꝛſali teꝛ de quolibet ꝗ nõ ẽ cõpos mentis ſue. ¶ Supponẽdo autem cum philo ſopho ꝙ aligꝗs voluntate expreſia ro gante precipiente vel reꝗrente ⁊ vo luntate itegꝛa optãte ſe ipſum pati ⁊ alteꝛuzʒ facere ⁊ voluntate ſimplici x abſoluta volente paſſionẽ abſq; cõdi tione ⁊ abſq; voluntate ⁊ voluntate libera non ligata habente plenum ra tionis ⁊ cognitionis vſum. hoc igitur ſupponendo ꝙ aligꝗs tali volũtate ve lit nocumentum pati.¶ Dicendũ ꝙ patiens nocumentum nõ patituꝛ iiu ſtum Cni ratio poteſt eſſe duplex. vna quidem quia vel talis vult ledi p pter bonum futurum ſicut accidit illi qui ſibi facit amputari manum vt ſal uetur corpus rehquũ hoc autem eꝛit illi gratia ⁊ non iniuria vel vult ledi ꝓpter malũ ſicut deſperatus.⁊ tunc leſio nõ eſſet iiuſta ymo iuſtiſſima.qꝛ ipſe ẽ hene dignus tali vel maiori pe na ſicut dicit philoſophus infra eodẽ .cap.is.de illo qui ſe ipſum interficit ꝗ vltra penã mortis qᷓ; ſibi gratis itu lit punitur amplius qꝛ talis volun/ tas fecerat eum dignum maiori pena q́; ſit mors ſimplex. Alia ratio eſt qꝛ ſecundum iura ille agit cuiꝰ auctoꝛita te agitur vt ꝓbat᷑.ff. de adminiſt.t.l. ita auten. J·geſſiſſe ĩ verſu. ꝙ ſi gs cum multis concordantijs. per eins gloſam allegatis z ſiame caſup/ miſſo nocumentũ agit᷑ auctoritate illiꝰ ꝗ nocumentum patitur quare ſi ꝗs ſi bi faceret ĩiuriam ipſe faceret ſibi eã hoc auteʒ eſt impoſſiblie vt ꝓbatur in fra.A.cap.is.quare nullus facit ei in iuriam nec p conſequens ipſe patitur eam: ¶ Ad primum poteſt dici tri pliciter vno modo ꝙ philoſophus.d. płibus modis poſſet fieri malum qua honum loquitur de bono moris ⁊ ma lo moris.pati autẽ iiuſtum nõ ẽ maluʒ no unint i Wnſefalſeinun Miſchoioau'ent 7 eeee f f — = — — „ oſunteelbf nesſpontue n iſitgipin önnt . iſtiſmnun iütRfenn Nnkenii d Crignurines ſii tünni ͤ ſtüfagiapuͤc uvGfmami ininäilicgiten oiſinnrlech wot deepkstde 1 Al Adinſtüni ☛ tnmid goereinn Gmmnönmutin . Mim. etb wanti Drmierz ſnderdeit mudei idäätpim r borponigeſti⸗ ictzſoppont il nſifaca,. tſicklteno P 7 . . ☛ H leſtänngt ine uumncnaöcea ſesari Dite nleeiſisdticſs gelgnre che r eNemniinp Mpeniſienie : == — — =— — . ee See == H W S=S 2 V –— moꝛis. multi eni ſciſſimi viri. paſſi ſüt tem.i. vltra q; ſit dignũ. faciat iniuſtũ Wü/ür iniuſtum. nec pati iuſtũ ẽ vłr bonũ mo alteri pti vel non ipe iudex.ſed pars twini riſ. Alio mõ ꝙ iniuſtũ pati magis pti illa que recepit ⁊ habet ius alterius. agni net ad bonũ moꝛis.qᷓ iuſtũ pati.ſi.n. Scðm autẽ eſt. vtꝝ cõtingat aliquez NRKMðM vtrobiq; ſit pena. bec tñ iuſta ⁊ ibi in ſibi ipi iniuſtũ ſeu iiuriã facere.bec at W iuſta. cõſtat ꝙ patnẽs penã iuſtam eſt queſtio determinabit ifra ca. 18. (ö . * N malus. qꝛ ſine malitia non põt infer⸗ ſequẽter ibi Si eni cõtingit ertra ncmirben ri pena iuſta. patiens vero penã iniu ctat queſtionẽ pꝛimã ꝓpolſitã pꝛimo ed ſtã videt eſſe fm hoc bonus innocẽſ autẽ ad vnam partẽ queſtiõis arguit. e „R quare nõ miꝝ ſi płibus modis infert ſcdo illð argumẽtũ ſoluit ibil. Ał nec lenie ⁊ inferri põt pena iuſta qᷓ; iniuſta.qꝛ hoc.tercio põit cõcluſiõem intentaʒ 1 Nnnn plures ſunt nocẽtes pena digni ; ino ibi.. AFanifeſtũ aũt quarto ꝓbat eã Euldihne centes ipunitate digni. erci mõ ibi Mon eni cui Arguit ergo pꝛimo NnOnSffän dici põt. ꝙ illi plures modi de quibuſ ꝙ iudex vel mediatoꝛ diſtribuẽs nõ fa galestine loquit᷑ phi. ſũmunt᷑ per cõpatiõem ad ciat iniuri.ſed pars vltra q; dignum um pai. mediũ.qꝛ vt ipe ait.vno mõ contingit ſi recipiẽs.Arguit igit᷑ ſic ducẽdo ad WenmI in attingere mediũ. Sed infinitis mõis incõueniẽs.qꝛ ſi cõtingat illud qð di/ i oel ia contingit deuiare a medio. bic antem ctuʒ eſt pꝛimo.videlicʒ ꝙ diſtribuens naelan ſũmũt᷑ pluẽs modi.nõ ꝑ cõpatiõeʒ ad inter ꝓximũ ⁊ ꝓximũ faciat iniuſtum nfummſan mediũ ſʒ ad pꝛĩcipiũ operationũ qð ẽ ⁊ non pars habẽs pluſq; dignũ ſit. ſe umpun volũtas. ¶ AUd ſᷣm autẽ dicẽdũ ꝙ nullł quit᷑ ꝙ aliꝗs ipᷣe ſibi faciat iniuriaʒ ⁊ sRii facit iniuriã illi qui tali volũtate qua/ iniuſtũ. poſuo ꝙ ſciẽs ⁊ volẽs tribuat uru EE deſcripſi vult ledi. &t ad inſtũtias de bonis diſtribuẽdis plus alteri qᷓ; ſi ene de xpᷣo ⁊ de apłis ⁊ de vſurarijs iam bi ipi. hoc autẽ eſt incõueniẽs.qꝛ mo in ii rñſuʒ eſt. Ad inſtãtiã autẽ de ſaule doõ derati viri qui ſũt donatiui.vident᷑ hoc *2 . ℳ Ee cr itipufn zauni leʒ. ſed quare nõ timuiſti mitte manũ ri. Et ſiłi modo liberalis bomo diſtri/ ninnnunt in xpᷣm dñi notã iniuriã irrogatazʒ dño buẽs dat maioꝛa.retinẽs ꝓ ſe ipᷣo mi⸗ zmie non ſauli occiſo. noꝛa. quare peccatũ iniuſie diſiributõ ealer Ruuteoct Sſmnper Auln malleid u ꝙ dauid nõ puniuit illũ pueruʒ ex hoc ꝙ dicerer ſe feciſſe iniuriã ſauli volẽti interfici. ſed dño cinꝰ erat xpᷣus.Et iõ non dicit dauid. quare interfeciſti ſau ¶ WMectio decimaſeptima. Ehuc autẽ que pᷣeligimꝰ ſu⸗/ facere nullã faciẽdo iniuriã. aãſue tus enĩ iniuriaʒ cõdonatꝰ. vt ſupꝛa li. 4. tractatu de mãſuetudine Eſt mino ratus ſui iuris qꝛ remittit iniuriã alte nis eſt nõ indiſtribuẽte ſed in pte reci piente.¶ Conſequẽter ibil Al nõ hoc i is pꝛa egit de volũtaria paſſiõe WPMꝛemiſſũ argumẽtuʒ ſoluit duplicit e V nocumẽti. bic aüt agit de ĩiu Pꝛimo qꝛ diſtribuẽs dans pꝛius alte RNc icia iudicũ ⁊ ptium. pꝛimo igitur ſu ri ⁊ min ſibi lp̃ᷣi de bono diſtribuẽdo S .1 „ m eni ag n minãdaʒ. o ꝓpomit aliã de imiuſticia in gloꝛia ⁊ bonoꝛabili fama. ⁊ in ope m anm ag ſe ipm infra ca. 18. Determindd aʒ virtuoſo qð eſt ſimpłr bonũ.quare il/ mam ipſein⸗ ibi &t ſi eſt.tercio ptractat pꝛimam le qui ſic diſtribuit.nullã ĩiuriã ſibi fa/ ſ mpoſſlen ibi Si eni cõtingit quarto determiĩat cit. faciẽs in pecunia ſupabundare ꝓ i u ſe⸗ alias quatuoꝛ circa pcedẽtia ĩcidẽtes ximũ ⁊ in fama ⁊ in opere virtuoſo ſe Rρs ibil hoies autẽ Dicit 5 pꝛimo ꝙ iter ipʒ.¶ Ecdo ibi Adhuc ſoluit᷑ Soluit mun ,e illa que pꝛe alijs dicẽdis de iuſticia 1 aliter. d. ꝙ adhuc pᷣmiſſuz argumẽtum moco pint, iiuſticia eligimꝰ.adhuc reſtãt duo dicẽ ſoluit᷑ ſm diffinitiõem eius qð eſt iniu ein da æ determinâda. Pzimñ vtrũ iuðx ſtum facere ſeu iniuſte factiõis datam ur debon qui vni parti plus tribuit pᷣter dignita ſupꝛa ca.pximo in qua dictuʒ eſt ꝙ in „ nant iſmi⸗ per boc ꝓponit queſtiõem hic deter/ ſupabundat in altero maioꝛi bono.ſ. –— CIBRO H iuſtuʒ facere eſt ſciẽter ⁊ volũtarie no cere alteri innocẽti pᷣter eius volũtatẽ ille vero qui ſic diſtribuit nihil patitur pᷣter eius voluntatẽ.quare ipᷣe nõ pa/ titur iniuriã vel iuiuſtũ quãuis patiat leſurã ⁊ nocumentũ. ⁊ ſi non patitur iniuſtum nec per ↄñs ipᷣe ſibi ipi facit iniuſtũ equẽter ibi. A Hanifeſtũ autẽ Ponit cõcluſiõem intentam. d. manifeſtũ eẽ ꝙ iudex partibꝰ iura ſua debẽs vᷣm vniuſcuiuſq; dignitatẽ diſtri buere.peccat ⁊ iniuſtũ facit vłr. pars autẽ plus recipiens ⁊ plus habẽs.nõ ſemper facit iniuſtũ q;uis aliqñ pars ſu pticeps in iuſticie cuʒ iudice diſtri butoꝛe quãdo.ſ.pᷣcig vel pᷣcibꝰ ad hoc inducit iudiceʒ ¶ Coſequẽter ibij Hõ ei cui ꝓbat hoc tripliciter. Pꝛimo qꝛ ille facit iniuſtũ in quo eſt pꝛincipim tas actionis iniuſte. ⁊ null⸗ ahus. Sed indiſtribuẽte iudice pꝛincipiũ eſt.⁊ ptãs actiõis iniuſte.⁊ nõ in re- cipiente.quare iudex diſtribuens pec cat ⁊ iniuſtũ facit.nõ autẽ pars deci/ piens.huiꝰ rönis ponit pꝛimo maio/ rẽ.d.ꝙ iniuſtũ facit nõ ille cui ineſt in/ iuſtum damnũ. vel iniuſtũ lucrum ſed ille cui ineſt eſſe volentẽ hoc facere.i. volũtas hoc faciẽdi. hoc autẽ eſt illud vel ille.vnde eſt pꝛincipiũ actiõis ĩiu ſte.ille.ſ.in cuius ptãte vel voluntate elſt facere iuſtum vel iniuſtũ. Scõᷣo po nit minoꝛẽ.d.ꝙ hoc pꝛincipiũ ⁊ ptãs actiõis inique eſt in diſtribuẽte. nõ an tẽ in recipiẽte. multipliciter Intendit ſic argnere.in omni actione iuſta vel iniuſta ille facit iuſtum vel iniuſtum. qui facit ⁊ agit vt agit pᷣcipiẽs ⁊ pꝛincipale. ⁊ nõ ille ꝗ agẽ ſſicut res inaiata vel irrönalis. vł ſicut manꝰ vel ſicut famulłꝰ vel ſicut in ſtrumẽtum pᷣcipientis. Sed iudex di/ ſtribuens agit vt agẽs pᷣ̃cipiẽs ⁊ pꝛin cipale.pars vero recipiẽs vt res ĩaĩa ta vel irrõnał.Sic enĩ reciperet aqua pecuniã.vel canis panẽ vel manꝰ vel famulꝰ ſequens imperiũ dñi pcipiens quare iudex diſtribuẽs iniuſtü facit ⁊ Zercio ibil Adhuc non pars que recipit. huiꝰ rönis non ponit niſi diſtinctiõem agentium.qua tñ viſa videt᷑ ratio tota. ¶ Tercio ibi LAdhuc ſiquidem Arguit ad idẽ p mittit tñ pꝛimo vnã diſtinctiõem de in equalitate iudicij.d. ꝙ adhuc põt ar/ gui.Eſt tñ pᷣſciẽdũ ꝙ dupłr iuox pᷣt da re malũ iudiciũ. vno modo ſi ignoꝛis leges iniuſtũ iudicauerit ⁊ tũc ſᷣm le/ gale iuſtũ ſibi ignotũ nõ facit iniuſtũ qꝛ nõ ꝓcedit de volũtate iniuſta. ſʒ ex ignoꝛãtia.Hec eius iudiciũ eſt iniuſtũ ad ipᷣm iudicẽ non ad reʒ nec ad legẽ relatuz. Eſt tñ vt vel quaſi iniuſtũ.qi ius legale ꝙ ignoꝛari põt alterũ eſt a iure pꝛimo ⁊ naturali ꝙ ignoꝛari coit nõ poteſt. Et ideo qꝛ ius legale oꝛtuʒ habzʒ a natuãli.idcirco qui ſcit ius na turale.quodãmõ ſcit ius legale. quae ille qui ex ignoꝛãtia iuſti legalis male iudicat.quodãmodo iudicat contra ſi bi notũ in vłi iuſti naturalis.Alio mo do iudex dare põt malũ iudiciũ ex cer ta ſcientia non ex ignoꝛũtia.puta ſi co gnoſcens iudicium iniuſtũ.⁊ iudex fa cit auare diſtribuẽs ⁊ iudicãs inequa liter. ⁊ hoc eſt ppter vnaʒ de duabus cauſis.quia vel ob gratiã parti alteri faciendaʒ. vel ob penam alteri inferẽ dam parti ſcʒ qmate gratiam ⁊ parti odite penam. ( Seinde ibi Quemad modũ igitur Arguit ad ꝓpoſitum qꝛ quicunq; partitur ⁊ diuidit ſᷣm iniuſti ficatiõem accipiens ⁊ habens plusp ſe vltra ꝓpꝛiaʒ dignitatẽ facit iniuſtũ Sed udex ſcienter male iudicanſ ipe ptiuur ⁊ diuidit ᷣm iniuſtificatioezʒ.qꝛ vltra pꝛopꝛiam dignitatẽ plus habet ⁊ plus recipit.quare ipᷣe pꝛincipali/ ter iniuſtum facit omius ratiõis ſup ponit maioꝛeʒ ex pꝛehabitis.põit au tem minoꝛem dicens.qꝙ quẽadmoduʒ ſi aliquis ptiatur inter ſe ⁊ pꝛoximuʒ iniuſtificatiõem faciens.⁊ ᷣm iniuſtifi catiõum diſtribuens.facit iuſtum ſim/ pliciter. Sic etiaʒ iudex qui amoꝛe vł odio iudicauit ĩiuſte.ipᷣe quidem plus habet. quia in illis qui de diſtributioe AVxthii cf 4 V E == — õ utiaut n eingin⸗ Dteninidg nthenmn giſcpgeun ibͤeusenmtas meeum — =n D GtSdnndin — gingſkiccgumn 1CMatmin Peemmau tnhmiittles ccinin ſiſiteſtick ütttutere intriklani hriAKaN greſbi Pꝛor (uonomiutag —— ubuſcic bütbes bilaibi ouora iU eſtone ohio Aungriopiniae. Uederlitnure irimne in u ticcum preſt⸗ tumnnin. Sln gtnirnitückei igtmn tdndi IiPrinnig Mwöckitſclugen (atgliumnigin Paänienmima 1 iußin le 1 I biin Aorumn Rä mdn N maensea e Mcidgi aäüg ena maht N n ia Göſcriete rinniite er än cänemyet ufahfmigen rumr 1 öuift Cipiens tNr⸗ e namdguſt V, Nez e en nns, . „ , u Mer 4 6 ſee 4. me . ,. nbvens ſil 4 Gt iuſt e, inilsun alqꝗd recipiũt eſt ipe iudex ꝗ alteri ꝑ/ ti adiudicauit agrum. queʒ ipᷣe non re cepit.ſed argẽtũ ab illa pte accepit. Poteſt etiã dici ꝙ poſito.ꝙ non re/ ceperu argentum.accepit nihilominꝰ ipᷣm agrũ.ſi ob gratiã ꝑtis ipᷣm adiudi cauerit ·quia quodãmõ quiſq; recepit illud qð eius amicus recipit. Si vero ob odium ⁊ penam alterius ptis ad/ indicauerit.tũc nec argentũ nec agruʒ recipit. Sed vindictã gaudiũ ⁊ cõpla centiaʒꝝ ſibi acquirit ex malo eius quẽ odit. ¶ Eoſequẽter ibil Homines au tem Geterminata pꝛincipali queſtio ne. determiat alias quattuoꝛ occurrẽé/⸗ tes circa pᷣmiſſa quaꝝ pꝛima eſt vtruzʒ iniuſtũ eſſe ſit facile.Sc iuſta⸗ ⁊ iniuſta legalia ſcire ſit magna pars pꝛudentie que determĩatur ibil Simi iuſte agere ibil Pꝛopter ipᷣm ãt hoc Quarta vtrum iuſta poſſint interueni re quibuſcũq; bntibus exterioꝛa bona diuiſibilia ibil Suut autez iuſta]. De pꝛima queſtione phioſophꝰ pꝛimo re citat vulgarẽ opinionẽ.d.ꝙ hoĩes ſup ple vulgares exiſtimãt eſſe in ſe ipſis iniuſtum facere.⁊ in boc bene exiſti/ mant qꝛ in eoꝛum poteſtate eſt facere bonum vel maluz. Sed ipᷣi ꝓpter hoc ⁊ exiſtimãt iniuſtũ eſſe facile.hoc tam̃ non ſequuur. ⁊ ideo phi. ibil Hoc aũt non eſt Sictã opinionẽ coꝛꝛigit.d.q; hoc nõ eſt ita ſcilicet ꝙ iniuſtũ eſſe ſu facile quãuis imuſtuʒ facere ſit facile qꝛ cõmiſceri vxoꝛi ꝓximi ſui ipᷣa cõſen tiente ⁊ pcutere pꝛoximũ ⁊ manun p/ pꝛia dare argentũ mactarijs vt inter/ ficiant ip̃ʒ.hoc eſt facile ⁊ eſt ſimplici ter in eis.i.in eoꝛum ptãte. Sed hoc facere ſic ſe hũtes ⁊ ſic diſpoſiti ⁊ ſic eligentes ſicut ſe babent ⁊ ſicun diſpo nũtur. 2 ſicut eligũt viri iniuſti in ma/ licijs habituati hoc nõ eſt facile nec ẽ in eoꝛuʒz poteſtate ſic ſcʒ ꝙ cum 3 ſt rint eſſe iniuſti ſtatiʒ ſint iuiuſti.¶⸗ autẽ ſciẽdum ꝙ queſtio iſta ſᷣm ſe vide tur eſſe infructuoſa.quia nullus que/ liter aũt Cercia vtruz iuſtus poſſit in rit. nullus vult.⁊ nullus eligit eſſe in/ iuſtus ſᷣm rõeʒ ininſti ⁊ ſiuſticie. Hec bꝛeuiter aliquid nõ ſtudioſuz vt ſupꝛa ca.ꝓximo. Sed in hac queſtiõe deter minat᷑ alia ſcʒ vtrũ eſſe iuſtum ſit faci cile.hec enĩ queſtio põt eſſe fructuoſa pꝛo hijs qui volunt eſſe iuſti ⁊ hec eſt bic virtualiter determinata. ¶ Zicẽdũ eni eſt de hac.ſicut de illa ꝙ ſcʒ opus iuſtum facere eſt facile ſed hoc iuſtum eſſe ⁊ hitum iuſticie firmatim habere nec ẽ facile.nec ẽ pꝛo ſtatim in homis poteſtate. vt ſupꝛa li. ʒ. ca. Sð. ¶ Conſe quẽter ibil Siłr autẽ Oe ſcða queſtio ne recitat etiam pꝛimo opinionẽ vul/ garem.d.ꝙ ſimiliter hoĩes exiſtimant iuſta ⁊ iniuſta cognoſcere:nihil ſapiẽſ .i.nihil ſapiẽtie ſeu pꝛudẽtie eſſe. hoc eſt nõ magnũ non magnã pteʒ eẽ pꝛu dentie.quoꝝ motiuũ ẽ.qm illa de qui/ bus leges dicũt ⁊ determinãt intelli/ gere nõ eſt difficile.¶ Scðo ibi. Sʒ nõ hec ſunt Dictã opiniõem coꝛrigit oñ dens quid eſt magnũ ⁊ difficile.⁊ ꝗd puum ⁊ facile agnoſcere circa iuſta. Hicit ergo ꝙ hec legalia per legũ no ticiã cognita.nõ ſunt iuſta niſi ſʒ acci dens.ſed iuſta aliqualiter.i.decenter æ bene eligit᷑ ⁊ ꝓmpte operata ⁊? a/ liqualiter diſtributa ſunt ſcõᷣm ſe iuſta nõ tamẽ ſᷣm accñs.hoc autẽ eſt płꝰ ne ceſſarium ⁊ magis eſt opus ad habe/ re pꝛudentiã qᷓ; ſit neceſſariũ iſto du/ plici modo ſcire ſana ad medicinam. In medicina nãq; eſt aliꝗd facile ⁊ a liqd difficile. facile ꝗdez eſt ſcire vinũ æ ſcire mel ⁊ ſcire elleboꝝ.i.herbam medicinalem que dicit᷑ hec elleboꝛus vel hoc elleboꝝ que plurimũ naſcitur circa fluuiũ elle boꝝ.vnde ſic vocata ẽ ¶ Item facile eſt ſcire vſtionẽ vlcerũ ⁊æ inciſioneʒ eoꝝ.vñ ſcire oĩa hec non reddit perfectũ medicũ.ſed ſcire qua liter quãtum ad modũ ⁊ cui quantum ad hoiem ſanãdum. ⁊ quãdo q;tuʒ ad cõſtellatiõem ⁊ tps.opoꝛtet pᷣdicta di ſtribuere ad ſanitatẽ inducẽdam. hoc eſt magnũ ⁊ difficile.Et hec oĩa ſcire nur 2 LIBRO tatum opus ⁊ tam neceſſariũ eſt q;tuʒ eſt medicum eſſe quia oĩa iſta ſcire eſt perfectum medicũ eſſe.Similiter au/ tẽ eſt in ꝓpoſiuto.qm̃ ſcire iuſta legalia vt ſunt lege poſita eſt facile ⁊ hoc nõ reddit hoiem pꝛudentem ⁊ iuſtũ. Sʒ iuſta ſcire.vt decẽter operata ⁊ diſtri buta ⁊ per cõueniẽtem experientiam nota quãtum ad modum. quantuʒ ad pſonas.quãtum ad tempoꝛa ⁊ quãtũ ad ceteras circõſtantias hoc eſt diffi/ cile ⁊ hoc reddit boiem pꝛudenteʒ ⁊ iuſtum. ꝓbatio autem iſta tenet per lo cum a minoꝛi.quia minoꝛ experientia ſufficit ad eſſe perfectum medicum qᷓ; ad eſſe pꝛudentem virum. quia medi-/ cina tantum eſt circa bona ⁊? mala hu mani coꝛpoꝛis. Pꝛudentia vero ẽ cir ca omnia bona ⁊ mala rocius homis ⁊ tocius hene viuere hois vt infra li. 6.ca.6.¶Conſequẽter ibi Pꝛopteꝛ ipʒʒ ãt hoc ]. De tercia queſtiõe recitat etiam pꝛimo vulgarem opinionem. ⁊ fo coꝛrigit oĩia ibi Sed unimere Si⸗/ cit ergo pꝛimo ꝙ homines exiſtimant ꝓpter bhoc ipᷣm.hoc eſt pꝛopter pᷣoſtẽ/ ſam ignoꝛantiã quia diſtinguere neſci unt inter opus bonũ vel maluzʒ ⁊ ope randi modũ ſᷣm omnes circõſtantias determinatũ. Pꝛopter hoc inquã ex iſtimant iniuſtum facere eſſe opus ho minis iuſti.non minus quaʒ hominis iniuſti.quoꝛum motiuũ eſt quia homo iuſtus non minus eſt potens operari vnũqðq; talium operum qᷓ; iniuſtus.ꝓ eo ꝙ homo iuſtus magis eſt dñs ſui qᷓ; iniuſtus homo ſit dñs ſui. ⁊ ideo non minus poteſt hec omnia facere. puta cõmiſceri mulieri aliene.⁊ pcutere ꝓ ximum. Et ſimiliter poteſt facere ope ra viri timidi.puta clypeum dimittere ⁊ retro conuerſus in qualecũq;ʒ diuer ſoꝛum currere fugere ⁊ abire. ¶ Se⸗/ cundo ibi Sed timere Hanc opinio nem coꝛrigit dicens ꝙ timere quãtum ad virum foꝛtem ⁊ iniuſtũ opus face/ re quantum ad virum iuſtũ non ẽ hec pꝛedicta opera vitioſa facere.niſi ſᷣm accidẽs. quia hbec opera poſſent vtiq; vitioſa fieri.ſed hoĩem ſic ſe hñtem.⁊ ſic diſpoſitum.ſicut ſe habent ⁊ ſicut diſponuntur timidus ⁊ iniuſtus. talia facere eſſet vitioſum operari ⁊ agere quemadmodũ apud medicos medica ri ⁊ ſanare infirmum ⁊ incidere vel non incidere vlcus vel dare vel non dare farmacũ ideſt medicinam laxati/ uam nõ eſt opus pꝛopꝛiuʒ medici. qꝛ non medicus poteſt hec omnia caſua liter ⁊ per accidens facere.ſed ſic.i. eo modo quo facit perfectus ⁊ exper tus medicus.Sic inquã eſt opus pꝛo pꝛium medici. Similiter autem in p/ poſito ſicut iniuſtus poteſt facere opꝰ iuſtum. non tamen eo modo quo facit iuſtus. Sic etiam iuſtus poſſet vtiq; fa cere opus miuſtum. non tamen eo mo do quo facit iniuſtus.ex quibus patʒ ꝙ iniuſtum facere non eſt opus homi nis iuſti niſi f̃ᷣm accidens. ſicut nec iu ſtuʒ facere eſt opus hominis iniuſti ni ſi ᷣm accidens vt dictum eſt.(¶ Conſe quẽter ibil Sunt autẽ iuſta Se quar/ ta queſtione nulla recitata opinione dicit ꝙ iuſta ſunt in hijs ſeu inter hos quibus inſunt bona.que ſunt ſimpli/ citer ideſt ideterminate bona. qualia ſunt exterioꝛa bona. ſicut honoꝛes ⁊ diuitie.qui quidem habent vel habe/ re poſſunt ſuperabũdantiã ⁊ defectũ in hijs bonis.Si enĩ nõ eſſent perſo ne cõpabiles.ſᷣm ſupabũdantiã ⁊ de fectum nõ eſſent inter eas iuſta nec in iuſta. Qò apparet quia de numero p ſonarum. quedaz ſũt quibus nulla po teſt eſſe ſupabundantia honoꝛum eis competentiũ.puta foꝛte dijs.i.diuiniſ pſonis.vel ſᷣm intentiõem philoſophi dijs.i.angelis ⁊ ſubijs ſeparatis.vi/ demus eni dijs ⁊ hoĩbus ineſſe hono res.quia vterq; volũt honoꝛari. Si er go dinidant᷑ honoꝛes deo ⁊ bomibus nulla ſupabundantia poteſt ineſſe ðo quia nõ poteſt minus honoꝛari.vnde nulla reſ cõpata deo eſt honoꝛe digna dicente apoſtolo ꝙ regi ſeculoꝛum.im ch ommndens. Ponemsen’ 1slemnike⸗ (pen ſadanm Egtin n nictoezi Nektors konun nſticemt⸗ nſenſod Huinminoun ilruen pereintu⸗ Annän deſeaum Gröpoſerecpe dnnäeſtduuni eſopereden, olci. Ziud ſeiloel tun aamnerſammbe ℳ wome cüpene WEidde Ephino eitiudin ſltorn. Ilohmn Pein Mrinilamn Urröngen . leiniefnn Lofſcocnänmni umlni Nictpefan α½ P m 4 iene ei l tbidanii n .Si eni nochif Fmnſupebitnl W ent imteresin nnhrnsn iurnienſei⸗ ist we „ 4 7, S unmtupln S 6 4 R V. moꝛtali ⁊ inuiſibili ſoli deo honoꝛ ⁊ gloꝛia. p. ad Thi. . (Sunt itey de nu mero pionarum quedazʒ quibus nullꝰ poteſt ineſſe defectuſ boni ytilis diſtri buẽdi qꝛ nulla pticula ↄmodi vł ho/ noꝛis debet ineſſe eis. puta hominibꝰ malis ⁊ ĩiſanabilibꝰa ſua malitia hijs quideʒz nulla poteſt ineſſe ſupabundã tia penalis mali.nec aliquis deſectus honoꝛabilis boni.quia omnia nocent eis.qꝛ omnibus abutunt᷑.Et ideo di/ gne moꝛti traduntur. vt a malis acti/ bus prohñdi ſunt. ¶ Item de numero perſonarũ quedazʒ ſunt quibus poteſt ineſſe bonoꝝ cõmutabiliũ ⁊ diſtribui bilium ſupabũdantia ⁊ defectus vſq; ad hoc.puta vſq; ad certã ppoꝛtiona bilitatẽ ſᷣm vniuſcuiuſq; valoꝛem ⁊ di gnitatẽ. hoc autem eſt hũanum.ſ. poſ ſe recipere in talibus bonis ſupabun dantiã ⁊ defectum. ¶ Mꝛimum enim ſcz nõ poſſe recipere bonoꝛum ſupa/ bũdantiã eſt diuinũ. Scm aũt ideſt ñ poſſe ſuſcipere defectũ eſt beſtiale ac dyabolicũ. Iſtud vltimũ ſcʒ poſſe hoc ⁊ poſſe illud eſt bumanũ tanquã me/ dium inter ſtatum beſtialem ⁊ ſtatum diuinum. H S euidẽtiã pꝛincipalis que ſtiõis querẽda ſunt duo. Pꝛi mũ vtrum iudici liceat cõtra em ſibi notam iudicare ſequen do ꝓpoſita ⁊ pꝛobata. ¶ Scoͤm vtruʒ coꝛruptus ferens iniuſtam ſentenciã pꝛo parte coꝛꝛũpente delinquat gra nius q; coꝛrumpens. ¶Aunelſtio decimanona ES pꝛimo arguitur ꝙ iudici li eat iudicare contra veritatẽ Pſibi notam. ſequẽdo pꝛopoſi ta ⁊ pꝛobata. Pꝛimo qꝛ iudex tenet iudicare ſᷣm illam noticiã q; habet vt index nõ vt pſona pꝛiuata. nec ſᷣm eã qᷓ; habet in alio foꝛo.vt habetur extra de officio oꝛdinarij.. Si ſacerdos Sʒ index habet vt iudex hanc noticiam ſi bi faciam per pꝛopoſita pꝛobata. non tamen illam qᷓ; habet vt perſona pꝛiuata.quare licet ei.ymo tenetur iu dicare ſᷣm ꝓpoſita ⁊ ꝓbata cõtra ve/ ritatem qᷓ; nouit vt perſona pꝛiuata. Scðo quia ſᷣm Ambꝛo.bonus iuox icut audit iudicat vt in coꝛpoꝛe decre toꝛũ.ʒ.q.⁊.ca.iudicet. quare bonꝰ iu dex iudicat ſᷣm ꝓpoſita nõ ſᷣm ea que ſunt aliter ei nota.¶ Cercio quia iuðx non debet mutare iudicium ꝓpter il/ lam noticiam ꝓpter quã non debet vi tare in cõione ſacramẽtali excõicatum ſed pꝛopter nonciã q; habet vt pꝛiua ta perſona nõ debet vitare excõicatuʒ vt. ca.vj.q.ij.ca.ſi tantum. ⁊ ca.pla/ cuit.⁊.ij.q.j.ca.multi coꝛrigũtur.qua re vt pꝛius.(¶ Quarto qma boc licʒ iu dici ꝙ eſt cautum lege.Sed cautũ eſt lege cõdemnare ad moꝛtẽ virũ inocẽ⸗/ tTẽ ſi cõuictꝰ fuerit teſtimonio duoꝝ vł triũ ſic ꝙ in oꝛe duoꝝ vel triũ teſtiũ pi bit ꝗ ĩiterficiet. Seut.i.quare iudex ꝗ eſt lex aĩata vt ſupꝛa eo.li.c.⁊.pote rit taliter conuictum ad moꝛtem con/ demnare. Quito quia ſicut bonuzʒ cõe p̃fertur bono pticulari.tanquã meliuſ ⁊ diuiniuſ vt ſupꝛa li.pꝛimo in pꝛohe mio.ſic pꝛo bono cõis que fit in foꝛ/ ma iudicij.pᷣferrenda erit ꝓbatiõi pti culari.qᷓ; habet iudex vt perſona pꝛi/ uata. quare iudex iudicare debet ſᷣm illã nõ m iſtam. ¶ Sexto quia de duo bus malis minus malum eſt eligẽduʒ vt habetur. ʒ. rhopicoꝛũ. Sed minus malum eſt innocẽtem cõuictum qᷓ; no/ centem nõ cõuictum cõdemnare pꝛo pter ſcandalum ꝙ eſſet tantum.vt vkr omne iudiciuz putaret᷑ iniuſtũ pꝛo eo ꝙ hoĩes non imerito eſtimant illũ eẽ nocẽtem. qui in iudicio cõuincitur eſſe nocens.quare vt pꝛius. ¶ Sed tamẽ oppoſituʒ arguit᷑.quia vtilius ſcanda lum naſci pmittitur. qᷓ; veritas relin/ quatur extra de re.in. c.qui ſcadaliʒa uerit ſed hie relinqueret᷑ veritas qua re male⸗ ic pꝛimo reſpõdenduʒ eſt ad queſi az. ſcdᷣo dandũ eſt conſiliũ pꝛo queſito.diſtinguo de noticia. quo niã eſt noticia ꝓbabilis opinionis p/ 3 3 — ſumptionis vel ſuſpitiõis. Et eſt noti cia certitudinał viſiõis. puta cum vi/ dit factum vel audiuit dictum. de quo querit᷑.Et ſᷣm bhec dicenda ſunt duo. Pꝛimũ ꝙ iudex poteſt ⁊ debet iudi⸗/ care cõtra illud ꝙ ipᷣe ſuſpicat᷑ pꝛeſũ/ mit vel oppinatur eſſe verum. dum ta men oppoſituʒ fuerit ei ltimo mõ pꝛo batũ.(¶ Scom autem eſt.ꝙ indici nõ li cet in aliquo caſu iudicare cõtra veri/ tatem certitudinałr ſibi notã quatũcũ qʒ oppoſitũ ſit ppatum.(¶ꝛimũ aũt pꝛobo tripliciter. Pꝛimo qꝛ nulla cõ lectura pꝛobatõi obſiſtit in iudice que nõ obſiſteret in teſte.cum iudex citius ⁊ ex leuioꝛi cã poſſit repelli qᷓ; teſtis vt notat᷑.xj.q.iij.quicũq; ⁊.iij.q.y. ac cuſatoꝛes.ideo q; facilius habẽtur mil le iudices qᷓ; vnus teſtis. Sed cõiectu ra opinionis pᷣſumptiõis vel ſuſpitio/ nis ſi eſſet in teſte dicẽte ꝙ ipᷣe ſuſpica tur pꝛeſũmit ⁊ oppinat᷑ ꝙ pꝛobatio ꝑ alteraʒ ptem facta nõ eſſet vera.talis inquam cõiectura teſtis nõ obſiſteret pꝛobatõi quo minus effectũ ſentencie ſoꝛtiret᷑.quare nec debet obſiſtere in iudice ſi iudex taliter ſuſpicet᷑¶ Scõo qꝛ illud nõ debet obſiſtere. quo nemo in actiõibus ⁊ iudicijs vti debet. tunc enim vteremur illo tali. Sed nemo in actiõlbus ⁊ iudicijs vti debet ſuo ſen ſu extra de cõſtitutiõibuſ.c.i.In ſuſpi tiõibus aũt ⁊ pᷣſũptionibus. quilibet vtitur ſuo ſenſu.quare ſicut nec ppꝛi/ us ſenſus debet pꝛobatõi in iudicio fa cte obſiſtere.ſic nec ꝓpꝛia iudicis ſu/ ſpicio vel pᷣumptio.¶ Cercio quia ſi⸗/ cut ſe habent argumẽta topica. dyale tica ſeu ꝓbabilia ad argumẽta demõ/ ſtratiua in logica. Ita in iure ſe habẽt ſuſpitiones ⁊ pꝛeſũptiones ad teſtiũ ꝓbationes claras.⁊ iuramẽto firma/ tas.Sed argumẽta ꝓbabilia non ob/ ſiſtũt apud logicos argumentis demõ ſtratiuis. quominꝰ ſoꝛtiant᷑ effectũ ſci entificuz. quare nec apud iuriſtas obſi ſtent pꝛefate cõiecture pꝛobatiõi ap/ parenti.legitime per aſſertionẽ expᷣſ. 7 ſam teſtium facte.nec in iſta coõcluſiõe puto difficultatẽ queſtionis eſſe.ſed in ſequenti vbi iudex certitudinaliter no uit veritatem cõtra quam eſt pbatio. Scðdam igitur cõcluſiõem pꝛobo.pꝛi o quideʒ auctoꝛitate oĩpotentis dei qui queſtiõezʒ iſtam expᷣſſe determiare videtur dicens.nõ ſequeris turbaʒ ad faciendũ malum.nec plurimoꝝ acqui eſces ſentencie in ſcian, a verita/ te deuies. Exo.25. ¶ onſtat eni ꝙ in dex acquieſceret plurimoꝝ ſentencie ſi ad multoꝝ falſoꝛum teſtium ſenten ciam cõtra veritatem ſibi notam iudi/ caret ⁊ cum hoc a veritate qᷓ; nouit cõ tra diuinũ imperium deuiaret. quare ſimpliciter eſt illicitum¶ Scðo qꝛ illa que cõfeſtim noĩiata.cõuoluta ſũt cum malicia ⁊ qne ſ̃m ſe ſunt mala. nuillo modo contingit bene fieri vel recte di rigi.Sed in illis neceſſe eſt ſemp pec care ⁊ nüquã recte agere.vt tradit ex pꝛeſſe phil.ſupꝛa li.2. ca’6. ¶ Aug'. libꝛo de mẽdatio vt diffuſe pbatur in ſentẽcijs li.2.de.ao. ait ei Augnſtin⸗ ea quæ conſtat eſſe peccata. nullo bo/ ne eſſe obtentu nullo quaſi bono fine. nulla velud bona intentione facienda ſunt. ea quippe opera hoĩm ſi cauſas habuerint bonas.nunc ſunt bona nüc ſunt mala¶ Eum vero opera ipa pec cata ſunt.quis dicat cauſis bonis eſſe facienda vel peccata non eſſe. vel qð abſurdiꝰ eſt iuſta eſſe pccã ꝗs hic dicat niſi qui res humanas H es q; conat ⁊E legem ſubuertere. ¶ Patet igitur q ea que conuoluta ſunt cum malicia. ⁊ que ſecũdũ ſe ſunt mala ſunt ⁊ pecca ta.nullo modo cõtingit bene fieri.Sʒ innocẽtem ⁊ iuſtum ſciẽter cõdemna re eſt ᷣm ſe malum. ⁊ cum malicia cõ uolutum. quare nullo modo põt bene fieri qualiſcũq; ꝓbatio intercedat. Qõð autem iſtud ſit ſᷣm ſe malum p/ atur tum quia eſt opus impium dicẽ te deo. Innocentẽ ⁊ iuſtum non occi/ das. quia aduerſoꝛ impium. Exo.23. quaſi dicat ꝙ qui facit iſtud eſt impiuſ (ipnunerel cidzC —– in öinsc (ohcompeni anntecre , (ſenne More 4 7 (et innoxens lier t aler i ſreſernali ummnefim huinpreemwn nggömia. tewanorekcer 3 tmmümtm lanlünritn Atnerwicre Wnecſins abemrist stPgai⸗ uſenarnictnnmn Münmnnarhe lriinlon nrſnulia Muſeinenſibin ummmnme de Wöckinperin⸗ ineſtlin Nnihis inc i Aondni ei Amntiſe nn 1 en ann nr menſtme eruum derinne naeeenn nd nnie dar 2 % * 1eſſe penmn uh Vnullo a i maimennionete copen inſii mrcd opefuft dicat canſis Msn cCann noneb tneſſe cigin manas MbGN nere (Pan una ſunt am dn ſunt nalzſimniſ⸗ . 4 ocörngiben iuſun ſoenn . „um ſng e nulonocd N Natoinlilin⸗ ſrinſen 7 1 nckoßs Pppien orinpn/ ciictiunn 4 1 — — E — ⁊æ ideo aduerſoꝛ ipᷣm qui talia fac it.tũ quia eſt opus veritati ⁊ equitati natu rali contrariuʒ. veritas aũt eſt magna pꝛe oĩbuſ. Oiĩs terra vitatẽ inuocat ce lum etiazʒ ipᷣam benedicit ⁊ omnia o/ pera mouentur ⁊ tremũt veritatem ? non eſt cum veritate quicq; iniquũ. vt ait Soꝛobabel.2. eſdre.x. ca. Ter- cio qꝛ ſi iuſtum condẽnare liceat ſcien ter iudici ꝓpter falſa teſtimonia. vel boc licebit amoꝛe dei vel amoꝛe ſui vł —————õ amoꝛe pꝛoximi.Hon quidem amo/ re dei.qꝛ vt ait Geda.ꝗ vᷣitatis ⁊ cha ritatis iuſſa ſpernũt deũ vtiq;. ꝗ chari tas ⁊c veritas eſt pꝛodunt maxime cũ non infirmitate vel ignoꝛãtia peccãt cau. xj. q..c.abijt. hoc autem modo in caſu ꝓpoſito.¶ Iteʒ non amoꝛe ſui quia melius eſt homini pꝛo veritate V. ſupplicium pati qᷓ; adulatione bene ficium recipre. e. cau.⁊. q.c.nemo ¶ Item nec amoꝛe pꝛoximi.quia vnus ſcilicet innocens damnificatur tem/ poꝛaliter ⁊ alter ſpiritualiter qui quã uis miſer eſſet mala voluntate. miſe/ rioꝛ tamen efficitur poteſtate. qua de ſiderium male voluntatis impletur.vt ait Aug. iz. ð tri. ca.. quare iudici ex nullo bono amoꝛe licet ſcienter con/ demnare iuſtum ⁊ unocctem (Eannk to quia nullũ ante iuſtam verã q; pꝛo bationem iudicare aut damnare debe mus vt de. 86. c. ſi quis ⁊? cã.2: q.j. ¶ Seus omnipotẽs ⁊c. xj. q. ʒ. eoꝛuʒ ⁊ cunctis. ⁊.ʒo.q.s.nulluʒ. Si iudex cõ tra veritatem ſibi notam nullam pꝛo/ batiõem veram ante habere potuit vt conſtat ſibi qmia nullum verum eſt cõ tra verum. cum omnia vera vero con/ ſonent. vt ſupꝛa li.j.ca.7.quare nullũ contra veritatem ſibi notam iudex iu/ dicare aut damnare debet.¶ Quinto. quia non plus poteſt cogi iudex pꝑ te/ ſtimn aſſertiõem ad faciendam rem in iuſtam. quã pars per pbatiõem ⁊ ſen tenciam. Argumentũ ad hoc qꝛ tam magis eſt in poteſtate iudicis q; ptis vt dicit hic phi. ſed pars nõ poteſt co 4 . gi per ꝓbatiõem aliquã. nec per ſen/ tenciã ad faciendũ rem iniuſtam. qua re nec iudex. Qð enim pars cogi non poſſit patet in caſu.ſi enĩ alicui adiu- dicetur vxoꝛ pꝛopter pꝛobationem te ſtium que in rei veritate vxoꝛ eius nõ eſt nec eſſe poteſt pꝛopter impedimẽ tum notũ iſti ⁊ nõ iudici.iſte certꝰ de ĩ pedimẽto nec pꝛopter ꝓbatiõem nec pꝛopter ſentenciã nec pꝛopter excõi/ catiõem recipiet illam in vxoꝛem vel maritali affectione tractabit. quia nec debet fᷣm iura ⁊ ſanctoꝛum cõſilia. Reſpõſo ad queſitum tunc dandum eſt conſiliũ ſuppoſito ꝙ iudex iudica/ re non debeat contra veritatẽ ſibi no tam vt pꝛobatum eſt in pꝛimis. ergo generaliter conſulo ꝙ cãm taliter ĩſtru ctam nec cõmittat nec delleget alteri. ¶ Euiꝰ ratio eſt.qꝛ omne opus malum ſicut eſt illicitum homini facere per ſe ipᷣm iuſtum eſt ei illicitũ facere per al/ terũ.tũ quia ille agit ᷣm iura cuius au ctoꝛitate agitur. (Erita per idẽ eſſet iudici condẽnare inocentẽ per ſe ipᷣm vel per alterũ vt extra de regulis iuris c.qui facit.tũ quia quicquid eſt cauſa cauſe eſt cauſa cauſati ſfᷣm ꝓclũ. Et p conſequẽs iudex qui eſſet ſcienter cau ſa cõmiſſiomis ex qua pendet ipᷣo ſciẽ te iniuſta damnatio inocẽtis. eſſet eti am ſcienter cauſa illius iniuſte damna tiõis.tuʒ qꝛ omnis actus bonus vł ma — lus imputat᷑ magis eſſe pꝛecipiẽti qᷓ eſſe obedienti ſicut hic docet phi. qua re quãtũcũq; iniuſtã cõdẽ natiõem fer re per ſe ipᷣm eſt illicitum iudici ferre etiam per alterum illicitũ erit ei.Sed iudici eſt illicitum cõdemnare inocen tem per ſe ipᷣm vt ſupꝛa pꝛobatuʒ eſt. quare etiam eſt ei illicitũ cõdemnare per cõmiſſarium ¶ In ſpali aũt vt vi⸗/ deatur quid habet ⁊ debet facere iu/ dex diſtinguo de iudice. qꝛ vel babet ſuperioꝛẽ in terris vel non. Si habet conſulo ꝙ cauſam remittat ſi uperioꝛi cum relatione pꝛopꝛie ſcientie T pꝛo bationiſ oppoſite.Et ſi non admitta/ 3 4 IIBRO tur remiſſio. Sʒ ipᷣe cogatur ferre ſen tenciã.cõſulo ꝙ pꝛo veritate ſentẽciet Si vero non habet ſuperioꝛem in ter ris.ſicut rex frantie vel papa vel olim Imperatoꝛ conſulo ꝙ ſimpliciter pꝛo veritate ſententiet ⁊æ ꝙ grauiter pum at teſtes oppoſituʒ aſſerentes.ꝛi mum declaro quia cuicũq; cõmittitur actus quẽ non poteſt cõuenienter age re debet illuʒ cõmittenti remutere qꝛ per ideʒ eſt ſ̃m iura non poſſe cõueni enter agere ⁊ non poſſe agere vt. ff. ö ver.ſig.l.nepos pꝛoculo.¶ Sed iſte iudex non poteſt in tali caſu ſentenciã conuenienter ferre.quia ſi pꝛo verua⸗/ te ſentenciet.facit contra oꝛdinem iu ſticie qui non permittit aliquem nõ cõ uictum damnare vt zo.q.y.nullum. æ 2 q. j. Geus omnipotens. Si vero cõ tra veritatem ſentenciet facit contra rem iuſticie ꝙ eſt maius incõueniens qᷓ; facere contra oꝛdinem iuſticie.ſicut maius eſt peccatum ex genere qᷓ; pec catum ex circonſtancia vt patet ex di/ ctis ſupꝛa libꝛo.ʒ.ca. de inuoluntario per ignoꝛantiã quare iudex in hoc ca ſu debet cauſam ſuo ſuperioꝛi remitte re:· Secundum autem declaro pꝛo teſtato ꝙ nullus debʒ ſe repugnare co actum ad male agere.quia in quibuſ⸗ dam non eſt cogi. ſed pꝛemoꝛienduzʒ eſt antequaʒ aliquis turpiuter agat. vt ſupꝛa libꝛo.ʒ. ca. de operationibuſ mi xtis.ſuppoſito tamẽ ꝙ iudex metu vł ignoꝛantia reputet ſe coactum ad dan dum ſentenciã in hoc caſu. oſtendo q; debeat ſentenciare pꝛo veritate. quia de duobus malis minus malum eſt eli gendum. ſi opoꝛteat alterum eligi. vt habetur. 3. thopicoꝛum. Sed minꝰ ma lum eſt contra oꝛdinem iuris pꝛo veri tate innocentem abſoluere. qᷓ; ſerua to oꝛdine iuris contra veritatem in/ nocentem condemnare qò apparet. tum quia ibi perit res iuſticie. hic au. tem ſolus oꝛdo iuſticie.tum quia illud eſt ſᷣm ſe malum ex genere vt oſtenſũ ſupꝛa ꝙ nullo modo poteſt bene fie ri. Iſtud autem eſt malum ex ſola cir/ conſtantia. tum quia vt dicit lex ſan/ ctiꝰeſt impunitum relinquere facinus nocentis quam innocentem damnare ff. de pe. l.abſenteʒ. quare iudex in ta li caſu poſitus debet potius iudicare pꝛo veritate certitudinaliter. Si nota quã contra veritatẽ.non obſtante qua cunq; pꝛobatione pꝛopoſita. Sed ps appellet ſi vult.poſtquã ipᷣe animã ſu am liberauit. ¶ Tercium vero decla/ ro ꝙ iudex qui eſt talis pꝛinceps ꝙ ſu perioꝛeʒ non habet.debet ſumpliciter iudicare pꝛo veritate ſibi nota. Pꝛi/ mo quoniam ille qui eſt quaſi deus in terris debet quantuʒz poteſt ſicut deus iudicare in terris. tali nanq; pꝛincipi maxime iniungitur illud ꝙ generall⸗ ter fidelius indicitur. Eſtote imitato/ res dei ſicut filij kariſſimi.Ephe.. ſʒ talis pꝛinceps qui non habet ſuperio rem in terris eſt quaſi deus in terris Sic enim vocatur in ſcriptura diuina ⁊ ipᷣe ⁊ ſui ſimiles. vbi dicit᷑ ꝙ dij foꝛ tes terre vehemẽter eleuati ſunt in po pulos.de ãt ſꝑ iudicat in veritate ⁊ p ritate ſibi nota.ſcriptũ eſt enim ꝙ de/ ludicabit oꝛbẽ terre in equitate ⁊ po pulos in veritate ſua.i.ſibi nota.qua/ re ſimili modo huiuſmodi pꝛinceps ludicare tenetur. ¶ Secũdo quia vnꝰ quiſq; iudicare tenetur ſᷣm veritatem ſufficienter ſibi notam. vnuſquiſq; eni iudicat bene que nouit ⁊ hoꝛum ẽ bo nus iudex vt ſupꝛa in pꝛologo cap.ʒ. Sed tali pꝛincipi eſt ſufficienter veri tas nota.poſito ꝙ ei ſoli ſit nota.quia ipᷣe ſolus magis eſt dignus fide quam centum teſtes. QAò apparet. tum quia ipᷣe eſt cuſtos ſupꝛemus iuſti vt ſupꝛa eo. li.ca.xj. ⁊ per appellationem non eſt recurſus ad alium.tum quia teſtiuʒ qð eſſet inualidum ex defectu numeri teſtium fit validum ex ſola pꝛeſentia pꝛincipis vt capitulo de teſtibus. vel omniuzʒ. ¶ Ex quo apparet ꝙ noticia 2 ſiehnh inſunt ptineps lunſi peſunci eſlotetnon unſin nöcapl⸗ zpverqnu⸗ tencam fie liſton bat srtnꝝa — ntlutroe nones ſeſe⸗ rausdicldt Ggertens Sib Gitſeencbe Ceranencoca letnteankesn lian nn lpittricer WMporanurſcn lir uellgicen MWtnpmti florclenas ſtugdenas ſa nbnceannis atmspeftat neitanncenas oo Tiogiim lnberttinin ne funkubent en⸗ iunckannsn ullenonnenmn intepto, gn urmſtnnt anugfluit uinmmenti, rsmriner eſistun ſtipwhen ni — ſnchen ſile ſalmi nnwen enen en Nenitaeſtin . ialn Pr⸗ umn ſohm benimnebnin iictenn bimencqnute⸗ uueſtnnihen , nlewär .(Secicht⸗ eeneun in inoram.NMl ne nonitthu uprain punge apiekſifnan Loqeiſclſin Qd ſaprenn ſolius pꝛincipis equipolet ⁊ pꝛeua/ let atteſtationi plurium teſtium.qua⸗/ re pꝛinceps talis iudicare debet ſᷣm veritatem ſibi notam ⁊? punire teſtes oppoſitum aſſerentes ſicut conuictos de falſo teſtunonio.¶ Ad pꝛimum igi tur in oppoſitũ dicendũ eſt. ꝙ iuõx nõ ſemper iudicare debet ſᷣm illam noti/ ciam q; accipit vel addiſcit vt iudex. Asð apparet quia ſi alicui iudici datu ro ſentenciam fiant allegationes pꝛo parte iuſ non habente ⁊ nulle allega tiones fiant pꝛo altera.ipᷣe tamen ſcit allegationes veras pꝛo parte ius ha/ bente quas didicit nõ iudex. Sʒ ſcho laris exiſtens.Si bene quidem iudi/ cet obſequendo legibus nõ aduerſan do examinando cauſe merita non imi tãdo vt.ʒ.q:vij.iudicet. Judicabit cer te ſᷣm veram legum noticiam quam di dicit vt ſcholaris.nõ ᷣm falſam qᷓ; ac/ cepit vt iudex.¶ Iterum cum aliqua comparantur ſub duabus differentijs debet intelligi cetera paria. alias nul la eſſet comparatio.vt ſi queratur qui eſt melioꝛ.clericus vel laycus:non po teſt dici ꝙ clericus ſit melioꝛ niſi ſup/ ponendo in ceteris paritatẽ. quia me lioꝛ eſt vnus perfectus laycus qᷓ; vnus imperfectus clericus. Similiter in p/ poſito. Pico ꝙ ſi noticia quam iudex habet vt iudex pꝛeferenda ſit noticie quam habet vt perſona pꝛiuata conce dẽdum eſt ceteris paribus. Sed ſi no ticia illa non meretur dici noticia. ſed erroꝛ ⁊ deceptio. quia falſa ⁊ iniqua Iſta vero ſit vera ⁊ certa.nemo ſane mentis dicet ꝙ illa iſti ſit pꝛeferenda ⁊ illi quidem qui hoc oicerent male/ dicti ſunt a deo dicẽte. vhe qui dicitis malum bonum. ⁊æ bonum malum. po/ nentes tenebꝛas lucem. ⁊ lucem tene bꝛas.yſa.s.Sic autem eſt in pꝛopoſi to vbi pꝛobatur aliquid iudici contra veritatem certitudinaliter notam ei. 4 Ad ſecundum autem dicendum qꝙ; bonus iudex ſicut audit iudicat. Si ve ritatem ſe audiſſe percepit aliter non vnde ſubdit Ambꝛoſius. ꝙ ſicut ſe ha bet natura decernit ideſt veritas facii ⁊ iuris.Si igitur conſtet ei ꝙ aliter ſe habet natura ⁊ aliter audientia. poti us declinabit ad veritatem nature qᷓ; ad falſitatem audientie. vnde ibidem ſequitur.qꝙ in indicando magis debet eſſe coꝛdi cuſtodia veritatis quam o/ bedientia voluntatis ideſt ꝙ pꝛo nul/ lo optato per voluntatem debet relin quere veritatem. ¶ Ad terciuʒ dicen dum ꝙ aliud eſt excõmunicatum non vitare ⁊ aliud innocentem condẽnare quia illud eſt contra ius poſitiuũ.il/ lud autem contra ius naturale.⁊ ideo per ius poſitiuimn cautum eſt in qui/ buſdam caſibus excõmunicatos non vitare.¶ Sed per nullum ius cautum eſt in aliquo caſu innocentes condem nare.ymo per omnes leges vniuer/ ſaliter interdictum. que facte ſunt vt tuta ſit inter impꝛobos innocentia vt in decretis diſtin.quarta.capitulo fa/ cte ſunt. quartum autem dicen dum.ꝙ nulla lege cautum eſt innocen tem conuictum debere condemnari ſi per aliquam viam conſtet iudici ip/ ſum eſſe falſe conuictum. ymo lex op/ poſuum dicit ibidem vbi deus loqui/ tur iudici dicens. Si crimen audiens diligenter inquiſieris ⁊ verum eſſe re perieris. tunc educes ⁊c. ſupponitur ergo ꝙ iudex reperiat verum eſſe ꝙ te ſtes affirmant ſic quod percipiat illud eſſe creÄdendum. ¶Ad quintum au/ tem dicendum. qꝙ bonum cõmune pꝛe ferendum eſt particulari æ pꝛo bono communis particulari¶ Sed malum commune conſiſtens in impijſſima fal ſitate.non eſt pꝛeferendum bono con ſiſtenti in veruſima pietate. ¶ Ad ſex tum autem iam dictuʒz eſt ꝙ minus ma lũ eſt contra oꝛdinẽ iuris pꝛo veritate iudicare qᷓ; ſeruato oꝛdine contra ve/ ritatẽ ⁊ iuſticiã iudicare.⁊ de ſcãdalo dictum eſt ꝙ vtilius ſcandalũ naſci ꝑx- * iudicij maius Secon eſt ei.quã pti coꝛrumpenti. ¶ Sed oppoſitum argui tur pꝛio quia plus peccato ſuo ⁊ pec/ catum habet. Jo. i9. Sʒ pylat erat in dex vt ibideʒ hr.quare plłꝰ peccat ꝑs IIBRO. mittitur q; veritas relinquatur. ¶ Iſtoö cato alieno peccat ·qᷓ; qui ſuo ſolo pec cwns z autem non poteſt eſſe ſcandalum fre/ cato peccat.pars autem coꝛrumpens polnn quens quia eſt raro cõtingens. iudicem peccat ſuo peccato iudicẽ coꝛ . ¶ Queſtio.viceſima. rumpendo. ⁊ peccato iudicis ipſũ ad rngin EE fo arguitur ꝙ iudex coꝛru peccatum inducẽdo.quia quicquid eſt äcman ptus ferens iniuſtam ſenten cauſa cauſe.eſt cauſa cauſati. Et perr t Ndi ciaʒ pꝛo pte coꝛrumpente de cõſequens pars coꝛrumpens peccat gütutht linquat grauius qᷓ; coꝛrumpens. Pꝛi peccato iudicis.quia eſt ei cauſa. Ju/ Phrinnn mo per pꝛimaʒ rationẽ phi.qꝛ iniuſta dex autem nõ peccat niſi ſuo ſolo pec ealin ſentencia magis eſt in poteſtate iudi/ cato.quareę ꝑs plus peccat q; ie coꝛ onanune⸗ cis qᷓ; alterius ꝑtis.quare ſᷣm philo/ ruptus. ¶ Secundo. quia plus pec. etlinui ſophum iudex magis peccat in ſenten cat qui facit plus quam dimidium toti Vlmmtt i cia iniuſta qᷓ; pars. Sedo per ſcöaz us operis mali quam ille qui facit re/ Aeibt end ratiõem quia magis peccat agens pꝛi ſiduum.ſed pars coꝛrumpens iudice irmrpi⸗ cipale pꝛecipiens qᷓ; agens obediens facit plus quam dimidium tocius ope giüfintin Sed actionis iniuſte pendentis ex ini ris mali facit enim pꝛincipium ꝙ eſt Niuziſsci qua ſentencia.pꝛincipale agens eſt iu vel eſſe videtur plus quã dimidium io uxtmni dex obediens aũt ps. quare grauius tius operis vt ſupꝛa libro pꝛimo ca. cſellactdn peccat iudex qᷓ; pars¶ Cercio qꝛ pł x.quare pluſ ccat. ¶ Cercio quia vi zn ide⸗ Ge peccat ille qui aufert ius ꝓximi.qᷓ; ille cioſius eſt male agere qᷓ; male pati. iSduinstii qui iam ablatum recipit.quia recipe/ ſicut per oppoſitum virtuoſius eſt be/ eunhemi re non eſt peccatum niſi quia receptũ ne agere qᷓ; bene pati. vt ſupꝛa libꝛo ſrrcamroſ fuerat ablatum. Sed iudex aufert ius quarto. tractatu de liberalitate. Sed piiine an partis alterius.⁊ ablatum dat vel vẽ pars coꝛrumpẽs male agit ĩ coꝛrũpe/ ifmncungn dit iſti. quare plus peccat iuòx inique re. Judex autem male patiuur in coꝛ D uferens.qᷓ; pars ablatum recipiens rumpi. quare vitioſius eſt in parte coꝛ ümmall H Quarto quia plus peccat ĩfide liter rumpẽ qᷓ; in iudice ſic coꝛrumpi ⁊ per mmind “ agendo ille qui magis tenetur fideli/ cõſequens plus peccat pars peccangs ummdenn ter agere qᷓ; ille quu minus tenef. pec ſicut mouens non motuʒz. qᷓ; iudex qu Anit id catum enim vniuerſaliter tanto maiꝰ male agit.quia male paſſus Aur tigan eſt quãto maioꝛ eſt tenoꝛ ⁊ debitũ ad to quia plus peccat qui peccat in plu ni n faciendum oppoſituzʒ. ſed quãuis vter res qᷓ; qui peccat in pautioꝛes. Sic ei “ q; fideliter teneat᷑ agere.tñ iudex ma pꝛobatur ꝙ eua plus peccauerit quazʒ uie gis tenetur fideliter agere. pꝛo eo ꝙ; adam. quia in plures peccauit quã i grifn ad ipᷣm tanquam ad iuſtum animatum ſe ſcilicet in ſe ⁊ in virum ⁊ in deaum. ena recurritur ⁊ refugitur vt ſupꝛa eo. li. Adam autem non niſi in deuʒ ⁊ in ſe minn late ca. 7. ⁊ de ipᷣo ⁊ in ipo plus cõfiditur ipſum ſcõo ſententiarum di. xxij. ca. Muntſtäen qᷓ; de parte.quare nde glun peccat ex quo in fi. Sed pars coꝛrũpenſ pec Aiamg qua coꝛrumpens pars. Quinto quia cat in plures. quia in ſe ⁊ in iudicem —— qðcunq; opus peccati eſt maius pec. ⁊ in alteram partem. Judex auteʒ nõös a biKtnl catum in eo qui eſt in dignitate maio niſi in ſe ⁊ in partem vel ſi addamus 2 nenopin ri pꝛo eo ꝙ peccatum perſone dignio in deuʒ ſicut ⁊ pars.quare pars plus · untnnims ris eſt cõius ⁊ maius ſcandalum q; cu peccare videtur. ¶ Quinto quia pluſ n naſine iuſſibet alterius. Sed iudex eſt in di/ peccauit pars tradens chꝛiſtum cruci WN gĩtate maioꝛi q; pars quare coꝛruptõ figẽdũ pylato qᷓ; ie pilatꝰ.dicẽte x-po Annltzüin ipᷣi pylato.ꝗ tradidit me tibi mai pec Uöfolenes eden wſela aclea Auni ancn, ſs ime FCeNN Dumndumt enmn pemepe sinn. upn en. Cang. e grön Nimmemnirt bene n ſin m delbenun! isnieig an eisctn eſcg un Meſiln Eummn, öi en kuln uiefun n ptes⸗ etünman um nii ncin uugt coꝛrumpens q; iudex coꝛruptus. ies ſolutione queſtionis pꝛemit/ tenda ſunt duo. Et ad queſitum dicen da ſũt duo.pꝛio ergo pᷣmitto ꝙ hũanũ ludiciũ quattuoꝛ modis puerrit᷑ vt ait Greg. xj.q.iij.c.quattuoꝛ.ſ.timoꝛe ⁊ cupiditate odio ⁊ amoẽ. In pꝛĩs duo bꝰ iux rſpicit ad ſe ipʒ. In alijs duo bus ad alteꝝ. In pꝛimis duobus caſi pus dicitur iudex coꝛꝛumpi per ptem que vel cõminat᷑ aliquid terribile vel dat ſeu ꝓmittit aliquid cõcupiſcibile Sic ꝙ vel illud terribile vel ilõ cõcu piſcibile. puta pecuia trabit iudicẽ ad ferendũ iniuſtum ⁊ iniquũ iudiciũ. In duobus autẽ alijs caſibus iudex nõ di citur coꝛꝛumpi per ptem ſed per ſe ip ſum huc vel illuc affici per odiũ vel a/ moꝛem. ⁊ ideo queſtionem recipio in pꝛimis duobus caſibus vbi eſt exp̃ſſa coꝛꝛuptio.⁊ non in alijs vbi non dicit ꝓpꝛie coꝛruptio.¶ Scdo pᷣmitto ꝙ iu⸗/ dex cupiditate coꝛruptuſ grauius pec cat qᷓ; metu coꝛruptus.qð ꝓbo dupli/ citer. Pꝛimo.qꝛ duoꝛum peccatoꝛum eniſdè generis.illud qò eſt magis vo luntariũ eſt ex pbꝛabilius ⁊? deterius yt ſupꝛa tractatu de temperãtia ca.fi. Sed cupiditas ⁊ peccatum cupidita tis eſt magis voluntar ium opus qᷓ; ti/ moꝛũ ⁊ q; opus timoꝛis quare eſt ex ꝓbrabilius ⁊ veieris⸗Seos qꝛ pec catum ex induſtria magis eſt q; pecca tuʒ ex infirmitate vt ait Vſido.li.2. de ſum. bo.ca.!.ſed peccatũ ex metu fit ex infirmitate.vt ibidem habet᷑ pecca tum vero ex tali excupiditate ⁊ acce ptiõe pecunie peccatũ eſt ex iduſtria quare peius deteriuſ«Munc igitur ad queſtionẽ dico pꝛimo. ꝙ iudex ti/ moꝛe coꝛruptus minus peccat qᷓ; parſ ex timoꝛis incuſſione coꝛrũpens. Pꝛimũ ꝓbatur pꝛimo. qꝛ duoꝛũ ad dem opus maluʒ cõcurrẽtiũ ille plus peccat cuius voluntas pꝛeualet. ⁊ cu ius volũtateʒ alter ſequit᷑.Sed in iſto caſu volũtas ptis timoꝛẽ inferentis pᷣ ualet ⁊ iudex territus volũtatem ptis V. ſeꝗtur non ſuam. quoniã operatio iu⸗ dicis territi eſt mixta ex volũtario ⁊ ĩ uolũtario vt ſupꝛa li.ʒ. n d u dex minus ⁊ ps plus peccat. ¶ Scõo quia qui peccãdo tenet modum ꝑ quẽ peccatũ mortale interdũ fit veiale mi nus peccat qᷓ; ille qui tenet modũ per quem aggrauatur peccatum ſed iu/ dex timoꝛis coꝛruptus tʒ modũ ſcili/ cet timoꝛis cadentis in conſtãtem vi/ rum. per quem peccatum moꝛtale in/ terdum fit veniale vt ſupꝛa libꝛo ter/ cio ⁊ eodem capitulo. modus autem partis timoꝛem incutientis per pec/ catum aggrauat. quia talis metus eſt quidam modus violentie ⁊ ideo ſem⸗/ per pꝛebet alteri quaſi violentum ſcã dalũ in via iuſticie quare pars illa gra uius peccat q; iudex. Et hec eſt ſen/ tencia Auguſtini reddentis rationem quare maius peccatũ habuit.qui chꝛi ſtum pylato tradidit. quam pylatus qui ſibi traditum crucifixit. Ait enim Auguſtinus.plus peccat qui poteſta/ ti innocentem occidendum liuoꝛe ira dit qᷓ; poteſtas ipᷣa.ſi cum timoꝛe alte rius maioꝛis poteſtatis occidit ſuper Jo. capitulo.i9. ¶ Secundum pꝛoba tur pꝛimo ex conditionibus partis ? ludicis.quia duoꝛũ ad idem opus pec cati concurrentium ille qui ſua mala voluntate res hbumanas moꝛes ⁊ le/ ges poteſt ſubuertere plus peccat qᷓ; ille qui non poteſt quantumcũq; velit ſed udex ſua mala voluntate. hec om nia poteſt ſubuertere.cum ipᷣe huma/ narum rerum moꝛum ⁊ legum ⁊ vmi/ uerſaliter omnis iuriſ ⁊ iuſti ſit cuſtos ſicut dicitur de pꝛincipe ſupra eodem capitulo.xj.quare iudex contra tot bo na tot iura tot iuſta ſibi tradita veni⸗/ ens pꝛo pecunia. plus peccat qᷓ; pars ipſum coꝛrumpens. quia ſibi ſunt om nia ad cuſtodiendum tradita non ta/ men parti. ¶ Secundo ex conditio/ ne venditionis ⁊ emptionis. quia vni uerſałr maiꝰ pccm̃ eſt in genere pecegʒ ti vendere rẽ nõ ſuã qᷓ; emere rem no IIBRO ſuam vendere nãq; non ſuum eſt con- tra naturam venduionis ex toto gene re.ſed emere non ſuum non eſt cõtra naturam emptionis cum ſemp ema⸗/ mus ea que noſtra nõ ſunt.quãuis ſit peccatum emere ab eo cuius non eſt res.Sed iudex in caſu iſto vendit reʒ nõ ſuam. ⁊ pars emit rem nõ ſuaʒ qꝛ rem alterius partis.quare peccatum iudicis maius eſt q; peccatum partis qᷓ;uis pars grauiter peccet emendo a iudice cuius res non eſt.Ex hoc ſequi tur coꝛrelarium ꝙ maius peccatuʒ eſt gieʒia.i.venditio ſpũalium qᷓ; ſyracuzʒ ideſt emptio eoꝛum.qꝛ giezia vendit bona non ſua.ſyracus vero emit bona non ſua ab eo cuius iuris non ſunt. EZicendũ ergo ad argumẽta cõtra iu dicem inducta ꝙ omnia aliꝗd verita/ tis cõcludunt contra iudicez. pecunia ⁊ cupiditate coꝛruptum.cõtra iudicẽ vero timoꝛe coꝛruptum non cõcludunt „4 „ „ N vt apparet faciliter diſcurrenti.Ad argumẽta vero contra pꝑteʒ inducta di cendum ad pꝛimũ ꝙ peccatũ habens cauſam pꝛumã ⁊ cauſam ſcõam ime/ diatã nõ ſemper imputatur plus vel tantum cauſe pꝛime ſicui ſce. quãdo ſcʒ cauſa ſcða eſt libera vel liberioꝛ qᷓ pꝛima ſicut eſt in pꝛopoſito.quia iuòx liberioꝛ eſt qᷓ; pars.Et ideo q;uis deꝰ ſit cauſa voluntatis humane ⁊ volũtaſ cauſa peccati.nõ tamẽ imputat᷑ pecca tum voluntatis deo. quia voluntas eſt cauſa libera potenſ agere bene vł ma le.vbi autem ſcòa cauſa nõ eſt libera ſicut gladius.tũc nõ imputat᷑ peccatũ cauſe ſcòe puta gladio ſed hoĩ.vbi ve ro vtraq;ʒ ẽ libera.⁊ vtraq; intẽdit ad malum illi magis imputatur peccatũ cuius in voluntate magis eſt opus ma lum.¶ Ad fᷣm dicẽdum.qꝙ pꝛincipium eſt plus q; dimidiuʒ tocius operis.nõ quidem f̃ᷣm quãtitatẽ operis. ſed ſᷣm difficultatẽ operãtis.⁊ hoc modo con cedo ꝙ pars fecit maioꝛem parteʒ dif ficultaſ.ſed iudex maioꝛem partẽ ini quitatis.nõ enim mẽſurat᷑ peccatũ ſʒ difficultatem. ſed ſcm peruerſitatem d tercium dicendum ꝙ pꝛeciſe ſi, ſtendo in coꝛrumpere ⁊ coꝛrumpi p/ ut dicunt agere ⁊ pati plus pecca/ ret pars qᷓ; iudex. ¶ Sed quia poſtea iudx agit motu pꝛopꝛio. non ſoluz in virtute partis coꝛrũpentis.ideo plus peccare poteſt in actione pꝛopꝛia qᷓ pars peccauerit in ſua. (Ad quar, tum vero dicendum ꝙ peccans in plu res plus peccat qᷓ; peccans in pautio res ceteris paribus alias non. vnde plus peccat qui interficit vnuʒ.qᷓ; qui furatur pluribus . hic autem non ſunt cetera paria vt viſum eſt. ¶ Ad quin tum iam dictum eſt ꝙ pylatus fuit coꝛ ruptus timoꝛe maioꝛis poteſtatis. au diens verbum.ſi hunc dimittis nõ es amicus ceſaris. ¶ Lectio decimaoctaua. epyekeia autem Supꝛa egit de iuſticia iudicum ⁊ pti ctiuo iuſti legalis ⁊ de iuſticia legum interpꝛetartaꝝ ſcilicʒ de epyelꝛeia ⁊ de epyelꝛe. Pꝛimo auteʒ pꝛoponit in tentum ſuum de epyelꝛeia ⁊ de eppe lꝛe.Scðòo pꝛoſequitur de epyelłe ibil Non enim vt idem ercio de epye/ lꝛeia ibi anifeſtuʒ autem ex hoc Dicit ergo primo ꝙ ad pꝛemiſſa di/ cta de iuſticia ⁊ iuſto pꝛoximum ⁊ de bitum eſt dicere de epyelꝛeia ⁊ epye le obiecto eius. qualiter ſcilicet e⸗, pyelꝛeia ſe habet ad iuſticiam que liter epyelꝛes eius obiectum ſe babet ad iuſtum ꝙ eſt iuſticie obiectum⸗(2 ſequenter ibil Mec enĩ vt idem Pꝛo ſequitur ò epyelꝛe. comparat ergo ip ſum ad legale iuſtum. Pꝛimo penes eſſe. Secundo penes opus ibil Facit autem dubitationem ]. Tercio penes vtrũq; ibi NPꝛopter qð iuſtũ Penes eẽ vero ponit pꝛimo quattuoꝛ cõpato nes.ſᷣo obijcit oñdens in eis aliquam repugnãtiã ibil Qm̃ aũt rõnẽ. tercio excludẽs illã rĩpugnãtiã oĩa ducit ad cõcoꝛdiam ibil Hũc ãt omia Compat um. hic ãt agit de iure dirre, cdom iintn i nhlin lgniitn muu cnnluumn eirngnrt hünnnot⸗ iNi ybetilAunn Ppuinavninn m .oneu inen Vbeo = nehaten do fnrincöneni⸗ nidpeter u Nacdutone⸗ Wrinterau n Wolun relepye Moloelſi onni — =— lſguracaannan rdrldacun D R iutu ſanmtihet Uichenam müriatienn Oyenogtmnana Pummepcthte lecgllrnlin nunlrnni iſikunmr Ynn Gnlglinmins, lnchtn in itnlusinſd Mnensen lſcheng, lgimng lſenn as na WANN tiſneigd⸗ ſhbereſgte =2 =, — — =—- — == — = 2 = =— = =— = = = — möen umeia mmeſte Eemaicte nde dn n.biciten galis1 Nin tr ſaliq unſt Prmoame nde epeteui⸗ oſegin e muün Teod Horkſuz uen nno A utiſtoen edeeßſin habet adilun ergo quadrupliciter iuſtũ epyekeſ ad iuſtum legale dicẽs pꝛimo.ꝙ epyekeſ nõ eſt ſimpliciter idem cum iuſto lega li.vᷣo ꝙ nõ eſt genere alterum ab eo. tercio ꝙ eſt laudabilius eo. quia nos quãdoq; laudamus ⁊ iuſtuʒ epyekes æ virum etiam epyekẽ qui ſequit᷑ ta/ le uuſtum. quare ad illa opera virtutã nos trãſferunus epyekes ipᷣm magis laudantes pꝛo bono vel de bono. Et ſic patet ꝙ epyekes eſt laudabiliꝰ iu/ ſto legali.¶ Auarto dicit ꝙ eſt melius illo iuſto.quoniã in tali laude trſſe/ rimus eBe lp̃m eſſe melius oſten dentes. (Conſequẽter ibi QAuoniam autẽ rõnem Qbijcit contra dicta oñ/ dẽs in pꝛedictiſ eſſe repugnantiã. Di cit ergo ꝙ boibus röõnem ſequẽtibus videtur incõueniẽs ſi epyekes exiſtẽs aliquid pꝛeter iuſtum vt dictum eſt in pꝛima cõopatione eſt laudabile vt dice batur in tercia.quia vel iuſtum nõ eſt ſtudioſum vel epyekes eſt aliud a bo no ſtudioſo vel ſi ambo ſint Aiale videtur omnino ꝙ ſint idem. ¶ Subi⸗/ tatio igitur accidit circa epyekeſ.fere ꝓpter hoc qð dictum eſt quia nõ vide tur poſſibile ꝙ ſint adinuicem altera. ¶ Eoſequenter ibil Habent autẽ om/ nia a=xcludens dictam repugnãtiam omnia reducit ad concoꝛdiã. Dicit er go pꝛimo ꝙ omnia in quadruplici cõ paratione dicta ſe habent recte.i.ve⸗ re. Scðo ꝙ illa nihil habent ſubcõtra rium. vel repugnãs nõ obſtante pꝛe/ miſſa obiectione. Lercio ꝙ epyekes ens vel exiſtens melius quodam iuſto eſt etiam qödam iuſtuʒ. Auarto ꝙ e/ pyekes eſt melius iuſto quodam. non vt quoddam genus exũñs aliud ab hoc iuſto.⁊ ſic habemus ꝙ idem ſunt iuſtũ generaliter ſumptuʒ. ⁊ epyekes ſicut genus ⁊ ſpecies.quia omne ius epye kes eſt iuſtum. ſed non omne iuſtũ eſt epyelꝛes.Et quinto addit ꝙ ambobꝰ⸗ ſeʒ iuſto ⁊ epyelꝛe exiſtentibus bonis ⁊ ſtudioſis melius eſt epyelꝛes altẽo uſto ꝙ habet ei cedere in quibuſdam V. caſibus.Sic iguur intelligendo pꝛe/ miſſa.nulla in eis apparet repugnan ria on. equẽter ibil Facit autez du bitationem Comparat ius epyelꝛes ad legale iuſtum penes opus. pꝛimo autem hec duo iuſta comparat. ſᷣo cõ/ parationis cauſam aſſignat ibil Cau/ ſa autem Dicit ergo pꝛimo ꝙ dubita tõem pᷣmiſſam facit quia epyelꝛes eſt vere iuſtum. non tamen eſt legale iu/ ſtuz vt dictum eſt. ſed dirrectio legaliſ iuſti. Et hec dirrectõ eſt opus ⁊ bonũ iuſti epyelꝛis. quare hec duo iuſta ſe pabent. ſicut dirrigens ⁊ dirrectũ. qꝛ iuſ epyelzes dirrigit. ⁊ ius legale di/ rigitur ¶ Eonſequẽter ibil Cauſe t Pꝛemiſſe cõparationis cauſam aſſi/ gnat per hunc modum ꝙ pꝛimo oſten dit peccatum ac defectum legis. ⁊ le giſiatoꝛis. Secũdo excuſat legeʒ ⁊ le giſſatoꝛẽ ibil &t eſt nibil minus Cer cio ex hijs infert neceſſitatem pꝛedi/ cte dirrectionis ibil Cuʒ igitur Dicit ergo pꝛimo ꝙ cauſa epᷣfate dirrectiõii eſt quoniã oĩſ lex det rminat de quibꝰ cunq; legalibus vniuerſaliter.⁊ quan doq; de quibuſdam non eſt poſſibile eam recte determinare vniuerſałr.ne ceſſariuui eſt eam non recte de quibui dam dicere.de quihus ait vniuerſalit ſed ipᷣa lex accipit illam vłem deter/ minatiõem tanquam veram vt in plu ribus. Hon ignoꝛans quoniam pecca tum eſt in aliquibus. poſtquaʒ agit in differenter ? vniuerſaliter de omni/ bus .¶ Konſequent er ibi ¶Et eſt mihil minus Excuſat legem dicens. ꝙ pꝛo pter pꝛedictum peccatum lex non eſt minus recta.quia peccatum.nec in le ge. nec in legis poſitoꝛe eſt. Sed eſt peccatũ in natura reruzʒ opabiliuz. qꝛ materia rerũ opabiliũ cõfeſti talis eſt ꝙ nõ recipit aliquã firmitatẽ vłr vni/ foꝛmem in omnibus. quare nulla eſt poſſibilis via ad ponendum regulam de modo agẽdi. puniẽdi vel pᷣmiandi pugnandi vel quieſcẽdi. guerrificãdi vel pacificandi ꝗ nõ patiat᷑ aliqu ex IIBRO ceptiõez vł inſtãtiã.¶ Eñ̃r ibil Cũ igit dicat Infert ex pᷣmiſſis neceſſitatẽ pᷣ/ fate directiõis.d.qꝙ cũ lex dicat ⁊ de/ termiet vłr ⁊ accidat ĩ hoc caſu ſingła ri p̃ter illa que determĩata ſũt vłr. Sic videlicet ꝙ ſi in caſu iſto ſeruaret᷑ lex literaliter eſſet opuſ iniuſtum. ⁊ cõtra aliqð ius naturale.tunc pꝛo illo caſu bene ac recte habet dirigere vbi lex a liꝗd reliquerat.⁊ vbi legis poſitoꝛ nõ cõſideraueãt ⁊ vbi lex ⁊ legis poſitoꝛ vłr loquẽs peccauerat.ibi inquã recte habet dirigere ꝙ deficit ⁊ ꝙ legis po ſitoꝛ diceret ſi illi caſui pᷣſens eſſet ⁊ ꝙ legẽ ſtatuiſſet ſi caſum pᷣſciuiſſet.ver bi gratia.Lex eſt in quadam ciuitate ꝙ peregrini muros cuntatis aſcendẽ tes capite puniant᷑.Cõtingit auteʒ ꝙ peregrini innocẽter traſeuntes per il lam ciuitatem audiuerũt clamoꝛem q/ hoſtes contra ciuitatem repente irru erunt qui peregrini ꝓmptioꝛes qᷓ; ci/ ues muros aſcẽderũt. ⁊ vꝛbem defen dentes ſaluauerũt. Hunc ergo querit quid iuris.vtrum moꝛi debeant ſicut lex dicit. Et reſpõdet epyelꝛes ꝙ nõ quia contra iuſ nature eſt reddere ma lum pꝛo bono. Hec legiſlatoꝛ ſi p̃ᷣſens fuiſſet reos eſſe dixiſſet.Eſt igitur ne/ ceſſaria directio iuſti legalis in quibuſ dam caſibus que directio fit per ius epyelꝛes.¶Eoſequẽter ibi Mꝛopter qð iuſtum J.Compat ius epyelꝛes ad ius legale penes eſſe ⁊ penes opus ſimul recolligẽs ea que dicta ſunt de vtrocq;. Dicit ergo pꝛimo ꝙ ꝓpter pꝛe oñſam neceſſitatẽ directiõis pᷣfate ius epyelꝛ es eſt veriſſime iuſtuʒ. Scðo ꝙ ipᷣm eſt melius quodã iuſto.Ler o q; epyelꝛes nõ eſt melius illo iuſto ꝙ eſt ſimpliciter iuſtũ ꝙ quidẽ eſt ius contẽ tum expꝛeſſe in intentione pꝛimoꝛum pᷣceptoꝛũ legis naturalis. Quarto q; epyelꝛes eſt meliꝰ illo iuſto ꝙ pecca⸗/ tum recipit per loqui ſimpłr.i.vłr vt viſum eſt. QAuinto dicit ꝙ hec eſt natu ra iuris ꝙ vocat᷑ epyelꝛeos.ſ.directio legis.vbi lex deficit ꝓpter vłem deter minatiõeʒ. Sexto qꝛ hec eſt cauſa ſeʒ defectus ipᷣe legis.quare pꝛedicta di/ rectio ſit iuſta.⁊ cauſa eius qð eſt non omnia eſſe iuſta ſᷣm legem quoniaʒ de quibuſdam ſingularibus caſibus non eſt poſſibile legem ponere.quare non eſt poſſibile aliquem moꝛtaleʒ hoĩiem eos pꝛeuidere.Septimo infert ꝙ pꝛo pter hoc lex⁊ talis ſingularis euẽtus pꝛeter legem indiget ſentencia deter minãte illud qð per legem non eſt re cte determinatũ. quia indeterminati. indeterminata eſt.vel eſſe debet regu la.lex autem poſtquã eſt poſita eſt iaʒ determinata.caſus autem ſingulares ac rari ſunt indeterminati. ſentencia autem viri boni ⁊? epyelꝛis eſt inde/ terminata vtriq; ad pꝛeſentiâ caſus. quare talium caſuũ regula nõ erit vni ler ſalis lex. ſed pticularis ſententia ¶ Octauo ad hoc inducit exempluʒ di cens.qꝙ talis eſt talium caſuuʒ regula ⁊ ſic dirigit quẽadmodũ plumbea re/ gula edificationis leſ bie illius ſcilicet inſule que eſt vicina ciuitati troiane. illa nãq; regula tranſmutatur ad figu ram lapidum ⁊ non manet ipᷣa regu/ la in rectitudine pꝛiſtina. Sic etiam ſentencia ſequitur figuram ⁊ foꝛmam caſuum. ⁊ non manet ipᷣa ſentencia in rectitudine kae dEilnmo ame⸗ cir⸗ ca alium caſum. ¶ Vitimo auteʒ epy logat dicens ꝙ manifeſtuz eſt quid eſt epyelꝛes quia quoddam iuſium eſt ? ſt autez ſciendum pꝛopter exemplum ꝙ in in quodam iuſto melius eſt. ſula leſbie pꝛimo fuerunt facte virge lapidee ⁊ inter virgaſ cõcauitates ro tunde in foꝛibus ſeu in poꝛtalibus tẽ ploꝛum ⁊ palatioꝛum.qui vniuerſali ter autem ſuper virgas.⁊ ſuper con/ cauitates illas vult pꝛoducere vnam lineã rectam fᷣm differentias que ſunt ſurſum ⁊ deoꝛſuʒ ſic ꝙ omnes partes illius linee ſint eque ſurſuʒ ⁊ eque de oꝛſum.opoꝛtet neceſſario qilla regu la ſecundum quam pꝛoducet talem li neam ex trãſuerſo virgularuz applice „ e 6rran üt glißrbahtü bi (ſpang mo lncſ lstl — =ẽ = WaWyt tium m epſedtst i (lönigneſtsad s nenin ſuci nun, ins irn Pbaradiuuntatm ez urensͤſel centanpuandn itnnitlnn 1 his iMärnn Wxpnslabe MWrKännitkan Megtacnngiiui fucnipgiimunmn Mihullaſtnn Gininännenii mmednm miain SW rnti Aigtdeepſt nd Fetcbins dim ün ☛ . ei n acde RKZ Vnmuke mten Wſnng ermnnin . migruttn mienene — ſtinacett namiieſciigte nelnsckh e iam ie aigt dcin imngi ATNNNE N s ſun cn nanſcensß, 4 71 tur virgiſ ꝓminẽtibus.⁊ coequatibuſ non ꝓminentibus. ⁊ tunc regula fiet toꝛtuoſa ſᷣm dextrum ⁊ ſiniſtruʒ ad fi guram lapidum ꝓminẽtiuʒ ⁊ non pꝛo minentium. ſed remanebit recta fᷣm ſurſum ⁊ deoꝛſum. vel ſecundum ante æ retro. hoc enim eſt poſſibile ꝙ li⸗/ nea declinat ad curuitatem ᷣm vnam cõtrarietatem differentiaꝝ loci.⁊ non ſm aliam vt viſum eſt.¶ Lonſequẽter ibi AHanifeſtũ ãt Poſtq; egit de iu ſto epyke.hic agit ð iuſticia que ẽ epy keia. ⁊ pꝛimo agit de ipᷣa quantuʒ ad hoiem per eam babituatũ. Scõo quã tum ad ipᷣm babitũ ibil &t habitus re cte Dicit ergo pꝛimo ꝙ ex pᷣhabitis manifeſtum eſt. quis eſt vir epyekes epikeyam bñs.¶Eſt enim vir electuſ ⁊ operatiuꝰ talium iuſtoꝛuʒ. quale eſt iuſtum epyekes. nõ atribodicayos .i. nõ rigoꝛoſus ad deterius ⁊ ad g/ uius punienduʒ. ſed eſt minoꝛatiuꝰ pe narum.quãuis ipᷣe vir epyekis legem habeat adiuuantẽ ad puniendũ tranſ gꝛeſſoꝛez. quia penas reſtringi.⁊ gra tias conuenit ampliari.vt extra de re gulis iuris. li.6. Euiꝰ cauſa eſt qꝛ ſan ctius eſt impunitũ relinquere facimuſ delinquẽtis. qᷓ; inocẽtem damnare vt habetur.ff.de penis.l.abſentẽ. quare magis declinandũ eſt ad alleuiamen pene.circa condignũ q; ad grauamen vltra condignũ iuxta doctrinã philoſo phi ſupꝛa li. 2. ca. vltimo. vhi docet ꝙ dagd iueniendũ virtutis mediũ maxime recedendũ eſt ab extremo virtuti ma⸗ xime cõtrario. virtuti autẽ iuſticie ma gis cõtrariatur puniẽ vltra q; citra cõ dignum quare vir epyekes ad boc de clinat ⁊c nõ ad illud.(Cõſequẽter ibi LEt habitus agit de epykeia ᷣm ha/ bituz. d. ꝙ ipe habitus dictus epykeia eſt exñs quedam iuſticia circa iuſtum epyekes.⁊ nõ habitus alter a iuſticia ſicut nec epyekes eſt alterum ius a iu ſto ᷣm genus q;ᷓuis ſit alterum a quo⸗ dam. vt viſum eſt. Sic etiã epyekeia ẽ quedam iuſticia. H 4 BHD euidentiã pᷣdictoꝛum que renda ſunt duo. Pꝛimũ vtrũ us epyekes ſit directiuũ iu/ rris nalis. Scoz vtꝝ epyekeia ſit mo ralis virtus cõtenta ſub iuſticia. -0--— Aueſtio viceſimapꝛima. rał.quia ius naturale poteſt ESE pꝛimo arguit᷑.qꝙ ius epye kes ſit directiuum iuris natu deficere errare. ⁊ in hoc indiget di rectione. hoc autem ꝓbatur pꝛimo. qꝛ iure naturali ẽ oĩm vna libertas vt in decre.di.pꝛĩa ca. Jus auteʒ. Sed iſtð aliter in melius dirigitur. quia hodie nõ eſt omniũ vna libertas. quare ius naturale. quia põt deficere pꝛo aliquo caſu ⁊ pꝛo aliquo tempoꝛe indiget di rectione ⁊ de facto dirigit᷑.(¶ Scðo qꝛ tranſire per alienum agrum fas ideſt naturale ius eſt. poſitiuum aũt ius nõ c. vt ea.di.ca.leges.ergo naturale ius tranſeundi per alienum agrum rõna/ biliter per iuſ ꝑoſitiuũ coꝛrectiuũ ⁊ di rectiuũ eſt.¶ Zercio quia iure natura li eſt cõis omniũ poſſeſſio.vt in allega to ca.ius autẽ.Sed boc eſt hodie coꝛ rectiuũ ⁊ directiuũ in melius.vt pꝛo/ b ꝛimo politice quare vt pꝛius. uarto quia de iure naturali debet lieri depoſite rei reſtitutio et ea.di. ⁊ c. Jus autẽ.Sed hic poteſt erroꝛ con tingere.puta ſi quis depoſuit vel com modauit gladium alicui ⁊? cõſequẽter depoſitoꝛ furioſus effectus.volẽs vxo rem vel pꝛolem. vel ſe ipſum occide/ re repenit gladium in quo caſu depo/ ſitarius.non tenetur gladium reſtitue re. quare lex naturalis generaliter pᷣ cipiens pꝛo iſio ſingulari caſu deficit ſicut aliqua alia lex ciuilis. quare di/ ene indiget. ſicut ⁊ lex poſitiua. Kontra pꝛimo quia omne coꝛrigi/ bile ⁊ dirigibile per ius epyekes ali/ quando poteſt eſſe iniuſtum. alias eni᷑ non haberet coꝛrectio vel directio lo/ cum. Sed ius naturale nunquaʒ eſt in iuſtũ.ſed naturale ideſt nature conſo⸗/ nũ equzʒ q; habet᷑.vt in fine illiꝰ capłi IIBRO. ſepe allegati.ius autẽ.quare nõ ẽ coꝛ rigibile vl dinigibile.Oedo qꝛ omne coꝛꝛigibile habet aliꝗqd mali ſed ius naturale nihil habet mali per argum tũ Aug.dicẽtis.ꝙ ſi theologia natura lis eſt vere naturalis.nihil mali habʒ de ciuit.dei.li.õ.ca.dõ. quare pari mõ ſi ius naturale eſt vere naturale. nibil Pꝛzo mali habere põt quare vt pꝛiꝰ. ſolutiõe queſtiõis pᷣmitto ꝙ dictamen naturalis legis vel iuris oꝛdinat ali/ qua ꝓhñdo ſicut ſimpliciter mala.p/ hibet eni viuere ſᷣm vicia.vt ſupꝛa eo. li.ca.2. ⁊ ca.y.ꝓhibet furtuzʒ ⁊ adulte rium.que ſtatim noĩata ↄuoluta ſũt cũ malicia. vt ſupꝛa li.2.ca.6.(¶ Item oꝛ dinat aliqua pᷣcipiẽdo.ſicut oĩa ðbita puta oĩa que vultis vt faciãt vobis ho mines.hec eadẽ vos facite illis. Aa thei..¶ Item aliqua cõſulit ⁊ ſuadet ſicut honeſta.puta ꝙ vna ſola ſit vxoꝛ vnius uta ꝙ ĩ ſtatu inocẽtie oĩa eſſent cõia & Stemn aliqua pmittit vt expedientia que aliquãdo accidũt in malis ⁊ ꝓpt mala. puta ꝙ tpe iſto ꝓpt liciam hoĩm bona ſunt ꝓpꝛia. Hijs pᷣmiſ⸗/ ſis dicẽdũ pꝛimo ꝙ ius naturale in re bus ꝓhibitis ⁊ pᷣceptis nullã recipit coꝛꝛectiõeʒz vel directiõez. Scðdo ꝙꝙ in rebus conſultis ⁊c ſuaſis honeſtati ⁊ cõceſſis vtilitati ⁊ pmiſſis expediẽtie ac neceſſitati. recipit mutatiõeʒ coꝛre ctiõem ⁊ directiõem. ¶ Pꝛimũ ꝓbat pꝛimo de ꝓhitis qꝛ nulla humani iu/ ris auctoꝛitas.põt facere licitũ qð eſt illicuũ.qꝛ ſimpliciter malum. humana nãq; ratio cui huiuſmõi ius naturalii eſt inſertum q; diu agnoſcet illud eſſe malum.tam diu iudicabit illud eſſe il/ licitum.per illud nãle pꝛincipiuzʒ. de/ clina a malo. Sed ꝙ eſt illicitũ.qꝛ ſim pliciter malũ ſemp agnoſcet eſſe malũ qꝛ ſemper dictabit eſſe illicitũ. Sʒ om ne ꝙ eſt iure naturali ſimpłr phibitũ eſt ꝓhibitũ.qꝛ ſimpliciter malũ. quare nullo iure poterit fieri licitum. ¶ Se hijs ergo rebus malis dantur pᷣcepta tem aliqua cõcedit vt vtilia negatiua que nũquã errare pñᷣt. puta non furtum facies. non falſuʒ teſtimo niuz dices.nõ mechaberis.nõ occiòs inocentẽ.Exo.xx.Et generaliter non facias alicui ꝙ ñ vis tibi fieri.Lhobᷣ. 4. Ande ſũmit᷑ illud iuriſ pᷣceptũ.alte rum non ledere.ff. de iuſticia mre.l. iuſticia¶ Scoõo ꝓbatur idem de rebus pᷣceptis.qꝛ ꝙ eſt certius omni arte.nõ eſt p aliud poſterius coꝛrigibile vel di rigibile. minus eni certũ dirigit᷑ ꝑ ma gis certum ⁊ non ecõuerſo. Sed natu ra pᷣceptiue hoĩes dirigens ad mediũ virtuoſum ⁊ bonũ certioꝛ eſt oĩ arte vt ſupꝛa li.2. ca.ꝓ. quare natura ⁊ ius de ſcendẽs imediate ab ea non eſt dirigi bilis per aliqð ius poſterius¶ Scoðm autẽ de cõſuli ⁊ cõceſſis ⁊ pmiſſis pa tet per ea que ad pꝛimã partẽ oppo/ nendo ſunt inducta. libertas eni oim boĩim equalis ⁊ vna.de qua pꝛimo ar guebatur non fuit pᷣcepta ſed conſulta ſicut ⁊ adhuc eam cõſulit Apo.d.NHo lite fieri ſerui hoĩʒ pꝛima ca:7. Munc autẽ ſeruitus eſt expediens ad maliti az hoĩm cohercendã.ſeruitus dico au tem eſt ſubeſſe pꝛincipibꝰ ⁊ rcõꝛibus rei.uon illa qᷓ; diſſuadet aꝑo.ipᷣe nãq dicit alibi ꝙ oĩs aĩa ptãtibus ſublimio ribus ſubdita ſit.ad Mo.xiij. Zraſiẽ vero per alienũ agrum de quo. Scòo autẽ rõnabiliter eſt interdictum.(Cõ munis etiã oĩm poſſeſſio de qua Ter cio arguebatur fuit conceſſa non iuſſa vnde ſi ſtatus inocentie permãaſiſſʒ ni hil ꝓhibuiſſet hoĩes inter ſe ⁊ ſi volu/ iſſz equaliter diuidere bona ſua. Nũc multum expedit diuiſio ꝓpter inſoler tiã ⁊ pernitiẽ aliquoꝝ hoĩm. ¶ Rei vero depoſite reſtitutio de qua vltimo arguehat᷑ debet fieri in fauoꝛẽ depo/ nentis. ⁊ ideo quãuis ſimpliciter de beat fieri.non debet tamẽ fieri m coſu ⁊ loco iu quo noceret ei. Et ideo ſic debet vlr ĩtelligi. pᷣceptũ illud. Et hoc modo nõ patitur inſtantiã nec erroꝛe Aueſtio viceſimaſca. Sſe onſine ſo⸗ vlu inilu argue bat fuit pmiſſum nõ iuſſuz. nun ii WItſmnſirn ez Manle 1adind⸗ 4 — = = Wni icrirlg Vxdjtgie⸗ == = = 1 == ſinnetin, ekeacpeni uisnepe⸗ er dedtelaun Nnönieter umngepjttutſ ſhutreleaiu uubvsconmrnn aLrck i bur pbr iir MEeenies dn Mrifruttnoiln ünnisncd müftftitfte mepenlilgnn tnmifüekni g S tncgtpzuimmn mmitnine nntiend thirlinn den liügröf⸗ in Seidafn guin Annlnem ſil wi ſiäitkoſin nreeni k S nöthin Iiriin Nbariin enicenidr 0gensnn icmoretit renannn ecdenonn s Nnii funzcnten ean cinear! Nendiſnt puindpii ſuagerapon iupeinbist A Ro.ril agun de ⸗ miſfum ön, reſtinerdum poſeſforen funt conam, nocenie oiesimgtn. dinden den u dulio ſeſhmmde rfeninfun 4 –W — E ſcðdo arguitur. ꝙ epyekia non ſit moꝛalis virtus. Pꝛi/ mo qꝛ nulla mobilis virtꝰ in clinat boiem ad illicitũ. Sed epykeia inclinat ad ulicuũ.qꝛ inclinat iudiceʒ ad iudicandũ de legibus ⁊ ad interpᷣ tanduʒ leges.hoc aũt ei eſt penitus il licitum. qꝛ non eſt libeꝝ iudici iudicaẽ de legibus ſed ſᷣm leges vt in decre.ð eo. ca. In iſtis. Et qꝛ vnde ius ꝓdijt inde ſolum iuris interpᷣtatio ꝓcedere debet vt extra de ſen. excõicatiõis.c. inter alia qꝛ illius ſolius cinꝰ eſt iura condere eius eſt condita declarare. uare epykeia non eſt moꝛalis virtuſ Scdo qꝛ nulla virtꝰ virtun opponit Sed epykeia opponit᷑ viriuti que eſt ſeueritas. cuzʒ vir epyekes fʒ epyekiã ſemper declinet ad minus lc dicit phi. quaſi nõ videt᷑ virtus. icẽduʒ 5O pꝛimo ꝙ epykeia eſt moꝛalis rirtus qꝛ oĩis habit electiuuſ dirrectionis.in hbijs quibus cõtingit vti bene ⁊ male recte agere ⁊ errare eſt moꝛalis virtꝰ per hoc eni ꝓbat phi. liberalitatẽ eſſe virtutẽ circa pecuias ⁊ diuitias ſupꝛa li. 4. c. j. Sʒ epykeia eſt hituſ electiu dirrectiõibus in legibꝰ quibꝰcontingit pti bene male vt viſum eſt in textu quare epykeia eſt moꝛalis virt.¶¶ Se cuũdo dicẽdũ qualis virtꝰ eſt. ꝓpterqð ſciendũ ꝙ epykeia eſt hitus electiuus iuris per nullà legem determĩati me⸗/ dia inter inſtũ legale fᷣm alem ſniaʒ legit᷑ ⁊ iniuſtũ illegale cõtra piam in tẽtiõeʒ legis declinatiuꝰ in punitiõibꝰ ad veniã ⁊ mediatiu inter rigoꝛẽ ni/ miũ ⁊ remiſſiõem nimiaz. adheſiuꝰ ra tioni guomitice. ⁊ arbitrio guomitico boni viri.¶ Hicendũ ergo ad pꝛimum ꝙ epykeia nõ inclinat hoĩem ad ali/ quid illicitũ.qꝛ nõ facit iudicẽ iudicaẽ de lege. Sed de caſu qui non põt nec debet determiari per illã legem. quia ſupponit᷑ nõ fuiſſe legiſſatoꝛis inten/ tio per illam legẽ caſuʒ iſtum determi nare.ſicut dicit phi.ymo phi.dicit nõ eẽ ꝓpter peccatũ in lege. quaẽ iuðx ñ iudicat de lege.que ſit bõa vł mala ſʒ iudicat ꝙ ᷣm illã in tali caſu iudicare nõ de bet. Mec ipᷣas interpᷣtat᷑ vt pꝛin e ſdcam deuiat ne innocẽtẽ dam net.¶ Ad fᷣm vero dicẽdũ ꝙ epykeia non opponit᷑ ſeueritati que eſt virtus bene tñ opponit᷑ rigoꝛi vt dicit exceſſũ in punitiõibus expediendis. Lectio decimanona. . TCx ãaãt cõtigit ſibi ipi Supꝛa egit ð iuẽ dirreciio iuſti lega UViſ de iuſticia legũ ĩiterpᷣtatiua Hic aũt agit de iiuſticia hoĩs ad ſe ip ſũ.pꝛimo aũt ſuꝑ hoc queſtiõeʒ ꝓpõit fo queſtiõem ſoluit ſᷣm vnũ intellectũ ibi QAuedã eni iuſtoꝝ l.tercio ſᷣm aliũ ibi Adhuc ſᷣm qð iniuſtus] Dicit er/ go pꝛimo ꝙ manifeſtuʒ eſt ex hijs que dicta ſunt. ſupꝛa eo.li.ca. ʒ.⁊.. quid dicendũ ſit ad queſtiõeʒ illã.ſupꝛa eo dem li. ca. 16. ꝓpoſitã.vtꝝ ſcʒ cõtingit aliquẽ ſibi ipᷣi facere iniuſtũ ſeu iniuri am. Ex illis enĩ duobus capłis mani feſta erit veritas queſnots.6201 equẽ ter ibil AQuedã eni Queſtiõem ſoluit ſᷣm vnũ intellectũ.(¶ Eſt eni ſciendum ꝙ aliqua pñt dici iniuſta.qꝛ ſũt contra vłeʒ iuſticiã.que dicit᷑ oĩs virtus vt ſu pꝛa eo.li.ca.ʒ.aliqua vero ſpãliter di cunt iniuſta.qꝛ ſũt cõtra pticularẽ iu/ ſticiã.Et ſiłi mõ dupliciter dici pñt iu ſta per oppoſitũ.pꝛimo ergo queſtio/ nẽ ſoluit ſᷣm vłem iuſticiã ⁊ in hoc in tellectu pbat tres cocluſiões. ſᷣam ibi Sed cui .terciã ibi Pꝛopter qð ⁊ ciuitas ꝛima cõcluſio eſt. ꝙ hõ ſibi ip̃i nocens facit iniuſtũ ⁊æ hãc ꝓbat du plici rõe.Fᷣa ibi. Adhuc cũ pᷣter] Pꝛi mo igit᷑ intendit ſic arguere.quicunq; facit opus a lege ꝓhibitũ facit iniuſtũ Sed ꝗcunq; ledit ⁊ nocet ſe ipᷣm facit opusa lege ꝓhibitũ.quare facit iniu-/ ſtuʒ ¶ Biu ronis tinñ ponit ⁊ declarat minoꝛẽ. d.ꝙ de numero iuſtoꝝ quedaʒ ſunt per legẽ oꝛdinata ſᷣm om̃ virtutẽ ⁊ per ↄñs vᷣm iuſticiã vłeʒ que eſt om nis virtus.Et ſiłi modo de numero in iuſtoꝝ.quedã ſũt per legẽ vhibita⸗ fᷣm LIBRO oẽzʒ virtutẽ. In hoc ej intẽdit phi. illã diſtinctiõem qᷓ; pᷣmiſi neceſſariã ad p/ poſituʒ vnum aut de illis per legẽ oꝛs⸗ dinatis vel ꝓhibuis eſt hoĩem ſibi ipi eſſe innoxiũ.puta nõ iubet lex hoiem ſeipᷣm interficere.ꝙ aũt nõ iubʒ hecp hibet ſupple in penis non in gratijs. oĩs enĩ pena non iuſſa ſeu nõ iuſta eſt ꝓhibita nõ oĩs tñ gr̃a non iuſta eſt p/ hibita. Interfectio aũt pena eſt nõ iu ſta quare eſt phibita.Et ſic patet mi/ noꝛ ꝙ ꝗcũq; ledit ſe ĩᷣm.facit opus p legez ꝓhibitũ.¶ Cõſequẽter ibi Ad buc cum pᷣter Arguit ad idẽ ſic.Qui/ cũq; volens ⁊ ſciẽs actus ⁊ circõſtan tias actus.nocet alicui pᷣter legẽ ⁊ pᷣ/ ter oꝛdinẽ iuris ⁊ pᷣter hoc ꝙ nõ ſit cõ tra nocẽs.i.ſe ipᷣm defendẽs facit ĩiu/ ſtum.ſed ille qui ꝓprter irã ſe ipᷣm oc/ cidit oꝑatur volẽs hoc ꝙ eſt nocumen tũ alicuiꝰ pꝛeter oꝛdinẽ iuris.⁊ nõ eſt ipᷣe cõtra nocẽs nec ſe ipᷣm defendens ymo boti ſe ipᷣm inuadẽs.quare facit iniuſtũ. Q Huiꝰ rönis põit pꝛimo ma ioꝛẽ ⁊ poſt cõſtruẽdo textũ ᷣm foꝛma illius maioꝛis.ſᷣo minoꝛẽ ibi. Qui ãt ꝓpter iram ].Cercio cõcluſiõem ibi Iniuſtũ facit.¶ Cõſequẽter ibil Sed cui Pꝛobat ſcdᷣam concluſiõem.pꝛio aũt ipᷣam ꝓponit ſimul cũ tercia.d. ⁊ querẽs ſi hic ſe ipᷣm occidẽs facit iniu ſtum cui facit ipᷣam iniuriã. ⁊ rñdet q; ciuitati ⁊ ñ ſibi ipᷣi.¶ Heinde ibi Ao lens eni Arguit ſic nullꝰ volẽs patit᷑ iniuſtũ.vt ſupꝛa ca.ij. Sed ille ſe ipᷣm occidẽs volenſ patit᷑.quare miuſtũ nõ patit᷑. Huiꝰ rõnis pᷣmiſſa cõcluſione ponit pꝛimo minoꝛẽ.⁊ ſo maioꝛẽ ibij NPatit᷑ aũt ⁊ patet Cõſequenter ibi Pꝛopter qð ⁊ pꝛobat terciã cõcluſio nẽ ⁊ eſt ꝙ occidẽs ſe ipᷣm vel aliter le dens ſe ipᷣm facit iniuriã ciuitati. hoc aüt pbar per ſignũ.d.qꝙ ꝓpter hoc ꝙ; ipe ſe ipʒ occidit in ſignũ ꝙ ciuitati in iuriã fecit.qꝛ eazʒ vno ciue pꝛiuauit. ci uitas ipᷣa iniuriã ppꝛiã vindicat ⁊ illũ dãnificat aliqua pena.qꝛ qᷓ;uiſ ſit moꝛ mtm' adeſt vel adeſſe pot quedã inhono ratio hoĩ ſe ipᷣm coꝛrũpenti. tanquam hoĩ faciẽti miuriã ciuitati. cadauer eni hois ſic deſpati vel trahit᷑ vel ſuſpen/ dit᷑.⁊ oĩo legitima ſepultura pꝛiuatur quare Uignn eſt qð fecit iniuriam ciui tati.¶ Cõſequẽter ibil Adhuc ſᷣm qðᷣ Aueſtiõem determĩat ſᷣm alteꝝ intel lectũ loquẽdo de ĩiuſto.ꝙ eſt cõtra p/ ticularẽ iuſticiã.pꝛimo aũt cõcluſiõem intentã ꝓponit.ſcòo ipᷣam exponit ibi hoc eni aliud eſt .tercio ipam cõpa rat ibil Simul ei eidẽ Dicit ergo pꝛi mo ꝙ adhuc ſm alium intellectũ.ſ.ᷣm ꝙ iniuſtuſ eſt ille qui facit iniuſtũ ⁊ nõ totaliter eſt pꝛauus.i.nõ oppoſitꝰ to/ tali iuſticie ſed pticulari. In hoc inq; intellectu dico qð nõ eſt ⁊ nõ contin git aliquẽ iniuſtũ facere ſibi ii⸗. inde ibi Hoc enĩ aliqd ſ. Cõcluſiõem ꝓpoſitã exponit.d.ꝙ hoc iniuſtũ cõtra pticularẽ iuſticiã eſt aliud ab illo iuſio qð eſt ð vłem iuſticiam. Ille nanqʒ ſic malus vt ſibi ipᷣi noxiꝰ eſt aliquałr ma luſ.quẽadmodũ timidꝰ nõ quidẽ vt ha bens totã maliciã vłi iuſticie oppoſitã Sed ptem eiꝰ ſicut timidꝰ habet illaʒ ptem malicie ⁊ iniuſticie que opponi tur foꝛtitudini.Sic etã hõ ſibi ipᷣi no/ xius hʒ aliquã ptem malicie que op/ ponit᷑ philãne.nõ tñ illã que oppom tur pticulari iuſticie q; vocamꝰ pleone xiã in greco ⁊ auariciã in latino.ſcòm hanc igit᷑ imuſticiã nullus ſibi ipi facit iniuſtum nſequẽter ibil Silł eniʒ Pꝛobat cõcluſiõem ꝓpoſitã ⁊ expo/ ſitam quadruplici rõne. Pꝛimo auteʒ arguit ſic. Si quis ſibi ipᷣi iniuſtũ face ret.ſequeret᷑ ꝙ cõtingeret idem bonũ puta eandẽ pecuniã auferri ⁊ addicẽ vni ⁊ eidẽ. qm ĩiuſtũ patiẽti aufertur ⁊ iniuſtum faciẽti adicit᷑. hoc aũt ẽ eui denter impoſſibile qꝛ neceſſariuzʒ ẽ in pluribꝰ eſſe iuſtũ ⁊ iniuſtũ. In vno q/ dem cin aufert᷑.⁊ in alio cui res adlici tur hec rõ tota patet.¶ Scdo ibi Ad huc aũt volũtariũ Arguit ſic.nullus ꝗ paſſus iniuriã cõtrafacit eam facit in/ luſtũ.Sed ille qui ſibi ipᷣi nocet eãdeʒ Mſomlustnun Weiſtiicni ſumtacn Sein (gtö; geſenfnp iUfrngitigin Wretichanepnan uſpisnicen Vpulerigeckrn oe wſpinn win ibnmsſhe er n⸗ ſen irinn ſ 1 pfübſin an anmrit aent Wirü siti⸗ fenchmniſinien tiſtrſganla liniaſmuni n lndbing feamm mniſin Eieiien 4 P aümintelk niſetini Ncula P füfaeeſbüi Binorddu Gümi id inice minmnce ge e⸗ Sreniiſi⸗ gen nalcegt om̃ ligen uariiin nn ciͤnnlloſtii ſecbintie ſen ie liciröne pm 4 . Gönpein, emniuinin iii⸗ . ninang iamis Gönnincl /, urc Ninail. Mi⸗ ſbieq. cedGO 44 iniuriã patitur ⁊ eandẽ facit.quare ſi bi ipi nocumẽtũ facienti nequaquã in iuſtum facit.¶ Hui rõnis pꝛimo ponit vnũ pᷣambulũ.d.ꝙ adhuc contingit cõi ter ꝙ iniuſtũ facere alicui ꝓpꝛie ẽ opꝰ volũtariũ ⁊ cũ electõe factũ ⁊ etiã pꝛi us q;ᷓ altero ſibi nocuerit. aliter enim nõ fieret iniuſtũ ſi paſſus defendendo ſe noceret nocẽti ſibi.qꝛ vim vi repel/ lere licʒ¶ Scðo põit maioꝛẽ ibil Qui enĩ qꝛ paſſus..tercio minoꝛẽ ibil Ipᷣe aut ⁊ patet Tercio ibi Adhuc erit Arguit ſic qꝛ ſi aligs ſibi ipᷣi iniuſtuʒ faceret.tunc cõtingeret volũtatẽ iniu/ ſtum pati qð eſt falſum vt ꝓbatũ eſt ſu pꝛa ca. ig. ¶ QAuarto ibil Cum bijs ãt Arguit ſic.nullus iniuſtũ faceret ſi in nulla de iuſtiſicatiõibꝰ que ſũt fᷣm ptẽ iniuſtum facit. Sed in nulla de iuſtifi/ catiõibꝰ que ſunt ſᷣm pteʒ.i.ſpẽbus in iuſtificationũ aliꝗs iniuſtũ facit qò ap paret inductiue puta in mechia que ẽ „V. vna ſpẽs iniuſticie.nullus enĩ meele eam mulierẽ que eſt vxoꝛ ipſius. In ſuffoſiõe hoſpitij. nullus eniʒ ſuffodit murũ domus ſue per modũ latrõis vł hoſtis. Item in furto. qꝛ nullus furat bona que ipᷣius ſunt.quare nullus ſibi ipi facit iniuſtũ.ui rõnis ponit ⁊ declarat minoꝛẽ ⁊ patet.vltimo auteʒ ibi. Lotaliter aũt Solutiõeʒ huiꝰque ſtionis cõparat ad ſolutiõem queſtio/ nis diſputate ſupꝛa eo.li.ca.ij. vtrum aliꝗs volens patiat᷑ iniuſtũ que fuit de terminata per diffinitiõem erꝰ ꝙ eſt in iuſtum pati.pꝛeter volũtateʒ. Dicit ꝗ ꝙ hoc dubiũ vtau cõtingit ſibi ipi iniu⸗ ſtum facere ſoluit᷑ totaliter ⁊ vłr ſ̃ᷣm il lam diffinitiõem que eſt data ſuperiuſ v̈bi dicitur ꝙ oĩs qui iniuſtũ patit᷑ pꝛe ter volũtatẽ patit᷑.qii aũt patit᷑ ⁊ le/ ditur a ſeipᷣo volũtarie patitur. quare non patit᷑ iniuſtum. Annifeſtũ aũt qm̃ ambo Su/ pꝛa egit de iniuſticia ad ſe ip ſum. bic aũt de malo faciẽtis c patietis iniuriã.pꝛimo aũt manife/ ſtat ppoſitũ de malo faciẽtis ⁊ patien tis iniuriã.fo vero cõplet ꝙ omiſerat de iniuſticia ad ſe ipᷣm ibil Scom me/ thaphoꝛã e pꝛimo ãt declarat tres concluſiões ſcòam ibil Sed cum dete rius erciam ibil Secũduʒ accñũs Pꝛima cõcluſio eſt ꝙ iniuſtũ facere ⁊ iniuſtum pati ambo ſunt mala. dicit g manifeſtũ eẽ.ꝙ ambo.ſ.iniuſtũ facere ⁊ iniuſtũ pati ſunt pꝛaua.hoc aũt pꝛo batur dupliciter. Nꝛimo qꝛ in moꝛali bus omne plus ⁊ oẽ minꝰ ſunt pꝛaua cuʒz in vtroq; ſit diſceſſus a medio.Sʒ iniuſtũ facere eſt habere plus ⁊ ĩiuſtũ pati ẽ habere minꝰ de medio.hoc aũt vltra vel citra mediũ vt ſupꝛa viſũ eſt ca.9.quare ambo ſunt pꝛaua buiꝰ rõ/ mis ponit cõcluſiõez pꝛimo ⁊ ſcõðo mi noꝛem ibil Hoc quidem enĩ Scðo p/ bat idem ex ſiłi.d.quẽadmodũ ſanum eſſe ſe habet in medicinali ſcia. ſic ſci licet ꝙ medicina appꝛobat ipſum ſa/ num vt cõmenſuratiõem humoꝝ ⁊ im pꝛobat oẽm diſpoſitiõem diſcedenteʒ a ſanitate.⁊ quẽadmodũ ſe habet ſta tus hoĩs bene hitiuus.i.bene aptus⁊ ydone in arte exercitatiua. puta ĩ pa leſtra qui per eam laudat᷑ ⁊ ꝓpbatur. ⁊ diſceſſus ab eo vitupatur. Sic etiazʒ mediũ ſe habʒ in moꝛali philoſophia q;ꝛ laudat᷑ ⁊ appꝛobat᷑ ſupꝛa libꝛo.2. vt equale &t per oppoſuũ oẽ iniuſtuʒ ⁊ iequale impꝛobat᷑ vt pꝛauũ.Omne nãq; iuſtum vel in facere vł in pati di cit equale ⁊ iniuſtũ ĩiequale.quare tã facere qᷓ; pati ininſtũ eſt maldSeba cõcluſio eſt ꝙ iniuſtuʒ facere eſt ᷣm ſe peius qᷓ; iniuſtũ pati quã ponit ⁊ pꝛo bat ibi Sed cuʒ deterius Dicit ergo ꝙ deteri eſt iſtud qᷓ; illud qð pꝛobat qꝛ oẽ vitupabile cum malicia pfecta ⁊ ſumpliciter.vel cũ diſpoſitiõe ad mali ciã ꝓxima eſt deteriꝰ quã illõ qð eſt ſñ malicia vtroq; iſtoꝛũ fʒ ſe ſumpto. Sʒ iniuſtũ facere eſt vitupabile ⁊ eſt cum malicia que ẽ ſimpliciter malicia ? ꝑ fecta vel que eſt diſpoſitio ad malicid pfectã ꝓxima.⸗ Hõ eni ſemꝑ iniuſtuz facere quãuis ſit volũtariũ eſt cũ iniu/ 2 2 ſticia vt ſupꝛa eo.li. ca.x. ¶ Iniuſtũ at pati eſt ſũ malicia cũ ſit iuolũtariuzʒ vt ſupꝛa eo.li.c.ij.quare iniuſtũ pati ᷣm ſe minꝰ eſt pꝛauũ q; iniuſtũ facere. hu ius rõis ponit pꝛio cõcluſiõem. ſᷣo mi noꝛẽ ibil Iniuſtũ facere ꝗqdeʒ Zercio iteꝝ infert cõcluſiõem cũ ſua modifica tiõe ibi Scoõm ipᷣm c pʒ lFa.¶Sed in hijs videt᷑ eẽ quedã repugnãtia qꝛ in pꝛima cõcluſiõe dicit̃᷑ ꝙ iniuſtũ pati ẽ pꝛauũ.¶ In ſcda vero dicit᷑ ꝙ ẽ ſñ ma licia ⁊ iniuſticia.cõſtat aũt ꝙ oĩs pꝛa/ uitas ẽ malicia.ymo deteriꝰ ſonat pꝛa uus qᷓ; mał. phi.eni dicitpdigũ eẽ ma lũ ⁊ dicit ipᷣm nõ eẽ pꝛauũ.ſupꝛa tra/ ctatu de liberalitate.q.ſit deteriꝰ eſſe pꝛauũ q; eſſe malũ.quare videt᷑ ꝙ in/ iuſtũ pati.vel ſit cũ malicia vel non ſit cũ pꝛauitate.Ad hoc aũt dð. ꝙ nõ eſt aliqua repugnãtia qm̃ in pꝛima cõclu ſiõe loꝗt᷑ phi.de pꝛauo ſumpto gene/ raliter ꝓ quocũq; malo culpe vł pene cõparãs exterioꝛẽ opatiõem iniuſti ⁊ exterioꝛẽ paſſiõem iniuſti.nõ facta re latiõe ad volũtatẽ ĩiuſti. Et hoc modo verũ eſt ꝙ ambo ſũt pꝛaua.i.mala cul pabiliter vel penałr qꝛ opatio ẽ mala culpabuiłr. paſſio vero penalit᷑. In fᷣa vo cõcluſiõe cõpat malũ culpe ⁊ malũ pene. dicẽs deteriꝰ eẽ malũ cłpe qᷓ; pe ne.Et hac relatiõe facta ad volũtatẽ qm culpa que eſt in opatiõe iniuſti eſt cũ malicia volũtatis. Pena vero que eſt in paſſiõe iniuſti põt eſſe ſñ oĩ ma/ licia volũtat᷑.paſſio ergo ĩiuſti eſt pꝛa a penałr ⁊ eſt ſine malicia culpabili 6 Tercia cõcluſio eſt ꝙ iniuſtũ pati ſᷣʒ accñs põt eſſe deteriꝰ qᷓ; iniuſtũ facere ⁊ eſſe occaſiõałr maiꝰ malũ. puta ſi ꝗſ ꝓpter iniuſtũ pati deſperet.⁊ ſe ipſũ ſuffocet.Sed de tali accñti nõ eſt cura arti.vt pzʒ in medicina.ars eni illa di⸗/ cit pleureſim.i.doloꝛẽ lateris acutum cum febꝛe ⁊ ſputo ſanguinolẽto mi/ xrlũ eẽ maioꝛẽ egritudinẽ qᷓ; pedis of fenſiõem quãuis aliqñ fiat ⁊ cõtingat fm accñs offenſiõeʒ pedis eẽ maiꝰma lũ q; pleureſim. puta ſi accidat ꝙ offẽ 7 — —“ dens ppter offenſiöem cadat ppter caſum capiat᷑ ab Ausariis ⁊ captuſ moꝛiat᷑.⁊ pʒ Ha.¶ Cõſequẽter ibij Fʒ methaphoꝛã aũt ..Cõplet ꝙ omiſerat de iniuſticia ad ſe ipᷣm. Dicit ̊ q quã uis nõ cõtingat aliquẽ ſibi ipi facereĩ iuriã vel iniuſtũ cõtingit tñ eſſe iuſtum nõ quidẽ iuſtuzʒ ꝙ ſit inter hoĩem ⁊ ſe ipᷣm. Sʒ inter vnã hoĩs ptẽ ⁊ alteraʒ nec inter iſtas ptes põt eẽ qðcũq; in/ ſtũ. Sed tm̃ iuſtũ ᷣm methaꝑhoꝛam ⁊ m ſiłitudinẽ dem̃. Mec etiã eẽ metha phoꝛicũ iuſtũ.ſʒ ti iuſtũ dñatiuũ ⁊ diſ pẽſatiuũ ſeu yconoĩcũ.ꝙ igit᷑ inſtũ me thaphoꝛicũ dñatiuũ ⁊ diſpẽſatiuũ fitĩ ter ptes hoĩis. ꝓbat qm pꝑs aie rõnem hñs.puta ĩtellectꝰ ⁊ appetit᷑ ĩtellecii uus. diuiſa eſt cõtra ptẽ aĩe irrõnabilẽ puta cõtra appetitũ ſenſitiuũ. ⁊ ptutẽ motiuã oꝛganicaꝝ ptium ĩ ſermõibus ideſt p dĩntias explicitas in hijs ſᷣmo nibꝰ. ꝗbus dicimꝰ ꝙ ptuũ aĩe alia dñat fᷣm nãm. puta rõnalis alia vo ſᷣm nãm famulat᷑.puta irrõnalł.vt habet pꝛimo politice. E&t alia pᷣcipit ⁊ p̃oꝛdiat. pu ta rõnał.alia ᷣo exequit᷑ ⁊ miſtrat. In hoc aũt reſpiciũt illi hoĩies ꝗbus vide tur ꝙ ſit iniuſticia hoĩs ad ſe ipᷣm ꝓ eo ꝙ in hijs ſᷣm cõtrarietatẽ appetituum hõ patit᷑ aliꝗd pᷣter vel cõtra appeti/ tũ ⁊ deſideria ſui ipᷣiꝰ. puta ſi cũ foꝛti cõcupia vel racũdia appetu' ſenſiti⸗/ uus vincat electiöem appetit ĩtelle/ ctiui.ſicut accidit ĩ hoĩe incõtinẽte.tũc hõ incõtinẽs patit᷑ pᷣter appetitũ iĩtel/ lectiuũ.ꝓ qᷓ;to patit᷑ cõtra eiꝰ electõez⸗ Et ſi fiat ecõuerſo.ſicut accidit cõtinẽ ti. tũc hõ patit᷑ cõtra appetitũ ſenſin⸗ uũ.qꝛ patit᷑ cõtra cõcupiaʒ eiꝰ que vin cit᷑ ⁊ deſiderio ſuo fraudat᷑.quare qu uis tale iniuſtũ nõ ſit hoĩs ad ſe ipᷣʒ.ẽ mñ̃ inter ꝑtẽ ⁊ ptẽ aiet icut inter im/ perãſ ⁊ impatũ.¶ Altio aũt epylogat d. ꝙ de virtute iuſticie ⁊ de alijs mo/ ralibus virtutibꝰ determiĩatũ ſit ʒ mo dũ in p̃miſſis expoſuũ. Aueſtio viceſimatercia. S5S euidẽtia pᷣdictoꝝ queritur — . — — iltonelbe iitgeſitbain iſorllimnic mipgun h ii ritzn ulza ſommn enns diingin hie VSopkäicfantw Elcuhrcuue nide An altet ulvonet rel mer wiftſcur min'ne deboreni lu⸗ göebgtſeme iſeeſeincan ne⸗ — uArnönaleiſ Eepccümnmanaben Grſefiſenmürt uſannnsrn, ſibatmunzunid ſigiiinnrai . Nßefirünent 1 lerene . Mitigadere⸗ ignſtid Pſüine ahiis⸗ äfnnete . Parii muiͦ1 Mliti⸗ etgiei naRien Giſenimi UVii Serpictsu n'gnüni Arönaliifi. amniinhie⸗ aln zagtiinit wenatiut git ll eine cu wis liin ommmetati aan dter velcing niĩl. ui⸗ rid agett niöen inet iboend. ani Pant int „ * „ 1 ℳ ui 6 „V. vtx iterficẽ ſit pei qᷓ; interfici. Et ar guit᷑ pꝛio ꝙ ſic qꝛ peiꝰ ẽ iniuſtũ facere qᷓᷓ imuſtũ pati ſm phi. ſed interficere iniuſtũ facere. Interfici ᷣo ẽ iniuſtu pati. quare per eſt illud qᷓ; iſtud. Se cũdo qꝛ peioꝛ ẽ vłr moꝛał cłpa q; que cũq; pena ſed interficẽ eſt culpa.in/ terfici o pena. quare vt pꝛi. Et ſi di cat᷑ ꝙ iterſicere per ſui coꝛꝑis tuitiõeʒ nõ eſt culpa cõtra.qꝛ ſᷣm Aug. nõ ſũt a peccato liberi ꝗ pꝛo hijs rebꝰ quas iuiti amittere pñt hũana cede polluti ſũt. pꝛĩo libꝛo de libero arbitrio. Sed vitã coꝛpis pñt boĩes iuiti amittere. quaẽ ſi pꝛo illa tuẽda bũana cede pol luti fũt. a peccato liberi nõ ſũt.¶ Ter/ cio qꝛ magiſ moꝛiẽdũ eſt duriſſima pa tiẽtes q; quedaʒ turpia comittere.vt ſupꝛa li.ʒ. ca.2. Sʒ interficere boĩiem eſi vnum de turpiſſimis ſceleribꝰ que cõmitti poſſint per hboĩem.quare ma/ gis moꝛiẽdũ eſt ſicut minꝰ malũ q; ali um occidere quare videt᷑ magis malũ Auarto.qꝛ cuilibet in optiõe poſi to ꝙ vel moꝛiet᷑ vel mechabitur. pᷣeli/ gendũ eſt ſicut minꝰ malũ moꝛi quam mechari. He boc enĩ laudat᷑ ioſeph fi lius iacob. pelegit ſe moꝛti expone/ re quã dñe ſue in actu nepbario cõſen tire. Deñ. 39. Sed interficere peiꝰ eſt quã meęchari quare ⁊ peius eſt qᷓ; iter fici. ¶ Quito.qꝛ peius eſt ꝑdere ma/ ioꝛa bona q; minoꝛa. ſed per interfice re perdũtur maioꝛa bona.ſ.ĩnocentia 2 virtaie que ſũt maxia. vt ſupꝛa li.j. per ĩterfici vero perdũtur ſolũ minoꝛa bona.ſ.bona coꝛpis que nõ ſũt maxĩa ſed mediocria vt habet᷑ ibidẽ.quaẽ vt pꝛius oppoſitũ arguit᷑ pꝛimo.qꝛ meliꝰ eſt eũ qui aliene vite inſidiatur q;ᷓ eũ qui ſuã tuetur occidi.vt Aug.ait pꝛimo li. de li. ar. quare meli eſt tuen/ ti vitã ppꝛiã aliũ occidere q; ab inua/ ſoꝛe occidi. ¶ Scdðo qꝛ qolibet illicituzʒ peius eſt quolibet licito. Sed interfici yvbi hõ põt interfectiõem effugere ſim pliciter eſt illicitũ. peius eni eſt nõ cu/ rare de vita.q;ᷓ non curare de fama de qua tñ ſcriptũ eſt.Curã habe de bono noĩe. Ecck. ꝗj. ¶ Interficere vero de⸗ fendẽdo ſe eſt vtiq; licituʒ.qꝛ ſᷣm iura vim vi repellere licet.quare peius eſt interfici q;; nterfere AMe⸗ ſolutio⸗/ ne qõniſ pono quattuoꝛ cõpatões ſeu caſus in quibꝰ oʒ aliter ⁊ aliter dicere Poſſut eni cõpari iuſte interficere T⁊ iuſte ĩterfici vel imuſte iterficere ⁊ iniuſte interficere ⁊ iniuſte interfici. vel iniuſte iĩterficere ⁊ iuſte ĩterfici:vł iuſte interficere. ⁊ iniuſte iterfici. In pꝛĩa cõpatiõe põt cõtingere ca ſus talis.duo bomicide ſüt iuſte ad ſu ſpendiũ iudicati.vni eoꝝ datur optio ꝙ aliũ ſuſpendat ⁊ liberef.vel ꝙ ſu/ ſpendat᷑ ab eo.⁊ ille aliꝰ liberet ¶n fa talis.qdam eques eſt in quadã via maceriebꝰ hinc inde clauſiſſuma cõſti/ tutꝰ.ex pte vna veniũt hoſtes e ipᷣm iterfecturi ĩiuſte.ex altera pte via ple na eſt pueris ſedẽtib ſic diſpoſiᷣ ꝙ ñ eſt poſſibile eum cũ equo traſire quin aliquos ĩterficiat.⁊ ſic ipᷣe vel iniuſte interficiet᷑ vel uuſte interficiet pueroſ inocẽtes. ¶ In tercia talis.quidã iuſte dãnatꝰ ad moꝛtẽ tenet᷑ in carcere. vñ nõ põt euadere niſi ĩterficiat ĩcarcera riũ.ſic ꝙ oʒ eũ.vel interficere iniuſte. vel interfici iuſte ¶ In quarta talis.ꝗ dã viatoꝛ incidit in manꝰ vniꝰ latroniſ vel pluriũ quoſ nõ põt euadere niſi eũ vel eos interficiat.ĩterficiẽdo põt eua dere.⁊ ſi nõ euadat occidet᷑ ĩiuſte. Si oo pᷣfato mõ euadat ĩterficiet iuſte ſᷣm leges.cõcedẽtes vnicuiq; tutelã ⁊ de fenſiõem coꝛpis ſui. n pꝛimo caſu videret᷑ dò.ꝙ pei eſſet iuſte interficẽ qᷓ; iuſte interfici.qꝛ qᷓ;is iuſte interfi cere nõ eſſet actus ſᷣm ſe mał.tñ eſſet in ſcãdalũ ſocij moꝛiẽtis qui płꝰ offen deret᷑ de ſocis occidẽte quã de alio.⁊ eſſet actus turpiſ ⁊ ipᷣe fieret irregula ris. Et ſi religioſus vel oꝛdinat fue/ rit fiet torꝰ abboĩabilis. ¶ Sʒz hijs nõ obſtãtibus ſecuriꝰ videret᷑ dð.ꝙ peius eſſet ei iuſte interfici ⁊ quilibet ĩ hoc caſu ſecurius eligeret interficere q; in A 3 . terfici.qꝛ vnꝰqſq; dʒ pᷣeligere cõmoda ſaluti ſue qᷓ; aliene qm̃ amicabilia que ſũt ad aliũ veniũt ex hijs que ſunt ad nos.vt.j.li.ꝗ. Sʒ cõmodiꝰ ẽ vnicuiq; pccõꝛi hñti bonũ ꝓpoſitũ ꝓ ſalute ſua differri tꝑs pnĩe ſue q; ſtati auferri di cẽte. Job deo. imitte me vt plãgam paululũ doloꝛẽ meũ.añq; vadã ⁊ non reuertar ad trã tenebꝛoſã ⁊c. Job.x. ca.quare expediẽtiꝰ videt᷑ hoc mõ iu/ ſte interficere q; iuſte ĩterfici.Si tamẽ hoꝛꝛoꝛe illiꝰ officij. puta qꝛ ille ſocius ſuſpẽſus ẽ fĩ eiꝰ vel pr᷑ vel ꝗqcũq;.tñ hõ nõ peccabit ſi pᷣeligat ipᷣe ſuſpẽdi ma xime ſi poſſit cõfidere de mia dei cum pñti cõtriciõe e interficere qᷓ; iterfici.qꝛ de iure nãli nẽo dʒ locupletari cũ aliena. ⁊ maxie hoĩm iĩnocẽtũ iactura. ſʒ iſte nõ p̃t ałr locupletari lõgiturnitate vite vt ſup/ poſuim in caſu.quare cuʒ patiẽtia dʒ poti expectare moꝛtẽ qᷓ; inocẽtibꝰ in ferre moꝛteʒ. Et in iſto caſu loqꝗt᷑ phi. ꝓbãs.qꝙ pei ẽ ĩiuſtũ facere qᷓ; iniuſtuʒ pati.qm ad hoc vadit dirrecte intẽtio ſua. vt ptz ex Fa.¶ In icio ãt caſu dõ. p idẽ.ꝙ multo pei ẽ iiuſte interficere ꝓ euadẽda moꝛte iuſta qᷓ; iuſte ĩiterfici Si eni potiꝰ ẽ iiuſtũ facere qᷓ; iniuſtuzʒ pati.multo foꝛtiꝰ erit peiꝰniuſtü facere q; iuſtũ pati.(¶ In quarto ãt cãu dð.q; peiꝰẽ ĩluſte interfici.qᷓ; iuſte ĩterficere qð ꝓbat᷑ qꝛ inſte iterficere nullũ malũ Eẽ ʒ ſe.niſi alið addẽt᷑. Iniuſte ãt ĩter fici malũ.qꝛ ẽ iiuſtũ pati.ꝙ ẽ vłr malũ vt ꝓbat phi. in pria pte lectiõis.quaẽ iſtud tãq; vłr malũ pei eſt q; ilud qᷣ E fᷣm ſe nõ ẽ malũ.(¶ Mec obſtat ſi dicat ꝙ pᷣcioſa eſt in cõſpcũ dñi moꝛs ſcõꝛũ eiꝰ.qꝛ ipᷣa moꝛs iiuſte ſcĩis illata nõ ẽ eis bona.vt ſ̃m ſe ſũpta. Sʒ ẽ bõa in quãtuʒz ẽ pᷣelecta vite fide dimiſſa. vel quacũq; iuſticia cerelicta.Sʒ hic nul/ la iuſticia derelinꝗt᷑ vita ſeruata.quaẽ nõ videt᷑ ꝙ ſñ cã hõ debeat velle moꝛi maloꝝ vita itacta.¶ Ad pꝛimũ Sp pꝛi ma pie i dem ẽ ꝙ phi. loqꝗt vbi vtrüq; eſt iniuſtum. Et ſic cõceditur argumẽę n fo caſu dò. ꝙ peiꝰ LIBRO U „ ttuũ. ¶Ad im vero doͤ. ꝙ cõcedat con cluſio vbi interficere eſſet moꝛtał cul⸗ pa. ¶ Eum vero pbatur ꝙ interficere nõ poſſit eſſe ſine culpa.dicẽdũ q; Au guſtinꝰ non dicit ſic interficiẽtes non eſſe liberos a peccato. ſed interrogat quõ liberi eſſe poſſunt.q.d.qꝙ raro.qꝛ ſepe eſt inoꝛdinata volũtas in tali cõ/ flictu. ¶ Ad terciũ vero dicendũ ꝙ in terficere inuaſoꝛẽ ⁊ maleficũ non eſt turpe ſicut habetur per exempla mul toꝝ ſcõꝝ patrũ veteris teſtamti. q ma los ſuis ꝓpꝛijs manibus occiderunt. ſicut phinees. Hu.2. Et ſamuel pꝛi mo MReguʒ. ij. Et Helyas. 3. Re. i8. Et dñs dicit.maleficos nõ patieris vi uere. ¶¶ Ad quartũ dicẽdũ.q mecha/ ri in nullo caſu eſt licitum qꝛ materia mechie.puta vir ⁊ aliena vxoꝛ nũquã poteſt eſſe digna illo turpi cõmertõ.tã quã pena vel pꝛemo. Materia vero homicidij. puta homo poteſt eẽ digna ſuſpendio tanquã pena iuſta. quare ũñ fuit ſimile. quauis aliqð homicidium poſſit eſſe peius qᷓ; adulteriuʒ. ¶ Ad quintũ dicendũ ꝙ in caſu in quo inter ficere eſt iuſtũ.non perditur aliqð ani me bonum. Argumẽta in oppoſitum concedi poſſunt ſcòm intellectum pꝛi us expoſitum. UEt in hoc explicit ſententia. F. li. ethicoꝛum. — elciczchen c diͦni üſ —— Fimc Eusniitseni — ſiwoozſugare üent öcder läg ineciͤ⸗ finct ödind fboctöentrin Auno,d dlanöe⸗ Uunanfuct ic Geſwn (eronecinerx Ekns Gtiöͦ Mn unlepert uinisgnni, hsbichii⸗ Einmäiiciünch —.— icglüſginur flüntg irs — — Pkſinbigict ngifzneii u icſgiimnten 4 ilittinſnece iziar 8* ümmetüſope tRewiſlusned ffuln rini; iriinriin ſpbet nniin ann ſie ſmgin mmremm ens Dl Slehs K miadciäier tlcnngr orn 1 1 5 6N n nile ctbicorn. ſum ibil .vVI. Incipit liber ſextus ( Ce. . . AUNia extitimꝰ.. In pᷣ Acedẽtibꝰ libꝛis egit de vtute moꝛali. hic at agit de ĩtellectua li. De qua pꝛio ꝓpo nit ĩitẽtu. Fopſegꝗt ip lie ãt vtutes] De itellectua li ãt vtute ſeu de rcã rõne. pꝛio ꝓpõit qꝛ de ipa ẽ do. Fo ꝗd de ipᷣa ẽ dcin ibij. In oib.. tercio ꝙ nõ ẽ ſufficiẽter dem̃ ibil Eſt ãt dicere . quarto ꝗd reſtat di cẽduz ibi Pꝛopt qð oʒ Dicit ꝗ pꝛĩo ꝙ nos pꝛius dicẽtes extitim.i.di ximꝰ ſupꝛa li.2. qm oʒ opoꝛtumtate vtutis eligere mediũ.nõ ãt ſupabudũtiã nec defcm̃. ymo oʒ fugere.dixim ꝙ mediũ eligẽdũ erat. nõ qð ẽ mediũ fᷣm rem. Sʒ mediũ ꝙ ẽ mediũ quo ad noſ.ſicut rõ rcã dicit. Yõ diuidam ⁊ diſtingua⸗ mꝰ hoc.ſ.rõem rcãm.qm alia ẽ rõ ſpe culatiua. ⁊ alia rõ pꝛactica ſeu actiua alia rõ artificiał ⁊ factiua.vt videbi tur. j. c. 3. De ſola vo rõe pꝛactica ĩtel ☛ ligit. ꝙ de röne cõiter dem ẽ in diffini/ none vtutis. Et iõ illa nõ ſũ cã eſt ab alijs diuidẽda. ¶ Scðdo ibil/ In oibus Mꝛopõit vel repetu id ꝙ de buiꝰmõi rone ẽ dem̃ dicẽs.ꝙ vt viſuʒ ẽ ſupꝛa li. 2. In oib- dcis bĩtibꝰ otuoſis vel circa oss quẽadmodũ ẽ etiã in alijs factiuiſ hitibꝰ ẽ qodã ſignũ in nã reꝝ agibiliũ ⁊ fcibiliũ.ad ꝙ reſpiciẽs ⁊ attẽdens ps aie rõem hñs.intẽdit ⁊ auget ſup plẽdo defem ſᷣm exigẽtiã dicti ſigni.⁊ iſtud ſignũ ẽ terminꝰ determinãdaruʒ medietatũ que diuerſimode ſᷣm diuer ſas pſonaꝝ ⁊ tẽpoꝝ cõditiões ⁊ circõ ſtantias ſũt ſũmẽde quas ꝗdẽ medie/ tates nos dicimꝰ exñtes eẽ ſeu exiſte/ re qodã intermediũ ſupabũdãtie de fectꝰ.icimꝰ ãt illas medietates exi/ ſtere ᷣm rcãm etiã rõem.vt fuit expoſi tũ ſupꝛa li. 2. ¶Motãdũ ẽ g̊ fᷣm vitatẽ Fm phi.rcã rõ ẽ imediata regula ⸗ tutũ moꝛaliũ.Sʒ illud ſignũ ꝙ ẽ in nã ren agibiliũ ⁊ appetibiliũ ẽ regła hu — ius rõniſ.qm̃ ab illo ſigno ſũmit ſupꝛa ratio ꝓpter ꝗd oʒ vel ꝓpter ꝗd nõ oʒ etiã minꝰ intẽdendo ⁊ remitiẽdo. ¶ Tercio ibil Eſt ãt dicere . Oñdit ꝙ de pᷣdicta rõne nõ ẽ ſufficiẽter dictum d. ꝙ nũc. i.mõ pᷣmiſſo ẽ vel cõtingit di cere veꝝ de rõe rcã. nihil ãt ſufficienſ ad ꝓpoſitũ ẽ adhuc manifeſtũ ꝑ iã di/ cta. Qðò ipᷣe ꝓbat per ſile in alijs arti bꝰ ⁊ ſtudijs circa quecũq; opꝑabilia eſi ĩuẽta ſcia.Et ſpãliter oñdit hoc ꝑ ſile in medicina.d.qꝙ in alijs ſtudijs idem hĩ.qꝛ in oĩbꝰ põt dici vm iſtð.ſ.qm̃ nec plura q; oʒ. nec mioꝛa.i.pautioꝛa quã oʒ dʒ aliꝗs laboꝛare.i.pꝓcurare nec ẽt negligere.i.pᷣtermittere.ſed tm̃ media que nõ hñt plus vel minꝰ qᷓ; oʒ ⁊ vt rõ recta docet.hoc inquã ẽ veꝝ.aliꝗs aũt hñs hoc ſolũ documtũ de medicina ni hil vtiq; fiet ampli medic vel ſcens opari quã añ.puta pꝛo exẽplo qualia oʒ afferri ad coꝛpꝰ ꝙ febꝛicitat. Si ꝗs dixerit ei. Affer ad coꝛpꝰ quecũq; iu/ bet afferri rcã rõ medicinał ⁊ illa que iubet afferri ille pfectꝰ medicꝰ.ꝗ hanc medicinalẽ habzʒz rõez Aijs eni au⸗ ditis ⁊ in generali cognitis.nihil per hoc ſciet in medicia per qð poſſit me dicinałr operari. ſic etiã in moꝛalibus per ea que dcã ſunt de rõne rcã. nulł ſciet moꝛaliter operari.quare iſtud ſci re niło mõ ſuffeci:¶ QAuarto ibi/ Pꝛo pter qð oʒ Pꝛopõit qꝗd de rcã rõe re ſtat dicẽdũ. d. ꝙ ꝓpter hoc ꝙ oñſum ẽ de inſufficiẽtia generalis noticie.opoꝛ tet circa aĩe hĩitus.quibꝰ aĩa fit bona. nõ ſolũ eẽ dictũ hoc qð diximꝰ in gene rali.Sed oʒ eſſe determĩatũ ĩ ſpali de t᷑mmando que ðẽ rcã rõ ſᷣm diffinitiõeʒ ⁊ quid eſt terminꝰ.i.ſignũ huiꝰ rõnis ad ꝙ rõ reſpicit ⁊ attendit. S euidẽtiã eoꝝ que dicta ſũt de ſigno hĩtuũa artiũ.querit᷑ vtꝝ mediũ virtutis ſit illud ſi ñũ ad qð reſpicit intellect cuiuſſibet — artificiałr vł moꝛałr opantis. ⁊ argii tur ꝙ ſic.pꝛimo.qꝛ oĩs ſciẽs ſic opꝰbñ pficit ad mediũ reſpiciẽs vt ſupꝛa li.2 7 4 MU S LBRO ca.. quare illud mediũ eſt iſtud ꝙ hbic querimꝰ.¶ Scòo qꝛ boni artifices ad mediũ reſpiciẽtes opant᷑.vt ibideʒ hr quare vt pꝛiꝰ.¶ Cercio qꝛ ad illud re ſpicit operãtis ĩtellectꝰ cuiꝰ cõiectura trix eſt otꝰ.qꝛ eãdẽ oʒ rõem dicere ⁊ appetitũ ꝓſeꝗ.vt hĩ hic ca.ʒ.Sʒ virtꝰ ẽ medietas quedã cõiecturatrix exñs medij vt ſupꝛa li.2.c..quare vt pꝛiuſ Quarto.qꝛ ſicut iaciẽtes reſpiciũt ad ſignũ.ſic bñ opantes ad mediũ vt pʒ in illa ſił itudine poſita per phĩ di cẽtẽ ꝙ facile ẽ nõ cõtingere ſignũ.dif/ ficile aũt cõtingere. ¶ Et ꝓpter hoc ad maliciã ꝑtinẽt ſupabũdãtia ⁊ defe ctꝰ que ſũt facilia. Et ad virtutẽ perti net medietas que difficił ẽ vt hr̃ ſupꝛa li.2.c..quare virtuiſᷣ mediũ ẽ üllud ſi/ gnũ ad qðoðſ ĩpicit ĩitellectꝰcuiuſtibʒ mo raliter vel artificialr operãtis. Et p/ pter hoc aliꝗ dixeĩt.ꝙ phi.loꝗt᷑ hic de illo ſigno qð ẽ mediũ ᷣtutis.¶ Sʒ cõ trariũ arguit᷑.qꝛ mediũ virtu nõ ẽ ter minꝰ medietatũ quas eẽ diximꝰ inter mediũ ſupabũdãtie⁊ ðfectꝰ.qꝛ mediũ nõ eſt terminꝰ medij.ſʒ ſignuʒ de quo loquit᷑ hic phi.ẽ talis terminꝰ vt ipſe hic ait.quare virtutiſ mediũ nõ ẽ iſiud ſignũ. R ſolutiõe queſtiõis p̃ᷣmit to ꝙ ſignũ dirrecnuũ hoĩs operãt põt eẽ quadruplex.ſ.ſignũ pᷣcognituz ⁊ ſi gnũ ꝙ eſt ipᷣa pᷣcognitio ⁊ ſignũ ingſi⸗ tũ.⁊ ſignũ ꝙ eſt ipᷣa inqſitio. Signum at pᷣcognitũ ẽ duplex.vnũ eſt nãle ſim pliciter pᷣcognitũ.aliud põt eẽ artifici ale alicui vel aligbꝰ pcognitũ. (Mꝛi mũ ſignũ eſt finale bonũ.⁊ iſtud ẽ vłr pᷣcognitũ ⁊ p̃intẽtũ in oĩ operanõe a/ gentis per ĩtellectũ vt hrĩ̃ ex.2. metha. in pte de ſtatu in cauſis finalibꝰ. &t ðᷣ buiuſmõi ſigno dicit phi.ꝙ cognitio fi nalis boni ad vit magnũ bʒ incremẽ tũ.Et quẽadmodũ ſagittatoꝛes ſignũ habentes magis adipiſcemur vtiq; ꝙ oʒ ſupꝛa li.j.in pꝛohemio. ¶ Signuz at alicui vel aliꝗbꝰ pᷣcognitũ ẽ lex vel cõſuetudo vicẽ legis hñs ¶ Aſtud aũt nõ ẽ vłr pᷣcognitũ.qꝛ legiſlatoꝛ nõ pᷣco gnouit legẽ añ legiſlatiõeʒ. cũ tñ pᷣhũe rit pꝛudẽtiã legis poſitiuã vt.j.e.li.c. 9. Sʒz iſtud ẽ p̃cognitũ aliꝗbꝰ qui non hñt iudicare de lege.ſʒ ̃m legẽ ⁊ ad legẽ reſpiciẽtes iudicat. Signũ aũt q eſt pᷣcognitio ẽ pꝛicipiũ pꝛacticũ vł fa ctiuũ ꝙ ẽ vera cognitio finis vt.j.e.li. ca.6. ¶ Signũ at inquiſitũ ẽ virtuns mediũ.pꝛo quo ĩueniedo dant᷑ quattu oꝛ documẽta ſupꝛa li.2.c. ſinali¶ Si⸗· gnũ at ꝙ eſt inqſitio eſt ipᷣa renũciatõ que fit in queſtiõe cõſiliarij. Eſt ei oẽ cõſiliũ queſtio ſʒ nõ ecõuerſo vt ſupꝛa li.ʒ.ĩ parte de cõſilio.¶ Et tale ſignũ ẽ noticia ĩiuẽtiua medij inqſiti.¶Hijs pᷣmiſſis dð.pꝛĩo ꝙ ſignũ ad ꝙ pᷣaſpi cit vłr oĩs operãs nõ ẽ virtutis mediũ ſo ꝙ ipᷣm eſi finale bonũ.(ꝛimũ ꝓ bat᷑ qꝛ id nõ pᷣaſpicit vlłr ĩtellectꝰ ope rãtis ꝙ eſt ei ignotuz ⁊ valde difficile ad cognoſcẽdũ.Sʒ virtutis mediũ eſi cõiter ignotũ ⁊ valde difficile ad co. gnoſcẽdũ vt ſupꝛa li.2.c.ʒ.⁊.c.vluimo quare virtutiſ mediũ nõ eſt illud ſignũ ad ꝙ vlr reſpicit intellectꝰ operantis. Scõm pꝛobat᷑ pꝛio.qꝛ oĩis operans intendẽs ⁊ remitrẽs opera ſua vt ve/ niãt ad mediũ ad illud ſignuʒ reſpicit fm erꝰ exigẽtiã vniuerſa opera habẽt vel plus qᷓ; oʒ vel minꝰ q; oʒ.vel tatuʒ q;tũ oʒ.Sʒ ſᷣm exigẽtiã finis vniuerſa opera dicũt hĩe pluſ.q.ſ.hñt vltra qᷓ; ſit neceſſariũ ⁊ exactũ ad cõſequẽduʒ finẽ opeꝝ vt ſupꝛa li.j.c.x.⁊.2. phiſi. vel habere minꝰ qñ.ſ.nõ haberet ne ceſſariũ ad cõſequẽdũ finẽ.vel habere tm̃ qᷓ;tũ oʒ.qũ.ſ.hñt oĩa ad finẽ cõſe/ quẽdũ exacta.⁊ nõ plura nec pautio/ ra tunc ĩiuentũ eſt mediũ qñ nõ ẽ addẽ nec minuere vt ſupꝛa li.2.c.s.quare fi nale bonũ eſt illud ſignũ ad ꝙ vłr pᷣaſ picit oĩs itellectus operãs vel opera- turꝰ. (Scdo qꝛ illud ẽ ſignü ad ꝙ vłr fſpicit itellectꝰ operãtis a quo ſũmũt᷑ pꝛicipia opabiliũ.pꝛiĩcipia ei ſũt ſicut foꝛes in domo vt habet᷑.2. methaphi. Sʒ pria pꝛĩcipia operabiliũ ſũmunt a fine vt.j.e.li.c.x.⁊ vt hĩ.ij.phiſico. 2 == S –— —— ☛ tgifiänuitb P enpes ie ,pne mpen pielg. iſfafne emnſautiin Jentuitcnn nhcur ie rsincen, iicüteoege ooinctnns 5 aucltpon loomiliehiot⸗ iieoindnin Etker ien. ui ichuul i lgee wann . fülousk fai⸗ Winigni (aiſmefnnszi⸗ denmaan püßfcintiis felecerirlem Mininen ti 7 . . = SE. =ꝛ=½ = = funpef . bißritlenc agiſ pinde u ilbeisg e Inelecy., kakigen⸗ laiis ibn jineſtle ſigüchg NöRimint iciſk irlee t ale n BNS N Saldedichche a ali203 1 Giünöetlid mtellec rio gros en SSoperolun iſen ivenaopern i Gigeni insn. diciſtinn⸗ eraci d ene ul. de . gidiſfni ie Pit ia adſi⸗ nräüigit; inulf, lwaſgiun ngihl quare vt pꝛius. (Zercio qꝛ illud eſt ſignũ ad ꝙ vłr pᷣaſpicit intellectiꝰ ope rtis ꝙ vłr pᷣintẽdit appetitꝰ. nihil eiĩ᷑ intendit appetitꝰ intellectiu niſi ꝙ in telligit itellectꝰ. Sed appetitꝰ vłr itẽ dit ⁊ pᷣaſpicit finẽ.Eſt enĩ pꝛincipiuzʒz in intetiõe. quare ad ipᷣm pᷣaſpicit itel lecr. ¶ Bicedi ad argumta in oppo ſitũ generaliter ꝙ ꝓcedũt de ſigno inꝗ ſito nõ de pᷣcognito.de quo tñ loquitur hic phi. vt viſum eſt in coꝛpe queſtiõiſ pꝛius · ¶ Lectio ſcoa Mime ãt virtutes J.Supꝛa ꝓ poſuit ſuũ intentũ. hic ãt exe quit᷑ ipʒ. pꝛĩo ãt inꝗru qd eſt cã ratio ſeu virt' ĩtellectuał in genere fo vero tradit quot ſunt eiꝰ ſpẽs ibil. Sũt vtiq; quibꝰ .ĩcio agit de ſingulis ſpẽbus ibideml Scia quideʒ igit᷑ Ad inqrẽdũ vero ꝗd ẽ virtus iĩtellectualis pꝛio diuidit virtutẽ aie ⁊ moꝛalẽ ⁊ in tellectualẽ ⁊ pꝛo nüũc moꝛalẽ abijcit ⁊ intellectualẽ eligit ad ſuũ ꝓpoſituzʒ.fᷣo ptẽ aĩe diuidit in ptẽ irrõnalẽ ⁊ in ptẽ que babet rõem.⁊ hãc eligit ibi Pꝛi us quidẽ ..tcio rõnalẽ ſubdiuidit ĩ ptẽ ſciẽtificã ⁊ ptẽ rõcinatiuã ibil Et ſup ponant᷑ ..quarto vᷣo ex hijs inqrit ꝗd ẽ virtus ĩtellectuał pficiẽs ptẽ aĩe ſciẽti ficã ⁊ ptẽ rõcinatiuã ibi Sũmẽdũ eſt * SNicit pꝛĩo ꝙ noſ ſupꝛa pꝛio libꝛo ſic diuiſim virtutes aie ⁊ diximꝰ has qdẽ eſſe moꝛis.i.virtutes moꝛales ap petitũ pficiẽtes. ⁊ alias diximꝰ eſſe vᷣ/ tutes ĩtellectꝰa itellectuales ⁊ cũ hoc ptrãſiuimꝰ determinãtes de moralibꝰ virtutibꝰ in pᷣcedẽtibꝰ libꝛis.De reli/ quis ãt ſcʒ de ĩitellectualibꝰ ⁊ etiazʒ de aia ⁊ ptibꝰeiꝰ. Pꝛĩo dicem ſic dñũtes vt ſequit᷑ ibi Pꝛius quidẽ igit᷑. Abi diuidit ptẽ aĩe ſicut ſupꝛa diuiſerat in pꝛio libꝛo in fine. Sicit ꝙ pꝛi dem̃ duas eſſe ꝑptes aĩe.vnã.ſ.que ẽ rõem hñs que eſt intellectꝰ. ⁊ aliã que ẽ qd irrönale que ẽ appetit. Mũc ãt intĩ diuidẽdũ erit ad ꝓpoſitũ declinãdum de pte rõem hñte ᷣm eũdem modum fm quẽ pꝑtem aie generałr ſumptã pꝛi us diuiſimꝰ. (Eñr ibil &t ſupponãtnr NSubgliuidit ptẽ aĩe rõnabilez. ⁊ pꝛio ponit diuiſiõem.ᷣo aſſignat rõeʒ diui ſiõis ibil Ad ea enĩ .tercio ĩpõit noia mẽbꝛis dicte diuiſiõis ibi Sicat᷑ autẽ Hicit &ð ꝙ ad pñs ſupponãtur eẽ due ptes rõeʒ hñtes. vnã quideʒ qua nos ſpeculamur entia neceſſaria.quoꝝ pꝛiĩ cipia nõ cõtingũt nec pñt aliter ſe ha bere quales ſunt oẽs veritates ⁊? res ⁊æ rönes neceſſarie ⁊ eterne. ¶ Alia vero ps eſt qua ſpeculamur entia con tingentia. ⁊ maxie illa cõtingẽtia que ſũt in ptãte noſtra.de quibꝰ ſolũ eſt cõ ſiliũ vt ſupꝛa li. ʒ. parte de cõſilio. Scðo ibil Ad ea eni Aſſignat rõeʒ pmiſſe diuiſiõis.ꝓbans mẽbꝛa diniſio niſ ab inuicẽ eſſe diſtincta.vult g ſic ar guere.qm̃ ad illa obiecta que ſũt genẽ diſtincta.⁊ penitꝰ altera ſũt de nume ro pꝑticularũ aĩe.altera ⁊ altera fʒ ge/ nus ſic.ꝙ altera particula ẽ apta nata ad vnũ illoꝝ ⁊ altera ad alteꝝ ſupple appᷣhẽdendũ.Qð apparet qꝛ pticula ris aĩie mexiſtit cognitio rerꝝ obiecta/ rũ ᷣm quãdã ſiłitudinẽ.⁊ ſᷣm quãdazʒ ꝓpꝛietatẽ qᷓ; hʒ aĩa in cõpatiõe ad ob iectũ.Sed neceſſariũ ⁊ cõtingẽs ſunt obiecta genere diſtincta ⁊ altera.qua re particłe aĩe apte nate ad boc ⁊ ad illud ſũt etiã genere altere ⁊ diſtincte Huius rönis ponit ſolã maioꝛẽ cum na confirmatiõe que declarabit᷑ am/ plius in queſtione.(¶ Cõſequẽter ibil Sicatur aũt Imponit noia illis aĩie ꝑ tibus dicens.qꝙ vna illarum ptium di/ catur ſcientificũ.ſ.illa qua ſpeculamur neceſſaria altera pars dicat᷑ rõcina tiuũ.i.cõſiliatiuũ.ſ.illa qua ſpecłamur cõtingentia. Idem eni eſt conſiliari ? rõcinari. Qð ergo hec pars que dicit᷑ rõcinatinũ ſit circa contingentia. ppa tur. qꝛ nullus cõſiliat᷑ de noncõtingẽ/ tibus vt ſupꝛa li. ʒ. pte de cõſilio. qꝛ ꝗ cũq; cõſ iliatur.oʒ ꝙ de cõtingẽtib cõ ſilietur ⁊ rõcinet᷑. qꝛ rõcinatiuũ ẽ que dam vna pars determiĩata ptis rõnem habeni ⁊ non eſt tota ipᷣa cũ ꝑs rõem 7 7 exñs cognoſcit hec ⁊ illa pñſ generaliter ſũpta ſit apta nata ad oĩa ĩtellectualia.rõcinatiuũ aũt nõ niſi ad intelligibilia cõtingentia.quare ſe hñt ad eam vt pars ad totum. pe euidẽtiã pᷣdictoꝝ queritur vtꝝ pars aĩe ſcientifica ⁊ ps rõcinatiua ſint nãliter diſtin/ ccte ⁊ arguit᷑.ꝙ non. Pꝛuno qꝛ eadezʒ potẽtia ⁊ parte aĩe cognoſcimꝰ pfecta ⁊ iperfecta.Sed neceſſariũ ⁊ cõtigẽs ſe hñt.vt perfectũ ⁊ ĩperfectũ in genẽ veri.quare ambo cognoſcimꝰ eadem pte aĩe per ↄñs ſciẽtificũ quo cogno ſcimꝰ neceſſaria ⁊ Weinannäaglig on tingẽtia erũt eadẽ pars aie¶ Scdo qꝛ vłius ſe hʒ itellectꝰ ad iĩtelligibilia qᷓ; ſẽſus ad ſenſibilia. ſenſus ãt vnꝰ ⁊ idẽ exñſ percipit ⁊ cognoſcit incoꝛruptibi lia que ſunt quaſi neceſſaria.puta ſolẽ ⁊ aſtra ⁊ etiã coꝛruptibilia cõtingẽtia quare multo foꝛti intellect vnica vis TLercio qꝛ intellectꝰ agens eſt quo eſt oĩa facere ⁊ poſſibilis quo eſt oĩa fieri vt habet ʒ. de aia. quare contra rõnem ĩtelle/ ctus poſſibilis ⁊ agẽtis eſſet.ſi alia ꝑs anime cognoſceret neceſſaria. ⁊ alia cognoſceret cõtingentia Quarto.qꝛ ſi ponam“ diuerſas eſſe pticulas ꝓpt᷑ diuerſitatẽ genẽis ĩ oĩbꝰ.ſequẽt᷑ alia eẽt vis ꝑ qᷓ; vidẽmꝰ aĩalia.⁊ alia viſ ꝑp qᷓ; videmꝰ plãtas que genẽ ſũt diſticta hoc ãt eſt incõueniẽs.quare ⁊ illud ex quo ſequeret᷑. ¶ Sʒ oppoſituʒ arguit᷑ pꝛimo qꝛ quecũq; differũt ſʒ ſpẽm.ip ſa diſtinguũtur nãłr.ſʒ ᷣm euſtratium ſuper paſſu iſto. altera ſũt ᷣm ſpẽm id qð negociatur circa neceſſaria.⁊ id q; negociat᷑ circa cõtingẽtia.quałr ſe hñt ſciẽtificũ ⁊ rõcmatiuũ.quare nãłr di⸗/ ſtinguũt. ¶ Scðo qꝛ ſᷣm phi. ad obie cta genere altera ſũt apte nate parteſ aie genere altere.Sʒ neceſſariũ ad ꝙ ⁊ apta pars ſciẽtifica ⁊ cõtingens ad ꝙ eſt apta nata parſ rõcinatiua ſũt ob iecta genere altera.quare iſte partes ſunt genere altere ⁊ per conſequens erx natura rei diſtincte. ¶ Sicẽduʒ cũ LIBRO philoſopho ꝙ pᷣdicte particule nãliter diſtinguũt᷑ nõ quidẽ realiter tanquam due realitateſ vt ꝓbaui ſupꝛa libꝛo pꝛi mo circa finẽ.Sed nãliter tanquã due aptitudines naturales ſᷣm quas ania eſt apta nata cognoſcere neceſſaria ⁊ cõtingentia ſʒ modũ expoſitũ.(Mꝛo cuiꝰ euidẽtia pꝛemittẽda ſũt duo. Pꝛi mũ ꝙ cõtrarietas duaꝝ oppõnũ ſub di uerſis generibus cõtentaꝝ pñt habe⸗ re eundẽ modũ opponẽdi vel aliũ ⁊ a liũ.verbi gra.cõtrarietates cõtente ſſ coloꝛe.puta albũ ⁊ nigrũ ⁊ ſub ſapo/ re.puta amaꝝ ⁊ dulce.hñt eundẽ mo dũ vtrobiq; enĩ põt fieri trãſitus a cõ/ trario in cõtrariũ manẽte ſubiecto. Sʒ par ⁊ ipar ſub numero nõ hñt iſtũ mo dũ qꝛ manẽte eodẽ numero qui nüc ẽ par.ĩpoſſibile eſt fieri trãſitũ a parita te in ĩparitatẽ .¶ Hico igitur ꝙ diuerſi taſ cõtrarietatũ eundẽ modũ oppoſitõ nis hñtiuz.exigit pluralitatẽ ſenſuum qui ſunt pꝛimo appᷣhenſiui eaꝝ vt pꝛo batur. 2. de aĩa.Et ideo ſenſus tactus eſt duo ſenſus.ſᷣm qð habet᷑ ibidẽ pꝛo pꝛio. ¶ Alteriꝰ ãt dico ꝙ talis cõtra/ rietatũ diuerſitas nõ exigit pluralita⸗ tẽ ĩtellectuũ vł viriũ eiꝰ.Sʒ diuerſitas cõtrarietatũ diuerſos modos oppoſi/ tiõis hñtium neceſſario exigit aliqua/ lẽ diuerſitatẽ viriũ intellectꝰ.qꝛ vis ap pꝛehẽſiua ↄrietatis eſt aliquõ mediuzʒ iter extrema ↄrietatis in vli vł ĩ parti culari vel in re vel in modo.quare vbi eſt diuerſitas cõtrarietatũ in re vel in mõ in vli ⁊ in pticulari neceſſe ẽ ꝙ ſit aliqua diuerſitas medioꝝ. ¶ Scom p̃ᷣmittẽdum eſt ꝙ potẽtia per diuerſos actus determiabik põt determiari per diuerſos actus vno mõ vel alio.⁊ alio mõ.verbi gra potẽtia ſupficiei ad reci piendũ oẽs coloꝛes determiat᷑ vnifſoꝛ miter per oẽs coloꝛes indifferẽter.qꝛ tm põt determĩiari ꝑ vnũ qᷓ;tũ per aliũ Sed potentia qua fetus põt recipere maſculinitatẽ ⁊ ſeminitatẽ⁊ denſitatẽ ⁊ raritatẽ non determiat᷑ vniſoꝛmiter eo ꝙ b⸗ hẽdit diuerſas cõtrarietates R . 8 4 Meſundſtne Punk izſcen Menter, Mleſenaminer Wrnorrheben (Monvu itappe ihent t onnii llereniuit iigkboniueſin uN Nrgi ißeſboni ane Mitrcit ſüan enſneunſe (kfcgensi mKncnznemnin Wreſelſcrti⸗ binäiannn Zblätfitn ſinneirmin 17 uafiptckt Rün Wilesſ wcieniͦ Lemnnickſrn Sdd iiid itngiie 2Aeitew rünaninſih 5ero nobi NReN.. Gfennüiin Deren üemdinün grimtiriſ eppbeninee in E1nden s Bfnbeeti nunrrſs inn inu⸗ s oͦcriip mmie SFonr ccſerd eee rrümelkc'g raustüii⸗ Fembnii Eyrlin nacne prilnn 6 ſtas cn qꝛ p maſculinitatẽ vel femitatẽ detmi nat᷑ ad ſemper q; diu erit homo. Sed per raritatẽ ⁊ denſitatẽ determĩat᷑ ad tempꝰ non ad ſemꝑ.pꝛima diuerſitas actuũ nõ neceſſario exigit diuerſitateʒ potẽtiaꝝ vel modoꝝ potẽtie. Fa tamẽ diuerſitas neceſſario exigit diuerſitatẽ potẽtiaꝝ vel viriũ vel modoꝝ potẽtie Ehi igit᷑ pᷣmiſſis arguo ſic. quecũq; vVires naãlr appᷣhenſiue diuerſaꝝ cõtra rietatũ.diuerſos modos opponẽdi hñ tiũ ſũt nãlłr diſtincte.potẽtia nãq; ẽ qð dã mediũ cõtrarietatũ appᷣbenſiuũ ⁊ idcirco vbi ſunt diuerſe cõtrarietates. dinerſitatẽ modoꝝ babentes. neceſſe eſt ꝙ earum media ſint diſtincta. Sed ſcientificũ ⁊ rõcinatiuũ ſunt huiuſmõi quare ſunt diſtincte vires. ¶ Aſſũptũ ꝓbatur.qꝛ ſcientiticũ appꝛehẽdit com poſitionem neceſſariam ⁊ diuiſionem necefſariam inter quas non poteſt eẽ mutatio vt habetur.9.methaphi.ratio cinatiuũ ãt appꝛebẽdit cõpoſitiõeʒ cõ tingentẽ ⁊ diuiſiõem contingentẽ. pu ta bibere vinũ eſt honũ.⁊ bibere vinũ nõ eſt bonũ que ſunt cõtraria contin/ gentia inter que põt fieri trãſmutatio qꝛ aliqñ eſt bonũ.aliqñ eſt non bonuz quare ſciẽtificũ ⁊ rõcinatiuũ ſũt vires appꝛehenſiue diuerſaꝝ cõtrari etatum dinerſos modol oppoſitiõis hñtiũ. ¶ Scdo ſic. qꝛ vires aliter ⁊ aliter per ſuos actus determĩabiles ſunt nãliter diſtincte. ſed ſciẽtificũ ⁊ rõcinatiuũ ſũt huiuſmõi.quare vt pꝛius. Aſſũptum pʒ.qꝛ ſciẽtificũ ſemel determinatuʒ ꝓ ſemp eſt determiatuʒ. ſcia enĩ includit notitiã rei ⁊ eſſe rei ⁊ cãlitatis ſup rẽ ⁊ qm̃ ipoſſibile eſt aliter ſe habere vt babetur pꝛĩo poſterioꝝ .ſʒ rõcinatiuũ nõ põt ita determĩari qꝛ nũqᷓ; dicit᷑ de aliquo cõtingenti qð ipoſſibile ſit ipʒ aliter ſe habere. quare nõ eſt poſſibile ꝙ potẽtie tã diuerſis modis determia biles ſint ſimpłr vna potẽtia nullo na turali modo diſtincta. Et ꝓpter hoc di cit phi.ꝙ qꝛ cognitio exiſtit aie vʒʒ ſiłi tudinẽ ⁊ ꝓpꝛietatẽ ad tam diuerſa ge VI. nera.ipᷣe aptitudines ſũt genere alte re(icendh ergo ad primũ ꝙ neceſ ſariũ ⁊ contingẽs non ſe hñt ſicut ꝑfe ctum ⁊ imperfectũ in eodẽ genere qꝛ nunquã de contingenti põt fieri neceſ ſariũ.nec vnquã ð neceſſario contigẽſ nec reducunt̃ ad eandem cauſam vesi tatis. Et licet verum neceſſariũ magiſ ſit verum qᷓ; verũ contingenſ.non tam̃ pꝛopter hoc cadunt ſub eadem poten tia.ſicut ea que nõ differunt.ſicut per fectum ⁊ imperfectũ.vnde iſtud argu mentũ concluderet ꝙ idem ſenſus co⸗/ gnoſceret albedinez ⁊ raucedinẽ. qꝛ albedo eſt ſenſibile perfectius q; rau cedo. ¶ Ad ſcðõʒ dicẽdũ.qꝙ viſus nũq; cognoſcit aliquid per ſe ĩcoꝛruptibile tanquam pꝛimuz obiectum.qꝛ nullus coloꝛ ⁊ nullus ſplendoꝛ eſt per ſe in/ coꝛruptibilis.qꝛ ſi aliqua coꝛpoꝛa ſer uent ſemper coloꝛem ſuum. coloꝛ tamim fm ſe ⁊ m naturaz pꝛopꝛiam eſt coꝛ ruptibił.quare nullum fuit ſimile cum neceſſario ⁊ contingenti.cum pars ſci entifica per ſe cognoſcat neceſſarium ⁊ pars rõcinatiua contingens vt con/ tingens.viſus vero nihil ꝑcipit de coꝛ ruptibilitate vel incoꝛruptibilitate. Ad terciuʒ dicẽdum.ꝙ intellectus poſſibilis poteſt habere in ſe pluẽs vi res ſᷣm ꝙ diuerſimode eſt determĩabitł per diuerſas cognitiones. ⁊ fᷣm ꝙ eſt pꝑceptiuus diuerſarum cõtrarietatũ di uerſos modos oppoſitiõis habentiuʒ ¶ Ad quartũ dicendũ.ꝙ eſſet rõe in/ dignũ.qꝛ nec aĩal nec planta ſunt per ſe obiecta viſus vel alterius ſenſus. vt ꝓbatur.ʒ. de aĩa. De obiectis aũt per accidẽſ nõ loqꝗt᷑ phi.ſicut ⁊ de hijſ que ſũt per accidẽs.nihil cure eſt arti vt ſu (Lectio tercia. Ammẽdum ergo (Supꝛa pꝛemiſit diuiſionem de par/ te ⁊ virtute intellectuali. Hic ntem inquirit quid eſt virtus intelle/ ctualis. Pꝛimo autẽ ea que inquiren da ſũt ꝓpõit.ᷣo inquirit ibil. Dria at 4 IIBRO Bicit g̊ pꝛio ꝙ ſũmendũ ẽ.ꝗd ẽ opti/ mæ hitus vtriuſq; ptis pᷣfate.ſ.ſciẽtifi/ ci ⁊ rõcinatiui qꝛ vtriuſq; etꝰ nihil eſt gliud q́; vtriuſq; optimꝰ hitꝰ. virtꝰ aũt vtriuſq; ymo cuiuſlibet potẽtie ẽ optĩa diſpõ ad opus ꝓpꝛiũ iſtiꝰ ⁊ illius ⁊ iõ ꝓꝛus inꝗrẽdũ erit qd ẽ opꝰ finale vtri uſq; pticule.⁊ ↄñr qd eſt pᷣtus vtriuſq; 6 Cũr ibil Tria ãt Ingrit pᷣdcã. Pꝛi io aũt inqrit ꝗqd eſt vtriuſq; opꝰ.⁊ fᷣo que vtriuſq; ᷣtus ibi.Scõm quos ꝗ̊ Ingſiturꝰ ãt qd ẽ opus vtriuſq; partis aĩe rõneʒ hñtis.pꝛĩo inꝗqrit pꝛincipia operũ.ᷣo ipᷣa opera ibil Eſt ãt ꝙ ĩ mẽ te J.tcio quale pꝛĩcipiũ eſt homo ſuo-/ rũ opeꝝ ibil Pꝛopter qð vel appeti⸗/ tus] quarto cõcludit generaliter quid eſt vtriuſq; ptis aĩe opꝰ ibi Atrarũq; Bicit g pꝛĩo ꝙ ĩ aĩia ſũt ta que vidẽt᷑ eſſe dñatina ſup actũ.i.ſup pꝛaxiã ⁊ ſu per veritatẽ.ſ.ſenſus ⁊ itellectꝰ ⁊ ap petitꝰ.tñ qᷓ;uis ſenſus videat᷑eſſe pꝛin cipiũ veritatis.qꝛ nõ decipit᷑ circa pꝛi mũ obiectũ.vt hr.2.ð aĩa.Certũ eſt ꝙ nõ eſt pꝛincipiũ alicuiꝰ actꝰ ſeu pꝛaxiſ vt hic ſũmit᷑ qd apparet qꝛ beſtie ſen ſum ꝗdẽ hñ̃t ſicut nos ⁊ in hoc cõicãũt 533 nullũ actũ nobiſcũ cõicãt. quare ſi cut ſenſus nõ ẽ pꝛincipiũ pꝛaxis in be ſtijs. ſic nec erit eiꝰ pꝛicipiũ in nobis. ¶ Eſt eni ſciẽdũ ꝙ actꝰ pꝛo quo hjĩ in greco pꝛaxis ſũmit᷑ bic ꝓ actu hũano qui ẽ in hoĩs ptãte ad hoc ꝙ fiat vł nõ fiat ⁊ ad hoc ꝙ taliter ⁊ aliter fiat. be ſtie vero nõ bñt in ſua libera ptãte vt operẽtur vel nõ operent᷑ nec vt taliter vel aliter operẽtur. Sed ĩpetꝰ paſſio nũ appetitꝰ ſenſitiui ducit eas abſqʒ omni alia arbitrij ptãte. Et idcirco di cũt᷑ nõ cõicare actũ.⁊ per ↄñs conſtat ꝙ ſenſus in nobis nõ eſt pꝛincipiũ ali cinꝰ libere opatiõis que dicit᷑ pꝛaxis. Sciẽdũ g ſo ꝙ phi. ĩtẽdit hũc abijcẽ enſũ a ſuo ppoſito nõ tñ appetitũ qui cocurrit cũ intellectu in operaniõibus libere factis vel elicitis.ſicut videbit᷑ in ꝓxima parte.qꝛ per eũ diſtinguitur mẽs pꝛactica a mẽte ſpeculatia¶ Emr ibil Eſt ãt ꝙ in mẽte Inqrit opa ptiũ aĩe.⁊ pꝛĩio inquirit ⁊ docet opꝰ mẽtis pꝛactice.̃o opus mentis ſpeculatue ibil Speculatiue l. tᷣcio opꝰ factiue ibi LAHẽs aũt ipᷣa . ¶ Eſt aũt ſciendum circa pꝛimuz. ꝙ phi. intẽdit oñdere ⁊ docere ꝙ finale opꝰ mentis pꝛactice ẽ illa gitas ſeu illa vera notitia. que ne/ ceſſario requirit᷑ ad hoc ꝙ electio ap/ petit ſit ſtudioſa æ bona ¶¶ Ad euide tiã buiꝰ ãt pꝛemittit tria ſuppoſita.ſᷣo infert ex illis tria coꝛrelaria. ⁊ icio in fert ſuũ ꝓpoſitũ. Primuʒ ſuppoſitum eſt. ꝙ in appetitu pſecutio apparẽtis boni ⁊ fuga apparẽtis mali ſic ſe hñt ſicut in mente ſeu in ĩtellectn ſe habẽt vt affirmatio ⁊ negatio.¶ Scom eſt moꝛalis virtus ẽ bitus electiuꝰ ⁊ pſe cutiuꝰ apparẽtis boni ⁊ fugitiuꝰappa rentis mali vt dictũ eſt ſupꝛa li.2. in ò ſcriptiõe virtutis moꝛalis.(¶ Terciuʒ ẽ.ꝙ electio ẽ appetit cõſiliatiuꝰ vt ſu pꝛa li.ʒ. vbi dictũ eſt ꝙ electio eſt volũ tariũ pᷣcõſiliatum. Cer hijs ergo in/ fert tria coꝛrelaria ibil.Sʒ pꝛopt᷑ hoc Mꝛimũ eſt ꝙ ſi electio fuerit ſiudio/ ſa oʒ neceſſario ꝙ rõ conſilij ſit vera. Qõ ãſt iſtò ſequat᷑ apparet.qꝛ ſi ratio cõſilij nõ eẽt vera.tũc ipᷣa diceret eſſe appetẽdũ qð nõ eſt appetendũ ⁊ ele ctio appeteret qð nõ eẽt appetẽdũ. ⁊ ſic nõ eẽt ſtudioſa.vel rõ diceret eẽ fu giẽdũ qð nõ ẽ fugiẽdũ⁊ appetitꝰ fuge ret qð nõ ẽ fugiẽdũ.quare nõ eẽt ſtudi oſa.hoc igit᷑ coꝛrelariuʒ ſequit᷑ ex hoc ꝙ electio eſt appetitꝰ cõſiliatiuꝰ ⁊ vo lũtariũ pᷣcõſiliatũ. ¶ Scm coꝛrelariũ ẽ ꝙ etiã oʒ ꝙ appetitꝰ finis ſit rectus ad hoc ꝙ electio ſit ſtudioſa. qꝛ ꝓpter malũ finẽ Mer⸗ nihil ſtudioſe poſ- ſumꝰ eligere· Zerciũ ẽ.ꝙ oʒ ꝙ eadez apparentia bona mens dicat eſſe ap/ petenda ⁊ pꝛoſequenda. ⁊ illa eadezʒ appetitus pꝛoſequatur ⁊ appetat ad hoc ꝙ ſit electio ſtudioſa. ymo etiam ad hoc ꝙ electio ſit bona vel mala. quod patet quia ſi appetitus illud ap peteret. ⁊ ratio conſilij aliud diceret n ſe ien id citd i dicpere ſoecllanece li.:bioer taeleoperni paret e lri Wi iuſi eremriee (Wulie denn Eulucud fleni nec⸗ iſoncpi⸗ Gicttpne itfmgt ncKen iucenat ui 4 nid eunwinii. worrcke Gllsfmits gbey niisn⸗ iiymnpl ci logealnei iſiprrep rlcnitspe⸗ kile p wittaecäen limngröge Eiclciaaaig, mnsgeciſeni Pwpnigi, ( uunogeriniſs cisilbacbſe ſimnmtißi⸗ iukoltenee⸗ 1ist apetb' — cctiſii pe . ſſig täkhun inagniin henu i Wnergſ mt Smacninit En emmd ann Pprinsmiſtt eſanieleent nncüctiatn ipprn äila vooni iu Eapprel nn tir dN. öckappenencdi noͦtanipreii Nianelöet ſcecin apen; Gtii mrnifn ontini iuct woent'ien! ppei iſn wici hibti⸗ r ibe unesdii Necum iſ⸗ 16 G4 vconſija lectio qualiſcũq; tũc nulla eẽt electio qꝛ nõ ẽ volũtariũ pcõſiliatũ nec appetitꝰ cõſiliatiuꝰ. ſed eẽt ſicut cõcupia varia incõtinẽtiſ que nõ ẽ electio nec ſequit᷑ cõſiliũ.ymo ad uerſat᷑ vtriq;.vt ſupꝛa ĩ fine pꝛimi ⁊ ĩ li.7.c.ʒ. quaẽ neceſſe ẽ appetitũ appe tẽ ea que dictat cõſiliũ ad hoc ꝙ ſit e/ hijs igit᷑ habet phi.ꝙ aliqua veritas rõnis ſeu aliqua rõ vera eſt neceſſario reꝗſita ad hoc ꝙ ſit electio ſtudioſa. quare concludit q; hec rõ vera eſt mẽs ⁊ veritas pꝛacti/ ca.⁊ talis veritas ſeu talis rõ vera eſt finale opꝰ mẽtis pꝛacticæ. vt etiã in ſe quẽtibꝰ ampli oñdet᷑. ¶Eoöſeque nter ibil Speculatie ãt Docet ꝗd eſt opuſ mentis ſpeculatiue. Et pꝛĩio facit hoc Scðdo cõpat iſtud opꝰ ad opus mẽtis pꝛactice ibil Pꝛactici ãt] Dicit g pꝛi mo ꝙ bñ operari ⁊ male operari mẽ i ſpeculatiue que nihil intẽdit ẽ verũ ⁊ falſũ.qꝛ bñ operari eiꝰ ẽ iudicare vere ⁊ male operari ẽ iudicaẽ falſe. hoc ãt apparet.qꝛ vłr finale opꝰvniuſcuiuſq; itellectꝰẽ hic.ſ.iudicare ⁊ appᷣhẽd ere veꝝ.quare maxiĩe erit opꝰ iſt mentis ſpeculatiue.que nihil intẽdit pᷣter noti ciã veritatis. ¶ Cõſequẽter ibil Pꝛa ctici ãt . Cõparat opꝰ mẽtis ſpecula/ tiue ad opꝰ mẽtis pꝛactice.d.ꝙ pꝛacti ci itellectꝰ finale opꝰ ẽ vitas vt ſupꝛa dem̃ eſt.⁊ in hoc cõuenit cũ ſpeculatĩo ſed differt.qꝛ nõ quecũq; veritas eſt fi nis itellectꝰ pꝛactici ſʒ illa determĩata veritas que cõfoꝛmit᷑ ⁊ cõfeſſe ſe habʒ appetitui rcõ. uo coꝛrelaria. pꝛimũ ibi Actꝰ quidẽ igit᷑ .vᷣm ibil Pꝛopter qð Dicit ergo pꝛimo ꝙ ex pᷣmiſſis ſequit᷑ ꝙ pꝛĩcipiũn efficiẽs illiꝰ actꝰ ſeu actionis ꝗ vł que dicitur pꝛaxis ẽ ipᷣa electio.put electõ ſũmit᷑ ꝓ libera deteꝛmĩatiõe ipᷣiꝰ volũ/ tatis ⁊ appetitꝰ nãlr idetermiati.ad hoc ⁊ ad illud nõ eſt tñ eiꝰ finale pꝛin cipiũ.ꝙ dicit᷑ pꝛincipiũ cuiꝰgra.i.finał cã.pꝛincipiũ ãt electiõis.i.pfecte det᷑ minatiõis ẽ ipᷣe appetitꝰ ⁊ illa rõ que dicit rõcinari gĩa alicuius finis appe ¶ Ex p̃miſſis ãt infert * tibilis aſſequẽdi.Et iõ nota ꝙ potẽtia rõnalis que valet ad oppoſita vt dicit 9.methaphi. nõ eſt intellectꝰ ſolꝰ nec appetit ſolus.Sʒ eſt illa potẽtia que hic dicit᷑ electiõis pꝛincipiũ cõſtitutuzʒz ex appetitu ⁊ ex appetitiuo intellectu Item nota ꝙ ideo ſequit᷑ iſiud coꝛiæ lariũ ex pᷣmiſſis.qꝛ potẽtia indetermi nata valẽſ ad oppoſita nõ põt exire in actũ.niſi determĩet᷑ per ꝓbereſim. vt habet᷑ in.9. methaphi.quare actus ⁊ operatõ finalis talis potẽtie pꝛincipi at᷑ a potẽtia mediãte determiauiõe.de termiatio vero non pꝛincipiat᷑ niſi ab lpᷣa potẽtia que determiĩiat᷑ aliaſ nõ eẽt libera.nec ſue opatiõis dña. Cuiꝰ op⸗/ poſitũ pꝛobat᷑.ſupꝛa li.ʒ.c.ʒ.Sʒ ĩitel/ lectꝰ pꝛacticꝰ cũ appetitu ſũt vna po/ tẽtia rõnał ⁊ eiꝰ detmĩatõ ẽ elcõ poſt qᷓ; electio ẽ appetitꝰ ↄſiliatiu vt viſũ ẽ quare ſeꝗt᷑ ꝙ electio ſit pꝛincipiũ oꝑa tiõis ſequẽtis ⁊ electiõis pꝛincipium ſit pꝛactica rõ cum appetitu. ¶ Scðz coꝛꝛelariũ infert ibil Pꝛopter qð.d. ꝙ ꝓpter id qð dem̃ ẽ de pꝛicipio ele⸗/ ctiõis ſequit᷑ ꝙ electio nõ eſt nec pᷣt eẽ ſine ĩitellectu ſimplici appꝛebẽdente. nec ſñ mẽte cõponẽte ⁊ diuidẽte ⁊ eti am rõcinãte. Hec etiã ſñ hitu vł diſpo ſitiõe moꝛali.oʒ etiã pᷣſupponi appe⸗/ titu finis in oĩ electiõe quidẽ appetit dicit hic aligs moꝛał hitus ſeu diſpõ Qðõ quidẽ coꝛrelariũ cõfirmat᷑ qꝛ nul la aciio bona nec cõtrariũ acnõis bõe ſcʒ actio mala põt eſſe ſñ intelleciu ⁊ ſine mẽte ⁊ ſñ moꝛe.i.ſñ aliquo moꝛa li appetitu ipᷣius finis.hec eniʒ oĩa vt pᷣmiſſuzʒ eſt.pᷣſupponũt᷑ electioni bone vel male.quare ⁊ ſimpliciter pᷣſuppo nunt᷑ cuilibet electiom. Cõſequenter ibi Aens aũt ipᷣa Ingrit finale opꝰ mẽtis factiue.pꝛe mittit tñ vnũ verbuzʒ de mente ſpeculatiua ⁊ alterũ de men — te pꝛactica.d.ꝙ mens ipᷣa ᷣm ſe ſum/ pta ⁊ ab appetitu pꝛeſciſa quadrupli citer ſũmit᷑ mẽs ſpeculatiua mibil mo/ uet ⁊ nihil pꝛĩcipiat᷑ ex.qꝛ vt dĩ.ʒ. de aĩa nihil dicit de imtabili vł fugiẽdo IIB RO quare nihil mouet ad imitãdũ ſeu ꝓpſe quẽdũ nec ad fugiẽdũ.ſʒ illa mẽs que rõcinat᷑ ga hui finis quẽ deſideãt ap petit. illa inquã mouet ad ꝓſequẽdũ ⁊ fugiẽdũ.que etiã dicit᷑ mẽs pꝛacti/ ca.Hijs at pᷣmiſſis docet opꝰ mẽtis Sactiue ibil Hoc eni factiue Inten/ dẽs dicere ꝙ opꝰ eiꝰ ẽ famulari pꝛa/ ctice mẽti. Vicit enĩ ꝙ hec.ſ.mẽs pꝛa ctica pꝛicipat᷑ mẽn factiue.⁊ ꝑ ↄñs fa ctiua famulat mẽti pꝛactice.⁊ hoc eſt eiꝰ opꝰ ⁊ finis ĩmediatꝰ.Qð ſic ĩtẽdit ꝓbare.qꝛ ſicut ſe hñt factio ⁊ actio in oꝛdine finiũ ſic ſe hñt factiua ⁊ actiua ſeu pꝛactica ĩ oꝛdie mouẽtiũ.Sʒ factõ Eẽ ꝓpt᷑ actiõeʒ tãq; ꝓpt᷑ finẽ.actio ãt ñ neceſſario ẽ pꝓpter alteꝝ qꝛ pᷣt eẽ finiſ quẽ pꝛio deſiderat appetitꝰ. quare in ordie mouẽtiũ actiua ſeu pꝛactica.mo uebit factiuã ⁊ pꝛicipabit᷑ ei. ¶ Eiꝰ rõis ðclarat mĩoꝛẽ.d.ꝙ oĩs faciẽs ope rat᷑ ⁊ facit opa ſua gra bui finiſ fʒ ꝗd puta edificãſ edificat gra opoꝛtune ha bitationis domꝰ edificate ſed nõ facit hoc ꝓpter finẽ ſimpłr ꝗ ẽ finale bonũ tociꝰ hũane vite quẽ intẽdit pꝛactica: Sʒ oĩs faciẽs fac it qdẽ opa ſua ad ali qd pticłaẽ bonũ hoĩs.⁊ oẽ fcm̃ fit gra alicinꝰ alterꝰ bõi ⁊ nũqᷓ; ꝓpt᷑ ſe.ſʒ ałr de acto.qm̃ actũ nõ ſp ẽ ꝓpt᷑ alteruzʒz ſʒ ipᷣamet actio ẽ finis ſuꝰ. Cuiꝰ ꝗdẽ fi nis ẽ deſideriũ appetitꝰ. appetitꝰ enĩ pꝛio appetit vltimũ hoiſ finẽ ꝗ ẽ bene ⁊ vᷣtuoſe ac feliciter oꝑari. E&t ſic ha⸗/ bemꝰ qd ẽ opꝰ finale mẽtis ſpeculatĩe L ꝗd pꝛactice.⁊ ꝗd fciue. Speculatie gqdẽ vitas de appetibili nihil.d. Pꝛa ctice vᷣo vitas appetitui rcõ cõfeſle ſe hñs. Factiue ᷣo vᷣitas mẽti pꝛactice ſpᷣ ſeruiẽs.¶ Eñr ibil Pꝛopi qð vel Zo cet quale pꝛicipiũ ẽ hõ ſuoꝝ opeꝝ.ct pꝛĩo facit hoc.fo ãt oñdit quał eſt mo c ſuoꝝ opeꝝ ibil Mõ ẽ t eligibilej. Dũdit pꝛio ꝙ ẽ hõ pꝛincipiũ nõ nãle ſʒ libeꝝ ſuoꝝ opeꝝ. Dicit g ꝙ ꝓpt᷑ id qð dem̃ ẽ ſeꝗt᷑ ꝙ electio ẽ vel itellectꝰ appetituiꝰ.i.ĩtellectio appetitiua. vel appetitꝰ itellectiuꝰ.i.volitio ĩtellectia — que.ſ.ſeꝗtur rõcinatiuũ ⁊ notiti ĩtel/ lecð.vñ hõ ẽ tale pꝛicipiũ. quale ẽ id pꝛincipiuzʒ ꝙ ſua opa pꝛicipiat p ele, ctiõem ⁊ appetitũ libeꝝ ꝙ ẽ appetitꝰ itellectiuꝰ.electio eni ẽ actuſ volũtaus ⁊ appetit.dĩ tñ hĩe eẽ itellectiuuʒ.qꝛ ẽ deſideriũ rei vt per intellectũ apphẽ ſe ⁊ ĩ tali pꝛicipio cõſiſtit libertas ho minis ⁊ ptãs vᷣm quã dicit᷑ dñs ſuoꝛũ operd.Seo ibil Mõ ẽ ãt J.Oñdit ꝙ; modꝰ hũanoꝝ opeꝝ que ſũt eligibilia ẽ modꝰ futuroꝝ cõtingẽtiũ. Dicii ꝭᷣq nullũ factũ quidẽ de pᷣterito eſt eligibi le nec per ↄñs ẽ per hoĩem opabile. puta nulł nũc eligit fuiſſe captà ylion .i.troiã que diu ẽ per grecos de ytalia capta fuit nec aliꝗs cõſihat᷑ de fcõ.nec per ↄñs aliꝗs opat᷑ fcã.Sʒ gcũq; cõſi liat᷑.cõſiliat᷑ vtiq; de futuro cotigẽti.⁊ gꝗcũq; vult operari operat᷑ futura non dũ facta qꝛ factũ nõ cõtigit nõ fieri.i. nõ fcm̃ vel fuiſſe.ꝓpt qð ille agathon rcẽ dicit.d.ꝙ deꝰhoc ſolo pꝛiuat᷑ ꝙ ẽ fa cere ea que vtiq; iã facta ſũt eẽ igeita ⁊ ineffecta.ſic ꝙ nõ fuerit fcã.vlłr igit oĩa per bS operabilia ſũt futura coõ tingẽtia.¶ Eñr ibi ANtrarũq; vtiq; Coõcludit ex pᷣmiſſis ꝗd ẽ ſingulariũ ronabiliũ partiũ aie opꝰ finale.d.qꝙ ſe gtur vtiq; ꝙ apud vtrãq; pticulaꝝ aĩe ſcʒ ſpeculatiue pꝛacuce ⁊ fciue ẽ veri tas.i.pa noticia vitatis.qð pʒ ex pᷣce/ dẽtibꝰ¶ Eñr ibil Scðz quos igit᷑ . In fert etiã de pᷣmiſſis que ſit vtꝰ pᷣdcãruzʒ partiũ.d.ꝙ illi hitꝰ ̃ʒ quos vnaqueq; pticula maxie dicit veꝝ ſũt eaꝝ vᷣtutes Et iõ addit ꝙ igit᷑ rurſus ĩcipiẽtes ab iſto pꝛicipio ꝙ eſt veꝝ dicere.dicamus de ipis vᷣtutib particulariũ rõnaliũ aie Eſ ãat ſciẽduʒ ꝙ oĩs diſpõ perfecti ſubiecti ad optimũ opꝰ ei ẽ vt.vt hĩ 7. phi. Sʒ hitꝰ ſʒ quẽ aia maxie verũ dicit.ẽ diſpõ parůᷣ aĩe perſcẽ ⁊ hitua/ te per eam. ⁊ eſt ad optimũ opus eiuſ ꝙ eſt verum dicere. quare talis bitus eſt otus illius partis anime. Et ĩ hbac ratiõe fũdat᷑ hic intentio philoſophi. =èð linecilo öüöönapnann izcnenoen umidclüſar⸗ ſe ſeglnu 65 anogeſp ukod opands en t wnn nnoet wn Aöenulopa: Elilgi e crNnnis nöninntmi ariſtüm „ Ngannini, lincftügii Ptit tonber — == ſendanbeſi lnsprmnig ek deg glade inſte Eeſinen Eni beingefliiſ kſeting —. ag et⸗DH euidẽtiã pᷣdictoꝝ inquirẽ/ Ain ada ſüt quattuoꝛ. Pꝛimo ꝗd ẽ i AA 65 ſpeculatõ diffinitiue. o quid in ) Ypꝛaris. (do vty mes ſpeckatiua a paa einnn ( ctica⁊ factiua naliter diſtinguat᷑. quar wiki to. viꝝ mẽs pꝛactica pꝛincipet᷑ menti iin ſpeck atiue ſient mẽti factiue. * pꝛio &r ꝙ 1 peculatio ẽ ope R—KWH ratio itellect' ad nullã opatõ ’A nẽ ex gen cognitiõis tãquã g finé näliter oꝛdinara. (Eoôtra qua ungen A defcriptiöez arguif. pꝛimo qꝛ ſpecula eeOD ütio näakr ozdiat ad aiam ſpeculàtẽ tan idg quäã ad finẽ. Oẽ ꝗppe amabile amoꝛe nſegd cöcupie oꝛdinat᷑ ad aligd amabile a/ Nrgerbe moꝛe aicicie.ſpeculatio ãt amari ñ pᷣt Pcſcai. amoꝛe aicitie.cũ nõ poſſit readamare Ni vt.j.li.S.circa pꝛĩcipiũ.quare amat᷑ ꝓp eſme prter aiaz que nõ ẽ in genere cõgnino miopentimm nis. ⁊ p ↄñs oꝛdinat᷑ ad ipᷣam vt ad fi inocidian né. Sebo. vna ſpeculatio põt oꝛ .i dlei dinari ad aliã ſicut ad finẽ vt pʒ in in ſbu gſinõe ſpeculatiua que oꝛdiat᷑ ad inuẽ müſtdin öcz (ercio qꝛ ſpeculatio nãł phi. gnöſenm odinat ad opatiões nãe. puta ad ge⸗ Whinähm neratioem 1 conuptioem:⸗vLI li. de Erin eneratioe * coꝛruptõe.(¶ Quarto.qꝛ logei ſpeculatiões multoꝝ oꝛdint ad lucx ieop, fnele k lucꝝ ad aliqd. Et per ↄñs ad aliqd „ ð gen cognitiõis. quare deſcri Nacngi fünei ptõ nñ ẽ ſuſficiẽſ. Sʒ oppoitũ arguitqꝛ nsadpztf ue opatõ que ſolũ ꝓpt᷑ vitatẽ c ꝓpĩ Sczt cire nõ narr oꝛdinat᷑ ad aliqua opatõ Ts eſt d ui nẽ ex genꝰ cognitiõis tãqᷓ; ad finẽ. Sʒ ſsge⸗ onn ſpeculatio eſt ſolũ ꝓpt᷑ vᷣitatẽ ⁊ ꝓpter i , ſcn ſcire.vt habet᷑ pꝛio methaphi. in ꝓbe t nefſun mid. 1 fo li. circa pꝛĩcipiũ quare ſpe/ gimis de culatio nõ nãliter oꝛdinat᷑ ad aliquazʒ αJopattoem ex gen' cogniuõis tanquaz tmniniſn, ad finẽ. ¶ Sicẽdũ ꝙ deſcriptio bona ges ſin c .. ęq ꝓbat.ſupponẽdo pꝛio ꝙ ſpecła eimüche uünd ſit opario. qꝛ hic ſümit᷑ vtr Act. 2. S vt diuiſus ↄ pꝛimũ actũ que ẽ bitꝰ vt ðᷣ tiiie iin⸗ claraf̃ 2. de aĩa.ᷣo ꝙ eſt opatio ĩtelle/ a Gnnig⸗ ci.qꝛ hic ſũmit᷑ ꝓpi hñdã noticiaʒ de n. eAH mte ſpeculatiua. cui- ſuppõit eẽ op ns nin / fFfm phi. in paſſu iſto. C . s p̃ᷣſuppo nmenſin ſitis arguit᷑ ſic pꝛio ad quẽcuq; finem VI. oꝛdinat᷑ naliter ſpeculatio ad eundeʒ nãłr oꝛdiat᷑ ſcia ſpeculatiua qꝛ opatõ finis ipᷣꝰ hitꝰ.vñ nõ ĩ bitu ſʒ in opa/ tiõe ⁊ vſu cõſiſtit felicitas vt ſupꝛa li. j.Sʒ ſcia ſpecłatia ad nullã opatiõeʒ exᷣ genꝰ cognitõis tãq;ᷓ ad finẽ nãliter oꝛdiat᷑ vt ꝓbat᷑ in ꝓpheio methaphi.ta⸗ li rõne.qꝛ ſi oꝛdiaret᷑ ad huiꝰmõi opa tionẽ hoc eẽt vel ꝓpt᷑ bonũ honeſtũ in moꝛibꝰ.vel ꝓpter bonũ vtile. vel ꝓpt bonũ ðlectabile.ſʒ nõ ꝓpt᷑ aliqð iſtoꝝꝛ qꝛ ad illa tria erãt artes ⁊ ſcie ſuffici entes iuente añq; ſcia ſpeculatiua ce piſſet iꝗri.quare ſpeculatio nõ oꝛdĩat nãłr ad aliquã tale opatiõezʒ tanq; ad finẽ.¶ Scðo qꝛ mẽs ſpeculatiua ĩtẽdit om̃ nãlẽ finẽ ſue opatiõis ⁊ mouet ad ipᷣm. ſʒ mẽs ſpeculatiua nullã opatõeʒ ex genꝰ cognitiõis ĩtẽdit. nec ad ipßa,ʒ mouet vt hĩ in textu.quare niła oꝑatõ ex genꝰ cognitiõis ẽ nalis finis ipᷣius ſpeculatiõis.¶ Ad argumẽta in op/ poſitũ dico generałr. ꝙ nulla pticula ĩ pᷣmiſſa deſcripnõe poſita ẽ cõuertibił cũ ſpeculatiõe deſcripta. Sʒ oẽs ſum᷑ ſũpte cõſtituũt vnã deſcriptiõem ei p/ pꝛiã pꝑ q; circũloꝗmur nullã ipᷣiꝰ ſpecu latiõis.Oia igit᷑ argumta accipiendo ptẽ vnãpᷣmittũt aliquã aliã. ¶ Pꝛi/ mũ eni p̃ᷣmittit operatiõem qm aia nõ ẽ operatio ſʒ act pꝛim vt dicit᷑.2. de aia. ¶ Scðz vo pᷣmittit ex genꝰ cogni tiõis.qꝛ niła ſpeculatio ẽ operatio ex genꝰ cognitiõis. ¶ Lerciũ ãt pᷣmittit tanq; ad finẽ.qꝛ ſpecłatio nãlis phie nõ oꝛdiat᷑ ad opatõez nãlẽ tãqᷓ; ad fi/ nẽ ſʒ tãq; ad obiectũ.( Auartũ vo pᷣ/ mittit nałr oꝛdiari.qꝛ ſpeculatio nãłr ñ oꝛdiat᷑ ad lucꝝ pecuĩiaꝝ. ymo poti⸗ ad oppoiĩtũ vt appaẽt.jli..e.c.fi.ĩ illo coꝛrelario ꝓpt᷑ q anaxagoraſ ⁊ tales fo dicit᷑ ꝙ pꝛaxis ẽ ſᷣm ele tiõem hoĩs oꝑpatio. Cõtraq; arguit᷑ pꝛimo.qꝛ volũtaſ que eſt appetitꝰfinalis boni.vt tercio hui⸗ ca.fi.nõ eſt operatio fʒ hoĩs electiõeʒ qꝛ volutas eẽ pᷣt ĩpoſſibiliũ.Electio ãt nõ vt eo. li.c.F. Sʒ volũtas videt᷑ eſſe IIBRO. pꝛaxis.Eſt enĩ operano vᷣtutiſ vł vicij nõ eſt pꝛaxis.factio eni nõ eſt actio.vt auſin qꝛ ⁊ bona cũ virtute ⁊ mala cuʒ vicio 6. ethi. c. de arte. vbi dicit Euſtratius. ltten vt habet᷑ ibidẽ.quare nõ oĩs pꝛaxis ẽ actio.i.pꝛaxis.ſed factio ẽ in hoĩs ptã ſauſen ſm hoĩs electiõem¶ Scðo qꝛ ĩtẽtio ñ te.quare vt pꝛiꝰ. ¶ Decimo.qꝛ nulla Ghian 1 ẽ ſᷣm electiõem cũ ſit appetitꝰ finis aſ operatio hoĩs cõicata beſtijs ẽ pꝛaxii wen ſequẽdi.electio ãt nõ ẽ de finibꝰ vt.ʒ. vt. 6. ethi. c. 2. æ vt dictuʒ ẽ ſupꝛa.ſed (chhtß * oli. c.F. Sʒ intẽtio ẽ pꝛaxis.v eniĩ intẽ multe tales operatiões ſũt in hois po tbſ tiõem facit rectã.vt.j.eo..ethi.c.iõ. teſtate puta cãtare ambulare.comedẽ ninſſanr uare nõ oĩs pꝛaxis ẽ ſᷣm electiõem. ⁊ bibere.quare nõ oẽs operationes ſneric Berco qm electio nõ ẽ ſᷣm electio que ſũt ſᷣm hois electiõem ſũt pꝛaxis. ungiaſs⸗ nẽ.nõ ei eſt electiõis electio. ſicut nec ¶ Sed in oppoſitũ ẽ auctoꝛitas eu/ it iinlk actiõis eſt actio.ꝓcederet eniĩ in ĩfini ſtratij ſupꝛa li.j.in pꝛĩcipio qui ſic de xintin tũ vt.i.phi.ſʒ electio ẽ pꝛaxis.vᷣꝰ enĩ ſcribit nraxe Btid ergo cũ eo ꝙ nza. electiõem facit rectã.j.eo.d.ethi.c.i⸗ pꝛaxis ẽ ſᷣm electiöem hoĩs operano ſiiſahrui uare nõ oĩs pꝛaxis eſt ̃m electiõem .i.operatio hũana que ẽ in hoiĩs ptate ſitk ond 1 Anare qꝛ ĩicõtinẽtis operatio non cui.ſ.dñat᷑ homo.Ois enĩ talis opera iſuixn ᷣm electiõez.ſed ↄ vt.j.ethi.in fi.⁊ tio eſt pꝛaxis.⁊ oĩs pꝛaxiſ ẽ talis ope i li. ʒ. c. 2. ⁊. j.li.7.in płibus locis.Sed ratio. talis ãt eſt ois operatio volũta/ kitn,l talis operatio ẽ pꝛaxis cũ ſit mala ⁊ tis elicita vel impata. ¶ Hoc ãt pbat nnin an fugiẽda circa moꝛęs. vt.7. ethi. ca.j. quadrupłr. Pꝛio qꝛ ille actꝰ cui dñat oliptiaſt quare vt pꝛiuſ.¶ Quſto qꝛ nulla ope itellectꝰ ⁊ appetitꝰ qui ẽ nobis ꝓpꝛi munesſue ratio angeli ẽ ſᷣm electiõem hoĩs. põt quẽ beſtie nõ cõicãt ẽ vłr ⁊ cõuertitur iioſcocnaſim. tñ eẽ pꝛaxis.ſicut ⁊ opatio hoĩs.quaẽ pꝛaxis.vt ꝓbat᷑.6õ.ethi.c.ʒ.qꝛ itelle fongltaecengt⸗ non ois pꝛaxis ẽ ſ̃m electiõeʒ homis ctꝰ ꝗ circa talẽ attẽdit ea que appeti./ (iigaley alen Sexto.qꝛ operatio ĩtellectꝰ nr̃i nõ tꝰ dʒz ꝓſeꝗ vel fugẽ ẽ mẽs ⁊ ᷣitas pꝛa re Atoſen ẽ pꝛaxis.ymo ꝗdã doctoꝛ in deſcriptio ctica.vt ibidẽ ſubdiuidit᷑. Sʒ ille tał Emne nüdnu ne pꝛaxis.põit ꝙ ẽ oꝑato alteriꝰ po/ actꝰ ẽ fʒ electiõezʒ hoĩſ cui dñat᷑ hõ.qꝛ (bprugcamni tentie qᷓ; itellectꝰ pbans hoc.qꝛ ſiſten vt ibidẽ hr.tale pꝛicipiũ ẽ hõ ſuaꝝ o/ Minigiſnwen⸗ do in actib intellectꝰ nulla ẽ extenſio pẽationũ.quale pꝛincipiũ ẽ appetit ülherelenzion ad pꝛaxim.quãuis ſit extẽſio vniꝰ cõſi itellectiuꝰ.hõ tñ tãq; ꝙ appetit po ta Prenidean deratiõis ad aliã.ſicut pꝛincipioꝝ ad qᷓ; quo.quare tał opatio ẽ vłr ⁊ cõuer Mütſcdnb cõcluſiõem.hec tñ extẽſio nõ ẽ ad pꝛa tibil'r pꝛaxis. ¶¶ Scdᷣo. qꝛ ois opatio ippipehi xem aliquaz. alias logica eſſet viſſime tuũᷣ vł vicij ẽ pꝛaxis.⁊ oĩs pꝛaxis eſt ſfinetciognn pꝛactica. Sʒ operatõ ĩtellectꝰ hoĩs p̃t tał opatio.qð pʒ.qꝛ ita dicit euſtrati (c(aiene tan, eẽ ſᷣm hoĩs electiõem cui dñat᷑ homo. ⁊ qꝛ oĩs opatio de qua agit ſcia pꝛa/ figlſticn quare nõ oĩs operatio cui dñat᷑ homo ctica eſt pꝛaxis.⁊ de oĩ pꝛaxi agit ſeia· ſitnageti ẽ pꝛaxiſ.¶ Septĩo.qꝛ cõſideratõ pꝛa pꝛactica.agit ãt de vtutũ oĩʒ ⁊ vicioꝝ Exlſiliſceig ctica nõ ẽ pꝛaxis.talis enĩ cõſideratio opatiõibꝰ ⁊ de ilł ſoł.quare hee oẽs⁊ aüfnine extendit᷑ ad dirrectiõem pꝛaxis.itelle ſole ſũt pꝛaxes.Sʒ oẽs ⁊ ſole opa‚io ſeummtn ctꝰ eni tali extẽtiõe fit pꝛacticus vt hĩ nes que ſũt ᷣm hoĩs ptãtẽ ⁊ ꝗbꝰ dñat᷑ 4 igmtt 3. de aĩa. cõſtat ãt ꝙ nõ extendit᷑ ad ſe hõ ſũt opatiõeſ vᷣtutũ ł vicioꝝ.vt ꝓbat᷑ iütſsen ipᷣm quare nõ ẽ pꝛaxis.ſʒ ipᷣa ẽ ĩ hois 3. ethi. c.S.⁊ ex hoc ꝓbat᷑ ꝙ nos ſumꝰ Ninis ptate.quare non ois b. . ue eſt dñi ei ꝙ ẽ nos fieri bonos vel malos faatfie in bois pralte eſt pꝛarie. Dcrauo. quaẽ vr pꝛi. 5. qꝛ ois æ ſola opatito Ajchahiin qꝛ ſpeculatio nõ eſt pꝛaxis alias ſcia ad quã extẽdit᷑ pꝛudẽtia ẽ pꝛaxis.qdð lnien ſpeculatiua eẽt pꝛactica per locũ a cõ pʒ.qꝛ pꝛudẽtia ẽ hitR opatiuꝰ pꝛacti r la⸗ iugatis.ſʒ ſpeculatio eſt in bois ptã/ carca oĩa bũana böõaa mala. de ꝗbuſ eſnen iin te. quare vt pꝛius. ¶ Mono.qꝛ factio cõſiliũ.vt. 6. ethi. ca. S. conſtat aũt ꝙ ktilaiin » .. . W 9 N wratöſinz eenöen bisn imqreinde . Oisenitake ncspanlen nchcsdderm Pperi iten eligtina⸗ i ſobaindi Fr miͦ; wiſannii al nhlie e ͦig appen at oand r (Sco oen Riad tode d egll⸗ 16.1 deli tit de immicht ein Camn pꝛudẽtia ſit hitus maxie pꝛacticꝰ. ſed pꝛudẽtia extẽdit᷑ ad oẽs ⁊ ſolas illas operatiões que ſũt in ptãte nĩa vt ha/ bet᷑ ibidẽ.quare ille oẽſ ⁊ ſole ſũt pꝛa xe. ¶ Quarto qꝛ oĩs opatio ⁊ ſola a le ge impabil ẽ pꝛaxis. qð pʒ. qꝛ oĩs ⁊ ſola talis opatio ẽ iuſta.leges eiĩ dicũt de oibus vt. 5. ethi. c. 2. ᷣm oẽm vᷣtu/ tẽ viuere pᷣcipit lex ⁊ fᷣm oẽ vitiũ ꝓhi bet vt eo.li.c.F.Sʒ oiſ ⁊ ſola operatõ cui dñat᷑ bõ ẽ a lege iperabił. lex enĩ nec punit nec p̃ᷣmiat ea que nõ ſũt ĩ po teſtate ma.vt. ʒ. ethi.c.S.quaẽ vt pꝛi icẽdũ ad pꝛimũ ꝙ electio põt ſũ mi tripłr. Ano mõ ꝓpꝛie vt ẽ volüta⸗ riũ pᷣcõſiliatũ.de hijs que ſũt ad fineʒ intẽtũ ⁊ que in ptãte nĩa ſũt vt deſcri bit. ʒ. ethi. c. io mõ large vt eſt duoꝝ ppoſitoꝝ alterius poptatio ſiue illa ſint poſſibilia ſiue ĩpoſſibilia. ſiue ſint duo fines ſiue duo ad finẽ.ſine qui dẽ ĩpoſſibilia ſint.vt ꝓpoſidᷣ vni hoi ĩ/ moꝛtalitate coꝛpiſ.⁊ ĩpccãbilitate aĩe pt vtiq; alteꝝ alteri poptaẽ.⁊ hoc mõ peligere. Si vᷣo ſint duo fines poſſibi/ les.puta mũdana felicitas vel eterna vel voluptas carniſ ⁊ excellẽtia hbono ris põt vtiq; pᷣſtituere hoc vel illud ꝓ fine.⁊ alteꝝn alteri poptare ⁊ hoc mõ eligere.Siłr etiã de duobꝰ oꝛdinabili b' ad finẽ ⁊ ſic deſcribit᷑ electio ab eu ſtratio ſup pꝛĩo ethicoꝝ. ¶ Zercio mõ põt ſũmi electio generaliſſime vt eſt li bera ptãtis pꝛiꝰ idetermiĩate.detmina 1t5 ſiue prtãs illa ſit ideteriata ad diuer ſa obiecta appetibilia.puta ad doꝛmi re ⁊ vigilaẽ.ſiue ad oppoſitos actcir ca idẽ obiectũ. puta ad odire æ amaẽ ſiue ad exercere ⁊ nõ exercere actum puta ad appetere ⁊ nõ appetere.vel/ le⁊ nõ velle.Et hoc mõ ariſtoteleſ vti tur noĩe electiõis ꝓ quocũq; libero ap petitu.vñ dicit felicuiatẽ ꝓpter ſe eli/ gibilẽ. j. ethi. c.S.cõſtat ãt ꝙ nõ ẽ eligi bił pꝛio electiõis mõ.cũ felicitas ſit fi nis vltimꝰ.illa tñ electio pꝛimi mõi nõ de fine vt dictũ ẽ. Mec oʒ ꝙ ſit eligi/ bił. o electiõis mõ.qꝛ põt eligi ⁊ ap peti dato ꝙ nulli fini alteri cõparetur Eſt igit᷑ eligibił.qꝛ libẽ appetibilis. MHũc dð.ꝙ volũtas ẽ fᷣm hois electõ nẽ.tcio vł ᷣo mõ acceptã.Et ſic gene rałr ſũmit᷑ electõ per euſtratiũ ĩ pᷣmiſ ſa pꝛaxis deſcriptiõe.cõcedo igit᷑ vo/ lũtatẽ eẽ pꝛaxẽ ⁊ eẽ oꝑatiõezʒ fᷣʒ hoĩs „ electiõem. Ad fᷣm ãt dð ſur.ꝙ inten tio ẽ ſᷣm hoĩis electiõem generałr ſum ptã ꝓut ẽ vel de finibꝰ vel de hijs que lſũt ad finẽ.¶ Ad.ʒ. ſt dð.ꝙ electõ pꝛi mo mõ accepta ẽ operatio fʒ electõeʒ icio mõ acceptã.⁊ ſic generałr. qꝛ vo lütas ẽ idetermiata. nõ ſolũ ad eligen dũ hoc vel illð.ſʒ etiã ad eligẽdũ vł ñ eligẽduz. Et iõ cũ eligit determiat ad eligẽ cõcedo igit᷑ ꝙ ẽ Heanle c. co dð.ꝙ incõtinẽtis operatio pᷣt eẽ cõ tra electiõez pꝛio mõ ſũptã. non tñ ↄ electiõem.tercio mõ ſũptam.operatio igitur incontinentis non eſt ſecũdum electioneʒ pꝛimo mõ ſũptã ſʒ ẽ fßm e/ lectiõem alio mõ ſũptã.vñ phi.dicit ꝙ; pꝛo quacunq; rönali ſubſtantia libere icõtinẽtes eligũt ꝓ eis que vidẽt᷑ ſibi ipᷣiſ bõa eẽ ðòlectabilia nociua..ethi. ca.y.i. ipi p̃optãt ⁊ pᷣferũt delectabi/ lia eis nociua ilł rebꝰ ⁊ operatiõibns que vidẽt᷑ etiã ipᷣis ᷣm rõeʒ eẽ bõa vti lia ⁊ honeſta.vnde hoc mõ põt dici ꝙ; icõtinẽs operat᷑ eligẽs.⁊ alio mõ qñ operat᷑ eligẽs vt.ʒ.ethi.c.y.¶¶ Ad.i. ãt dð. ꝙ hic terminꝰ hõ aliqñ ſũmitur ꝓ aĩali rõnali moꝛtali tm̃ ſᷣm eiꝰ cõem vſuzʒ.aliqñ tñ ſũmi᷑ ꝓ quacũq; ſbã rõ/ nali.Et hoc mõ pᷣt ſupponẽ ꝓ deo ⁊ p angelo.ſicut ⁊ iſte terminꝰ nemo ꝗ ti valzʒ q;tũ nullłꝰ hõ.cõſtat ãt iſte ter⸗/ minꝰ nemo ſuppõit ꝓ deo ⁊ ãgelo.⁊ ĩ cludit diſtributiõeʒ hoĩs ꝓ ilł puta cũ ðꝛ.nẽo nouit filiũ niſi p?. Hat.xj. ⁊ nemo bonꝰ niſi ſolꝰ deꝰ. Luce.S. HNõ ei excipet᷑ deꝰ ⁊ pr̃ ab iſtis reguł ne/ gatiuis niſi iſte iminꝰ nẽo ſuppoſuiſſʒ pꝛo iſtis ⁊ pꝛo illis.hic ergo ſũmit᷑ hõ opante.Et hoc mõ oꝑatio ãgeli eſt ſ᷑ʒ electiõem hoĩs.i.ſubſtatie rõnalis. ¶ Ad ſexũ vero dð. ꝙ opatio intelle⸗ n e, 1 . 2 22 “ „2 4 1 IIBRO. ctus veriſſime põt eſſe pꝛaxis.tanquã operatio a volũtate imperata. qð ptʒ tũ qꝛ dñamur ei.intelligimꝰ nãq; cum volum vt fo de aĩa.tũ qꝛ põt eſſe oꝑpa tio moꝛalis virtutis vel vicij. puta gra titudinis que inclinat ad ſuſcepta bñ/ ficia memoꝛãda vel ſtudioſitaſᷣ que in clinat aiam ad ſtudẽdum ⁊ inquirẽdũ tũ qꝛ pꝛudẽtia põt extendi ad opatio nẽ intellectꝰ tanquaʒ ad magna hois bona.tũ qꝛ lex imperat huiuſmodi o/ peratiões d. HMemẽto dieꝝ antiquo rũ.cogita generatiões ſingłlas.Seut. 33. cum ſuis ſiłibꝰ.lex etiã punit igno rãtias craſſas ⁊ volitas vt.ʒ.ethicoꝛũ ca.S.quarę operatio intellectꝰ diſſime põt eſſe pꝛaxis.¶ Ad id vero qð di⸗/ citur ꝙ ſiſtendo in actibus intellectus non habet᷑ aliqua pꝛaxis cõcedo. ſed qñ ab intellectu fit traſitꝰ ad appeti/ tum. ⁊ ab appetitu iteꝝ ad intellectü nõ ſiſtitur in ſolis actibꝰ intellectus.⁊ tũc in eis põt eſſe pꝛaxis.verbi grĩa di cit intellectꝰ.bhonũ ⁊ appetendũ ẽ cõ putare quo dicto appetitꝰ hoc vult ⁊ iubet:⁊ tercio ĩtellectꝰ cõſiderat ⁊ cõ putat.hoc igit᷑ mõ non ſiſti᷑ in actibuſ intellectꝰ habet᷑ rõ pꝛaxis in intel/ lectu.in logica vero nõ eſt talis exten pꝛactica vere põt eſſe pꝛaxis. ſio.¶ Ad ſeptimũ dð.qꝙ conſider u⸗ * eni ſciendũ ꝙ ipᷣa põt dupłr ſe habere ad appetitũ.pꝛimo modo in rõe pꝛin cipij mouentis dictãtis ⁊ pᷣoꝛdinãtis Alio modo in rõne obiecti optati ⁊ ĩ parati. Pꝛimo modo eſt conſideratio pꝛactica ⁊ non pꝛaxis.ſed ſcòo modo eſt vere pꝛaxis ⁊ nõ pꝛactica qꝛ vt di ctũ eſt ſupꝛa operatiõem eſſe pꝛaxẽ.ñ eſt niſi ipam eſſe ſᷣm electiõem. ſʒ ſub ſcða hitudine.cõſideratio pꝛactica eſt Fm electiõeʒ nõ ſub pꝛima.vna igitur coõſideratio pꝛactica nõ extẽdit᷑ ad dir rigendã ſe ipᷣam.ſed aliã ita ꝙ cõſide ratio vna ⁊ eadeʒ vt eſt dirrigens eſt pꝛactica ⁊ nõ eſt pꝛaxis vt aũt eſt dir recta eſt pꝛaxis ⁊ nõ pꝛactica. ¶ Ad octauũ vo dõ.ꝙ ſpeculatõ põt ſũmi du pliciter. AUno mõ vt ẽ pciſe ab intelle ctu ⁊ ab intellectuali pᷣtute ⁊ boc mõ nõ eſt pꝛaxis ſed opꝰ ſimpłr nãle · alio mõ vt habet eſſe ab imperio volũtatis ⁊ hoc mõ ẽ opatio volũtaria ⁊ hũana cui dñat᷑ homo ⁊ ſᷣm hoc põt eſſe vera pꝛaxis.Qð pʒ tripłr. Pꝛimo qꝛ feli/ citas ⁊ eupꝛaxia.pꝛaxis quedã ẽ opti ma.vt habef.2. phiſicoꝛuz tractatu de caſu ⁊ foꝛtuna. Sed ſpeculatio ẽ feli/ citas vel magna pꝑps felicitatis vt.x.e⸗ thicoꝝ.ca.x.Et ẽ eupꝛaxia vt hiĩi põt ex.6d.ethi.ca.h.ꝓ eo ꝙ ſpeculatiõis ũ eſt aliqd alteꝝ finiſ.quare ⁊ eupꝛaxia ⁊ pꝛaxiſ eſt. Ecòo qꝛ pꝛudẽtia q;uiſ non imperat ſpeculatiõi ſapiẽtie.ĩpat tñ eã hoĩ gra quidẽ ipᷣꝰ ſapiẽtie vt.d. ethi.c.fi.quare tał ſpeculatio unpꝑata erit pꝛaxis. ¶ Zercio qꝛ oĩs operato moꝛalis pᷣtutis ſiue elicita ſiue impata ẽ pꝛaxis.ſʒ ſpeculatio põt eẽ opatõ ta ls virtu. puta philande que ẽ rcũs a moꝛ ſui.verus enĩ philãtꝰ tribuit ſibi ipᷣi optima ⁊ maxie bõa.⁊ largit᷑ hic ſuo pꝛĩcipaliſſimo.ſ.pti ĩtellectiue.vt 9. ethi. c. . Speculatiões aũt ⁊ theo renata ꝗbus hñdat taliſ ſtudioſuſ phi lantꝰ vt eo.li.c. .ſũt de maxis boms quare ſpecłatiões huiuſmõi atq; theo renata ſũt oꝑa ĩpata ꝑ philãtiã ⁊ ꝑ cõ ſequẽs ſũt pꝛaxes.(¶ Ad ꝓbatiõem vᷣo cũ dicebat᷑ ꝙ ſpeculatio P ſcia ſpeculatiua erit pꝛactica.¶ Sico ꝙñ ſeꝗt.nec ẽ ibi locꝰ a cõiunctis ꝓ eo qð nõ ẽ ſiłis hĩtudo ſcie pꝛactice ad pꝛa xẽ ⁊ ſpeculatiue ad ſpeculatiõeʒ.pꝛia nãq; hitudo ẽ mediata.quia mediate appetitu.ſcoa vᷣo ẽ imediata ſicut pꝛo pꝛiꝰ hitꝰ ad ꝓpꝛiũ actũ:vñ ſile eẽt di/ cẽ.ꝙ ars militaris ẽ mediciał ex eo ꝙ accidit aliqñ militatiõeʒ eẽ medicatio nẽ vel a caſu vel ex pᷣcepto medici. Ad. 9.ãt dð.qꝙ factio pᷣt ſũmi duplr. vno mõ vt hʒ eẽ pciſe ab ĩtellcũ ⁊ ab aliqua potẽtia oꝛgaĩca mẽbꝛoꝝ moti/ ua ⁊ vt dirrigitp rõeʒ artiſ pᷣciſe hoc mõ nec factõ ẽ pꝛaxiſ nec pꝛaxis ẽ fa⸗ ctõ nec cõtinet᷑ alteꝝ ſbᷣ altẽo. vt dicit E Z ailizt iurſit, Vitlr /e rüpud wudf aciütd⸗ cznikt icemin itanin ns tlun Na melpmo⸗ ckiwti finfan ſenausdvur Pütiſaüba⸗ EMedilfmr lleroperiso (ſis demde ſie Verhoeelane Ki une dine snueſtounn, s ſelfnn pan loſtuonuti fühpelpophee: üchundcis, mhakian ſeſcetgenani (hunſeintſein Mhenamunizen (Einustſelgt⸗ Mleninai, Ehlinitgi athedein aenigd . füahnni — — 2= SS = eſinchen, 1 ftminlkenngf Elbumd lenie iee⸗ “ N unt ag ne Peogſeee nl amin oeeun calmnötſepinn uſpralmn Tcocien ne Acnſan Nid däi ümdgitd ani ii ſimo.ſäinhen elllniesdii iär tal ſoäun A4ſüemin es iinolatg Prapoblirit ns(Suns elandi naia A — ſcel philoſophus.6. etbicoꝛum. ca. . Alio modo vt habet eſſe ex imperio volun/ tau ⁊ vt dirigit᷑ p réeʒ men pꝛactice ſen itellectꝰ' appetitiui.⁊ hoc mõ ẽ vᷣe pꝛaxis impata.QAð pʒ. qꝛ vna ⁊ eaqẽ operatio ſᷣm ſubſtãtiã põt eſſe recta.⁊ nõ recta relata ad alteꝝ alteꝝ pꝛin cipiũ ad aliã ⁊ aliã regulã. fabꝛicatio enizʒ vniꝰpulchri ⁊ bñ ꝓpoꝛtiõati ydo li põt eſſe rectiſſima ad potẽciã oꝛga/ nicã ⁊ ad mẽtem factiuã ⁊ ad rõnem artis relata.qꝛ in nullo iſtoꝝ inueniet aliꝗs erroꝛ ⁊ ipᷣm opus erit ̃ᷣm artem aptiſſimuʒ. hec tñ fabꝛicatio relata ad appetitũ.⁊ ad inte llectũ appetitiuuʒ æ ad intentiõem erit opatio non recta ymo obliqſſima ⁊ neqſſima. Et hoc ẽ dicit phi. 2. ethicoꝝ ca.4. ꝙ non eſt ſiłe in artibus ⁊ virtutibꝰ. que enĩ ab artibꝰ ſũt bñ ſuũ habẽt ĩ ſuis ſolis opi bus. que aũt ᷣm virtutes fiũt.requirũt qualiter operãs oꝑet᷑. Pꝛimũ quide,ʒ ſi ſciẽs.deinde ſi eligens. ⁊ ſi eligens ꝓpter hoc eligat.puta ꝓpter bonum honeſtũ.quare diuerſitas factionis ⁊ actiõis nõ eſt diuerſitas ᷣm ſubſtãtiaʒ opatiõis.ſed ſᷣm pꝛincipia ⁊ regulas eius.⁊ ideo iſta diuiſio non eſt diuiſio poſita.9.methaphi.qꝛ actionũ alia ẽ imanẽs ⁊ alia waͤſiens (El. x. autez dicẽdũ ꝙ opatio cõis nobis ⁊ beſtijs põt ſũmi dupliciter. Uno mõ vt habzʒ eſſe pᷣciſe a pꝛincipijs cõibus nobis ⁊ eis.puta ſenſu ⁊ ſenſitiuo appetitu ⁊ virtute motiua mẽbꝛoꝝ. ⁊ hoc mõ nõ eſt pꝛaxis ⁊ ſic loꝗt phi.in paſſu alle gato.Alio mõ vt etiã habet᷑ ex impe/ rio volũtatis.⁊ ex pᷣoꝛdinatiõe metis pꝛactice.⁊ hoc mõ eſt veraciter pꝛa⸗ xis.pugnare nãq; cõe quidẽ eſt nobis ⁊ beſtijs. In nobis tñ põt eſſe pꝛaxis ⁊ operatio foꝛtitudinis ⁊ pꝛudẽtie ꝓ ut ſubeſt intellectui appetitiuo ⁊ ap/ petitui itellectiuo. &t ſic patet rõ pꝛa xis ꝓbata ⁊ defenſata. Eſt eni pꝛaxiſ ſm electiõeʒ hoĩs opatio.vt fuit expo ſitum. ¶ Aueſtio qunta. E tercio arguit᷑ ꝙ mẽs ſpecu latiua.mẽs pꝛactica.⁊ mens Bꝓꝙfactiua nõ diſtinguãtur ex nã rei pꝛimo.qꝛ pluralitas nõ eſt ponen da. vbi nõ apparet neceſſitas.ſed bic nulla apparet neceſſitas.ymo magis. abſurditas apparet ponẽdo pluralita tem taliũ pticulaꝝ qð apparet qꝛ idẽ genꝰ ſubiectũ ſñũ pluralitate potẽtiaꝝ vel viriũ vel aptitudinũ.eſt aptũ natũ habere foꝛmas diuerſoꝝ generũ. pu/ ta lac albedinẽ ⁊ dulcedinẽ ⁊ aer co loꝛẽ ⁊ lumen. quare ſimiliter intelle/ ctꝰſine pluralitate viriũ habere pote/ rit noticiã ſpeculatiuã ⁊ pꝛacticã.ap paret ẽt abſurditas majꝗ qꝛ ſi fʒ płali tatẽ obiectoꝝ ĩ itellectu põit᷑ płalitas viriũ ſeꝗt᷑ ꝙ ĩ itellectu eẽnt inumerabi les vireſ cũ poſſit ĩtelligẽ res inumẽa bileſ genẽ diſtictaſ Scdo.qꝛ pluãlitaſ obiectoꝝ nõ magiſ arguit płalitatẽ vi riũ ĩ itellectu qᷓ; in ſenſu. Sʒ ĩ ſenſu ñ arguit eã qꝛ eodẽ ſẽſu ⁊ eadẽ vi ſenti mꝰæa videm opabilia ⁊ ñ opabilia. vi demꝰ eni veſtimenta noſtra ⁊ aſtra ce leſtia.quare talis dĩia nõ exigit in in/ tellectu pluralitatẽ verli edin op poſituzʒ videt᷑ eſſe phi.diſtinguẽs has tres mentes per fines ⁊ modos ope randi.Supꝛa ꝓximo ſcʒ ad ea que ſüt genere aĩalia aĩe ꝑticulariũ ſunt ani maliũ genere ſed ſpeculabilia ⁊ agi⸗/ bilia ⁊ factibilia ſũt genẽ aĩalia quaẽ ⁊ pticule aĩie ad talia obiecta naliter Lciae ſũt genere altere ac diſtincte ¶ HZicẽdũ ꝗᷓ ᷣm intentiõeʒ phi.ꝙ iſte tres ꝑticule ſũt qualitercũq; diſtincte nõ quidem ſicut tres potẽtie· ſed ſicut tres modi vel tres vi es.vel tres ap/ titudines.vel tres hilitates vniꝰ potẽ cie. ¶ loc auũt pꝛobo quadrupliciter Pꝛimo quia ſicut ſe habet olfactꝰ ap petitiuus ⁊ alimẽtatiuus ad olfactũ. non appetitiuum nec alimentatiuum ſic intellectus appetitiuus ⁊ opatiu ad ĩtellectũ ñ appetitiuũ nec opatiuũ Sʒ olfaciꝰ appetitiuꝰ alimẽti ñ ẽ eadẽ vis vel eadẽ aptitudo cum olfactu nõ 2 . S IIBRO. appetitiuo alimẽti. quare nec intelle ctꝰ appetitiuꝰ qui eſt intellectus pꝛa ticus fᷣm phi. ⁊ ſᷣm euſtratiũ.õ.ethico rum ca.3. eſt totaliter eadẽ vis vel ap titudo cũ intellectn ſpeculatiuo:ꝗ nec appetitiuꝰ nec opatiuꝰ en.(Aſſüprug ꝓbo qꝛ nulla vis cõis nobis ⁊ beſtijs eſt eadem vis totaliter cum vi ꝓpꝛia nobis.ita enĩ ꝓbat phi.ꝙ aliqð volun tariũ nõ eſt electio.qꝛ aliqð volũtariũ eſt cõe nobis ⁊ beſtijs. electiuũ auteʒ eſt ꝓpꝛiũ nobis.ʒ.ethicoꝝ.ca.de ele/ ctione. Itẽ que pñt ſine inuicẽ reperi ri non totałr ſunt eadẽ ſᷣm cõſideratõ nem philoſophi.7.methaphi.exem/ plificãs de circulo eneo.qꝛ eſſe circulũ põt inueniri ſine eſſe eneo. ¶ Sed ap titudo cõis nobiſ ⁊ beſtijs iueniri põt ſine aptitudine ꝓpꝛia nobis.quare ĩ/ poſſibile eſt hanc eſſe totałr idem cuʒ illa. Sed olfactus alimẽtatus cõis eſt nobis ⁊ beſtijs.vt.qʒ.de aĩa ⁊.ʒ. ethi coꝝ. tractatu de tpantia. ⁊ inde ſenſu ⁊ ſenſato.olfactꝰãt nõ alimẽtatiuꝰ.i.ñ hñs oꝛdinẽ ad alimẽtuʒ eſt ꝓpꝛiꝰ nobᷣ puta olfactꝰ ſimiamatũ ⁊ floꝛũ ⁊ quo rũdam aromatũ nõ comeſtibili. vt in paſſibus allegatis.quare neceſſe eſt ꝙ olfactꝰ hũanus duas vires vel apttu- dines hẽat vnã cõeʒ ⁊ aliã ꝓpꝛiã. Et ſiki modo in intellecm erit alia vis vł aptitudo ĩ oꝛdine ad appetitũ.⁊ alia ſine tali oꝛdine. 2180 qꝛ nulla apti tudo habet excellẽtiã eandẽ aptitudi ne nõ hñte excellẽtiã. Sed mẽs pꝛa/ ctica vniꝰ hoĩs põt habere excellẽtiaz eius mente ſpeculatiua excellẽtiã non bñte ⁊c econuerſo. quare hec aptitudo nõ totałr eſt eadem cũ illa.Aſſumpta patet per expientiaʒ qm̃ quidẽ hoĩes ſunt valde apti ad cõſideratiões pꝛa/ cticas non tñ ad ſpeculatiuas.quidazʒ aũt ecõuerſo ſe hñt.quare impoſſibile eſt intellectũ aptitudinẽ hñtem valde eſſe totalr idem cum intellectu aptitu dinẽ non hñte valde. ſicut cõtingit in eodẽ intellectu.¶ .äiercio qꝛ nulla vis cognoſcitiua cuiꝰ eſſe cognoſcitiuuʒ eſt eſſe pᷣceptiuũ eſt totalr eadẽ cũ vi co/ gnoſcitiua cui eſſe cognitiuũ nõ eſt pᷣ ceptiuũ nec actiuũ.vis enĩ cognoſciti ua nõ eſt niſi cognoſcitiuũ. quare con tradictio eſſet. vñ ⁊ idẽ totałr ⁊ bene eſſe ⁊ non eſſe pᷣceptiuũ eſt eſſe ⁊ non eſſe motiuũ.Sed eſſe cognoſcitiuũ in/ tellectꝰ pꝛactici eſt eſſe pᷣceptiuũ ⁊ de pᷣcatiuũ motiuũ ⁊ actiuũ.qð patet qꝛ eius pᷣcipere ⁊ eius depᷣcari ⁊ eiꝰ mo uere ⁊ eius agere mhil aliud eſt quazʒ cognoſcere ita eſſe agendũ ⁊ ita debe re agere.eſſe aũt cognitio mentis ſpe culatiue nõ eſſe pᷣceptiuũ.depᷣcatiuuʒ. motiuũ.vel actiuũ.qꝛ mens nibil mo/ uet·6. ethicoꝝ ca.ʒ. nihil dicit de imi/ tabili vel fugiẽdo.ʒ. de aĩa.quare mẽeſ pꝛactica nõ eſt totałr eadẽ vis cũ mẽ/ te ſpeculatiua. Tercio.qꝛ nilła vis a liquo modo ꝑ maliciã excecabił eſt a dem vis totaliter cuʒ vi nullo mõ per maliciã excecabił ſʒ mẽs pꝛactica ẽ a liquo mõ ad maliciã excecabił.vt pizʒ 6. ethicoꝝ. c.16. vbi drĩ ꝙ malicia puer tit᷑ ⁊ mẽtiri facit ĩtellectũ circa pꝛinci pia pꝛactica. hoc eĩ vocat᷑ excecatio ⁊ iõ dĩ excecauit eos malicia eoꝝ Sap. 3ʒ3. ⁊ de tali excecatiõe dicit᷑ excecatoꝛ populi huiꝰ.yſa.õ.AKẽs aũt ſpecula tiua nullo mõ eſt per maliciã excecabi lis qꝛ nec malitia nec paſſio coꝛrũpit eſtimatiõem. puta a qus el de trigo no.vt.6.ethicoꝝ.c.õ.¶ Ydẽ aũt intel ligẽdũ ẽ fᷣm cõmẽtatoꝛẽ ⁊ expoſitoes de oĩ mẽte ſpeculatiua.quare hec mẽſ non totaliter eſt illa.¶Mꝛobato igitur ꝙ mens pꝛactica ⁊ ſpeculatiua natu/ raliter in natura aĩe ſunt diſtincte p/ batum eſt ꝙ etiã mens pꝛactica ⁊ fa/ ctiua ſemp ſunt diſtincte.qꝛ ſᷣm euſtra tium que eſt ratio pꝛactice ad ſpecula tiuã eað ẽ factiue ad pꝛacticã qꝛ ſicut ille ſũt diſticte ſicut iſte¶ Sicẽdũ er/ go ad pꝛimã obiectiõem ꝙ hec plura/ litas ponit᷑ per phi.ex euidenti neceſ ſitate vt viſuz eſt. ſicut in ſubiecto dul cedinis ⁊ albedinis neceſſe ẽ cõcedi pluralitatem aptitudinũ. qm euidẽter peſbießn lemit unininnn Eauwuail acorst ttada lit ſiie⸗ ſprcwiun to ctkrtmiß itinniis Prirtiuin tluitinns. aprignrelr igrranſi iſhndit Vrrſtie dtc⸗ imnmnilantofn (gcakngereni ſepnetſfng ünfamiligbn Wfneligiien tiſnna weilo iimuoeſnipnti nicfimmnt umameni g lunnperſet impſelniin uiſiſnüta Minſiseg htn A = S — –— — = S— S = = E ün N ſolinſe, umnnnme chen tennti Ppnrll pg mnonn SEE ſSeicni indn nän tücſihen eapcai ſeſgnün n e Nen 1 WAäiliin Agencidiu Monen Dun dehen Pwensnuln .Nibilnrxn Netin ni heuifbai Cdoeu niercebli⸗ WNNlanin Fmis ani ieraubl ℳn idig nalcan elecäcna weat eucct nalciz eor 1 e ict enee Mis itin malcäene c Mid an D 6 imun Nri Atginn ua. reban — 1(Prcbro 1ealanmen ieſn nn nens Dl ſince indh 6 und riie i⸗ tiengi eſt impoſſibile aptitudines ad hanc ⁊ ad illã eſſe vnã ⁊ eandẽ aptitudinem cum inneniant᷑ ab inuicẽ in equalibus ſepate.coꝛpoꝛa eni ſicciſſima ⁊ terre/ ſtria.puta cineres ⁊ oſſa cocta ⁊ trita alba eſſe eſt poſſibile.⁊ dulcia eſſe eſt impoſſibile. Et ecõuerſo caſcia fiſtulã eſſe dulcẽ eſt poſſibile albaʒ eſſe eſt im poſſibile. Similiter mõ in aere.qꝛ ſu/ ſceptibilitas luminis eſt in celeſtibus non tam̃ ſuſceptibilitas caloꝛis.quare ignoꝛũter inſtat qui taliter iſtat. Nec ſequit᷑ illa abſurdiias. qꝛ ᷣm phm̃ ad ea que ſunt genere altera ſunt pticula ris aie genere altere.ſi quidẽ ſᷣm ſiłi/ tudinẽ quandã ⁊ ꝓpꝛietateʒ cognitio rerum mexiſtit aĩe.õ.ethicoꝝ.c.2. hec aũt rerum alteritas ᷣm genus non eſt intelligẽda ̃ᷣm genera pᷣdicamẽtoꝛnm vt de ſe patet.ſed ſ̃m genera intelligi biliũ vt ſunt ĩtelligibilia que diuerſos mogdos intelligẽdi requirũt ſᷣm genus vt oñſum eſt de illo ſo genere intelligi biliũ ſupꝛa deſcripto.talis aũt plurali tas taliũ nõ eſt inumerabił quare ⁊c. Agd ſcòam autẽ dð. ꝙ pluralitas ſᷣm genus obiectoꝝ per ſe ⁊ pꝛimo ſenſi/ biliũ arguit per ſe pluralitatẽ in ſenſu vt ꝓbat phi. de ſenſu tactꝰ qui eſt quo dam mõ duo ſenſus ꝓ eo ꝙ ſentit duo genera contrarietatũ.2. de aĩa. Ratio aũt inſtat de ſenſibilibꝰper accñs.qua re non eſt ad pꝛopoſitũ. ð ueſtio ſexta. quarto arguit᷑ ꝙ menſ pꝛa tica non pꝛincipet᷑ mẽti ſpe culatiue. Pꝛimo qm̃ habituſ mentis pꝛactice qui eſt pꝛudẽtia non pꝛincipat᷑ habitui mentis ſpeculatiue qui eſt ſapiẽtia vt.j.eo.li.ca.fi. quare nec iſta mens illi menti.¶ Scðdo qꝛ ĩͥ ferioꝛ poꝛtio rõniſ non pꝛincipatſupe rioꝛi.ſed mens ſpeculatiua videf eſſe ſuperioꝛ.qꝛ ſolum ſpeculatur neceſſa⸗/ ria ⁊ eterna.pꝛactica vero dicit᷑ infe/ rioꝛ qꝛ circa tempalia quare bec non pꝛincipatur illi.¶ Sed cõtra eſt qꝛ mo uens pꝛiucipat non mouenti ⁊ moto. VI. agens enĩ ſemper pꝛeſtãtiꝰ eſt pacien tem.ʒ. de aĩia.ſed mens pꝛactica mo- uet altera vero nõ vr habet᷑ hic ⁊ etiã J.de aĩa ſed mouet᷑. quare hic pꝛinci pat᷑ illi. SZicendũ ergo ꝙ ſic.Qð p/ batur.qꝛ cuicũq; pꝛincipat᷑ appetitus intellectiuꝰ ei pꝛincipat᷑ intellectꝰ ap petitiuꝰ.qð patet.qm hec duo indiui, ſibiliter ſe habent intãtũ vt Ariſtote. pꝛo eodem habuit electiõem eſſe ap/ petitũ intellectiuũ.vł intellectũ appe titiuum vt hr̃ hic ⁊ indiuiſibiłr mouẽt ⁊ operant᷑ extra ſe.hic enĩ appetitus nihil mouet ſine intelligẽtia pꝛactica nec iſta ſine illo.vt.ʒ.de aĩa.quare cui cũq; pꝛincipat᷑ talis appetituſ ei pꝛi-/ cipatur talis intellectus. Sed appeti tus intellectiuꝰ pꝛincipat᷑ menti ſpe/ culatiue ⁊ oĩbꝰviribꝰaĩe que dicũt hũůa ne.põt enĩ pᷣcipere menti.ꝙ ſpecule/ tur ð tali materia ⁊ fiet ita vł ꝙ ceſſet vel ꝙ de alia ⁊ fiet ita ⁊ vłr per iſtum appetitũ nos dñamur ⁊ pꝛincipamur omibus que ſunt in ptãte noſtra. quaẽz mens pꝛactica que ſᷣm phi. eſt intelle ctuſ appetitiuꝰ pꝛicipabitur mẽti ſpe/ culatiue.¶Ad pꝛimũ ergo dð.ꝙ non ſequit᷑ ſi habitꝰ non pꝛincipat᷑ habitui ꝙ; ideo non pꝛincipet᷑ mens menti qꝛ fm phi.ibidem pꝛudentia quãms nõ imperet ſapie.tamẽ imperat gratia il lius. Imperat eniĩ menti vt ſapienter ſpeculetur.non tamẽ impat habitui di ctando ſibi modum ſpeculandi.Fʒ quẽ ars architectonica pꝛincipat᷑ arti ſub ſeruiẽti.vt notat᷑ ſupꝛa li.j.in pꝛohe/ mio.(¶ Ad fᷣm vero dð. ꝙ diuiſio illa ꝑ poꝛtiõem ſuperioꝛẽ ⁊ inferioꝛẽ eſt di⸗ uiſio ptis rõcinatiue ⁊ cõſiliatiue.Qð patet qꝛ ſuperioꝛ pars eſt rebus eter nis cõſulẽdis deputata. Inferioꝛ vero tempalibꝰ diſponẽdis.⁊ ad ſuperioꝛẽ pertinet cõſenſus peccati moꝛtalis.vt habetur.2.ſniaꝝ di.24. Diuidit᷑ ergo pars iſta per cõpatiõem ad tempalia ⁊ eterna.qꝛ menſ bñ ſe dʒ habere ad deum ⁊ ad mundũ. reſpectu ergo dei dicitur poꝛtio ſuperioꝛ. reſi perin vero X mũdi dicitur inferioꝛ quare mens ſpe culatiua nec ad hanc poꝛtiõem perti/ net nec ad illam. Lectio quarta. AUnc vtiq; quibꝰ] Supꝛa e/ git de virtute intellectuali in generali. hic aũt ĩ ſpãli. Pꝛi mo aũt ipᷣam diuidit in quinq; genera Scðdo agit de ſingulis ibiſ. Scia qui/ dem igitur Picit ergo pꝛimo cum ſit poñſum ꝙꝙ bitus illi m quos aia ma⸗ xime veꝝ dicit ſũt virtutes intellectua les aie.⁊ nunc apparet ꝙ ſunt quinq; hitus ſᷣm numeꝝ geneꝝ.quibuſ aĩa de terminate dicit verũ æ nũq; falſum. af firmãdo vel negãdo ſᷣm eos.hij auteʒ hitus ſunt.ars.ſcia.pꝛudẽtia.ſapiẽtia intellectꝰ. Quare patet ꝙ quinqʒ ſunt genera virtutũ intellectualiũ. Hec de iſtarum numero poni debet ſuſpitio ? opinio.q;ꝛ eis ⁊ ᷣm eas contingit dice re falſum. Mon eni repugnat rõnibus earum falſum eſſe ꝙ ſuſpicamur ⁊ opi namur.cum tamẽ repugnet arti.⁊ ſciẽ tie.pꝛudentie.⁊ ſapiẽtie.⁊ ĩtellectui ex ſuis diffinitiuis rõnmibus falſum eſſe w arbitramur verũ eſſe ſᷣm eas.¶ Eſt ergo ſciẽdũ.q oĩs hitus veridicus eſt veridicus.vel circa contingẽtia vel cir ca neceſſaria. Si circa neceſſaria hoc contingit tripliciter. qꝛ vel pᷣciſe circa imediata ⁊ ſic eſt intellectꝰ.vt habet᷑ 2. poſterioꝝ. vel p̃ciſe circa mediata ⁊ ſic eſt ſcia. vt pꝛio ⁊ fo poſterioꝝ. vel circa hec ⁊ ulla ⁊ ſic eſt ſapia.vt. j.li. e. c.S. Si vero ſit hitus veridicꝰ circa cõtingentia. hoc contingit dupliciter qꝛ vel ſunt contingẽtia factibilia.vł cõ tingentia agibilia qꝛ licet ſit tercdium genus contingentiũ.ſ.contingẽtia nã lia vt habet᷑.2.phiſi.tamẽ circa illa nõ poteſt eſſe aliquis hũanus hitus deter minate veridicꝰ qꝛ nec circa factibilia ⁊ agibilia habemꝰ aliquẽ habitũ dei/ minate veridicũ.niſi pꝛo quãto ſũt in ptãte noſtra.⁊ iõ qꝛ nãlia cõtigẽtia ñ ſũt ĩ ptãte nra.iõ nullũ habitũ habe/ mus determinate veridicuʒ circa illa. LIBRO Si ergo ſit hitus veridicus circa facti bilia ſic ẽ ars.vt.j.ca.ꝓximo. Si vero circa agibilia ſic eſt pꝛudẽtia vt.j.eo. li. ca. 6. 5 ſa virtute ĩtellectuali in quiq; SLenera. Hic agit de ſingulis generibus. Pꝛimo aũt de ſcia. Scdo de arte ibi Cotigẽtis aũt aliter Ler cio de pꝛudẽtia ibil De pꝛudẽtia autẽ Muarto de intellectu ibi Quia autẽ de vkibus Quinto de ſapia ibi] Sapi entiã autẽ Sexto iterũ agit de pꝛudẽ tia ⁊ ptibus eius ibil Erit aũt quedã Hic eni pꝛincipaliter intendit agere de pꝛudẽtia vt videbit᷑.j.Agens autẽ ðͤ ſcia pꝛimo tradit materiã ⁊ obiectũ ſcie.vo oꝛiginẽ ibi Adhuc docilis ter cio eius certitudinẽ ibil Ex pᷣcognitis autẽ ].quarto rõem ⁊ diffinitiõem ibi/ Scĩa quidem ergo Dicit ergo pꝛimo ꝙ quid ſit quidez ſcia hic.i.ex dicẽdis poterit eẽ manifeſtuzʒ ſi pꝛo qꝛ opoꝛtzʒ euz qui aggenerat ſibi vel alteri ſciaʒ certificare ſe vel alterũ.⁊ nõ ſequi ſo/ las ſiłitudines que ꝓbabilitatẽ ⁊ non certitudinẽ inducũt qꝛ oẽs qui eſtima mus nos aliquid ſimpliciter ſcire ſu/ ſpicamur id qð ſcimꝰ nõ contingere ⁊ non poſſe aliter ſe habere.q; eo modo quo ſcimꝰ ea ſe habere.Sed que ſunt contingentia aliter ſe habere cum fue rit extra ſpeculari ſenſitiuũ. puta exira apphenſiõem viſus vł alterius ſenſus latent ſiſtũt vel nõ ſunt ⁊ ita non ſuſpi camur ea nõ poſſe aliter ſe babere. qᷓ eo modo quo ſentimꝰ ea.quare omne ſcibile eſt neceſſarium. ⁊ non contin/ gens.illud eſt neceſſariũ ꝙ non contin git aliter ſe habere. Sed omne ſcibile eſt huinſmõi.ergo oẽ ſcibile eſt neceſ/ omus rõnis pomt pꝛimo ma/ ioꝛem.Fᷣo minoꝛẽ ibi ContingentiaJ. tercio cõcluſiõez ibi Ex neceſſitate ⁊ patent.¶ Et coſequẽter ibil Eternuʒ Infert tres conditiões de ſcibili ꝙͥ eſt obiectum ſcie.d.ꝙ eſt eternum ꝙ inge nitum ꝙ icoꝛruptibile.Qð eni ſit eter ſariũ Lientia quidem igitur ini huieratnins Wufrt deri⸗ üdidinuo iranale miſeum eenobandl E etlcbiisſtei ctdocbletd EbEerzognis, Uneſciepe bebenn buogenenmrtün 4 Ehülſsinmart üimihztinie mnihentin Eoptinazn Mun ve wrir e afcoiutinütmi ihinſlogim Tr * EY * ſmin wünfi; KWüie el in ennd iEmän Merinnen 8 G ſnptdtne ziſeninie nöfuntum Saltere Nr ſnm' a ſenam ecela, oee GedAr gbere. .4 AE K”M 5 4 . e . N O Dime I, 1 1 4 ee . nũ apparet. quomiã omnia que ſũt ſim pliciter ex neceſſitate entia ſunt eter/ na ⁊ per ↄñs ingenerata per trãſmu Et ſic patet quid eſt ſcibile.¶ Geinde Adhuc docilis radit oꝛiginẽ ſciẽ⸗ tie. d. ꝙ oĩs ſcia videtur eẽ ⁊ eſt dociliſ igeſt per doctiõem ⁊ doctrinã genera bilis. ⁊ ab vno in alium trãſinntabilis per ꝙ differt ab omni notitia gnomiti ca. que per inuẽtiõem ⁊ experiẽtiam ⁊ nũqᷓ; per eruditiõem ⁊ doctrinã acꝗ ri poteſi nec eugnomone talem hñtes notitiã poſſunt docere ipᷣam. ſicut ſciẽ tes poſſunt docere ſciam ſuã.ymo ſciẽ tis ſignum eſt poſſe docere vt habetur in phemio methaphi. Et ſicut eſt ſcia docilis ⁊ diſcibilis.ſic etiã ſcibile ꝑęr· cõſequẽs eſt docibile ⁊ diſ⸗ cibile (e inde ibil Ex pᷣcognitis radit certi/ VI. ticiſ.i.in pꝛĩo poſterioꝝ. Ibi nãq; dem̃ eſt. ꝙ cuzʒ pꝛincipia ſillogiſmi ⁊ rei ſci bilis ſunt alicui cognita ⁊ nota. credi tatiõem ⁊ etiã incoꝛruptibilia per q; cũq; alteratiõem vel indiſpoſitiõem. ta ⁊ credibilia facta equaliter.i.tali/ ter qualiter ibi eſt expoſitum ⁊ deter/ minatũ.tũc ipᷣe ſcit ⁊ ſciaʒ babz.opoꝛ tet tamẽ ꝙ pꝛincipia illa ſint ei noto/ ria a certioꝛa magis cõcluſiõe. aliter ꝰ enĩ habebit ſciam non per ſe ⁊ per ta lia pꝛincipia ſed per accũs.q; nõ erit ſimpliciter ⁊ per ſe ſcia.quare ſᷣm hũc moduʒ determinatũ ſit ſcia quãtũ ſpe ctat ad ꝓpoſitũ.qm̃ ad logicũ magis ꝑ tinet quam ad moꝛalem pbiloſophuʒ — ueſtio ſeprima. B euidentiã eoꝛum que dicũ tuun hic de ſcia ⁊ ſcibili. queri tur. vtrum omne ſcibile ſit et ſ. ⁊ arguitur ꝙ non. pꝛimo qꝛ nullo eterno eſt aliquid pꝛius.ſed omni con cluſiõe ſcibili eſt aliqd pꝛius.puta pꝛi tudinẽ ſcie que habetur ex pᷣcognitis ex quibus generatur tãquã ex medijs ⁊ tanquã ex argumẽtis. Dicit ergo ꝙ ois doctrina fit ⁊ eſt ex pᷣcognitis.quẽ admodũ dicimus in analeticis.i.in re ſolutarijſ ſillogiſmis.ſ.pꝛimo poſterio rum.qꝛ eoꝛum que docẽt᷑ hec quidem docẽtur ex pcognita inductiõe. hec ãt ex pcognito ſillogiſmo. Inductio autẽ pcognita eſt pꝛincipiũ cognoſcendi ⁊ certificãdi vłis cõceptus qui eſt pꝛinci piuʒ ſillogiſ mi. Sillogiſmus aũt eſt ex vkibꝰ cõcepnõibꝰ ꝑ inductiõem pᷣhitis ⁊ pcogniũ.quare oʒ ꝙ ſint aliqua pꝛi cipia ex quibꝰ eſt ⁊ cõponit᷑ſillogiſmꝰ demõſtratiuꝰ:quoꝝ non eſt ſillogiſmuſ eoꝛum ꝓbatiuꝰ. Quare reſtat ꝙ ſola in ductio ꝓbet ⁊ certiſicet talia pꝛĩcipia Et ſic ptzʒ ꝙ ſcia ſũmit certitudineʒ a ſillogiſmo. ⁊ ſillogiſmꝰ ex ſuis pꝛinci/ pijs 1 pꝛincipia ab inductiõe. ⁊ indu ctio ab ipo reruz intuitua Geinde ibi [Scia quidem igitur] Tradit rõeʒ ſci entie. d. ꝙ ſcia eſt habituſ demöſtratiuꝰ ideſi per demõſtratiõem acquiſit vel certificatꝰ cum omnibꝰ illis cõditioni/ bus quaſcũq; determinauim in anale cipiũ demonſtratiõis.vt habet᷑ pꝛimo poſterioꝝ.quare nullũ ſcibile eſt eter⸗ num.¶ Scðo. qꝛ omne eternũ eſt vnuĩ cum eternitas ſit intermiabilis vite to ta ſimul ⁊ perfecta poſſeſſio ſᷣm PBoe/ tium.x.de cõſolatiõe.ſed non oẽ ſcibi/ le eſt vinũ. quare nec eternũ.(¶ Eertio qꝛ omne eternũ eſt ingenitũ ⁊ incoꝛ/ ruptibile vt hic dicit phi.ſʒ non omne ſcibile eſt huiuſmõi cum ſcia naturalis in pte ſit de generulibus ⁊ coꝛruptibi libus tanquã de ſcibilibus. quare non omne ſcibile eſt eternũ narto. qꝛ omne eternũ eſt neceſſe eſſe. ſed nullũ ſcibile citra pꝛimũ eſt neceſſe eſſe:vtp bant Auicenna Algazel quilibʒ in methaphiſica ſua.quare citra pꝛimnʒ nullum ſcihile eſt nd(Sed oppo ſitũ dicit phil.in textu. NPꝛo ſolutione queſtionis.qꝛ phi. arguit eternitatem ſcibiliſ ex neceſſitate ſcibilis. pꝛemitto duas diſtinctiões de ipᷣa neceſſitate. Pꝛuma quidem eſt ꝙ neceſſitas aliter de futuro dicitur. aliter de pꝛeterito.⁊ aliter de pñti.qꝛ neceſſitas de futuro ẽ ineuitabilitas euẽtus futuri. ⁊ hoc ne ceſſitatis modo dixerunt aliqui anni A 2 SS euenire de neceſſitate vt habet᷑ pꝛimo pyarmenias de pᷣterito tam dicitur ir/ reuocabilitas rei iam facte.⁊ hoc ne/ ceſſitatis modo dicunt᷑ oĩia facta de ne ceſſitate fuiſſe.qꝛ non poſſunt non fie/ ri non fuiſſe.⁊ rõne huiuſ ait agathon hoc ſolo pꝛiuatur deus ingenita face/ re que vtiq; facta ſunt vt ſupꝛa ca. pꝛo ximo. Heceſſitas vero de pñni dicitur immutabilitas ⁊ ſic dicuur neceſſariũ ꝙ impoſſibile ẽ aliter ſe habere. vt ha betur pꝛimo poſterioꝝ ⁊.. methaphi ſice. ¶ Meceſſitas ãt pᷣteriti vel futuri ñ arguit.ymo tollit eternitateʒ. qꝛ talis neceſſitas includit pꝛincipiũ vel finezʒ quaẽ phi.loꝗt᷑ hic de neceſſitate pñtis non pꝛeteriti vel futuri.¶ Berind di⸗ cendum eſt ꝙ neceſſitas imutabilitan poteſt ſũmi dupliciter.vno modo vt di cit moduʒ vnionis cuiuſcũq; pꝛedicati generaliter ſumpti cũ ſubiecto. ⁊ hoc neceſſitatis modo dicũt᷑ ꝓpoſitiões ne ceſſarie ĩ materia neceſſarij. ⁊ hoc mo do demõſtratio eſt ex neceſſarijs vt ha betur pꝛimo poſterioꝝ. ¶ Alio modo poteſt ſũmi vt dicit modũ vnionis natu ralis exiſtentie cuz re exñte.⁊ hoc mõ res dicitur neceſſe eſſe.que vłr eſt im/ mutabilis ex natura ſua ⁊ ſic neceſſi/ tas attribuit᷑ cauſe pꝛime. Neceſſitas ergo ſũpta pꝛimo mõ nõ facit eternita tem ꝓpꝛie dictã.qꝛ eternitas eſt inter minabiliſ duratõ ſine pꝛincipio ⁊ ſine fine vbi ergo non eſt exiſtentia ibi nõ eſt eternitas ꝓpꝛie ſũpta. Infert ãt et nitatẽ methaphiſice ſũptã. neceſſitas tamẽ fo modo ſumptg infert eternita tem ꝓpꝛie ſumptã. ¶ Hijs ergo pᷣmiſ ſis ad queſtiõem dicẽda ſũt duo. Pꝛi mũ ꝙ non omne ſcibile eſt eternũ eter nitate ꝓpꝛie ſumpta.Scòm ꝙ oẽ ſcibi le ẽ eternũ eternitate ſiłitudinarie di cta. 1 Prima pꝛobo qꝛ omne ꝙ pꝛo pꝛie eſt eternum vel eſt exñtia vel ha benſ exiſtẽtiam.vel conditio ⁊ ppꝛie/ tas exñtis vel exñtie patet ex pᷣmiſſis Sed nõ omne ſcibile eſt huiuſmõi qð patet de iſto ſcibili dyameter nõ eſt cõ LIBRO menſurabilis ſue coſte. Iſtud enim eſt ſcibile. dato ꝙ nec dyameter nec coſta ſint in exñtia.quare non omne ſcibile eſt eternum ꝓpꝛie ſumptũ.¶¶ Sedm ꝓbo qꝛ omne ꝙ eſt ſine pꝛincipio ⁊ ſñ fine ⁊ imutabiliter verũ eſt ſilłitudina rie eternum. patet qꝛ in hoc eſt ſimile eterno ꝓpꝛie ſumpto.qꝛ caret pꝛinci/ pio ⁊ fine ⁊ mutabilitate ⁊ habet ali quale eſſe.quãuis non exñtiale eẽ.ſed eſſe ſcibile eſt huiuſmõi. qꝛ in ſuo eſſe obiectuali ꝙ cõcipimꝰ vt verum nõ eſt mutabile.neq; habet finẽ neq; pꝛinci pium. qꝛ omne ſcibile ſiłitudinarie ⁊ tali ſiłitudine eſt eternũ.⁊ hec fuit in, tentio phi. ¶ Ad argumẽta in oppo/ ſitum rñdeo ad pꝛimũ dico ꝙ pꝛinci/ piũ demõſtrationis pꝛius eſt cocluſiõe ſcibili non duratiõe ſed naturali oꝛdi⸗/ ne.⁊ hoc non tollit quin ſit eternuʒ. Ad fʒ dico ꝙ Boetiꝰ loquit᷑ de eter nitate exñtiali natuẽ intellectuał ⁊ de tali eternitate cõcedimꝰ non omne ſci bile eſſe eternũ.¶Ad terciũ vero do ꝙ rõnes vłes in indiuiduis generabi/ lium ⁊ coꝛruptibiliũ ſunt incoꝛrupti/ biles ⁊ ingenite.de iſtis aũt eſt ſciẽtia natuꝛalis.⁊ in illis ẽ generatio ⁊ coꝛ mprio Ad quartũ dico ꝙ nõ omne ſcibile eſt neceſſe eſſe.qꝛ vt dictum eſt hec eſt nature imutabilitas actualł exi ſtentie cuʒ re exñte cuiuſmõi nõ eſt de quolibet ſcibili (Lectio ſexta. Vntingentis autẽ Poſtquã egit de ſcia. Hic ãt agit de ar e Inueſtigãs tripliciter rõnẽ artis ſᷣm tres cõditiões materie artifi/ cialis. pꝛimo qꝛ materia artis ſubeſt uᷣtuti factiue. Scðòo qꝛ ſubeſt ptati no ſtre ibiſ Eſt autem ars Terno qꝛ ſub eſt foꝛtune ibil Et ſᷣm modũ quẽdam ¶ Pꝛo pꝛima inueſtigatione pꝛimo pᷣ mittit tres diſtinctões.Scðo vnã indu ctiõem ibi Quare autẽ edificatiua. Tercio infert cõcluſiõem intentã ibiſ Idem vtiq; erit] Pꝛimo ergo intẽdit diſtinguere inter opus agibile ⁊ opus ☛ = ☛S — =— — E = = .S= „ — — = ☛ — — ☛ 2 — — (mmmi'tünb ſunneth⸗ ichirsan Eetlpnch = S=S = =— 1 e ur Aben E iſactoponcitninn enlol ſisgtien Minäoſtnoutbi lrllioſtnmni Uphi iueromen yſtalmnn Wppmrrer Echriſenoj in eibrüie Pcianimiiarſn mehrinigtimin uinn ſen Murtſuonlrrder Eehitiesttminöf⸗ Entkeglenginnn nsalnglüpe Meninſtoagihsnn Men nock dinfon n (Sorep⸗ Cingensinagh enenl icöene ſinehe bidg Ei Agunnt cen lntg Smäi mi gi Aefnien eurnü1e lagemera Ninädd nöeſednune Olnqanſten. Doed lant aiinekan e iſbäti Usigenenan mmiawni eitdien rtabüinas n jite umwow. ſen Genis iht ſia hi eſngiönn zainöesſun⸗ ig ii nen ae Lni, 1 ed zmucii aOOH factibile inter actum qui eſt actio.⁊ actũ qui eſt factio.⁊ inter habitũ acti uuʒz ⁊ habitũ factiuũ. Picit ergo ꝙ cõ tingentis.i.cõtingentiũ aliter ſe habe re ſũmẽdo numerũ pꝛo numero. ſicut ĩ pᷣdicamẽtis dicit quãtitatẽ aliud conti nuũ aliud diſcretũ.ſicut dicit hic ꝙ cõ/ tingentis.i.cõtingentiũ eſt aliqd facti bile ⁊ aliqd ſupple agibile. quaẽ ⁊ fa ctio eſt quid alterum ab actiõe ⁊ actõ quuid alteꝝ a factione vnde nos credi/ mus ea que de ipᷣis.ſ. agibili ⁊ factibi li actöne ⁊ factiõe dicimꝰ rõnibꝰ huic ſcie exterioꝛibꝰ.ſ.rõnibus methaphi/ ſicis poſitis in. 6. methaphi. quare ter cio ſequit᷑. ꝙ bitus cum rone actiu eſt quid alterꝝ ab illo habitu qui eſt cum röne factiuꝰ per locum a cõiugatis. ⁊ qꝛ bitus diſtinguũt᷑ per actus vt babe mur. 2. de aia. Sed ita ẽ ꝙ iſti actỹ actio 2 factio non cõtinẽtur ſub inuicẽ .ſicut genus ⁊ ſpẽs quare nec actio ẽ factio ¶Ald cuiuſ euidentiã eſt pꝛimo ſciẽdũ phi. nõ diſtinguit bic actiõeʒ ⁊ facti onẽ per illã diſtinctiõem qᷓ; ponit. 9. methaphi. inter actiõem imanẽtem ⁊ trãſeunteʒ ſicut aliqui indocti opinati ſunt. Qð apparet ex duobus. Pꝛimo qꝛ oĩs actio trãſiens q; iſti vocant fa⸗/ ctioem eſt actio ꝓpꝛie.̃z ꝙ phi.ſũmit ibi actiõem. qm actio traſiens cõtinet ſub actiõe ibi diuiſa ſicut ſpẽs ſub ge⸗/ nere. hic at dicit phi. factionẽ non cõ/ tineri ſub actione. ¶ Scdo. qꝛ foꝛtiter pugnare ⁊ liberaliter dare ſunt actio nes trãſeũtes ⁊ tamẽ nõ ſunt factiões ad artis regulam ptinentes. ſed ſunt actiões ad regulã pꝛudentie prinẽtes quare diuiſio actiõis in tranſeũtẽ v ĩi/ manẽtem nõ eſt diuiſio in actionem ⁊ factiöem. ( Scdo vero ſciendũ ꝙ di⸗/ uiſio cõtingentis in agibile ⁊ factibile in actiöem ⁊ factiõem eſt illa quã po/ nit phi. 6. methaphi. d. ꝙ pꝛincipiũ fa ctibiliuz eſt in nobis. Intellectꝰ ãt ars aut potentia quedã. intellectꝰ quidem ſicut vis appᷣhenſiua.ars vero ſicut ha bitus pficiens ⁊ dirrigens intellectuʒ 1. 6£ NPotentia vero icia ſicut virtus oꝛga⸗ nica opeꝝ executiua. pꝛincipiũ vero a gibilium eſt in agente ꝓhereſis.i.ele/ cno ſeu vis electiua.qꝛ idem eſt agibi le ⁊ eligibile.vnde omne bene actum eſt bene electũ.⁊ ecõuerſo.Si tñ actõ benefactum eſt bene electum. ymo ali qd optime factũ põt eſſe peſſime pᷣele ctum. puta ſi aliquis fecerit vnũ ydolũ ad ydolatriã ſᷣm artem ſtatuificã. illo quidẽ ydolũ põt eſſe optime factũ ᷣm p̃cepta artis ſtatuifice. ⁊ tamẽ eſt peſ ſime electum. qꝛ contra pᷣcepta pꝛudẽ tie ⁊ cõſcie.quare patet ꝙ phi. ſũmit ctiue ſoꝛtiẽte bonitatẽ ⁊ malitiã rcitu hic generaliter actiõem pꝛo quacunq; operatione ſubiecta electiõi. ſᷣm ꝙ hbu iuſmõi ſoꝛtiẽte bonitatẽ ⁊ maliciaʒ rci tudinẽ ⁊ obliqtatẽ in hitudine ad pꝛi cipiũ electiuũ.factiõem vero ꝓ quacũ qʒ operatõe ſubiecta ratione mẽtis fa dinẽ ⁊ obliquitatẽ ĩ hitudine ad rõem mentis factiue. que nibil dicit de reitu dine faciẽtis.nihil de rcitudine appe titus. ſed ſolũ de reitudie operis ⁊ o/ peratiõis. ¶ Eonſequẽter ibi Quare aũt edificatiua Subdit vnã iductiõezʒ que talis eſt. pitia edificatiua eſt que dam ars.⁊ hec ars eſt quidã hitus cũ röne factiuus. Siłkr ars ſtatuifica ẽ qui daã bitus cum rõne factiuus. Et ſic de ſingulis artibus.qꝛ nulla inſtantia da ri poteſt. Mulla eni eſt ars que nõ ſu babitus cum rõne factu.quare omis ars eſt habitus cum rõne factuiꝰ ⁊ cõ uertit᷑. Qðò etiã ꝓbari poteſt ſimili in/ ductione.qꝛ conſtat ꝙ hĩtus cum rõne edifſicatiuꝰ eſt ars.Et ſilłr hitus cũ rõe ſtatuificatiuꝰ ⁊ ſic de ſingulis.qꝛ null eſt talis hitus qui nõ ſit ars quare oĩs hitus cuz rone factiuꝰ ẽ ars ſicut ⁊ ecõ 6 Kõ uerſo. ſequẽter tercio ibil Idem vtiq; Infert ex pᷣmiſſis cõcluſionẽ in/ tentã. d. ꝙ ideo ſequit᷑ ꝙ ideʒ erit ars æ bitus cum rõne vera factiu.ſicut dif finitu ⁊ diffinitõ. Ars eni eſt diffinitũ ⁊ bitus cum rõne vera factiu eius 3 pelecta fuerit ſubſecuta.non tñ omne o pꝛioꝛi demõſtrari nõ poſſit ¶ Cõſequẽ ter ibi Eſt ãt ars. Iteꝝ ĩiueſtigat pꝛe miſſaz rõem artis ex ſcòa cõditiõe ma terie ſue qꝛ.ſ.ſubeſt ptãti noſtre. Pꝛi mo aũt ꝓponi illã cõditiõem materie Scðo pꝛobat eam ibi Meq; enim de hijs ercio repetit cõditiõem de fa/ ctione ibi Quia autẽ factio . Quarto infert cõcluſiõem intentã ibil Meceſſa rium aũt ¶ Ad euidẽtiã pꝛimi pᷣnotã da ſunt duo.pꝛimũ ꝙ ex ꝑte artis ſunt tria. ſ. hitus qui eſt ars ⁊ duo actus ꝗ ſũt due cõſideratiões artis.vnꝰ eſt cõ/ ſiderare foꝛmã ⁊ modũ ⁊ poſſibilita/ diffinitio ſicut patet ex pᷣmiſſis q;uis a tẽ artificialiũ.alter eſt cõſiderare mo/ dum ⁊ ꝓceſſuʒ factionũ ⁊ operationũ artis.¶¶ Scoòm notãdum ꝙ ex pte ma/ terie ⁊ rei artificialis ſũt tres differẽ/ rie.pꝛuma ꝙ artificiabilia ſũt genera/ bilia ꝙ non cõpetit rebꝰ imobilibꝰ. fᷣo ꝙ ſüt cõtingenter generabilia ꝙ nõ cõ petit rebus ĩeuitabiliter eueniẽtibus ſicut ſunt cotidiana lux ⁊ cotidiana te nebꝛa.tercia eſt ꝙ ñ ſut ex ſe ⁊ ex ſuis pꝛincipijs intriſecis generabilia qua lia ſunt ea que naturaliter generantur lHijs ergo p̃ᷣmiſſis intelligẽdum q; terie quã ꝓponit.d.ꝙ oĩs ars que eſt habitꝰ ⁊ oẽ artificiari ꝙ eſt actus cõſi derãdi foꝛmã artificialiũ.⁊ oẽ ſpecula ri qualiter fiat aliq cõtingẽtiũ ⁊ arti ficialiũ.hec inquã tria ſũt vłr circa ge neratiõem cum artificialia ſint cõtin/ genter generabilia ⁊ circa ea quoꝛum pꝛincipiũ eſt in faciẽte ⁊ non in facto cuz oĩa artificialia ſint in ptãte noſtra ⁊ non ſint naturaliter generabilia vt viſum eſt. ¶ Eñr ibil Heq; eni de hijſ Apbat cõditiõem ꝓpoſitã. Intẽdẽs ſic arguere.qm̃ ars eſt vel de hijs que de neceſſitate ſũt ſine generatiõe. vel de hijs que neceſſario ⁊ ieuitabiluer fiũt ⁊ eueniũt.vel de hijs que cõtingenter ſm naturã fiũt hñtia in ſe ipᷣis ſue ge/ neratiõis pꝛincipiũ.vel de hijs que in noſtra ptãte ſũt ⁊ per nos fiunt. Sed phi. hec oĩa ſũmit in hac cõditiõe ma/ LIBRO ars nõ eſt de hijs que neceſſario ſũt ſi generatiõe.qꝛ de illis eſt methaphiſi. ca.nec de hijs que neceſſario eueniũt cũ generatiõe.qꝛ de illis eſt naturalis philoſophia. Hec de hijs que cõtingẽ ter fiũt ⁊ caſualiter ſᷣm naturaʒ. qꝛ de illis nã põt haberi certitudo.vt habet 2.phiſicoꝝ. ⁊ vt dictũ ẽ ſupꝛa circa ſuf ficiẽtiam virtutũ intellectualiũ.quare reſtat ꝙ ars ſit de hijs que ſũt ĩ ptate nĩ̃a.quoꝝ pꝛincipiũ eſt in faciẽte.hui rõnis ponit minoꝛẽ ⁊ pʒ ex pᷣmiſſis. ¶Eñr ibil Quia ãt actio Mepetit cõ tõezʒ pꝛio poſitã ð factiõe ĩtẽdẽs ex ea ⁊ ex cõditõe iam poſita ĩferre con cluſiõem intentã ⁊ hoc ſic.cum ars ſu eoꝛum que ſunt in ptãte nĩa vel ẽ actõ nis vel factiõis.qꝛ nihil aliud eſt in po teſtate nĩa niſi actio ⁊ factio agibile ⁊ factibile.Sed ars nõ ẽ dirrectiua actõ nis.quaẽ neceſſariũ eſt ꝙ ſit dirrectia factiõis.⁊ per cõſequẽs ars erit hituſ cũ vera rõne factiuꝰ.i.factiõis dirrecti uus. Huius rönis ſupponit maioꝛem inuens ipᷣam in differẽtia actiõis ⁊æ fa ctionis. ¶ Scdo cõcluſiõem ibil Ne⸗/ ceſſariũ Zertio minoꝛẽ ibil Sʒ nõ fa ctionis ⁊ patẽet oĩa ex pᷣdictis. E ibil Et fůʒ modũ Itẽ tercio inueſtigat rõez artis ex eo ꝙ eius materia ſubeſt qñq; foꝛtune. Pꝛimo vᷣo facit hoc fo ex rõne artis infert rõez oppoſiti ipiꝰ artis.ſ.inertie ibi Achetiua Pꝛimo igit᷑ ſic intẽdit arguere circa eadẽ ſũt ars ⁊ foꝛtuna. Sʒ foꝛtuna eſt circa ge nerabilia contingẽtia que ſũt in ptate nĩa. pꝛeter intẽtionẽ ⁊ pᷣter rõem ope rãtis.quare ⁊ ars erit circa talia cum intentione ⁊ röne operãtis. ⁊ per cõ ſequẽs erit hitus cũ vera rõne factiuꝰ huiꝰ rationis ponit pꝛio maioꝛẽ.pꝓbãs eã auctoꝛitate ſapiẽtis agathon ꝗ di/ cit ꝙ ars foꝛtunaʒ dilexit quia ſepe ꝓ foꝛtuna incipit ⁊ inchoat. ars perfi/ cit ⁊ conſũmat. foꝛtuna etiam dilexit artem qꝛ ſepe ſoꝛtuna iuuat artem.ſi/ cut patet interdum in opibus medici/ ne. ¶ Scðo ibil Ars quidem igi. Vrnuc abetu. 5 „2 itſur opolt = . .eRẽꝰ rtrkennn. rtinfällm.c wanmaerand Deudennid⸗ decheeveri oboſibik Rtibt al uuſffnniͦe graif Erünto. Sed bal itansetafinie ülumeck. n 27 niabeptünlu ickannmneicns! =— wwckanzürinn ſawgeskas . ftencangnsfuabi 1 Ser — mmninefacnn ded Diedncmmist nianſtigin ute zsctena aſe uen i utpmofneleanak frlinegummgnn anfnpbiwnſi Iunnarino ntomelenunls fftirireleen lpniran⸗ hſhttiennsr E= S=SS E = E S. 4 e = S 8 4 — — = = = — Suuu— E tntiiint Unmelerni, Mücknſce wirge niöfidei run poſtai iſc n Mäntin TMAAu dſge Snoiu Mrückeſrn rcierinn iiien s r orfiinn , . de Hitusg cum! SW ne factiuus ⁊ arguit᷑ ꝙ ſic. pꝛimo per ocichiinii) vmmi en koner ddd Fiterco m eisndteni entöezannt gereten SSſennekdn inmni in en Töcntaun ine iid / msd nien . tginn inb l i lertc 1ncot. — 1 — = 1 4 = . . . ¶ Infert cõcluſiõem intentã vt pꝛius ⁊ patet MMinoꝛẽ vᷣo ſuppõit ex.2. phi ſicoꝛum. vbi dicitur ꝙ foꝛtuna eſt cauſa per accũs eoꝛum que accidũt pᷣter in/ tentiõem ⁊ rõnem agentis a ꝓpoſito Opus igitur ꝙ pꝛouenit ex intentiõe rõne artis eſſet opus foꝛtune ſi eue niret pꝛeter rõem ⁊ intẽtionem artis. Zoſequenter ibi. Achetiua autem Ex pbitis per oppoſitũ infert rõnezʒ huius achetiue.i. inertie que opponi arti. d. ꝙ achetiua eſt econtrario mõ ſe habens. qꝛ ſcʒ eſt hitus cum rõne fal/ ſa factiuus circa cõtingenſ aliter ba pere ꝙ eſt in noſtra poteſtate. (¶ Et iõ nota ꝙ iertia põt ſi umi dupliciter. vno mõ vt pꝛiuatiue oppoſita arti. ⁊ boc modo non eſt achetiua. qꝛ boc modo non dicit rõem falſam. alio mõ põt ſũ/ mi vt contraria arti ⁊æ boc modo idem eſt inertia ꝙ achetiua. Aueſtio octaua. H euidentiã diffinitiõis date de arte querẽdum eſt. vtrum oĩs ars ſit hbitus cum vera rõ locum a diffinitiõe. qꝛ diffinitio pclcat vlr de diffinito. Sed habitus cũ vera rõne factiuus eſt diffinitio artis quare Fgalicatf de arte vlr. ¶ Scdo qꝛ fʒ phi MU loſophũ in hoc paſſu nulla ars eſt que nõ eſt cum ratione factinus hitus.qua re oĩs ars eſt cum rõne factiuꝰ habitꝰ. ¶ Zercio qꝛ oĩs habitus qui eſt cum rõne circa cõtingens factibile eſt ha/ bitus cum röne factiuꝰ.ſed oĩs ars eſt cum rõne circa contingẽs ⁊ non circa contingẽs agibile qꝛ circa illud ẽ pꝛu dentia ⁊ per ↄñs eſt circa contingens factibile.quare vt pꝛius. ¶ Quarto. qꝛ oĩs virtus intellectuał cadit ſub ali qua diffinitione quinq; virtutũ intelle ctualiũ cum ſᷣm phi.non ſint plures q; quinq; vt ſupꝛa ca. ꝓximo. Sed omniſ ars eſt virtus intellectualis ⁊ non ca-/ dit ſub diffinitiõe intellectuał. ſapien tie.ſcie.vel pꝛudẽtie.quare oĩis ars ca dit ſub diffinitiõe artis data.¶ Sʒ in oppoſituzʒ arguit᷑. pꝛimo qꝛ ſᷣm euſtra tium in comẽto.j.ca.ꝓximo. quedam ſunt artes pꝛactice altere pꝛeter facti uas.quaꝝ fines non factiones ſũt ſed quedã altera. vt artis exercitus ducti ue operatiõem ſequit᷑ victoꝛia. quare artes iſte pꝛactice altere pꝛeter facti/ uas non eſt habitus cuʒ rõne factiuus Scðòo.qꝛ dialetica non eſt habitus cum rõne factiuus.qꝛ talis habitꝰ eſt circa foꝛtuita foꝛtune ſubiecta vt habe tur bic.non aũt dyaletica ſed dyaleti⸗ ca eſt ars artiuz vna de..liberalibus quare nõ ois ars eſt babitus cum rõe factiuuſ. ¶ ꝛo ſolutiõe.q.dicẽda ſũt quatuoꝛ.pꝛimũ ꝙ ars põt ſũmi tripr pꝛimo quidẽ pꝛo arte nõ ſciẽtifica. fᷣo pꝛo arte ſciẽtifica.tercio.pꝛo arte idit᷑ ferenter accepta ad ſciẽtificã ⁊ nõ ſci entificã.¶ NPꝛimo quidẽ mõ ſũmit ar tem. phi.ſupꝛa ca.pꝛoximo accipiens artem vt omnino diuiſaz contra ſciam ꝙ non poſſet facere ſi acciperet artem cum incluſione ſcie qꝛ talis ars non ſo lum eſſʒ ars ſed etiã ſcia. ¶ Scðo mõ ſũmit artem hugo in didaſcalicõ agẽs de oꝛtu logice. d. ꝙ pmenides pꝛimus in rupe egyptiaca.ij.anis logicã exco gitauit. plato autẽ ipᷣam in artem rede git. cõſtat aũt ꝙ ars logica eſt vere ſci entifica ex neceſſarijs d rãs con cluſiones neceſſarias. Zercio modo ſũmit arteʒz tullius in rethoꝛica ſua.d. ꝙ ars eſt pluriũ collectio pꝛeceptoꝛuʒ ad eũdẽ finẽ tẽdẽtiũ. tał eĩ collectio pᷣ ceptoꝝ.i.ĩgularũ ĩueniri pᷣt ĩidifferẽter * » in doctrinis ſcientificis ⁊ non ſcienti⸗ ficis. ¶ Gcm aũt dõ eſt ꝙ nulla ars ſcientifica eſt habitus cuzʒ rõne factiuꝰ qꝛ oĩs talis habitus eſt circa contingẽ tia ⁊ non circa neceſſaria.ſed oĩs ars ſcientifica eſt circa neceſſaria ⁊ non ẽ circa contingentia. vt patz ex rõe ſciẽ tie ſupꝛa ca. pꝛoxio. quare nulla ars ſcientifica eſt habitus cũ rõne factiuꝰ-. ſo qꝛ oĩs ars ſcientifica eſt in ꝑte aĩe que dicitur ſ. cientificũ. Sed hitus cum rõne ſactiuus circa contingentia. non 4. eſt in hac pꝑte.ſed in illa que dicit᷑ rõci natiuũ vt ſupꝛa.A.li.c.2.quare nulł talis hitus eſt ars ſcientifica. 1 Ter/⸗ tium aũt ꝙ oĩs ars non ſciẽtifica eſt hi tus cum rõne factiuus. qð pꝛobat᷑ pꝛi mo per rõem philoſophi ⁊ per dedu/ ctiõem vt habetur in textu. ¶ Scõo inductiõem in talibus artibꝰ. ¶Pꝛo pter qð ſciẽdũ ꝙ vt notaui ſupꝛa ante pꝛincipiũ libꝛi.q.ʒ.omnis ars meca/ mnica vel factiua habet pꝛo fine admi/ niſtratiõem humane neceſſitatis. hec aũt diuiditur in ſeptẽ.ſ.in lanificũ ar maturã. nauigiũ agricłturã. venanõeʒ medicinã ⁊ teatricã. ¶ Quaruʒ ratio ſic apparet. qꝛ ois humana neceſſitas vł ꝓuenit ex naturali conditiõe vel ex accñtali occaſiõe ſi ex naturali cõditio ne hoc quadruplici ̃ʒ quatuoꝛ gene ra diuitiarum naturaliũ que oꝛdinãtur ad naturales hoĩm neceſſitates. vt fᷣo politice.videlicet veſtimẽtum bitacula vehicula ⁊ alimẽta. ¶ Ars vero oꝛdi nata ad neceſſitatẽ veſtimtoꝝ vocatur gener aliter lanificuʒ que cõpꝛehendit oẽm artẽ operatiuã in lana.in lino.in canape.in ſerico.in coꝛio.⁊ in oĩ ma/ teria ad veſtem vel ad lectũ hoĩs apta tñ denoĩatio fit a lana. ¶ Arſ aũt que oꝛdinat᷑ ad hĩtaculũ vocatur armatura que cõpꝛehendit om̃ artẽ fabꝛilẽ.ferra riã ⁊ lignariã lapideariã ⁊ argẽteari am. ⁊? bꝛeuiter erariã ⁊ oẽm artezʒ o/ peratiuà ĩ quacũq; materia ſolida ad da Cinop bitaculoꝝ humanoꝛuʒ apta. ¶¶Ars vo oꝛdinata ad vehiculũ dicit᷑ nauigium cõpꝛehendẽs oẽm ar/ tẽ vehiculoꝝ ſiue nauiũ puaꝝ ſiue grã dium ſiue quadrigaꝝ ⁊ curruũ equoꝝ cameloꝝ.elephãtium ⁊æ dꝛomedarioꝝ bubaloꝛũ ⁊ boum. ⁊ bꝛeuiter oẽm ar/ tem ad vecturam vtiliũ rerum aptam. tamẽ denoĩatio fit a nauibus. 8 ſo que oꝛdiat᷑ad alim̃ta ſpᷣdiuidit᷑ quo niã alimẽta dupliciter acquirunt᷑.vno modo miſterio nature ⁊ ſic de ipis eſt agricultura cõpꝛehendẽs oẽm artẽ di ſponẽtem de culiu oꝛtoꝝ ⁊ campoꝛum captuã ſilueſtriũ beſtiaꝝ oꝛdinat᷑ ad neceſſitatẽ pueniètẽ ex ac cidẽtali occaſiõe duplex eſt ſ̃m duo ge LBRO olmarum ⁊ nucũ ⁊ alioꝝ arboꝝ q; ar teʒ tradit virgilius in geoꝛgicis. Alio modo acquirũtur aliqua miniſterio vi olentie ⁊ talis ars que ſic operat᷑ vo/ catur venatio cõpꝛehẽdens artẽ vena tiuã ſeu captiuã piſciũ feraꝝ volucrum ⁊ quoꝛũcũq; aĩaliuzʒ. tñ denoiatio fit a r vo que nera paſſionũ hoĩs.ſũt eniʒ paſſiones coꝛpoꝛiſ ⁊ aĩe.cõtra paſſiõeſ coꝛpoꝛiſ ſubuenit medicina cirurgia ⁊ phiſica cõtra vero paſſiones aĩe ſubuenit tea/ tria:que ars ludoꝝ eſt compꝛehẽdens oẽm artẽ ioculatoꝛiã ⁊ oẽz artẽ ſ pecta culoꝛum viſibiliũ ⁊ audibilium qualia ſunt carmina que dicuntur comedie ⁊ tragedie que apud antiquos recitabã tur in teatro per comedos ⁊ tragedoſ ⁊ ð hac arte ad delectatiõeʒ ⁊ rmiſſio neʒ aĩe cõpoſuit Ariſto.libꝝ qui dicit poetria de arte iſtoꝛuzʒ carminuũ.Ad hãc artem etiã ptinẽt. laruus.i. facies ficte.quibꝰ repᷣſentantur aliene pſone T de iſta arte ſeruiunt illi qui ludũt in baraſtellis qui verbis ⁊ imaginibꝰ a/ liena geſta ſil atoꝛie repꝛeſentũt. ⁊ ab hac arte habuit oꝛiginẽ ars ſtatuifica faciens ydola.hos damnat Xlugꝰ.2.ð ciuitate vei.⁊ alibi in pluribus locis. ¶ Ex hijs ergo patet ꝙ quelibʒ iſtaꝝ artiũ eſt hitus cum rõne factiuus.i.fa- ctionis dirrectiuꝰ. que quidẽ factio ſi/ cut textũ exponẽdo notaui.eſt oiſ ope ratio coꝛpoꝛalis virtuti ſubijcibił.que nata eſt habere ꝓpꝛiaʒ reitudinẽ ſine rcitudine operãtiſ.qꝛ ratio artis nihil dicit de rcĩitudine operantis. ſed ſoluz de rcitudine operis.edificatoꝛ enĩ cuʒ intentiõe peſſima põt edificare domũ aptiſſimã ⁊ optimã in genere domus. Auartũ ſequitur ex ſᷣo ⁊ tercio.ſ.q ars cõiter ſumpta nec eſt vłr habitus factiuus nec vłr non factiuuſ.¶ Sico ergo ad argum̃ta ꝙ pꝛima quatuoꝛ ar gumenta cõcludunt᷑ pꝛo intentiõe phi loſophi loquenus pꝛeciſe de arte non — Mnri murature zcheauocnn. Getleitocmnen Cceiranckon Nipciat ge ſuna (Sai rckſcennfca. MNſdifinn — (⸗ Eguien ,e itegt Agaſhamchen Wümnafnen fimntnin i⸗ Mhem uwün enm ilmni n uins Ppohmntninen ageiiizefüinan Unerenieni d⸗ 4 , diaunnc nunn Seſen ie 4 Unne ni äjeſcthenn cktconpei mit ini eRc Mdannquen Nrdl Aeennigii n Srilhan eiiongennni ipenien wmwiin ſennanm inſ ſenmimt ligi tin i bs ing õ Eugneans Nn ödanna Bos. biin phree patetq eiht unrönefacnuen . e gniifin õ — Sinuiſthre prazin iul,enend ſen = 4 neoperunb ſ mapüteifun Grarfr iin gubet inß⸗ ſcientifica.non tamen concluderẽt de arte ſciẽtifica nec de arte cõiter ſũpta Ad illa vero que ſunt in oppoſituʒ dicendũ ꝙ ars militaris exercitus du/ ctiua. ſalua reuerẽtia euſtratij eſt facti ua ⁊ mechanica cõpꝛehenſa ſub ar/ matura.facit enĩ aciem oꝛdinatã. que quidẽ factio poteſt eſſe rectiſſima fᷣm regulaʒ artis ⁊ mentis factiue.erit tñ nequiſſima fᷣm regulam ⁊ virtuteʒ mẽ tis pꝛactice non confeſſe ſe habet ap/ petitui recto. certum eſt enim ꝙ rõ illi us artis poteſt ita recte oꝛdinare aciẽ in bello iniuſto contra inocentes.ſicut in bello iuſto contra nocentes. bhoc ãt non poteſt facere aliqua ratio pꝛacti/ ca que ſi recta eſt confeſſe ſe babet ap petitui recio. hic tamen eſſet appeti/ tus inqunſitiuus. quare talis ars non eſt pꝛactica. ¶ Ad aliud de logica dꝰ ꝙ ars eſt ſcientifica.⁊ ideo non cõpꝛe benditur ſub diffinitione iſta. (Mectio ſexta. E pꝛudentia ſic vtiq; aſſũma muſ Supꝛa egit de arte. Hic duũt agit de pꝛudẽtia. Cuiꝰ na turam manifeſtat. manifeſtãdo pꝛimo eius opus. ſo eius obiectũ ibil Cõſilia tur aũt ..tercio eius finem ibil Ars ãt qm.quarto eius rõem ibil Melinquit J.quinto cõparãdo eam ad pꝛudẽtiaʒ yconomicã ⁊ politicã ibi. Pꝛopt᷑ qð piclea l.ſexto ad temperatiazʒ ibil Hic ⁊ temperãtiam .ſe ptimo ad arteʒz ibi LSed tamẽ ars ..octauo ad opinioneʒ ibi Suabus autem] Circa pꝛumuʒ er go pꝛoponit pꝛimo intentum ⁊ modũ pꝛocedẽdi.d.aſſuũmamus agere ⁊ tra ctare de pꝛudentia poſtquam de arte tractauimus.modo qui ſequitur.ſ.ſpe culantes ⁊ conſiderantes pꝛimo quoſ homines dicimus eſſe pꝛudẽtes.ſcòo ſubdit opus pꝛudentis ⁊ pꝛudẽtie.d. ꝙ pꝛudentis videt intereſſe ſᷣm pꝛu/ dentiã bene conſiliari circa bona ho⸗/ neſta ⁊ circa conferẽtia ſeu vtilia ipſi pꝛudentie. circa totum bene viuere ho minis non ſolum f̃ᷣm pteʒ aliquã bone vite. puta circa conferentia ad ſanita/ tem coꝛpoꝛis.vel ad ſolã foꝛtitudineʒ aĩe. Sed vt dicit tamen eſt circa confe rentia ad totius vite bonitateʒ. tercio pꝛobat hoc per ſignum. intendens ũic arguere.Sicut ſe habet ꝑticular it᷑ pꝛu dens ad aliquẽ ꝑticularẽ finem. ſic ſe habet totaliter pꝛudens ad finem to/ talem humane vite.Sed nos commu/ niter dicimus eſſe circa aliquid ⁊ par/ ticulariter pꝛudentes eſſe eos qui ad aliquem particularez finem. bonum æ ſtudioſum pñt bene rõcinari ⁊ conſili ari quare debemus etiam dicere illos totaliter eſſe pꝛudentes qui ad totalẽ finẽ hũane vite poſſunt bene conſilia ri.Et per conſequens is qui ſimplici/ ter eſt pꝛudens eſt totaliter bene con ſiliatiuus. huius rationis ponit mino/ rem ibi Signum autem] ⁊ concluſio/ nem ibil Quare ⁊ totaliter] æ patent omnia. ¶ Zonſequenter ibij Conſilia tur autem Hanifeſtat obiectum pꝛu dentie. ex quo infert vnum coꝛrelariuzʒ ibi Quare ſi ſcientia Dicit ergo pꝛi/ mo ꝙ nullus conſiliatur de im poſſibi/ libus aliter ſe habere. nec de quibuſ-/ cunq; poſſibilibus aliter ſe habere. qꝛ non de illis contingentibus que non contingũt nec ſunt poſſibilia agere ipᷣi conſilianti. quãuis ſint poſſbilia per naturam vel per aliquem hominẽ alie num. vt oſtenſuʒ eſt ſupꝛa li.tercio tra ctatu de cõſilio.ex quo ſequitur ꝙ pꝛu dentia non ſit talibus de quibus non eſt conſilium cum eius interſit bene cõ ſiliari.Erit ergo de hijs que per pꝛu/ dentem ſunt agibilia. ¶ Conſequen/ ter ibil Quare ſi ſcienua Infert iſtud coꝛrelarium ꝙ pꝛudentia non eſt ſci/ entia. Qðòð pꝛobat ita. Scientia eſt de hijs que non contingunt aliter ſe ha/ bere vt ſupꝛa.c.ꝗ. quia demonſtratio eſt de hijs que non contingũt aliter ſe hĩe ſed pꝛudẽtia ſicut ⁊ ↄſiliũ ẽ de cõ⸗ tingentib aliter ſe habere. vt viſuz eſt 1 IIBRO. q quare pꝛundentia non eſt ſcia. bui rõ/ nis ponit pꝛimo maioꝛem. vo minoꝛeʒ ibil Et non eſt cõſiliari aercio cõclu ſiõem ibi Mon erit vtiq;]. addens q; nec etiam pꝛudentia eſt ars. QAuarto repetit mediũ rõniſ ibi Sciẽtia quidẽ & patent omnia. ¶ Conſequẽter ibi LArs autem] Manifeſtat finem pꝛu dentie per differentiam artis ⁊æ pꝛu/ dentie.qualis eſt inter factiõeʒ ⁊ acti onẽ. Dicit ergo ꝙ ars non eſt ip̃a pꝛu dentia.qm aliud genuſ eſt actionis ad qᷓ; oꝛdinat᷑ pꝛudentia ⁊ aliõ genfacti onis ad q; oꝛdinat᷑ ars. Qðò ꝓbat ex natura finis interpoſita pte ſequenti ibil Sactiõis ꝗdẽ Sicẽſ ꝙ vłr cuiuſcũ q; factõis ẽ finis aliqd alteꝝn ab ipᷣa fa ctione.ſed actionis non ſempꝑ nec vłr eſt finis aliquid alterũ ab actione.qm̃ eupꝛaxia eſt vel eſſe põt ſibi ipi finis. ſed oĩs eupꝛaxia eſt actio. eupꝛaxia eiĩ᷑ idem eſt ꝙ bona pꝛaxis.pꝛaxis ãt idẽ eſt ꝙ actõ.quare ſicut oĩs eupꝛaxia eſt pꝛaxis. ⁊ omnis bona actio eſt actio. ſic omnis eupꝛaxia eſt actio.quare nõ omnis actionis eſt fimis aliquid alteꝝ ab actione.huius rõnis ponit pꝛĩo cõ cluſiõem.fᷣo maioꝛẽ ⁊ eſt ſillogiſmꝰ in tercio modo tercie figure.Et ſic patet finis pꝛudẽtie qui eſt actio ſeu pꝛaxis ⁊ eupꝛaxia. ¶ Eſt aũt ſciendũ ꝙ aliq volentes aſſignare cauſam quare vłr cuiuſſibet factiõis eſt finis aliquid alte rum ab ea dixerũt ꝙ bonuʒ ipᷣius facti onis non eſt in faciẽte ſed in facto.t ꝙ ars que eſt circa factiones non ẽ cir ca hoĩs bona vel mala.ſed circa bona vel mala artificiatoꝝ.Et ideo factiõis ſemper eſt finis aliquid alterum ab ea ſcʒ ipʒʒ artificiatũ ſicut ediſicatiõis ip ſum edificium conſtructum. Sed vt ait phi.ad pauca reſpiciẽtes faciliter enũ tiant pꝛimo de generatione. Non eni iſta dixiſſent ſi reſpexiſſent ꝙ artificia liter pugnare ſᷣm paleſtram ⁊ milita/ rem artem magis eſt bonum iſtius tri umphantis qᷓ; inimici ſuccũbentis. Item ꝙ liberaliter dare magis eſt bonũ ipᷣi benefaciẽti q; bene patienti vt ſupꝛa li.4.ca.de liberalitate lʒ da/ tio ⁊ benefactõ tranſeat in recipientẽ ¶ Item ꝙ operatio iuſticie nõ minus eſt bonum operantis per boc ꝙ eſt bo num alterius in quem tranſ nnsmna⸗ l/ gis ⁊ pᷣclarius vt ſupꝛa li.s.c.ʒAł terius quõ poteſt aliquis ſane mentis dicere.ꝙ ars non ſit circa hominis bo na ⁊ mala.cum audiamus legamus ⁊ experiamur ꝙ hominũ gen arte ⁊ ra tionibus viuit ppemio methaphiſice ¶ Kum etiam ſentiamus artem medi cine circa ſanitatem ⁊ egritudineʒ bo minũ eſſe niſi foꝛte velit aliquid dice/ re ꝙ non eſt circa homis bona ⁊ ma/ la.pꝛo eo ꝙ non tantum eſt circa coꝛ/ poꝛa medicoꝛũ.ſed circa coꝛpoꝛa om nium vt dicatur ꝙ ideo nõ eſt circa bo minis bona.quia eſt circa coia omniũ hoĩim bona. Cum etiam omnes fatea/ mur bona ⁊ mala circa que tamen eſt ars vt ſupꝛa ca. pꝛoximo. ¶ Eſt ergo ſciendum hijs pᷣtermiſſis ꝙ ideo factio nis ⁊ ipᷣius facti edificatiuis ⁊ ipᷣius edificij ſemp ⁊ vłr eſt aliꝗs finis ꝗ eſt aliquid alterũ ab oĩbus iſtis. qꝛ ſicut opus ⁊ finis architectõici eſt vlłr finis ⁊ bonũ cuiuſnbet opis ſubarchitecto/ nici vt ſupꝛa li.i.ĩ ꝓpemio.Sic vlłr oẽ opus cuiuſcũq; famulãtis ⁊ ſubſeruiẽ tis habet pꝛo fine opꝰ ſui pꝛicipãtis. ſʒ oĩs factio artis que ẽ hitus factiuus eſt opꝰ mẽtis factiue.cui pꝛicipat᷑ mẽſ pꝛactica.vt ſupꝛa eo.li. c. ʒ.⁊ opus ali cuius potentie executiue cui pꝛincipa tur appetitus voluntatis vt ſu pꝛa li.ʒ ca.2. quare omnis factio habet pꝛo fi ne aliquod opus voluntatis ⁊ mentis pꝛactice.ꝙ vłr eſt aliquid alterum ab oĩ factiõe ¶Konſe equenter ibil Relin quitur ergo J. Manifeſtat rationem pꝛudentie inferens eam ex pꝛebabi/ tis dicens ꝙ relinquitur ex pꝛedictis ipᷣ̃am pꝛudentiã eſſe hituʒ cũ vera roe factiuũ circa hols bona adipiſcẽda 2 mala cauẽda ¶ Eñr ibil ꝓpt qð pichea Imaiĩfeſtat nãm pꝛudẽtie cõpãdo eam . 1 S= (chiniii ar. ſn Airunß iPNNäp ortut Woleninm rilune Phgtnrler iimumigen iiini ſaln Mtanmnigride Hiianiczten miptwlencl ck iſirt gn ſehomte pun Mnnenalrenv. limni ptikriiſele mnſimr ninn Mmüünhn llinnen X lppinnpriun hnnſlminmi (iſpeliieinn itintinn, ilentie Grnſtien —— inumniimän nnbelg⸗ Nhabe Auuunigpfin = E liaftrag⸗ . ehüuhine llcezcee — = SE = S = E = niaf Elwin mkenn ns N Wunnutn kingnsſnen Dkanahnn Wign Dbemio deige Mepelkahantr Abonisbonn lummmmeſter nulane M Arckalesfn, tiumiiek in a osnhiict iintennoft ne d iüfiot⸗ Neneo1 enmmircl n winnnofliſt ad puidentiã politicã. d. ꝙ ppter bec que dicta ſunt de pꝛudentia nos dici/ mus quẽdam virũ magnũ diſpẽſatiuũ ⁊X magnũ politicũ noĩe piclea ⁊ alios tales qualis ipᷣe eſt eſſe pꝛudentes.qꝛ in hoc pticipãt aliquid de pꝛudẽtia ꝙ pñt ⁊ ſciunt ſpeculari ⁊ ꝓuidere bona æ ſibi ⁊ alijs.tales autez eſtimamꝰbo nos diſpenſatiuos ⁊ ycõmicos in re/ gimine domꝰ ⁊ bonos politicos in re gimine ciuitatis ⁊ regis per qð appa ret ꝙ ad pꝛudẽtiã ptinet bonoꝝ admi niſtratio. ¶ Eũr ibi Hinc ⁊? temperã tiam aõparat temperãtiã ad pꝛuden tiam. pꝛimo ãt ponit illã cõparatiõeʒ Scðdo pꝛobat eã ibil Ron eni omne]. Scðo infert iterum diffinitiuã rõe pꝛu dentie ibi Auare neceſſe Dicit ergo pꝛio ꝙ hinc.i.ex cãis pᷣmiſſis nos gre ci appellamꝰ ĩ greco temperãtiã. hoc noĩe vſioſim.i.ſaluteʒ mentis ⁊ rõnis vel vt virtutẽ quãdam que ſaluat pꝛu/ denti.ipᷣa nãq; temperãtia ſaluat ta lem.i.pꝛudẽtialẽ eſtimatiöem. tempe raãtia ſiłr ⁊ pꝛuqẽtia ſe babẽt ſicut ſal uãs ⁊ ſaluatũ ¶ einde ibi Hon eni oezʒ Exponit ⁊ pꝛobat pᷣmiſſã cõpa/ ratiõem intendit ergo ſic arguere.Yl/ lud ſaluat᷑ per temperãtiã ꝙ coꝛrũpit per intẽperãtiã.ſed pꝛudẽtial eſtima tio coꝛrũpit᷑ per intẽperãtiã quare ſal uat᷑ per temperãtiã.huius rõnis decla rat ſolã minoꝛeʒ.d.ꝙ delectabile ama tũ per intemperãtiã ⁊ triſte oditũ per eam nõ coꝛrũpunt om̃ eſtimatiõeʒ. pu ta iilã que nullũ habet oꝛdinẽ vel hitu dinẽ ad delectatiõeʒ ⁊ triſtitiã ſicut ẽ iſta.ꝙ trigonuſ habet tres angulos e/ quales duobus rciĩs vel ꝙ non bʒ ſed coꝛrupunt iſtam eſtimatiõem que ẽ cir ca operabile triſte vel delectabie. Cu ius ratio eſt.qꝛ vt habet᷑.2.phiſi. pꝛin cipia rationũ que fiunt de opabilibus ſũmũt᷑ ex fine cuiꝰ gra operãda ſũt cũ cta opabilia. hoĩ aut vel itellectui quo ad iudiceʒ coꝛꝛupto ꝑ delectatiõem vł per triſtitiã non apparebit confeſtim pꝛincipium ſumptum vel ſũmendũ ex VI. fine. Mec apparebit ei ꝙ opoꝛtet gra tia huius veri finis eligere ⁊ operari omnia que ſunt per nos operanda qꝛ malitia vitioſa eſt coꝛruptiua pꝛinci/ pij accipiẽdi ex natuã finis veri ad di ctandum qualiter opari ⁊ viuere debe amus.malitia nãq; facit hoĩ malo apꝰ parere finem aliter q; appareat homi ni bono cui apparet finis illud quod ẽ finis verus ſᷣm naturã.vt ſupꝛa li.ʒ.ca 7. q? quał ẽ vnuſquiſq; talis ⁊ talis fi nis ſibi videtur vt eo. li.c.S.¶ Cõſe⸗/ quenter ibil Quare neceſſe Infert ite rum rõem pꝛudentie.d.ꝙ ex pꝛemiſſis apparet neceſſe eſt pꝛudẽtiam eſſe ha bitum cum ratione vera circa bumana bona ⁊ mala operatiuuʒ ſicut iam fu/ it expoſituʒ. ¶ Conſequẽter ibil Sed tamen artis] Comparat pꝛudentiam ad artem aſſignãs tres differẽtias in-/ ter eas. De pꝛuma dicit ꝙ artis eſt a/ liqua virtus tanquã rei vtilis ad fineʒz hoĩs quia contingit vti recte ⁊ nõ reẽ bene vel male ad fineʒ hommis qui ẽ ſimpliciter bene viuere cõſequẽdũ.Et ideo artis opoꝛtet eſſe virtutẽ vt eius vſus fiat rectus ⁊æ bonus.hec enim eſt cauſa generalis.quare vtilium opoꝛtz eſſe virtutez. vt ſupꝛa li.a. tractatu de liberalitate. pꝛudentie vero non ẽ vir tus quia eius vſus ad finem hoĩs oꝛdi natus nõ põt eſſe malꝰ. De fa diffe rentia dicit ꝙ in arte ⁊ circa artem eſt eligibilioꝛ ille qui peccat in opere ar/ tis volẽs ⁊ ſpõte qᷓ; ile qui peccat no lens ⁊ muite.qꝛ iſte peccat ex defectu artis.pꝛimꝰ ãt nõ ⁊ iſte eſt deterioꝛ ar tifex qᷓ; ille circa pꝛudẽtiã vero ẽ econ uerſo qm ille eſt ipꝛudentioꝛ ⁊ magis fatuꝰ qui iĩcidit in mala ⁊ ꝑpdit hůana bona volẽs ⁊ ſpõte qᷓ; ile qui nolens ⁊ ĩuite. Iſti eniĩ debet᷑ venia ⁊ mia. vt ſupꝛa li. ʒ.ca.i.illi ãt vindicta vt habe tur ibidem.¶ SGe tercia differẽtia dicit ꝙ pꝛudentia eſt virtus quedam homi nis ſʒz ꝙ homo pꝛo eo ꝙ reddit hoĩeʒ bonum.ars vero quãuis ſu virtus in/ tellectualis.non eſt tamẽ virtus boĩs »* — fm ꝙ homo.qꝛ nõ reddit hoiem bofnrũ qᷓ;uis reddat eum artificẽ bonuʒ. puta medicũ bonum vel edificatoꝛẽ bonum virtus ãt hoĩs eſt illa ſoluʒ que reddit hoĩem bonũ.vt ſupꝛa li.2.c.6õ.pꝛude⸗- tia vero reddit hoĩem bonũ.qꝛ ipoſſi/ opile eſt aliquẽ eſſe pꝛudẽtẽ non entez⸗ bonũ vt. j. 4. li. c. 6. in fi. ¶ Coõſequen ter ibil Suabus aũt J.Hanifeſtat na turã pꝛudentie cõpando eã ad opinio nẽ. pꝛimo ſᷣm cõueniẽtiã.ſᷣo fᷣm diffe/ rentiã ibi Sed tamen Aſſignat autẽ cõueniẽtiã in duobus.ſ.in ſubiecto ⁊ ĩ obiecto. Bicit ergo ꝙ cũ ſint due ptes aĩe rõem hñtes ⁊ vtraq; ſit opinatiua ſcʒ ſciẽtificum quo opinamur de rebus neceſſarijs ⁊æ rõcinatiuum quo opina mur de contingẽtibꝰ ꝑ nos opabilibuſ neceſſe eſt ꝙ pꝛudentia ſit virtus alte rius opinatiue iſtarũ duaꝝ.ſ.ptis rõci natiue. ⁊ per cõſequẽs erit in eodem ſubiecto cũ quadã opiniõe. Itẽ erit de eodẽ ſubiecto.qꝛ ⁊ opinio ⁊ pꝛudẽtia ſunt circa contingens aliter ſe habere Et hoc intellige de omni pꝛudẽtia.nõ S euidẽnã dictoꝝ de pꝛudẽ/ tia inquirẽda ſunt duo. Pꝛio ytrũ diffinitio pꝛudęẽtie ſit cõ eniẽs. Scðòm vtrũ pꝛudentia differat ab omni arte. ¶ De pꝛimo arguit᷑ ꝗꝙ nõ.qꝛ oĩs bona diffinitio cõuertitur cũ diffinito ſed hec nõ conuertit᷑ cuʒ pꝛu dentia.qꝛ nec ipᷣa dicit᷑ de quolibet cõ tento ſub pꝛudentia. nec pꝛudłẽtia de quolibet cõpꝛehẽſo ſub diffinitiõe iſta que eſt habitus cum rõne actiuꝰ circa humana bona ⁊ mala ſᷣm totũ bñ viue re quia diffinitio iſta. nec eſt conueni/ ens nec bona. ¶ Aioꝛ pbatur. quo ad pꝛimã ptem vnica rõne qꝛ nõ oĩs bonus eſt cum rõne actiuꝰ qꝛ vt habet᷑ tamẽ de oĩ opiniõe ſicut aliqui idocte ſcripſerũt.qꝛ opinio videt᷑ quidã circa oia eſſe ⁊ nibil minꝰ circa eterna ⁊ iĩ poſſibilia vt ſupꝛa li. 3. c.J. ¶ Lonſe⸗ quenter ibil Sed tamen] Aſſignat du plicẽ differẽtiã pꝛudẽtie ad opiniõem BHicit ergo de pꝛimo ꝙ licet opinio ⁊ pꝛudẽtia ſint in eodẽ ſubiecto.⁊ ð eo dem ſubiecto.tñ pꝛudẽtia non eſt hit cum ſola rcitudine rõis.ymo neceſſa/ rio exigit rcitudinẽ appetitus qꝛ nullłꝰ pꝛauus eſt pꝛudẽs.vt.j.li.⁊.c.A.opi/ nio aũt qᷓ;tũcũq; vera põt eſſe cuʒ ſola rcitudine rõnis. ¶ Ze ſcòa differẽtia dicit ꝙ pꝛudẽtie nõ eſt obliuio.nec eazʒz poſſum obliuiſci.ſicut nec virtuteſ mo rales que ſũt pmanẽtioꝛes quibuſſibʒ diſciplinis vt ſupꝛa li.j.c.i6õ.que etiazʒ ſut neceſſario annexe ipᷣi pꝛudẽtie vt.j e.li.c.fi. Opinioniſ vero põt eſſe obli min ſicut ⁊ artis ⁊ ſciẽtie. NMQueſtio nona. ſupꝛa li.j.c.,. bonus eſt iſte qui rõneʒ nunc habens dicẽti obedienti. Sʒ oĩs bonus eſt pꝛudẽs.qꝛ non eſt poſſibile bonum eſſe ſine pꝛudẽtia vt.j.e.li.c. 17. quare non oĩs pꝛudens eſt cuʒ rõe actiuꝰ.nec per cõſequẽs pꝛudentia eſt habitus cum rõne actiuꝰ per locum a cõiugatis. Scðo quãtũ ad allã pteʒ pꝛobatur minoꝛ tripliciter. Pꝛimo qꝛ iuſticia nõ eſt pꝛudentia:ſed iuſticia ẽ habitus cum rõne cum ſit moꝛalis vir tus que quidẽ nãłr eſt hit.vt ſupꝛa li. 2.c. F. ⁊ eſt nõ ſolũ ſᷣm rõem ſʒ cuʒ rõje vt. . eo.li. c.. Eſt etiã hĩtꝰ actiuꝰ cir ca hũana bona.qꝛ talẽ hĩtũ dicimꝰ iu/ ſticiã a quo opatiui ſũt iuſtoꝝ ⁊ a quo iuſta opabit ſupꝛa li..c.j.Et ſic pʒ ꝙ iuſticia eſt hitus cũ rõe actiu circa hu mana bona. quare nõ oĩs talis eſt pꝛu dẽtiaA es ⁊ pꝛudẽtia circa cõtingẽtia vt hĩ hic. Sed oĩs ſcia pꝛactica eſt hĩtꝰ cũ rõne actiuꝰ circa hana bona.idẽ eni ẽ hĩt actiuꝰ ⁊ hitus pꝛacticus.ſicut exponit euſtratius.quare nõ oĩs talis hitus eſt prudẽtia.¶ Zercio quia pꝛouidẽtia yconomica non eſt pꝛudẽtia. cũ homo non bonus poſſit dicere illam pꝛoui/ dentiã. tamen ĩpoſſibile eſt pꝛudetẽ eẽ ⁊ nõ hĩe bonũ.vt.j.e.li.c.iõ. Sed p/ uidẽtia yconomica eſt babit cũ rõne — o qꝛ nulla ſcia pꝛactica ẽ pꝛudẽtia cũ oĩs ſcia ſit circa neceſſaria caem ae Gfrtimenmtil pmnntsnt,e. nutrmmesills 1 nſeintine DMe. Demü ittimutnmain n (Tiri ot wuerit Aunbeer⸗ Sckbebinanöde lceonocbaapn Uenmwoliisnon⸗ Mas nen mra MMuantin gwuen lbetiwats na cſtenimoze mannri finikiagen = ⁰- mſfnemni AℳNblatan, alrenii wet NMpalnenetcäinen unhigzwi⸗ . = hnuninscice lanbeſmndwii, Peinarine dona 5 imhenineſt Nulfnvii ln. nedn n mi meci ai en mckiecen Cancdecen Sndifi N Ntiſi G elanit ei i ienirſal i veanſtnons Tekbit rin üfntienhhan Glenii ni i ſäüdion uiſätitſortn Baifeaid Errhodoni . ulaſcaen macimhiin 7 4 cri⸗ at finientis pꝛudẽtiã. actiuꝰ.qꝛ talis yconomus vtitur rõe ꝓ uidendo bona ⁊ vitando mala. quare nullus talis habitus eſt pꝛudẽtia. Sʒ in oppoſitum eſt auctoꝛitaſ phi. ſic diſ icendũ ergo cũ eo ꝙ diffmmitio iſta cõuenienter eſt aſſi gnata.ſi tamen cõueniẽter fuerit intel lecta.pꝓpter qð tres pticule huius dif/ finitiõis ſunt exponẽde. pꝛimo quidẽ iſta cum rõe. Scdo iſta actiuꝰ. Tertio quidez circa bumana bona. In pꝛima eni tangitur eẽntialis foꝛma pꝛudẽtie In ſcðdᷣa finis ⁊ opus. In tercia mate ria ⁊ obiectum. (Sciẽduʒ ergo de pꝛi mo ꝙ de virtute moꝛali ⁊ rõe tres fue runt opiniones vt.j.e.li.ca. .vna q/ dem dicit virtutes illas eſſe rões. alia vero nn arel vero eſſe cuz ratione.¶Mꝛimũ autem mimis dede/ rũt virtutibꝰ moꝛalibꝰ de rõne ſcdði vo paꝝ.¶ Zercij vero ſᷣm veritatẽ vt de buerũt. Cum hic ergo dicit᷑ ꝙ pꝛuden tia eſt habitus.nõ debʒ ſimpliciter in telligi eo modo quo intelligitur de vir tute moꝛali quia non eodẽ modo ſe ha bent ad röõnem moꝛalis virtus ⁊ pꝛu dentia.cum ipᷣ̃a pꝛudentia ſit eẽntiałr ratio habitualis.virtꝰ aũt moꝛalis nõ ⁊ ideo eſt ſciendum qð eſſe cum rõne poteſt tripliciter intelligi. vno quideʒ mõ ſicut cũ ðᷣo cã coagente. alio modo ſicut cum pꝛopꝛia entitate ⁊ actiuita/ te.Zercio modo ſicut cum ꝓpꝛia actõ ne.pꝛimo quidẽ modo eſt cum rõe ap petitus qui mouet cũ intelligẽtia pꝛa/ ctica.vt habet᷑.ʒ.de aĩa.quare bee ſũt due cõcauſe vmus motionis ⁊ hoc mõ virtus moꝛalis eſt cuʒ rõne pꝛudẽtiali quia ambe ſunt due cõcauſe rectuudi/ nis in actione bona. Actio enim ⁊ cõ trarium in actione ſine ĩitellectu ⁊ mẽæ te ⁊ moꝛe non eſt ſupꝛa eo.li.c.ʒ. ¶ Scðdo mõ eſt cim rõe illud qð eſt ra tionẽ habens per eẽntialẽ idẽtitatem vt ſupꝛa eo.li.c. 2. ⁊ ſupra li.j.c.is.qꝛ rõ ẽ eiꝰ entitas æ actiuitas.⁊ hoc mõ ols ars ⁊ oĩs ſcia eſt cum habituali rõ ne. ¶ Tercio modo eſt cuz rõne illud cuius ratio eſt actio.⁊ hoc modo ſcien tia eſt cum rõne.qꝛ eſt cum ꝓpꝛia con ſideratione que vere eſt ratio. primo autẽ modo nõ debet intelligi ꝙ pꝛudẽ tia ſit cum rõne ſed alijs duobꝰ modis qꝛ eſt cum rõne habituali ſicuti cum ꝓ pꝛia entitate ⁊ eſt cũ rõe actuali ſi cum ꝓpꝛia actione ⁊ hoc modo intel/ ligendũ eſt de arte.cum dicit᷑ ꝙ ars ẽ habitus cuz rõne vera factiuꝰ ſupꝛa.c. pꝛoximo.hec ergo de pꝛia pticula. Eeid ſciẽduzʒ ꝙ bĩtus intelleciia lis dicit᷑ actiuꝰ.qꝛ eſt actiõis directiuꝰ ⁊æ dictatiuꝰ.hoc ãt põt fieri dupliciter vno modo in plurali.alio modo in ſin gulari:pꝛimo aũt modo ſcia eſt habitꝰ actiuꝰ per rõem vłem.ſᷣo modo pꝛudẽ tia eſt hitus actiuꝰ per rõem ſingularẽ ſingularia conſiderãtez. hec de fa pti cula. ¶ Be tercia vero ſciẽdũ ꝙ conſi deratio hũanoꝝ bonoꝝ põt fieri dupli citer. vno quidẽ mõ in oꝛdine ad ſinẽ hũanũ ſimpliciter. alio mõ ad finẽ hu manũ ᷣm quid.qꝛ ad aliquezʒ ptialem finẽ.vt ſupꝛa eo.li.c.ʒ. Finis aũt ſim/ pliciter eſt bene vinere ſimpliciter. Fi nis aũt ᷣm ꝗd eſt viuere fm ꝗd ⁊ ptia liter. hec ãt diſtinctio habet᷑ hic ex tex tu. pꝛudentia ergo cõſiderat humana bona in oꝛdie ad finẽ humanũ ſimpłr qꝛ ad totuʒ bñ viuere ſimpłr vt habet hic. ¶ Nꝛonidentia vero yconomica ad finẽ ᷣm quid.qꝛ ad ſupabũdãtiam ⁊ ſufficiẽtiã diuitiaꝝ qꝛ finis huiꝰ yco nomice ſũt diuitie.vt ſupꝛa li.j.c.j. ſic patet qualiter debeat intelligi diffi/ nitio pꝛudẽtie.qꝛ ſic vt dicat᷑ ꝙ pꝛudẽ tia eſt hitus cũ habituali rõe ſicut cum ꝓpꝛia entitate ⁊ cum actuali ratione. ſicut cum pꝛopꝛia actione actiuus.i. actionum moꝛalium in ſingulari dire/ ctiuus oꝛdinãſ humana bona ad bene viuere totaliter. ¶ Picendũ ergo ad argumentum in oppoſitũ. ꝙ diffinuio ſic intellecta conuertitur cum pruden tia. Cum auũt pꝛobatur in oppoſitũ.q; nõ oĩs prudens eſt cũ rõne actiuꝰ. Di co ꝙ iſtud eſt falſũ ⁊ maioꝛ illiꝰ rõis ẽ II BRO falſa.qꝛ dico ꝙ omniſ bonus pꝛincipa liter ⁊ ſimpliciter eſt cauſa ꝓpꝛia růᷣe non ſolũ ſᷣm alienã rõem actiuꝰ.¶ Au ctoꝛitas aũt inducta non eſt Ariſtotek ſed eſyodi qui non accipit ibi hominẽ pꝛincipaliter bonũ ſed ᷣm quid bonũ 2 vel in potẽtia bonũ vel ad aliquid vtile ⁊ cõmodũ.phi.autem qui allega tur minoꝛi dicit nõ eſſe poſſibile bonũ eſſe pꝛincipaliter ſine pꝛudentia.Cuʒ autẽ pꝛobatur ꝙ nõ oĩs hitus cũ rõne actus circa humana bona ſit pꝛudẽtia patz rñſio per iam dicta.qꝛ iuſticia nõ eſt cum ratione ſic. ſicut pꝛudentia ? ſcia pꝛactica.nec ſic eſt hitus actiuus ſicut pꝛudentia nec pꝛouidentia yco/ nomica ẽ ita circa humana bona ſicut 1 pꝛudentia. ¶ Queſtio decima. E ſcðo arguit᷑ ꝙ pꝛudẽtia nõ differat ab arte nec econuer/ ſo niſi ſicut ſuperius ab infe/ rioꝛi. Pꝛimo quoniã ars nõ differt ab arte bene recte q; vinẽdi. Sed pꝛudẽ — tia eſt ars bene recte q; viuẽdi.Sic ei virtus a veteribus diffinita eſt vt dicit Aug.de ci.li.eo.c.2⁊j.nulli autem vir/ tuti hec diffinitio magis cõpetit quazʒ pꝛudẽtie.quare ars non differt ab ea. niſi vt ſuperius ab inferioꝛi. ¶ Scðo qm̃ habitus cum ratione factiuꝰ eſt ha bitus cũ ratione actiuus.quare ars eſt pꝛudentia. Cõſequẽtia tenet. qꝛ ſi dif finitio ꝓbatur de diffinitiõe. diffinitum dicetur de diffinito · Añs ꝓbat᷑.qꝛ face re eſt agere ⁊ factio actio.vt habet᷑ in pᷣdicamẽtis ⁊ in.9.metha. quare hit⸗ factiuus eſt actiuꝰ per locum a cõiuga tis. ¶ Et cõfirmatur qꝛ virtutiſ eſt be ne facere.vt ſupꝛa li.A.c.i.quare ſimi li modo facẽ ⁊ benefacere ꝑtinẽt ad pꝛudẽtiam ⁊ per 57. pꝛudentia eſt habitus factiuus.¶ Sed in oppo ſitum eſt auctoꝛitas phi. ¶ Sicenduʒ ergo cum eo ꝙ pꝛudentia differt ab ar te ⁊ ars a pꝛudentia duodecim diffe/ rentijs vel pluribus. Pꝛimo quidẽ dif ferũt viribus ſubiectis qꝛ pꝛudentia ẽ perfectio mẽtis pꝛactice. ars vero mẽ tis factiue que naturaliter diſtinguũt Scd⸗ vt oñſum eſt ſupra.4. li.c.ʒ. 0 quidem differunt oꝛdine virium qꝛ ſi cut mens pꝛactica pꝛincipat᷑ factiue ſic pꝛudẽtia principatur arti ⁊ ars fa mulatur pꝛudentie.cuius cauſa eſt.qꝛ pꝛudentia annexa eſt virtutibus röna lis appetitus. vt. .e. li. ca.7. Iſte autẽ appetituſ pꝛincipatur in homie ⁊ tale pꝛincipiuʒ libeꝝ eſt homo. vt ſupꝛa e. li.c.ʒ.¶ ¶ LZertio differũt rõnibuſ dirre ctiuis.q pꝛudẽtia deliberat⁊ cõſiliat ars autem non deliberat vt habetur. 2 phiſicoꝝ nec pꝛopꝛie conſiliat᷑. qꝛ vt habetur ſupꝛa li.ʒ.c.6. Ideʒ eſt cõſi⸗/ liabile ⁊ eligibile. ars autem nihil di cit de eligibili vt ẽ eligibile.quãuis ar tifex rõcinetur ⁊ inquirat.tamen illud rõcinari non eſt ꝓpꝛie conſiliari.quiſ omne conſiliari ſit pꝛopꝛie rõcinari ſi cut omne conſilium eſt queſtio non tũ omnis queſtio conſilium vt ſupꝛa li.ʒ. c. ʒ. ¶ Quarto differunt efficatijs rõ⸗ num qꝛ pꝛudentia babet rõem p uã vt. j.e.li.c.xj.ars autẽ non.. Qui to differunt bonitate ⁊ malicia rõnum qꝛ rõne pꝛudentie nullus poteſt male vti. rõne vero artis poteſt homo male vti ⁊ hoc intendebat phi. dicere.d.ꝙ artis eſt virtus qꝛ ad hoc ꝙ ars bene vtat᷑ rõe artis indiget virtute que red dat vſũ artis bonũ.hec ei ẽ ca generał quare reꝝ vtiliũ oʒ eſſe vᷣtutẽ qꝛ.ſ.con tingit eiſ vti recte ⁊ nõ recte bñ ⁊ ma le vt ſupꝛa li.ꝗ.c.j.dicit aũt pꝛudẽtie nõ eẽ virtutẽ.qꝛ.ſ.vſus eius determia te ẽ actus bonꝰ neq; põt eſſe malus ¶ Serto differũt volũtario⁊ inuolũta rio qꝛ vt dicit phi. hic peccſ in ope ar tis ñ volẽs deterioꝛ ẽ. q; peccãs volẽſ. ecõuerſo ãt ẽ de peccãte in ope pꝛudẽ tie ¶ Et cã bꝰ ẽ. qꝛ pꝛudẽtia magiſ bʒ de volũtario q; ars.pꝛudentia naq; ro cinat᷑ gra bone electiõiſ.⁊ idcirco pec cãs volẽſĩ ope pꝛudẽtie peccat i eeni li fie pꝛudẽtie.hoc ãt ðᷣteri qᷓ; pecca? i hijſ que ſũt ad finẽ.qui ãt peccat io⸗ — enſise =Sutut 6 Peohnane cieycke⸗ nnhnode tuans tiriauß⸗ 4 Pkminbi vintönpen Ckrowenn ncinan, Gimigane Vcutaut ein uirt ctlnien. Füimptenn wrutrn n — = 4 Se = P S= E = 4 ESE =, =☛2Ä =ꝛ — —, 1 — S. — 5 r eee — S= = oriertiodi⸗ oronſitfnenne ittgkunana nd Vyticdettn (rckipntens 1 W ptuleniuperi nirobuoper⸗ i ſoccknrligi mnertwantar lim nucem A 0herdeeſunſnee ſattichnn 7 Vnmen mgialanin (iuieinin di — Einſtieen de ckenme Npe Mthanamunn Y I = E= naczröcne; Naial Pdedilcicr de⸗ 1deſnltgils othakennt == E. e 8 in a.lez 4 wueinin CNNNE Reſtone ndelberanhen noprie conſnt .c6ti dde.arsammi nieigea iriſapopreim niimneikaehn õ eiasait 4 vnuxr! Malcuni emr ulstt: nsutmd ſi õ Snägammmge ℳ R WN e 4 4 re 1 foeni „ ctü e . g. ſ4 Kiece 3 M de 6 fex eſſe bonus. pere artis volens non peccat ex de⸗ fectu alicuius ꝙ eſt de eẽntia artiſ.pec cans autem volens deficit in aliquo ꝙ; eſt de eſſentia artis ⁊ ideo talis eſt de terioꝛ artifex q; qui peccat nolens. ptio differut in hitũdine ad tem- perãtiam 4 intemperãtiam.qꝛ tempe rantia ſaluat pꝛudentiã. intẽperantia vero coꝛrũpit eam. ars vero nec ſalua tur per temperãtiam. nec coꝛrũpitur ꝑ intẽ perantiã. bec autẽ differẽtia habe auo differut ĩ ha tur in textu ⁊ cauſã eius expoſui in ex Set poſitiõe textus.4 bitudine ad obliuiõem. qꝛ ars ꝑdi põt VI. quia pꝛudentia dirigit operatõeʒ acti onem. ars vero operatiõem factioneʒ ꝓpter quod ſcendũ ꝙ bec noĩa actio ⁊ factio ⁊ hec verba agere ⁊ facere a pphi.accipiũt᷑ dupłr. Ano qde modo vt ſunt noĩa pꝛedicamẽti.Ariſto.eĩ ĩ pꝛe dicamentis vocat ülud pꝛedicamẽtuʒ per obliniõem pꝛudentia vero non vt babetur in textu in fine. ( Cauſa vo eſt. qꝛ nullus habitus perdit᷑ per obli mionẽ niſi per ocium ⁊ ceſſatiõem. ab operatiõe talis bitus. Sed talis ceſſa tio non põt ſupuenire pꝛudẽtie.qꝛ cuʒ in tota bumana vita ðbeat regi ꝑ pꝛu dentiã nullus pꝛudẽs ceſſabit vti pꝛu dentia. qꝛ ſi ceſſet ſtatiʒ ipo facto quo ceſſat eſt ĩpꝛudens.⁊ ideo pꝛius ẽ coꝛ rupta pꝛudentia per ĩpꝛudentiã q; ſu perueniat oblimo per ceſſatiõem diu/ turnã. nec eſt intelligẽdum ꝙ pꝛuden tes viri cum ex vetuſtate fiunt oblimo ſi obliuiſcãtur pꝛudentie ſʒ coꝛruptio oꝛganoꝝ iĩpedit vſũ pꝛudẽtie ñ aũt ob liuio. no differüt per ſe finibus facere. auctoꝛ ſex pꝛincipioꝛum vocatꝰ ipᷣm actionem. lio modo ſũmun/ tur hec noĩia pꝛo operatiõibus ab inui cem ⁊ ab actione naturali diſtinctis.ſi cut apparet in homiĩe in quo iĩuenitur operatio virtutis ſimpliciter naturalii qualis eſt digeſtio ⁊ operatio potẽtie rationalis qualis eſt electio ⁊ alia ele cta operatio ⁊ iterum operatio virtu/ tis aĩalis.qualis eſt locutio vł quelibʒ mẽbꝛoꝛũ motio. Siſtinctio autem iſta habetur a philoſopho ſupꝛa libꝛo.j.c. 18. pꝛima quidem eſt ſimpliciter irröõ⸗ nalis. ſa vero ſimpliciter ration ał.ter qꝛ finis pꝛimo intentus a pꝛudẽtia eſt totaliter bene viuere ſine qua intenti one ĩpoſſibile eſt eſſe pꝛudentiazʒ ſicut ſine virtute.qꝛ virtus intentiõem facit rectam vt.j.eo.li.ca.ij.finis aũt artis eſt aliquod pticulare bonũ. ⁊ ido ſine intentione boni finis. poteſt quis arti ecimo differüt in materia ſubiecta qꝛ de pluribus agit pꝛudentia q; ars. qꝛ tota materia arſ ſubeſt foꝛtune vt ſupꝛa.c. pꝛoximo.nõ tamẽ tota materia pꝛudentie. pꝛuden tia nãq; rõcinat᷑ de aĩalibus de virtuti bus de diligẽdo deũ de ſubſtãtijs ſepa tis ⁊ de pluribus alijs de quibus nõ eſt ars. vt habetur in textu. ¶nde. cimo differunt in operatione directa. cia vero ex ſe irrõnalis ſed ꝑticipatiue fit rõnalis. e pꝛima operatiõe non eſt ſermo apud moꝛalem phi. De aliji vero duabus fit ſermo ⁊ diſtinctio. qꝛ operatio rationalis ⁊ volũtaria ᷣm ꝙ huiuſmõi dicitur actio operatio vero a nimalis poteſt dici factio ⁊ actio.actõ quidẽ inquãtũ ꝑticipat rõem pꝛacticã inquãtuʒ eſt voluntaria factio vero in quãtum pticipat rõnem factiuazʒ ⁊ in/ quãtum in ſe nata eſt eſſe recta vel nõ recta ſine hitudine ad appetitũ rõna/ lẽ actiõeʒ ergo dirigit rõ pꝛudẽtie que eſt rõ appetitiua cõfeſſe ſe hũs appeti tin recto.i.volũtati rcẽ. ⁊ iõ dirigit o/ peratiõezʒ volũtariã vt volũtariã. facti onẽ vero dirigit rõ artiſ que nihil dicit de rcitudine opationis voluntarie vt ẽ volũtaria.¶ Suodecimo differũt in ba bitudine ad rectitudinẽ qᷓ; oſtendunt qꝛ pꝛudentia dictat rectitudinẽ operã ns.ars vᷣo rcitudinẽ oꝑatõi ñ ãt opan tis.vt ſupꝛa hĩ li.2.ca.x.vbi dicit phi. ꝙ nõ eſt ſiłe in artibꝰ ⁊ virtutibꝰ. quo niã opera que ab artibus fiũt. but ſi uũ bene eſſe in eis.i.in ſe ipᷣis quare ſuf⸗ ficit artibus ꝙ earuʒ opa in ſe ipis ſint IIBRO. bene habentia. opera vero que fʒ vir tutes fiunt non habent ſuũ bene eẽ in ſe ip̃is ſolum. Sed opoꝛtet ꝙ operanſ ſit qualiter hñs.dictamẽ aũt taliũ ope rum pertinet ad pꝛudẽtiã. quare pꝛu dentia nõ ſoluʒ dictat rectitudinẽ ope ris. ſed ⁊ pꝛĩcipalius rectitudinẽ ope randᷣ.¶ Sicẽdũ ergo ad pꝛimũ ĩ oppo ſitum.ꝙ illi veteres de quibus loqui Aug.male diffiniuerũt virtutẽ ſicut ⁊ ſocrates ⁊ ſequaces ſui. quos repbat Ariſto.j.eo.c.is.¶ Ad ſcòm dð.qꝙ fa ctio vt hic ſũmitur nõ eſt actio vt hic ſũ mitur nec ecõuerſo ad minꝰ ſᷣm foꝛmã vt viſum eſt.xji. dĩia ⁊ etiam ſupꝑ textũ ¶ Lectio ſeptima. Aia aũt de vłibus j. Supꝛa egit de ſcia de arte ⁊ de pꝛu AAentia. Hic aũt agit de intel ectu. Pꝛimo ãt pᷣmittit vnam ſuppoſi tioeʒ. Scðo declarat ſuã intẽtõeʒ ibij Pꝛncipij ſcibilis J. Dicit ergo pꝛimo ꝙ ſupponẽdum eſt.ꝙ de vłibus verita tibus ⁊ de hijs que ſunt neceſſario en tia eſt eſtimatio in duplici genere.vna quidem eſt de veritatibꝰ demõſtrabili bus ⁊ ſcibilibꝰ.de quibus eſt ſcia per demõſtratnõem.alia vero eſt de pꝛinci pijs demõſtrabiliũ ⁊ ſcibiliũ ⁊ ſciẽtie que ſunt in demõſtrabilia.oĩs eniĩ ſcĩe ſunt aliqua pꝛincipia. Qð appaẽt qꝛ oĩs ſcia eſt cũ rõne ⁊ per rõneʒ. quaẽ opoꝛtet ꝙ ea ex quibus e ſler ge nerãs ſicut pꝛincipia ſcie.Conſequẽ ter ibi Pꝛincipij ſcibił Seclarat ſuã intentiõem.que quidẽ eſt declarare q hitus ⁊ eſtimatio qui vel que habetur de pꝛincipio ſcie ſit illa intellectuał s tus que dicit᷑ intellectꝰ. Et intendit ꝗᷓ arguere.habitus pꝛincipioꝝ eſt vł ſci entia vel ars.vel pꝛudentia. vel ſapia vel intellectus. ſed nullũ pꝛimoꝝ qua tuoꝛ eſſe poteſt.quare relinquit᷑ ꝙ ſit ĩ tellecus (Mimus rönts pꝛimo ponit ⁊ ꝓbat minoꝛeʒ. d.ꝙ pꝛincipij vel de pꝛiucipio cõcluſionis ſcibilis non erit ſcia.nec ars.nec pꝛudẽtia. nec ſapien tia. Qð eniĩ nõ ſit ſcia nec ipᷣm pꝛinci⸗/ pium ſit ſcibile. pbat. qꝛ omne ſcibile eſt demõſtrabile.pꝛincipiũ aũt demõ/ ſtratiõis ⁊ ſcie nõ eſt demõſtrabile. vt ꝓbatur pꝛimo poſterioꝛum. eſſet enim ꝓceſſus in infinitũ.qð etiã pꝛincipioꝝ demõſtrationis non ſit ars nec pꝛudẽe tia. pbat. qꝛ ambo ſunt circa contingẽ tia vt viſum eſt ſupꝛa.pꝛincipiũ auteʒ demõſtrationis eſt ueceſſariũ vt habet pꝛimo poſterioꝝ. pꝛincipioꝝ pᷣciſe acceptus non ſit ſa/ pientia.pꝓbat qm̃ ſapiẽtis ſᷣm rõem ſa pientie intereſt habere demõſtratiõeʒ de aliquibus. hec autezʒ ſũt ĩ demõſtra bilia ⁊ ſic patet tota minoꝛ. ¶ Scdo ſubdit maioꝛẽ ibi Si vtiq; dicẽs ꝙ ſi babitus illi quibus determiĩate verum dicimꝰæ nequaquã mẽtimur circa que cunq; obiecta contingentia vel non cõ tingẽtia aliter ſe habere. ſed tm̃modo ſcientia vel pꝛudentia ſub qua cõpꝛe/ henditur ars vel ſapientia vel intelle ctus.neceſſe eſt ꝙ habitus pꝛincipioꝝ ſit aliquis iſtoꝛum. ¶ Tercio ibil Ho rum aũt triuzʒ repetit minoꝛẽ.d.qꝙ nul lum pꝛimoꝝ trium que ſunt pꝛudẽtia ſub qua cõpꝛehendit᷑ ars.qꝛ eſt eadeʒ ratio vtriuſq; ⁊ ſcia ⁊ ſapiĩa.nullũ in/ quã illoꝝ hĩtuum cõnngit eſſe habitũ pꝛincipioꝝ. ¶ Quarto infert conclu/ ſiõem.d.relinquit᷑ ergo intellectũ eſſe pꝛincipioꝝ ueſtio vndecima. D euidentiã dictoꝝ de intel ctus ſit intellectualis virtus (A arguitur ꝙ non. qꝛ nec etiaz virtus. Pꝛimo qꝛ nulla virtus ineſt nobis a natura li.2. c. 2. ⁊.c.. Si intellectus ineſt nobis a natura. qꝛ in nata eſt no bis via. ab vniuerſalibꝰ ad ꝓ pꝛia. pꝛi mo phiſicoꝝ.hec ãt via eſt pꝛincipio/ ruʒ notitia que vocatur intellect.qua⸗ re intellectus non eſt virtus. ¶ Scðöo qꝛ oĩs virtuſ eſt de difficili.vt ſupꝛa li. 2.c. . ſęd intellectus non eſt de diffici li cum ſit cõis animi cõceptio q; ꝗſq; ꝓbat auditã.vt dicit BGBoetius libꝛo de ð etiam habituſ — = u nelen'an itũ veridicuʒ circa ipᷣa lectu queritur.vtrum intelle, gitiui 1tſtennmr nnii ſ Dgrmrſahgei Neqlcldeteſeſtn . umnltetich oeſ itelecnans hü tta tiin min onuſrürede mniekockiri Ciinuuonbinin AVodieſg bon lpbiſüni , unmweehimatn 4 Mſſoneone wnin EHäkikitre ümmucimn ilebtatiztin Mrlckzirtitäütn uüpiniiit a Aitum ü tis kiclennd. Pwrüſtilzot en nilnclan ſtciafiniizeſei Mütitelonsnge kgtingzſarn apnluſtnnteng Ammgefnen Name;ſätia Nn M⸗ Smncgdeis Wdelernidten Niiunr:n ſededere dalin Nlinin tgbabin . Tead epentmmmingt nn dein Ni ns greid ſutſapiatui Ncönngteſe ha Anmroinfertccn erpoinelkci tüipencicnzan Emnorndcde Zentädidnedmn grim ommint intellemisſn n.dertnzin. E mögind 1c),Sn tura AN 4 eſi uifi Nräfuelt penmrint mcknns niſili — e £G = — = — — — =– — 4 4 CNS oN mmi che dici „VI. ebdomadibus. quare vt pꝛius. (Ter cio. qꝛ oĩs virt eſt circa id. circa quod contingit recte agere ? errare. ad hoc enĩ ponit᷑ virtus ne potentia erret vbi errare poteſt. vt notaui li. 4· c. i. Sed ĩ tellectus nõ eſt circa tale quid. q; cir/ ca pꝛincipia nõ conuenit errare.qꝛ vt dicit. 2. methaphi. de pꝛincipijs pꝛo/ uerbialiter dicim in foꝛib quis delin quit.q.d.nullus foꝛes ante vocat pꝛin cipia pꝑ que mmaredimur ad ſciam qua re vt pꝛiuſ.¶ Quarto.qꝛ oĩ intellectu gando.vt ſupꝛa eo. li. c. 4· ſed nõ oĩ in tellectu veꝝ dicit aĩa affirmado vel ne gando vt patet in intellectu pꝛimom pꝛincipioꝝ vbi nihil affirmat nec ali,/ quid negatur. ſed ponit diſiũctio ⁊ tol litur copulatio affirmatio neceſſarijs d. de quolibet eſſe vel nõ eſſe. ⁊ de nul lo ſimul eſſe ⁊ nõ eſſe. quare intellect nõ eſt intellectualis virtus⸗ ¶ Sʒ op poſitũ ꝓbat phi. ſupꝛa eo.li.c..⁊. 4. ero ſolutiõe queſtiõis pꝛimo vidẽ qum eſt qind ſit intellect vt hic ſũmit fo pbandũ eſt ꝙ eſt itellectualiſ vixtuſ tercio ſũt aliqua dubia ĩmouẽda. He pꝛimo ſciendũ eſt ꝙ boc nomẽ intelle cius apud phi. ſũmit᷑.S. modis.Elno modo pro virtute eſtimatiua ſi enſitiua ille vocatur intellectꝰ paſſiuꝰ ⁊ vir/ tus cogitatina. paſſiuꝰ qdem qꝛ infir· mitate vel ſenectute vel alia paſſione detrimentũ patit᷑ ledit᷑ ⁊ coꝛrũpit᷑. Di ali otute vendicit aĩa affirmado vł ne citur aũt virtus cogitatiua. qꝛ eſt virt abſtrahens ⁊ conferẽs a fantaſmatibꝰ intentiões delectabiliũ ⁊ triſtiũ vriliũ æ nociuoꝝ.terribiliũ ⁊ auſibiliũ vt tra dit Auic. 6. naturaliũ. talis aũt colle/ ctio ꝓpꝛie dicit᷑ cogitatio. intellectus güt iſto modo eſt ems ſenſus interioꝛ. Scdᷣo mõ ſũmit᷑ pꝛo intellectu poſ/ lli ſeu mãli. dici᷑ enim poſſibilis. qꝛ põt oĩa fieri ineſſe itellectuali. Di/ citur aũt ĩitellectus materialis a poten tia receptina.qꝛ ſicut materia coꝛpoꝝ receptiua ſoꝛmaꝝ ſ. enſibiliũ. ſic ille ĩ tellectus eſt receptiu ſpẽruʒ intelligi — bilium. ercio mõ ſũmit᷑ ꝓ intelle ctu agente. qui dicit intslligibile lumẽ ſic ſe bñs ad fantaſmata obiecta intel leetui poſſibili.ſicut coꝛpale lumen ad coloꝛes eees coꝛpoꝛali viſui.vt pʒ ʒ. de aia. ¶ Quarto mõ ſumit᷑ pꝛo in/ tellectu conuerſo ad intelligentiam ſe paratam ⁊ attingente ipam ⁊ recipi/. ente ab ea aliquam notitiã ⁊ ille voca tur intellectus adeptus. qui põt ſũmi. vel pꝛo toto aggregato ex irellectu adi piſcẽte ⁊ foꝛma q; adi iſcit vel ꝓ illa ſola foꝛma adepta. ¶ QAuĩto mõ ſuͦmi tur p intellectu ſpeculatiuo.nõ ꝗdẽ vt dicit aliquã vim naturalẽ ipius itelle/ etus poſſibił.ſed vt dicit hitum ex no/ ſtris peculatiõibꝰ ⁊ cõſideratiõibꝰ ac quiſitũ ⁊ hoc mõ oĩs bitus itellectuatł ſic acqꝗſitus põt dici ĩtellectꝰ ſpeculati uus ⁊ i bac acceptiõe pᷣdicatur de ba bitu pꝛincipioꝝ.qꝛ illð cõe nomẽ om/ nibꝰ virtutibꝰ intellectualibꝰ ⁊ alijs ñ virtuoſis habitibꝰ appꝛopꝛiatũ eſt ha bitui pꝛincipioꝝ.⁊ in hac acceptione pꝓut eſt habitus virtuoſus diffinit ſic. 6 ethicoꝝ. Intellectꝰ eſt habit determi nate veridicus cõpoſitiõis vel diuiſio/ nis iĩmediate ꝓpoſitõis per ſe note.ꝙ eni ſit bitus hic ſupponit᷑ ꝙ aũt ſit de⸗ terminate veridicꝰ. ꝓbat philo. in bor paſſu.ꝙ aũt ſit cõpoſitiõis vel diuiſio⸗ nis imedtate habet᷑ pꝛio poſterioꝛum vbi dicit᷑ ꝙ pꝛincipiũ fillogiſmi demõ/⸗ ſtratiui ẽ ꝓpoſitio ĩmediata affirmati⸗/ ua vel negatiua. Sed intellect eſt ha bitus talis pꝛincipij quare per ↄnᷣs ꝓ poſitiõis ĩmediate. ꝙ aũt ſit ꝓpoſitio nis per ſe note patet.qꝛ in reſoluẽdo nõ eſ ſtatus niſi ad pꝛincipia. eſt autẽ ſtatus ad ꝓpoſitiões per ſe notas.qua re pꝛincipia ⁊ ꝓpoſitiões imediate ꝓp ſe note ſunt idẽ cõuertibiliter ⁊ ade/ quate tñ differũt in rõibus noim. quia pꝛincipiũ dicit᷑ in hitudine ad cõcluſio nẽ pbandaʒ. ꝓpoſitio aũt imediata in babitudine ad negatiõem pꝛioꝛis meæ dij. ꝓpoſitio aũt per ſe non in hitudie ad intellectũ boc de pꝛimo ſi bihkia Sr, D . Nunc fo ꝓbo. ꝙ intellectꝰ ſic acce ptus ſit intellectualis virtus. quia om nis hitus quo aĩa determĩate verũ di/ cit eſt intellectuał virtus qð patet. qꝛ diſpoſitio pfecti ad optimũ opus eſt s tus..phi.Sed hitus quo aia deter/ minate verum dicit eſt diſpoſitio eius o ad optimũ opus qð eſt verum dicere. Sed intellect eſt talis habitus vt ſu⸗ pꝛa eo.li.ca.A4.⁊ hic in textu. quare ĩ tellectus eſt ĩtellectual virtus. E&t hec eſt ratio pꝛima per qᷓ; phil. inueſtigat ¶Item tercio loco mouẽda ſunt ali/ qua dubia. Pꝛimo eni videt᷑ ꝙ nõ oĩs pꝓppoſitio imediata ſit ꝑ ſe nota. qꝛ oĩis ꝓpoſitio per ſe nota eſt neceſſaria ali as nõ haberet euidentiã ex mis.Sed non oĩs imediata eſt neceſſaria.quare eſt dare ĩmediatã cõtigentẽ.puta hec ſuperficies eſt alba hec voluntas vult tamen qꝛ oĩs per ſe nota eſt per ſe il/ lo modo.qꝛ ſi o modo tũc eſſet demõ ſtrabilis cõtra naturã per ſe note.ſed nõ oĩſ imediata eſt per ſe illo modo vt patet de iſta. Soꝛtes eſt vel non eſt al bus.tũ qꝛ oĩs per ſe nota eſt indemõ ſtrabilis. Sed non oĩs iĩmediata eſt in demõſtrabilis.qð patet ex ſo poſteri oꝛũ vbi dicit᷑ ꝙ materia demõſtraf de materiato per finẽ.materia tamẽ pᷣdi catur imediate de materiato dicendo. ſerra eſt ferrea.quare nõ oĩſ imediata eſt per ſe nota. 1Sedo videt᷑ ꝙ non oĩs per ſe nota ſit imediata. qꝛ nulla ꝓpoſitio in qua pᷣdicat᷑ generaliſſimuzʒ de ſpecialiſſimo dicẽdo coloꝛ eſt quali tas eſt imediata cũ inter ſubiectũ ⁊ pᷣ/ dicatũ mediẽt ſpẽs ⁊ genera ſubalter na.ſed oĩs talis ꝓpoſitio eſt per ſe no ta. alias eſſet demoſtrabilis cũ ſit vera neceſſaria.ꝗquare nõ oĩs per ſe nota ẽ imediata. Cercio videt᷑ ꝙ nõ omne pꝛicipiũ cuiꝰmõi ẽ ĩtellectꝰ ſit ꝓpoſitõ imediata neq; per ſe nota.qꝛ non ois cõis animi cõceptio eſt imediata vł ꝑ ſe nota.ſed oĩs talis eſt pꝛincipiũ vel intellectus pꝛincipij. quare nõ omne Een intellectuales ſupꝛa eo.li.c.ʒ — BRO pꝛincipiũ eſt imediatũ ⁊ per ſe notum AKaioꝛ ꝓbat.qꝛ oĩs ammi coceptõ eſt. oẽ totum eſt maius ſua pte.ſed iſta ꝓpoſitio nec eſt mediata nec per ſe no ta.ymo demõſtrabił a pꝛioꝛi. vt patet dicẽdo ſic.Omne tãtũdẽ ⁊ adbuc am plius eſt maiꝰ.ſed oẽ totũ eſt tantũdẽ q́; ſua ꝑps ⁊ adhuc amplius quare om ne totum eſt maiꝰ ſua Dre Leanns vi detur ꝙ nõ oĩs hitus veridicꝰ ꝓpoſitio nis imediate per ſe note ſit intelleciꝰ ⁊ per ↄñs diffinitio nõ cõuertit᷑ cũ dif finito.qꝛ oĩs intellectꝰ eſt hitus ppoſi tiõis neceſſarie.ſed nõ oĩs hitus ppo⸗ ſitiõis iĩmediate eſt ꝓpoſitiõis neceſſa rie cũ multe contingent es ſint imedia diate erit intellectꝰ te. quare nõ oĩs hitus/ 4 Potnldis ime nota.ꝓpter qð ſciendũ ꝙ ꝓpoſitõ per ſe nota aliqñ ẽ euidẽter nota ⁊ nõ eſt ex ſignatis ſuoꝛum terminoꝛuʒ. nec ex aliquo extriſeco ſupaddito.ſed hoc coõ cludit dupliciter. qꝛ termini illi vł pñt ſignare rationes que auditis terminiſ aggenerãt notitiã euidẽtem.Alio mõ poteſt fieri ꝙ termini nõ ſignant hu/ luuſmõi rõnes que pñt ex ſola auditiõe terminoꝝ daẽ euidẽtẽ notitiã nec etiã addito aliquo medio pᷣt haberi euidẽs notitia de tali cõplexiõe. ſic ꝙ nõ põt haberi euidẽs notitia niſi ſenſatis ſi⸗/ gnatis terminoꝛum ſenſu coꝛpali vel intellectuali.ſicut ſi aliqua ſupficieſ ac cidentaliter ſit alba hec ꝓpoſitio hec ſupficies eſt alba.non põt eſſe nota ex auditione terminoꝝ nec ex cõceptiõe ꝓpꝛij qd noĩs ipoꝝ.nec ex aliqua de⸗ mõſtratiõe cõcludẽte vnionẽ eoꝝ ſʒ ſo lũ erut nota ex ſenſuatioe pꝑticłari ⁊ ex perimẽtali rerum ſignataꝝ per termi/ nos.(er hoc igit᷑ dico ad pꝛimuʒ ꝙ nõ oĩs ꝓpoſitio per ſe nota eſt neceſſa ria.qꝛ cõtingens eo modo põt euiden ter eẽ nota ⁊ eſt euidẽter nota. ⁊ hoc ſufficit mihi.(¶ Ad vᷣm dico ꝙ nõ oĩs p ſe nota eſt per ſe pꝛimo mõ.qð appa⸗ ret in demſtratiõe potiſſima vbi ẽ me Ad pꝛimũ vero dð.qꝙ oĩs ꝓpoſitio ĩmediata eſt per ſe — SSE =2 - S — = — — ninsncnn türenper inaſicnalgii Cpetblecppiat⸗ reſupral c.fn wrlennmt ittmrolernum ict ineripbind⸗ penckſemacl Alunet genera pee ciefinan Flpinen aech AAentzigtaſt giieftl gnäüi iftäiendintung eſlrckinde Smmelecetbin e alnödisli rek ppoſtnä mmgentsſnn dsdins Ppi elec;(Ban MWirdieciunin cenüggi Ni die nieoſgadinn i Nunes e diten mwüni andien Nr immmnöſ.. Sae iter ſha inciti wnninert wnNtit Mieli lgenie ſtani SSnminn MMiſnins mern in d Rianſtiiguſgin tNe Mi aimſikn emmingnut iif wis ir iig cninſin 1ct enianiraAH enmſgun e n⸗ õ ufnd me pſu rmiehuin = Sy 1 4 — — 4 i⸗ dium diffinitio ſubiecti vel paſſionis. qꝛ ſi diffinitio ſubiecti tunc maioꝛ pꝛo poſitio per ſe nota. nõ ẽ per ſe pꝛimo mõ.qꝛ tunc paſſio ſubiecti eẽt de diffi⸗/ nitione ſubiecti cum pᷣdicaret᷑ de ipᷣa ꝑ ſe pꝛio mõ ⁊ per ↄnñs cõcluſio eẽt per ſe pꝛio mõ.ſi vero diffinitõ paſſiõis ſit mediuʒz tunc aliqꝗd ꝙ eſt foꝛmaliter de eæntia paſſionis ĩ miori per ſe nota pᷣ⸗ dicaret᷑ de ſubiecto per ſe pꝛio mõ ꝗꝙ ẽ tm̃ incõueniẽs.ſicut ſi paſſio ipᷣa pᷣdica retur de ipo ſubiecto ꝑ ſe pꝛio modo. quare cum demõſtratio potiſſima non ſit ex ꝓpoſitiõibꝰ pꝛimi modi per ſei/ tatis ⁊ ita ex per ſe notis neceſſe A ñ oẽs p ſe note ſicut pꝛimi mõii Ad iciũ do.ꝙ oĩs ꝓpoſitio per ſe nota in oꝛdine in quo ẽ per ſe nota.eſt idemõ ſtrabilis quãuis in oꝛdine alio poſſit ð möſtrari ⁊ tũc erit per ſe nota ⁊ p al/ terũ nota. ſicut aliꝗd põt eſſe ꝓpter ſe appetibile ⁊ pꝛopt alteꝝ. vt dicit de virtute ſupꝛa li.j.c.S9. ſimiłr aliqd põt eſſe per ſe notum ⁊ per ſe noſ. cibile. ⁊ cũ hoc per alteꝝ notum ac noſe cibile ? hoc mõ eſt in exẽplo inducto.qꝛ hecꝓ poſitio ſerra eſt ferrea eſt per ſe nota æ idemõſtrabił.ſicut iſta qua ñ ẽ altẽa pꝛioꝛ in oꝛdine ⁊ genere cae materia lis.tñ in genere cãe finał nõ per ſe ſʒ per alteꝝ eſt nota.qꝛ per cãm finalez 1 ideo ponit phi.ꝙ iſta ſit demõſtra/ bilis nõ in genere cãe materiał.ſed in genẽ cãe finał.qꝛ mediũ ᷣmoõſtratiuũ p̃t eẽ aliqua cã media de genere ma terie ſed põt eſſe medium de genẽ fi/ nieAch uartü dubiũ dico enã. ꝙ oĩſ per ſe nota eſt imediata. vbi ſcienduʒ ꝙ duplex põt eſſe mediatio vel imme diatio. vna qdẽ in linea pᷣdicabili que nõ eſt aliud q; oꝛdo pᷣdicabiliũ ʒ ſub 2 ſupꝛa ⁊ ſᷣm magis cõe ⁊ minꝰ cõe. Alia põt eſſe in oꝛdine caſuali que non eſt aliud q; mediata vel imediata attingentia effectꝰ a cã. Lunc igit᷑ di, co ꝙ iſta caloꝛ eſt qualitas.eſt media/ ta in linea pᷣdicamẽtali ſicut ꝓbat ar/ gum̃tũ.ẽ tñ mediata ĩ oꝛdine foꝛme vt oñdo in exẽplo de cãis. vbi cã foꝛmał in hoĩe accipitur ſub iſto quadrnuplici gradu ſcʒ eſſe viuere ſenſitiuũ ⁊ intel/ lectiuũ.vbi apparet ꝙ ſᷣm lineã pᷣdica tionis intellectiuũ eſt imediatũ homi ſenſitiuũ aũt remotũ ab eo.viuũ autem adhuc remotius ſed eſſe remotiſſimum acõiſſimũ.tñ in oꝛdine foꝛmali eẽ pꝛi mo ineſt hoĩ.deinde viuũ ⁊ vltimo in tellectiuũ. ¶ Et tñ iſta ſepanf᷑ ab hbo mine.vltimo ſeparat᷑ eẽ.quare iſta bo mo eſt. vel iſta homo viuit.ſunt eque ĩ mediate vel ſi eſt poſſibile imediatjoꝛ eſt q;ᷓ iſta. hõ eſt rõnalis ⁊ intellectiuꝰ ꝓpoſuio ãt per ſe nota ſũmit᷑ ab ime/ diatione cãlitatis non ab imediatione pᷣdicatõis.i Ad terciũ dubiuz dico ꝓ nõ oĩs cõis aĩ cõceptio eſt intellectus qꝛ ſic ſũt qdã ĩtellect cões oĩbꝰ.⁊ que dam pꝛicipia cõiter nota oibuſ.⁊ que dam nõ nota oĩbꝰ. Sic etiã ſũt quedã cõcluſiões oĩbus note.⁊ quedã nõ oi/ bus note. ꝓpoſitões aũt cõiter oĩbꝰno te. ſiue ſint pꝛincipia ſiue cõcluſiones — dicũtur cões animi cõceptiões. ¶ Ad quartũ vero dð.ꝙ oĩſ ꝓpoſitio imedia ta poſſʒ eſſe pꝛincipiũ in aliqua mate ria ⁊ aliqua ĩmediata. contingẽſ eſt de facto ꝑꝛincipiũ cuiꝰ hitus dicit᷑ intelle ctꝰ. ¶ Pzopter qð ſciẽdũ ꝙ pꝛĩcipia ſüt in triplici gradu. ſunt eni aliqua cꝗᷓ muniſſia aliqua cõia aliquaꝓpꝛia.cõiſ ſima quidẽ ſũt oĩ philoſophie ⁊ omni ſcie cõia.cõia vero ſũt vni philoſophie pꝛopꝛia.pluribꝰ tñ illius philoſophie demõſtratiõibꝰ cõia. pꝛopꝛia vero ſũt vni ſoli demõſtratiõi applicabilia.Cõ muniſſima ãt ⁊ cõia ſũt oĩia neceſſaria ꝓpꝛia vero nõ oĩa ſũt neceſſaria. quia pꝛincipiũ pꝛudẽtialis ſi illogiſmi eſt cõ tingens. tñ expimentatur per ſe notũ notitia que dicit᷑ intellectꝰ vt. j. e. li. c. izʒ. aliqua etiã pꝛincipia ſillogiſmi ſciẽ tifici pñt eẽ cõtingẽtia qꝛ ex maioꝛi de neceſſario ⁊ minoꝛi de cõtingenti vel de ineſſe nõ neceſſario optime põt ſeꝗ coõcluſio de neceſſario.vt tractatu de ſül logiſmoꝝ generatiõibꝰ demoſt ui ⸗ „ Ad pꝛincipale ꝗ̊ dð.ꝙ intellectꝰ ha itus nõ ineſt nobis a natura neq; eſt nobiſ innatꝰ. via vero nobis innata a cõibus ad ꝓpꝛia nõ eſt aliqua notitia ſed nãlis oꝛdo nobis inditus ſᷣm quez dehbemuſ ꝓcedere in veritatis inqſitõe Agd fᷣm vero dð.ꝙ intellectuſ eſt de difficili ſi accipiant᷑ oẽs circũſtãtie. qꝛ q́;uis ſit facile capere iſtã veritateʒ de quolibet eſſe vel nõ eſſe ⁊ de nullo ſitł᷑ eſſe ⁊ non eſſe.non tñ eſt facile capere virtuoſe qꝛ multi capiũt non intelligẽ/ tes quid eſt ſubiectũ qd p̃dicatuʒ que foꝛma que neceſſitas iſtoꝛũ pꝛincipio/ rũ ſicut oſtendi in tractatu de hijs duo bus pꝛincipijs¶ Ad terciũ vero dicẽ⸗ dũ ꝙ circa pꝛincipia contingit errare vt patet.a. methaphi. de eraclito ⁊æ a naxagoꝛa ⁊ multi tpiſ noſtri circa ip/ ſa errãt vel in toto vel in pte vel in ali qua circũſttia. Ad quartũ vero do. y in memoꝛatis pꝛincipijs determina te dicit᷑ verum eo mõ quo dicit᷑ verum ſic ꝙ ipᷣa ſũt determĩata ad veritatem qꝛ nõ ſũt in potentia ad falſuatẽ. qᷓ;uiſ indetermiate enũtiẽt de affirmatiõe ⁊c negatiõe ſicut expoſui in tractatu me mozato. „ W¶Lectio octaua. Apientiã aũt Supꝛa egit de quatuoꝛ virtutibꝰ intellectua libus. Hic aũt agit de quinta ſcʒ de ſapia.pꝛimo aũt agit de ſapien tia ſm ſe ſũpta. ſo de ſapia ad pꝛudẽ- ttiam ⁊ ſciam politicã cõpata ibil In/ cõueniens Rirca pꝛimũ.pꝛimo agit ð ſapia ſiłitudinarie ſũpta. ſo de ꝓpꝛie ſumpta ibiſ Eſſe aũt quoſdaʒ Bicit S§ pꝛimo.ꝙ ſapiam ſᷣm nom̃ nos aſſigna mus ⁊ attribuimꝰ in artibꝰ certiſſimis verbi gra magiſtꝝ pheridiã dicebamꝰ eſſe ſapiẽtem lathomũ. qꝛ erat certiſſi muſ in arte ſua. Itẽ magiſtꝝ policletũ dicimꝰeſſe ſapientẽ ſtatuificẽ.qꝛ vide/ tun eſſe certiſſimꝰ in arte ſua. In huiuſ mõi aũt aſſignatiõe appellatiõe attri⸗/ butiõe vł denoĩatiõe nihil aliud ſigna mus nihil aliud intendimꝰ dicere ſapi IIBRO virtus artis.i.vltimũ de potẽtia in adi piſcendo ⁊ attingẽdo certitudinẽ arij in ſũmo.vnde a ſapia hoc modoſi upta nullus dicit᷑ ſapiens ſi impłr vel ſapiẽs engtid boc modo ſumpt eſſe. niſi et homo indetermiate ſed pticulariter x fm quid. puta ſapiẽs medicus vel ſa⸗ piens lathomꝰ vel ſapiens barbiton, ſoꝛ ¶ Eir ibi Eſſe ãt quoſdã Agit de ſapientia ſimptr ⁊ ppꝛie ſi upta de qua dicit quatuoꝛ. ꝛimum ꝙ eſt cõſſi/ ma. Scòm ibi. Auare manifeſtü ẽ certiſſima.Lerciũ ibi Opoꝛtet Sſapi entẽ eſt circa pꝛĩcipiata ⁊ circa pꝛi cipia. Quartũ ibil E&t quẽadmodum ẽ circa obiecta honoꝛabiliſſima. Li cit ergo pꝛimo ꝙ nos exiſtimam eſſe quoſdã hoĩes ſapiẽtes totaliter.i.ſim pliciter ⁊ vłr tãquã ſapiẽtes circa vni uerſitatẽ oĩm reꝝ ſine determĩatõe ad aliqò determinatũ genus rerum. QNo pꝛobat per Homeꝝ qui ait in margi⸗ te ſuoꝝ poematũ qð bñt ſimpliciter ⁊ vlr ⁊ totaliter ſapiẽtẽ nõ poſuerũt dij foſſoꝛẽ vel aratorẽ.ſed vniuerſ. oꝝ gene raluer cognitoꝛẽ.Ex quo patet ſa⸗ pientia eſt notitia cõiſſima. hec facit ſa pientem oiĩa ſcire.qm̃ hñti vłem ſciam oĩa ſcire neceſſe eſt vt babet᷑ phemio methaphiſice.¶ Scòo ibi. QAuare ma nifeſtũ Infert ex p̃dictiſ ꝙ ſapia ẽ cer tiſſima. æ patet. Illud aũt ſequit ex p poꝛtione ſapie pticulariter dicte ad ſa piẽtiã ſimpłr dictã. qꝛ cũ illa nõ exñs ſimpłr ſapia ſu ſoꝛtita nom̃ ſapie ppi certitudinẽ quã ꝑticipat.mluto magis iſta torałr ꝓpꝛie ac ſimpliciter exñs ſa pientia habebit certitudinẽ ex ſe ipſa bñt ãt certitudinẽ qꝛ eſt maxie cõium ⁊ pꝛimoꝝ.ile nãq; ſcie certiſſime ſi üt que maxie pꝛimoꝝ ſunt. Et bec eſt rõ Ariſto.ꝓhemio methaphiſice.Terco ibbi Opoꝛtet g Infert ꝙ ſapia ẽ circa pꝛincipiata ⁊ circa pꝛincipia.d.ꝙ oʒ ſapientẽ veꝝ dicere nõ ſolum circa ea que ſũt ex pꝛincipijs ſicut ſũt cõcluſio nes ⁊ effectus.ſʒ etiazʒ circa pꝛincipia cõcluſionũ ⁊ cãs pꝛimas reꝝ. pᷣa eni Wortiſbend⸗ lleNnit aif Rinorit eni wcemnirer mMmici Reiun mRunnetncneg Erüxiuicnn 1 1 lonien lplnucihmora Mmrituimi vePweenane Etiin buere meCgügähe mnsineönanf (nnmmniseti Entünklſümg fmiineranap eumglcenfi ühoni an eſi ginntee . eden Nanſad mimeſein ſnisni Plſment Geign Mrpein Ae NNe üßbl Oo andonddl W W erin Siapistir ücüſhine INi E lguni ln itiinciſmun 1E . QAun net ödiigſin . Prd än ſn gieolminnan r in i iuſuſonnn tn igi nahunm pprr SS abchitcenmmchn numdnige And, 2 ile nig end eger: n benonahiſn / VI. nõ eſſet notitia certiſſima niſi eſſet vi/ dica circa pꝛincipia cum ipa ſint certi oꝛa cõcluſiõibꝰ.vt hr.j.poſterioꝝ. hec aut debetur ſapie qꝛ eſt ſpeculatiua cã rum pꝛiman. vt ꝓhemio meihaphiſice Ex quo ſequit᷑ vnũ coꝛrelariũ.ſ.ꝙ ſa/ pientia ſimul erit intellectꝰ ſcia. In tellectꝰ quidẽ ꝓut eſt pꝛincipioꝝ ? cã rum.ſcia vero pꝛout eſt cõcluſionum ⁊ effeetuũ. (Aarto ibil t quẽadmo dũ Infert ꝙ ſapia ẽ circa obiecta no/ biliſſima. d. ꝙ ipa eſt honoꝛatiſſimoꝛũ obiectoꝝ ſz nãz vt dicit.j.e. ca.quẽad modü illa ſcia que babet caput ? pꝛin cipatũ ſup alias oẽs.Cuius 1õ eſt quia ſcla cõſiderãs finẽ cuiꝰ gĩa agenda ſũt ſingula in toto vniuerſo pꝛincipat᷑ ſin gulis ſcientijs.ſed bec ſapia cõſiderat finẽ ſimpłr vltimũ ꝓpter qð agunt᷑ in vniuerſo ſingula que agũtur. quaẽ ipᷣa pꝛincipat᷑ ſcientijs ſi ingulis. hec eſt rõ eſar ꝓhemio methapbiſice. Eir ibi Incõueniẽs Agit de ſapia ad pꝛudentiã ⁊ ad ſciam politicã cõ/ parata. Aſſignat ãt quĩiq; drias ſapiẽ⸗/ tie ad pꝛudentiã ⁊ ad politicã. ſcõam ibil Si vtiq; ſanũ .terciã ibil Ex deĩs I. quartã ibil Pꝛopt᷑ qð anaxagoꝛas . quintã ibil. NHec ẽ pꝛudẽtia e pꝛi ma dlia intendiut dicere ꝙ ſapia ẽ ſuꝑp oẽs notitias ſtudioſiſſima ꝙ tñ ñ ẽ pꝛu dentia. pꝛimã pteʒ bui dĩie ſupponit ex hoc ꝙ ſapia eſt bonoꝛabiliſſimoꝛuʒ ſm naturã vt ſupꝛa imediate dictum ẽ ꝙ vero nec pꝛudentia nec politica ſcĩa ſit ſtudioſiſſima. pꝓbat ex eo ꝙ earũ ſub iectum ⁊ obiectũ ꝙ eſt hbomo nõ eſt op timũ ens inter oĩa que fũt ĩ mũdo. t cit ͤ incõueniẽs eſt. ſi quis exiſtimet pꝛudentiã vel ſciam politicã eſſe ſtudi oſiſſimã inter cunctas notitias.ſi ꝓ qꝛ qꝛ homo qui eſt eaꝝ ſubiectũ nõ eſt op nmũ bonũ eoꝝ que ſũt ĩ mũdo. Sapi/ entia tñ ⁊ eſt ſtudioſiſſima ⁊ virtnoſiſ ſima ⁊ obiectũ eius eſt optimuzʒ ens ꝙ eſt pꝛima cã.¶ Scdaʒ driaʒ ponit ibi Si vtiq; ſanũ ⁊c eſt in ſũma ꝙ ſapĩa de oĩbus eſt vnica. pꝛudẽtia vero velũñ eſi de oĩbus vel nõ eſt vnica ſed pluẽs pꝛio ᷓ declarat buiuſmõi driam.o re/ mouet quãdã rñſionẽ ſophiſticam ibil. Si aũt qm Nꝛio igit᷑ intendit ſic ar⸗/ guere. Sanũ ⁊ bonũ eſt alteꝝ in boibꝰ ⁊ alterũ in piſcibꝰ qꝛ illud ꝙ eſt ſaluti ferũ ⁊ bonũ piſcibꝰ eẽt moꝛtifeꝝ⁊ ma lum hoĩibus ⁊ album ⁊ rectũ ſũt eadẽ ſm ſuã rõem in hoibus ⁊ piſcibꝰ. qua re nulla vnica eſt pꝛudentia de oĩbus ⁊æ vnica ſapia eſt de oĩibus.huiꝰ rõnis pꝛĩo ponit añs ⁊ pʒ·¶ Scðdo ↄñs ibi Et ſapiens.d.ꝙ oẽs hoĩes rõe vten tes vtiq; differrẽt. hoc ꝙ eſt eẽ ſapiens eſſe vnũ ⁊ idez circa oĩa.ſʒ eẽ pꝛudẽs differrẽt eẽ alteꝝ a alteꝝ ¶ ercio ibi ECirca ſeipᷣm Köõfirmat ↄñtiã qtũ ad illud ꝙ dicit᷑ de pꝛudentia.dicit ꝙ iõ pꝛudẽtia ⁊ eſſe pꝛudẽs eẽt alteꝝ ⁊ al terũ.qꝛ vnuſqꝗſq; dicit᷑ pꝛudẽs ⁊ ei cõ cedit᷑ pꝛudentia cũ circa ſeipᷣm eſt bñ ſpeculanſ cꝓuidens ſi ingula cõferẽtia Cuius ſignũ eſt.qꝛ quaſdã beſtias di/ cũt eõ pꝛudẽtes fʒ methaphiſicã illaſ ſcʒ quecũq; hñt vel vident᷑ hĩe potẽtiã puiſiuaz. ſicut ſunt apes ⁊ foꝛmice ⁊ huiuſmõi.quare erit manifeſtũ ꝙ pꝛu/ dẽtia que vulgo dicit᷑ pꝛudẽtiał ſapia ⁊ ſcia politica de oĩbus vtilibꝰ ⁊ circa oĩa vtilia non erit vnica ⁊ eadẽ qꝛ cir ca vtilia hoĩ erit vna ⁊ circa vtilia piſ ci erit altera. vnde ſi circa vtilia oĩbus aĩalibus eẽt ſapia ꝓpꝛie dicta młtemne ceſſario eſſent ſapie qꝛ circa ſingulas ſpecies aĩalium eſſent ſingule ſapien tie · ſicut apparet etiã ð medicina que eſt altera ⁊ altera circa diuerſa aĩalia vnde alij ſunt medici equoꝝ ⁊ alij ho minũ ſicut alia ⁊ alia medicĩa ⁊ ſic pzʒ cõſequẽtia quãtũ ad id ꝙ dictuʒ eſt de pꝛudentia.ſ.q ipᷣa vel nõ eſt de oĩbus vel ſi eſſet tunc eẽnt plures pꝛudentie genere ⁊ ſpecie differẽtes. Sed de ſa pientia patere poteſt per oppoſitum qꝛ ſicut album ⁊ rectũ ſunt eiuſdẽ rõiſ in hoĩbus ⁊ in piſcibꝰ. ſic cõditiõeſ en tium per vłem ſapiam cõſiderate ſunt eiuſdem rõis in oibus entibꝰ. Wn eẽ cũm vel catum eẽ pꝛius vel poſterius eſſe actu vel potentia.eſſe neceſſariuʒ vel cõtingẽs.eſſe abſolutũ vel reſpecti uũ ⁊ ſic de nerie Paſtigtne ⁊ per ſe accñtibus entis. ¶ Auare caue quo/ rũdam hoĩm impitiã dicẽtiũ ꝙ ideo ſa pientia eſt vna.qꝛ nõ cõſiderat niſi ac cidentia abſoluta.ſicut album ⁊ rectũ qꝛ oppoſitũ eſt notoꝛiũ in tota pꝛima philoſophia vide igitur.s. methaphiſi ce ſi pꝛincipiũ ⁊ cã ⁊ elemẽtũ ſi pꝛius ⁊ poſterius ⁊ ſiłia dicãtur abſolute vł reſpectiue.i¶¶Cñr ibil Si aũt optimuʒ remouet quãdam rñſiõem ſophiſticã vel cauillatoꝛiã que dari poſſet. Dicẽt eni foꝛſan aligs ꝙ medicina põt eẽ de oĩbus aĩalibuſ vnica.qꝛ eẽt pꝛincipali ter de hoĩe qui eſt optimũ inter aĩalia Et ſili modo pꝛudęẽtia poſſet dici vni⸗/ ca de oibus entibus.ſed pꝛincipaliter erit de hoĩe.hoc quidẽ nõ valʒ.qꝛ quã uis rñſio iſta coloꝛẽ haberet cõpando pꝛudentid ad ſola aĩialia. tñ nullũ ha/ bet cõpando ipᷣam ad oia entia.qꝛ ho mo non eſt optimũ entium. quãuis ſit optimũ aĩaliũ. E&t ideo ad ꝓpoſitum nihil differt ꝓ eo ꝙ iuſta alia entia ſũt in mũuũdo melioꝛa multo ⁊ diuinioꝛa. puta entia que dicũtur manifeſtiſſima vt hic ⁊.2. methaphiſice.cuiuſmõi ſũt deus ⁊ intelligentie ſepate ad que di ſtincte cognoſcẽda ſe habet aĩie noſtre intellectus ſicut oculꝰ noctue ad lumẽ ſolis.Ex quibus.i.per que ⁊ quoꝛum virtute cõſtat mũdus.vnde a deo depẽ dent celum ⁊ natura vt. ꝛ2. metbaphi ſice. Derciã driam ponit ibil Ex di ctis vtiq; .d.ꝙ ex iam dictis ſupꝛa in tercia cõditione ſapie eſt manifeſtum ſapia ſimul eſt intellectꝰ ſcia de re bus honoꝛabiliſſimis per nullã vt ſu/ pꝛa fuit expoſitũ.hoc aũt non debetur pꝛudentie que nec eſt intellectus nec ſcia.vt oñſum eſt ſupꝛa ¶ Quartã dif ferentià ponit ibi Pꝛopter qð ana/ xagoꝛas Et eſt qꝛ ſapia eſt de duninis T incõſiliabilibꝰ. pꝛudentia vero ẽ de bumanis ⁊ cõſiliabilibꝰ. Dicit ̊ p⸗ LIBRO i. pter hoc qð dictũ eſt ex quo pẽdet dit . ferẽtia inter ſapiam ⁊ pꝛudẽtiã aiunt hoĩes talia cõſiderãtes ꝙ anaxagoꝛas TP tales illi.ſ.philoſophi ⁊ eoꝛum ſimi les ſũt ſapiẽtes nõ tñ pꝛudẽtes cũ ho/ mines videant hos duos philoſophos ignoꝛare ea que ſibi eſſent vtilia x cõ ferẽtia ad bonitatẽ vite. quare nõ vidẽ tur eſſe pꝛudẽtes.talis enĩ in via con. ſtitutus ⁊ per aſtrolabij foꝛamina ſtel las aſpiciẽs incidit in foueam. vñ que dam vetula in ꝓperãdo dixit ei. O ta lis qui ante pedes tuos videre neſcis cur aſtroꝛũ vias inſpicere ſatagis. Anaxagoꝛas aũt paternas diuitias ⁊ bonoꝛes ſecłi a ſeipᷣo abijciẽs ad ca tẽplandũ aſtra ⁊ nature totius pꝛinci pia ſe cõtulit totũ oꝛbẽ terraꝝ aſſerẽs ſibi eſſe exilium celũ aũt patriã eſſe ſu am·huius rei gra homies nõ dicunt eẽ eos pꝛudẽtes ſʒ tñ eſſe ſapiẽtes qꝛ di cunt eos ſcire multa ad humanã vitaʒ ſupꝑflua.puta ea que ſũt ad miãbilia ⁊ nõ operabilia hoi ad cognoſcẽdũ diffi cilia vltra cões hoĩm ſenſus ⁊ vires vt in pꝛohemio methaphiſice⁊ que ſunt diuina potiꝰ qᷓ; hũana ⁊ in eſſe ⁊ in co gnoſci ⁊ vłr hoĩ ſunt inutilia qꝛ nõ ſuůt hũana bona cum tñ pꝛudentia ſit cir/ ca hũana bona ⁊ circa ea de quibꝰ cõ tingit cõſiliari qꝛ cõiter dicimꝰ opꝰpꝛu denũ eẽ maxie bene cõſiliari. vt ſupꝛa eo.li.c.d.nullꝰ tñ cõſiliat᷑ de impoſſi/ bilibus aliter ſe habere vt ſupꝛa li.z. ca.de cõſilio. Hec enã aliquis cõſiliat de hijs quoꝛum non eſt aligs bonus fi nis.qui quidẽ ſit opabile bonũ. quare de cõſideratis per ſapiam non eſt pu dentia nec ecõuerſo. Cõſiliatoꝛ autem ſimpliciter bonus eſt ille qui eſt cõie⸗ ctatiuus.i.inueſtigatiuꝰ ⁊ inuentiuus optimi finis oĩm opabiliũ hoi ſeu ꝑ hbo minẽ ſᷣm rõcinatiõem ⁊ deliberatõeʒ conſiliarẽ.¶ Ex bijs ergo patet hec quarta differetia ſapie ad pꝛudẽtiam Auintã differẽtiaʒ ponit ibil Ne⸗ q; pꝛudentia E&t eſt qꝛ ſapienna eſtæ? verſatur maxime circa vniuerſalia vt ĩ Kuveta Sed ſensg emes 1ſne eftaet ncennaſtecn veum eipriatte iplen , laand fre ere E ſriaſcpie en Mul pulenni ſchwrunſtnun Monptaleni. — Afunu ut umer Enmsn Mulsek⸗ neſcncärſticr Folnemn wicie et gunmgeu Pgeſtaggefn Eteſtedenſeii löpncinng uagcne ſi Egnickeſezin naungicentt ſißlltin tnin n nlitninit aäfnrin Wiininen,, 1pperächnne aubttenmn Ginſptene in it enn kaſeioebiti Anete eeenni ncitimii Gaboniesnin Sßeſeſin enulaal dnne ea eſitadna A boiad iä S hoimſantstſn metbapblnget büana uchlt wiſnt inminti mtipeudenni tsen deſ cöter diein f dene cillan i öliai eni. ſebabeeſtiga! ereninitoi mon aküs M ſuopunenu tmnmie enſa Nölane ſi Eſticin phemio methaphiſice. pꝛudẽtia vero non ſolum verſatur circa vłia ymo ma xime circa pticularia. Cui rõ eſt. quia pꝛudentia eſt actiua.i.actionũ dirrecti ua. vt ſupꝛa ca. 6. actiones autẽ ſũt cir ca ſingłaria. vt phemio methapbiſice Pꝛopter qð quidẽ minus ſcientes ſüt magis actiui ⁊ melioẽs pꝛactici ⁊ me li operãtes quibuſdã magis ſ. cietibus Cuius cauſa eſt.quia ſũt magis expti. vnde ꝓbemio methaphiſice dicitur qꝙ; ad agere exptos magis ꝓfſicere vide/ mus ſine expientia rõem hñtibus. ver bi gratia.ſi aliquis in vłi ſciat ꝙ car/ nes leues ſunt faciliter digeſtibiles ⁊ ſane. ignoꝛet autẽ que vel quales car/ nes ſunt leues ⁊ digeſtibiles.ille inq; talis medicus non faciet ſanitatẽ ex il la vłi notitia.Sed medicus in pticula ri ſciens ꝙ carnes volatiliũ ſunt leues ⁊ ſane.ipᷣe faciet ſanitatẽ. quare cum VI. pꝛudentia ſit actiua. opoꝛtet neceſſa- rio eam eẽntialiter habere ambas no titias vłem. ſ. ⁊ pticulareʒ ⁊ maxime hanc pticularem qꝛ hec maxime valet ad bene agere.(Ex quibus patet hec qnta dĩia ſapie que verſat᷑ maxime cir ca vlia ad pꝛudentiã que verſatur ma xime circa pticularia. H euidentiã pᷣdictoꝝ inquirẽ da ſunt duo. Pꝛimũ.vtꝝ ſapi emia ſit intellectualis virtus Scom vtrum ſimul ſit ſciẽtia ⁊ intel/ cctus. — Queſtio duodecima. pꝛimo arguit᷑ ꝙ non. quia Nois virtus intellectualis vel moꝛalis eſt compoſſibilis pꝛu dentie ſicut cãe felicitatis qꝛ vt dicitur 7. politicoꝝ. vnicuiq; ti felicitatiſ ad/ iacet quãtum virtutis ⁊ pꝛudentie vt eius ꝙ eſt agere ᷣm has cõfeſſuzʒ ſit no pis teſte deo. ſed ſapia nõ eſt cõpoſſi/ bilis pꝛudẽtie vt patet per exemplum anaxagoꝛe ⁊ illius tales qui ſapien/ tes quidẽ eſſe dicunt᷑.pꝛudẽtes autem non cum videant ignoꝛãtes conferen tia ſibi ipiſ ⁊ ſcire ſuꝑflua ⁊ mirabilia ⁊ difficilia.vt habetur in textu. quare ſapia non eſt virtus nec intellectualis virtus eſſe videt᷑.¶ Sed oppoſuũpbat phi.ſupꝛa eo.li.ca.ʒ.⁊..¶ Dicendũ cum eo ꝙ ſapia eſt intellectualis vir/ tus qð patet ex deſcriptiõe compᷣhẽdẽ te rõnem eẽntialem ⁊ cõditiões ſapie que deſcriptio colligit᷑ ex dictis philo/o ſophi in diuerſis paſſibus. Deſcribit g ſic.ſapia eſt hitualis nonitia determia te vᷣidica obiectoꝝ natura nobiliſſimo rũ pꝛincipioꝝ ⁊ pꝛincipatoꝝ genera⸗/ liter oĩm ſpãliter difficiliũ certa cauſa rum redditiua ſui gratia ⁊ architecto/ nica ſᷣm quẽ neminẽ mentiri contingit de quibus nouit ⁊ ſᷣm quem mẽtiẽtem poſſe manifeſtari cõuenit per qᷓ; fit hbo mo contẽptoꝛ mundi ⁊ amicus dei. ¶Qsð eni ſit biĩtualis notitia hic ſup/ ponitur genere ſapie ⁊ aliaꝝ vir/ = tutum ¶ Qð aũt ſit detetmĩate veridi/ ca. babet᷑ ſupꝛa ca.ꝓximo ⁊ ſupta. e. li.c.4 biliſſimoꝝ ⁊ pꝛincipioꝝ ⁊ pꝛincipato rũ habet᷑ hic in textu ⁊ exponit᷑ in ex poſitiõe textus.ꝙ ãt ſit notitia genera liter oĩʒ ⁊ ſpaluer difficiliũ ꝙ ſii certa cauſarum redditiua ꝙ ſine gratia ⁊ ar chitectonica. habetur ꝓpemio metha/ phiſice.⁊ pꝛobat᷑ ibidẽ ꝑ 6.cões eſti/ matiões.quas habem cõiter de ſapĩa æ ſapiente ¶ꝛimo eni eſtimam ſa/ pientem oia ſcire non tamẽ ſingulari/ ter. Scðᷣo difficilia cognoſcere nec le/ uia hoĩ nocere. Zertio ipᷣm certioꝛem ceteris eſſe. QAuarto cãs oĩm maxĩe di cere. QAuinto.eſtimamꝰ ſapiazʒ ſui gra tia eligibilem eſſe. Sexto pꝛincipalio/ rem ⁊ architectonicã eſſe qꝛ ſapientis eſt oꝛdinare non oꝛdinari ð autezʒ ſm ſapiam neminẽ mentiri contingat ⁊ ꝙ mẽtientẽ per eam manifeſtare cõ ueniat. habet᷑ ex pꝛimo elemẽtoꝝ vbi dicitur ꝙ duo ſunt opera ſapientis.vi/ delicet non mentiri de quibus nouit ⁊? mentientẽ manifeſtare poſſe. Qð autẽ per ſapiam homo fiat cõtẽptoꝛ mundi ⁊ babetur in textu ⁊ redditur ratio. 654 ſt ſit obiectoꝝ natura no qꝛ ſapiens inclinatiõem ſapie ſequẽs non humana bona querit nec cõferen tia vite pñtis ſeculi.Sed diuina ⁊ im/ poſſibilia aliter ſe habere.ꝙ aũt ꝑ ſa/ pientiã ſapiens fiat amicus dei. ꝓbat᷑ J.li.x.ca.x.vbi cõcluditur ſapiens er/ go amãũtiſſimꝰ eſt deo ⁊ additur cõue/ o niens.eſt aũt eũdem eſſe feliciſſimũ. ¶ Ex hijs aũt patet ꝙ ſapia eſt intelle ctuał virtꝰ qꝛ oĩs hitꝰ itellectuał ⁊ lau dabil ẽ itellectuał vtꝰ vt ſupꝛa li.j.c.fi ſʒ ſapia ẽ intellectuał ac laudabił ha bitus vt patet ex pꝛemiſſis quare vide tur eſſe itellectualis virtus ¶ Sicẽduʒ ergo ad obiectũ ꝙ ſapia eſt cõpoſſibił vere pꝛudentie qᷓ; theologi dicũt pꝛu/ dentiã ⁊? que ſᷣm philoſophũ felicitat hoĩeʒ nõ eſt tñ cõpoſſibiliſ vane pꝛudẽ tie cupiditatibꝰ plene.que quia nõ ha bet itẽtiõeʒ bonã veriꝰ dicit᷑ aſtutia qᷓ; pꝛudẽtia vt.j.e.li.c.iõ.(¶ Queſtõ.iʒ. E fo arguit᷑. ꝙ ſapĩia non ſit ſimul mtellectꝰ ⁊ ſcia.pꝛimo Aquidẽ qꝛ diſtincte virtuteſ nõ ſunt vna virtus. ſed intellectus ⁊ ſcia ſunt diſtincte virtutes.quare non ſunt vna virtus. ſapia tñ ẽ vna virtꝰ. ¶ Scõo qꝛ ſicut ſe habet doctrina geometrica ad ſua pꝛincipia ⁊ ad ſuas cõcluſiões ⁊ ſicut naturalis ad ſuas cõcluſiones ⁊ pꝛincipia.ſic ſapĩia ad ſuas cõcluſio nes ⁊ ad pꝛincipia.ſʒ ille alie ſic ſe ha bẽt ꝙ vna ꝑs eſt de cõcluſiõibꝰ que di citur ſcia ⁊ altera de pꝛincipijs que di icitur intellectꝰ.ergo ſili mõ ſapiał do ctrina habet vnã ptem que dicit᷑ ſcien tia ⁊ aliã que dicit᷑ intellectꝰ.¶ Zer⸗/ cio qꝛ ſi dicere veꝝ de pꝛincipijſ ⁊ pꝛiĩ cipatis facit doctrinã aliquã eſſe ſapiẽ tiam ſequit᷑ ꝙ naturalis doctrina ſit ſa pientia cuʒ dicat verũ de pꝛincipijs ⁊ effectibuſ narue. uge non eẽt vna ſo la ſapia ſed plures. Quarto qꝛ vł ſa pientia eſt pꝛincipaliter itellectꝰ æ ex ↄñti ſcia vel ecõuerſo vel eſt vtrũq; de pari.ſi detur pꝛimũ tũc ſapia nõ diſtin guitur ab intellectu.Si ſᷣm tũc non di ſtinguitur a ſcia. Si terciũ tũc a neutro èè R LIBRO niſi ſicut totum a ꝑte que oĩa videntur inconueniẽtia.¶ Quĩito.qꝛ cum dictum ſit in pᷣcedenti queſtione ꝙ ſapia ẽ dif ficilium ⁊ eſt certa tunc vel habet dif/ ficultatẽ vt eſt intellectꝰ vel vt eſt ſcia. ſi detur pꝛimũ erit circa naturã intelle ctus.Si detur ſᷣm videt iſta difficultas nõ poſſit ſtare cũ certitudine acceptaĩ. ſumo ſicut dicitur in Fa.¶ Sed in op poſituʒ eſt auctoꝛitas philoſophi ⁊c rõ qꝛ hitus veruʒ dicens de pꝛincipijs ⁊ pꝛincipatis eſt intellectꝰ ⁊ ſcia. ſʒ ſa/ pientia eſt huiuſmõi vt declaratuʒ ẽ in textu.¶ Pꝛo ſolutiõe queſtiõis oſtedẽ da eſt cã diuerſitatis quare ſapia ſimt eſt intellectꝰ ⁊ ſcia ⁊ alie doctrine nõ. (Srlenduz ergo ꝙ doctrina logicał ⁊ docitrina ſapialis cõue niũt ad inuicez differũt ab alijs doctrinis in genera litate vt habetur. 4. merhaphiſice. qꝛ circa ideʒ laboꝛãt methaphiſicꝰ diale ticus ⁊ ſophiſta ⁊ per cõſequẽs in po teſtate.ipᷣe nãq; pñt arguere cõtra ne/ gãtes pꝛincipia nõ tñ alie doctrine vt habet.j.phiſicoꝝ ⁊.A.methaphiſice. ⁊ ideo alie ſe hñt ad ſua pꝛincipia e/ nũciatiue ⁊ nõ ꝓbatiue.ſimplici᷑ eniʒ enũtiant.ſed non pbant ſua pꝛincipia cõtra negantes ea.iſte tñ due ſua pꝛin cipia ꝓbant ⁊ enũtiant.⁊ ideo intelle ctus haꝝ doctrinaꝝ inducit modũ ſciẽ tie pro eo Pad ipᷣm inducũtur pꝓbatio nes.¶ Scðo ſciendũ ꝙ doctrina natu/ ralis ⁊ doctrina ſapialis ad inuicẽ cõ ueniũt ⁊ ab alijs doctriniſ differũt ĩ cã litate. quoniam alie demonſtrant per cauſas ſed nõ de cauſis. ¶ Eſte vero due demonſtrãt per cauſas ⁊ cum hoc de cauſis tanqᷓ; de rebus ſubiectiſ ⁊ iõ aliter ſe habẽt ad ſua pꝛicipia q;; alie doctrine qm in alijs doctrinis accepti ones cauſaꝝ vłr ſunt pꝛincipia ⁊ non cõcluſiones. In hijs at duabꝰ acceptio nes cauſaꝝ ſunt pꝛincipia ⁊ cõcluſio/ nes.qꝛ ſᷣm ꝙ per eas denegatur acci⸗/ piuntur in pꝛincipijs vt aũt de ipis de monſtratur accipiũtur in cõcluſionibꝰ ¶ Zercio ſciẽdum ꝙ pꝛincipia ⁊ pꝛin dctiuK untritf icpe⸗ unnim ſftecanor. (anmu! inelecaß UINNetiunde ginr in gpli nliclſiͤe⸗ aaurplie ils Winon telecr umunllepela ſpueſtur o Dnuitiucd üiſtdecanis Anidtin en ldice atarger Imnumtiicatn ſtinngirzinm Gametmmhn iuonmäizg nantlinn nſekrc fmnigp mneinlens ktishlh EPRinni, Uinm I eegeonen Api⸗ = E E E MEnnt eſi Gergognb Wialss cieniin Dils ön Nteln 4 Mifin zahmi Nabnte eizfürmn Maöüen nt 4 eir iu uim wur u mmsen iieti weſu u1 inmn idenn wmmunlulbi Auin ain, õõ — Nn de MNN V . , (Eſe ſuni e C õ biruin ichi cipata de quibus verum dicit ſapiẽtia poſſunt dupliciter accipi.vno modo in eſſe ⁊ hoc modo ſapia cõueniẽtiaʒ ha bet cum naturali.alio modo in cogno/⸗ ſci ⁊ ſic cõuenit cum logicali. Quar/ to ſciẽdum ꝙ ex hijs ſequit᷑ ſapiam eẽ vnum bituʒ qui ſimul eſt intellectus ⁊ ſcia.qꝛ eius intellectus ⁊ eius ſcia ſũt idiuiſi dupliciter. Pzꝛumo quidẽ in ge neãlitate qꝛ vt dem ẽ ipᷣa enũtiat ⁊ ꝓ bat pꝛincipia rõe ſue geneãlitad.⁊ iõ intellectus ⁊ ſcia ſunt indiuiſi in eodẽ pꝛincipio qꝛ vnum ⁊ idem pꝛincipiũ enũtiatur intellectuałr ⁊ demõſtratur ſciẽtifice ⁊ idcirco rõ ſcie ⁊ ratio intel lectus cõueniunt notitie illius pꝛĩcipij ¶ Scðo qꝛ de vna ⁊ eadẽ cauſa ineſſe habetr in bac doctrina cõceptio que di citur intellectus fʒ ꝙ iſia cauſa accipi tur vt medium per ꝙ demõſtrat᷑ ⁊ con ceptio que dicitur ſcia ſᷣm ꝙ cã iſta ac/ cipit᷑ in cõcluſiõe que demõſtrat᷑.quaẽ „ . in acceptiõe talis cãe ſũt indiuiſi ⁊ in diſtincti intellectus ⁊ ſcia. ¶ Quinto ſciendũ ꝙ logica q;uiſ pꝛobet ſua pꝛin cipia non ideo dicit᷑ intellectus ⁊ ſcia eque ꝓpꝛie ſicut ſapia que non eſt de cauſis vt redditiua cãrum.phiſica ve/ ro quãuis ſit de cauſis ⁊ ſit redditiua crum nõ tñ eſt de pꝛimis cãis ſimpli citer nec redditiua pꝛimarum cãrum ſimpliciter. æ ideo quia doctrine logi- cali deficit cauſaruzʒ conſideratio ⁊ do ctrine naturali cauſaruʒ pꝛimaꝝ ⁊ ver ſabihum pꝛincipioꝛum conſideratio. ideo nec iſta nec illa dicũtur ſapia nec aliquis vnus hitus qui pꝛopꝛie ſit itel lectuſ ⁊ ſcia eo modo quo cõpetit ſapi entie. ¶ Mer bhoc ergo dicẽdũ ad obie cta. Ad pꝛimũ ergo dicendũ ꝙ in alijſ doctrinis intellectus ⁊ ſcia diſtinguũt᷑ duobus modis vel altero de duobus ꝗ bus non diſtinguũtur in ſapiẽtiali do/ ctrina. ⁊ ideo hic pñt eſſe vna virtus ⁊ alibi non./ Ad m vero vicendum. ꝙ nec geometria nec alia doctrina ſic ſe habent ad ſua pꝛincipia ⁊ ad ſuas cõcluſiones ⁊ ad cãs per quas demõ⸗ ſtrat ſicut ſapientia ſe habet ad ſua vt oſtenſum eſt ſupꝛa. ⁊ ideo quãuis in iſ lis intellectuſ ⁊ ſcia nõ cõſtituũt vnuʒ habitum virtuoſum tamẽ hoc conſtitu/ unt(¶ Ad terciũ dicendũ ꝙ iſtud pᷣciſe ſcʒ verum dicere de pꝛincipijs ⁊? pꝛin cipatis non conſtituũt rõneʒ ſapientie ſed dicere verum de pꝛincipijs pꝛimit ⁊æ cauſis pꝛimis non ſolum enũtiatiue ſed etiam pꝛobatiue.hoc conſtituit rõ/ nem ſapientie ⁊ in ſapientia vnitateʒ intellectus ⁊ ſcie ꝙ non cõuenit natu/ rali doctrine. ¶ Ad quartũ vero dicen dum ꝙ ſapientia eſt intellectus ⁊ ſcia eẽntialiter ⁊ quantum ad hoc de pari tamen includit inte llectum pꝛincipali ter ſicut illud qð ẽ pꝛopter quid ⁊ rõ quare inſit ei ſcientia. Ad quintum vero dicendũ ꝙ ſapientia eſt difficiliuʒ ⁊ eſt certa vt intellectus ⁊ vt ſcia nec certitudo repugnat difficilibꝰ nec ecõ uerſo.quia difficultas pꝛouenit ex tri/ bus.pꝛimo quidem ex elongatiõe ob/ iecti intelligibilis a ſenſibus qꝛ ʒ phi loſophum pꝛimo methapbiſice difficil lima ſunt hoibꝰ ad cognoſcenduʒ que maxime ſunt vmuerſalia. nam a ſenſi/ bus ſũt remotiſſima.fᷣo ex impotentia ſeu tarditate ingenij. ⁊ ideo dicit phi. phemio metbapbiſice ꝙ contingit ſa/ pientem ſentire vltra coem ſenſum bo minũ.quia cõitatem hominuʒz reputat tardam ⁊ rudem. ¶ ercio at ex impe ritia ⁊ iõ dicit ĩ eodẽ ꝓhemio.ꝙ homi nes a pꝛincipio pautioꝛa dubitabiliuʒ fuerunt mirantes pꝛopter ſuam impe ritiam. Seinde paulatim pꝛoceden/ tes de maioꝛibus dubitauerũt. pꝛima ergo cauſa difficultatis non tollit certi tudinem.quia vt habetur in eodem ꝓ hemio certiſſime ſcientiaruʒ ſunt que maxime pꝛimoꝛum ⁊ abſtractiſſimoꝛũ a ſenſibus ſunt.¶ Scòa etiã cauſa non tollit quia iſta non tangit hominẽ ſub tilem ⁊ ingenioſuʒ qualem opoꝛtet eẽ ſapiẽtẽ.¶ Zercia etiã cã ñ tollit qꝛ ipᷣa tollit᷑ per aſſiduitatẽ exercitatiõis ĩ ſiu dio quare per cõſequẽs non eſt incõue IIBRO. niens ſapiam habere certitudineʒ de rebus habentibus difficultatem. Lectio nona. NRit autem quedam J. Supra tractauit de quinqʒ virtutibuſ intellectualibꝰ.Hic autẽ tra/ ctat diffuſius de pꝛudentia. pꝛimo aũt de ptibus eius quaſi ſubiectiuiſ. Scðo de ptibus eius quaſi integralibus ibil OQ poꝛtet autẽ aſſũmere ð eubulia ter cio de vtilitate eius ibil Subitabit . quarto de cõnexione eius ad moꝛales virtutes ibil Intendendũ vtiq; rurſus Ccirca pꝛimũ.pꝛimo diuidit pꝛuden tiã ĩ pꝛudẽtiã archuectonicã ſeu legis poſitiuã ⁊ in politicã ⁊ in eaʒ que cõi noĩe vocatur pꝛudentia.Scðo agit de architectonica ibil Eiuſ autem que cir ca ..tercio.de politica ibil Ipha autem actiua ..quarto de illa que cõi noĩe di/ citur pꝛudẽtia ibil Sicitur autẽ ⁊ pꝛu dentia .quinto.addit aliã ſpeciẽ pꝛu dentie que dicitur yconomica ibil Illa rum autẽ ſexto. Infert vnum coꝛrela/ rium ibil Species quideʒz igitur] ſepti mo mouet vnum dubium ibil. Et vide tur qui circa ſeipᷣm loctauo.remouet ip ſum ibil Quãuis foꝛte nnono.per mo- dum epilogi cõparat pꝛudentiã ad in tellectũ ⁊ ſciam ibil Quoniã aũt pꝛu/ dentia decimo. cõparat queſtionem ⁊ conſilium ibil Qnerere autẽ Ad eui dentiã autẽ ſententie pᷣſcienduzʒ eſt.q; ſicut idem hitus ſᷣm rẽ in appetitu red dit hoĩiem bonum ⁊ ſic dicuur ⁊ eſt vðᷣ/ tus ⁊ reddit ciuem bonũ. ⁊ ſic dicitur T eſt iuſticia vt oñſum eſt ſupꝛa li..c. 3. Sic in intellectu idem habitus pꝛu dentialis reddit hoĩiem bonuʒ ⁊ ſic di citur pꝛudentia ⁊ ciuem bonum ⁊ ſic dicitur pꝛudẽtia politica ⁊ pꝛincipem bonñ ⁊ ſic dicitur architectonica ⁊ le/ gis poſitiua.⁊ etiã reddit yconomum bonũ ⁊ ſic dicitur pꝛudentia yconomi ca ᷣm intentiõem philoſophi hic ⁊.2. politice vbi iſta diffuſe phantur pꝛout notaui ſupꝛa li..ca.ʒ. In pꝛima ergo pte phi.diuidit pꝛudentiam diuiſione trimẽbꝛi tantum ſm intentiõem pᷣmiſ ſam.d. ꝙ pꝛudentie habentis in ſe no titiam vlłem ⁊ pticularem tres ſũt ſpe cies.quedaʒ.ſ.architectonica que red dit pꝛincipem bonum ⁊ opus eius bo num. quedam vero poluica que red/ du ciuem bonum ⁊ opus eius bonum quedaʒ vero que cõi noĩe vocatur pꝛu dentia que.ſ.reddit hoiem bonum a opus eius bonum. ⁊ iſte tres ſpecies ſunt idem habitus ſᷣm reʒ. eſſe tamen foꝛmale earuʒ ſeu ratio foꝛmalis ⁊ q/ dittatiua earum non eſt eadem. Qò patet quia actus earum foꝛmales pfici unt diſtincta foꝛmaliter. homo eni ⁊ ci uis ſubditus ⁊ pꝛinceps ⁊ yconomus ſunt diſtincta foꝛmaliter ſᷣm rõnes ſu/ as.ratio enim homis eſt abſoluta.alie vero ſunt relatiue que nihilommꝰ di/ ſtinguũtur quia ſunt ad diuerſos termi nos¶ Eõſequenter ibil. Eius autem que circa Agit de architectonica cõ/ parãs eã ad politicam.d. ꝙ pꝛudẽtie que verſat᷑ circa ciuitatẽ ⁊ circa ciuita tis cõitatẽ due ſunt ſpẽs.vna que dicit architectonica pꝛudẽtia que eſt legis poſitiua.dicit᷑ aũt architectonica ⁊ le gis poſitiua.qꝛ pficit ⁊ reddit bonum pꝛincipẽ qui ſic ſe habzʒ ad ciues.ſicut artifex architectoꝛ ad manũ artificiſ ⁊ ſic põit leges bñ viuẽdi ciuibꝰ ſicut ar chitectonicꝰ põit legeſ oꝑandi ſuis ma nu artificibꝰ.alia vero pꝛudẽtia ẽ etia circa ciuitatẽ que ẽ⁊ ſtudet circa ꝑticu laria negotia ciuitaſᷣ que a citate habzʒ cõe nomẽ politica ſeu ciuilis.¶ Eñr ibi IYpᷣa ãt actiua Agit de ipᷣa pꝛudẽtia politica.d.ꝙ ipᷣa bʒ quĩiq; cõditiones Ipᷣa nãq; ẽ actiua ⁊ hoc hʒ ex cõi rõe pꝛudẽtie. vt ſupꝛa.c.6.⁊.j.ca.ꝓximo. Itẽ ẽ cõſiliatiua.qð ꝓbat᷑.qꝛ oĩs ſᷣtus ſmiatiua ẽ cõſiliatiua cuz ſnia ſit finis cõſilij.ſʒ huiuſmõi politica eſt ſñiatiua cũ ſnia ſit opis vltimate opabił. Ipſa o politica ẽ opatiua.quare erit ⁊ cõſi liatiua.huius rõnis tangit ſolum vir⸗/ tus minoꝛis in littera. em eſt ex⸗ trema vł extremi opabil qꝛ non pᷣcipu Yyl iceſlcuin iimnti prgne mtinii, Hinin aln mumn rmtneß ialguien Wr ſenunmen nIPtdetu DnsCNadis) . ni C Altumniſpe iob eocteſen Plitucneagen WWini binuini tu monnn,: uſeo egs win Alhou aui ſinſen aulie lmiayn utibennn ntiiniu. Pemienbnin luigiüiürti⸗ (Smneſsden Ennjan clinnm ImnNqufti ischltünden Eetisg liſti ihfſpizj ſmntſeq i re n heerſſe dina hmdffennginn läferwiir, ZKumroine prmeſs e 1emalerfni mbonischack Aande ge Mhn Waſo ddt arne bi tns Sardentmumn A lnNNNYn faudcumitnd einſönt tiiathidne iuin iebehzdcits õ 8hi iai cu ſn ſirlen ndi nſeduiin ch Guincaſencnl nn ganßte gi eifin ſgna e⸗ 4 uunai etcn ſniaʒz ptinet vt. uiuß niaz p 5 ſed obedit nec per aliuʒ operatur ſed per ſeipᷣm qui talem babet – imediate opus exequitur. ¶ Nem fʒ eaʒ pꝛudentes dicũtur ſoli ciuiliter cõ uerſari ⁊ ſoli ciuiliter opari. ciuiliter eni ſũmitur bic vt populariter. iſti aũt ſoli ſunt populareſ ⁊ popularuer ope rantur ⁊ cõuerſant᷑.¶ Item 'm eam pꝛudẽtes ſunt in ciuitate ſicut cyrotẽ/ ne.i.manuales artifices in opere ⁊ in arte Algit de illa pꝛudẽtia que cõi noĩe rvo catur pꝛudẽtia que poſſet cõuenienter dici pſonalis pꝛudentia. Dicit ꝙ iſta videtur eſſe maxime circa ſeipᷣm pꝛu/ dentẽ. vnde ⁊ habet cõe nomen pꝛu/ dentia.qꝛ pꝛudẽtia ſumpta in genere diffinik quaſi abſolute que eſt habitus actiuus circa hoĩs bona ⁊ mala ⁊ non dicit circa bona ciuis vel pꝛincipis vel yconomi. ¶ Eñr ibil Illarum autem Addit quartã ſpẽm pꝛudẽtie repetẽs alias duas que reddũt pꝛudentẽ bonũ in bitudine ad alteꝝ. Dicit ergo illaꝝ icludẽtiũ hitudinẽ ad alteꝝ vna ẽ pꝛu dentia yconomica. alia vero politica. alia vero legis poſitina ſicut dictuʒ eſt ſupꝛa ⁊ huius pꝛudẽtie de qua ſermo pceſſerat ſicut cuiuſiibet due ſũt parteſ quaſi integrales.pꝛima cõſiliatiua.i.ĩ quiſitiuna ⁊ deliberatiua. Scoa vero ẽ iudicatiua ⁊ ſñiatiua. Juxta quas du/ as ptes currũt eubulia ⁊ ſyneſis.eubu lia quidẽ ad cõſiliũ ⁊ inquiſitiõeʒ vt.j ca.ꝓximo.Syneſis vero ad iudiciuʒ ⁊ V j. ca.xj. ¶ Eñr ibi. Spe cies quidem igitur Infert vnũ coꝛre larium.d.ꝙ ex pᷣmiſſis ſequitur ꝙ vna ſpẽs cognitiõis humane eſt ſcire cõfe rentia ⁊ vtilia ſibi ipi ꝙ ptinet ad pꝛu dẽtiã.ſʒ iſta ſpẽs ñ ẽ ſpecialiſſima nec athoma ſic ꝙ nõ recipiat differentiis ymo habet.j.ſe drtam multaz i.dĩias multas vt viſum eſt ⁊ vt videbif. habʒ enim differẽtias inter ptes ſubiectiuaſ etiã ĩter pteſ itegrales. ¶ Cõſequ? ter ibil Et viðt᷑ qui circa ſe im Ao uet dubiũ. d. ꝙ videtur quibuſdã hoĩbꝰ ſir ibi. Nider᷑ aũt ⁊æ pꝛudẽtia ille ſolus eſſe pꝛudens qui eſt ſciens æ ſciam exercens ⁊ exercitãs ad pꝛo⸗ curãdum bona circa ſeipᷣm qui ſolũ in tendit ad ꝓpꝛiũ cõmodũ. Illi aũt qui ſunt politici circa cõe bonuzʒ intenti vi dẽtur eis eſſe polipꝛagmones.i.de mł tis pᷣter neceſſarijs ſe intromittentes. qꝛ non ſolum ad eos ſed ad multitude nem talia pertinẽt. vtruʒ igitur boc ſit verum eſt dubiũ. ¶ Et ideo conſequẽ ter ibi. Nꝛopter qð Arguit ad ꝑtem falſam dupliciter. Scðo ibil. Superflu os Pꝛimo ergo inducit auctoꝛitatem euripedis poete qᷓ; etiã inducit ſupꝛa li. ʒ. capło.2. Dicit ergo ꝙ euripedes ait in perſona cuiuſdam militis ſeipᷣm increptis quia pꝛo cõi bono pugna/ uerat qualiter ego pꝛudens eſſem.tũc cuʒ inter multos milites numerat pti cipãſ cũ eiſ equali malitia aderã mihi ipᷣi inegotioſe ⁊ infructuoſe.i.ſine ne gotio ꝓpꝛio ⁊ cõmodo.q.d.nullo mo/ do. Ex quo ſequitur ꝙ nullus eſt pꝛu/ dens niſi ille ꝗin eſt intentus pꝛopꝛio commodo. ¶ Conſequenter ibil Su⸗ perſluos Anducit auctoꝛitatem vulgi dicentis eſſe ſuperfluos homines eos qui aliquid amplius operantur vltra negotia pꝛopꝛia:hoc autem dicunt ho mines vulgares ⁊ mundani. quia ipſi vt philanti querunt bonum ſibi ipſis æ non cõitatis et exiſtimant ꝙ opoꝛte at operari ſolum pꝛo commodo pꝛo/ pꝛio de quibus dicit Apoſtolus. Om nes que ſua ſunt querunt non que ie/ ſu chꝛiſti. ¶ Ex hac igitur philantoꝛũ opinione venit iſta etiam ſcòa opinio ꝙ ſoli illi ſunt pꝛudentes qui cõmodis pꝛopꝛijs ſunt intenti tantũ. Conſe quenter ibi Quãuis foꝛte] Iſtud du/ bium remouet determinãs queſtioneʒ p pte altera ad quã iducit duo media Em ibil Adhuc autem que . Dicit er/ go pꝛemiſſa nota ſolutionis ꝙ hoc bo- num ſeu cõmodum pꝛopꝛium non eſt nec eſſe nec hĩi poteſt ſine yconomia ⁊ ſine domeſtico bono ⁊ cõmodo nec nec eẽ pᷣt ſũ vꝛbanitate ⁊ ſũ vꝛbano IIBRO. ſeu ciuili ⁊ cõi cõmodo.quare quicũq; intendit ꝓpꝛio cõmodo debet etiaz in tendere cõi cõmodo domeſtico ⁊ ciuili ¶ Scðo ibil Adhuc autem arguit ſic Illud pertinet ad pꝛudentẽ tanquam eẽntiale pꝛudentie ſine quo remanet imanifeſtũ qualiter opoꝛtet ꝓpꝛia ne/ otia que ſunt ipᷣius pꝛudẽtis diſpone re. ſed ſine pitia ⁊ notitia vꝛbanitatis æ yconomie remanet imanifeſtũ cuicũ q; qualiter opoꝛtet ea que ipſius ſunt diſponere quare pitia ⁊? notitia vꝛba/ nitatis ⁊ yconomie ſunt eẽntiales ipſi pꝛudentie ⁊ ad pꝛudentiã neceſſario ptinentes. huius rõnis pꝛio ponit mi/ noꝛẽ ſub iterrogatiõe ibil Quia ⁊ hoc vtiq; dicens ꝙ q;diu aliꝗs fuerit ſine pitia ⁊ notitia cõis boni adhuc rema/ nebit ei imanifeſtũ qualiter opoꝛtzʒ ea que ipᷣiꝰ ſũt diſponẽ ⁊ tñ ᷣm oẽs iſtud eſt ſümo opere intendẽdum.¶ Scðo ibil Signũ autẽ pbat dicram mĩoꝛe dupliciter. pꝛimo per ſignũ. ¶ Scðo per peccatũ ibil Adhuc peccatum]. ¶ Eſt aũt ſciendũ ad euidẽtiam ſigni ⁊ totuis rõnis ꝙ phi. ſupponit tanqᷓ; certiſſimũ ꝙ experientia bonoꝝ ꝓpꝛio rũ nõ poſſit haberi ſine experiẽtia bo⸗/ noꝝ cõiuz domeſiicoꝝ ⁊ ciuiliũ.qꝛ ma nifeſte videmus ꝙ ꝓpꝛia ſunt incoꝛpo rata cõibus ⁊ ſaluata in eis ⁊ per ea ⁊ per cõſequẽs ꝙ non põt ſciri ſine ex perientia bonoꝝ humanoꝝ nec poteſt ſciri ſine experiẽtia bonoꝝ cõium. hoc igitur ſuppoſito intendit ꝓbare ꝙ nul lus põt eſſe pꝛudens circa bona ppꝛia niſi ſit etiam pꝛudens circa cõia. &t ĩ tendit ſic arguere poſita cã ignoꝛãtie impꝛudentie ponit᷑ etiaʒ ignoꝛãtia ⁊ ipꝛudentia ſed inexperiẽtia eſt ſim pliciter cauſa ignoꝛãtie ⁊ ĩpꝛudẽtie ⁊ ipᷣa ponit᷑ vłr poſita ĩexperiẽtia bono rũ cõiuʒ vꝛbanitatis ⁊ yconomie.qua re poſita inexperiẽna ⁊ ignoꝛũtia bo noꝝ cõium ponitur etiã ignoꝛãtia ⁊ ĩ pꝛudentia bonoꝝ ꝓpꝛioꝝ. huiꝰ rõnis ſuppõit maioꝛẽ vt per ſe notã ⁊ ſcdᷣaʒ ptem minoris. Pomit auteʒ valde dif fuſe partẽ pꝛimã dicens. ꝙ ſignum eſt eius qð dictum eſt ſcʒ ꝙ ſine notitia ⁊ pitia vꝛbanitatis ⁊ yconomie rema, net immanifeſtum qualiter oportet ꝓ pꝛia diſponere. Iſtud inquã eſt ſignuʒ quia iuuenes fiunt faciliter geometri/ ci ⁊ in arte logica diſciplinati ⁊ inſtru cti pꝛudentes tamẽ non poſſunt fieri Cuius cauſa eſt quoniã pꝛudentia eſt notitia ſingularium operum que non fiunt nota niſi per experienniã. ſed in uenes ſunt ſine experentia ⁊ ſunt vłr inexꝑti. qꝛ multitudo ⁊ longitudo tẽ/ poꝛis facit experientiã qᷓ; non habẽt iuuenes.⁊ ideo pꝛudentes non fiunt vnde ſuper hoc queret ⁊ intendet ali quis ꝓpter quam cauſam puer poteſt fieri mathematicus ⁊ non poteſt fieri ſapiens.i.pꝛudens vel phiſicus. Cau ſa vero eſt qm mathematica ſüt ⁊ fiüt nota per abſtractõem que poſſibilis ⁊ facilis eſt iuuenibus ⁊ pueris. hec autẽ pꝛudẽtialia ⁊ naturalia fiunt no ta ex experientia que ipoſſibiliſ ẽ fuiſ ſe facta ⁊ habita inuenibus ⁊ pueris vnde pueri illa naturalia ⁊ pꝛudẽtia/ lia non credunt qꝛ ſunt eis ineuiden/ tia.ſed dicũt ea ſicut ea eapiũt ex audi tu rerum aũt mathematicaꝝ ꝙ quid ẽ non eſt eis immanifeſtum CESG ergo patet ꝙ inexperientia humanoꝝ actuũ eſt cã ignoꝛtie ⁊ ĩpꝛudẽtie ſim pliciter. Inexperienua vero domeſti/ coꝝ ⁊ ciuiliũ includit vt dictum eſt in experientiam ſimpliciter bumanoꝛum actuũ. Conſequẽter ibil Adhuc pec catum ꝓpꝛobat idem ex natura peccati incidentis circa ſillogiſmũ pꝛudẽtialẽ ⁊ pꝛacticũ.d.ꝙ peccatũ pᷣt cõmitti du plicit in cõſiliãdo ⁊ rõcinãdo.vno mõ circa vłe vbi fundatur maioꝛ pꝓpoſitio ſillogiſmi pꝛactici vt dicẽdo.Oẽſaque põderoſe ſunt pꝛaue.alio mõ circa ſin gulare vbi füdat᷑ mioꝛ vt dicendo. hec aqua huiꝰ font ẽ põderoſa. vitas bui mioꝛiſ pꝑ nullã rõeʒ p̃t eẽ certa.ſ̊ certi ficat᷑ ex ſola expiẽtia. quaẽ ſũ expietia bonoꝝ cõiũ ᷣmanet cuicũq; immaife/ * Gluting aul dicooo geiu denti Gernin k freihtheni Poennin uwodixn ſsanth'lw lgniiz ſoerlnal ſitpibmia hineloese (nantadte Vxpxnscai Gngpenot⸗ deſcenei⸗ Vonpncon liamagſent⸗ intofen MMnngtbilsne epultils Wele puit, igſrſe Unnninſil 1 yeſtememi Nnalynaze ſ . atligicnin Mnitüniri, Cnndi diri Ufincpen anmunn Aumin Mrmnitkicine uge Gügtienen migii ſiminn U rerperenie Z wenni m Apndenes Nrat inn umCiNr ANSMN Wslſbian õl Eind N Gentin e etii bun ienis ningtön üiachünt unt, BiMiN,(G0 19 ien ergeelnfnt Büimnchndn nmnn. mnſingiin nn Meniri ricenanu gulare ꝙ eſt exrremũ opabile. (Scdðo ibi. Attingibiles Aſſignat ↄueniẽtiä inter pꝛudentiaz ⁊ ſciam. d. ꝙ in bhoc ſium qualiter opoꝛteat pꝓpꝛia diſpone re. vnde põt argui de bonis ſicut de a/ quis dicẽdo ſic. Illud eſt pꝛocuranduũ qð redũdat in bonuʒ ꝓpꝛium.ſed bo/ nũ cõe reddũdat in bonũ ꝓpꝛiũ q;uis igitur maioꝛ buius rõnis concedatur per oẽs.tamẽ minoꝛ indigebat neceſ/ ſario experiẽtia bonoꝝ cõium. ta vero oꝛdinem pꝛocedendi in ſcien/ tijs artibꝰ ⁊ doctrinis qui talis eſt fᷣm Hugonẽ ĩ.ʒ.li.didaſcalicõ ca.fi.ꝙ pꝛi mo per logicã.i. per gramaticã retho ricã ⁊ dyaleticã companda eſt eloquẽ tia. ſo intellectus exercend' eſt in ma thematica ⁊ tercio in ethica per ſtudi um virtutis. oculus müdandus eſt coꝛ dis.vt quarto loco ad ſa plłetiale ſtudi um perſpicax eẽ poſſ Eir ibi QAm̃ autem pꝛudentia Comparat pꝛuden tiam ad ſcientiam. pꝛimo penes diffe rentiam. o penes cõuenientiam ibij. Attingibiles vel ſᷣm aliam litteraʒ Suſceptibiles Dicit ergo ꝙ mamle ſiuʒ eſi ꝙ pꝛudẽtia nõ eſt ſciẽtia. Cui⸗ ratõ ẽ. qꝛ vt ſupꝛa dictũ fuit.ſcietia eſt circa vniuerſale. pꝛudẽtia vo circa ſin S. co 9 ↄuemiũt qꝛ ambe ſunt attingibiles ſeu ſuſceptibiles.i.comũcte ⁊ depẽdẽtes intellectui.qi ambe ſuſcipiũt euidẽtiã certitudinẽ ab intellectu ꝗ eſt habi/ ius pꝛincipioꝝ. Intellectus.n. ẽ habi tus ſeu notitia principioꝛũ que ſũt ter mini in geneze cõplexoꝛũ quoꝝ nõ eſt aliqua ratõ a pꝛioꝛi ꝓbans ea.ſed ipᷣa ſüũt fundamẽta ⁊ pꝛincipia rationum. triangułeſt extrema figura in deſcẽdẽ do ad pautioẽs ãgulos ⁊ ad pautioꝛa latera. qm inter oẽs figuras rectilinia res triangulus habet angulos pautio res ⁊ latera pautioꝛa ita ꝙ ad ipᷣm eſt ſtatus in huiuſmõi paucitate. hoc autẽ non ſcimus per rationem ſed per quãs dam animi inquiſitam conceptionem que dicitur intellectus ⁊ ſenſus.⁊ hoc modo ſenſus acceptus in moꝛalib eſt pꝛudentia vel pars pꝛudentie. ille au tem ſenſus acceptus in mathematicis non eſt pꝛudentia nec pars pꝛudẽtie Sed eſt alia ſpecies nota de ſenſu ſic ſumpto.dicit Aug'.xj. de ciui.ca.ʒ. animus rectiſſime dicitur ſenſis.5 ſequenter ibil Querere EKõparat inci dentaliter queſtionem ⁊ conſiliũ.d. ꝙ querere ⁊ conſiliari differunt ſicut ge nus ⁊ ſpecies ⁊ ſicut totum vniuerſa le et eius pars. quia omne conſiliari eſt quoddam querere. non tamẽ econ nerſont ſupꝛa li.ʒ. ca.de conſilio. Queſtio decimaquarta. PS euidentiam eoꝛum que di cta ſunt de ſpeciebus pꝛudẽ/ tie queritur. vtruʒ pꝛudentia . / „ 4 ⸗ » „ Ppperſonalis v pꝛudentia yconomica ? rò Eſt aüt quoddã extremũ deſcendẽdo ab vniuerſalibus ad ſingularia.cuius nõ eſt ſciẽtia nec etiã intellectꝰ ꝗ ẽ ba bitus dignitatũ vel pꝛincipioꝝ cõium Sůʒ huiꝰmõi itellectꝰ dicit᷑ ſenſuſ a quo dicit vir ſenſatus. non ille ſenſus quo ſentimuſ ꝓpꝛia ſenſuũ obiecta.ſicut co loꝛẽ ⁊ ſonũ. Sed ſenſus intellectualis talis qualis ẽ ille ſenſus quo ſentimus quoniã in mathematicis trigonus ſeu – diuerſi. ¶ . tes obiecta foꝛmaliter diuerſa ſunt ha pꝛudentia politica ⁊ pꝛudentia legis poſitiua ſeu architectõica ſint vnus ? idem bhabitus virtuoſus an diuerſi. ⁊ arguitur ꝙ diuerſi. Pꝛimo quia virtu tes contra ſe inuicem diuiſe ſunt habi tus diuerſi.ſed dicte pꝛudentie ſic ſũt diuiſe. dicitur enim in textu ꝙ videtur pꝛudentia maxime eſſe que circa ſeip ſum ⁊ in illũ ⁊ babet ipſa cõe nomen pꝛudentie. iſtarum autem hec quidem yconomica. bec autem legis poſitiua. hec gena ſunt habitus Scðo. quia virtutes haben bitus diuerſi.ſed dicte virtutes ſũt hu-/ iuſmõi qꝛ perſonalis pꝛudentia habet ꝓ foꝛmali obiecto bona pꝛopꝛia. yco/ nomica vero bona domeſtica. politica Go bona ciuilia vt legibus dgabil quare ſunt habitus diuerſi. Tercio IIBRO. qmna ſcia ethica ⁊ yconomica ⁊ politi ca ſunt diuerſi habitus ſciẽtifici.quaẽ a ſimili hee pꝛudẽtie erũt diuerſi bitꝰ pꝛudentiales. ¶ Sed in oppoſitũ eſt phi. d.ꝙ idem quidẽ bitus eſſe aut nõ idem ip̃ᷣis.¶ Pꝛo ſolutione queſtiõiſ oſciẽdũ ꝙ hbic eſt vna opinio.d.ſic. Re ceſſe eſt ꝙ ex relatione ad diuerſos fi/ nes diuerſificent᷑ hitus ſᷣm diuerſitatẽ finium. fines aũt dictaꝝ pꝛudentiaruʒ ſunt diuerſi qꝛ pꝛudẽtia ſimpliciter di, cta qᷓ; ſuperiꝰ diximus pſonalẽ oꝛdina tur ad bonum ꝓpꝛiũ vnius pſone.yco nomica ad bonũ cõe domuſ vł familie politica aũt ad bonũ cõe ciuitatis vel regni.ſed qꝛ hec poſitio nec vera nec veriſiłis videtur mihi.ideo oppoſituzʒ teneo qð pꝛobo. tripliciter. pꝛimo qꝛ pꝛudentia ſimpliciter dicta nõ eſt hit diuerſus ab aliqua virtute a qua non differt niſi ſicut a ſeipᷣa.ſed pꝛudentia vera ſimpliciter dicta ñ differt ab yco/ nõica⁊ politica niſi ſicut a ſeip̃a.qua re non eſt habitus diuerſus ab eis Aſſumptum pꝛobo. per poſitionem oppoſitam cum dicit ꝙ pꝛudentia ſim pliciter dicta differt ab yconomica qꝛ iſta eſt ad honũ domeſticũ ⁊ a politica qꝛ iſta eſt ad bonũ ciuile.ipᷣa tamẽ eſt ad bonum pꝛopꝛium.qꝛ hec bona ſũt eẽntialiter incluſa in bene viuere tota liter ad qð eſt oꝛdinata pꝛudẽtia ſim/ pliciter dicta.vt ſupꝛa eo.li.ca.õ. qua re ipᷣa nõ differt ab alijs niſi ſicut a ſe ipᷣa¶ Scðo qꝛ ſicut ſe habent virtꝰ bo ni viri ⁊ virtus ciuis ſtudioſi.ſic ſe ha bent pꝛudentia boni viri ⁊ pꝛudentia ciuis ſtudioſi.ſed ille virtutes ſunt ea dem virtus ⁊ idem habitus vt deter/ minat phi.ʒ. politice.⁊ 2.quaẽ ⁊ hee pꝛudentie erunt neceſſario vnus habi tus ⁊ vna virtus.pꝛudentia autẽ boni viri eſt pꝛudentia ſimpliciter ⁊ abſo/ lute dicta.pꝛudentia tñ ciuis ſtudioſi eſt pꝛudentia politica per quam bo/ nus ciuis ſcit ⁊ põt bene pꝛĩcipari ⁊ bene ſubijci.vt habet᷑ ibidem ſimiliter poſſet argui de yconomica. ¶ Tercio qꝛ pꝛudentia ſimplliciter dicta non po teſt haberi ſine yconomica ⁊ vꝛbana. quare non eſt alius habitus diſtinctus ab eis.Cõſequẽtia tenet.quia ꝙ ẽ pꝛi us generatione poteſt haberi ſine po ſterioꝛi que diſtiguũtur ab eo maxime vbi generãtur ſucceſſiue. Antecedenſ autẽ ponit ⁊ ꝓbat hic philoſophus in littera intẽdens ſic arguere. poſita cãꝗ ignoꝛantie ponitur ignoꝛantia. ſʒ ĩ ex perientia bonoꝛum ciuilium ⁊ dome/ ſticoꝛuzʒ eſt cauſa ignoꝛantie circa pꝛu dentiam ſimpliciter dictã. ergo ipᷣa po ſita ponetur talis ignoꝛãtia. icit eni ꝙ ſignum huius qð dictum eſt ꝙ pꝛu/ dentia ſimpliciter dicta ⁊ circa pꝛo/ pꝛia bona non ſu yconomica nec ſine vꝛbanitate eſt. quia inuenes fiunt geo metrici ⁊ talia ſapieutes.pꝛudẽtes au tem non. cauſa autẽ eſt. quoniã ſingu,· larium eſt pꝛudentia que fiunt cogni/ ta.ex experientia auteʒ iuuenis expt non eſt. ¶ Ratio autem opus contra rie non videtur valere.quia diſtinctio fimum non diuerſificat ea que ſunt ad finem niſi vnum illoꝛum ſit ad finem ad quem non eſt alterum ⁊ econuerſo ſic autem non eſt in pꝛopoſito quia fi nis pꝛudentie ſimpliciter dicte non ſo lum ſunt bona perſonalia ymo dome⸗ ſtica ⁊ politica.⁊ vniuerſaliter omnia ad bene viuere foꝛmalit᷑ conferentia. ſimili modo yconomica nõ ſoluʒ eſt ad bona domeſtica vt diuiſa a bonis per⸗ ſonalibus ⁊ cõibꝰ ⁊ ideo iſta ratio no cõcludit qꝛ ſi cõcluderet neceſſario ſe queret᷑.ꝙ quilibʒ hitus iuſticie eſſent diuerſi habitus.quia vt habetur ſupꝛa li.F.capło.ʒ. Juſticia eſt bonum alie- num nec pꝛopter hoc excluditur quin ſit bonum pꝛopꝛium.ſtultum enim eſ/ ſet dicere ꝙ inſticia iuſti eſſet bonum. vel ad bonum pꝛoximi ⁊ non ad bo/ num ipſius iuſti.conſtat autem ꝙ ma/ gis diſtinguütur bonum huius ⁊ bo⸗/ num illius. q; bonum huius vt eſt ho⸗/ mo ⁊ bonũ ipſiꝰ eiuſdez vt eſt domeſti cꝰ vł ciuił.quare ſi bec diuerſitaſ bono cTubrfiern ütdeäfnin ömmetipceht E8A Htudeiſe lSronesgfn sbonid beiente S= niaitroncenu Uitboienbonüd enſavoe fenmn in Anuwroma im miceptx rntienina (luu rair ru Mnicimmiün iöimigen — iai,nane —— Hakinmniberde Mnegedann . = S. = = — Wbt iiſa öti taſif, Plbemmdmein Mmdontelir —,— — Unme,ſcllken nceſie tni Ppunlane wroin ölle nndeil nſin Aarontan ſrechandohe (nhde Pornaief Alusgn dier –W RKWðWðDU Mükngie Vſergng mormnclini Maignorunean erdinieg uS main rr dn n guaimenei Wnſienes indenugenn enna e — Wermiere i imm omitin vuckalemmiN vuck inauwwin; me ſuptcner den Gca. uerſanne Nre ſomali Mn tcan dte oi 1c id ins nſi cbanai⸗ auuc nisilu / bins. Muſlbinn VI. rũ diuerſificat hitꝰ oꝛdiatoſ ad hec bo na multo foꝛtius diuerſificabit habitꝰ iuſticie oꝛdinatꝰ ad bonũ ipᷣius iuſti ⁊ ad bonũ ꝓximi ſui.⁊ per ↄñſ ſi bec bo na nõ diuerſificãt hituzʒ iuſticie. qꝛ ſtul tum eſſet hoc dicere. multo minꝰ bonũ bumanũ ⁊ domeſticũ ⁊ le ine ifi cabũt hitum pꝛudentie. ¶ Dicendum ergo ad pꝛimũ in oppoſitũ ꝙ hee pꝛu dentie non ſunt ab inuicem diuiſe pfe ctiones vel diuerſi hitus.ſed illud di/ ſtincte foꝛmales rõnes ⁊ diſtincta eſſe foꝛmalia euiſdẽ hitus.ſicut dicit phi. hitus idem quidẽ eſſe aut non ideʒ Pꝛopter qð ſciendũ ꝙ pꝛudẽtia di/ tponit ad bene viuere totaliter ⁊ ipᷣa/ met diſpõit de cõferẽtibꝰ ad iſtò bñ vi uẽ ipamet ẽ pᷣceptia ⁊ opatia ⁊ fʒ hoc fʒʒ.4.hitudineſ ſoꝛtit᷑ quatuoꝛ foꝛ males rõnes.qꝛ ᷣm qð reddit vitam boĩis bonã ⁊? hoĩiem reddit bonum ᷣm hoc dicitur pꝛudentia ſimpliciter.vt ãt reddit hoiem bonũ domeſticũ ⁊ bonũ diſpenſatoꝛẽ rerum familiariũ dicitur pꝛudentia yconomica fᷣm aũt qð red/ dit eum bonũ pᷣceptoꝛẽ ſibi ipᷣi ⁊ alijs dicitur architectõica ſeu legis poſitiua vel regulatiua.vt aũt reddit eum bonũ opatoꝛem rerũ cõmuniũ.puta itineruʒ ⁊ ſiłiuʒ que ad cõitatẽ ꝑtinent dicitur politica.cum aũt ꝙ maxume ptinere vi det᷑ ad ſe ipᷣm ⁊ vnũ.hec dicit᷑ ̃ᷣm opꝰ euripedis poete que damnat᷑ in litte/ ra ſicut vilis ⁊ falſa.qᷓ tñ ſeꝗ videtur opinio recitata.Ac em vero dicẽdũ ꝙ iſta obiecta cõtinent᷑ ſub totali obie cto ꝙ eſt bonum humanũ pꝓpꝛiũ dome ſticum vel ciuile: Ad terciũ aũt dicẽ/ dum ꝙ non eſt ſimile de ſcia æ de pꝛu dentia. qꝛ ſcie diſtinguũtur fᷣm rõnes vles. pꝛudentie vero ſᷣm expiẽtias ſin gulares.vnde vna de illis ſcientijs pᷣt acquiri ſine alia.non tamen vna pꝛu/⸗ dentia ſine alia vt habetur in textu. ¶ Lectio decimg. Poꝛtet autẽ aſſũmere de en bulia Supꝛa determiaut de ptibꝰ pꝛudẽtie quaſi ſubiecti 4 ctualis. uis. Hic determinat de ptibus quaſiĩ᷑ tegralibus. Pꝛimo vero agit de ſin/ gulis ſigillatun. Secundo de omm/ bus ibi. Sunt autem omnes habitus Agens vero de ſingalis ſigillatiʒ agit pꝛumo de eubulia. Secundo de ſyneſi ibi . Eſt autem ⁊ ſyneſis]. Tercio de guome ibil. ocata autem guome ꝰ J. De eubu lia vero pꝛimo queſtionem pꝛoponit.ſecũdo eam determinat ibi LScientia quidẽ vtiq; Dicit ergo pꝛi mo ꝙ ad habendum plenam notitiam de pꝛudentia opoꝛtet aſſũmere ⁊ de⸗/ terminare de eubulia quid eſt. quoniã pꝛudentis ⁊ pꝛudentie intereſt bene ac recte conſiliari.Eubulia vero vt.j. dicetur eſt ipᷣa rectuudo conſilij.Et di citur ab eu ꝙ eſt bonum vel bene ⁊ bu lia ꝙ eſt conſiliatio vel coniecturatio. quaſi bona conſiliatio. Se hac igitur eubulia querendum eſt. vtrum ſit ſcien tia quedaz vel opinio vel euſtochia vł aliquod aliud genus virtutis intelle- Xoiſequenter ibil Scien/ tia quidem J. Seterminat queſtionem pꝛopoſitam ſub.xij.cõcluſionibus.pꝛi ma ꝙ eubulia nõ eſt ſcientia. Scða ꝙ nec euſtochia ibi. Sed tñ nec euſto/ chia ſtercia ꝙ nec opinio ibi Hec vti qʒ opinio .quarta ꝙ eubulia eſt recti/ tudo conſilij ibi Sed quia quidem j. quinta ꝙ non eſt rectitudo ſciente ibi LMec ſcientia autem .ſexta ꝙ nec o/ pinionis ibi Apinionis autem. ſe/ ptima. ꝙ non eſt rectitudo conſilij in malum finem tendentis ibil. Quia au tem rectitudo. octaua. ꝙ eſt rectitu/ do boni finis adeptiua ibil. Nidetur autem Mona qꝙ non eſt rectitudo bo/ ni finis adeptiua per falſum medium ibil Sed eſt ⁊ boc falſe ..decima ꝙ nõ eſt rectitudo boni finis adeptiua tar. de ⁊ impoꝛtune ibil Adhuc eſſe mul/ tuʒ l. vndecima. ꝙ eſt rectitudo boni ade ptiua opoꝛtune ibil Sed rectitu/ do ].duodecia.ꝙ ẽ rcĩtudo adeptiua fi nis quẽ ĩtẽdit pꝛudẽtia ibil Adhuc ⁊ ſimplr rina ↄcluſiõem ꝓbat ita IIBRO. Scientes non querũt de illis que ſciũt ſed eubuli ſᷣm eubuliã querũt illa de ꝗ bus ebulizant ⁊ cõſiliant᷑. Cum oẽ cõ ſiliari ſu querere ⁊ oẽ conſiliũ ſit que/ ſtio vt ſupꝛa.c.ꝓximo.⁊ ſupꝛa li.ʒ.tra ctatu de conſilio.quare eubulia nõ eſt ſcia.huius rõis ponit pꝛimo cõcluſio/ nẽ.ſᷣo maioꝛẽ ibil Mon eni querunt. tercio minoꝛẽ cuzʒ ſua ꝓbatiõe ibil En bulia ¶ Scðdam cõcluſiõem ꝓbat du pliciter ibil Sed tamen euſtochia ſpꝛi mo ſic euſtochia eſt cõiecturatio ſñ rõe ⁊ eſt velox ⁊ pꝛompta. ſed eubulia et conſiliatio eſt cuʒ rõne ⁊ eſt tarda. vñ ꝓuerbiałi hoĩes dicũt opoꝛtere veloci ter operari p̃conſiliata.cõſiliari vero opoꝛtere tarde nõ velociter. quare eu bulia nõ eſt euſtochia.¶ Huius rõnis ponit cõcluſiõem in pꝛincipio ⁊ maio rem ibi Sine rõne Minoꝛẽ vero cũ ſua ꝓbatione ibij Conſiliãtur aũt ſo ibiſ Adhuc ſolertia larguit ſic.u/⸗ ſtochia eſt ſolertia.eubulia nõ eſt ſoler tia.̊ eubulia nõ eſt euſtochia.huiuſ ra tionis ponit pꝛio minoꝛẽ.Fᷣo maioꝛem ibil Eſt aũt euſtochia ¶ Eſt enĩ ſciẽ dum ꝙ ſolertia ⁊ euſtochia eſt velox ꝑ ceptio ſeu inuentio medij vnde poſſit argumentũ ad aliqð ꝓpoſitũ trabi. ſo lertia tñ eſt generaliter in omni mate ria. Euſtochia vero ſpaliter in moꝛali materia. ¶ Terciã cõcluſiõez põit ibi Mec vtiq; opinio q;ᷓ nõ ꝓbat hic. qꝛ ꝓbari poteſt ſicut pꝛima. quia opinio non eſt queſtio. eubulia vero eſt que/ dam queſtio. Et ideo dicit ꝙ nec vna opinio eſt eubulia nec econuerſo.ꝓpba tur etiã iſta cõcluſio.j.in cõcluſiõe ſu/ pꝛa. ¶ QAuart cõcluſiõem ꝓbat ibil. Sed qꝛ quidẽ ⁊c hoc ſic.ꝙ eſt bene eẽ cõſilij excludẽſ peccatũ a cõſilio eſt rci tudo cõſilij.ſed eubulia eſt huiuſmodi quare ⁊c.hui rõis intendit pꝛimo po nere minoꝛẽ.d.ꝙ qꝛ ille qui male con ſiliat᷑ peccat ille aũt qui bene cõſiliat non ꝙ idem eſt. ac ſi diceret qui ebuli zat. ¶ Idem eni eſt ebulizare ⁊ bene conſiliari.ille inquã talis rcẽ conſiliat cludens peccatuz a conſilio. 0 infert concluſiõem ibil anieſtuz æ ſic eubulia dat bene eſſe coſilio g. K patet .. ¶ Auitaʒ cõcluſiöõez pbar ibi Mec ſcia aũt ⁊ hoc ſic.Cuiuſcũq; eu bulia eſt rcitudo.eius poteſt eſſe pec/ catum ⁊ obliquitas.qꝛ eubulia dirri/ git illud ꝙ poteſt recte ⁊ nõ recte agi ſed ſcie non eſt obliquitas nec pecca/ tum nec accidẽtalis rcĩtudo cuʒ ipᷣa ſit ſua rcitudo.ergo eubulia nõ eſt ſcie re ctitudo. huius rõnis ponit pꝛimo con cluſiõez cum cõcluſiõe ſupꝛa.vᷣo mino rezʒ ibiſ Scie quidẽ ¶ Sextã cõcluſio nẽ ꝓbat dupliciter ibil Opiniõis autẽ Pꝛimo ſic. rcitudo opinionis eſt ve ritas.ſed rcitudo eubulie non eſt veri tas.quare eubulia non eſt rcitudo opi nionis. ¶ Huius rõnis ponit tm̃ maio rez que habetur ſupꝛa li. ʒ.c. F. ¶ Scdo ibil Simul autẽ ⁊ determinatũ eſt) Arguit ad idem ſic. opinio eſt deter minata annũtiatio ⁊ non eſt queſitio. ſed eubulia ⁊ quelibet cõſiliatio eſt in determĩata queſitio quaẽ eubulia nec eſt opimio.nec opiniõis rcitudo⸗ en ius rõnis ponit maioꝛẽ ⁊ minoꝛẽ mi/ xtim.d. ꝙ ſimul cum rõe pᷣcedenti ap/ paret concluſio ꝓpoſita.qꝛ oẽ illud on ius eſt opinio. eſi determinatũ in eſti/ matione opinãtis. ſed eubulia non eſi determinata.qꝛ nũqᷓ; eſt ſine ratiõe ſine diſcurſu rõis.ſic ꝙ a mente deter minãte cõponẽte vel diuidẽte deficit. qꝛ nũdum eſt enũtiatio. Sed eſt mot ingſitiõis ad enũtiatiõem. opinio tam non eſt queſitio. Sed eſt iam determi nata ennũtiatõ cõſiliãs ãt ſiue bene ſi ue male cõſiliet᷑ inqrit aliqd ⁊ eng f dõð tñ nõ facit ille qui opinat᷑.. Sco9o ibil Sed reitudo mepetit cõcluſiöe,z quartam dicens.ꝙ reitudo conſilij eſt eubulia ppter qð querẽdũ eſſet de cõ/ ſilio quid eſt ⁊ circa ꝗd eſt.ſed qꝛ ſui⸗ ficienter dictuz eſt ſupꝛa li.3.tractatu de cõſilio. ideo pꝛo nũc ſupſedẽdũ eſt. ¶ Septumů cõcluſiõeʒ ꝓbat ibi. Quia aut reitudo .. ⁊ hoc ſic.nullus pꝛauus in n iit ſißtturncöne iidalſinn a ö gödme ſpboirrnri hytnienunhe ro wiel mi l nͦeſerbom louuizereta pli mniſnn Mneclban Iwinsnerin Annicm mcdlionn eotllthdrtr chindtmiſin Murrg. rüncſlune Einylinnräi ähſitlio, ihigehrnfen miftign Kiinen Niiimi —. ni nerti Neäͤcdigunr nerpentinni Wfüns eide Nitwdd eudanent mmi1 Nem Midenſ N nmünmdt ged uint geidg inn rſtoinn nm Nr inii it nu gimin ejaik rito n go⸗ onoclTMNII bäs ttli Mun gnüietiien õ mck —R cſictnii inirn ſans ic, 4 . 4E lum finẽ. ¶ S coſilianſ. Erit iñ aſſũmẽs pꝛo fine a incõtinẽs eſt eubulus.ſed pꝛauꝰ ⁊ ĩ cõtinẽs põt rõcinari ⁊ adipiſci ex ſuo conſilio malũ finem. quare adipiſcens malũ finẽ non eſt eubulus. Hec p ↄñs rcitudo taliſ conſilij eſt eubulia.nec eu bulia eſt huiuſmõi reitudo. buiꝰ rõnis ponit pꝛimo cõcluſiõem. d. ꝗ rcĩitudo cõſilij põt ſe babere młtipliciter. vno modo in oꝛdine ad malũ finẽ. alio mõ in oꝛdine ad bonũ finem. Manifeſtũ eſt ꝙ eubulia non eſt oĩs rcitudo.quia non eſt rcĩtudo cõſilij tendentis in ma cðo ponit vnã pᷣmiſſã que poſſet eſſe maioꝛ vel minoꝛ ibil Incõ/ tinẽs eni]. dicẽs.ꝙ incõtinẽs ſequens deliberatiõem quã habet poſtq; victuſ eſt a paſſione ⁊ etiaʒ pꝛauus illud qð ꝓponit videre ⁊ opinere ex rõcinatõ ne adipiſcet᷑. quare ᷣm boc erit recte ſibi pᷣſtituit aliqð magnũ malũA¶ Octa uã cõcluſiõem ꝓbat ibil Videt᷑ autem bonũ qpᷣdam ⁊ boc ſic.Omne ꝙ ẽ bo mum ſimpliciter vtile eſt bonũ adepti/ uum. qꝛ vtile non habet bonitateʒ niſi ex fine ad quẽ eſt vtile. ⁊ ideo adepti uum mali nõ eſſet bonum ſed potiꝰ ma lum. Sed eubulizare ſeu bene cõſilia/ ri eſt quoddã bonũ ſimpliciter vtile ⁊ laudabile.quare eſt boni finis adepti nuz. huius rõnis ponit pꝛĩio minoꝛem fo cõcluſionem ibil Zalis enĩ rcitudo IMEHaioꝛẽ vero ſupponit per ſe notazʒ MNonam cõcluſiõem pꝛobat ibil Sed elſt ⁊ hoc falſo l hoc ſic. ODis cõſiliãs agipiſcens bonũ finẽ per falſum medi unm opatur per ꝙ non oʒ. ſed eubulus nõ operat᷑ per hoc ꝙ nõ oʒ. quare eu- pulus non eſt cõſiliůs malũ finem adi piſcens per falſimn mediũ. huius rõis pmittit pꝛio quãdã ſuppoſitiõem.d. ꝙ hoc eſt eſſe boni adeptiuũ contingit ſoꝛtiri ⁊ adipiſci falſo ſillogiſmo ⁊ ſoꝛ iiri illud ꝙ opoꝛtet facere v attingere tanquã finẽ per illud mediũ per ꝙ nõ oʒ. Sed eẽ mediũ in acꝗrendo finẽ bo num aliquẽ terminũ falſum. hac ꝗ̊ ſup poſitiõe pᷣmiſſa infert cõcluſiõem dicẽſ lia. quare nec ipᷣa talis cõſiliatio eſt eubu la. Tercio ſubdit maioꝛẽ. d. illa cõſiliatio que de ſcripta eſt ĩ ſuppõne pᷣmiſſa eſt illa ſᷣm qᷓ; adipiſcitur illõ ꝙ opoꝛtet tanquã finẽ ſed nõ per mediũ per qð opoꝛtet. ¶ Decimã cõcluſiõez ꝓbat ibil Adhuc multũ Abi pᷣintelli⸗ gendũ eſt ꝙ phi. pᷣſupponit driam cõſi o lioꝛum talẽ.qꝛ quedã cõſilia inueniũt viam adeptiuã boni finis velociter. fa ciliter æ efficaciter. QAuedã aũt cõſilia inueniũt viam adeptiuã finis tarde dif ficulter ⁊ inefficaciter ⁊ huiuſmõi con ſilia multũ tempꝰ inquirũt pꝛo execu/ tione ſua. Intendit ergo ꝓbare phi.ꝙ eubulia nõ eſt rcitudo talis cõſilij.qð pbat qꝛ tale cõſiliũ ſoꝛtit᷑ finẽ ſuũ tar/ de ⁊ poſt tempꝰ multum.eubulia vero velociter ⁊ poſt tempus paucũ. quare eubulia nõ eſt rcĩitudo taliſ conſilij. Huius rõis ponit pꝛio maioꝛẽ fᷣo mi/ noꝛẽ ibil Huic aũt tercio cõcluſionem ibil Mec igit᷑ nec illa] Andecimã con cluſiõem ponit ibil Sʒ rcitudo quam non ꝓbat argumẽtatiue.ſed ſupponit eam ex cõi rõne virtutis.Dici g ꝙ eu bulia eſt illa rcitudo que eſt adeptiua boni cuiꝰ opoꝛtet ⁊ ſᷣm medium viile ⁊ vt opoꝛtet quãtũ ad moduʒ ⁊ qñ oʒ quãtum ad tempꝰ ¶ Suodecimã con/ cluſiõem ꝓbat ibil Adhuc ⁊ ſimplicii Ipmittit tů pꝛimo quãdaʒ diſtincnõeʒ d. ꝙ dupliciter cõtingit bene cõſiliari vno mõ ſimpliciter ⁊ totaliter in oꝛdi ne ad finem totiꝰ hũane vite.Alio mõ pticulariter in oꝛdine ad aliquẽ ptialẽ finẽ alicuiꝰ materie.pꝛudentia vero vt dem̃ eſt ſupꝛa li.eo.c.6.tendit ad totũ bñ viuere ⁊ ad finẽ totius hũane vue. Et iſtiꝰ finis eſt adeptiua eubulia que eſt ſimpliciter eubulia. ſtinctione pᷣmiſſa intendit ſic arguere. Eubulia eſt illius finis adeptiua quẽ intendũt illi quoꝝ eſt bene cõſiliari.ſʒ pꝛudentũ eſt bene cõſiliari. quare eu bulia eſt adeptiua finis quẽ pꝛudẽtes intendũt ſᷣm ſuã pꝛudentiã. bui rõniſ ponit minoꝛẽ ibil. Si vtiq; paudenti LIBRC Et infert cõcluſiòem ibil ubulia ..d. dicinalis c patet.tercià cõcluſiõem p he, 8 ꝙ eubulia erit rcitudo illa que fᷣm me bat ibil Hec ei ¶¶hoc ſic.oĩs ſcia ẽ de loaincn diũ cõferens ⁊ conueniẽs tendit ad fi ſemp entibus imobilibꝰ æ impoſſibili/ ierwcpiſin nem cuius pꝛudẽtia eñt vera ſuſpicatõ bus aliter ſe habere vt ſupꝛa eo.li.ca. im im St at 2 ſyneſis]. Supꝛa egit 4. Sed ſyneſis nõ eſt de talibꝰ quare tland ꝑde eubulia. Hic aũt de ſyneſi nõ eſt ſcia. huiꝰ rõnis declarat minoꝛ? nſunnun * Pꝛimo auũt ꝓponit ꝙ intẽdit d. ꝙ ſyneſis nec eſt de rebus ſemp en/ in inun o Scðdo exequit᷑ ibil Eullo totaliter Oi tibus nec de rebus factis cuiuſcũq; a/ trin tlant cit ergo pꝛimo ꝙ vltra eubuliã que di gentis.i.pꝑ qðcũq; agens.ſed eſt de re mbnnune, cit᷑ eſſe queſitio cõſiliãs.⁊ etiã ſyneſis bus de quibus aliꝗs deliberãdo dubi,. lcenotereſen que eſt diſcretio iudiciał ⁊ aſinezia ei tabit ⁊ cõſiliabit¶ QAuartã cõcluſiõeʒ zorliel 1. oppoſita que eſt indiſcretio iudicialis infert ibi Pꝛopter qð. d. ꝙ ꝓpi hboc ſtogengtalg ſᷣm quas diximꝰ aliquos hoĩes eẽ ſyne qð dictũ eſt in ꝑte ꝓxima ꝙ.ſ.ſyneſis girinenic⸗ tos ſyneſim ſeu diſcretiõez hñtes ⁊ a⸗ c de cõſiliabilibꝰ neceſſe eſt ꝙ ſit cira cwaliqeiien zinetos aʒiẽziam ⁊ indiſcretiõem hñ/ eadem circa que eſt pꝛudẽtia. cũ pꝛu/ Petkucmuffn tes. vnde videt᷑ ꝙ aſini dicti ſint aſini dentia pciſe ſit circa cõſiliabilia vt ſu/ bfncidäm quaſi aſineti.i. indiſcreti ab aſinezia. pꝛa eo.li.ca.j. uintã cõcluſiõeʒ ꝓ 4Cnentcrntn ſunt enĩ aĩalia rudia ⁊ induſtria( Eñnr bat ibil. Mõ eſt autẽ ⁊ hoc ſic pꝛuden qmiiftſern ii⸗ ibi Mec totaliter Exequit᷑ intentum tia ẽ pᷣceptiua ſyneſis nõ eſt pᷣceptiua liroeter. B “ de ſyneſi de qua ꝓbat.. concluſiões. quare nõ eſt pꝛudentia. buiꝰ roõnis po ltanaf in Pꝛimã ꝙ ſyneſis non eſt opinio.Se/ nit pꝛiĩo cõcluſiõem ⁊ patet. ſo maio,. qmginintoid cũdã ꝙ nõ eſt aliqua pticularis ſciẽtia rem.d. pꝛudentia quidez pᷣceptiua eſt migtnsdlan ibi Nec aliqua vna Cerciã ꝙ eſt nul qꝛ ipᷣius pꝛudentie finis eſt oꝛdinnne qmn. la ſcia ibi Mullo eni de ſemꝑpꝑ QAuartã quid opoꝛtet agere vel quid non opoꝛ (NOenärgk ꝙ in materia cõcurrit cũ pꝛudẽtia ibij tet. hec qũt finis haberi non põt ſñ , guegtnef Pꝛopter qðᷣ QAuintã ꝙ nõ ẽ pꝛuden/ cepto.¶ Zercio ponit minoꝛẽ.d. ſy- ne pin tia ibil Hõ eſt aũt Sextã.ꝙ nõ ẽ abij neſis eſt ſoluʒ iudicatiua ⁊ non pcepti mnstofuui tio vel ſuſpitio pꝛudẽtie ibil ſt auteʒ ua. ¶ Idẽ eni ẽ ſyneſis ⁊ euſineſia .i. izunmning Mꝛumã ergo ſic ꝓbat. ſi ſyneſis eſſet bona ſyneſis ⁊ viri ſynetix euſineti ⁊ aiirwn opinio. oẽs hoĩes eẽnt ſyneti ⁊ diſcre tñ hic euſineſia nec euſyneti laudant ct Gſdic ti ſed nõ oẽs ſũt ſyneti ⁊ diſcreti cum de bene pᷣcipiendo cum tñ laudent᷑ de ſoitee . ſtultoꝝ infinitꝰ ſit numerꝰ. vt ait Salo bene iudicãdo ⁊ diſcernẽdo.q we i w mon. Eccł.j. quare ſyneſis nõ eſt opi tet ꝙ ſyneſis nõ eſt pᷣceptiua. 8 extä MKũf nane nio.huius rõnis ponit pꝛimo cõcluſio cõcluſiõem ꝓbat ibil Eſt autẽ Et boc int nened nem. d. ꝙ ſyneſis non eſt idem ſcie nec ſic vſus rei nõ eſt abijtõ vł ſumptio rir annnſn eſt idem opinioni. Scòo ↄñtiã.d. ꝙ ſi vt ſupꝛa li. 4. tractatu de liberalitrate. ulee ſic eſſʒ.oẽs eſſent ſyneti cuʒ oẽs aliqd ſed ſyneſis eſt vſus iudicialis alicuius igeſri⸗ opinent᷑. ¶ Scoõam cõcluſiõeʒ phat ibi ptis pꝛudẽtie. quare nõ eſt abijtio voj ⸗ din Mec aliqua vna l⁊ hoc ſic.Si ſyneſiſ ſumptio pꝛudentie. huius rõnis ponit n D eſſet aliqua pticularis ſcia eẽt per con pꝛimo cõcluſiõem.d.ꝙ ſyneſis nec eſt ir Ainnülh ſequẽs determinate de materia illiꝰ ſci habere pꝛudẽtiã nec ſũmere pꝛudẽtia le nem d entie. puta ſi eſſet medicina eſſet vtiq; fo declarat minoꝛẽ ibil Sed quẽadmo neſaiisſe de ſanis ⁊ egris. ⁊ ſi geometria eſſet dum Ad cuius euidẽtiã eſt ſciẽdum chagedam vtiq; circa magnitudines. ſed ſyneſis ꝙ diſco diſcis eſt equiuocuz ad duo qꝛ anigre rel nõ eſt determiĩate circa materiã alicu/ vno modo ſignat ſciam vel diſciplinaʒ nlumgten 1ꝰ ꝑticularis ſcie.quare nõ ẽ aliqua pti accipere ⁊ hoc modo eſt verbũ neutrũ täitüinnn cularis ſcia.huiꝰ rõnis ponit pꝛio con alio modo ſignat iudicialiter ⁊ diſcre/ Ftlgn cluſiõem.fᷣo cõſequẽti ibil. uta me tiue cognoſcere.⁊ hoc modo eſt verbũ Nſera ſei vilibreſni⸗ nmiii⸗ denſtt, nͤiniͤ lünslnn Kcdennne eusſahzat⸗ cegnſit⸗ igewinin ridlagg enereſeeigen meeipagenui ichagäflichün Raui beſin fneſssnöalin denna ia Mien 1 a n Ndendefnnd en nagereſelgtug oinmi, BixicanetNIE ſiſrſst aſn 1mmſmeut auin ianer uffne encd amn iüluni 91 Mcernidd oeſeln a da EKu Gchabtröſlae .traoan deltai⸗ ſinſos tentum. S actiuũ ⁊ hoc modo idem eſt ꝙ vſus iu dicialis cuiuſcũqʒ virtutis intellectiue. Et hoc modo ĩ greco dicitur ſymenay æ ad iſtum intellectũ phi. ſũmit in ꝓp/ poſito diſcere. SVicit ergo ꝙ quẽadmo dum ſymenay.i. iudiciałr cognoſcens dicitur diſcere quãdo vtitur ſcia iudicã do ſᷣm ſciam. ⁊ ſicut dicitur diſcere in vtendo opinione. Ita ſynetus dicitur diſcere in iudicare ſeu in iudicando de bijs de quibus eſt pꝛudentia.i.de cõſi liaribus ꝙ cõtingit aliqũ dicente ⁊ p/ bene. en eni grece idem eſt ꝙ dicit᷑ bñ latine. ⁊ hinc venit ſyneſis.ſ.a bñ iu/ dicãdo ſᷣm quã dicũtur aliqmi euſyneti ponẽte alio. Et etiã cõtingit iudicare i. bene iudicatiui ⁊ diſcretiui. Ex ea quidẽ ſyneſi que in diſcere eſt.i.iiudi⸗ cialiter cognoſcere. Hos enĩ dicimus multotiẽs ſymenay.i.iudiciałr cogno ſcentẽ. diſcere nõ quidẽ diſciplinã acci pere ſed potius diſciplina vti ⁊ ꝑ eaʒ diſcernee. Bcata ãt guome ſupꝛa poſt quã egit de ſyneſi. HNic agit ð —„ coõo ꝓbat ipᷣm ibi Signum aũt SBicit ergo pꝛĩo.ꝙ quedã intelle/ ctualis virtuſ que vocata eſt guome fʒ ome. Pꝛiĩo aũt ꝓponit in· quã vocam aliquoſ hoies eugomonaſ ⁊ quos aimꝰ habere guomẽ. hec inq; virtus eſt iudiciũ rectum epyeikeos.i. de iuſto ſeu iure epyeke de quo dictum eſt ſupꝛa icer. Sedo ibil Signuz aũt Heclarat iſtud ex quodã ſigno.d. ꝙ ſignũ eſt guome ſit iudiciũ rectuʒ de iure epyeke qꝛ hoĩem epyekẽ qui ſez habet iuſticiã epyekeie dicim eſſe maxime ſyguomonitũ.i.hñtem guomẽ vel ſyguomẽ. ⁊ dicimꝰ hoĩeʒ ſyguomũ habere epykes.i.ius ſeu notitiã iuris epyekis circa quedam opabilia. Ex quo ſequit᷑ ꝙ guome vel ſyguome ẽ re cta iudicatiua epyekeos.i.iuris e pye kis. Si aũt eſt iudicatiua recta neceſſa rio erit iudicatiua veri.alias ꝗppe nõ eſſet rectaAEſt aũt ſciendũ ꝙ ſicut in rebus ⁊ legibꝰ eſt ius cõe habens locũ ¶ Mota vero ꝙ ideo non facit hic Ee⸗ vt in plurib eſt tamẽ deficiẽs in ꝗbuſ dam paucis caſibꝰ in quibuſ ius ſingu lare ꝙ grece dicit᷑ epyekeſ coꝛrigit iuſ cõe ꝙ dicit᷑ legale.ſic in appetitu hũa no debz eſſe iuſtitia iuris cõis electiua ⁊ operatiua que dicit᷑ cõis iuſticia:Et cum hac debet eſſe iuſtitia iuris ſingu/ laris ⁊æ epyekis electiua ⁊ operatiua que dicitur epykaia. ſic etiã in intelle ctu eſt quedã notitia iuris cõis diſcreti ua que dicit᷑ ſyneſis habens locũ vt in pluribus caſibus ⁊ cum hac debet eſſe alia notitia iuris epyekis ⁊ ſingularis diſcretiua que dicitur guome vel ſyguo me habens locũ in pautioꝛibus. AUnt at oẽs hit Supꝛa egit — de ptibus pꝛudentie ſigillati Piic autem agit de quibuſdaz earum cõiter. Pꝛimo ergo ꝓponit in tentum. Fo declarat ipᷣm ibil Dicimus enĩ tercio infert vnũ coꝛrelarium ibij. Pꝛopter qð ⁊ pꝛincipiũ l. quarto dat vnum documẽtuʒz ibil Quare opoꝛtet Zicit ergo pꝛimo ꝙ oẽs habituſ de ꝗ/ bus actum eſt. ſ.pꝛudentia intellectus guomẽ ⁊ ſyneſis ſunt tendẽtes in idẽ qꝛ in eandẽ materiam. puta cõſiliabi/ lem ⁊ in eundem finem.puta in eum quem pꝛincipaliter intendit pꝛuden/ tia. onſequẽter ibil Zicimus enim Vnducit ad hec tria media. fm ibil. Omnes eni potentie terciũ ibi Pꝛo pter quod naturalia Pꝛimũ mediuzʒz ſummit ex cõi modo loquẽdi dicens ꝙ nos cõiter dicimus ⁊ attribuimꝰ guo/ mẽ ⁊ ſyneſim pꝛudentiã ⁊ intellectuʒ in eoſdem hoĩes ſic ꝙ cui attribuummus vnum iſtoꝛum habituũ ei attribuimus ⁊ reliquos inferẽtes ⁊ illatiõem faciẽ tes.ſi cõcedãtur aliqui babere guomẽ iam inferimus eos habere intellectuʒ æ eſſe pꝛudentes ⁊ eſſe ſynetos. Ex quo poſſet foꝛmari talis ratio.illa que mutuo ſe cõſequũtur tendunt in idem ſed iſti quatuoꝛ habitus mmuoſe cõſe quũtur. quare tendũt in idem. buiꝰ rõ nis minoꝛẽ declarat in littera vt viſů ẽ “ eE õ èVMM õ „ S 4 , . LIIBRO tionẽ de eubulia quia eſt diſpoſitio ad locum habet in pautidꝛib non poſſet ntr u qolibʒ iſtoꝝ quatuoꝛ fʒ ꝙ icludũt iudi eſſe circa omnia. circa que eſt ſyneſis inendans 1 ciũ. Sicut ei ĩ queſta ẽ diſpoſitõ ad ſen ⁊ pꝛudẽtia que locũ habent vt ĩ pluri Inicenc⸗ tentiam. ſic cõſ̃ iliaris inquiſt itio eſt di⸗ bus.addit ꝙ epyeikea que ſunt obie iitlliet ſpoſitio ad cõſiliare iuditiũ. Oĩs autẽ cta ipᷣius guomi ſunt cõia oĩim bonoꝛũ Cntlacreſe diſpoſitio habet vłr eandem materiã humanoꝝ in eo ꝙ ſunt ad aliũ per qo ſſspeninmee ⁊ eundem finem quaʒ ⁊ quem habet cadunt ſub rõne iuris. In oĩbus enim ſenspelte 9 foꝛma ad quã diſponit ⁊ ideo nõ opoꝛ bonis humanis põt contingere caſus emumnide, tuiꝭ ꝓbari ꝙ eubulia in idem tenderet ptinẽs ad epyeilꝛeã ⁊ ad guomẽ.qua ur tbere co cum iſtis quatuoꝛ.¶ Scòm medium ad re ſupponi poteſt ꝙ pꝛudęẽtia ſyneſis 6tsnanral ducit ibil Omnes enĩ potẽtie] Et hoc ⁊ guome ſũt adequate circa eadem. Sefernammie ſic.omnes potẽtie que ſũt circa extre/ Hoc autẽ ſuppoſito patet ꝙ oĩa ſũt cir Goͤrelpoſ ma ⁊ ſingularia operabilia tendũt in ca extrema ⁊ ſingularia opꝑabiliũ quia iſnunt idem.ipᷣa nãq; opabilia ſunt generali conſtat ꝙ pꝛudentem opoꝛtet cogno/ 6iemt wonnan ter eadem materia ⁊ omnia oꝛdinant ſcere ipᷣa ſingularia opabilia. hec autẽ nlrgfungzt i ad eundem finem vt ſupꝛa li.j.in pꝛo/ ſunt extrema qꝛ opabilia ſub rõne cõi itwumgmin bemio. ſed omnes iſti quatuoꝛ habitꝰ poſſunt pertinẽ ad ſcĩazʒ ſed vt ſũt hec eſwabeben ſũt circa talia.quare oẽs tendũt in idẽ hic ⁊ nũc opabilia pertinẽt ad pꝛudẽ Iſteloei iciin buius rõnis ponit pꝛimo minoꝛẽ. fſo ðᷣ tiam ſyneſim ⁊ guomẽ. ¶ Beinde ibij ninmgini clarat eam quãtum ad pꝛudentiã ſyne Et intellectꝰ Peclarat idem de intel rannrſ.e. ſim v guome ibil Et in eo quide intellect' eſt erremox in eenim im ⁊ guome ibi quideʒ ſter lectu.d.qꝙ intellectꝰ eſt extremoꝝ in ea Afoorbenere cio,quãtum ad intellectum ibil Et in/ dem parte ſũmendo extrema. Sũt enĩ igunlaſ tellectuſ Dicit ergo pꝛimo ꝙ oẽs hee quedã extrema vłia ⁊ quedã extrema ſnitai ie potẽtie ſcʒ pꝛudentia. ſyneſis.guome ſingularia. Extrema quidẽ vłia ſũt p us arineler intellectꝰ ſunt vłr exrremoꝝ ⁊ ſingu poſitiões pꝛime ⁊ ĩmediate cõſtantes ikinnnuud larium per nos opabiliũ.¶ Sed videt ex pꝛimiſ termis ⁊ extremis iter quoſ Aweisnn ꝙ iſtos habitus non debeat vocare po non cadit terminꝰ medius.⁊ taliuzʒ ha ielemn . tentias cuʒ diſtinxerit inter habitus ⁊ bitus eſt qui dicitur intellectꝰ ⁊æ nõ ali Runr „ potẽtias.ſupꝛa li.2.c.ꝭ.¶ Sed dicẽdũ qua rõ.hec autẽ ſunt extrema fʒ demõ ei . er⸗ ꝙ potẽtia ꝓpꝛie ſũpta eſt illa vis qua ſtratiões imobilium ⁊ vłium ⁊æ pꝛimo e⸗ . ſ impliciter poſſumuſ.et hoc modo ha/ rum ⁊ ſimpliciter terminoꝝ.qꝛ ad ta/ ſinen bitus non ſunt potentie.ſed diſpoſitio lia ⁊ in talibus eſt ſtatus demõſtratio d . nes potentiaꝝ vt dictũ eſt ſupꝛa in paſ nũ.Extrema vero ſingularia ſunt cõ/ nchülinf ſu allegato. Alio mõ dicitur potentia plexiões ſingulares in pꝛacticis cõſtã Alutachua large pꝛo eo ꝙ non ſimpliciter ſed ta tes ex termis extremis in ſingularita/ nckh hſttü liter.puta pꝛompte ⁊ bene poſſumus te ⁊ cõtingentibꝰ ⁊ ſunt alterius gene mmmgſthlam. ⁊T hoc modo habitus poſſunt dici potẽ ris ꝓpoſitionũ.hec enĩ ſunt pꝛincipia Ullinnmnuit, diſponunt potẽtiaz ad meliꝰ poſ ſumpta a fine cuiuſ gratia hoc agit᷑ hic ſihfügafi ſe ¶ Seinde ibil Et in eo auide a 1 nunc ⁊ ex calibus ſingularib colli/ eſangütim bat ꝙ pꝛudentia ſyneſis guome ⁊ ſy⸗ gitur vłe ⁊ hoc mõ talia ſingłaria ſũt ätfiziden guome ſunt extremoꝝ ſingularium. d. extrema ⁊ in eis eſt ſtatus.quare hoꝝ niktnmgß m eo ꝙ ſynetus.i. bñ iudicans ⁊ eu ſingulariũ opoꝛtet bene operantez ha pnptienne p gomꝰ.i.vñ pticłarit᷑ ſententias vel ſy- bere ſenſum. hic autez ſenſus eſt intel Anbkufi in⸗ gomus.i.bene cõtẽperũter ſententi lectꝰ. vt expoſui ſupra eo.li.ca.9.Sic ltpmi ſnt ang eſt iudicatiu de illis de quibus iu igitur habemus ꝙ tam pꝛudẽtia qᷓ; ſy Ehenient dicit pꝛudensapparet ſupple ꝙ hec neſis qᷓ; guome vel ſyguome qᷓ; intelle Npammtistie ſũt circa extrema ⁊ ſi ingulartaais ctus ſũt circa extrema ſingłaria ⁊ per erhſetige vero poſſet videri alicui ꝙ guome que cõſequẽs ꝙ tendunt in idez.¶ Enr ibi nni nientti — –☛ ümaü eng in SW onmn ſig mlinn ennaene Nopangii entem e⸗ lri M Popabiluſtnn aſaigſeini Elec ſtemnn enchemen S naftit eiim Smemandiſtt ine t imrdictecäin nstamensan nn ecig. ali urmeelec'd no liſmernenekzd um Kkum dn. nindn Sid ans Nñti nſogdenna . Jlmrsinſellti emnenisn ſini 't ſamne⸗ i beceni raui güm albos ſnant enöͤnlaſien eoktans n 7 larium NPꝛopter qð natuãlia ꝓpbat idẽ alia rõne intendens ſic arguere. Illa ten/ dunt in idem que ſunt nobis quaſi cõ/ naturalia.ſed hec ſũt nobis quaſi con naturalia. quare tendũt in idem. bui rõnis ponit minoꝛẽ tanquã ſignũ con cluſionis ꝓpoſite.d. ꝙ pꝛopter hoc ꝙ; iſta tendunt in idez circa ſingularia vi dentur habere cõnexionẽ naturaleʒ t eſſe nobis naturalia. videmus enim ꝙ nullus per naturã eſt ſapienſ.i.metha phiſicus vel phiſicus. Nullus enim at tingit ad ſapialem notitiã niſi per eru ditiõem ⁊ doctrinam vel per inuentio nem longiſſimaz ⁊ ſumme laboꝛioſam videmꝰ tamen ꝙ muln ſine eruditione ⁊ ſine ſtudio habent guomẽ ⁊ ſyneſiʒ æ intellectũ.i.quãdam induſtriam na turalem per quã poſſunt in opera iſto rum bituum. vt.j. eo.li.c. de democita ⁊ eſt ſuper hoc naturale ſignum. quia talia eſtimamꝰ ſequi vario modo fᷣʒ va rietaẽt etatũ. Eſt eni aliqua etas que magis habet intellectũ ſyneſim ⁊ guo mẽ quã alia vt natura coꝛpis ⁊ anime exñte cauſa talis induſtrie. Cuiꝰ cauſa eſt quia intellectus in cognitiõe ſingu lariũ maxime vtitur ſenſibꝰ.⁊ qꝛ diſpo ſitio ſenſuũ variat᷑ ſʒ etates hinc eſt ꝙ etiam m etates variat᷑ intellectualis notitia ſingulariũ¶ Cũñr ibil ꝛopter qð ⁊ pꝛincipiũ Infert vnũ coꝛrelariũ d. ꝙ ꝓpter hoc qð dictum eſt intelle/ ctum eſſe ꝓpoſitionũ pꝛimaꝝ vłium ⁊ extremaꝝ ſingularium. ſequit᷑ ꝙ intel lectus eſt pꝛincipiũ ⁊ finis. ꝓcedẽdo enĩ ab vłibus ad ſingularia. intellectꝰ vkiuz en pruncinin ⁊æ intellectus ſingu finis. Et hic ꝓceſſus eſt cuzʒ deſcendimꝰ a pꝛincipijs moꝛalibꝰ ſcije ad opera pꝛudentie.ꝓcedendo vero a ſingularibus ad vłia intellect ſingula rium eſt pꝛincipiũ ⁊ intellect vłiuʒ ẽ finis. Et hic pceſſus eſt cuʒ colligimꝰ pꝛincipia moꝛalis ſcie ex operibus ex periẽtie.ex hijs enĩ operibꝰ hũanis fi/ unt demõſtratiões ⁊ etiã fiunt de hijs yvt ſupꝛa li.j.ĩ phemio. Cõſequẽter ibi DVI. Auare opoꝛtet dat vnũ documẽtum .ðd. ꝙ in diſciplina moꝛũ opoꝛtet atten dere ad enũtiatiões ⁊ opiniões.quã/ uis nõ demõſtrabiles viroꝝ exꝑtoꝛum qꝛ experiẽtia fecit artezʒ.vt in phemio methaphiſice ⁊ viroꝛum ſenioꝛũ.qm̃ in antiquis eſt ſapientia.i.pꝛudẽtia vt ait Yob. ⁊ viroꝝ pꝛudentũ qui neceſſa rio ſunt boni quãdiu ſunt pꝛudẽtes.vt j.e.li.ca.penł. ad hoc inquã. opoꝛtet non minꝰ attendere qᷓ;ᷓ ad demõſtratio nes ſcholaſticoꝝ hoĩm. qꝛ pꝛopter ba bere viſum intellectualẽ ex longa tem poꝛum experientia optime vidẽt pꝛin Seinde epylogat.d.ꝗd igit᷑ eſt pꝛu entia ⁊ ſapia. ⁊ circa que obiecta eſt exñs vtraq;.⁊ quoniã alterius pticule cipia ⁊ regulas actuũ humanoꝛum. ¶Mueſtio decimaquinta. NS euidentiã pꝛedictoꝝ que⸗ fmfFrrrritur. vtruzʒ eubulia ſyneſis ⁊ ome ſint ptes pꝛudẽtie an irtutes ab ipᷣa diſticte ⁊ arguit᷑ ꝙ nõ ſint ptes.pꝛimo qꝛ ᷣm Tulliuʒ. 2. re/ thoꝛice. oẽs ptes pꝛudentie ſunt tres ſcʒ memoꝛia per quã anim repetit il/ la que fuerunt.ꝓuidentia per quã ali/ quid futurum ꝓſ picit᷑.vt caueat᷑ vel ef fectus mancipet᷑.intelligẽtia per quazʒ ea que ſunt pſpicimꝰ vt ſciamꝰ. memo ria per quã ea que fuere mente recol-/ liguntur. ſed eubulia ſyneſis ⁊ guome nõ ſunt ꝓuidentia.intelligẽtia memo ria. quare nec ſũt ptes pꝛudẽtie.¶ Ge cũdo.qꝛ ſʒ MMacrobiũ.li.j. de ſomno ſcipioniſ. oẽs ptes pꝛudẽtie ſunt ſex. ſ. rõ inueſtigans futura intellectꝰ diſpo/ nens pñtia. memoꝛia retinẽs pꝛeteri ta. docilitas aptans nos ad hec omiĩa circũſpectõ ad colligendũ bona. cautõ ad declinãdũ mala. ſed eubulia ſyne⸗ ſis ⁊ guome nõ ſunt iſta.nec iſtoꝛũ ali ua.quare nec partes pꝛudentie. Lercio.qꝛ omnes ptes pꝛudentle ſunt ptes habitus cum vera rõne acti/ ui cum vᷣm philoſophũ.ſupꝛa eo.li.c.6 pꝛudentia ſit talis habitus.ſʒ eniilis 5 anime virtus bec ⁊ illa dictũ eſt ſupꝛa ſyneſis ⁊ guome non ſũt ptes hurꝰ ha bitus cuz talis habitus poſſit eſſe ſine ipis. quare vt pꝛius ¶ QAuarto qꝛ pteſ pꝛudentie vel ſunt ſubiectiue vel eẽn/ tiales vel integrales.ſed iſti habitꝰ nõ ſunt pꝛudentie ptes ſubiectiue cũ pꝛu dẽtia pᷣdicetur de ipᷣis.vt habet᷑ ex tex tu nec eẽntiales.qꝛ nõ ſe habent ſicut materia ⁊ foꝛma nec integrales hõge nee.cum ſint diuerſarum rönum nec in tegrales ethõgenee.qꝛ tũc rcitudo cu iuſiibʒ iſtaꝝ habẽt aliã rcitudinẽ oĩbꝰ cõem ꝙ eſt incõueniẽs cum non ſit rci tudo rcitudinis.quare vi pꝛius.Sed in oppoſuum arguit᷑ ꝙ ſint ꝑptes pꝛu/ dentie non virtuteſ ab ipᷣa diſtincte.qꝛ vel eẽnt virtutes moꝛales vel intelle/ ctuales.nõ aũt moꝛales cum ſint in in tellectu nec intellectuales a pꝛuden/ tia diſtincte.qꝛ oĩs virtus intellectuał vel eſt inte llectus vel ſcia vel ſapia vel ars vel pꝛudentia.ſupꝛa e.li.c. 4. Szʒ iſti habiius nõ ſunt intelleciꝰ nec ſcia ſolutiõe queſtiõis pꝛimo videnduʒ eſt que ſunt ꝑtes pꝛudentie ⁊ quare dicũ tur ꝑtes.fo dicendũ eſt ad queſitũ. De pꝛimo ſciendũ ꝙ virtuſ poteſt in telligi habere ꝑtes dupliciter.pꝛimo ꝗq dem ꝙ in habitu totali includat habi/ tus ptiales cõſtituentes habitũ totalẽ ſicut habitus ꝓpoſitiõis includit hitus terminozum. ⁊ generaliter hitus com plexus includit hitus icõplexiõiſ. alio modo ꝙ virtus habeat plures actus. ſic ꝙ quilibet ſit ptialis reſpectu eius. ſicut liberalitas habet dare vbi opoꝛ/ tet⁊ accipere vñ opoꝛtet.foꝛtitudo hʒ inuadere ⁊ babzʒ expectare ⁊ hoc mõ virtus vt diſponit ad duo vel ad plura opera dicitur quoddã totũ reſpectu ſui vt determiate diſpõit ad iſtud opus vł ad illud ſicut diceretur ꝙ virtus recte inuaſiua ⁊ virtuſ recte expectatiua ſũt due pteſ foꝛtitudinis que recte inuadit ⁊ recte expectat non quidem ꝙ ſint di ſtincti hitus cõſtituentes vnũ habitum nec ſapĩa nec ars. quare reſtat ꝙ ſint pꝛudentia vel ptes pꝛudentie. Pꝛo LIBRO MHunc aũt in ꝓpoſito non inquirimus ptes pꝛudẽtie pꝛimo mõ ſũptas. quia tunc quereremꝰ bitus cõplexos rerum agibilium.ſed querimꝰ ptes fᷣo modo dictas Ce aipe ſikne partes potentiales. ¶ Eſt ergo ſciendum fo. ꝙ quatuoꝛ ſunt opera pꝛudenuie. pꝛi/ mũ eſt conſiliari querendo. vt ſupꝛa. 4 li. c. 6. Gcm eſt iudicare de inquiſii per cõſiliuʒ.vt habetur bic.c.xj.terciũ eſt pᷣiudicata pᷣcipere. pꝛudentia enim eſt pꝛeceptiua.vt habetur ibidẽ. quar tuʒ eſt pꝛecepta exequẽda agere.⁊ iõ in eius diffinitiõe dicitur ꝙ eſt habitus actiuus.¶ Scðz hoe ergo poſſet dici ꝙ virtus bene cõſiliatiua ⁊ virtus bene ludicatiua ⁊ bene pꝛeceptiua. ⁊ virtuſ bene actiua eſſent quatuoꝛ pteſ pꝛudẽ tie modo quo dictum eſt.¶ Cerciũ ſciẽ dum ꝙ qolibet iſtoꝛum quatuoꝛ opeꝝ requirit in hoie bene operãte quatuoꝛ hitus vel quatuoꝛ hitualitates p quos vel per quas redditur opus bonuz. bñ tatem memoꝛiã ⁊ rõnem quoniã con/ ſiliari eſt qd dam querere ⁊ conſilium queſtio.vt ſupꝛa li.ʒ.c.õ.¶Ad bñ aũt querere requirit᷑ ptãs iueniẽdi mediũ que quidẽ habet᷑ vel ex ꝓpꝛia ſagaci/ ꝙ ſolertia.i.ſubtilitas ⁊ ydoneitas in ueniẽdi medium tẽpoꝛe impſpecto.ſu pta vero in agibilibꝰ mozalibus di citur euſtochia que idem eſt ꝙ conſilia ris ſolertia vel habetur ex aliena eru/ ditioue que ſupponit docilitatẽ requit᷑ etiã retentio inuẽtoꝝ ex ꝓpꝛia ſagaci⸗ tate vel ex aliena eruditione.⁊ hoc fa cit memoꝛia.requirit᷑ etiã inuentoꝛum ⁊ retẽtoꝝ collectio. ⁊ hoc facit ratio hbec igitur quatuoꝛ conſequẽter apta/ ta reddunt bonũ cõſiliũ. vnde verſus. Qui ſolers docilis memoꝛ eſt. ikir. rõnis.reciũ cõſiliũ pficit ille ſuũ.l¶ Et per oppoſitum quatuoꝛ ſũt peccata ꝗ bus vitiat᷑ omne conſiliũ.videlicet tar ditas ingenij contra ſolertẽ euſtochiã indocilitas animi cõtra docilitatẽ.obli enim cõſiliari requirit euſtochiã docili tate que generaliter ſumpta idem eſt Hheliaen ſenaſanten füönatineni (oelsig⸗ Aupcitin geuiiiunare amennumuß uiil ſenlu nimn rude ſiniauſue mi ſlogiſni. Mit mnnote VINNeitann ninis hoſton iot gs er Nncoponagen Nctur elin be ſinmweitmin Nbbitopavi iA deceſtmet iocepns nniu Etdiciinelecti Mwonminorisdian cktinreleans. rus aitexcin Cnöenoiman lgit bwr ſp lüli ſan wwininſperno⸗ tmn Nitniciieſdin ſſhencherire⸗ Müdiämrcardon üminninnne mſgnelmngſen (anh cinni r ſeſts cauri iſendent bone igkinmn d iuüſtinion Een unihlt Nbabemrhi eregnilen eNargeſt⸗ Mergoeſan unatI Maehn mnilit eng iedeneggingn biuilusen eddnr eenin. nnequmicttünl nit önnwi n enn 1 136 ni is ienidi Aſeler ppruſt Uuer iumpta i ilinas 1 cone miieing Plin in eideneie Ababem alini pni alti⸗ ni ienaerud ennmiaiin⸗ lenv,zNit⸗ —Rrõ = cNKRNa ſinin iminmm uio vel in memoꝛia contra memoꝛiaʒ inertia ſeu ignauia rõcinãdi ⁊ cõferen di cõtra rõnem. vnde verſus. Lardus ⁊ indocilis ignauus ⁊ ĩimemoꝛ extäs NRectuʒ cõſiliũ non facit ille ſi uu.Eene cte autẽ iudicare ꝙ eſt ᷣm opus pꝛu/ dentie requirit pꝛudẽtialẽ intellectum pꝛudẽtialẽ ſenſum.pꝛudentialẽ circũ/ ſpectiõem. pꝛudentialẽ cautelã.qꝛ cuzʒz ſniale iudiciũ ſit cõcluſio pꝛactici ⁊ ex tremi ſillogiſmi.opoꝛtet ſane capere maioꝛẽ ⁊ minoꝛẽ ⁊ excludere defecti/ ua a maloꝛi ⁊ a minoꝛi.cõceptus autẽ maioꝛis pꝓpoſitionis eſt ſana eſtimatõ finis ⁊ legis ꝓpter quẽ ⁊ ᷣm qᷓ; hic ⁊ nunc opoꝛtet operari.⁊ hec eſtimatio dicitur intellect bic in textu.c.iʒ. Prcerpus aũt minoꝛis eſt ſana appᷣ/ enſio pñũ opabiliſ qð agit᷑ ⁊ circa qð agit. ⁊ hec eſtimatio vocat᷑ ſenſus.q; uis cõceptus vtriuſq; ꝓpoſitionis poſ ſet dici intellectꝰ tñ a ꝓpꝛietate cõce/ ptus minoꝛis dicitur ſenſus. hic auteʒ vere eſt intellectus.vt habet᷑ hic ca.izʒ. Sefectus aũt excludit᷑ a maioꝛi ꝑ re/ collectiõem oĩm circũſtãtiaꝝ que debẽ tur operi ⁊ hoc fit per circũſpectiõem nihil eniĩ aliud eſt circũſpectõ qᷓ; circũ ſtantiaꝝ oim inſpectio. a minoꝛi vero excludit᷑ defectus per diſtrictiõem bo/ noꝛũ ⁊ maloꝛũ poſſibiliũ euenire actui vel operi que diſtrictio per illum ma/ crobiũ dicitur cautio vel cautela per qᷓ; cauẽtur iminẽtia mala. hec igitur qua tuoꝛ ſcʒ intellectus ſenſus circũſpectio cautela cõueniẽter aptata reddunt ſanum iudicium. vnde verſus. Hic in/ tellect. ſenſus. cautela maloꝛũ.ẽs circũſpecta.dant bona iudicia. Et per oppoſituʒ iſtoꝛum cõtraria dant mala iudicia.ſ.hebetudo mentis cõtraria in tellectui inſenſibilitas vel inſenſatio cõtraria ſenſui. Incautio vel incaute la cõtraria cautele pꝛudentiali que a multis ſtulticia dicit᷑ vbi eſt pᷣcipitatio ad picula ſine neceſſitate. Incircũſpe/ ctio cõtraria circũſpectiõi.vnde verſus ANens hebes iſenſata manẽs incau ta periclis. Incircũſpecta dãt mala iu dicia Recte autẽ pᷣcipere ꝙ tercium opus eſt pꝛudẽtie.requirit duo ex pꝑte intellectꝰ ſcʒ determinatã certitudineʒ vel certã determinatiõem ⁊ efficacem ſuaſiõem ⁊ ex pte appetitus alia duo ſcʒ benignitatẽ ⁊ cõſtantiã.bonitaſ.n finalis pꝛecepti depẽdet ex intellectu precipiente vel depꝛecante vel ex ap/ petitu obediẽte vel exandiẽte. aliaſ pᷣ ceptũ ⁊ depꝛecatio effectu carerent. Intellectus aũt ſe habet ad appetitũ in rõne pᷣcipientis.vt dicit᷑ hic.ca. xj. vel in rõne depꝛecantis. vt ſupꝛa li.j. ca.is.vtrũq; autẽ ſiue pᷣceptũ ſiue depᷣ catio dicitur quedã ſuaſio vt habet᷑ ibi dem.(Ad hoc igitur ꝙ pᷣceptũ vel de pꝛecatio ſit efficax requiritur in intel. lectu determinata certitudo.aliꝗ enim ſunt qui quãuis iudicauerit taliter agẽ dum eſſe ſemp reuocãt in dubiũ.Et iõ eorũ pᷣceptũ vel depꝛecatio nũ quã eſt efficax.requirit᷑ etiam ſuaſio ad tollen dum difficultatẽ ab appetitu ⁊ ad ſti/ mulandum eum ad obedire vel exau/ dire.⁊ hoc vocatur apud philoſophos ſuadere ⁊? apud theologos ſcinderiſa re.i.ſtimulaẽ cõtra malũ ⁊ ad bonum requirit᷑ etiam ex pte appetitus beni/ gnitas ad exaudiẽdũ rõem que ad op timã depꝛecat᷑.ſupꝛa li.j.c.ið.Dicitur eni benignꝰ quaſi bene ignitus vel bñ natus ad bene aſſerciendũ bonis. reqꝗ ritur etiaʒ circũſtantia volũtatis ad fir mãdũ hoĩiem in bono ꝓpoſito.qꝛ ſine firmitate ꝓpoſiti fruſtra pꝛeceptũ eſſʒ bee autẽ quatuoꝛ ſcʒ determina/ ta certitudo viuax ſuaſio. benignitas ⁊ conſtantia cõueniẽter aptata reddunt vtile pꝛeceptũ.vnde verſus.Certa ſua ſiua. mens cõſtans atq; benigna. Vti/ le pᷣceptũ pficit ipᷣa ſunʒ. Et per oppo ſitũ ambiguitas ⁊ dubietas mẽſ oria certitudi ⁊ fatuitas contraria ſuaſiõi pᷣ ceptiue vel depꝛecatiue.malignitas ⁊ ad malum ꝓnitas.cõtraria benignita/ ti. Incõſtantia ꝓpoſiti contraria con. ſtantie reddũt pꝛeceptum vanũ Aut „ 4 LIBRO le.vnde verſus.Ambiguus fatuus in/ conſtans atq; malignꝰ. Nanũ pᷣceptũ conſtruit ipᷣe ſuum. ¶ Agere vero ⁊ ad opera applicare qð eſt quartuʒ opus pꝛudẽtie requirit ad ſui bonitatẽ qua tuoꝛ. duo ꝗdez eẽntialiter ⁊ duo quaſi a ccidentaliter. eẽntialiter quidẽ reꝗ/ rit ꝓuidentid atq; vigilantiã.Accidẽ/ taliter vero diligẽtiam ⁊ ſollicitudinẽ qð declaratur in quodã exẽplo recita to per hug.de ſancto vic.in didaſcali⸗/ con dicit eniĩ ꝙ apud veteres philoſo/ pbos fuit öſcripta lectica philoſo phie poꝛtata per duos iuuenes apparenteſ exterius ⁊ p duas puellas latentes in teriꝰ vnꝰ iuuenũ vocabat᷑ filos.i.amoꝛ alter copos.i.laboꝛ.vna puellaꝝ voca batur philamnia.i.cura vel pꝛouiden tia altera agremmia.i.vigilantia. Eu ius rõ erat qꝛ pꝛouidẽtia curat de hijs que cõſilio inueſtigata ſũt ⁊ iudicio de termiata ⁊ pᷣcepto iniuncta. vr videlʒ nullum eoꝝ deſit. vigilantia vero intẽ dit qualiter pagitur opus ex oĩbus p/ uiſis.ſed diligẽtia amoꝛi cõnexa e 4 continuat ⁊ cõtinuatiõi intẽdit.¶ Sol licitudo vero laboꝛi cõnexa occupatur circa plurima ſicut altera mitha. ee igit᷑ quatuoꝛ cõueniẽter aptata eliciter pagũt opus ſuũ.vñ verſus.Si curo vigilo. ſi diligo ſollicitoꝛq;. Atili/ ter pago.que pagenda volo.Et ꝑ op/ poſitũ impꝛouidentia ⁊ ſomnolentia negligẽtia ⁊ vagabundia pᷣdictis ↄria nũquã agũt feliciter opus ſuũ.vñ ver/ ſus. Hec ſomnolẽta nec mens impꝛo/ uida felix. Hec toꝛpens anim nec va gabũda manus. Muũc aũt ad queſitũ dicenda ſũt quatuoꝛ.Mmũ ꝙ eubu la nõ eſt virtus diſtincta a pꝛudentia ſʒ qð nec ſyneſis.terciũ ꝙ nec guome ſũt inſeparabiles a pꝛudentia.quartũ ꝙ; ſunt pꝛudẽtie pteſ.i Mꝛimũ pbo ſic Ois virtus intellectualis eſt determĩa te veridica ſᷣo modo accepta.ſupꝛa.eę. li.c. ʒ.⁊.c.ꝗ.Sed eubulia vt diſtingui tur a pꝛudentia non eſt determiate ve ridica vt hĩ hic.c.x.quaẽ vt ſic ſũpta ñ eſt virtus intellectualis nec per conſe quens virtus cuʒ conſtet ipam ptinere ad intellectũ. Scðdo pꝛobo ſic. ſicut ſe habet iudiciarius vſus de opinabili ſᷣm opinionẽ factus.ſic ſyneſis ad pꝛu dentiã vt habetur bic.c.xj.ſʒ ille iudi/ ciariuſ vſus non eſt opio diſtincta.nec hitus diſtinctus ab opinione pꝛima vt patet de ſe.quare nec ſyneſis eſt diſtin cta virtus vel diſtinctus hitus a pꝛudẽ tia. ¶ Zerciũ ꝓbo ſic. nullus bitus in telllectualis cum vera rõne actiu circa hoĩs mala ⁊ bona oꝛdinatꝰ finali ad bene viuere totaliter eſt diſtincta virt a pꝛudẽtia qð appaẽt. qꝛ iſta ẽ diffini tio pꝛudentie.ð.e.li.c.oõ. Sed guome eſt talis hitus.quare non eſt diſtincta virtꝰ a pꝛudentia. inoꝛ patet ꝙ ſit hitus itellectualis qꝛ eſt iudicatiua vt pabetur hic. c. ꝛ2. Eſt etia cum vera rõ ne actiua. qꝛ eſt annexa inſepabiliter epyekeie ⁊ eſt circa hois bona ⁊ ma la ſicut pꝛudentia ⁊ finaliter eſt opus bene viuere.qꝛ eſt ad finem epyekis. Iſtas tres cõcluſiões pꝛobo ſumultri pliciter. Pꝛumo quidem qꝛ nulla rcitu do operis pꝛudentie in materia pꝛu/ dentie modo pꝛudẽtie ⁊ ad finẽ pꝛu⸗ dentie eſt diſtincta virtus a pꝛudentia Iſtud patet qꝛ tunc ſupflueret altera sð tus ⁊ altera rcitudo. Sed eubulia ſy⸗ neſis ⁊ guome ſũt huiuſmõi rcitudo vł rcitudines. quare nõ ſũt virtuteſ a pꝛu dentia diſticte. inoꝛ declarat᷑.quia cõſiliari eſt opus pꝛudentie ⁊ cõſilia/ bile materia pꝛudetie ⁊ modus debit⸗ eſt modus pꝛudentie ⁊ bñ viuere finiſ pꝛudẽtie. Sed eubulia eſt rcitudo ipᷣᷣ cõſilij æ mõ debito ⁊ nõ ex ſillogiſmo falſo.⁊ ad finẽ debitũ qꝛ ad finẽ pꝛu⸗ dẽtie. hec ãt oĩia docet phi.ca. x. ⁊ ſic patet minoꝛ quo ad eubulid.¶Mꝛoba tur etiã quo ad ſyneſiʒ.qꝛ indica mo debito ⁊ ad fineʒ hũane vite eſt opns pꝛudentie. ſyneſis ãt ẽ reitudo iudicij de hijs de quibus ẽ pꝛudẽtia æ modo debito qꝛ eſt euſineſia.i.bene iudicau ua ⁊ etiã ad finẽ pꝛedictũ.ᷣbic at docet fikiitn Uſtunantn ſe⸗ weinnrnd — Gunmmcrls Mins melecn rig elinſepariis etrihis ce mn'Mtalb' MIfinullielheni icönera. ſed en eiwrinſepabil Audlpudens nn ihdtacnt UMMindſinge⸗ inCang u nunincnincnan Ennuet ptenenm hlinfneſs gun nühtbinminar pkognammlack Wllepinpacilin ludſimintinri Ulautb'eſinmn' Maulteriteinenh nueni ntnte, fumimnein neſtiäſtüsten W ,= = mtſaͤſe ain bnng, mhen nn ſis R R i fn Lanßti Dpid Mn unren ſneisi Cshien ſcnulnshin utöneaie Näina'ſndan Takoitnau cSeig eNN Minm ug Dedn 1Keian unen Mizhin cGnö1 atndNs ctue löesgeni gicenn - Gnne in Ndd Mine t aflit unmns un neſupfuera bciuſnöidken rtöſümun nde 8 — ð VI. S philoſ⸗ oph'. c. xj. vbi dicit ꝙꝙ ſyneſis ñ̃ eſt pꝛudentia nec babere nec ſũmere pꝛudentia. ſed iudiciariꝰ vſus de bijſj de quib' eſt pꝛudentia alio vel ipomet pponẽte id qð iudicãdũ ẽ. ꝓbatur etiä quo ad guome. qꝛ ſicut epyekeia ẽ ve re iuſticia.nec per cõſequẽs diſtinguir vlr a iuſticia.ſic guome eſt vere pꝛude tia quo ad actũ iudicij.qꝛ cum pꝛuden tia uidicet ʒ aliquas leges ⁊ regulas — generaleſ que tenẽt vt in płibꝰ⁊ fallũt in pautioꝛibꝰ guome ⁊ in illis pautio ribus iudicat m arbitriũ epyckes re gulis generalibus pᷣtermiſſis. Sic autẽ iudicare ᷣm arbitrium epyekes ineſt opus pꝛudẽtie ⁊ in materia pꝛudẽtie æ ad finẽ pꝛudẽtie ⁊ mõ pꝛudentie.ſi cut eſt iudicare ſᷣm regulas generales ymo etiã potiꝰ qꝛ pꝛudentia eſt ſingu/ larium 7 en vt hic ca. 14. ⁊ ſic patz tota minoꝛ. ( Scdo argumẽto ſic nulia stus intellectualis diſticta a pꝛu dentia eſt inſepabilis a pꝛudẽtia. Iſta patet qꝛ quis pꝛudentia ſit cõnexa cũ virtutibꝰ moꝛalibꝰ pꝛincipalibꝰ vt.j.c. ꝓxumo.tñ nulli alteri virtuti ĩtellectua li vĩ eẽ cõnexa. ſed eubulia ſyneſis ? guome ſunt inſepabiles a pꝛudẽtia q nullus eſt pꝛudens qmn nõ eſt eubulus euſinetꝰ a eugomy. vt habet᷑ hic ca.l4. quare non ſunt diſtincte virtuteſ a pꝛu dẽtia. ¶ Zercio. qꝛ nulla virtus a pꝛu dentia diſtincta includit pciſe habilita tẽ nature a cõplemẽtum pꝛudẽtie.ſed eubulia ſyneſis ⁊ guome includut bu iuſmõi habilitatẽ nature dicẽte philo/ ſopho ꝙ naturalia eſſe vidẽt᷑ hic ⁊ na tura ſapiens quidẽ nulłꝰ.guome auteʒ babet ⁊ ſyneſim ⁊ intellectũ.ſignũ ãt qm ⁊ etatibꝰ eſtimam ſequi ſed vt na tura cauſa exñte. includunt etiam com plementũ pꝛudentie. quia cum aligs eſt natur aliter aptus inueſuigare iudi/ care ſibi ipi ⁊ alijs recte pᷣcipere ⁊ ad opus applicare.iſte quidẽ habilitateſ naturales per habitũ pꝛudẽtie ad bo mun determinate recipiunt cõplemen tum virtuoſuz. ſicut colligi poteſt ex di ctis philoſophi.qꝛ ille tres diſpoſitio⸗ nes non ſunt virtutes diſtincte a pꝛu/ dentia.¶ Auartã concluſiõem ꝓbo ſic Illa ſunt partes pꝛudetie potentialeſ que ſunt habitus pꝛudentie pᷣciſe acce pius vt diſponit ad iſtud opus vel ad illud. vt patet ex modo accipiẽdi ptes potentiales ſuperius expolito. ſed ſic eſt in pꝛopoſuo. qꝛ pꝛudentia vt dicit pꝛeciſe rcitudinẽ babitualẽ vel actua⸗/ leʒ conſilij eſt eubulia.qꝛ quecũq; dicũ tur de eubulia poſſunt vere dici de pꝛu Qsẽtia ſic accepta.ipᷣa etiã vt eſt hitua/ lis vel vſualis rcitudo iudicij eſt vere ſyneſis ⁊ euſineſia.qꝛ quecũq; dicunt de euſineſia vere poſſunt dici de pꝛudẽ tia ſic accepta. nec obſtat ꝙ phi. dicit ſyneſim non eſſe pꝛudẽtiam. tamẽ qꝛ ipᷣe ſũmit ſyneſim pꝛo vſu- pꝛudentiaz autem pꝛo habitu ⁊ hoc modo vna nõ pꝛedicatur de reliqua tamen quia ſũ mit ſyneſim cum pꝛeciſione conſilij ⁊ pꝛecepti.pꝛudentiam aũt cuʒ incluſio ne iſtoꝛum. &t ideo nec boc mõ pꝛu/ dẽtia pꝛedicat᷑ de ſyneſi. quãuis vere dici poſſit ꝙ iſte habitus quo recte iu⸗ dicamus in agibilibus eſt vere pꝛuaẽ tia ⁊ illud rectum iudiciũ in actu ⁊ en am in vſu eſt pꝛudenna in actu ⁊ vſu Ipa etiam pꝛudennia vt eſt pꝛeciſe iu dicatiua ſecunduʒ arbitrium epyekes generalibus regulis pꝛetermiſſis ipᷣa eſt vere eugome. quia quecunq; dicun tur de guome vere poſſunt dici de pꝛu⸗/ dentia ſic accepta. vt babetur ex di⸗ ctis philoſophi.quare eubulia euſine ſia ⁊ eugome ſunt partes potentiales pꝛudentie.ſic ꝙ ſunt vnus ⁊ idezʒ pꝛu dentialis habitus. tamen ad aliud ad aliud opus determinatus ſicut fu/ i expoſitum vel ſunt rectitudines ipſo rum operum. vt plurimuʒ q; ſonare vi detur littera philoſophi. de quo con/ ſtat euidenter ꝙ non ſenſit eſſe diſtin/ ctos habitꝰ vel diſtictas virtutes a pau dentia.¶ Ner hoc dicendũ ad pꝛimu IIBRO. in oppoſitum: ꝙ pꝛudentia intelligen tia.⁊ memoꝛia.non ſũt tres virtutes ab inuicem diſtincte nec a pꝛudentia quia ſtultum eſſet dicere. ꝙ virt⸗ ar/ guens ex pꝛeteritis ad futura ⁊ agẽs pñᷣtia diuideret᷑ in tres virtutes.quaꝝ vna cõſideraret añs de pᷣterito ⁊ alte/ ra inferret cõſequẽs de futuro ⁊ alte/ ra applicaret argumẽtum ad opus in pꝛeſenti ꝓpoſito ſed eſt vna ⁊ eadem que totum argumẽtũ foꝛmat ⁊ ipᷣm ad opus applicat. ¶ Ad aliud dicendũ ꝙꝓ ille ſex partes ſũmẽde ſunt ᷣm moduʒ expoſitum qꝛ memoꝛia ⁊ rõ docilitas deſeruiunt pꝛime operatiõi pꝛudẽtie que eſt conſiliari ſeu eubuliʒare. intel lectus aũt circũſpectio ⁊ cautio deſer uiuni.ᷣo ꝙ eſt iudicare aut ſyneſiʒare vt dictũ eſt in pꝛima pte queſtiõis. ¶ Ad terciũ dicẽdũ.qꝙ eubulia ſyneſis T guome pñt eſſe ptes ha bitus cuʒ ve ra rõe actiui.ſicut expoſui.qꝛ talis ha bitus poteſt ſũmi.vt diſponit ad omia opera. ⁊ ſic dicitur pꝛudentia ſicut to tum.vel vt diſponit pꝛeciſe ad cõſilia, ri ⁊ ſie dicit᷑ eubulia ⁊ ſic de alijs dua d quartũ vero dicendũ ꝙ non ſunt ptes ſubſtãtiue nec eẽntiales nec integrales.ſʒ a ꝗbuſdã vocat᷑ potẽtia/ les ʒ modũ expoſitũ. ¶ s ej. Supꝛa egit de partibus pꝛu dentie ſubiectiuis ⁊ integra libus. Hic autem agit de eius vtilitate ſuper hoc autem pꝛimo queſtionẽ pꝛo ponit.fo ad queſtiõem arguit ibij Sa pientia quidem ſtercio.queſtionẽ ſol/ uit ibil De hijs ergo dicendũ Bicit § pꝛimo ꝙ de ip̃is.ſ.pꝛudentia ⁊ ſapien tia que fuerunt ſupꝛa ſm excellentiaʒ cõpate.ſupꝛa. c. S. dubitabit aligs inꝗ ſitus ⁊ queret. vtrũ ſint vtiles ⁊ quid ideſt ad quid ſunt eanen⸗ ter ibi. Sapientia Ad queſtionẽ ꝓpo ſitam arguit pꝛobans. pꝛimo ꝙ nõ ſit vtilis ſapiẽtia. o ꝙ nec pꝛudentia ibi Lꝛudens autem ſtercio ꝙ neutra ibi Lgdhuc etiam cõueniens Pꝛimũ p. Abitabit autẽ vtiq; aliquis bat dupliciter. pꝛimo ſic. Ois habit⸗ intellectualis vtilis ſpeculatur v cõſidᷣ rat ea ex quibus fiet ⁊ erit bomo felix ſed ſapientia mibil boꝛum ſpeculatur nec nos im eam vt oſtenſum eſt. ſupꝛa eo.li.ca. S. quare ſapientia non eſt ha bitus vtilis.huius rationiſ ponit mino rem ? patet. maioꝛ eni & euidens. qꝛ nihil eſt vtile niſi in oꝛdine ad felicita tem. Scðo ibil Nec viuuſ Arguit ſic DOis habitus vtilis eſt pꝛincipium ali cuius generationis. Omne quippe ꝗꝙ eſt vtile.piꝛcipium eſt generationis ⁊ adeptionis finis. ſed ſapientia nulliꝰ generationis eſt pꝛincipiũ.quare non eſt vtilis.huius rõnis ponit tantũ mi noꝛeʒ que haberi poteſt ex hijs que di cta ſunt de ſapientia. ſupꝛa eo. li. c. S. Conſequenter ibij Pꝛudentia autẽ Pꝛobat ꝙ pꝛudentia non ſit vtilis. pꝛimo autem facit hoc.ſo remouet q; dam rñſionem que dari poſſet ibij Si autem non hoꝛum Pꝛimo igitur in/ tendit ſic arguere.Ois habitus ad be ne operari vtilis reddit nos magis ⁊ melius operatiuos. pꝛudentia tamen non.quare non eſt vtilis. huius ratio/ nis ponit pꝛimo quãdazʒ ſuppoſitiöe,z dicens. ꝙ pzꝛudentia bene habet bec que diximuſ deficere ip̃i ſapientie.ſed hoc non obſtante queritur. cuius boni finis gratia opus eſt ipᷣa.i.ad quem fi nem eſt neceſſaria. Supponitur enim pꝛudentia eſt illa notitia que eſt cir ca iuſta que ᷣm ſe ſunt honeſta ⁊ circa pulchꝛa que ſᷣm naturam ſüt delecta/ bilia vt ſupꝛa li.j.c.iʒ.⁊ circa bõa bo mini que ſimpliciter ſunt vtilia ei. hec autem tria amabilium genera ſunt ea ue operari eſt ſeu intereſt boni viri. Ex hac autem ſuppoſitione poteſt haberi maioꝛ argumenti ſcilicʒ q om nmis habituſ ad bene operari vtilis recd dit nos magis ⁊ melius operatiuos Scðo ponit minoꝛem ibi Mihil au/ tem magis.dicens.ꝙ nos nihil ideſt non ſumus magis operatriui in eo id/ eſt pꝛopter illud qð eſt pꝛudentaliter 1 aliuch, imeu rinoules inechenſ Cfinen ien nnens ſeelinsſaen linetſeincde rsundiun lipengen iſnns ngfus — — = — = = n rucnulere mlmhtce Hruemndnne Gongnumudn un babee nnns rungfat o giunm eſt untl Etinbuſ Ceponcerwun ad mec poeddür (pedentemt he aboꝛum bononn lu ine gyͤſu⸗ Encennri,ſelg tmrst nimwo Mrt idcino nnedennlemet Wreſtal roar rcicpſens ucpenbare, ünde gnnut 4 tladwnindd igent ſobonts fuloſs⸗ ſſhnuteiaſnonſ ithlltſige nde ſinnſuinſiſti, hiſtſſieſineren lplicnigene ſnniſingtaſcni afmläme ſſpienint onn mi Peſterbien mmaſagnant Peäma Wema e ANh em lll⸗ W Pewuirn, Ne.Osimdn Sds s. edentuler Amis Misfi gin ippoſin nu bene daben nehiſaiennq 4 ctihni d .Sunainn anormu et ſeſunt doochtan 8nummſünt fſeire pꝛedicta operabilia que quidem ſcimus per pꝛudẽtiã. Cui rõ eſt. quia virtutes moꝛales ſunt bitus operatiui iuſtoꝛũ pulchroꝝ bonoꝛum. QAuẽad modũ nec opera ſana.puta bonas di/ geſtiones nec opera bene habentia. puta motus ⁊ laboꝛes robuſte poꝛta/ re. poſſumus facere in eo ꝙ eſt ſcire ta lia opera.ſed in eo ꝙ eſt bene eſſe di/ ſpoſitos ab babuu ⁊ ſᷣm bitum ſanita tis.qð apparet qꝛ non magis operati ui ſumus digeſtiõis ⁊ operum foꝛtiuũ ex eo ꝙ ſumus boni medici ⁊ babemꝰ ſciam medicinalẽ vel exercitatiuam. ¶ Simili modo videt᷑ ꝙ ſcire pꝛudẽtia liter operari bona non reddit nos ma gis operationis bonoꝝ operum. ſʒ ſo/ lum habere virtutes moꝛales taliũ o/ peratri uo. ¶ Eñr ibil Si autem non boꝛum]. NPonit quãdam reſponſiõem ⁊ eaʒ re mouet ibil Exñtibuſ ſtudij Dicit ergo ꝙ ſi reſponderetur ad rõneʒ pꝛemiſſã ꝙ non eſt ponendũ vel dicẽdũ aliqueʒ eſſe pꝛudentem ⁊ habere pꝛudentiaʒ gratia hboꝛum bonoꝛum operãdoꝛuʒ.i. ad hunc finẽ ꝙ pᷣfata bona operemur per pꝛudentiã.ſed gratia huiꝰ ꝙ ẽ noſ fieri bonos ⁊ virtuoſos per miniſteriũ pꝛudentie. quẽadmodum dicimus ar/ tem medicine vuilem eſſe non ad bene digerere ſed ad pꝛocurãdam ſanitatẽ per quã poſſumus bene digerere ⁊ ro buſta opera facere. (Conſequẽter ibi Exiſtentibus Impꝛobat reſpõſionẽ huius.qꝛ ſᷣm hoc pꝛudentia non eſſet vtilis bominib“ iaʒ exiſtentibus virtuo ſis bonis ⁊ ſtudioſis ⁊ ꝙ non eſſet ne ceſſaria hoĩbuſ non ſtudioſis ad hoc ꝙ fierẽt ſtudioſi qꝛ nibhil differet ad hoc Ofierent ſtudioſi.ſi ipi haberent pꝛu/ dẽtiã vel ſi pſuaderent᷑ ab hijs qui ha bent pꝛudentiã. quẽadmoduʒ videmꝰ in medicina circa ſanitatem ꝙ egri vo lentes fieri ſani non addiſcimus ſcien tiam medicinalem.ſed ſufficit nobis ꝙ regamus nos de alioꝛum conſilio me/ dicoꝛum. Simili modo ad hoc ꝙ mal es facit nos magis operati/ — fiat bonus ⁊ ſtudioſus non videtuꝛ ne ceſſe ꝙ addiſcat pꝛimo prudentiaʒ. ſʒ ſufficit ꝙ regatur de conſilio pꝛudentũ ſm modum quem tenent cõiter reges tempoꝛis noſtri. nſequenter ibi. Adbuc incõueniens Arguit ꝙ nec ſa pientia nec pꝛudentia ſit vulis ſine in conuenienti. quia ſi pꝛudentia pona eſſe deterioꝛ ⁊ minus vtilis qᷓ; ſapien tia iuxta qð determinatũ eſt.ſupꝛa eo. li.capło.S.ꝙ ſapientia ſtudioſioꝛ eſt quã pꝛudentia non econuerſo. incon· ueniens ſtatim ſequetur ſcʒ ꝙ pꝛinci/ pans ⁊ pꝛecipiens ſii deterioꝛ ⁊ igno bilioꝛ.⁊ per conſequens ad felicitatẽ inutilioꝛ qᷓ; ſubſeruiens contra pꝛohe mium methaphiſice. bic autem ſequi⸗/ tur ꝙ pꝛudẽtia pꝛincipatur ſapientie ⁊æ pꝛeoꝛdinat de ſapientia ſicut gene/ raliter habet᷑ de ciuili doctrina. ſupꝛa li.pꝛimo in pꝛobemio. Ipſa nãq; pꝛu dentia eſt faciẽs ⁊ operanſ.quare per conſequens pꝛecipit circa ſingulum cũ ſit generaliter pꝛeceptiua circa opera bilia. vt ſupꝛa eo.li.capło de ſyneſi. ¶ Si vero poneretur oppoſitum ꝙ ſcʒ pꝛudentia eſſet ad felicuatẽ vtilioꝛ q;; ſapientia ſequeretur inconueniens ſi/ mile ſcʒ ꝙ virtus ſtudioſioꝛ non ſit feli cioꝛ. per conſequens boꝛuʒ habituũ vtilitas non poteſt aſſignari ſine incõ uenienti¶ Conſequenter ibil Ze bijs autem queſtionem ꝓpoſitã ſoluit. pꝛi mo tamen intentiõem ſuam pꝛemittit dicens. ꝙ de pꝛedictis dubijs dicendũ eſt. quia nunc nibil determinatiue di⸗ Snn eſt de ip̃is ſed dubitatiue ſolum. cõo ibi Pꝛimũ quidem igiturj. Queſtionez ſoluit ſub tribus articulis pꝛimo enim oſtendit cõem vtilitatem ſapientie ⁊ pꝛudentie. Scòo ſpecialẽ vtilitatez ſapientie ibi Deinde er cio ſpecialem vtilitateʒ pꝛudentie ibi LAdhuc opus ]. Dicit ergo pꝛimo. nos perypatetici dicimus in pꝛimis ipazʒ ſapiẽtiã.ſ.⁊ pꝛudẽtiã vtiles ⁊ eli gibiles eſſe ſʒ ſe ipas etiam dato ꝙ m bil aliud aciãt hoĩ ꝓ eo ꝙ ſunt vᷣtutes IIBRO ⁊ perfectiones rationalis pticule aĩe nre.vnicuiq; ei rei ⁊ potẽtie ẽ ſimpłr appetibił ⁊ amabibł ſua pfcetõ ⁊ hec ẽ rõ quare aia dĩ indigere ſapia vel pꝛu dentia. eſto ꝙ nihil aliud ſequeret᷑ ex eis niſi pfectiõem pticule cuiuſdaʒ aĩe e icfiſAlr l Heinde vne dit vtilitatẽ ſpãleʒ ſapie.d.cõiter q;tũ ad vtrãq; ꝙ vltra hoc ꝙ quãdã anime pticulam pficiũt aliꝗd aliud faciunt. ſi cut patet de ſapia que quidem facit fe licitatem non vt ars medicine facit ſa nitatem miniſteriałr ⁊ extrinſece ſʒ fa cit eam eẽntialiter ⁊ ĩtrinſece.ſicut ip ſa ſanitas facit hoiem ſanum.qꝛ ſapia exñs ps totius virtutis que reddit ho/ minẽ ſimpliciter felicem ſicut pars vir tutis hominẽ felicitatis in haberi ⁊ in operari qꝛ per hoc qð habet᷑ pficit ha bentẽ ⁊ per hoc qò operat᷑ reddit bo num opus eius Cõſequẽter ibi Ad huc opus loſtẽdit vtilitatẽ ſpãlem pꝛu dentie tripliciter.pꝛimo in oꝛdine ad plures pfectiões operis virtuoſi.ſcòo ad plures modos exercendi operis s tuoſi ibi DBe eo autẽ ꝙ eſt. tercio ĩ oꝛ dine ad plura pꝛincipia operis virtuo ſi ibi Sicendũ autẽ ſcientibꝰ ¶ Eirca — pꝛimũ.pꝛimo declarat ꝓpoſituʒ. ſo re mouet ſilitudinẽ ductam ad oppoſituzʒ ibi Quare autem pticule. Dicit ergo pꝛimo ꝙ adhuc apparet amplius ſpe cialis vtilitas pꝛudentie qꝛ opus vir/ tuoſum bonũ ⁊ iuſtum pficit᷑ ᷣm duas regnlas ſcʒ ſᷣm regulam pꝛudẽtie ⁊ fʒ regulam moꝛalis virtutis. Opoꝛtet eĩ ꝙ; opus virtuoſum ſit bonuz ex oꝛdine ad finẽ debitum. ⁊ hoc fit per intentio nem reciã que eſt appetitus ⁊ deſide/ rium finis conſequẽdi per ea que ſunt ad finem. hanc autem intentiõem fa/ cit rectam moꝛalis virtus que perficit appetituʒ inclinãs ipᷣm ad finẽ debitũ naturali quodã mõ.vt ſupꝛa li.2. ca.6 Opoꝛtet ergo ꝙ opus ſit bonum ex oꝛ dine ad alias circũſtantias que debẽt confeſſe ⁊ cõformiter tendere ad intẽ tiõem ꝓpꝛiã boni finis æ hũc oꝛdineʒ aliarũ circũſtantiaꝝ ad circũſtãtiam fi nis facit rectum regula pꝛudẽtie.quaẽ bene eſt dictum ꝙ opus perficuur quã tum ad circũſtantias ſᷣm pꝛudentiaʒ ⁊ fᷣm moꝛalẽ virtutẽ. ⁊ ſic apparet vti litas pꝛudentie ſicut ⁊ moꝛalis virtu/ tis.¶ Seinde ibil Quare autem] Re mouet ſimilitudinẽ inductaʒ ad oppo ſitum de medicina ⁊ opere ſanitatis ꝙ eſt opus potentie nutritiue.d.ꝙ illius quarte pticłe anime que dicitur nutri tiua ⁊? vocatur quarta ponendo intel/ lectum. pꝛimam appetitum intellectũ ſcam ſenſitiuũ.terciã ⁊ huiuſmodi nu tritiuã eſſe.quartam que dicitur plan- tatiuũ.ſupꝛa li.j.ca.penult.huius inqᷓ; pticule non eſt talis virtꝰ dirrectiua ⁊ oꝛdinatiua ſuoꝛum operũ qꝛ non agit per cognitiõem.fruſtra eni natura de/ diſſet ei talem virtutem dirrectiuã eius quia nihil poſſʒ facere ᷣm dictamẽ vir tutis dirrectiue pꝛo eo ꝙ in eius pote ſtate non eſt operari ⁊ non operari. ſic operari ⁊ aliter operari. quare nõ ſequitur ſi medicina non facit medicũ magis operatiuuʒ naturalium operuʒ ſanitatis.ꝙ ideo nec pꝛudentia faciat pꝛudentem magis operatiuũ moꝛaliũ operum virtutis. quia opera moꝛalia habent pꝛudentiam pꝛo dirrectiuo.o/ pera vero naturalia non habent me- dicinam pꝛo dirrectiuo vt viſum eſt. ¶ Lonſequenter ibil Ze eo autez ſoſtẽ dit vtilitatem pꝛudentie in oꝛdine ad plures modos exercẽdi operis vᷣtuoſi dicens. ꝙ de illo ꝙ obijciebatur ꝙ non eſſemus magis operatiui pꝛopter pꝛu dentiã ſicut nec medici meliꝰ digeſtiui vel magis robuſti pꝛopter medicinam vt dictuz eſt. ¶ Dicenduʒ eſt ⁊ reſpõ dendum ⁊ incipiendum eſt parum ſu perius ex hijs que dicta ſunt. ſupꝛa li. 2.capło. 4.⁊ ſũmamus hoc pꝛincipiũ ibi declaratum ſcilicet ꝙ nos dicimus adhuc ſicut ⁊ illinc diximus quoſdam homiĩes nundũ iuſtos facere opa iuſta puta qꝛ faciũt opera legibus oꝛdinata que quidẽ ſunt iuſta.vt ſupꝛa li.j.c.2. (ltavopefüten (uſst uſttſ. uirrwoeeclt Gkcnnunſ necyp Gedoderenii necerradſe d ſerariiuſe ſm tvoſe itoperan Ppetinsſcitn Ulr rirs gve e igg er pee neel he fb appen MNboc aciat pe⸗ iſuleenve, bec Ilagencoruz in imuktſcpare n nn Gitibiiia ſſ line mie⸗ ſmoſicd ne Wtrſnkermnt mnürante nummimutni ſöfiinkemkiii Arüfmtenin miitipenſinen 1 emnihinadic 4 ünmezind epnmdgan, Müſarnt⸗ Nend iſfisſnlin, Kendi ſuing⸗ atmelieit e ſocit denrci nlerti WmEA Ee da upohendnn, Ppentminet cit buunfnn ncediannt .encuei S m um rig Mrcimnn nmenommnin erfnaten a na r an. Mer e n id N NNININ hner cenli⸗ opennniiri usopefa il . Arreche iz non habemn Ktiuont iini Deedaume Adenieinou õ dPerumighn, ntinnin N Aizen . tuagnin edienmnsß s funn ⸗ n leſten nücdu tñ ſũt iuſti nec opert iuſte. qu uis opera iuſta. qꝛ faciũt ea vel nolen tes ſimpłr vel metu vel ignoꝛãtes vel ꝓpter aliqð alterũ cõmodũ ⁊ nõ pꝛo/ pter ipᷣa opa nec pꝛopt᷑ opeꝝ bonita/ tẽ.quãuis igi᷑ operent᷑ que opoꝛtz ſtu dioſuz operari illud videt᷑ pꝛima facie non tñ operãtur ſtudioſe ⁊ iuſte. ſicut oñſum eſt ſupꝛa li. 2. c.4. hic eſt ergo vnus modus operãdi opera iuſta ⁊ s tuoſa.ſ.non virtuoſe nec iuſte. Ct iſto modo põt homo nõ iuſtus operari iu/ ſta. Alius mod eſt. qꝛ cõtingit taliter ſe babere operãtem qualiter ſe habet virtuoſus ⁊ iuſtuſ.Et iſte eſt modꝰ ope randi virtuoſe ac ſtudioſe. Et iðo quã uis nec virtuſ nec pꝛudentia ſint neceſ ſarie ad operari iuſta ⁊ virtuoſa nõ iu ſte nec virtuoſe.ſunt tñ neceſſarie ad o perari iuſte ⁊ ſimpliciter virtuoſe. vir tuoſe aũt operari requirit aliꝗd ex pꝑte appetitus.ſ. rcitudinẽ electiõis.⁊ hoc facit virtus que electiõem facit rcãʒ ⁊ aligd ex pte intellectꝰ. ⁊ hoc nõ poteſt facere vᷣtus appetitiua. Et ideo opoꝛ tet ꝙ hoc faciat perfectio alteriꝰ potẽ tie.ſ. itellectiue. hec autẽ eſt ſana exiſti matio agendoꝛuʒ in ſingulari qð facit pꝛudẽtia. E&t ſic patet vtilitas pꝛuden tie que requirit̃ ad virtuoſe operari. ¶ Kur ibil Dicẽdũ autẽ ſciẽubꝰ Oñẽ/ dit vtilitateʒ pꝛudẽtie cõparãdo opus virtuoſũ ad tria pꝛincipia operis vir⸗ tuoſi.Et ſᷣm hec tria facit. pꝛimo emiʒ oſtendit requiri ⁊ neceſſario exigi ad opus virtuoſũ induſtriã naturalẽ.ſcòo habitũ intellectualẽ illius induſtrie ibi LAue aũt pꝛudentia ſtercio. virtutem moꝛalẽ ibi Mon ſine virtute Se natu rali vero induſtria dicit tria.ſ.naturam laudem ⁊ cõitateʒ indifferẽtie ſue. Di cit ergo pꝛimo ꝙ viriſ aligd in hac ma teria ſcientibꝰ dicendũ eſt manifeſtius de ipis.ſ.pꝛudẽtia ⁊ virtute. hoc autẽ dicendũ eſt in pꝛimis ꝙ in aĩa eſt que dam naturalis potẽtia quã hoĩes ſcho laſtici vocãt demoticã.i.naturalẽ indu ſtriam. hec aut eſt talis aptitudo vt ha .VI. bens eam poſſit per eam operari oia contẽdentia ⁊ oꝛdinata ad ſuppoſitaʒ intẽtiõem.i.ad reʒ pꝛeintẽtũ ⁊ talib rebus ad finẽ intentũ oꝛdinatis poſſit ſoꝛtiri ⁊ adipiſci finẽ intentũ. ⁊ hec ẽ natura eius. Lauſ aũt er cõſiſtit ĩ hoc ꝙ ſi intẽtio ad quã pficiẽdazʒ tendit ſi bona laudabilis eſt.ſi vero intẽtio eẽt pꝛaua nõ eſt laudabil ſed potiꝰ vitupe rabilis.qꝛ eſſet aſtutia que ſonat ĩ ma lũ. Eſt ei aſtutia quedã calliditas per qᷓ; aliqui hoĩes mali poſſũt ⁊ ſciũt adi piſci finẽ male ac peruerſe intẽtũ. Et ſic pʒ ꝙ nihil habet laudabile talis in duſtria niſi in oꝛdine ad rcãm intentõ nẽ.Cõitas aũt eius eſt.qꝛ ⁊ viros pꝛu dentes quos laudamꝰ ⁊ viros aſtutos quos vituperamꝰ. dicimus eſſe deui/ os. i. bñ vel male induſtrios.¶ Eñr ibi Eſt ãt pꝛudẽtia Oñdit reꝗri ad opꝰ virtuoſũ hitũ intellectualẽ huiꝰ natura lis induſtrie.d.qꝙ pꝛudẽtia ẽ nõ illa nã lus potẽtia.illa eni eſt idetermĩata ad bonũ ⁊ ad malũ.pꝛudẽtia vero deter⸗/ minata ad bonũ. quare nõ ẽ potẽtia tñ nõ eſt ſine illa potẽtia. Ipa nãq; pꝛu/ dentia eſt ⁊ fit in hoc viſu aĩe.i.in po tẽtia ĩtellectuałr viſiua. hitus quidam determinũs illã ad bonũ.⁊ lõ pꝛuden tia neceſſaria eſt ad opꝰ virtuoſũ vt de Cür terminet pᷣfatã potẽtiã ad bonũ.¶ ibil Mõ ſine virtute Oñdu ad opus i tuoſũ requiri virtutẽ moꝛalẽ etiã ꝓ qᷓ; to virtuoſũ opus depẽdet a pꝛudentia p eo ꝙ pꝛudẽtia nõ põt fieri in aĩa ſñ moãli virtute. Picit ergo ꝙ ſine vᷣtute moꝛali nõ põt prudẽtia in aĩa fieri vt dictũ eſt ſupra. ⁊ iſtud eſt manifeſtum tali deductiõe.qꝛ pꝛudẽtiales ſillogiſ/ m qui ſũt de operabilibꝰ habent pꝛin cipiũ ſumptũ a fine.puta quia finis eſt talis bonus ⁊ optimꝰ ſit exempli cau ſa qðcũq; bonũ.ſʒ finis talis nõ pᷣt ap parere veraciter niſi bomini bono per virtutem. vt ſupꝛa lib.ʒ. capło de volũ tate.quare ſñ virtute nõ pñt fieri pꝛu/ dentiales ſillogiſmi ex quibus babet pꝛudentia. huius deductiõiſ ponit pꝛi — mo pteʒ pꝛimã ⁊ patet fo ibil Hoc ãt le.ſed ſapĩia eſt pfectio melioꝛis pticu inmmu⸗ non bonꝰ ꝓponit ſcòam ⁊ ptz. Et ter/ le qð pꝛobat᷑.qꝛ cum pticule intellectꝰ Grelronbe cio aſſignat cãm eius.d. ꝙ ideo nõ ap in rõne virium ſint diuerſarũ ranonuʒ ckepan paret veraciter finale bonũ alici niſi neceſſe ẽ ꝙ pticula pfecta per pꝛuden nieſiue bono hoĩ.qꝛ malicia appetitus puer/ tiaʒ ſit melioꝛ q; pticula perfecta per inebone . tit ſanã eſtimatiõem de finali bono. æ ſapiam vel econuerſo.ſed pꝛunuʒ dari ueni⸗ per cõſequẽs mentiri facit circa pꝛin- non põt dicente philoſopho. ꝙ pꝛudẽ ono aeſt cipia pꝛactica que ſũmũt᷑ a fine. Al⸗/ tia non eſt melioꝛis ꝑticule qᷓ; ſapiẽtia in pnter, timo infert cõcluſiõem.d. ꝙ maniteſtũ quẽadmodũ nec ſanitate ars medicia nitae. eſt qm impoſſibile eſt aliquẽ eſſe pꝛu/ lis.non emʒ indiget ipᷣa ſed videt qua armnirnicf dentẽ ⁊ non eſſe bonũ ⁊æ non habere liter fiat.j.in fine huius ſexti.¶ Sexto cnrfien virtutem. ¶ Sic igitur patet ꝙ pꝛuden qꝛ dea ſciarum melioꝛ eſt q; pꝛudẽtia in eent tia vtilis eſt ad opus virtuoſum qꝛ pfi ſeg methaphiſica dea ſciarum eſt in p ten no1 cit ⁊ determinat ad bonũ illã natural? hemido methaphiſice quare vt pꝛius. imnalurniou⸗ induſtriã ⁊ per ↄñs eius vtiluaſ tripli Septimo qꝛ oꝛdinãs melioꝛ eſt oꝛdi nnnetono“ citer eſt oſtenſa. nato ſed ſapientia eſt oꝛdinãs qꝛ ſapi ntopinüͤ⸗ ueſtio decimaſexta. entis eſt oꝛdinare in pꝛimo methaphi ſtialapfecub D euidentiaʒ eoꝛũ que dicta ſice. quare vt prus (Sec in oppoſuui xicl necvin 7, ſũt de vtilitate ⁊ bõitate pꝛu arguuur qꝛ pꝛudentia eſt felicioꝛ.qua .(Teraore . Aentie ⁊ ſapie.queritur vtrũ re melioꝛ.ꝙ autez ſit felicioꝛ habet. odedieme. ) Mapia ſit ſimpliciter melioꝛ q; pꝛuden politicoꝝ.vbi dicit᷑ ꝙ vmicuiq; felicita/ liergomelioꝛe tia.Et arguũt aliqui ſapiẽtes ſupficie tiſ im̃ adiacet quãtum virtutis ⁊ pꝛu/ perphiloſophi tenꝰ verba philoſophi ꝙ ſic. Pꝛĩo qꝛ dẽtie ⁊ eiꝰ ꝙ eſt agere ᷣm bas cõſeſſũ Vri peuden ſapia eſt de melioꝛibꝰ qᷓ; pꝛudentia.qꝛ ſit nobis teſie deo ¶ Gicẽdũ ꝗ̊ ad que UWpꝛeapitgra de maioꝛibꝰ bonis ⁊ bonoꝛabiliſſimis ſtionẽ ꝙꝙ accipiẽdo ſapiam vt pꝛeſcin/ oo ppoſim. a. ſᷣim naturã.ſupꝛa.e.li.c.Sð.quare ipſa dit a pꝛudentia ſicut ſũmit᷑ pꝛimo me mmnaei pꝛeapt melioꝛ eſt q; pꝛudentia.¶ Scðòo qꝛ ar-/ thaphiſice.que dicit᷑ pꝛia philoſophia (cperecta. ſen chitectonica notitia me lioꝛ eſt quibuſ ⁊ ſapia vt habet᷑ in ꝓpeio merhaphi iUhtole per . cũq; ſeruiẽtibꝰ.pꝛimo methaphiſice.ſʒ ſice. pꝛudẽtia eſt melioꝛ ſimplicuer d fttllerſpen ſapia eſt notitiaꝝ architecionica vt ha talis ſapia qð pꝛobo quadruphliciter. Mhtclaperpen betur ibidẽ.eſt enĩ quẽadmodũ caput pꝛimo qꝛ pticula perfecta per pꝛudẽ/ Gglproleſerſan habẽſſcia rai or ſuprate. tiã eſt melioꝛ q; pticula perfecta p ſa/ Panſupnegli li.ca.Sꝭ.quare vt pꝛius¶ ercio. quia piẽtiã.quare pꝛudẽtia melioꝛ qᷓ; ſapia mn nenopn notitia felicioꝛ eſt melioꝛ.ſed ſapia eſt (cafenin tzʒ qꝛ melioꝛiſ pfcibitt me ſltik,Sd felicioꝛ q; pꝛudẽtia.ſapia eĩ eſt inirin ioz & pfectio. qꝗz fũdat᷑ in hoc adur ſe pues non ſeca felicitati pꝛudẽtia vero nõ. vnde ſarioꝝ poſitio.¶¶ Añs ꝓbo tripłr. pꝛio lrckmotapbiie ſicut ſe hñt ad felicitatẽ coꝛpis ſanitas dqꝛ illõ ẽ optimũ hoĩs ꝙ co:rũpit᷑ ꝑ ma ineſine neche ⁊ medicina.ſic ad felicitatẽ aĩie ſapia litiã ⁊ extĩguit᷑ ꝑ beſtialitatẽ. dicit ei bipbltca ſine ⁊ pꝛudentia.qꝛ ſapia ſe habet vt ſani pphi. ꝙ ĩ hoie malo optimũ ẽ coꝛruptii tutkinniate tas conſtituens intrinſece felicitatem p malitiã.ſʒ ĩ hoĩe beſtiali illð optimũ fugeſünitb coꝛpoꝛis.pꝛudentia vero ſicut medici ſic ẽ coꝛruptũ ñ hʒ ipᷣm.j.li.7.casc.. S na ꝓcurans ipᷣam extrinſece vt habet Sed pticula perfeciibilis per pꝛnden ſcgigion . ex textu.quare vt pꝛius. Quarto.qꝛ tiã ipᷣa coꝛrumpitur vel eſt coꝛrupnbti- mnigim illa eſt melioꝛ que reddit hoĩem amã lis per malitiam ⁊ non particula ſpe/ ubnchoi . tiſſin ũ dᷣo.ſed iſta eſt ſapiẽtia vt habe culatiua.dicit᷑ eĩ ſupꝛa eo.li.ca.b.q¶ te· ⸗ tur.j.li.x. Ex quo cõcludit phil. ꝙ ſie perãtia ſaluat pꝛudẽtialẽ eſtimanõeʒ. ſſion⸗ 1 ke erit ſapiens maxime felix. ¶ Quinto nõ eĩ omnem eſtimatioeʒ coꝛrũpit nrce iihnlieſ hn qꝛ melioꝛ eſt perſectio melioꝛis ptiiiu etiã puertit delectabile ⁊ triſte. pura ine ii odn 1 mn Nnncfit DS Wnalki tſenmens nhmrctäh adenſaiumn * euere nn. uumisneloth mcdarämnis ein winonen Sang Wenmackkieran mrzinſelantu i magi digerefnbede Griizu icbſinnu uſarſäna n rnur u ilſe tin ſteig nah pelwrſinpite nebocachpuct 1 Aenſecae Nolaheir, wcrnaneigef 4 nridni iin is on nübeis o, ibeininn niopmit , ſboebein igihnn iſuele, wcinii ch⸗ . gumani 8 crcehiens — 1 —☛ VI. qm̃ trigonum equales duos rectos ba bet vel non habet.quare huiuſmõi pti cula eſt optimũ hoĩis.Scòo.qꝛ pꝛinci palis ſnia qð eſt in hoie eſt illud ꝙ eſt maxime bomo.ſed pticula pfectibilis per pꝛudentiã eſt illud qð eſt maxime homo.quare vt pꝛiuſ. inoꝛ ꝓbat᷑ p rõem philoſophi.j.li.9.ca..vbi ſic in tendit arguere. illð eſt maxime homo quo vincẽte dicit᷑ vincẽs homo.⁊ quo victo dicitur victus homo. Sed pticula pꝛudẽtie vincente per cõtinẽtiã. dicit᷑ vincenſ homo ⁊ ipᷣa victa per incõtinẽ tiam dicitur victus homo.quare ipᷣa eſt maxime homo ⁊ per cõſequẽs pꝛinci/ pium ⁊ optimũ bomimms. conſtat autẽ ꝙ pticula pfectibił per methapbiſicaʒ nec vincit nec vincitur in tali certami/ j. ca.pximo. ⁊ qꝛ virtutes ᷣm quas ſũt hõ dicit᷑ ſimpłr bonꝰ nec cõtingit abĩ uicẽ ſepari.qꝛ ſimul pꝛudẽtie vna exñ tioẽs inherent vt.j.e.li.c.7. ;etha phiſicꝰ ãt nõ pꝛudẽſ nõ eſt bonꝰ homo quare pꝛudẽs nõ methaphiſicꝰ ẽ ſim/ Tercio ſic.duaꝝ virtutuʒ illa eſt me ꝰ Tacht methaphiſico nõ pꝛudẽte. ioꝛ cuiꝰ finał effectꝰ eſt melioꝛ.ſʒ fina effectꝰ pꝛudẽtie eſt melioꝛ finali effcũ ſapie. quare iſta ẽ melioꝛ illa. ¶ i ne. ¶ ercio naturale p̃cipiens meliꝰ eſt obediente. ſed hoc pꝑticula pcipit il li.ergo melioꝛ quã iſta. inoꝛẽ ꝓbo per pbiloſophũ dicentẽ.j. in fine huiꝰ ſexti.ꝙ pꝛudentia nõ pᷣeipit ſapientie ſed pꝛecipit gratia ſapiẽtie. ex quo ha beo pꝓpoſitum. qꝛ cuicũq; pꝛecipit pꝛu dentia ei pꝛecipit ꝑticula per pꝛuden tiam perfecta. ſed ᷣm hec pꝛudentia pcipit pticule per ſapientiazʒ pfecubili qꝛ pcipit illi vt ſpeculetur gratia ſapie ergo pticula per pꝛudẽtiã perfecta pᷣ⸗ cipit pticule per ſapiam pfecte ⁊ hoc ꝓbaui ſupꝛa eo.li.ca.ʒ.in queſtione. vtrum mens pꝛactica pꝛincipet᷑ menti ſpeculatiue.¶ Scòo pꝛincipaliter ar/ guo ſic. pꝛudẽs non methaphiſicꝰ me lioꝛ eſt methaphiſico nõ pꝛudẽte ergo pꝛudẽtia ſine methaphiſica melioꝛ qᷓ; methaphiſica ſine pꝛudẽtia.quaẽ pꝛu dẽtia eſt ſimpliciter melioꝛ qᷓ; metha⸗/ noꝛ ꝓbat᷑ ꝑ illã regulã ſcòi thopicoꝛũ ſi ſimpłr ad ſimpłr magis ad magiſ æ maxime ad maxie. ſʒ hoc ſequit᷑ ſim pliciter ad ſimpłr. dicẽdo finał effectꝰ huiꝰ rei bonꝰ eſt.g ipᷣa bõa eſt ꝑ illã re gulã cuiꝰ finis bonꝰ ẽ.ipᷣm quoq; bonũ ẽ.quare ſeꝗt finał effectꝰ hui rei ẽ ma gis bonꝰ.g ẽ magis bõa.¶ Mioꝛ etiã ꝓbat᷑.ꝙ meliꝰ ẽ totaliter bñ viuẽ q; ſo lũ ſcire vel ſolũ ſpeculari vel ſolũ cõſi/ derare.ſed totałr bñ viuere eſt finalis effectꝰ p ſe ⁊ pꝛĩio intentꝰ pꝛudẽtie.vt ſupꝛa eo.li.c.6.ſolũ aũt ſcire vel ſoluʒ ſpeculari finis ẽ methaphiſice vt hĩ̃ ex pꝛeſſe phemio methaphiſice. ⁊ gene/ phiſica que ſũmit᷑ hic pꝛo ſapia.vtra cõſequẽtia habet᷑ ex.2.thopicoꝝ.ñs ꝓbo ſic.ꝗcũq; bonus homo melioꝛ eſt quocũq; nõ bono hoie. ſed pꝛudẽs nõ methaphiſicꝰ eſt bonꝰ homo. qꝛ vt ha bet᷑ hic. Impoſſibile eſt pꝛudẽteʒ eẽ ⁊æ nõ eſſe bonũ ⁊ qꝛ non eſt poſſibile ali quẽ bonũ eſſe pꝛicipaliter ſine pꝛudẽ./ tia nec pꝛudẽtẽ ſine moꝛali virtute.vt raliter de oĩ notitia ſpeculatiua.2. me/ thaphiſice.quare ſinał effectꝰ pꝛudẽ/ tie melioꝛ eſt finali effectu methaphi/ ſice. Quarto qꝛ iter hũanas notuias illa ẽ melioꝛ que eſt regula ⁊ mẽſura s tutis ⁊ hũane bõitatis.ſʒ talis eſt ſola zudẽtia. quare ipᷣa melioꝛ eſt ceteris AEaioꝛ apparet. qꝛ talis regula ſeu mẽſura vel eſt ſupꝛemus grac' bõitanᷣ hũane vel nõ ſine illo.ſi aũt ſit hec vł illud. ſeꝗt̃ q melioꝛ eſt q; notitia que nõ ẽ hec nec ullud. qꝛ nec eſt ſupꝛemꝰ aduſ nec neceſſario cũ ſupᷣmo gradu 6 ARioꝛ ãt hĩ a philo.j.c.ꝓxio dicẽte oẽſ ꝗ diffiniũt vᷣtutẽ apponũt hitũ dicẽ tes ⁊ ad que ẽ ſᷣm rcãm rõem. rcã aũt rõ que ſʒ pꝛudẽtiã vidẽt᷑ itaq; dinare aliquałr oẽs. qᷓ;tũ talis hĩitꝰ ẽ eᷣꝰ ꝗ ᷣm — „ „ „ — * pꝛudẽtiã ¶ Að g dĩ ſupꝛa li. 2. ca. . ꝙ gtꝰ ẽ hitꝰ electiuꝰ imediate exñs a rõe termiata itelligit᷑ de rõe pꝛudẽtie taq; de regula ⁊ mẽſura virtuoſe bonitatis IIBRO. ¶ SBicendũ ergo ad pꝛimũ in oppoſi tum ꝙnotitiã eſſe de aliquo obiecto p̃t eſſe dupliciter.qꝛ vł ſub ꝓpꝛia rõne il lius vł ſub rõne cõi ſibi ⁊ alijs. ũc dico ꝙ ſapia methaphiſica eſt de nobi liſſimis ⁊ diuiniſſimis rebus.nõ quidẽ ſub ꝓpꝛijs earũ rõnibus ſʒ ſub cõi rõ ne illi ⁊ alijs.qꝛ vero ratio ꝓpꝛia eſt nobilioꝛ rõne cõi.hinc eſt ꝙ meihaphi ſica non põt ex hoc dici nobilioꝛ cete/ ris ſciẽtijs maxime illa que eẽt de ðo ſub ꝓpꝛia rõne.Et iterũ quãtũ ad pꝛo poſitũ aliqua notitia põt reſpicere ob iectũ ſuũ dupliciter.vno quidẽ mõ vt ẽ ſolum cognoſcibile.alio modo vt ẽ co/ gnoſcibile ⁊ cum hoc vt fruibile vł vti le vel vtrũq;.ſi ergo due notitie eẽnt ð deo vna ꝗdẽ ſolũ vt ð cognoſcibili.alio vero vt de cognoſcibili ⁊ fruibili iſta ſe cunda eẽt melioꝛ qᷓ; pꝛima.ſic aũt eſt ĩ ꝓpoſito.qꝛ methaphiſica non cõſide⸗/ rat deũ niſi vt obiectuz cognoſcibile ⁊ fruibile qꝛ ſicut prudẽtia eſt de pecu/ nijs ⁊ de illis quibus bomo debet vti. ſic eſt de diuiniſ ⁊ de illis quibꝰ homo debet frui.Et ideo methaphiſica nõ ẽ de duunioꝛibꝰ honoãbilioꝛibꝰ qᷓ; pꝛu dẽtia qᷓ;uis aliqua eiꝰobiecta ſũt diui/ nioꝛa ⁊ honoꝛabilia hoĩe de quo ſolo eſt pꝛudentia tanquã de vtente ⁊ fru ente ⁊ nõ cum hoc eſt de pecunijs en am de diuinis tanquã de vtilibꝰ ⁊ frui libus qꝛ ſi bonũ ẽ hoĩ frui diuinis. pꝛn dẽtia nõ minꝰ pcipit frui illis qᷓ; vti pe cumjs. ¶ Ad m dõ. ꝙ ſapia nõ ẽ ar/ chitectonica niſi methaphiſice qꝛ vłpᷣ cipit vel pᷣoꝛdinat de aliqua ſcia tamẽ pꝛudentia eſt vere architectonica que pcipit vſus ſcĩiarum ⁊ ipſius ſapie. qꝛ vt hr̃ ſupꝛa ca.6õ.pꝛudẽtia eſt circa oĩa hois bona ⁊ mala ⁊ totũ bene viuere 2 ideo ſi ſapia ⁊ alie ſcie ſũt quedam hoĩs bona ⁊ eaꝝ vſus cõferunt aliqd agd bene viuere. opoꝛtet ꝙ pꝛudentia ſit circa ip̃as ⁊ pᷣcipiat eoꝝ vſus. ſicut architectonica pᷣ̃cipit vſus ſubſeruien/ tium. ¶Ad terciũ dicẽdũ ſᷣm philoſo pbuʒ. 7. politice. ꝙ pꝛudentia eſt felici oꝛ qᷓ; ſapia ⁊ non ecõuerſo. cum vero dicitur ꝙ ſapia ſe habet ad felicitatem intrinſece ⁊ pꝛudẽtia extrinſece ⁊ cõ parant᷑ ſicut ſanitas ⁊ ars medicinał dicendo ꝙ in hoc non debet trahi phi loſoph ad intellectũ pᷣferẽtem ſapia,ʒ pꝛudentie qꝛ ſi ſiłitudo per oĩa currat neceſſario ſequitur ꝙ virtus extrinſeca felicitati ſit melioꝛ qᷓ; virtus intrinſeca vel eẽntialis felicitati.cum ars medici nalis ſit melioꝛ qᷓ; ſanitas coꝛpoꝛiſ.eſt eni virtus ⁊ hitus mentis incoꝛrupti/ bilis.ſanitas aũt diſpoſitio carnis coꝛ ruptibilis. ¶ Et iterum illa ars eſt cã equoca ſanitatis.⁊ ſanitas effect eg. uocus artis ⁊ ars eſt foꝛma immateri alis ſanitas vero materialis. quare ſi ſic ſe habẽt ſapia ⁊ prudentia ſicut ſa nitas ⁊ ars neceſſario ſequitur ꝙ pꝛu dentia ſit melioꝛ qᷓ; ſapia ⁊ per cõſe/ quẽs ſi ita intelligat᷑ phi.vt dicebatur virtus felicitati extrinſeca erit melioꝛ virtute intrinſeca:¶ Eſt ergo ſciẽduzʒ ꝙ ſicut habetur ſupꝛa li.j.ca..felici/ tas ẽ operatio hoĩs ſtudioſi ᷣm qð bõ ſtudioſus eſt.⁊ illius virtutis vel illaꝝ virtutũ per qᷓ; vel per quas homo pꝛi cipaliter eſt bonus ⁊ ſtudioſus.virtu- tes aũt quibus principaliter hbomo eſt bonus ⁊ ſtudioſus ſunt eẽntialiter cõ nexe cum pꝛudẽtia vt.j.ca. ꝓximo nec vnq;ᷓ operatur niſi in operãte pꝛuden tia et ideo operatõ pꝛudẽtie ẽ eẽntiał felicitati.ſapĩa vᷣo ⁊ ei opatõ ẽ eẽntia lis felicitati accñũtali. que poteſt habe ri ſine bonitate hoĩs. ⁊ de iſta loquit hic phi.et iõ in hoc ſenſu nego maioꝛẽ qꝛ nõ oĩs virtus intrinſeca felicitati ac cidentali eſt melioꝛ ommi virtute extri ſeca tali felicitati. Aani dicen dum ꝙ minoꝛ eſt falſa et ad ꝓbatiõem dico ꝙ deficit dupliciter. pꝛimo qꝛ ill per qð homo eſt amantiſſimꝰ deo non põt attribui ſapie tantũ q; pꝛudentie qð patet de illis quatuoꝛ que philoſo phus ponit. pꝛimũ eſt vuere ſᷣm intel lectũ. ſᷣm diligere et amare vitã fᷣm in tellectũ.terciũ eſt honoꝛare deuʒ et re neeitmn Nuninee⸗ iteuni eaetnſde nc lc7 g⸗ n fandez Nroallgnü Innnie ihn uueſetiflui ni atii ñnſinite Cnubäneamni Parpudeteme ſpir eſe amn piemw! ucdeſd (8Hpietaſun peo metba Mophia aliom ſonnakoture it V br oͤag lboi ſaplitia. nſtlbai prucl nubinuchiae iſchnnfutpruu Ilbpuugnudicin enenienmſani foaſtninaſtn ſeſaniensſt neide (uſtulenenn . imühhnmntti hüttignn laleiſnenui anerg biͤi liſguminin le iſeen i ümmmillgen Bt nasefe ddimain Nendls a ocmn Mlrioſeann möhladiten ügte mmammMun anr ienl aß cobos uudin; itiisſimint rle gem S! odtsn Snuptünm Gis ſun einni euft ca. n rninoerie grödetri⸗ id rgliii inl Eh hbuyficiare ei tanq́; curã habẽti de nobᷣ Auartũ ẽ recte ⁊ bñ opari ↄtinuãdo hõiſ bonitatẽ: viuere aũt ſ̃m itellectũ viuere ſᷣm rõeʒ pꝛudẽtie que totã vi tam hõis oꝛdinat ad bñuiuere ſupꝛa eo. li.c. 7.¶ Et qꝛ vita virtuoſa que ẽ Fm ratiõeʒ ipᷣa ẽ ᷣm pꝛudẽtiã ut j.c. ꝓxio.dilliger ãt ⁊ amar q;uis ſit vᷣtun appetitiue tñ hoc ptinet ad dictamẽ pꝛudenne ⁊c nõ ſapiẽtie.ſimili mõ ho noꝛare rebñficiaĩ ⁊ regratiari ðo bñ operari ẽt cadit ſub dictamine pꝛudẽ tie non ſapiẽtie. quare pʒ ꝙ hec red/ denda hõinẽ amãtiſſimũ deo attribu untur pꝛudẽtie magiſ qᷓ; metaphiſice 4 Scðo deficit ꝙ cũ philoſophꝰ dicit ſapiẽtẽ eſſe amãtiſſimũ deo nõ ſũmit ibi ſapietem pꝛo methaphiſico ſed ꝓ pꝛudẽte in ſũmo qꝛ ut hẽt᷑ ſupꝛa.e.h. c.S.ſapiẽtia ſũmit᷑ dupliciter vno ꝗdẽ mõ pꝛo methaphiſica ſeu pꝛima phi loſophia alio mõ ꝓ quacunqʒ arte vel notitia ł tute itellectuali accepta ĩſũ mo ⁊ hoc mõ apud theologos dicun tur libꝛi ſapiẽtiales illi qui ſcõm vita tem ſũt libꝛi pꝛudẽtialeſ.Sed qꝛ pꝛu dentia ibi tradita eſt accepta in ſũmo ⁊ ſalomon fuit pꝛudenſ in ſũmo.ideo ⁊ illa pꝛudẽtia dicitur ſapiẽtia ⁊ iſte pꝛudens dicitur ſapiẽs.nõ tamẽ ideo pilla ſapiẽtia ſit metbaphiſica uel ille ſapiens ſit methaphiſicꝰ. ſic ergo philoſoph in hoc paſſu accipit ſapiẽ tẽ pꝛo pꝛudente in ſũmo ⁊ iſtũ loquẽ di modũ optinuit cõis vſus ¶Ad quiĩ tuʒ aũt dicẽdũ ꝙ pꝛudẽtia ẽ melioꝛis pticule qᷓ; ſapientia ſicut pbatum ẽ ⁊ appet in ex. ꝙ ibidẽ põit philoſophꝰ dicẽſꝙ tamẽ pꝛudẽtia nõ eſt melioꝛiſ pticule qſ⸗ apientia.quẽadmõuʒ nec ars medicinalis qᷓ; ſanitas cuius op poſituʒ eſt per ſe notum omni hõini: qꝛ arſ medicinał ẽ perfectio mẽtiſ:ſa nitas aüt carnis. ⁊ ideo q;uis ars nõ inperet ſanitati tamẽ impat carni ra tiõe ſanitatiſ.⁊ ideo mẽs per artẽ im perans melioꝛ eſt carne cui imperat ſic ẽt mens pꝛactica lʒ per pꝛudẽtiã mines nõ nõ imperet ſapiẽtie impat tamè men ti ſpeculatiue gtia ſapiẽtie ⁊ per ↄſe/ iẽs ipſa imperãs melioꝛ eſt obediẽ quiſ politicã dicat pꝛincipãi dijs qm̃ pꝛecipit circa õia que in ciuitate dico ꝙ q;tũ eſt ibi de ſimili tm̃ hẽmus de pꝓpoſito qꝛ ſicut habens politicaʒ per ipſam pꝛecipit ciuibus deorum cul toꝛibus ſic dico ꝙ politica pꝛincipat virtuti obeditiue ciuium ⁊ eſt melioꝛ omni vᷣtute illoꝝ ᷣm ꝙ obeditiui ſũt ⁊ ſic in ꝓpoſito pꝛudęetia uel per pꝛu daentiã mens pꝛactica pꝛecipiẽſ mẽti ſpeculatiue ẽ melioꝛ qualibʒ pfectioõe ipſius mentis ſpeculatiue.Sed ĩ hoc eſt diſſimile ꝙ dij nõ ſũt stutes ac per fectiões ciuiũ obediẽtiũ ſicut ẽ ſapiẽ tia mentis ſpeculatiue. ¶ Ad. ſextuʒ dico ꝙ methaphiſica nõ eſt dea ſciẽti arũ:ſed illa noticia qᷓ; ðus habet que quidẽ eſt omniũ in vniuerſali ⁊ in ſin gulari expꝛeſſa notitia in ſũmo accep ta.illa quidẽ dea ſciẽtiaꝝ eſt quia ipᷣa deus eſt ⁊ de iſta loquitur philoſo/ phus. 4 Ad ſeptimũ dõ ꝙ ſapientis accepti pꝛo pꝛudẽte intereſt oꝛdinar̃ nõ ãt ſapiẽtis accepti ꝓ metaphiſico qꝛ ut habetur ſupꝛa.e.li:c.Sð. metha phiſici ſicut anaxa. ⁊ tales ſapiẽtes dicuntur eſſe ⁊ ignoꝛãtes cõferentia de quibus tamẽ hõies oꝛdinãt.ſciunt — ¶ Lecnio.xij. egit de partibui ð vtilitate engetie die aur agit de cõnexiõe pꝛu dẽtie ⁊ sᷣtutuʒ: QAuia vero in pte ꝓxi ma incidẽtalit᷑ pbauerat pᷣtutes ſic ee= cõnexas pꝛudẽtie ſic ꝙ nullo mõ pꝛu dẽtia eẽ poterat ſine ipᷣis.hic cont oñ dit pꝛudẽtiã ſic eẽ cõnexã vᷣtutibus ut nullo mõ virtutes eſſe valeãt ſine ißa Pꝛmo igit᷑ oſtendit huiuſ cõnexiõöe,z pꝛudẽtie ⁊ virtutũ.2. incidentalit᷑ cõö nexionẽ pᷣtutũ inter ſe ibi:. Sed rõ Kü aüt cõfirmat philoſophꝰ per aliud exẽpluʒ dicẽs adhuc ſimile ⁊ ſi tamẽ ſupflua ⁊ mirabilia de gbus ho MHtendẽdũ vtiqʒ Superiuſ „ „ . õ D * II380 Z repetit vnũ dictũ de vtilitate pꝛudẽ tie ⁊ virtutũ ibi. Aanifeſtũ aũt .. 4 exponit vnã difficultatẽ de cõparatiõe ſapiẽtie ⁊ pꝛudẽtie ibi Sʒ tñ nec ſde connexione vero pꝛudẽtie ⁊ vᷣtutũ:pꝛi mo pꝛemutit vnũ pꝛeãbulũ.2: pponit intentũ ibi At haꝝ aũt ʒ: ꝓbat ipſũ ibi pꝛopt᷑ ꝙ aiunt exponit ipſũ ibi Lopoꝛtet aũt paꝝ e concludit ꝓbatũ ibi Hanufeſtũ igi᷑ Circa pꝛeambu lũ ſic pꝛocedit.pꝛimo pꝛoponit ipſuʒ. ⁊2 declarat ibi omnibus eni. S: repe tit declaratum ibi QAuare quẽadmo dum Dicit ergo pꝛimo ꝙ rurſus intẽ dendũ ⁊ cõſiderãdũ eſt de moꝛali vᷣtu tute.vtrum.ſ.ſic exigat pꝛudẽtiã ſicut pꝛudentia exigit ipſam. ¶ Et ideo ſci endum ꝙ virtuſ moꝛalis in appetitu ſi militer ſe habet ad aliquã nalem potẽ tiam ſicut pꝛudentia in itellectu ſe ha bet ad ðmoticã. Mõ ſicut idẽ ſe habet ad idem.ſed ſicut ſimile ad ſimile.pꝛu dentia.n. ⁊ demotica nõ ſunt idẽ. ſed modo quodã ſũt ſimileſut apparet ex pꝛecedẽtibꝰ.ſic ſe habet quedã nãlis virtuſ appetitiua ad virtutẽ moꝛ alem pꝛincipalẽ.ſicut ðmotica ad pꝛudẽtiã. Conſequẽter ibi omnibus eni] De⸗ clarat iſtud pꝛedbulũ in duobus. pꝛi/ mo qᷓ;tum ad virtuiᷣ nãlitatẽ appetitꝰ. 2? inquãtũ ad neceſſitatẽ virtuu moꝛalł ibi. Sed tñ querimꝰ Dicit ꝗ pꝛimo ꝙ quia videtur ommbns hominibus ĩ exiſtere ſingulos bonoꝝ moꝝ ⁊æ malo rũ aliqualiter p naturã quia cõfeſtim a natiuitate videm eſſe iuſti ⁊æ tẽpera ti ⁊ ſoꝛtes ⁊ habemꝰ aliqua ſᷣm exigẽ tiam nãlis inclinationis in qualibet pſona.iõ videtur ꝙ nãli habemꝰ quã dã potẽtiã nobᷣ innata vᷣtutum moꝛalium ſt aũt ſciendũ ꝙ naturał inclinatio ad virtuteſ comu nis ẽ omnibus qꝛ illa nãlis inclinatio ẽ inchoatiuũ virtuſ.virtꝰ aũt eſt cõple mentũ illius nãlis virtuſ.quia p nãlẽ potentiã operari poſſumus ſed nõ poſ ſumus operari optime.p vi tutẽ autẽ ſuꝑadditã potentie nãli poſſumus opꝑ fectiones ari optime. Et hoc modo virtus ẽ vlti mũ de potẽtia in bene ⁊ optime ſicut potentia ẽ pꝛimũ de virtute.ſicut nota ui. S.li? i cꝛ iʒ· Re ſeigd iſta nãtł inclinatio ad bonũ virtuũ q;ius ſit cõiſ omnibus nõ tñ equalit᷑ ineſt omnibuſ qꝛ quið ſunt magis. quiò minus ꝓni ad bonũ ⁊ ſᷣm magis ⁊ minus pꝛoni ad malũ ſᷣm ꝙ determinatur bona vel mala natiuitaſſicut notaui..lieʒ.ceS· HSeinde ibil Sed tñ querumuſ ecla rat alterã pteʒ pꝛeãbuli.ſ.neceſſitat virtuſ᷑ moꝛał ultra potẽtiã nãlem. Di cit ꝗ̊ ꝙ q;uis habeamus a natiuitate virtutes tñ vltra hoc querimus nob in eſſe alteꝝ ꝙ ẽ pꝛincipalit᷑ bonũ.ſ. pfe ctionẽ virtutũ moꝛaliũ que reddu ho minem ſimpliciter bonũ. Et iteꝝ que rimus tales virtutes nobᷣ inexiſter ſᷣm aliũ modũ.a natiuitate nãq; inexiſtũt nop mõ urationali qꝛ ſine ratione no bis inſunt.Sed nos querimus eas ba ber̃ modo rationali. pꝛimũ eni modũ comunẽ habemus cũ pueris ⁊ beſtijs quibus inexiſtũt nãles hãitus ſecũdũ q;dã ſimilitudinẽ virtutũ. Leo nanqʒ nãliter eſt foꝛtis ⁊ liberał ⁊ ſic de ſimi libus. Sed tales habitus exiſtentes ſine intellectu ⁊ ratiõe vident᷑ eẽ noci ui.ꝙ apparet in ex: qꝛ quẽadmodum coꝛpoꝛi foꝛti foꝛtiter moto ſine viſiõe eius qui mouetur ⁊ currit accidit ſoꝛti us falli ⁊ ledi qꝛ nõ babet viſũ ad di/ ſcernendum quo ducat ſe ipſum. Et ſimiliter eſt hic.hõ nã q; foꝛtis aio ſi ſi ne ratione vellet expectare quecunq; terribilia cito contiĩgeret ipſũ moꝛtalii ledi.Sic igitur appet ꝙ habere nãles habitus modo quodaʒ irrationali põt eſſe magis nociuũ qᷓ; expedienſ.habeĩ tñ mõ rõnali ſi accipiat itelleciũ ĩ opa ri ⁊ in mõ operandi multum differt a pꝛedicto modo irrationali quia iſtud erit valde pꝛoficuũ ſicut illis eſſet val de nociuũ.hoc enim modo habituſ ap petitiuus ſimul exiſtenſ cum recta rati one erit pꝛopꝛie virtus ⁊ talem habi tum virtuoſum querimvltra naturalẽ? üinigna ſſep ndſuß⸗ vaniet nidendeib. ipenop⸗ lls Ftus unrno reke S VNads lia notannen iſt vribi. Pꝛopte Wcluſionen p⸗ ſnio ſocrans. ſca hi/ S ppeoprer hoc⸗ ſepeudena i Uiiumes eſe peun Ut uno no: Mhinepercah Utedfnus prude mnubr iendo Eſiepuemaee lScnmai n bnmmtnsdeg cnapoſiteſeſine Mhebdeninune an gels hlie ell teet lerte⸗ ppri ecaſcnnlenr topnne gn endifnn z⸗ Nopltgnmm —RDũ M ü en rapwinii mNNN Peinapalizni orali gen ner di r ANeni niiſr ensie i nnünithlt S1MiN nmieſinlel nern giinnne ienner moſc iamten cn in N hönichs⸗ ela aen nonnii, aſen izli, iupun nmie, hrnumni / habitum ⁊ ſic patet ꝙ inchoatiuum s tutum eſt nobis innatum.cõplementũ vero eſt nobis per exercitiũ acquiſſuuz Deinde ibi.Quar̃ quẽadmodũ lRe petit concludendo pꝛeambulũ bene ð claratum. d. ſequi ex premiſſi.ꝙ quẽ/ admodum in mtellectu opinatiuo ſũt due ſpeties vna quidẽ innata. ſ. demo tica ⁊ altera acquiſita.ſ.pꝛudẽtia ſic in appetitu moꝛali due ſunt ẽt ſpeties vna quidem innata.ſ.quedã vᷣtus ſeu inclinatio naliter ad bonuʒ. altera vo0 acquiſita que quidẽ ẽ pꝛincipalis ĩ bo nitate quia reddit hominẽ ſunplicuer bonũ deinde ibi. Et harum pꝛopoit cõcluſionẽ pꝛincipaliter intemã ⁊ ẽ ꝙ pꝛicipalis vtus appetitiua q moꝛalis oicitur nõ poteſt eſle ſine pꝛudẽtia qᷓ; uis enim nãlis poſſit eſſe ſine pꝛuden tia nõ tamen iſta moralis. Conſequẽ ter ibi. Pꝛopter qð aiunt] Pꝛobat concluſionem pꝛopoſitã pꝛimo teſti/ monio ſocratis.2? teſtimonio comuni tatis ſcõa ibi. Signũ at Dicit g̊ pꝛi/ mo ꝙ pꝛopter boc ꝙ otutes nõ poſſũt eſſe ſine pꝛudẽtia ideo multi ſocratici dicut tutes eſſe pꝛudentiaſ vnde ipſe mag ſocra᷑ uno mõ dicebat recte alio modo ñ recte: peccabat.n.qꝛ dicebat omnes virtutes pꝛudẽtias eſſe: recte vero dicebat aſſerendo ꝙ nõ contingit eas ſine pꝛudentia eſie. ¶ Conſequent ibi. Signum aũt] pꝛobat idem teſtio nio comunitatis.d.qꝙ ſignum eſt ꝙ vᷣtu tes nõ poſſũt eſſe ſine pꝛudenna quia omnes qui nunc virtutem diffiniunt. tria in diffinitiõe apponũt.ſ.habitum tanq; genus pbabile ⁊ eſſetiale ⁊ ea ad que uł circa que eſt tãq; genus ob iectale ⁊ tertio apponũt ᷣm rectã rati onem tãq; aliquid iſeparabile a virtu te. recta o rõ inſeparabilis a virtute eſt ratio pꝛudentie quat̃ omnes qui virtutem diffiniunt dimnare videntur veritatẽ iſtã.ſ.ꝙ virtus moꝛalis eſt ta lis habitus qui inclinat fᷣm pꝛudẽtiãs Ex quo patet ꝙ virtus nõ eſt ſine pꝛu Conſequẽter ibi. opoꝛtet dentia. ₰ aũt paꝝ] Exponit pꝛedictã cõcluſio/ nem pꝛopoſitaʒ ⁊ ꝓbatã.. ꝙ. nõ opoꝛ tet credere ꝙ iõ virtus non poſſit eſſe ſine pꝛudẽtia.qꝛ eſt talis habitus Im rationẽ prudẽtie.ſed opoꝛtet paꝝ trãa ſcendere ⁊ ampliꝰ adðẽ dicẽdo ꝙ vir tus ẽ habitus qui nõ ſolũ fᷣm rectã ra tionem ẽ ſed qui cũ recta ratione ẽ. ſo crates enim dicebat vᷣtutes vłr eſſe rationes.dicebat eni eas eſſe ſciẽtias Quidã aũt dicebãt eas nõ eſſe rõnes ſed ſolũ ſᷣm rationẽ. Hos aũt dicimuſ virtutes nec eſſe rones nec eſſe ſolum ᷣm rõnem.ſʒ eẽ cũ ratione. Hota ij ꝙ Ariſto.dixit virtutem non eſſe rationẽ qꝛ diſtinxu moꝛales virtutes ab intel lectualibus..lilcfi.⁊ ideʒ in pꝛĩci/ pio ſcði. ¶ Item dixit virtutẽ nõ eſſe ſolum ᷣm rationẽ ſed cũ ratione qꝛ di ſtinxit inter habitũ ſᷣui ⁊ liberi.Seruꝰ enim qui nõ habet deliberatiuũ ur ba betur pꝛimo politice põt habere habi tum obeditiuuʒ m quẽ ſequi poterit rectam rationez dñij ſui.tñ iſte habit nõ erit virtus ut ꝓbat᷑.2·politice ⁊ ut ꝓbari põt ex pꝛehitis.S.liꝛ:c. . tñ erit ſᷣm rectã rationẽ ſʒ ñ cũ recta rõne habitus vero liberi qui fᷣm ꝓpꝛiã rati onem inclinat ad bonũ poterit eſſe vir tus qꝛ nõ ſolum erit ᷣm aliena rõneʒ ſionem iã ꝓbatã ⁊ expoſitã.d.maniſe ſtum eſſe ex dictis qm nõ eſt poſſibile aliquẽ hominẽ moꝛaliter æ pꝛincipa liter eſſe bonuʒ ſine pꝛudẽtia nec pꝛu dentem eẽ ſine moꝛali virtute Et ſic patet connexio pꝛudẽtie ad vir tutem moꝛalẽ et ecõuerſo. ¶ Conſequẽter ibi. Sed ⁊ ratio Oñdit cõnexionem virtutũ inter ſe. pꝛimo aũt recitat rõnẽ gʒ connexionẽ virtutum.ſcòo ſoluit eã ibil. Hoc eni ʒ.aſſignat cauſã cõnexi onis virtutum ibi. Simul eniz dicit pꝛimo ꝙ ratio qua aliquis diſputat contendit ⁊ affirmat quoniam virtu/ teſ moꝛaleſ ab inuicẽ ſepant᷑. diſſoluet᷑ ſic.i.mõ pꝛius expoſito. ratio aũt illa 2 ſed ẽt cũ ꝓpꝛia rõne. ¶ Coſequenter ibi.ANManikeſtũ igitur] Infert cõclu A. IISRO ꝓpter duo.pꝛimo quideʒ qꝛ ẽ pfectio „₰ ueſtio. i7. mn noſil talis erat:qꝛ idem hõ non eſt ad om/ in hoc quia dictum fuerat ꝙ ſapiẽtia ẽ niin nes virtutes aptus nat optime. quat ſtudioſioꝛ q́; pꝛudẽtia. 8. e0. liecSe p⸗ moſuh⸗ talis homo hanc virtutem ad qᷓ; eſt op bᷣ aũt dicebatur q; pꝛudentia pꝛincipa lius ra time natuſ ſciuit.i.acquiſiuu:loquitur tur ⁊ pꝛecipit ſapiẽtie ſicut dictum fu tinenn moĩr ſocratico: hanc aũt virtutẽ ad q erat de ciuili doctrina.S.li:i. ꝓbemio tinami non eſt optime natuſ nequaq; aſſumẽſ ex quo videbatur ꝙ pꝛudentia eſſet ſtu uniinm erit: et peꝛ cõſequẽs taliſ homo hẽbit dioſioꝛ ⁊ pꝛicipalioꝛ qᷓ; ſapiẽnia. Ad Cnsbinſs⸗ vnã virtutem ſine alia. ¶ Cõſequẽter bᷣ aũt dicit ppus ꝙ pꝛudẽtia nec ẽ pꝛĩ/ SS ibi Mec.n.] iſtam rationẽ diſſoluit: cipalioꝛ qᷓ; ſapiẽtia nec eſt perfectio tbeiualiel d.ꝙ pꝛedicta ſeparatio virtutũ abin/ melioꝛiſ potentie ſeu particule aĩe q; tſtecpenet uicem cõtingit.a eſt poſſibił ᷣm nãleſ apliẽtia ꝙ apparet ex pꝛecepio pꝛudẽ nsgzgtan virtutes de quibꝰ pꝛocedit rano.ſed ñ tie ĩ quo ratio ad oppoſitũ füdabatur teigdn contingit ſᷣm moꝛales vᷣtutes ſᷣm quaſ ꝙ patet ex duobꝰ. pꝛimo qꝛ ſicut ſe ha nmmiͤcſenicen homo dicit᷑ ⁊ ẽ ſimpliciter bonus hõ. bet ars medicine ad ſamtatẽ:ſic ſe h Uo noreluc ¶ Rertio ibi. Simul eni] Aſſignat bet pꝛudentia ad ſapientiã. medicina 1esedonn cauſã buius cõnexionis.d.ꝙ vmi pꝛu/ vero nec vtitur ſanitate nec pꝛecipit Eeinuulielee dentie exiſtẽti in anima omnes mora ſanitati.ſed pꝛecipit alicui gratia ſa/ ultbnonni les virtutes inherẽt.i.adherẽt ei.que nita.ſic ẽt pꝛudentia nec vtitur ſapiẽ Nrogend⸗ cunq; aũt ſimul adſũt vni pꝛudenue. tia nec pꝛccipit ſapiẽtie. veꝝ ẽ ꝙ pꝛe 1aſtorboawirn, ſimul adſũt ſibi inuiceʒ ſed ſᷣm h ꝙ ꝓ cipit homini gratia ſapiẽtue. h at non neosillaſin batuʒ eſt. ̊. omnes virtutes moꝛales eſt pꝛincipari ſapiẽtie ſed potius deſ coſttüt vnnca adſt ⁊ coexiſtũt vni pꝛudẽtie.quare ꝑ uire. (Aabue patet idem in alio ſi/ c(& hos honeltea conſequẽs ſibi inuicẽ inſepabiłr coexi mili qꝛ doctrina poluica pꝛecipit ſup udina om ſtentoſegueter ibi. AHanifeſtuʒ omnibus que gerũtur in ciuitate inter cuure omne aũt. Repetit vnũ dictum de vtilitate q̃ agitur de dijs pꝛopter bᷣ tñ nullus di vel oppoſim virtu ⁊ pꝛudentie.d. manifeſtũ eẽ po ceret politicã pꝛincipari dijs ſic neq; nponmſapn ſito ꝙ nec pꝛudẽtia nec vᷣtus eſſet pᷣc/ debet dicere ꝙÿ pꝛudentia pꝛincipet nitaeatans tica.i.operatiua ⁊ actiua circa neceſſa ſapiẽtie q;uis aliqua pꝛecipiat circa lclan ore no ria ⁊ vtilia vite ꝙ adhuc indigem ea ipſam nõ iñ ei. ſed gratia eius urnutenäeter frügicellane cuiuſdã particule amme que nalit ap S euidentiam pꝛedictorum Cueſtereretas petit ꝑfici.2? ꝓpter electionẽ qꝛ nulla 5 gueritur vtrum omnes ptuteſ ſctupnsrinqu erit electio recta ſine pꝛudẽtia ⁊ ſine oꝛales ſibi inuicem ⁊ pꝛudẽtie inſe Aalini mmnes virtute quia electio duo de neceſſitate parabilit᷑ ſint cõnexe Et arguitur ꝙ wunenn cõcernit.ſ.finẽ ⁊ illud ꝙ eſt ad finem. Iſtud enim eliggit᷑ ⁊ pꝛopter finẽ eli git᷑. ¶ Et idcirco opoꝛtet ꝙ electio cõ ſic per quoſdam ſed ſumpliciter aſſerẽ teſ. pꝛimo quidem ex vnitate pꝛuden tie qꝛ ut dicit hic pvbᷣus.i: ethicoꝝ ſi⸗/ ſein gui wſ aſkire min mmiwn d uenienter concernat virunq; ad hoc ꝙ; mul pꝛudentie vni exiſtenti omneſ vir IIn ntii ſit recta. virtus autem facit recte ope tutes moꝛales inherẽt .2. ex vnita inginnin d rari.i. recte intẽdi finem. Et pꝛuden te metaphiſice quia errare in materia Kinifi Plen tia illud ꝙ eſt ad finem.qu are electi vnius virtu eſt errare circa materiaz ſrccizien onis rectitudo neceſſario exigit ⁊ stu alteriuſ.ſicut ſi ponatur aliquis in ſta ncplir n tem ꝓpter oꝛdineʒ ad finẽ ⁊ pꝛudẽtid tu intemperatꝰ q;uis ex hitu iuſtitie eniiri 4 ꝓpter oꝛdinẽ ad illud ꝙ eſt ad finem. abſtineret ab adult᷑io tñ ex haitu intẽ ennnc umet Conſequẽter ibi. Sed tñ Exponit v/ perantie incidet in adulterium ⁊ per R— hhn nam difficultatẽ de cõparatione ſapiẽ ↄſequẽs in opus iniuſtũ.qꝛ aliquoti/ ã Wli⸗ tie ⁊ pꝛudẽtie que tacta fuerat.õ.de ens replicatã generabit iniuſtiticiam nis — in vtilitate earum. Erat enim difficultas quare patet ꝙ oppoſitũ vnius virtutis miii tgnun üi Meerſen ne iſii ſchnin Pſummu ZM uſaine Tenaſcnini mineſtſe bnenni uimaen egümcnm 5operbi Nwpn Aſi pwenna unn ea n dgaaend an. ”õ naen nürnlahn knn idenaſaeft wemiatn nni ⸗ 8 infert oppoſitũ alter quare vna ifert alterã qꝛ illa cõſequẽtia ẽ neceſſartla: vbi oppoſituʒ ↄñtis infert oppoſitũ ã tecedẽtis:ſic ãt eſt ĩ ꝓpoſito. quaĩr̃ ꝗᷓ/ libet virtus moꝛabł infert aliã neceſſa/ rio ſicut ex oppoſito illate inſert oppo ſitum inferentis.tertio ex vnitate ele/ ctionis hõinis oᷣtuoſi ⁊ pꝛudẽſ.qꝛ qui cuq; eſt in electione cõtinua uł ſepuus repetita ad õe bonuʒ vᷣtutis aggene/ rat vł aggenerabit habuũ cuiuſlibet stutis qꝛ ex actibus generatur habit maxie tñ ex electionibus qꝛ maxime pꝛopꝛiũ eſie videtur virtun electio æ magis moꝛes ludicare operibuſ. S. li 3c Sed omnis vu bonus ? pꝛu/ dẽs ẽ in tali electione ⁊ ĩ talippoſito ꝙ vult ᷣm omnẽ ᷣtutẽ viuere: ſicut lex pꝛecipit ẽ libꝛo ce quare aggene/ rat ſibi habituʒ cuiuſ libet. 4. quia m eos illa ſut inſepabilr cõnexa que cõſtituũt vnicaʒ hominiſ decẽtiã ⁊ vni cã bõis honeſtatẽ:ſed ſᷣm eos ſic eſt ð pꝛudẽtia ⁊ omnibus tutibus moꝛali buſ quare omnes ſũt inſepabilit cõne xe. Sed oppoſuũ arguitur ſicut in te/ xtu. qꝛ omniſ apius nat ad vnam vir tutẽ ⁊ exercitatus circa materiã eius c ad aliam vtutẽ nõ apt natuſ nec crx ca eius materiã exercitat habet vnã ſine altera qꝛ illam ad quã eſt aptꝰ c in qua eſt exercitatus ſine illa ad quã nõ eſt aptus ⁊ in qua nõ eſt exercitat Sed aliqui homines ſũt huius:ut al/ legatur in textu: quare illi habent vnã ſine alia. quat᷑ nõ ſũt iſe pabiliter cõ/ nexe. ¶ Pꝛo ſolutiõe qõnis pᷣmitto vnã diſtinctionem: q duo ſunt genera virtutum moꝛaliũ quedã enim ſunt de eſſentia pꝛincipalis bonitatt hbumane que dã autẽ nõ. Ille nãq; ſunt de eſſẽ⸗ na ſine quibꝰ nõ ẽ poſſibile bominem pꝛincipaliter eẽ bonũ cuꝰ mõi ſüt vtu/⸗ tes cardinales ut tractaui.S. tractatu de foꝛtitudine ⁊ quibus manẽtibus in bomine: impoſſibile ẽ bominẽ nõ eſſe bonum: otutes aũt que nõ ſunt de eſſẽ tia talis bonitatis ſunt ille ſine quibuſ homo põt pꝛincipaliter eẽ bonꝰ. Abi ſciendu qꝙ triplicuer põt eſſe bontas hominis z habituʒz: vna quide nalis qꝛ ut dicit ppᷣus bic in textu:pueris ⁊ beſtijs naturales erũt haitus alia aut acqmſita non pꝛincipalis a qua dicik bomo bonꝰ:nõ ſimpliciter ⁊ abſolute ſʒ ſecundũ quid ⁊ determinate: pta bonus gꝛãmaticus vł bonuſ eutrape/ 10 luſ vł bon cytariſta ſic hẽt᷑..liiclx. ʒͤe bonitas e acquiſua pꝛincipalis ſᷣm quã homo dicitur ſumpliciter eſſe bonꝰ ut habetur bic in textu. ¶ Hijs pꝛe⸗ miſſis ad qõnẽ dicẽda ſũt duo.pcimũ ꝙ virtutes eſſẽtiales bonitati humäz- pꝛincipali inſeparabilr ſũt cõnexe Fm alie nõ ſüt cõnexe:pꝛimũ pꝛoboſic. Quecunq; vni ⁊ eidẽ inſepabiliter ſt cõnexa ipſa adinuicẽ inſeparabiliter ſunt cõnexa.ſed tres virtutes cardina les inſeparabiliter ſunt cõnexe cũ pꝛu dẽtia quare cũ ſe inuicẽ: minoꝛ: fuit ðᷣ clarata. &. tractatu de foꝛtitudine qõe illa:vtrum foꝛtuudo ſit virt cardinał ⁊ etiam ſaᷣ babetur hic in textu. ſcõʒ pꝛobo quatripliciter: pꝛimo quia nul / la virtus eſſentialis bonitaun bumae nccĩo ẽ ↄnexa ſtuti ñ eẽntiali bonitati huãe ꝙ patet põita bonitate bumana neceſſario ponunt᷑ otutes ei eſſe tiales ñ tũ nccĩo ᷣtutes accidẽtales:quare iĩ tali caſu eſſẽtiales eſſẽt ſepate ab acci dentalibus. Sed alique ſunt ſic efſen/· tiales ut viſũ ẽ. alique accidẽtales pu ta ut virginitas eutrapelia æ magin ficẽtia ⁊ magnammitas ⁊ phpillatimia ſine quibus põt eẽ ſalus ⁊ homo pꝛi/ cipaliter bonus:quare non neceſſario eſſentiales ſunt cõnexe accidẽtalibus. Scðo qꝛ nulla otus poſſibił alicui ne ceſſario eſt ãnexa virtuti que impoſſi/ bik ẽ illi. ſed alique stutes ſũt poſſibi/ les aliquibus: quedam impoſſibiles. quare iſte nõ neceſſario:ſunt cõnexe u us: minoꝛ ꝓbat᷑: qꝛ hõi paupi ꝓlẽ ha bẽti: poſſibiles ſunt tutes cardinales qꝛ põt viuere pꝛudẽter ⁊ iuſte: foꝛtiter ⁊ tẽperate:illi tñ ſũt ĩpoſſibiles: alid DSDz LIB3RO alie puta virginitas ⁊ magnificenniia quare ut pꝛius: minoꝛem Pꝛobo. pꝛima eni pars eſt nota de poſſibilita te illarum virtutum aliã paꝛteʒ ðò ĩpoſ ſibilitate aliarum pꝛobo ſic. niła otus electiua eſt poſſibilis alicui circa cuiuſ materiũ nõ põt eligere. Sed pauper ꝓlem habẽs nõ põt eligere circa ma/ teriã ginitatis ⁊ magnificẽtie qꝛ nul lus põt eligere impoſſibilia. Sed ĩpoſ ſibile eſt iſti ſeruare perpetuo caſtita⸗/ tem vł corpoꝛis integritatẽ cũ ipſã nõ habeat: que tñ eſt electio ginita ut oñdi..tractatu de tẽperãtia queſtiõe illa vtꝝ oᷣginitaſ ſu vᷣtuſ.Simili modo nõ põt eligere facere magnos ſũptus cũ nõ ſit ei poſſibile que tñ eſt electio magnificentie. Si vero dicatur q; iſte pauper põt eligere cũ cõditiõe dicẽdo in coꝛde ſuo:ſi eſſet ſibi poſſibile.ſi eẽt iteger ĩ coꝛpoꝛe.vł ſi haberet magnaſ diuitias iſtud non valet qꝛ tał electio virtutẽ nõ generat:tũ qꝛ nõ eſt electio abſoluta:tũ qꝛ nõ ẽ opatiõi elecie cõ/ iũcta:tũ qꝛ ẽ ab õi ðᷣlectatiõe ſeparata que tñ ſequit᷑ generatiõeʒ habitus ut S. li?2 cʒ. tũ qꝛ nõ ẽ dificultatũ expta tũ qꝛ nõ ẽ pꝛudẽtie cõnexa:nec rõi cõ/ ſona cuʒ ſit ocioſa. ʒ qĩ alique s⸗ tutes in eodẽ ſut incõpoſſibiles.ꝗᷓ non neceſſario ſũt connexe. añs pʒ pꝛimo de magnimitate ⁊ eutrapelia. qꝛ ma/ gnanimꝰ ñ ẽ luſiuuꝰ ut.. tractatu de magnanimitate. eutrapel ãt ẽ luſiuuſ hñs oẽz opationẽ ſuã ĩ ludo:ut.ð.trac tatu de eutrapelia: pz ẽt de virginita te ⁊ cõiugali caſtitate que conſiſtit in vſu debito cõiugij ad pꝛoł pꝛocreatio nem. Certio patet de magnificẽtia c virtute paupertatis religioſoꝛũ que ĩ cludit eſſentialiter abdicationẽ tẽpo⸗ ralium facultatu: magnificẽtia go ſi up põit poſſeſſionẽ ⁊ ꝓpꝛietatẽ eaꝝ. cõſe quentia pʒ. 4? qꝛ quoꝝ generatio/ nes ſunt ſeparabiles ⁊ ipſa ſũt ſepabi lia. Sed generationes quarũdã virtu tum ſunt ſeparabiles:quajr et ipſe. MEHinoꝛ patet in quibuſdã ſpẽbus iu ſtitie ⁊ accipio religionẽ ⁊ vindicta: quarũ vtraq; eſt circa iuſ nãle ut nota ui. S. circa pꝛincipiũ quinti lubꝛi. Re ligio autẽ.i.tus que ſᷣm tulliũ affert deo debituʒ cultũ põt ẽt aggenerari in religioſo ſepe oꝛãte ⁊ adoꝛante cele/ bꝛante ⁊ deum laudante ex actibiſtiſ nõ generabit᷑ vindicta.i.iuſtitia puni⸗/ tiua:qꝛ multi ſunt qui de hoc nec co/ gitãt nec hoc eligũt. nec hᷣ exercẽt:nec h operantur. Et ſi dicatur ut.. ꝙ iſte cõdicionałr hᷣ eligit.qꝛ ſi punire cope teret ei.vellet utiq; iuſte punire ⁊ per h aggenerat᷑ ei iuſtitia punitiua. dico iſtud ũ vʒ:tũ ꝓpter illa q induxi.. tũ qꝛ ſupponit falſũ.iuſti.n.ſũt ſicut di xi ꝗ talia nõ cogitant.tũ quia iſta ſunt gba vana ⁊ in deriſum redacta.ſũt.n. ſimilia verbis quorũda m milituzʒ qui habẽtes bonũ vinũ inexiſtẽtes añ ca/ minũ credunt ſe pcellẽ laurarotũ qui poſtea in bello nõ expectarẽt vnũ aſel lum vnde pᷣſus. l iauraronß pꝛe⸗ cellẽs añ caminũ. Qm cernẽs bellum nõ expectaret aſelluũ. ¶ Dicẽdũ g ad pꝛimũ in oppoſitũlq pᷣtutes ſᷣm quas pꝛincipaliter dicitur homo bonus coe xiſtũt inſeparabiłr pꝛudẽetie de quibuſ ſolum loquit᷑ pᷣus.ut apparet expreſ ſe.Ad ſcòm dico ꝙ minoꝛ ẽ falſa quia oppoſitũ magnanimitanñ puta eſſe lu⸗ ſiuuʒ nõ infert oppoſitum eutrapelie nec oppoſitum eutrapelie oppoſituʒ. magnanimitatis ⁊ ſic de alijs virtuti/ bus in quibus iſti nõ pꝛobãt intẽtũ ni ſi in virtutibꝰ cardinalibus in quibus cõcedit᷑ connexis ⁊ ex h fallũt ſe ipoſ qꝛ ꝙ vident debere virtutibus pꝛĩcipa libus opinant᷑ deberi religs omnibuſ. Ad tertiũ iam appuit rñſio.qꝛ tal ge neralis conditionalis electio nõ ſuffi cit ad generationẽ vᷣtuſj. Ad quartum vero dicẽdũ ꝙ nõ oẽs viriuteſ moꝛaleſ coſtituũt vnã decẽtiã qꝛ magnanimũñn decet eutrapelia. nec pauperem decet magnificẽtia nec cõiugatũ utẽtẽ cõiu⸗ gio decet ginalis pudicitia. quatuoꝛ ãt vᷣtutes pꝛincipales ſeu cardinales — — er ntctde cls:n hent oenmn iiaammoi ſulinennin Prüntgbenä AAenrnng ſiuncittesbeb Nupenmue ot embe etitinamocn AAlvpa quider mmanteſt moch tll Vporrerai ſianmmpii pon wmvnb ma iinatdwoppo Mlcerane 7 wgMinern Mengietanpins uummmnfaido — Pdwnräſinz ſe fifgnind imntidinninat itſentiginog en nieno⸗ neſmwaigtrin⸗ u Imſbige rinnlü tagenn 1 ml hmneafi Mlmun, p ng Ci clipmnig Mu poninn ufrnſüian M.i Auikn ſumrimiſin rüdanmimm irſirsi . llurä Aumitfnict Sllammwüne, Auggnistoin i (aif es in r bono ensd pyudiehe delli urappaner ent minore fallagan Utai paeſtt ſirum eumner. hele pin⸗ ſicde ansmun, ̃ echü nnii S Nalibsngur erb falitſefqi aielas tun triſtd e⸗ Auad i ili Sl gun öinn ti ii engen et paennn RZ Mat ochanu, Bs ſn amn ð S=S S 1 VI conſtituunt vnam decentiã neceſſariaʒ bonitati humane: ꝙ aũt alie viꝛtutes coõſtituãt decentiã nõ quidẽ neceſſariã ſed cõgruã bonitati hũane pꝛincipali. gncipit Liber ſeptimus. ¶ Lec. “* — Oſt bᷣ aũt dicẽ duʒ. Poſtq; 7 mo libꝛo ⁊ de gnñãtiõe ⁊ imł tiplici ↄditiõe tu: in ſcõᷣo ⁊ de pꝛĩcipijſ tutii in 3: ⁊ de ſpẽbus vᷣtuᷣ tã moꝛalis q;; intel/ lectualis:in ??⁊ o ¶ Hic oꝛdine cõ ſequenti determinat de quodã gradu ptuf̃ qui dicitur cõtinẽtia ⁊ de ſibi op poſita.ſ. incontinẽtia. Huic autẽ lis pꝛemittit phemiũ ⁊ 2. ſubdit tractatũ ibi. Videtur utiq; cõtinẽtia. Pꝛobe mium aũt tres habet partes. In pꝛi/ ma pꝛemittit duas diſtinctiões ꝓ pꝛi cipio ⁊ pꝛeambulo ad dicenda.2. di/ cit que ſit intentio circa dicenda ibi. Sed de hac quidem diſpoſitiõe] In tertia quid eſt modꝰ ꝓcedendi ĩ dicen dis ibi. Opoꝛtet aũt quẽadmodum Circa pꝛincipiũ ponit pꝛimo vnã diſti ctionem de tribuſ malis fugiendis.2. aliam de tribus oppoſitis boniſ appe tendiſ ibi. Contraria ãt. Dicit ergo pꝛimo ꝙ poſt h̊ determinata de virtu te dicendũ eſt amplius de hijs que ſũt annexa virtuti faciẽdo aliud pꝛincipi um unde exoꝛdiendũ ẽ.ſ.ꝙ circa mo/ res bominũ ſũt.ʒ. ſpeties reꝝ ⁊ diſpo ſitionũ fugiendarum.ſ.malitia ſeu vi / tium ⁊ ĩcõtinẽtia ⁊ beſtialuias.¶ Eſt añt ſciendũ pꝛimo quomõ ſe habẽt h tria mala ad moꝝ bonitatẽ ⁊ ad ſe ĩui cem. Sciendũ ergo ꝙ bonitas moꝛuʒ neceſſario exigit rõneʒ pꝛacticam ſeu appetitiuã. ꝙ appet qꝛ omneſ qui di ffinierũt otutẽ appoſuerũt rõnẽ ut.ẽ. li6e cè penultimo. Exigit ẽt electionẽ quia magis diiudicamꝰ moꝛes ſᷣm e/ lectionẽ q; ſʒ opationẽ.ut.S: liqʒ? c: x· Exigit ẽt rectitudinẽ rõnis ⁊ electio/ nis:opoꝛtet.n.rationẽ verã eſſe ⁊ ap/ petitũ rectũ ut.a. l? 6ec?ʒ: (Exigit ẽt operationẽ cõſoꝛmẽ recte rõi ⁊ recte electioni:alias nõ eſſent ſtudioſi ſicut nec infirmi audientes pꝛeceptum me dicoꝝ nõ exequẽtes nõ fiunt ſani:nt S. li? 2 &εα* Omne igitur peccatum poſſibile cõtingere circa moꝛes eſt vł qꝛ homo caret rõne ⁊ electione:vł qꝛ caret rectitudine ratiõis ⁊ electiõis. vel quia caret operatione confoꝛmi ł rectitudinis ranonis ⁊ electioms. Si vero peccatum contingat ex pꝛima ca ſic eſt beſtialitas: beſtialis.n. hõ nec rationẽ nec electionẽ nec rõcinauõem habet ut.j. eo.li?.c⁊ 9?. Si vero cõtin/ gat ex cauſa ſcðòa ſic eſt malitia. mali tia nanq; puertit iudiciũ ⁊ mẽtiri facit circa pꝛactica pꝛincipia ut.S. li: 6: c: i6õequare pꝛebet carentiã rectitudinis rõniſ:⁊ p cõſequẽs rectitudinis electi onis:qꝛ electionẽ rectã facit virtus ui S. li?6cis* τ per cõſequẽs malitia fa cit eam nõ rectam ſi ãt cõtingat.ex.3. cd ſic eſt mcõtinẽtia. Incontinẽs emnʒ habet rectã rõnẽ ⁊ rectã elecnonẽ ut .5. ei cefi. .. eo. li? cia? Sacit autẽ ʒ electionẽ ut..li?:c:: Et ð rõnem qꝛ eſt egreſſiuus a rõne ii J. c. ꝓximo Ex his põt inferri ꝙ bee tres ſpetes diſpoſitionũ bõiniſ fugiende ſũt circa moꝛes.Scðdo ẽt ſciẽdũ ꝙ bonitas mo rum exigit obſeruantiã triplicis legiſ nãlis. Quarũ vna ẽ pꝛopꝛia rõ vnius ſingularis hominis tãqᷓ; lex iſtiuſ indi uidui.ſcòa eſt rõ totius bumane ſpẽi. Tertia eſt nãlis oꝛdo totius generis aĩaliũ pfectoꝝ.quar̃ peccatũ circa mmo res põt cõtingere ex traſgreſſi lõe legis vnius indiuidui vł legiſ totius ſpetiei vł legis generis ſui.ſi fiat tranſgreſſio legis iſtius indiuidui.ſic eſt icõtinẽtia per qᷓ; hõ egreditur a ſua ꝓpꝛia roe. ut. . c. pꝛoximo que debet eſſe cuulibz tãq;ᷓ lex:ſi o fiat trãſgreſſio legis ſpe ciei · ſic eſt malitia ꝑ q;ᷓ hõ non facit rationem pꝛopꝛiam nec electtonen ſuã imo operatur ſicut videt᷑ ei operã duʒ eſſe.Omnis enĩ malus ẽ ignoꝛãſ que opoꝛtet opari ⁊ a quibus effugiẽ duʒ. ut.S. li. ʒ: c ʒ. facit tñ cõtra rõneʒ q́ᷓ; hñt alij de ſpetie ſua.⁊ iõ phᷣus ĩ dif finitione virtu poſuit rõneʒ nõ iſtius vł illiuſ:ſed rõnẽ generałr ſapiẽſ.lix2 ce g. ʒ iſt at facit omnis maluſ.Si vo fiat trãſgreſſio legis totiuſ generis ſic eſt beſtialitas:· Haturał.n. inſtinctus determinauit ſingulis aĩalibus nãlẽ cibũ:nãlem potũ:nãlẽ cohitũ ⁊ nãleʒ ludum:vbi ergo homo conuertit ſe ad innãles cibos:ad innãles potus: ad innãles cohituſ:⁊ ad innãleſ ludoſ.fa cit ʒᷣ legẽ generis aĩaliũ ⁊ ꝑ h dicitur eſſe ⁊ fieri beſtialis.ut.j.eo.liꝰcꝛ : Dico autẽ beſtiales Cõſequẽter ibi. LCoõtraria aũt. Ponit aliã diſtinctio neʒ de tribus bonis oppoſii pᷣdici ma lis.pꝛimo aũt facit h.2?.exponit vnazʒ partẽ ſue diſtinctionis ibi. quẽam homerus.] dicit g̊ pꝛimo ꝙ bona pria pꝛedictis tribus malis ſũt mãifeſta qᷓ; tuʒ ad duo.qꝛ hoc oppoſituʒ malitie vocamus virtutẽ.h̊ aũt oppoſitũ ĩcõti nentie vocamus cõtinẽti ad beſtiali⸗/ tatẽ aũt cõgruit nos dicere eſſe oppoſi tam q́;dam virtuteʒ ſuper noſ.i.ſuper ſtatum noſtrũ q; dicimus heroycaʒ ⁊ diuinã.ſt aũt ſciẽdũ ꝙ iſtud vocabłʒ heroyca premoꝛdialiter deriuat ⁊ oꝛi ginatur ab her ꝙ eſt terra.qm ab her dicit᷑ herus.i.terre dñs quẽ vulgus di cit terrariũ.dicitur ẽt hera quaſi terre dña vxoꝛ heri. dicitur ẽt heritudo do miniũ vł dominatio Et inde dicit᷑ he rilis ⁊ herile quaſi dñium ⁊ poteſta⸗ tem habẽs ⁊ herilitas ipſa poteſtas ⁊ ab eo ꝙ herus dictus eſt heros he/ roys quaſi magn potẽſ:pfectꝰ⁊ ſapiẽſ ⁊T heroys heroydis ideʒ ſignat feine vñ magni viri dci ſi heroyes ⁊ magne fẽine heroydes. Dicit᷑ ẽt heroya ip̃a pfectiõis magnitudo heroũ vł heroy⸗ duʒ. dicitur ẽét heroycus.ca. cum. ha bens beroyam ꝙ cõtingit dupliciter. qꝛ heroya põt haberi foꝛmaliter ab illo qui eſt infoꝛmatus ⁊ habituatuſ perfectione heroye:põt et haberi ob iectuałr. Et hoc mõ carmẽ põt dici he roycũ qꝛ habet geſta viroꝝ heroũ vel fẽinarũ heroydũ ꝙ deſcribit tãq; mãa,ʒ ⁊ obiectũ. Sicltur ẽt ꝙ quedam dea gentiliũ que latine dicta eſt iuno ut re citat uguſtinus.ſexto de ciuitate dei. in pluribus locis:grece dicta eſt hera. Quidam eius at filius dictus eſt herus:vnde ſᷣm ritum paganicũ ex tũc dicti ſũt heroyas illi qui ſᷣm fabulas poſt terminũ huiꝰ vite dicebantur dei ficari ⁊ ĩ deos cõuerti.(¶ QAuare ſciẽdũ ʒ. ꝙ qualr̃cũq; homines ſaperent de veritate loquentes de heroya ſenſeꝛũt ipſaʒ eẽ quãdã vᷣtutẽ qͥ reddit hominẽ melioꝛẽ ⁊ pfectioꝛeʒ quolibʒ homine perfecto ⁊ bono ᷣm comunẽ hommuʒ vtilitatem de qua loquitur hic phus. ¶ Konĩ ibi. Quẽadmodũ homerus.] Exponit ibi vnã ptem ſue diſtinctiõis vʒ oppoſitionẽ diſpoſitiõis heroyce ⁊ diſpoſuionis beſtiał.pꝛimo ãt dat exẽ plũ de diſpoſitiõe heroyca.2: pbat ꝙ lpᷣa ſit beſtialitati oppõita ibi. Quaĩ ſi quẽadmodũ aiunt. Dicit ̊ pꝛimo ꝙ vᷣtutẽ heꝛoycã dicimus:⁊ fᷣm illÄ vi rũ heroẽ quẽadmodũ homerus poeta dicit hectoꝛẽ eſie virũ heroẽ. fecit.n. ⁊ introduxit in carmine ſuo pꝛiamum regem troie dicentem ⁊ loquẽtẽ ð hec toꝛe filio ſuo qm erat valde bonus vll tra comunẽ hominũ bõitatẽ ſic ꝙ non videbatur exiſtere viri mortalis puer ſʒ dei.vnde poterat dici vir heroycus ⁊ diuinuſ.¶ Hota vᷣo ꝙ iſte hectoꝛ fint pater franconis qui quidẽ franco cõ/ gregauit ſibi comunitiuã magnãà mili/ tum ⁊? hominũ ſtrenuoꝝ qui tandeʒ a francõe pꝛincipe dicti ſũt franci: vene rũt.n.ð tꝛoia ĩ germaniã ⁊ ſuꝑ flimuũ qui dicitur renus edificauerũt ciuita⸗/ tem que dicta ẽ ſymcambꝛia a qua ali quãto tẽpoꝛe dicii ſũt ſymcubꝛite:poſt modũ vᷣo relicta ciuitate illa venerunt thlütil6 Perdrnenn Wirmi eno nr Min ſt ſa mnntſune nnſe hbet Miſc ihenen clianad aſwwrneli gornlenna: pveorra⸗ huusfaton l.Ngliadnn Efünrolppter linic ſupeeg ofunt beſtie Wi Etſchabe halalpoſinobe iſhl nin (NRNgrigtul ertbekanio Genlighonnnan 11 ſſnipnercinfi⸗ uniſed re 1 Alnnebamene * Vitinpuraſen . ſlfi ecclici⸗ e Womeuange iſunldiege aden Afawwi gog ulu in eellen Inetirihfnhr Kulntgeſtnig huummponiunta Fünlinaineer⸗ uns V ſyng WNecrm.. ,Ineſin wsdi J * . 1 NRdrtöz „ „ EMuckiwt Is ſert do. ccgs:’ 4 Wüfluser unegnn am n . Ulqu fnſa medcebumn Bde Ndrii NaoaAmah RKRANOANNRH 4 0 1 ciuwäd Mih. Ninuimsriflii Wnünittiz „ * 4 nsen Müinn e. 3 „ 4 α ſiim⸗ 14 cuimnele⸗ in gallias:⁊ iterũ dicti ſut franci nõie ViI pꝛimitiuo ⁊ babitauerũt galliã belgi cam. que nũc dicitur francia ex nõine habitatoꝛũ ſuoꝝ ⁊ ipſi a nomie regio nis habitate dicũtur gallici.vnde con ſtat ꝙ reges francie deſcẽderũt de ſtir pe iſtius hectoꝛis viri heroyci ⁊ diui/ Bi omibe. Muar ſi qmað. ꝓbat virtutẽ heroycã eſſe beſtialitati oppo ſitã a hᷣ tripir· pꝛimo ex ſuꝑexcelẽtia diſpoſitionũ.2.ex differentia rerũ diſ ponibiliũ ibi.. Et enim quẽadmodũ 3 ex cõuenientia tẽporũ ibi Quare autẽ raru. pꝛimo ergo intendit ſic ar guere. Omnis ſupexcellentia virtu oſa opponit᷑ ſuperexcellentie vicioſe ſicut emm ſe babẽt generaliter virtus æ vitiũ ſic ſuperexcellẽtia vtui: ⁊ ſup excellẽtia vitij. Sed vᷣtuſ heroyca E vir tuoſa ſuperexcellẽtia:beſtialitias vᷣo ẽ ſuperexcellentia vicioſa:quare vtuſ ⁊ diſpoſitio heꝛoyca erit beſtialitati op poſita. huius rationii ponit pꝛimo mi noꝛẽ. d. ꝙ quẽadmodũ aiunt ex hõini bus fiunt dij ꝓpter beroyce vtutiſ ſup excellẽtiã ⁊ ſuple ꝙ ſimili mõ ex hõi/ nibus fiunt beſtie ꝓpter vitij ſuperex cellẽtiã. Et ſic habemꝰ ꝙ diſpõitio be royca ⁊ diſpoſitio beſtiał ſunt ſuperex cellẽtie stutiſ ⁊ vitij. ¶ Scðo infert cõ cluſionẽ.d.ꝙ vtiq; talis habitus hero ycus erit beſtialitati oppõituſ ſt ãt ſciendũ ꝙ bomines dicunt᷑ fieri ⁊ eſſe dij nõ ꝓppter cõuerſionẽ bumanitaſt in diuinitatẽ ſed ꝓpter ſi imiluudinẽ ali- qualem vute humane ad diuinã ⁊ hoc mõ dicit ſcriptura ſacra. Ego dixi dij eſtis ⁊ filij excelſi oẽs in pos ꝙ expo nens xps in euangelio dixit. ꝙ illi di ⸗ cii ſunt dij: qꝛ ad eos ⁊ in eis ſermo dei factus ẽ Jo. x. Et ſᷣm h dicit ppuſ ꝙ vita ſᷣm excellẽtiam vᷣtuſ̃ acta erit vtiq; melior qᷓ; Im hominẽ. Et paulo poſt addit ꝙ eſt vita diuina: quałr ůt ſit diuina nõ diumnitatiſ pꝛopꝛie ſʒ qua dã ſimilitudine expõit ibidẽ. . ꝙ dijs ẽ omnis vita beata:hõinibꝰ ãt inq;tũ ſimilitudo qued tał operatiõis exiſtit ut. j.hx? cꝛ.xx Scðdᷣo ibi. Et.n. quẽ/ admodũl Arguit ſic:diſpoſiiio hõinis ſᷣm qᷓ; aſcẽdit ad participationẽ diuim ſtatus opponitur diſpoſitiõi fᷣm qᷓ; de ſcendit ad participationẽ beſtialis ſta tus.q apparet:qꝛ diſpoſitões hõinis que maxime a ſe diſtant ſũt cõtrarie ut habetur.xmetaphiſice.taleſ ãt ma xime a ſe diſtãt: quatr᷑ ſũt cõtrarie. Sʒ ſᷣm diſpoſitionẽ beroycã pᷣdicto modo aſcẽdit:⁊ ſᷣm beſtialeʒ deſcẽdit.quaĩ diſpoſitio heroyca erit diſpõi beſtiali oppoſita:huius ratiõis ponit stutẽ mi noꝛis.d.qꝙ quẽadmodum nec malitia humana:nec vᷣtus humana ẽ alicuius beſtie. Sic nec h nec illa ẽ dei. Sed hᷣ diſpoſitio ſᷣm q; homo aſſimilatur doo eſt aliquid honorabilius humana vir tute.Et iſtud ẽ pᷣtuſ heroyca ſᷣm qᷓ; hõ aſcẽdit ad ſimilirudinẽ di:pᷣ aũt beſtia litas ẽ quoddã genus malitie alteruzʒ ab humana malitia ſᷣm q; homo de/ ſcendit ad ſimilitudinẽ beſtialẽ ð quo deſcẽſu dicit Auguſtinus. quomõ colu ber nõ aptis paſſibus:ſed ſquamaruʒ minutiſſimis niſibuſ repit.Sic lubꝛi cus deficiẽdi motus negligentes mi/ nutatiʒ occupat ⁊ incipiẽſ a puerſo ap petituſimilitudinis dei puenit ad ſi⸗ militudinẽ pecoꝝ ¶ Inde eſt ꝙ pentes primi nudati ſtola prima pelliceas tu nicas.i.moꝛalitatẽ inuenerũt. honoꝛ enim verus bominis ẽ ymago dei ⁊ ſi militudo que nõ cuſtoditur niſi ꝑ ipᷣm a quo impꝛimitur de trinitate. xij:cxx-j. ſcòm hoc intendit phus dicere ꝙ in homine ſimilitudo dei per virtutis ex ceſſum ⁊ ſimilitudo beſtie per exceſſũ malitie ſunt diſpoſitioneſ oppoſite. Teꝛtio ibi. Qma autẽ raro. Erguit ſic. diſpoes bona ⁊ mala raro facte in bomine pꝛopter diſtantiam ſuam a comuni hominum bonitate vel malitia ſunt oppoſite ꝙ apparet: quia tales ſũt maxie diſtateſ. Sʒ diſpoſitio heoy caẽ bõa ⁊ beſtialł mala ⁊ abe raro LBRO fiunt in homine.quare ipſe ſunt adin uicẽ oppoſite. huius rauonis intẽdit minoꝛ:ẽ ponẽ.d.ꝙ qꝛ raꝝ eſt eẽ viruʒ heroycũ ⁊ diuinuʒz:quẽadmodũ ciues illi qui dicuntur latoẽs cõſueuert di cere homineʒ eẽ diuinũ qñ adminiſtra tur valde bonitatẽ eiꝰ ⁊ dicũt vir diui/ nus eſt:ſicut cõtingit paulo ⁊ barna/ be cõmoꝛantibuſ in ciuitate liſtris:illi eni ciues liſtrenſes vidẽtes miraculũ factũ per eos.ſ.ꝙ quidẽ claudus ex u/⸗ tero matris ſue ad iuſſũ pauli exiluuit ãbulauit. leuauerũt vocẽ ſuã hccao nite dicẽtes dij ſimiles facti hominib⸗ deſcẽderũt ad nos.Et vocabãt barna bã ioueʒ ⁊? paulum mercurium. Acd. xuij.ſic ẽt homo beſtialis raro iuemit᷑ i hominibus:ſi vero inueniatur maxie inuenuur inter barbaros:qui quidem ſũt barbari nõ ſolũ lingua iʒ vita: ſũt enim ĩdomiti.fiũt ãt tales beſtialeſ uł pꝛopter egritudines corpoꝝ vł ꝑp oꝛ bitates ſeſuũ vł ꝓpter defectus ⁊ ca rentias magiſtrorũ erudiẽtiũ eoſ mo/ res bumanos.⁊ ideo de talibꝰ ꝗ ſunt ſiluĩ̃es circa locuzʒ qui dicitur pontus exẽpliſicat phus in. eo.li.c.7. Nos ſuperinfamamus de iſta beſtialitate omnes ſuperexced etes ẽt in malitia bhommũ q; us enim eſſent aliqui mali nõ beſtialitate ſed ſuperexcellẽti hu/ mana pꝛauitate. vocamus eos beſtia/ les nõ ſᷣm ᷣitatẽ: ſed ad increpationẽ ⁊ ad deteſtationẽ tales dicimus beſti ales.Eſt at ſciendũ ꝙ nõ eodem op/ poſitiõis mõ dicuntur opponi virtuſ x⸗ malitia continẽtia ⁊ icõtinẽtia beſtia litas ⁊ heroya qm pᷣtnſ ⁊ malitia op/ ponuntur ᷣm pꝛopꝛias rationes:ſicut mediuzʒ ⁊ extremum ut. S. li 2. c. S8. cõ tinẽtia at ⁊ incontinẽtia dicunt᷑ oppoi nõ ſicut medium ⁊ extremũ: ſed ſicut firmitas et infirmitas eiuſdem boni⸗/ tatiſ: continẽs enim ⁊ incõtinens hñt bonitatẽ ratiõis ⁊ electionis ut.ã. li uc: fi.continẽs ũt eſt firmus in hac bo nitate. Incõtinens autẽ infirmus dũ p paſſionẽ egredit᷑ abea ut.j.ca.ꝓxi mo. heroya vᷣo ⁊ beſtialitas opponũ/ tur nõ ſicut mediũ et extremuʒ nec ſi cut firmuʒ ⁊ inf rmũ nec ſicut duo ex trema in exceſſu ⁊ defectu qualiterop ponũtur duo vitia circa eandeʒ vᷣtuteʒ extrema ſicut pꝛodigalitaſ a auariua ſz opponũt ſic duo extrema excedẽua vnum in bono ⁊ reliquum ĩi malo i cit.n.phᷣus ꝙ q;uis vᷣtus ſᷣm ſubſtatiã ⁊ rationem quid eſt eſſe dicẽteʒ ſu me dietas.tñ ſᷣm eſſe optimũ et eſſe bene ẽ quedam cxtremitas.S. h?2. c26 b modo extremuas bonitaſj ſup hõmeʒ ⁊ extremitas pꝛauitaſ᷑ ſub homine di cuntur oppoſue ſicut exremuates in erxceſſibus exñtes onſequẽter ibi. LSed de hac quidẽ diſpoſinone. Zi cit de quo ẽ intentio.d.ꝙ de hac diſpo ſuione beſtiali poſterius facienda ẽ q dam recoꝛdatio.ſ.j.eo.li.c.⁊.⁊.c.q. SDe maliua aũt ⁊ de virtute ſibi oppo ſita dictum eſt pꝛius.S.li. 2. ⁊. 3. ĩ ge nerali ⁊ · li.4.⁊ ). in ſpeciali.Pe in continetia aũt ⁊ de mollitie ⁊ de deli tia:⁊ ð cõtinẽtia incõtinẽtie oppoſita ⁊ de perſeuerãtia mollitie oppoſita di cendu ẽ in pꝛeſenti tractatu qꝛ iſti ha bitus nõ ſut ſuſcipiẽdi tãq; idem habi tus cũ vᷣtute ⁊ malitia.et iõ que dicta ſunt de virtute ⁊ malitia non ſufficiut ꝓ hijs que dicenda ſut de cõtinentia ⁊ incõtinẽtia:nec etià iſti habituſ eſtim di ſũt facere alterũ genus ſimpliciter a virtute ⁊ malitia. ⁊ iõ earũ perſcru tatio non eſt aliena ſimpliciter a per- ſcrutatione rirtutis ⁊ malitie. quare poſtq; dictum eſt de illis: conſequeni dicendum eſt de iſtis Conſequenter ibi. Opoꝛtet autez q ẽadmodum. TZradit moduʒ pꝛocedendi circa dicẽ da.d.ꝙ opoꝛtet poncre ⁊ ſupponere ea que apparent de iſtis quẽadmodũ fit ĩ alijs ⁊ opoꝛtet dubitare ⁊ ſic oſtẽ dere naturam continentie ⁊ inconti-/ nentie et maxime oſtẽdere ea que ſũt pꝛobabilia circa has paſſiones que ꝗ dẽ dicunt᷑ paſſiões qꝛ ſũt nexe multiſ paſſiõibus.Si ãt nõ dicant᷑ plura dicẽ gunenpen vtſoluän elaſoffo⸗ sfieraroſt N. ebi pen fuui Götnetiaponn ſenda. Emone iaitüttni. elidntbi Qurdätegut⸗ ennenolnnet lumter niin lunmit , tnenun ppon iqon pen Menrina nidn nſucioſon⸗ ucet d. g onorur ſup.) te Cötinetia poſiunt eſteſin lus roued ihenne pe ſiwr nec hu Kinr landabi, molſwſino on nni apaſbor kfrtchnics (cniſelwncot Mi lne Lonſoiluare Uvrehtamah. alrnälere mnimn pſen fmnit neinirg (imsgintan Npecak ad o reiſibahins le ſocliciig ſin Ethenle gui⸗ ir Z nenn numiu Sikfnſ eicſenürt bonni ſiin Wena egi ip; nno.g a 11demmü 1teNN äunolnechin nuiuu etoe⸗ 1nunnaron ſ inſirdecöm güſnbennti ii end ſr uu. dbenmm Renaſinptangn õ ſrends: de iis Conc aurz inin en er iiſß bitabit ãt vtiq;. c:ʒ. VII tur tamen pꝛincipaliſſima.qꝛ ſi dican tur ⁊ ſoluatur ⁊ relinquãt᷑ facilia ⁊ ꝓ babilia ſufficient᷑ erit oñſũ id ꝙ de pᷣte ritis fuerat oſtendẽdum. (Wea D Idebit᷑ vtiq; cõtinẽtia.ꝰ ectio ij⸗ — cqöÜ; pꝛemiſit pꝛohemiũ ſubdit tactatũ ĩ quo p: ð ↄtinẽtia ⁊ icõtinẽtia ponit qͥdã pricipalia ſuppo nenda. 2 mouet quedã dubia ibi DSu (Lertio dat re ſpondẽda ibi. Nꝛimũ ꝗdeʒz ig Icꝛꝗ Quarto at agu de mã cõtinẽtie ⁊ ĩcõti nentie mollitiei ⁊ pſeuerãtie.ſ.de de/ lectatiõe ⁊ triſtitia.j.cipibi. De de lectatione ãt Circa cõtinẽtiã aũt ⁊ ĩ cõtinẽtiam ꝓponit.x.pꝛincipia ſuppo nenda quoꝝ pꝛimũ eſt ꝙ cõtinẽtia ⁊ per ſeuerãtia vident᷑ omnibus eẽ ð nu mero ſtudioſoꝝ ⁊ laudabiliũ.Si autẽ obiiciat᷑ ↄ h. qꝛ ſine vᷣtute iniuſte bẽt honoꝛ ut ſupᷣ. liαι de magnanimi tate Cõtinẽtia vero ⁊ perſeuerantia poſſunt eſſe ſine virtute ut iã dictũ eſt. laus vero quedã ſpẽs ẽ honoꝛis quar cõtinentie ⁊ perſeuerãtie nõ debetur laus.ſicut nec bonoꝛ. Sicendũ q; bec ſunt laudabilia cuius rõ eſt quia omnis diſpoſitio diſponẽs ⁊ inclinãs bhominẽ ad opuſ bonũ ẽ ſtudloſa ⁊ lau dabił.ſtudioſa quidẽ ſfᷣm pꝛopꝛiã pfe ctionẽ ſed laudabił ſᷣ̃m reputationem noſtrã ut.S. lii cè is: Et apparet etiã qꝛz paſſio ẽ laudabił qñ diſponit ad bo nũ ⁊ retrabit a malo.Et ideo verecũ dia laudat᷑ ut.S. li?2: c 7. æ li: ca. fi. Sed cõtinẽtia ⁊ pſeuerãtia diſponunt bominẽ ⁊ inclinãt ad opus bonũ ꝗa oꝛdinat ad felicuatẽ dicitur eſſe lauda bilis. Et hoc mõ equs dicitur laudabi lis in oꝛdine ad bonũ curſum. Et hoc modo continentia ⁊ perſeuertia ſũt laudabiles.Scõm ſupponẽdũ ẽ quia incontinẽetia ⁊ molities ſũt de nume/ ad opus ꝙ ſuadet ratio recta que qui/ 10 deʒz depꝛecat᷑ ad optima ut.li.ucefi. quare iſti habitus ſũt laudabiles.Ad ro pꝛauoꝝ ⁊ vituperabiliũ. Aſtud aũt apparet ꝑ oppoſitum ad pꝛimũ.Ter tium ſupponẽdũ eſt ꝙ continẽs ⁊ pmã ſiuus in rõe ſunt idem.ſicut ea que ſi/ gnantur p diffinitionez ⁊ nomẽ diffi/ niti.Quartũ ſupponẽdũ ẽ ꝙ incõtinẽs ⁊ egreſſiuuſ a ratiõe ſunt idem eo mõ quo continẽs ⁊ permãſiuuſ in ratiõe. vtrũ autẽ iſta ſint eadeʒ adequate ⁊ ↄõtibilit᷑ dicetur.j. loco ſuo. QAuituzʒ eſt ꝙ incontinẽs ſciens qm̃ pꝛaua nõ ſunt operabilia agit tñ ea pꝛopter paſ ſionẽ vbi enim paſſio ᷣtendit ratiom ⁊ homo egreditur a ratione ſequitur impetum rationis dimiſſo dictamine rationis.Sextum eſt ꝙ cõtinẽs pquas habẽs cõcupias ⁊ ſciẽs qm cõcupiſcẽ tie pꝛaue ſũt nõ ſequitur eaſ ꝓpter ra tionem ↄtendentem. Septimũ eſt ꝙ aliqui dicũt hominem temperatũ eſſe continẽtem ⁊ perſeueratiuũ.aliqui ãt dixerunt ꝙ nõ. tatis fuit qꝛ pꝛimi conſiderabant ꝙ; quicquid bonitatis ẽ in homine cõti⸗ nẽte ⁊ perſeuerante totũ ẽ in bomine temperato ⁊ iõ dixerũt hominẽ tẽpe/ ratũ eẽ ↄtinẽtẽ ⁊ ꝑſeueratm̃.alij o ↄ ſiderauerũt malũ ꝙ adiacet cõtinenti puta pᷣuas ↄcupias qͥ nõ adiacẽt hõi tẽpato ⁊ iõ dixerũt tẽpatũ nõ eẽ ↄti nẽtẽ. octauũ ſupponẽdũ ẽ ꝙ aliꝗ dixe rũt omnẽ ĩtẽpatũ eẽ icõtinẽtẽ ⁊ omnẽ icõtinẽtẽ eẽ ĩtẽpatũ iĩdiſtincte loquen rõnẽ vo dicẽdũ ꝙ ſine virtuie iuſte poſ ſidet᷑ honoꝛ ille qui debetur bono fina li. Sed honoꝛ qui debet᷑ diſpõi ad fi/ nẽ iuſte hẽtur ab eo qui ẽ pꝛoxio diſpo ſituſ ad virtutẽ. honoꝛ.n.ꝗ eſt laus nũ q; debetur fini.ſed diſpõni ad finẽ. vñ nec virtus eſt laudabilis inqᷓ;tũ ẽ ꝓpt ſe apetibił.qꝛ hoc mõ magis debet di ci felicibił tñ vᷣtus inq;dtum diſponit ⁊ tes de vtroq; ſicut ð eodẽ.alij vo dixe rũt ĩtẽpatũ ⁊ ĩcõtinẽtẽ eẽ abiuicẽ al⸗ teros ⁊ diſticios. Ratio vero disſitai ẽ eadẽ cuʒ pᷣcedẽti ꝑ oppoſitũ accepta Nono ſupponẽdum ẽ ꝙ aliꝗ dixerũt — „ ℳ . „ — pꝛudẽtẽ ñ poſſe eẽ ĩcõtinẽtẽ: ⁊ alij vo dixerũt viros pꝛudẽtes ⁊ deuios.i.in duſtrios qnq; incontinẽtes eẽ. Ratio vero diuerſitatis fuit qꝛ illi qui cocipi ſt pꝛud entiam ſub ratione habitu- ¶ RKatio vero diuerſi l ðMB IIEBRO im̃mõ cognitiui nullã vidẽt rationem quaĩ̃ pꝛudẽs nõ poſſit eẽ ĩcõtinenſ ulli pᷣo ꝗ pꝛudẽtiã cõcipiũtſbᷣ ratiõe habit cognitiui ⁊ pꝛecepti ⁊ actiui vidẽt im r pꝛu- poſſibiliatẽ ⁊ repugnantiã inter pꝛ dentiã ⁊ incontinentiäã. Secimũ at ſupponendum ẽ ꝙ incontinẽtes diciin tur pꝛopꝛie vel impꝛopꝛie large vel ſtricte eſſe circa irã circa q; ẽ mãſuetu do ⁊ circa honoꝛẽ circa quẽ ẽ magna nimitas ⁊ eupbilotia ⁊ circa lucrum circa ꝙ eſt particularis iuſtitia vmuta tiua uł diſtributiua. Illa igit᷑ que dicũ tuꝛ de continetia ⁊ incõtinentia hec ſüt que memoꝛata ſũt dequibus inferi eſt dicendum. Lectio iij AUl bit abit aũt vtiꝙ aliquis. Poſtq; pꝛopoſiit dicta ſup/ ninentia. Hic cõſequẽter circa pꝛedi/ cta mouet quedã dubia:quoꝝ pꝛimuʒ utrum aliquis recte exiſtimas ſit in continẽs.ſcòðm vtrum aliquis piudẽs ſit incõtinẽs ibi. Nꝛudentia ꝗ tertiũ vtrũ tẽperatus ſit continẽſibi Adhuc ſi quidem. Quartum vtrũ homo õi opinioni permãſiuus ſit coniinenſ ibi LAdhuc ſi omni Quintũ utꝝ hõ ab omni opinione egreſſiuus ſit inconti/ nens ibi. Et ſi ab omni Sextũ vtrũ intemperatus ſit deterioꝛ vel melioꝛ qᷓ; incontinens ibi. Adhuc ĩ perſua/ deri Septimũ utꝝ incõtinẽſ fit circa oĩa ſicut circa materiã ſuã ibi. Ad/ huc ſi circa omnia Circa pꝛimũ pꝛi/ mo pꝛoponit queſtionẽ: 2? arguit ad vnã partem ibi. Scientẽ quidẽ Zer tio ad aliã ibi. Iſte quidezſermo ig̊ö 4 ſuper bac queſtione recitat vnã po ſitionẽ ibi Suũt autẽ quidẽ. impꝛo bat eã ibi. Sed tñ Dicit ergo p: q; dubitabit aliquis qualiter ſit poſſibile qualiter quis recte exiſtimãs circa a/ genda ẽ incõtinẽs:quaſi vellet querer vtrũ pᷣ ſit poſſibile:hᷣ aũt queſtio moue tur circa quintum pꝛeſuppoſitũ ubi di cebat᷑ ꝙ incõtinẽs ſcienſ pua opabilia agit ea ꝓpter paſſionẽ. 2. ibi Sci entẽ quið Arguit ꝙ nullus rectc exi ponenda de continẽtia ⁊ icõ ſtimas opet᷑ oppoſitũ ⁊ pꝑ cõſequẽs ñᷣ ſit incõtinẽs: arguit g ſic ſi exiſtete ſci ẽtia in aĩa aliquid aliud impet aio ⁊ trahit ipſũ quẽadmodũ fᷣuũ ſuũ ſeque tur vnũ duꝝ iopinabile.ſed hoc nõ eſt ponẽdũ quar̃ nec illud ex quo ſequert᷑ buiꝰ rõis ponit p· cõcluſionẽ.d.qꝙ ꝗdẽ aiũt hommẽ ſcietẽ nõ eẽ poſſibile icõ tinẽtẽ eẽ. 2· ponit cõſequẽtiã.d.qꝙ du rũ ĩopinabile ſeqᷣret᷑:ſi ſcia exiſtete ĩ aĩio ut exiſtimabat Socra. aliqd alid puta paſſio poſſʒ ĩperar̃ aĩo hñni ſcien tiã ⁊ ipᷣm trahẽ quẽadmodũ fuũ ſuuʒ iudiciũ ⁊ dictamẽ ſciẽtie. expo nit ꝗbus eẽt duꝝ iſtud iopinabile. o. ꝗ Socra.ꝗ fuit maximꝰ moꝛał pugna/ bat totalr ad rationẽ.i.ꝓ roõne. Iſte eni dicebat vᷣtutes oẽs eẽ ſcias ⁊ rõeſ ut. S. li 6α ε &t iõ nõ ponebat eẽ a⸗ liquã ĩicõtinẽtiã ſᷣm deſcriptionẽ ð ĩcõ tinẽte ⁊ incõtinẽtia datã ſupᷣ ce ꝓxio: qꝛ dicebat nullũ hõinẽ recte exiſtimã tẽ opari pᷣter id ꝙ ei optimũ videbat ſed ꝑp ignorãtiam:ᷣm eũ peccat gcũ qʒ peccat.Cõſequẽter ibi. Iſte qdem ig Arguit ad ptẽ alterã dirrigẽdo f/ monẽ ſocratẽ.d.qꝙ iſte ſᷣmo ſocrati- cus deficit ĩ duobꝰ.p. qꝛ reuocat ĩ du/ biũ illud ꝙ ẽ notoꝛie mãifeſtũ.2. qꝛ i,⸗· gnoꝛdtie iputat õe peccatũ ⁊ nõ dicit ꝗs ſit mooꝰ illiꝰ ignoꝛãtie: ãt ĩ dubi uʒ reuocet id ꝙ ẽ mãifeſtũ appaẽt qim id mãifeſtũ ẽ ꝙ ĩicõtinẽs exñs ⁊ ope/ ℳ — „ ₰G exiſtimat fieri.i.deber fieri id ꝙ facit ⁊ h̊ docet expiẽtia omnẽ hõinẽ ꝗ fuit vl ẽ ĩcõtinẽs.Cõſequẽt ibi. Sũt ꝗðᷣ Mecitat ſup iſta qõe vnã poſitionẽ di/ cit g ꝙ quið ſũt ꝗ pti cõcedũt h:⁊ pti nõ cõcedũt:dicũt.n.qꝙ talł exiſtimatio põt eẽ ſciẽtia łkopinio.Dicit ꝗ ꝙ exi⸗ ſtimatiõe ſciẽtie mihil ẽ ĩ hõie melius ⁊ foꝛtiuſ qð poſſet ad oppõitũ trahẽ: exiſtimatiõe ãt opiõis dicũt eẽ aliqd meliꝰ ⁊ fortiꝰ ⁊ lõ nec cõfitẽt᷑ nec di/ cũt nullũ oꝑari pᷣter illð ꝙ opiatureèt meliꝰ.⁊ iõ ad qõneʒz dicũt ꝙ icõtins nõ ẽ ſciẽtiã habẽs ſic ꝙ aligꝗs ſcĩaʒ ha bens a voluptatibus imperetur ad Plnste⸗ urſcgen. ſen nela op Caplcenta⸗ uubiun i tulcan. ee ndebenrrer n dl bletur'c, Cemmmmn (Eerchon) ſedcbtdcge Pnoonns frotendemen H lilipoteg ene dnn lniepuuii (EIhMuohnnens us ſue vn/ Cginonetnens gtnizſenn gmwpanernez 1enenal. fcringamſege Pignafzatben Wändebiyen LPeuciie ena Crliuanimn bſlliywint Nlpnmoſc ſch hnenian Fnn mnnne pe Ullanonines ipimizmſes lenſcntſfni ſe kagblligrien hhk;agnn Montmnisſibi wacctſnen⸗ miſcini ielig ſheiiſän ; 4Cötöhi ini miagiie mi wb e eſebcl mne nüieſi. mmie caiti ignoränegii gi müſeſi nii deiniin⸗ Cöläh. 8 4 ſiggiden binenbli in⸗ lenlcſe, richus tbnt an⸗ n fierilo⸗ Lane a zaſeAN unbis nn VII oppoſitũ dictaminis ſcientie perrra hat᷑.Sed icontinẽs opinionẽ habens põt a voluptatibus imperari ⁊ ad op poſitum ſue opimõis pertrabi. ¶ Cõ ſequẽter ibi. Sed iñ Iſta poſitioneʒ repꝛobat et hoc Sic.opimo ↄtẽdens paſſioni icontinẽus vł eſt foꝛtis uł nõ foꝛtis Sic ꝙ non ẽ ſciẽtia nec ſuſpica tio foꝛtis ⁊ vehemẽs ſʒ quieta.ſi ſcðʒ detur ſequitur ꝙ venia debet᷑ incont/ nenti mala operanti pꝛopter foꝛtes concupiſcenuas quia opinio remiſſa ⁊ dubium ⁊ ignorantia equiparantur in tali caſu. Sed malitie incontineni᷑ non debetur venia.ſicut nec alicui vi tuperabili. Incontinẽtia aũt vitupera bił eſt ut.e.ce. ꝓximo ſuppoſitione.2 quare incontinenſ nõ eſt ille qui a paſ ſiõe trabitur ) dictamẽ oppõis remiſ ſe debił ⁊ quiete.ſi pꝛimũ det᷑ ſequitur ꝙ incõtinẽs poſſʒ oꝑari pꝛudentia cõ tratendentem. qꝛ opinio vehemẽs de agibili põt equipollere dictamini pꝛu dẽetie. Sed nullus incõtinẽs operat᷑ 2 tendẽte pꝛudẽtia cũ nullus pꝛudẽns ſit incontinens quare ſiue opinio ſit foꝛtis ſiue non foꝛſ̃ inſufficiẽter dictũ eſt ꝙ incontinens operetur opinio nez ⁊ nõ õ ſcientiã. huius rõms põit pꝛimo partẽ vnazʒ de opinione debili 2 partem aliaʒ de opinione foꝛti ? B facit in parte ſequemi ibi. NPꝛudẽtia In qua facit h ⁊ iuxta hoc pertractat Scðm dubiuz ⁊ ideo ſequitur ꝑs illa LPꝛudẽtia] g in qua mouet ⁊ ptra/ ctat illud dubiũ vtrũ pꝛudẽs ſit incõti/ nens vbi ſuppoſito titulo queſtioniſ ar guit pꝛimo ꝙ ſic.ſcòðo ꝙ nõ ibi. Sed inconuenienſ] Intẽdit ad iſtã que/ ſtionẽ in parte pꝛecedẽti ſic arguere. nullus incontinẽs trabitur 3 dictamẽ opinionis remiſſe ꝗ trahitur ↄ opinio nem foꝛtiſſimã. ſed opinio foꝛuſſima de agibili ẽ pꝛudentia quar̃ incõtinẽs trahit᷑ ↄ dictam pꝛudẽtie ⁊ ꝑ cõſeqᷣns incontinẽs ſił habebit incontinẽtiã ⁊ pꝛudentiazʒ. huius rationis põit pꝛi/ mo cocluſionẽ.d.pꝛudẽtia ̊ ↄtẽdẽtem ſbᷣaudi opabit᷑ ⁊ trahetur ĩcõtinẽs.2 ponit minoꝛẽ.d.ꝙ hᷣ pꝛudẽtiale dicta⸗ mẽ ẽ foꝛtiſſimuʒ opinatũ ↄ ꝙ oꝑat᷑ icõ tinẽs ut infert᷑ ex pte pᷣcedeti ꝑ locuʒ a ſufficiẽti diuiſiõe qꝛ ſiopat᷑ ↄ opini onẽ ⁊ nõ ↄtra remiſſã.neceſſe ẽ ut o/ peret ↄ foꝛtẽ ⁊ intẽſã qualiſ ẽ pꝛudẽ/ tialis opinio. ¶ Cõſequẽt ibi. Sʒ in cõueniẽs Arguit ad oppoſitũ.d.qꝙ in cõueniẽs eru ſi ĩcõtinẽs opat᷑ pꝛuden tia ↄtẽdẽte ⁊ ſi idẽ ſimul ſit pꝛudens ⁊ ĩcõtinẽs.ꝙ aũt ſit icoõueniens ꝓbat triplici rõne quaꝝ pꝛima ẽ talis Oĩs iĩcõtinẽſ opatur volũtarie pᷣuiſſia. Sed nullꝰ pꝛudẽs volũtarie opat᷑ pᷣiſſia.ꝗ nullus pꝛudẽs ẽ ĩcõtinẽſ.hui rõis po ⸗ ibi. SDicet ãt vtiq; nulłꝰ. Et patet Secunda talis eſt. nulluſ incõtinẽs ẽ actii bonoꝝ q̃ pᷣcognouit ⁊æ pᷣelegit.Sʒ oĩs pꝛudẽs ẽ actiu bo/ noꝝ qͥ pcognouit ⁊ pᷣelegit ut..li:.6. cxjꝰquare nullus pꝛudẽs ẽ ĩicõtinens huius rõis põit minoꝛẽ ibi.. Cũ hijs ãt ⁊ pʒ. tertia tał ẽ nullus icõtinenſ bʒ moꝛales vᷣtutes cũ opet᷑ oppoſituʒ eoꝝ qͥ opeꝛat᷑ vir moꝛalłr tuoſuſ.ſʒ oiſ pꝛudẽs habet moꝛales vᷣtutes cũ oẽs ſit annexe pꝛudẽtie.ð.li.oc: fi.huius rõis ponit minoꝛẽ ibi.. Et ꝗdeʒ hñs oͤtutes ⁊ pʒ.Cõſequẽt᷑ ibi Adhuc ſi ggdeʒ Arguit ad tertiã qõneʒ. ſ. vtrůũ tẽperatꝰ ſit ↄtinẽs &t iſta qõ mouet iux ſuppoſitionẽ ⁊. vbi circa hᷣ ĩcitate fuerũt opiniões oppõite.Et qꝛ magiſ vidẽtur ↄſiderãtib ſuꝑficialit ꝙ tẽpa 1 eẽt ↄtinẽs qᷓ; ꝙ nõ eẽt. iõ arguit ad ptẽ aliã tm̃ ⁊ hoc ſic. Oĩs cõtinẽs hẽt ↄcupiſcẽtias foꝛtes ⁊ pᷣuas null tẽpa 1 het tales ↄcupias.ꝗ nulłꝰ tempat⸗ ẽ cõtinẽſ.hinꝰ rõiſ põit pꝛimo maioꝛe d. ꝙ adhuc circa dubiũ iã ppoſitũ ſic arguet. ſi ꝓ qꝛ:qꝛ ↄtinẽs ẽ ĩ eo ꝙ ẽ co cupiſcẽtias hẽre foꝛtes ⁊ puas. 2. in fert cõcluſionẽ.d.ꝙ h̊ͥ ſuppõito nõ eru teperatꝰ cõtinẽs nec cõtinẽs tẽpaiꝰ ʒ. minoꝛẽ.d.qꝙ viri tẽpati ñ ĩtereſt hĩe cõ cupiſcẽtias valde.i.intenſe babendo ſcilicet foꝛtes ⁊ vehementes nec eiuſ intereſt habere cõcupiſcẽtias pꝛauas Quarto ibi. Sʒ tñ ꝗdẽ opoꝛtet ꝓbat maioꝛem qᷓ;tũ ad duaſ partes ſuas.ſ. ꝙ concupiſcẽtie continẽtis ſint pꝛaue ⁊ ꝙ ſint foꝛtes pꝛimã pꝛobat:qꝛ ſi eſ ſent bone habituſ cõcupiſcẽtie ꝓhibẽi ſequi eas eſſet pꝛauus ⁊ per cõſequẽſ nõ omnis cõtinẽtia eſſet ſtudioſa ↄ id ꝙ dictum eſt. S.ce ꝓximo ſuppoſinone pꝛima quare relinquitur ꝙ cõcupiſcẽ tie cõtinẽtis ſint pꝛaue. ¶ Scom aũt ꝓbat qꝛ ſi cõcupicẽtie cõtinẽtis eſſẽt infirme continetia nõ eſſet aligdd ma gnũ ↄ illud ꝙ dicit᷑.j.eo.licx:qꝛ cõti nẽtie ⁊ continẽtiſeſt ſuperare ea a q/ bus multi vincunt᷑.Hoc igit᷑ eſt rarum magnũ ⁊ difficile quare relinquit᷑ ꝙ ↄ cupiſcẽtie cõtinẽtis ſint foꝛtes quaſ tñ ipie vicit ⁊ ſuperat nſequenter ibi. Adhuc ſi opõi omni ¶ IARouet quartũ dubiũ vtrum.ſ. hõ õi opinioni permaſiuus ſit continẽs et ecõuerſo ⁊ arguit ꝙ nõ:qꝛ ſi cõtinẽtia facit hõinẽ permanſiuum omni opõi ipſa vtiq; eſſet pꝛaua in aliquo caſu puta ſi face ret hominem immanere opinioni fal ſe ſuadenn malũ agere.h̊ aũt eſt incõ ueniẽs quar̃᷑ ⁊æ c. ¶ Cõſequẽt᷑ ibi Et ſi ab omni. AHoouet quitũ dubiuz. ſ. vtrũ incõtinẽtia faciat hominẽ egreſſi uũ ab omni opinione ⁊ ad iſt queſti/ onẽ arguit ꝙ nõ ex triplici incõueniẽ ti ꝙ ſequeretur pꝛimũ eẽt ꝙ ĩcõtinẽtia eſſet ſtudioſa ſᷣm ꝙ ſermo ſophiſticus deberet pꝛohibere hominẽ bene ageĩ ibi. Adhuc ſophiſticus] Terciuʒ ꝙ i pꝛudẽtia cũ incõtinẽtia eſſet ᷣtus ibi. LAccidit aũt . Dicit ergo pꝛimo ꝙ ſi icontinẽtia redderet hominẽ egreſſi/ uũ ab omni opinione:ſequeretur ꝙq a/ liqua incõtinẽtia eſſet ſtudioſa ↄ illud ꝙ dictum ẽ. ã.c ꝓximo ſuppoſitiõe ſe cunda.ꝙ ãt ſequeretur patet ꝑ exẽplũ ſophodis poete qui recitat in philote to ꝙ neoptholomus fuit laudabił: qꝛ nõ fuit pmanẽs in opinione rationum quibꝰ ſuaſus eſt ab ulixe ꝙ cã cõmodi mẽtiretur:poſtea nãq; anteqᷓ; mentire tur egreſſꝰ ẽ ab hac opinione ⁊ mẽt-/ ri noluit ꝓpter cõtriſtari de mẽdatio. Si iſte per talẽ egreſſũ deberet ĩcõ tinens iudicari tunc ipſe egreſſuſ eſſʒ laudabilis ⁊ incõtinẽtia que fuit hui egreſſꝰ cã fuiſſʒ laudabił ⁊ ꝑ ↄſeque/ ſtudioſa: qꝛ õe laudabile ẽ ſtudioſum ⁊ virtuoſũ:qꝛ laudabiles habitus vᷣtu tes aliqualiter eſſe dicimꝰ:ut.S.lixl.& fi. ⁊ ſic pʒ pꝛimũ ĩcõueniẽs.¶ Coõſe/ quenter ibi. Adhuc ſophiſticꝰ e⸗ ducit ſcòm incõuenies ⁊ intẽdit ſic ar guere. Illud ꝓhibet bene agere ꝙ fa cit dubitare vtꝝ liceat agere:ſed poſi tio.d.ꝙ egreſſiuus a quacũq; opinio/ ne ſit incontinẽs facit hominẽ dubitaĩ an lice at agere quare talis poſitio p/ hibet hominẽ bñ agere:hunus ratiois declarat minoꝛẽ.d.ꝙ adhuc ſuppoſito ꝙ a ratione egredi ⁊ ingreſſu operari ſit incõtinẽteꝛ opari ſophiſticꝰ ſᷣmo e⸗ rit dubitatio.i.dubitatiõis cã qũ.ſ.eſt mentiẽs ⁊ falſũ cõcludens:qꝛ p uelle arguere ⁊ cõcludere quedã mnopina/ bilia ut taliter arguentes ſapiẽtes ſint i.appareãt:cũ attingũt illud ꝙ iten/ dũt:ſilłus ſophiſtice factuſ dubitatio fit.i.dubitatiõis cã quia mẽs per talẽ ſiüllogiſmum ẽ ligata qꝛ ex vna parte inducitur ad nõ manẽdũ in tali opim one illata ⁊ generata ſophiſtico ſulo/ giſmo ex eo ꝙ malũ cõcluſũ ⁊ ꝓbatuʒ non placet ei. ¶ Et iõ immanere tali opinioni nõ vult.ex alia vero parte in ducitur ad nõ ꝓcedere ⁊ nõ egredi a tali opinione qꝛ nõ habet ſᷣmonẽ quo poſſit ſoluere ſophiſticũ ſilłm:Si aũt egrederetur a tali opimione ſiue ſophi ſtici argumẽti ſolunõe timẽt incõninẽ/ ter agereiſuppoſito ꝙ a quacũq; opini one egredi ſit incontinenter operari. Et ſuppoſito ꝙ nullꝰ debʒ incontinen ter operari.quare talis ſuppõ ꝓhibet bene agere.qꝛ fugere malũ ex ſophiſti co ſillogiſmo concluſum eſſet bene a/ gere.¶ onſequẽter ibi Accidit t: ðᷣducit ttũ icõueniẽs.d.ꝙ ex quodã mõe vo ⁊ ex iſta poſitõe accidit ⁊ ſeqẽ raditen Ps gen logelen iiͤckin tinche mmn üie Poninseis ternthuuus ſigmaoee Aafpalan üniutbo lcheſuu fnggeriſii nigutenäͤ d cccnerore⸗ Ceſtbeußn nitönnenig Niictmu Oclſttſuutaken isigndenau, Gadecrrüanered 1 iſeion n „ olnenae Conrtu Aahuci Vbrriubi ſr Nufl xnorc mmim mon nngicitnenla⸗ hyipmnezſappbin Mſcloisoheis (ohlannaſeincs⸗ fſoruaſoz öet c(pentit enni oeii apergrlſe Mipernſtaenef odrſanbtg e e i⸗ Nugri arn iſ lesnt an gin ſpt mst müͤcli nder un n eſ ngnägen KNDdniz agee n MtNen ſpbir ſr⸗ Nbn miifi ennsſthiti ngir lludgin rehan ount cignu niöpern n ger nmnicintal en õ ii 1 (Söimummnt äuraef . ſopbinii lri⸗ 1i mnoreſ zmu „. Pu xhj iis rus ihi⸗ günneſik, hinn tila, 38 99 et ni 3 nöͦabetfnlaſ VI ꝙ impꝛudẽtia lũcta cũ incõtinentia ſit vna otus que tñ erit cõpoſuia ex duabꝰ malitijs ꝙ eſt euident᷑ icõueniens ꝙ at ſequat᷑ ꝓbat ibi Cõtraria Et hoc ſic Dis haitus determinate reddẽs opuſ hñtiſ bonũ:eſt vᷣtus ut S.li:2?c. S:⁊ liꝰ c 2 Sed hoc poſito ꝙ incõtnentia reddʒ hõinẽ egreſſiuũ a quacũq; rõe. ipꝛudẽtia iũcta cũ incõtinẽtia reddet opus bñtis eas detmiate bonũ.quare erit virtuſ.huius rõis ðclarat hic mio reʒ tin qꝛ maioꝛẽ ſuppõii ex li. 2. 7 ex 62 Dicit ꝙ̈ꝙ aliquis bñs ipꝛudentiãũ cũ ĩicõtinẽtia ab opiniõe ipꝛudẽtie vis ſalit egreſſiua opabit᷑ ↄria eoꝝ q opi nãatur ppter ipſã icõtinentiã. opinat ãt fm ipꝛ udenti illa que ſũt bõa eẽ ma la ⁊ ecõuerio ⁊ opoꝛiere nõ opari ea que ſũt bona ſʒ ea que ſũt mala. quaĩ fm icõtinentiã egreſſiuã operabit᷑ bõa æ nõ opabit᷑ mala cũ bõa ſint diſſuaſa 2à mala ſit ſuaſa ᷣm ipꝛudentiã.quare talis ĩpꝛudentia mũcta cũ tali icotinen tia determiate reddet opuſ hõis bonũ æ pcõſeqũs ut pꝛediciũ eſt ipꝛudẽtia cum iĩcotinentia cõſtituet vnã tutem Coni ibi Adhuc ĩ perſuaderi] Mo uet ſextũ dubiũ.ſ vtruʒ itemperat ſit melioꝛ vł detioꝛ q; icõtinenſ.Et quia pꝛuna facie appart ꝙ itẽperat eſt de terioꝛ q; icõt nenſ.iõ tin arguit ad al terã partezʒ ſuppoſito titło qõis ⁊ ax/ guu ſic Dis operas ⁊ perſequens dle ctabilia nõ ſeqnda ⁊ adhuc iduct pꝓpi perſuaſiõeʒ rois eſt melioꝛ eo ꝗ talia operat᷑ ⁊ ſequit᷑ nõ ꝓpt᷑ aliquã rõcia tioneʒ ſʒ ꝓpt ſolã ĩcõtinentie cupiaʒ ꝙ apparet qꝛ iſte perſuaſꝰſanabilioꝛ eſt q;; ille nõ perſuaſus qꝛ perſuaſꝰ ſa nat᷑ per diſſuaderi. Mõ ſuaſus ãt non ꝓpter hoc ſanabit᷑ ſʒ icontinens ope/ ratur ⁊ perſequitur delectabilia nõ ꝓpter aliquã rocinatiõeʒ verã vł falſã Intemperatuſ uero talia perſeꝗt ꝓpt perſuaſionẽ aliquã quãuii falſ. quar incontinenſ deterioꝛ eſt itemperato ⁊? itemperatus mehoꝛ eſt eo. buius rõis põit pꝛimo maioꝛeʒ cũ ſua ꝓbatiõe ⁊ pʒ lia 2? minoꝛeʒ ibi.¶ Incõtinenſ aͤt dicens ꝙ icõtinens reus eſt illo puer bio ĩ quo dicimꝰ exiſtentes ydꝛopici ł febꝛicitantes qũ aqua potata ſuſſocat ⁊ iterimu ydꝛopicũ uel febꝛicitãtem: oʒ iquimus adhuc pł bibere ſi debe m ſtatiĩ moꝛi. ⁊ ita ſicut ille febꝛicitãſ uk icontinens nõ ꝓpter rõem ſed ꝓpt ſitim vult adhbuc bibere. Sʒ icõtinenſ Slectabilia pſequit᷑ non ꝓpt rõem ali quã ſʒ pp ſolã cõcupiam.Qð apparet qꝛ ſi talia operãs perſuaſꝰ eẽt deber agere que agit. diſſuaſus quippe a ta libuſ geſceret ⁊ ceſſaret qꝛ remota cã remouetur effectꝰ. HNũc ãt ita eſt ꝙ nõ ſuaſꝰ ſeu diſſuaſꝰ per aliquem coꝛꝛipi/⸗ eniẽ eũ nõ min talia agu.quar̃ maãife ſtũ ẽ ꝙ icõtinẽs delectabilia ſpeqtur non ꝓpi rõciationẽ aliquã ſʒ ꝓpt ↄcu piſcẽnã. Con ibi Adhuc ſi circa mo uet. 7. dubiũ. ſ. vrruz incontinens ſit circa oia v qꝛ vulgaris eſſiatio cõiter vocat aliquos ĩcontinentes indifferen ter circa quãlibʒ mãm ideo arguu tm̃ ad partem oppoſitã. Suppoĩto Stitu lo q̃ſtionis arguit ſic.ſ licontinentia ⁊ continenria eſſent crca oĩa ꝗs eſſet ſi⸗/ plicit᷑ icõtinẽs quaſi dicat ꝙ nullꝰꝙ ap paret qꝛ nullus hẽt oẽs ĩicontinẽtias circa quaſcũq; mãs ⁊ iõ null diceret ſiplicit᷑ icontinẽs. Sed hoc eſt falſum qꝛ cõit᷑ aimꝰ ⁊ ↄcedimꝰ aliquos bo⸗/ mines eẽ ſipucit᷑ icontinẽtes. quare . continetia ⁊ cõtinẽtia nõ ſũt vnisᷣſalit circa oĩa. huiuſ rõis poĩt pꝛimo conſe quẽtiaʒꝝ cum ſua ꝓbatione ⁊ patet. 2. deſtruit cõſequẽs ibi Aim at vliio aũt ibi. Subitatiões epylogat dicẽſ ꝙ dubitationes tales accidunt circa pᷣ miſſas ſuppoſitioneſ de cõtinẽtia c in continentia quaꝝ aliquas opoꝛtebit ĩ terimere eas.ſ.qui falſum cõcludũt ⁊ ſophiſtice pꝛocedunt:aliquas aut que verum concludunt ⁊ recte pꝛocedum opoꝛtet relinquere inſolutas quia ſo lutio dubitatiõis nihil eſt aliud q; iue tio oitatis. quare iuenta uẽitate no o/ poꝛtet rões vitadᷣ inuentiuas ſoluere. 7) H. EPen R dã dubia hic aũt dat reſponſa. pꝛimo aũt pꝛeſcribit moduʒ pꝛocedẽdi:ſcᷣo ꝓcedit ad pꝛopoſitũ ibil Eſt aũt pꝛin cipiuʒ Dicit igit᷑ pꝛimo ꝙ in reſpon dendo ad pꝛemiſſa dubia ſic pceden duʒ ẽ.ſ.ꝙ intendẽdũ ⁊ cõſiderãdũ ẽ pꝛimo utrũ incõtinẽtes pꝛaua operẽ tur ſcientes vel nõ ſciẽtes.Si aũt ſciẽ tes intendẽdũ ẽ qualiter ſũt ſciẽteſa qualiter nõ. Hec ãt queſtio ẽ pꝛimo ðᷣ terminãda.ſcòo intendẽdũ circa qua lia obᷣa eſt ponẽdũ operari cõtinẽtem ⁊ incõtinẽteʒ. Sico aũt vtrũ operent circa omnẽ delectationeʒ ⁊ triſtitiã ⁊ iuxta iſtã queſtionẽ determinant᷑ qua tuoꝛ difficultates:tertio eſt intendedũ circa continẽtẽ ⁊ perſeuerãteʒ vtrum debeamus ponere eos eẽ idem vel al terũ ⁊ iuxta hoc determinãt᷑ due diffi cultates.quarto ãt intẽdendũ ẽ de ali is quecũq; ſũt cognita huiꝰ ſpeculati õis quoꝝ.ſ.notitia facit ad ĩnoteſcẽti aʒ cõtinẽtie ⁊ incõtinẽtie:⁊ pꝛopter hoc determinant᷑ in ſequentibus alie tres difficultates ⁊ ſic in vniuerſo de terminãde ſunt.j.x.queſtiões Conſe quẽter ibil ẽ ãt pꝛincipiũ Pꝛocedit ad pꝛopoſitũ ſᷣm oꝛdinẽ pꝛetaxatü re ſpõdẽdo ad.x.queſtioneſ circa cõtinẽ tiaʒ ⁊ incõtinẽtã incidentes: pꝛimo determinat iſtã queſtionẽ vtrũ inco tinẽs poſſit operari cõtra ſciẽtiã:ſcõᷣo utruʒ incontinẽs ſimpliciter æ ppꝛie ſũptꝰ ſit circa omnẽ materia ibi Ut· —☛ ãat eſt aliquis tertio vtrũ incõtinẽſpᷣm qd ⁊ ſilł itudinarie dictuſ ſit circa oẽm materiã ibi Quia aũt ↄcupiaꝝ quar to vtrũ incõtinẽſire ſit turpioꝛ quã in cõtinẽs cõcupiſcẽtie vel e conuerſo ibi Am ãt quinto vtrũ ĩcõtinẽtia ſit pe ioꝛ beſtialitate ibi LIpſaꝝ aũt ſexio vtrũ cõtinẽtia ⁊ incõtinentia ſint ea dẽ vł diuerſa cũ mollitie ⁊ perſeuerã tia ibil Circa eaſt ſeptimo utrũ̃ incõ tinens ſit deterioꝛ intẽperato ibil Eſt ãt intẽperatꝰ octauo utrũ cõtinẽs ſit imanſiuus õi opinioni ⁊ electioni ⁊ incontinens egreſſiuus abõi opini⸗ one ⁊ electione ibi Atrũ igit cotineſ nono utꝝ ↄtinẽtia ſit mediũ ſic etint᷑ duo extrema pᷣua ibij qꝛ at aliqſ ..xx utrũ aliꝗs ĩcontinẽſ poſſit eẽ pꝛudenſ ibil Mec ſimul pꝛudentem et inconti nenteʒ Circa pꝛimã queſtionẽ ponit tres articulos i pꝛimo colligit inteti onem continentie ⁊ incõtinentie.in 2½ phbat quendã modũ dicẽdi cui dã opimõis falſe ibi. De eo quið igit g⸗ exponit modũ ſecũdũ opinionẽ pꝛo pꝛiaʒ ibil Sed q;ꝛ dupliciter. In pꝛi mo articulo pꝛimo ꝓponit per modũ dubij que ſint intentões ↄtinẽtie ⁊ ĩ continentie ſcòo reſpõdet ad hec ibſbi Nec enĩ circa ommia Picit pꝛimo ꝙ pꝛĩcipiũ intẽtiõis oꝛdinate ad dðter minationẽ pꝛime queſtiõis eſt pꝛeco gnoſcere vtru cõtinens ⁊ incontinenſ habeãt differentiã ſpecificam ex ſola materia circa qᷓ; ſũt vel ex ſola foꝛma ſᷣm quã ſe hñt ad obiectum vel ex u/ troqʒ.ſ.ex mat᷑ia ⁊ ex foꝛma. Sic vibd lʒ ꝙ ſi habeant differentiã ex ſola ma teria tũc eſſe cõtinens ⁊ incontinenſ conſiſtit in eſſe circa ea que intendũt ſicut veritas iactantia ⁊ yronia diſtin gunt ab omnibus moꝛalibus vitijs ⁊ virtutibuſ per eſſe circa veritateʒ que E in coĩone oboꝝ ⁊ opeꝝ.Si vero ha beãt differentiã ex ſola foꝛma tũc eẽ eoꝝ conſiſtit in qualiter: puta taliter vel aliter ſe hẽre circa eãdem materiã cũ alijs ſicut iuſtitia differt a liberalita te nõ quidẽ in mã.qꝛ circa eãdẽ mãʒ ſüt. Sed differunt in foꝛma ſᷣm qua ſe habent ael pecuniã. Juſtitia eni ſe bʒ ad pecuniã ut redditiua: liᷣalitaſ sꝛo ut donatiua.Si vero habeãt differen/ tiã ex utraqʒ tũc eẽ eoꝝ ↄſiſtit in eſſe circa hec oba.Et ĩ taliter ſe habendo ad ea ⁊ ĩ hoc videbit᷑ ſi ſint rca õia uł circa qued determiata. (Lonf ibi Hec.n.circa oĩa ẽ ñũdet cõcedẽdo ntnens lſer maeit Miull ſnit.n ernn nclctrſe iſpenun. iconnenad onnbusa iicinenpen Neſs ep RM ſeuntätcba ſecau materu ſnnicierled ſicltermcon tipnina: i (IRſenaban ruomatu lallnis lblei Agunecexic ure ncötini oEnetiai Vyniinitia t in Muenreentes iltinteperiin biliss rto oꝛan ſrenes in ma huintentione Nile Ahzcvendino Cnopenamsidl rddar oqincontnere Phaeropinoney ni Myr bat lnppeotßzalign popriä mbil Miltezae eſt nochgpbaroup Nchetplter dub berimragni biauin Geaſcenes: nſeſciemin guereeniin L gfeciumre Annos dötpe enNl end umne zing n = 2=2= =– ☛ urwii Eanucii nd lg tiäi gin enno W ninösinnn mne iisiit diſlre nöſütaſr it Mobcamn aſerennäidin. enuea ue in Gita tne vos oralibe eſe Crcaet don 10er n nüerſoln mu n uuluer in cre rcitiin —õ n ni a 64 nuntinſenufßl — Swo baleun, tien, ſ1m4 1 Etitüneſen mucbitſ i/ itcmin 4 VII ꝙ continens ⁊ incontinẽſ differunt ab alijſex mã et ex ſoꝛma.a quibuſdã.n. ex mã ⁊ a quibuſdaʒ ex ſola foꝛmadi fferũt.n. ex mã qꝛ nõ ſũt circa omnia ſimpliciter ſed tantũ circa illa circa qᷣ temperatuſ:⁊ per cõſequẽſ ↄtinẽtia ⁊ incotinẽtia diſierunt ꝑ materiazx ab omnibus a quibus differunt temperã tia ⁊ intemperantia ⁊ h ſupponat᷑ ad pꝛeſẽs.qꝛ.j:pꝛobabitur qõne.2? Dif ferunt ẽt ab aliquibus per foꝛmã quia nec ad materiã temperãtie ſe habent ſimpliciter ſed modo ſpeciali.ꝙ ꝓbat᷑ qm aliter incontinentia eſſet idem cũ intẽperãtia: cũ eſſet idem in materia X in foꝛma:bᷣ autẽ nõ ẽ verũ qꝛ intem peratus ducitur ad delectabilia eligẽſ ⁊ exiſtimãs ꝙ ſẽper opoꝛteat ꝓſequi delectabile pñs. Incontinẽs aut nec eligit:nec exiſtimat iſtud ⁊ tñ ꝓſequit quare incõtinẽs nõ ẽ intemperat nec incontinetia intẽperatia. pʒ igitur ꝙ continẽtia ⁊ incõtinẽtia ſunt habitus conuenientes in materia cũ temperã tia et intẽperãtia ⁊ differẽtes ĩ foꝛma ab alijs vo moꝛalibꝰ vitijs ⁊ virtutibꝰ differentes in mareria v in foꝛma ⁊? ſm bas intentiones ſumũtur in ꝓpoſi to ¶ Coni ibi. De eo quidẽ igᷓ. Im pꝛobat quendã modũ ſoluendi cuiuſ/ dam opinionis falſe recitate ſuperius inter oubia. c pximo. Dicit. n. illa opi mo ꝙ inconuinẽteſ agunt incontinẽter pꝛeter opinionẽ verã ſed nõ pꝛeter ſci entiã. Super b ãt dicit phus ꝙ ad rõ/ nem ꝓpterq; aliqui agunt ↄ eſtimatio nez pꝛopꝛi nihil differt opinio a ſci⸗ entia qꝛ eadẽ eſt ratio ⁊ indifferens ðᷣ vtroq; ꝙ pbat dupliciter pꝛimo qꝛ: qui cũq; equaliter dubitãt ⁊ equaliter ſciĩ ſe exiſtimant equaliter ĩmanẽt exiſtia aſert equaliter egrediuntur ab ead BGed bitant:ſicut nec ſciẽtes.ſed ſe ſcire exi ſtimant ſicut ⁊ illi qui ſciunt.2. tbi. Nn igitur ppter Arguit ſic. Quicũq; cre dunt videlicet eſſe ꝙ exiſtimãt eque ꝗ ete uel eque intenſe ipſi eque imma/ nẽt vł eque egrediuntur ab eſtimatio te intenſe vł remiſſe facit in h differen ne ſua maxime ſi vehementer vł quie tiam. Sed ſcientes ⁊ aliqui opinan/ no minoꝛem ibi. Quidam enim cre- ſcientes ⁊ opinantes equa liter ſe ſcire exiſtimant ⁊ neutri dubi-/ tãt. quare equaliter imanẽt vł equa/ liter egrediuntur a ſua eſtimatiõe· bu ius ratiõis põit pꝛimo concluſionẽ.2· minorem. d. ꝙ quidã opinãtes nõ du/ nem p tes eque credũt.quare eque imanent vł eque egrediũtur ab eſtimatiõe ſua huius rationis põit pꝛimo maioꝛẽ ex conceſſione opiniõis cõtrarie.d. ſi)p quia:qꝛ opinantes magis agunt pter opinionẽ ſuã quã ſcientes pꝛeter ſciẽ/ tiã pꝛopter hᷣ ꝙ opinãtes cꝛedũt ma⸗/ gis quiete.ſequitur ꝙ ſi eque quiete ł eque uehem̃t credãt utriq; eque agẽt pꝛeter ſuã eſtimationẽ utriq;. 2. ponit concluſionem ibi. MHibil differt Der dunt. que patet per e eriẽtiam. Cõ ſequenter ibi. Lectio.4 ◻ duʒ quo incontinetes agunt pꝛeter ſcientiam ᷣm opino/ ꝛopꝛiam ⁊ ſuper bᷣ ponit quatu oꝛ diſtinctiones qualibet cum ſua con cluſione.ſcòã ibi.. Adhuc q; duo mo di · ttiã ibi.differt ãt ⁊ vłe. quartaʒ ibil Adhuc hẽre De pꝛima diſtincti one dicit ꝙ qꝛ dicimus dupliciter ſcire dicimus enim ꝙ ſciens ẽ ſciẽtiam hñs ⁊ ſcientia nõ vtens ⁊ eſt Et ſciens ſciẽ tiam habens ⁊ ſcienta vtens: ? ideo dicimus q multum differunt iſta duo: .ſ. aliquẽ hñtem ſciẽtiam ſed nõ vien tem nec ſpeculantẽ agere ea que non opoꝛtet agere ⁊ aliam ſciẽtiam hñtez æ actu ſpeculantẽ ⁊ conſiderante age re que ñ opoꝛtet agere:⁊ ſuper hᷣ põit concluſionẽ ſuã ⁊ eſt ꝙ vltimuʒ videt᷑ aliquibus eſſe durum ⁊ miru. Sʒ pꝛi⸗ mum vbi. ſ. agens nõ utuur ſ. ciẽtia: nõ ẽ duꝝ nec miꝝ: ſʒ valde ꝓbabile ⁊ val de conſonum ratiõi. verbi gtia. ſi nau ta ſciens viam tutam ⁊ piculũ vemies ad paſſum non conſideret actu ſ. Eaüd qꝛ duplicit᷑. Ponit mo ILIISRO ſcientiam ſuam nõ eſt mirum ſi peri/ clitetur et erret.¶ Coni ibi.. Adhuc qꝛ duo. Ponit ſcõam diſtinctionem d.ꝙ duo ſunt modi pꝛopoſitionũ.vna vłis et altera particularis quibus am babus opoꝛtet vti in opatiõe virtutis hac ergo diſtinctione poſſita addit iſtam concluſionem.ſ.ꝙ nihil impoſſi bile ꝓphibet hominem habentem am bas pꝛopoſitiones ⁊ vtentem pꝛopo ſitione vniuerſali ſed non particulari. operari et agẽ ea que ſũt pꝛeter dicta men ſcientie. Cuius rationeʒz aſſignat qꝛ operabilia ſũt ſingularia: ⁊ iõ uſꝰ notitie vłis ſine vſu notitie ſingłariſñ ſufficit ad dirrectionẽ operationis vbi Stia ſi nauta pꝛedictus ſciens in vłi ꝙ cauenduʒ eſt periculum ⁊ tenẽduzʒ eſt iter tutum ⁊ ſciens in ſingulari ꝙ in tali paſſu poteſt eſſe periculũ ⁊ uer tutum ⁊ cum hoc actu conſideret ꝗa declinandum eſt periculũ illius paſſui tñ non actu conſideret nec aĩaduer tat ſe eſſe in illo paſſu cũ ibi fuerit nul lum vtiq; impoſſibille pꝛohibet quin ipſe periclitetur pꝛeter ſcientiã ſuam pꝛopter inaduertentiamſi ingulariſ eõ cernentis h̊ ⁊ nũc.Cont᷑ ibi. Piffert autẽ ⁊ vniuerſale :ponit tertiam diſti ctionem.d.ꝙ vle diffet ⁊ diſtinguitur km rem ⁊ ſecũdũ hominẽ.qꝛ ꝙdaʒ ẽ in re ⁊ ꝙdaʒ in homine. In re qui⸗ dẽ eſt vłe cuiꝰ veritas depẽdet ex nã rei que non eſt in poteſtate noſtra pu ta quoniã cibaria ſicca omni hõini cõ ferunt ⁊ qm iſte infirmꝰ eſt homo uel qm illud ꝙ eſt panis uel ſimile pani ẽ ſiccum. Iſta quiẽ ſunt in re non depẽ dentia ab homine.vle vo ꝙ eſt in hoĩe ipſo eſt illud cuius veritas dependet ab homine puta.ſi hoc ꝙ è tale homo babet vel nõ habet:operatur vel non operatur. Si enim aliquis ſciret ꝙ pa nis conſert ei ⁊ haberet panẽ tamen neſciret ſe habere panem nõ ꝓpter bᷣ comedẽt.vł ſi ſciret medicinam ſibi p futaram.tñ qꝛ non eſt aſſuetꝰ talia ſũ mere non vult eã bibẽ.Super hac iã diſtinctione ponit talẽ cõcluſionẽ d. ſcire ſᷣm hunc modũ ⁊ vᷣm illũ im dit᷑/ fert ut illud impoſſibile ꝙ inducebat ſocrates:videbat᷑ ſequi ᷣm vnum mo dum ⁊ nõ ſcòm aliũ qꝛ nullũ videtur inconueniens incontinentem ſic ſcire puta ſciendo ꝓpoſitionem in re ⁊ non in ſe:⁊ cum hoc oppoſituʒ agere:alii autẽ ſcire puta ſciendo pꝛopoſinoneʒ in re ⁊ in ſe ⁊ cum h oppoſuũ agere. vigdet᷑ admirabile ⁊ quibuſdã ſocrati cis videtur eſſe ſimpliciter impoſſibke Con ibi. Adhuc habere ſci Etia. po nit quarta diſtinctionẽ circa qᷓ; ſic ꝓce dit.pꝛimo nãq; ponit eam. 2: G;tũ ad vnam partem pꝛobat e ibi. Sed tũ ſic diſponũtur. ʒ? iuxta eam ponit duaſ concluſiones ibi.. Cum aũt vna fiat. quarto remouet tres difficultates ibi: LHon contraria. Dicit ergo pꝛimo ꝙ habere ſcientiaʒ exiſtit ⁊ contingit hõinibus ſᷣm aliũ modũ a pᷣdictis mo dis.i.alia iſtinctio datur nũc de mo⸗ do habẽdi ſciẽti pꝛeter tres diſtincti ones pᷣmiſſas que diſtictio ſumitur ex eo ꝙ dictum ẽ ſupꝛa ꝙ nos videmhäi tum ſciẽtie differetem eẽ in hẽre ſine vti ⁊ habere cum vti. Quare poſſum⸗ ⁊ diſtinguere dicẽtes ꝙ habere ſciẽ⸗ tiam cõtingit dupliciter vno mõ habẽ do liberũ uſum ſciẽtie ⁊ h ẽ ſimplicit habere ſcientiam. Alio mõ nõ habẽ/ do liberu uſum ſcientie ⁊ hoc eſt ali⸗/ qualiter nõ habere ſcientiam quõ dici muſ doꝛ mientẽ ⁊ inaiĩatum ⁊ vinolen tum habere ſciẽtiam de quibus põt di ci aliquałr ꝙ ꝓ ſtatu doꝛmitiõis ⁊ in/ anie ⁊ vinolentie:quaſi nõ habẽt ſciẽ tiam. ¶ Confj ibil Sed tũ ſic diſponũ tur. pꝛobat iſtã partem diſtinctionis ſ.ꝙ aliqui habituałr ſciẽtes ſunt ta/ qᷓ; non ſcienteſ:hᷣ ãt dicit ſpecialiter ðᷣ incontinentib de ꝗbus ẽ ᷣmo. Iſtud ꝓbat tripliciter. pꝛimo a poſterioꝛi: 2ea ſimili ibi Differẽtie ãt ſᷣmonis. 22 a pꝛioꝛi ibi.. Adbuc aũt. pꝛimo g ſic arguit quorũcũq; paſſiões traſmu/ tant eorum coꝛpꝰ:ſic diſponũtur ſicut ciif eſulgi⸗ ſoshoſtl caſſou Airsſant 4Gclnns (sligs utant ſi⸗ ſcitdmaͤns irõliil nirſtliat⸗ lanchiad ſiſcene. mn onempernn kellanins mmmmmit Gnlätin iii M yohfit⸗ (tacluſeiun Menalee⸗ AYVYVNLpbns icläenan fecetignu Uiscnperüh Nind olina: lvertbu enped Ppalclcentes liconfcps: frgldian Allrür Hn —☛—ẽ+‧ ürnaigen Ehſunnan Awipin lgndcir liſtinscer Cnnnenadin Iifainymctie nenerſbnn, fi hunsni⸗ fine na nmnennnn mbeppottig aere ei ictuſ „ Npücter onid Nit nimniiut re iſ in ſbi eliſ Sifeniteite⸗ gücig⸗ ſien upſcaln⸗ pꝛedicti Illi aũt ut dictum eſt ſic ſunt dilpoſui ꝙ ſcientes neſciut. huius ra⸗ tionis ponit pꝛimo concluſionem. d. ſic diſponunt hõies in paſſionibus exñtes ſicut ⁊ uu:doꝛ nuenſ maniacuſ æ violentus. 2? ponit mioꝛeʒ. d. ꝙ ire X cõcupiſcẽtic venereoꝝ c quedã paſ ſiones tales manifeſte coꝛpus tranſ⸗ mutant ⁊ qnq; intãtum ꝙ quibuſdazʒ faciũt v inducut inſamas. ʒzerepetit cõcluſionẽ. d. manifeſiũ igitur ẽ ꝙ incõ nuninẽtes dicẽdi ſũt ſinnliter habeĩ eẽ diſpoſiti ſicut hij pꝛedicti doꝛmiens ⁊ reliqui qtũ ad h ꝙ ẽ nõ habere liberũ uſũ ſciẽtie. maioꝛ autẽ ꝓpoſitio tenet qꝛ ſicut diſpoſitio coꝛpoꝛis per doꝛni/ tionem per inauiã ꝓ vinolẽtiaʒ pbi bet uſu rõnis.ſic ẽt diſpoſitio aĩe qͥ ap/ paret in tranſ mutatiõe coꝛꝑis p irã ⁊ concupiſcẽtiã nõ pmittit vſũ rõis eẽ li berũ. ibi. Ndicere autẽ. Arguit ad iidez ex ſimili. pꝰ tñ remouet q;dã iſtã tiaʒ q; faciũt alig dũtes ꝗꝙ cũ actu pcc cant actu ſciunt ? cõſiderãt ⁊ intelli/ gunt ſe male agere Et h etiã ꝓteſtãt oꝛe c iſtud videtur ſignum ꝙ ꝓ tũc tẽ pore paſſionũ habẽt ſliberũ uſũ ſciẽtie ag b dicit phus ꝙ' iſtud nullũ ſignum ẽ ꝙ ꝓ tüc l!be utant᷑ feiẽtia qð ꝓbar ꝑſi / mile: qꝛ ⁊ üli qui exiſtunt in paſſiõibꝰ hijs coꝛpoꝛalibus.puta do⸗ mitiõe ĩia⸗/ nia ⁊ vinoleẽtia dicut determinatiões verba empedoclis ⁊ pueri pꝛimi/ — tus addiſcentes cõplectutur oꝛe ᷣmo⸗/ nes ſcientificos:tñ nec illi patꝛonatiĩ / telligunt qd dicunt nec iſti pueri ſciũt quid loqũtur. Huiuſ rõ eſt qꝛ talia ĩtel ligibilia cõnaſci ⁊ ſane cõcipi opoꝛtet Iſtud ãt indiget tẽpoĩr̃ ⁊ quiete. Hac igitur inſtantia remota ſic arguit. quẽ/ admodũ nõ intollẽtes T ſ umulätes ſe intelligere dicũt ᷣba ſua ſine libero u/ ſu ſciẽtie. Sic exiſtimãdũ e faciunt ĩ continentes. Iſtud at apparet per p⸗ miſſa in remotiõe inſtatie. Sʒ Uli nec ſane nec libere utuntur ſcientia. ꝗ nec iſti. huius rõis põit ſola cõparationeʒ infine partis Coni ibi. Adhuc at Arguit ad idẽ a pꝛioꝛi. dicit tñ pꝛimo adbuc iſto mõ aliquis nalis reſpici, et cauſam pꝛedicti ligaminis quo.ſ. ligatur incontinẽs ne habeat liberuʒ vſuʒz ſciẽtie qꝛ ppoſitionũ de agibilib⸗ altera eſt vniuerſalis: altera vero ſin⸗/ gularis de ſingularibus cõplectẽtibuſ hic ⁊ nũc ⁊c ceteras circũſtatias. Hijẽ? pᷣmiſſis intendit ſic arguere. Omni ibere conſiderãs de ſi ingularibus bic æ nüc agibilib libẽ utuur ſeſu ſuo. Sʒ incontinens nõ libere utitur ſi enſu ſuo ergo nec libere utiu ſciẽtia ſua.hui ratiomis tin ponit pᷣtutẽ maioꝛis.d. ꝙ ſingularium agibiliũ experimẽtałr co gnoſcendoꝛum eſt ſenſus pꝛopꝛius n quidem ſenſus coꝛpoꝛalis ied ſenſus itellectualis quẽ opꝛtet habere in no⸗ titia ſingulariũ ⁊ hic ſenſus ẽ itellect ut. S. li 26 c. i4. quare ad ſciẽtiam ta lium ſingulariũ opoꝛtet habere libeꝝ vſũ iſtius ſenſuſ. ꝙ aũt incontinẽſ non habeat uſũ liberũ buius ſenſus patere poõt viſo quid diciui ſenſuſ ⁊ quare di catur ſenſus. &ſt ſciendũ ꝙ intellec, 1us noſter experis delectationẽ vł tri ſtitiã opationis ſñiat ipſa eſle cõuemẽ tem vk diſconueniẽtẽ bomim: ſi quidẽ experiatur eã delectabilez: dicit eã eẽ cõueniẽtẽ:ſi vo triſtabile dicit eaz eſſe diſconueniẽtẽ: vnde intellectꝰ inq;tuʒ eſt experimẽtariu taliũ delectatiois 7T triſtitie accidẽtiũ operatem dicitur elſſe ſenſus. Et lõ dicitur ſenſus qꝛ ex/ periẽtia eſt pꝛoxumo⸗ ſẽſationi inter omnes operatiões intellectus. Incõ⸗/ tinẽs aũt habet intellectũ qui expuur deljlectationem in operatione pꝛaua. Et ideo ꝓ tunc nõ põtſ etentiare ipaʒ cẽ oiſconuemiẽtez bomini ſed potius . . eſſe conuenientẽ ei. quaĩ nõ hẽt rectũ uſum nec rectũ iudiciũ ſeſuſ ſui. ut nota m. 5. 1!?2 circa pꝛinci i Loni ibil cuz auüt una fiat. Juxta pꝛedictã diſtictio nsẽ ponit duas cõcluſiões. pꝛim iuxta — pꝛimã diſticuonẽ: ſcda iuxta ſcoazʒ ibi. OAuoniã quidẽ igit] Dicit pꝛo pald concluſione ꝙ cũ fiat vna ro ex i iſ. ſ. 1. IIBRO vniuerſali ppoſitiõe ⁊ particulari ne/ ceſſe eſt concluſũ opus h quidẽ dicere alam ex parte intellectus. In factiuiſ aũt confeſtim operari. puta in tali rõe ſi dixerit anima. Omne dulce guſtare opoꝛtet.h̊ aũt vinũ aut aliquod alioꝝ ſingulariũ potabiliũ ẽ dulce. hac gdẽ rõe ſtãte in uſu lihᷣo aĩe:cõſequẽs ẽ ho minem potẽtẽ ⁊ nõ ꝓhibitũ ſumnł opãi p ⁊ bibere.Sic patet ꝙ ſtãte libero uſu ſciẽtie ĩ vłi ⁊ in particulari ex ma ioꝛi ⁊ ex minoꝛi cõſequẽs ẽ tatim ſequatur opanio cõcluſa. ¶ Scðo ibi MAuãdo quidẽ igꝗ] Ponit ſcõᷣam con⸗/ cluſionẽ iux ſcõã partẽ pꝛemiſſe diſtin ctionis.d.ꝙ qñ accidit talis caſus q; vna vlis ꝓpoſitio ꝓphibet guſtare: pu⸗/ ta iſta.nulluſ guſtare debet ex tempuſ debitũ:vel extra locũ debitũ.ſit autem alia ppoſitio vłis ꝙ omne dulce guſtã dum eſt tq; delectabile ſub pꝛima vmuerſali non ſüũmatur minoꝛ. Sic tacetur vtrum ſit locus debitus ad gu ſtandum. ſed ſub ſcòa vłi ſümatur iſta minor ꝙ h vinuʒ in hac taberna ẽ dul/ ce.ſequet᷑ opanio ꝑ iſtum ſillogiſmũ il lata. Sic aut ẽ comuniter circa ratio/ nem incontinẽtis qꝛ foꝛti cõcupiſcẽtia exñte in amimo: cuʒ pꝛima vlis dicit H fugiendũ eſſe. concupiſcentia ipſa du/ cit.i.inducit ꝓpoſitionẽ ſuã ſic non poteſt compleri ſillogiſmus inchoat ex pꝛima vłi:ſed cõpletur ſ illogiſmus inchoatus ex 2 vniuerſali qꝛ cõcupiĩa põt mouere vnaqq; particularũ aĩe. Cũ eni cõcupiſcimꝰ aligd delectabile Primuʒ ipſa concupiſcẽtia eſt declec/ bilis ut. 8. lie ʒ? cep? Cuũc aũt intellectuſ qui dicitur ſenſus experitur delectatio nem cõcupiſcẽtie ⁊ ꝑ h̊ trahitur ad eã quare accidit incõtinẽteʒ incontinẽter agere ⁊ egredi aliqualit a ratione ⁊ opiniõe. Et ſic patet quare incõtinẽs agit pᷣter ſcientiã ⁊ qualit eſt ſciens 7 qualiter nõ eſt ſciens. ⁊ que eſt cauſa quare a röne egredit᷑ cũ incontinẽter operatur.Conjĩ ibi. HNon cõtrarie re mouet treſ difficłtates ſcõᷣaʒ ibil qua./ liter autem ſoluitur. Tertiam ibil qꝛ autẽ vluia. Pꝛima difficultas eſt qua liter incontinentia ᷣm q; opeꝛamur ʒ ſciẽtiam vriatur ſciẽne.Super h auiẽ dicit ꝙ nõ opponitur ei comtrarie ᷣm ſe ipſam ſed ſᷣ̃m accidẽs qꝛ cõtrariatf ſcientie rõe concupiſcẽtie. que quidẽ non eſt in eodẽ ſubiecto cum ſcientia. Sed pꝛo tanto cõcupia ẽ cõtraria ſciẽ tie.qꝛ trahit ad oppoſitum eius ꝙ di⸗ ctat ſciẽtia.ſed non opponitur eiſicut opinio recte rationi.ibi enim eſt vera contrarietas ⁊ in ſignum huius non dicimus pꝛopter hoc beſtias eſſe incõ tinentes qm̃ non habẽt vniuerſ. alẽ opi monem que pſſit dici ſciẽtia ſed habẽt fantaſiaʒ ⁊ memoꝛiã ſi ingulariũ ꝗbuſ nũqᷓ; contrariatur concupiſcentia. In hominibus aũt pꝛeter fantaſiã ⁊ me/ moꝛiam eſt ratio pꝛactica: cuius di⸗ ctamen ſepe mouet nos concupiſceẽtia KConĩ ibi. Qualir autẽ ſoluiiur. Re⸗ mouet ttiam difficultatẽ ⁊ eſt qualiter ſoluitur ignoꝛantia qua ligatur mens per paſſioneʒ ⁊ qualiter incontinens rurſus fit ſciẽs poſtqᷓ; ſemel ligatuſ fue rat. CEid b uũt reſpondet ꝙ eadeʒ eſt ratio ſolutionis ignoꝛũtie viri inconu⸗ nentis que eſt de vinolento:⁊ doꝛmeẽ te ⁊ non eſt pꝛopꝛia huius paſſionis. Sicut nec cauſa ligatiõis nec cauſaſo lutionis quam tñ cauſam opoꝛtet noſ audire ⁊ addiſcere a phiſiologis.i.a naturalibus ppᷣis. Eſt g ſcienduʒ cũ li tẽtia eoꝝ ꝙ doꝛnitio ⁊ vinolentia ſi⸗ cut ⁊ mania turbant ⁊ inoꝛdinant oꝛ ganum fantaſie. Illa vero turbatione manente nõ poteſt intellectus recte ⁊ libere uti ratione.qꝛ neceſſe eſt intel ligẽtẽ quelibet fantaſmata ſpeculari. Si ergo fantaſmata inoꝛdinata fuerit TW turbata impoſſibile ẽ ſpeculationeʒ eſſe rectam ⁊ ita p huiꝰmõi paſſiones intellectus manet ligatuſ.ceſſatibuſ 5 ipſis ceſſat ligamen ⁊ ſoluitur ignoꝛa tia qꝛ ceſſante c ceſſat eſfectus ( Si mili modo q;tum ad aliqua. paſſio ire ⁊ cõcupiſcẽtie coꝛpꝰ alterant ⁊ p ↄñs mm Gtanolt Cnunente lucſrſi tnuehin reſtoli ſene erovett⸗ giupak nſcentia ſunu ni⸗ tomine mnntp⸗ ſble Cünat ern ſonors⸗ sap Penapann ponmnract onunen etis on aſjgnnt gloerta Plnnsia5 fuimpofeta henentlipa Iginon mmin Glaröpein Unquaitaſn Wmionns ſtneſeſtoſc Mbleppo ffunnanen ienenin r Gennniga Atnmnmiu Wcnntae⸗ Ntigdoper Chntnemfu morſipeete eſeptepalie fonbl pane Atlaenuenn tlls ottne wnettpoſſtpn Akonumpn daſcinſti wrüſihlni Noſinl Pecimalüttr r en Melesd i miſin , ifankuitigin mu un 1Caluer w iyenellienn nſuncktet vwrünenninn eninoleno:d Nn geabauselin ignnöns tcai ücaiamopr era hlclge⸗ 1s El; i mmio fiteni Tbant 1 ondn .Tuwonm Orchintleguen e htin 1 imninuuft⸗ Inuunminuns iblei ſogu np niini⸗ toni ſi men Pnte⸗ z aſin vp'alem oꝛganum fantaſie ⁊ qtum ad h eſt ea deʒ ratio ligaminis ⁊ ſolutionis de in continente ⁊ vinolento ſed poſito ꝙ coꝛpus nulla pateretur alterationem. adbuc foꝛſan incontinẽtia ligaret rõeʒ un videbitur in queſtione ⁊ q;tum ad poc eſſet diſſimile de vinolento ⁊ icon tinente.¶ Coni ibi. Qui autẽ vltima Remouet tertiam difficultatẽ ⁊ iſta ẽ pꝛincipał ⁊ turbauit ſocrateʒ ⁊ ẽ qua liter ſcientia ſuperatur a paſſione cum ſcientia videatur eſſe illud ꝙ eſt ſoꝛu in bomine. (Wal iſtam autem difficul tateʒ dicit pus quatuoꝛ: pꝛimũ ꝙ iſtð eſt poſſibile qꝛ pꝛopoſitio ⁊ opinio vltima extrema operationi pꝛoxia ſenſibilis eſt opatio ſenſus intellec/ tualis ⁊ pꝛincipalis actionum. que.ſ. pꝛincipatur actionibus qꝛ ipſa poſita ponitur actio inq;tum ſic ſe habent in incontinente ꝙ incontinens in paſſiõe exñs non habet eam. vel taliter het eam ꝙ pꝛo tali habere nõ põt dici ſim pliciter ſcire:ſed ſcire eo modo quo vi nolentus ſcit mõſtrationẽ ẽpedoclis recitans verba eius. Et ideo non eſt ĩ conuenienſſi paſſio pꝛeualet pꝛopõni ⁊ opinioni vniuerſali in actionibus. cum illa nõ pꝛincipetur in actionib. tum quia iſta ſingularis que pꝛincipa tur actionibus pꝛeſente paſſione non ſit in eſſe ſuo. ſcðo dicit ꝙ b eſt etiam poſſibile pꝛopter ꝙ vniuerſale ? ſciẽ/ tificum manens manente paſſione nõ extremũ ⁊ termis vniuerſaliũ deſcẽ dentium uſqʒ ad operari. Et ideo nõ eſt mirum ſi paſſ io pꝛeualet in actioni bus contra tale vłe: cum non deduca tur uſq; ad operari:ſicut paſſio ducit ĩ clinationem ſuaz. tert io dicit ꝙ paſſio non fit pꝛeſẽte ſciẽtia illa que viſa eſt eſſe pꝛincipaliter tãqᷓ; pꝛinceps in ac tionibuſ. b autem ſcientia pꝛincipalis eſt ſcientia extrema:que eſt experimè talis notitia ſenſus intellectualiſ.⁊ iõ non eſt poſſibile abſente vno pꝛincipe actionum: puta illa ſcientia. aliũ pꝛin vI cipem imperare. puta paſſionem que fungitur offitio pꝛincipis abſente pᷣdi cta ſcientia. quarto dicit ad intentiõe,ʒ ſocratis ꝙ ipa ſcientia nõ trabitur pꝑ paſſionem tanq; per aliquid foꝛu ſe. Et in hoc concedit ariſtoteles ſ. ocrati ꝙ ſcientia foꝛtioꝛ eſt paſſione:ſed ipſa trahitur ab obiecto ſenſibili. puta ab aliquo delectabili ꝙ eſt obiectũ appe titus concupiſcibilis ⁊ obiectũ ſenſus intellectualis. &t ideo non concedit ppiloſophꝰ ꝙ ſcẽtia dirrecte vicatur a paſſione ſed aliqualit indirrecte: pꝛo quanto obiectum paſſionis ſubuertit vſum rationis.Sicut dixit Saniel uüli impudico ſeni. ſpetes inquit decepit te:⁊ concupiſcentia ſubuertit coꝛ tu. Hanietł.xujec Speties quidem muli eris erat oblectum. cõcupiſcẽtia vero paſſio aĩi. ultimo epylogat et patet. (((¶¶Cectio 7„· G Frum autez eſt aliquis Su perius determinauit queſtio/ nem illam: vtrum incontines operetur pꝛeter ſcientiam: hic autem determinat iſtam. vtrum incontinens ſumpliciter ſu circa omnẽ materiam. pꝛimo autem pꝛoponit intentum. vhi ſciendum eſt ꝙ ſi incontinens dicatur eſſe circa omnem mateniam: nullꝰ' po terit dici incontinens ſimplicuer. ut di xit. S. z: pꝛoponendo queſtionem hic determinandam. ſi vero incontinens ſit circa determinatam materia. tunc — qui erit incontinenſ circa ülaʒ dicetur incontinens ſimpliciter. &t ideo qſti/ onẽ iſtã ꝓponit ⁊ repetu ſub bijs ver bis vrrum auteʒ aliquis ſit incontinẽſ fimpliciter vel omnes ſint incontinen tes bᷣm quid ⁊ ſecunduʒ partem q ſi eſt incontinens ſimpliciter: eru vuch circa deteriminataʒ materiaz: quare ſi ita eſt querendum eſt dicendum qualia ſunt illa circa que dicitur eſſe i continens ſimpliciter. Se bijs ergo dicendũ eſt deinceps. Cont ibi Auo niam quidem igitur. Erequiti pꝛo II3RO poſitum ſic pꝛocedens: pꝛimo nãq; p mittit vnã ſuppoſitionẽ.2? ponit vnaʒ diſtinctionem ibi. Quia autẽ ſunt p 3. vnam concluſionem iuxta alteram diſtinctioniſ partem ibi.. Eos quideʒ igitur] quarto pꝛobat eã ibi. Signũ autem] quinto ponit aliam concluſio nem ſuxta ſecundam diſtinctionis ptẽ ibi Eoꝛum auteʒ.] ſexto pꝛobat eã ibil Signum auteʒ. ſſeptimo pꝛobat vtranq; concluſionẽ ſimł ibi. Et pp hoc in idem.] octauo ponit vnũ nota bile aſſignans differentiam iter incon tinentem ⁊ intemperatum ibi.. Sed ñ ſimiliter. Bicit ergo pꝛimo ꝙ ſi up / ponendum eſt tãq; manifeſtum. ꝙ con tinentes ⁊ perſeuerantes ⁊ incontinẽ teſ æ molles ſunt circa delectationeſ ⁊. triſtitias. continens enim pugnat ad uerſus eas ⁊ vincit eas. perſeuerans vero pugnat ſed non vincit nec vincit Incontinens autem pugnat ⁊ vincit᷑. molliſ autẽ ſine pugna reddit ſe viciũ ut. j. eo. c? x. Scðo ibi. QAuia autem ſunt Ponit vnam diſtinctionem de/ lectabilibuſ.d.ꝙ de numero delectabi lium delectationem facientiuʒ.quedã ſunt ad humanam vitam neceſſaria: quedam autẽ non neceſſaria.ſed ſecũ/ dum ſeipſa delectabilia: quãdaʒ tamẽ ſuperabũdãtiã habentia ¶ Heceſſaria quidem delectabilia ſunt coꝛpoꝛalia: puta illa que ſunt neceſſaria ad cõſer uationem indiuidui ⁊ illa que ſunt delectabilia circa opoꝛtunitatez vene reorum que ſunt neceſſaria ad conſer/ uationem ſpetiei ⁊ alia huiuſ coꝛpoꝛa lia delectabilia circa que poſſuimuſ ⁊ aſſignauimus temperantiam æ intem perantiam ut. S.li? 4? ce de tempe/ rantia. Helectabilia vero non neceſſa ria ſed ſᷣm ſeipſa eligibilia dico victo/ rid:honoꝛem:⁊ diuitias:⁊ talia bona de numero delectabilium. Sed contra hoc ꝙ dicit diuitias eſſe bona ſecundũ ſe eligibilia videtur eẽ ꝙ alibi dixit ꝙ viuitie ñ ſũt bonũ ꝙ qrit᷑:vule eni ſũt. 4 . 8 . CC⸗„ ⁊ alterius gã. e. li?i c6: Sed ad hoc dicendum ꝙ aliquid pꝛopter eſſe ſecũ dum ſe eligibile ⁊ pꝛopter alterum ut õ.liliic 9. Et ſic dico qꝙ diuinjs ⁊ pe cunijs:que vno modo habent rationẽ inſtrumentoꝛuʒ unlium. &t hoc modo non ſunt ſecundum ſe eligibiles. Alio modo poſſunt habere rauonem oꝛna/ tus decoꝛis ⁊ pulchritudiniſ: ⁊æ h mõ poſſunt eſſe ſecundum ſe eligibiles qm̃ appetitus de lectari poteſt in eis non oꝛdinando eas ad alia. Et hoc modo loquitur hic phᷣus de dimtijſ.pꝛimo ãůt modo de ipſii loquitur in paſſu allega to.¶ MHotandum etiam ꝙ pbuſ vocat opoꝛtunuatem venẽorũ copulam con iugalem:ad differentiam copule foꝛni carie:que ſimpliciter eſt impoꝛtuna in decens ⁊ inhoneſta. ¶ Cont ibi. Eos quidem iꝗᷓ. Ponit vnaʒ concluſionẽ circa delectabilia non neceſſaria dicẽſ ꝙ eos qui ſuperexcellũt eam rectã ra - tionem que in ipſis eſt: ñ dicimus ſim pliciter incontinentes eſſe. Sed appo nentes determinationẽ pecuniaꝝ vel lucri.vel honoꝛis.vel ire.eos dicimuſ incontinentes· Mon autez ſumplicuer ut eſtimantes eos eſſe alteros ab incõ tinentibus ſimpliciter ⁊ ſecũdũ qᷓ;daʒ ſimilitud inem incontinentes eſſe dic/ tos:quẽadmodum homo qui olympia vincit dicitur victoꝛ olympiadis q;uis non dicatur ſumpliciter: ille enim qui olympias vicit eſt comunis ratio victo ris paruʒ differens a pꝛopꝛia ratione victoꝛis ſimpliciter. Motanaln ergo pꝛimo ꝙ ↄcluſio iſta ↄſiſtit ĩ hoc ꝙ in continens circa delectabile nõ neceſſa rium eſt incontinens ſecundũ quid ⁊ non ſimpliciter ¶ Secũdo ſciendum q; ratio victoꝛ is ſimpliciter eſt h:victoꝛ ẽ qui viribuſ ſuis ſuperauit cõtra pugnã tem hoſtem in bello.ratio autẽ vicio/ ris olympiadis eſt h.ſ.qui viribus ſuiſ ſuperauit contra pugnantem conciuẽ in ludo olympico. vide hiſto iam de ludis olympicis.õ.liixcxij: in parte = Halnotun lpcbu ckleh ptun 4 Fitaſni iſaonnt lpeone un nitönrnel rohrnennant ſtiotidie ke mnn Inpenmri ncitacve Higſinplater Mrenſchoß⸗ — — = S =, ☛ͤ= obonpan Donandumn wia encar geſtpitupe (Atnünpera gueelt nu uprublleſx Popeer nori fulltatennrl hono c hone⸗ iimmi appen iick nalna ſn Arainnis. (unfſonchaen lNRe fnem noueren (beoln oot⸗ (nganrut n Gfewppeer mi hmnſonnap ſüie cagaſann (blanen rhoe IAtuinqei otsſlreme (aitchendernne Näinanigno ſilomener Putüibonegde ldoemochtüt Patinöran oumin Enünagten Nkeigbig; Nnfdnen 4 mkäcgigz n einan Ndnnſun Mmnpnd eumng ſhltt wmemn oin enmanmcopet Gurekinnn n ucn ordi HuNteefnmd Nncläüemninin sch inanun ntseſe l nnne nnn Blre wd auez inpior Gcſeclensebn nmmemeseſen nboroquchen n Ampiatbi icuen ean nsa cter. Bormani; initazt nelanit ini nas oi (Sichlun ngtaimetw jelorao aut humnn G. nce Miou zie Iquẽadmodum. Mont ibi.. Signum aüt.] Pꝛobat concluſionem pꝛopoſi-/ tam. 7 bſ ic. Incontinẽtia ſimpuciter vituperatur. non ſolum ut peccatũ. ſed ut malitia ſimpliciter. vł ut malitia vʒ „ quid.ſed incontinentia ire vel honoꝛiſ vel pecunie vituperatur ut peccatum tantũ nõ ut malitia. quare nulla iſtaꝝ incontinentiarum ẽ incontinentia ſim pliciter. huius rationis ponit pꝛimo maioꝛẽ.d.qꝙ veritatis pꝛopoſite ſignũ eſt qꝛ incontinentia ſimpliciter dicta vituperatur.nõ ſolum ut peccatuʒ ſed ut malitia quedam que eſt:vel ut ma / ſitia ſimpliciter: vel malitia ᷣm quãdi partem. icòo ponit minoꝛem. d. ꝙ nul lus hoꝝ pꝛedictoꝛum vituperatur iia. Hotandum autẽ ꝙ bie diſtinguntur tria genera vituperabilium.l. peccatũ ꝙ eſt vituperabile:malitia ᷣm quid qꝗᷣ eſt vituperabilioꝛ: malitia ſimpliciter que eſt vituperabiliſſima.qꝛ omne vi / tuperabile circa moꝛeſvituperatur vkł pꝛopter motũ appetitus in malũ ⁊ in pꝛauitatem: vł ꝓpter caſuʒ appeutus a bono ⁊ honeſto:vel ꝓpter inoꝛdina tũ motũ appetitus in bonũ. Pꝛimuʒ aũt eſt malitia ſimpliciter: ᷣm vero eſt malitia ᷣm quid.tertium vero eſt pecc catum ſimpuciter ſine malta 30 notanduʒ ꝙ appetitus incontinens q/ ſtionem mouere in opus malum Puuz 2 ꝓbꝛoſum. puta in adulterium ⁊ tũc vituperatur ut malitia ſimpliciter qñ/ q; vero ꝓpter triſtitiam cadit a bono T honeſio:puta ꝓpter triſtitiam abſti nẽtie cadet a ſanitate conſeruanda p ſobꝛietatem. ⁊ hoc modo vituperatur ut malitia 'm quid. Incontinens aut honoꝛis vel ire mouetur in bonũ ⁊ nõ cadit ab eo nec mouet᷑ in malũ. ſed in oꝛdinate:qñq; mouet᷑ in bonum. puta quãdo mouetur exceſſiue ſecundũ ap- petitũ honoꝛis debiti ⁊ iuſte vindicte ⁊ boc modo taliſ vituperatur ratione peccati nõ ratione malitie ¶ oni ibi. [Eoꝛum aũt. Monit ſcõam cõcluſio/ nem iuxta alteram diſtinctioms ꝑtem Qd. ꝙ eoꝛzum qui verſantmn circa eoꝛ o rales voluptates circa quas dicimus eſſe temperatum ⁊ intemperatuʒ ille qui eſt pꝛoſequens ſine eliger ſupabuũu dantias rerum delectabiliũ: fugiẽt * . ſuperabũdantias triſtiũ. puta eſuriei ⁊ ſitis ſecunduʒ guſtuʒ ⁊ caloꝛis ⁊æ fri goꝛis ſm tactũ c vłr ſupabũdãtia oõiũ que ſunt circa tactuʒ ⁊ guſtum ſi pᷣter electionem ⁊ pꝛeter intellectum talia pꝛoſequit᷑ meontinens dicit᷑. non quið ſecũdũ appoſitionem dinuẽtem. puta dicendo incontinẽs circa boc vel circa illud: quẽaðòm dicit incontinẽs bono/ ris vel ire: ſed ſine omni appoſitione dicitur incontinens ſimpliciter. Hotã dum ergo ꝙ concluſio iſta bꝛeuiter in hoc conſiſtit q; incõtinẽs circa delecta bilia tactus ⁊ guſtus ad temperatiam pertinentia eſt incounes ſimpliciter. Cont ibi. Signum autẽ. pꝛobat cõcluſionez pꝛopoſitam intendens ſic arguere. Circa eadẽ eſt incõtinẽs ſimn pliciter ⁊ viꝛ molk. ut j. e. læcxx. Sed vir mollis eſt circa has velectationes tactus ⁊ guſtus.nõ aũt circa delectati ones ſuperius dictas bonoꝛis vel pe/ cunie.quare incontinens ſimpliciter e circa iſtas non circa ül bmus rös ponit minoꝛẽ ⁊ pateti om ibi. . Et ꝓpter h. Mꝛobat vtranc; concluſio- nem ſik b ſic. Omnis continẽſ? etiã incontinens ſunt tales ſumpliciter qui ſunt circa materiam temperatie c im⸗ temperãtie: illi nõ ſunt tales ſimpli citer qui nõ ſunt circa materiam iſtäA. ſed continens ⁊ incõtines cirea delec.⸗ tabilia neceſſaria tactus ⁊ gultus: ſüt circa materiã temperãtie: ulli vero qui fũt circa delectabilia nõ neceſſaria no ſũt circa materiam temperantie. quar iſti ſunt continentes incontinentes ſumpliciter. illi vero nõ. buius rationii ponit otutem maioꝛis.d. ꝗ ꝓpter h qꝛ incontinens ſimpliciter ẽ Fm veritateʒ circa talia delectabilia. iõ pomimus in idem ⁊ circa idez vᷣſari incontinenteʒ intemperatũ: æ continetem E tẽpe / S 4 +£ IBRO ratum vbi.ſ. ſũmimus incontinentem Tcontinentem ſimpliciter. Sed nullũ illoꝝ:puta incontinẽnã ire vel hono/ ris ponimus circa idem cũ pꝛedictis. pꝛopter eſſe circa eaſdem voluptates ⁊ triſtitias incontinentem ⁊ intẽpera tuʒ continenteʒ ⁊ tẽperatũ. Scdo po nit concluſionẽ. d.ꝙ hij.ſ. cõtinens ⁊ temperatus incõtinens ſimpliciter ⁊ intemperatꝰ ſt circa h puta circa dele/ ctabilia neceſſaria tactꝰ ⁊ guſtꝰ. Conĩt ibi.. Sed nõ ſimiliter ſũt Ponit vnũ notabile de differentia incontinentis ⁊ intemperati.d.pꝛimo ꝙ qᷓ;ns incon tinens ⁊ intemperatꝰ ſint circa h ea/ dem.nõ tñ ſimiliter ꝙ apparet dupli/ citer. Pꝛimo quidem ꝙ intemperati eligũt turpia delectabilia. Incõtinen/ tes vero talia nõ eligũt qᷓ;uis talia p/ ſequantur ut. S. li? 3 c Scdo qꝛ pp hpᷣ intemperatum dicimus magiſ pecca re q; incontinẽteʒ. qꝛ ille intempatus nõ concupiſcẽs velſi cõcupiſcẽs.tñ ge te concupiſcens pꝛoſequitur ſuperabũ dantias delectationum æ fugit mode ratas triſtitias. Incontinens vero ta/ lia pꝛoſequitur ꝓpter vehementer cõ cupiſcere.Quid eni tempatus ſaceret ſi adeſſet ei cõcupiſcẽtia iuuenitł. quał adẽ ĩcõtinẽti.⁊ ſi adeſſet ei triſtitia foꝛ tis circa indigentias neceſſariarũ reꝝ ad guſtum ⁊ tactum. quaſi.d. peſſima vtiq; faceret paſſione pulſatus: cũ mõ talia faciat non pulſatus. Nota ig ar⸗ gumentuʒ ꝙ intẽperantia nõ eſt in ap petuu ſenſitiuo cum intemperatꝰ p in temperantiam ſit pꝛonioꝛ ad maliũ qᷓ; incontinens per incontinẽtiã:nõ tñ pᷣm appetituʒ ſenſitiuũ cũ ĩcõtinenſ ſʒz illũ appetitũ ſoꝛtius concupiſcat qᷓ; intem peratus. reſtat ̊ ꝙ ſecudum appetitũ intellectiuum intemperatus p intem/ perantiam ſit pꝛonioꝛ ad malũ qᷓ; icõ/ unens. ⁊ p conſequẽſ ꝙ intẽperãtia ſit in illo appenitu quẽ pꝛobatur reddere pꝛonioꝛem. eai 6² Du concupiſcentiarnʒ æ de lectationum. Zeterminatiſ 7 duabus pꝛimis qõnibꝰ hic öterminat tertiam.ſ. vtrũ incontinentia ſimilitu/ dinaria ſit circa omnẽ materiã ⁊ circa qᷓ;. hᷣ aut facit ſub. x. arcticulis.pꝛimo nãq; tradit honeſtã materiam huius continentie. ſcòo tradit unã conditi onem illius materie ibi.. Ad omnia dt. ʒe ab illa materia excludit maliti ſimpliciter dictã ibi.. ANalitia quidẽ ig̊. incontinẽtiam ſimpliciter dictã ibi.. Siłr aũt nec incontinentie ..x at tribuit illi materie incontinentiã ſimi litudinariam ibi Pꝛopter ſimilitudi nem. 6.tradit inhoneſtam materiã pᷣ dicte incontinentie ibi. Quia aũt ſüt quedam. F. tradit conditionem illiuſ materie ibi.: Hij autẽ ꝓpter egritudi nem. Ergo ab hac materia excludit incontinentiam ſimpliciter dictaʒ ibi⸗ Auãuis quideʒ iꝗ. o? malitiamſim pliciter dictam ibi.. Habere quidem ig.x attribuit iſte materie incontinẽ tiam ſimilitudinariam ibi. Habentẽ autẽ ſuperare.] Circa pꝛimũ ꝗᷓ tradẽs honeſta materiã incontinẽtie ſimilitu/ dinarie. diuidit genera cõcupiſcẽtiaꝝ TE delectationuʒ ⁊ delectabiliũ.d.qꝙ cõ cupiſcẽtiaꝝ ⁊ delectationũ ſũt tria ge/ nera. Quedam enim ſüt de genere bo noꝛum ⁊ ſtudioſoꝛuʒ ſicut ille que ſũt circa delectabilia bona ⁊ ſᷣm rationez eligibilia. Sunt enim quedam delecta bilia vłr bona:⁊ ſecunduʒz rationẽ eli gibilia.ſũt etiã quedam delectationeſ ⁊ concupiſcẽtie ⁊ etiã delectabilia de gener᷑ maloꝝ: illa.ſ.que ſũt contraria pꝛimis delectabilibus concupiſcẽtijs ⁊ delectationibuſ.ʒ: ſunt quedãa de ge nere intermedioꝛuʒ : que.ſ.ſunt inter media.int᷑ ſimpliciter bona a ſimpli- citer mala circa que contingit recie a/ gere ⁊ errare. quẽadmodũ diuiſimus pꝛiꝰ:5.ſ.liꝰꝛꝛc6 vbi dictũ ẽ ꝙ opera/ nonum ⁊ paſſionũ. quedã ſunt ſic ma le ꝙ non recipiunt medium ſuperabũ / dantiam ⁊ defectum. Queda autẽ ſic bone ꝙ nec recipiũt mediuzʒ ſuperabũ ſytianm⸗ ennvtr ullenes renunt fareron⸗ geſünmn on un⸗ Uinst⸗ E Firenban nun tenh nenmedla cer ela ſl Sae Conzbune rie ſcien⸗ ſtpetums plcterobi umapre ſez amndds ne deſis ncuptſcet paſſone del (opyeſip⸗ ſuuperuntt foeramane lenco. rel luſeendo. Dbend adom ſelminerne Mnunerin Gnnbanizele Menflipirr tioneztn⸗ onetinine Pbaſcml ludmmn Mnonee unſindie .Poperſen Nboncſanne e Ani Njenigun bbehummme nſümptanncs Näken J ni. Hone ienuntn Cirpiſi miinonmmidan ugmma cnni ladli, xkuminiſüti Haumſitdeenen Nornzſuſles abena intm nmd ni eamdeim neii nin . uſ ſitNRO mibiints oge nini li/ S mtan ui an grum n 1. Puhuin, Anciign ini geii d n Nedin M m. e D 6 dantiam ⁊ defectum.quedam autẽ ſũt intermedie que omnia iſta recipiunt: exiſtentes in medio quideʒ bone. In extremitatibus autẽ male. delectabi/ lia vero intermedia ſũt.puta pecunie que ſũt materia liberalitaſ.lucrũ: ma teria iuſtitie: victoꝛia:materia foꝛti/ tudinis:honoꝛ materia magnanimita Sſciendũ ꝙ de iſta diuiſione trimembꝛi intendit pꝛo nũc accipere vnum membꝛum ſcilicet delectabilia intermedia ⁊ pꝛo nũc non intendit ac cipeꝛe delectabilia ſimpliciter mala. mines non vituperantur pꝓpter ſimpli citer amaꝛe: cõcupiſcere ł adipiſci pᷣ/ dicta¶ Eeinde ibi. Sed tñ] pꝛobat alteraʒ partem.d.quõ q́;uis homines ſimpliciter ſe habenteſ circa pꝛedicta nõ vituperentur. ymo laudẽtur. tamẽæ quedã ſuperabundantia vituperabił põt eſſe circa talia.vᷣbi gratia:ſi ppter nutrimentũ ⁊ educationeʒ filioꝛuʒ ꝗs rebellet aduerſꝰ deos.i.pꝛincipes t᷑re ſcðo ibi.. Ad omnia aũt. Ctradit cõ ditionez huius materie. ad cuius eui/ dentiã ẽ ſciendũ ꝙ ut notaui.. li?2 c. ? appetitus concupiſcibilis reſpicit tripliciter obiectuʒ delectabile.pꝛimo in pꝛima pꝛeſentatione ſecudũ paſſio pꝛecipienteſ aliquid in quo videbitur detrahi nutrimento filioꝛuʒ.vel aduer ſus deos celeſtes rebellet ꝗs: blaſphe mãs eos ꝓpter egritudines:⁊ infſoꝛtu nia filioꝛũ.quaſi impurans eis ea que filijs accidunt vel pꝛoſpera vel aduer ſa. quẽadmodũ fecit femina quedam nomine noybeſ:que blaſphemauit pp neʒ amoꝛis ſeu conplacentie. 2 in op tatu ⁊ deſiderio ſecundum paſſionem concupiſcẽtie. 3: in adeptione ſecũduzʒ paſſionẽ delectationis ⁊ gaudij.Hijs ergo pꝛeſuppoſitis dicit ꝙ homines ñ vituperant᷑ tanq; male agentes in ſim pliciter amando. vel in ſimpliciter cõ/⸗ cupiſcendo. vel in ſimpliciter patiẽdo ⁊ adipiſcendo.vł vłr in ſimpliciter ſe babendo ad omnia talia delectabilia que ſunt intermedia ut pꝛedicta. ſed vituperantur in habendo ſe aliqualit᷑ inoꝛdinate:⁊ inſuperabundare ad pᷣ/ dicta. puta in amando. concupiſcẽdo. vel adipiſcendo pluſqᷓ; opoꝛtet. huius gquteʒ concluſionis pꝛobat cont̃ pꝛimã parteʒ ibi. Pꝛopter ꝙ qᷓ;ti. et ſcõᷣazʒ ibi. Sed tñ. Sici ̊ pꝛimo ꝙ ꝓpter H̊ qð dictum eſt q;ti.i.quot homines ð tinent:vel perſequuntur aliquid eoruzʒ que ſunt de genere pulchꝛoꝝ ſecundũ ſe:⁊ bonorum quo ad uſum noſtrum. puta honoꝛẽ vel cultũ pentuʒ ⁊ educa tionem filioꝛũ: ⁊ hoc non faciũt pꝛet᷑ rationez ⁊ magis ſtudent circa hoc qᷓ; opoꝛtet ñ vituperantur: ut mali ꝓpter hoc.qꝛ h ⁊ ſimilia ſit ð genere bonoꝝ ymo laudantur illi qui circa h ſtudent dum tñ non excedãt.quare patet ꝙ bo 25„ infoꝛtunia filioꝛũ:vel circa cultum pa/ rentũ quis decipiat quẽadmodũ vide/ batur valde decipere circa patreʒ ſuũ quidam nominatus ſatyrus ⁊ cogno/ minatus phylopatoꝛ:qui patri ſeruie bat de turpi voluptate carnis. vnde di ctus eſt ſatyruſ a ſatyriaſi que eſt inflã matio pꝛuritus ⁊ extentio pudẽdoꝛuzʒ dictus eſt autẽ phylopatoꝛ a phylos ꝙẽ amoꝛ ⁊ patoꝛ vł patri quaſi ama/ toꝛ patris inhoneſtus ⁊ impudicus. Mota vero ꝙ ſatyrus ẽ h̊ nomẽ ꝓpriũ ꝙ tñ alibi ẽ appelatiuum· vnde ſatyri fũt homineſ ſtatura nimiũ ꝓni: in frõ te coꝛnuti:capꝛiſ in pedibus ſimileſ:le· ues ⁊ laſciui:⁊ ad venerẽ multũ ꝓni. ab eis enim quedã berba dicta eſt ſa⸗/ tyrion.qꝛ ſatyriaſim.i.incendium libi dmis excitat.Con ibi.malitiaquidẽ igit᷑] excludit a materia pꝛedicta ma linã ſimpliciter dictã itẽdẽſ ſic arguer Mulla malitia eſt circa illa que ſuntv⸗ niuerſaliter pꝛopter ſe eligibilia q;uiſ eorum ſupẽabundantie pꝛaue ſint ⁊ fugiende.ſed pꝛedicta.ſ. pecunie: lu/ crum. victoꝛia. honoꝛ. cultus parentũ ⁊ pꝛolis. ſunt naturaliter ſecũdum ſe ipſa eligibilia.quaĩr circa h nulla erit malitia. huiuſ rationiſ ponit pꝛimo ꝰ/ cluſionem ⁊ pʒ. ſcðo minorẽ ibi. pp IBRO id ꝙ dictum eſt. æ patet. maioꝛeʒ aũt inſtituit pꝛopter hᷣ ꝙ minoꝛem eſſe cãʒ concluſioniſ aſſignat.que quidẽ cauſa nõ eſſet niſi maioꝛ pꝛopoſitio que ſup pleta eſt: vera eſſet. queſtio j S euidentiam huius ratiõis querendum eſt vtrum circa pᷣ Adicta ſᷣm ſe naturaliter eligi/ ilia ſit aliqua malitia.Et arguitur ꝙ circa eadem eſt malitia. cum otus ſit medietas duarum malitiaruz ut.S. li⸗ 2c? 60 cS cuz phus eandem ma teriaʒ aſſignauerit virtutibus ⁊ mali⸗ tijs oppoſitis.ð.li:2?c. ⁊.⁊ li?p totũ ſʒ moꝛał otꝰ ẽ ciꝛca pᷣdicta.puta libali tas circa pecunias. iuſtitia circa lucrũ ⁊ damnuʒz. magnanimitaſ circa hono res:⁊ ſic de alijs.quare circa bᷣ eſt mo ralis malitia. ſcòo qꝛ illiberalitas ẽ circa pecunias: iniuſtitia circa lucrũ ⁊ dãnuʒz:caymia circa honoꝛẽ. Sʒ hij habitus ſunt moꝛaleſ malitie.quaĩ ſũt circa pꝛedicta. 3. quia omne ſugien/ dum circa moꝛes eſt vel malitia vel in continentia vel beſtialitaſ ut pʒ ex ſuf ficien ti diuiſiõe poſita.S.e.li..in pꝛĩ⸗ cipio:ſed ſuperabundare circa pᷣdicta ẽ pꝛauum ⁊ fugienduʒ ut habetur hic ⁊ non eſt incontinentia ut habetur in parte ſequenti. Mec eſt beſtialitas ut habetur. j. in parte illa.] Quia autezʒ ſunt quedaʒ QAuare reſtat ꝙ ſit mali na. quarto quia illud eſt malitia quo nihil eſt iniquius. ſed nihil iniquius qᷓ; amare pec uniam ut dicit ſapiens Eccł. decio. quare amare ꝙ eſt cireaa pecuniaʒ eſt malitia ſimpliciter ¶ Sʒ oppoſitum pꝛobatur ꝑ rationem quaʒ intendit phus que talis eſt. circa que/ cũq; eſt malitia circa illa vituperamur ſi amemus:ſi cõcupiſcamus: vel ſi adi piſcamur. ⁊ patiamur ea.ſed nũqᷓ; vi⸗/ tupamur: ſi ſolĩ amemus ⁊ ↄcupiſca mus ⁊ patiamur pꝛedicta ut viſum ẽ in illa ptel ad omnia ..quare circa pᷣ⸗ fata nulla eſt malitia¶ ꝛo ſolutiõe queſtionis diſtinguo pꝛimo de mõ acci ſic. primo qꝛ circa que eſt moꝛaliſ stuſ piẽdi hũc t᷑minũ malitia.2. de modo eẽndi habitus circa delectabilia.⁊ 3 dicta ad queſtionẽ oe pꝛimo ſciẽ/ dũ ꝙ malitia tripliciter ſũm põt.vno modo ut ẽ malitia ſimpliciter que red dit hominem ſimpliciter maluʒ. ut in/ tẽperantia ⁊ miuſtitia.alio modo ut ẽ malitia ſᷣm quid que reddit hominem ſᷣm quid malum.puta que reddit eum medicum malum: vel diſpenſatorem malũ vel punitiuum malũ.nõ tñ homi nem malu.Ahlio mõ nec eſt peccatum ſoluz : æ hoc modo reddit hominẽ pec cantem ⁊ deficientem. non tñ malum ſimpliciter vel ᷣm quid.qꝛ vnus defe⸗ ctus nõ reddit hõieʒ malũ q;uis red/ dat ipſuzʒ imperſectum pꝛimo.aũt mõ ſuümitur hic malitia a pho. Pe ꝛ· ſcien dum ꝙ babitus vel homo ᷣm babituz ſe põt habere dupliciter ad delectabi/ lia vno mõ pꝛeciſe ⁊ impmixte:aman do cõcupiſcendo: ⁊ patiendo ſeu adi⸗ piſcendo delectationem nõ tranfeun/ do in aliquod aliud genus amoꝛis cõ cupiſcentie ſeu delectatiõis· Alio mõ non pꝛeciſe:ſed permixte cum aliquo alio genere appetitus ſicut notaui ſuᷣ li ? tractatu de liberalitate in qᷣſtiõe illa:vtrum liberalitas ſit ptus diſticta ab õi ptute donatiua.pꝰ ãt mõ ſummi tur hic modꝰ eſſẽdi haitꝰ circa delecta/⸗ bilia:qꝛ iſte ſolus mocꝰ ẽ ꝑ ſe ⁊ alius eſt ꝑ accidẽs qui ad artem nõ ptinet. ut. S. lec. fi. dũ ad qõnẽ.p? ꝙ malitia ſimplicit di/ cta nõ ẽ circa delectabilia boneſta ſfᷣm ſe eligibilia pᷣciſe ſiſtendo in amoꝛe ⁊ cõcupia ⁊ in adeptione delectationis eoꝝ. 2 ꝙ malitia ᷣm ꝗd eẽ circa ipſa ſic fũpta. ʒ? ꝙ malitia ſimplicit᷑ põt eẽ circa ipſa pinxii ſũpta. Pꝛimũ ꝓbat᷑ qꝛ õi malitia ſimpliciter ẽ aligs mal ſimplicit.ſʒ ex amoĩ ↄcupia ⁊ ðᷣlecta/ niõe circa pᷣdca pᷣciſe ſiſtẽdo ĩ iſi nulluſ hõ ẽ malꝰ ſimpłr: ꝙ patet de pecuma de qua magis vidẽtur: nullus enum di citur malus homo ſimpliciter q;tüq; amet ⁊ concupiſcat pecuniam ⁊ delec Hijs g pᷣmiſſis dicen — cprurenin tnenan lnlefoonen napeſetrene Lrcan del lobono Pe lecaellbusge elendoine ſehenentera fedduntbormn .ſuptractan ca u pee emaltuan grommsſi henalinatze Grnitappeſt Denda.quit üntnodanu lpeſtanne ſuneſt li ruliure t lub⸗ ctii Mrnel ranczpun uſinplaer Mnappoluna fulneſirſinpn cMöNelönn Efnlarrr Norſanmane⸗ ni eroniendn imsgeleſice ntnaneeſunues Münteſinplate, pooyns - an⸗ nptatrlarun Inckennad alte mum zerodie remic khnätlrelinco nan umnſn bip Unr lunder, fnanndi allngch rſiſch de nſei nN atonee ulgum e nler W rſingin ate dd Aqenetitn eieeemn Wänbennig munpuniün aſbo deun Aboroiaben Donen worace igensnt nmsſ iusſt fsi npi nöß Abän rud noc ipti⸗ Hsinle Pulmuſihin ſtenipnn/ Ga fngdach Gtruſnich , el ſſedonn 1 g neng o inphor 4 uus VII tetur in ea niſi incidat in aliqᷓ; aliã p/ uerſitatem animi vel in contẽptuʒ dei vel in leſionem pꝛoximi. Iſte quidem dici poſſet venditoꝛ cimini ut.S.liu 42 Tractatu de liberalitate non tñ ma/ lus homo. Patet ẽt ꝙ oppoſitum de lectabilibus guſtus ⁊ tactus:qꝛ pꝛeci ſe ſiſtendo in eis duʒ tamen iſi motu vehbementer augeantur æ inualeſcant reddunt hominem ſimpliciter malum ut.ſupᷣ tractatu de temperantia. quaĩr circa iſta pꝛeciſe accepta nulla põt eſſe malitia ſimpliciter¶ Scoòm ꝓba/⸗ tur qꝛ omnis ſuperabundantia fugiẽ⸗ da ẽ malitia fʒ quid vel ſimpliciter ſ,.- circa iſta poteſt eſſe ſuperabũdãtia fu gienda. quaĩ ⁊ aliqua malitia¶ Ter lium pꝛobatur qꝛ amoꝛi pecunie ⁊ lu cri poteſt annecii appetitui vſure ut vi ſum eſt. S. li. in queſtionibꝰ de libe/ ralitate ⁊ illipᷣalitate. ſed ut pꝛobatũ eſt ibi. vſura eſt malitia ſimpliciter. quare circa pecuniam poteſt eſſe mali tia ſimpliciter. Sicenduʒ ergo ad pꝛi muʒ in oppoſitum ꝙ nõ omnes moꝛa leſ malitie ſũt ſimpliciter malitie. nec omnis moꝛalis virtus eſt inter maliti as ſimpliciter ut pꝛobaui.õ.in queſtio nibus de foꝛtitudine queſtione.ꝗ? Ad ſecundũ vero dicendum.ꝙ nec illibe/ ralitas pꝛeciſe ſũpta ſine auaritia nec caymia nec ſimiles extremitates ſunt malitie ſimpliciter. Iniuſtitia vero eſt malitia ſimpliciter non quidem qꝛ cir ca pecumas vł quia circa lucrum ꝙ ẽ ſimpliciter lucrum.ſed qꝛ eſt leſio pxi mi.eſt enim ad alteruʒ ſicut ⁊ iuſtitia Ad tertium vero dicendum ꝙ ſupera/ bundare circa pᷣdicta delectabilia põt eſſe malitia vel incontinentua ſecundũ quid nõ tamen ſimpliciter: ⁊ hoc mõ large loquitur ibi pbus de malitia: Ad quartum vero dicendum ꝙ nibil eſt iniquius q; amare pecuniam nõ ra tione ſui:ſed ratione annexi:nõ ratiõe ſoꝛme:ſed ratione effecitꝰ ⁊ cãe:⁊ hoc modo loquitur ille ſapiens. Iſte vero pbᷣus loquitur de amoĩ pecunie ſᷣm ſe ⁊ ſecundum foꝛmalem rationem ſuã Conr ibi. Similiter autem.] A pꝛe/ dicto delectabiliuʒ genere excludit in continentiam ſimpliciter dictam. d.q; ſicut malitia ſumpliciter non eſt circa pᷣdicta ðlectabilia ſic nec incontinẽtia Qõ pʒ per locũ a comuniter acciden tibus.qꝛ circa q;cũq; materiaʒ poteſt eſſe incontinentia ⁊ operari non elec/ tiue.ſed concupiſcentia circa eandem poteſt eſſe ⁊ operari malitia electiue: Et confirmat᷑ iſtud qꝛ nullus habitus circa pꝛedicta delectabilia vituperat᷑ ut malus ut.S.e. łcõe.ſed incontinẽ tia eſt non ſolum quid fugienduʒ ymo eſt de genere vituperabiliuʒ in ratiõe malitie alicuius non ſolum in ratione peccati ut.S.cpꝛoximo. quat᷑ inconti nentia nõ ẽ circa pꝛedicta delectabilia huius rationis ponit pꝛimo concluſio nem. 2. minoꝛem ibi. Incontinentia enim ⁊ patet. Cour ibi Pꝛopter ſi / militudineʒ ꝓpꝛedicte materie attribu it incontinentiam ſimilitudinariã. pꝛi mo autem pꝛoponit concluſionem. d. ꝙ bomines apponentes ⁊ addentes ðter minationẽ ad incontinentiã dicũt eam eſſe circa pꝛedicta ðlectabilia pp ſimilitudineʒz paſſionis qꝛ omnes traſ ferentes ſᷣm aliquam ſumilitudinẽ ſe tranſferũt. Comunis auteʒ paſſio fm qᷓ; attendit᷑ ſimilitudo ẽ vinci a concu picenua rationem ⁊ ellectionem h emʒ ĩueniũtur circa pꝛeſata delecta bilia ⁊c circa delectabilia tactꝰ a gu / ſtus circa que eſt incontinentia ſimpli citer. 2 bi. Puta malum.] Expõit moð dicte deter minationis tã in mali tia qᷓ; in cõtinentia dicenſ ꝙ homines dicunt incõtinẽtiã huius apponentes circa vnumqꝙq; circa ꝙ nominat incõ tinẽtiam ſicut dicunt medicum maluʒ ⁊æ ypocritã.i.ioculatoꝛẽ ⁊ effigiatoꝛẽ malum quẽ tamen non dicerent ſim/ pliciter malum. puta hominem malũ quẽadmodum auteʒ nec in hijs dicũt LIBRO ſimpliciter malum quem dicunt cum aliqua determinatione malum:pꝛo eo ꝙ; vnumquodq; talium non eſt mali/ tia.ſed homines dicunt huiuſmodi ho minem malum. i. ſimilem ſecundum analogiam ⁊ pꝛopoꝛtionem quandaʒ Sic euiam eſtimandum eſt ꝙ ülla ſola incontinentia eſt ſimpliciter incontinẽ tia:que eſt circa eadẽ delectabilia cuʒ intemperantia ⁊ temperantia. ſed cir ca iram dicimus incontinentem ſecun dum ſimilitudinem ⁊ pꝛopter h nomi namus incontinentem ire apponenteſ hanc determinationem ire. ⁊ dicimus incontinentem ire:ſicut incontinenteʒ honoꝛis vel lucri: cum tali determina tione non tamen abſolute tales eſſe di cimus incontinentes ſimpliciter. Con ſequenter ibi. Quia auteʒ ſunt qᷣdã Tradit inhoneſtam materiam incon tinẽtie ſimilitudinarie.pꝛimo ergo po nit talem diuiſionem delectabilium ꝙ quedam ſunt natura.i.per naturazʒ ⁊ ſecundum naturam delectabilia.? hoꝛum delectabilium quedã ſunt ſim pliciter delectabilia ommibus animal bus.quedam autem ſunt non ſimplici ter. ſed particulariter delectabilia ſᷣm genera diuerſoꝛum animalium:⁊ ſᷣm conditiones hominum ⁊ regiones gẽ tium.b autem omnia poſſunt eſſe natu raliter delectabilia.Sunt autẽ queda alia ñ nãłr ſʒ inaturaliter delectabilia h autem uerum ſubdiuiduntur ſecun dum cauſas in tria genera quia talia fiũt homini ðlectabilia:ł pꝛopter pa ſiones coꝛpoꝛum: vel pꝛopter conſue tudines deſideriorum ⁊ affectuum vel pꝛopter pernicioſas naturas ymagi⸗/ nationũ ⁊ ſenſuũ. Quia igitur ſunt ta lia innaturalia delectabilia contingit nos videre habitus pꝛoxime ſe haben tes circa ſingula pꝛedictoꝛum delecta hilug. ſ. Fotanaii ergo ꝙ phus intẽ dit tradere iſta innaturalia delecta⸗/ bilia tanq; materiam illius ſimilitudi narie incontinentie de qua ſermonem facturus eſt ⁊ excludere ab hac incon tinentia delectabilia naturalia. Item notandum ꝙ innaturalia nunq; ſunt delectabilia niſi ex aliq erroꝛe natu re: qui quidẽ poteſt habere vnã de tri bus cauſis.ſ.vel leſionem coꝛpoꝛum. que fit per egritudinem vel leſionem appetituuzʒ que fit maxime per pꝛau conſuetudinem inductaʒ a pueritia vlł leſionem ſenſuũ que fit pꝛopter indiſ poſitionem ctganord(eso ibi Di co auteʒ. Exẽplificat de innaturalibꝰ dele ctationibus dicens.dico auteʒ ſᷣm pꝛedictos habitus homines beſtiales puta illum hominem qui dicitur femi/ nas pꝛegnantes reſcindere ⁊ pueros nundum natos in matrum vteris de⸗ uoꝛare:vel eum qui dicitur gaudere talibus alimẽtis qualibuſ fama refert guadere quoſdam ſilueſtres homines habitantes circa pontum.i.circa regi onem illam vbi fuerunt homines tota ltter indomiti.fama nanqʒ refert gau dere quoſdam iſtoꝛum crudis cibarijs quoſdazʒ ãt carnibus hominum veſci. quoſdam autezꝭ accomodare in conui uium pueroſ ad delectationes ſodomi ticas ⁊ enoꝛmes peꝛmiſcẽdas cũ epu lis.vel eos dicimꝰ beſtiales qui viuũt circa illum ⁊ in comitatu eius qui dici tur falaris.hij quidem omnes dicunt᷑ merito beſtiales. Hota vero ꝙ pontꝰ eſt quedã pꝛouintia homines hñs diſ colos:indomitos: indoctos: ſtolidos ⁊ rebelles.vnde olim vigente romao imperio miſſus eſt ab imperatoꝛe py/ latus ad pꝛouintiam illam tanqᷓ; pᷣes illius pꝛouintie:ut gentem indomitaʒ edomaret ꝗ callidiſſime ⁊ aſtutiſſime erga illos ſe habens: omnes Roma no imperio pacifice ⁊ ſine rebellione ſubmiſit. ⁊ inð dictꝰ eſt pontius ꝗ ãte ſolum dicebatur pylatus.¶ Ad hãe ẽt pꝛouintiã miſſus eſt ouidius in exiliũ vbi libꝛum eduidit qui dicitur ouidius de ponto vnde in quodam uerſiculo ait. ¶ Ad loca pontina te miſit naſo Gulinpera ugſeſon te Ponmnesquet litnetlneh lennsla1 Mabirunes pon öſluftdn wotboenws. Aſeerlls habitavontane lrliſ g⸗ fonncondtton i delectabil Mldelectablii⸗ ſennrelprop rntrocg mod ſunrdonmines Gbeſticesſt, linem d p Accit beſtia matremnſacnt lſaos eſt taliſa Nucemala⸗ nleri. hjen glunſnes gu⸗ bean Mepnlllſaga ai sſiſtcatones äleiamagnige redumemeie tulinemoperi beſielten wi⸗ AUrritaan waliſtelnub ennmreqneg ilsua di uenisgnine üſuſeſte ne QAltian nine niſish ißtentirhzon Mii AAe Nidehnn uen e nigenen eſtpn win fcn eimn ens oau NWINE MWNANDGNe es wanderi SnNIIIEN mn qi wng ſdamſänchete na rmE ſbifonn wn miümgtan MeNd Alictamnmni W ermiſtite n mitarn eu nidenn Onun ralhun nios: Mddis de cbnig; sctehmnge ouiniamieng nme:n mm⸗ ahaſin e eftiui, 4 o acr l lne m guns l oidesn⸗ ſsclclte Gr ien ☛R ruina. Criplex doctrina viſus ⁊ ipſa ↄria.i.imperatrix romana. Item no/ ta ꝙ roſiani tempoꝛibus noſtris ſunt homines qui viuũt more ferino ſine ci uilitate ⁊ ſine hbumana conſuetudine bibentes lac ⁊ ſanguinem iumentoꝛũ habitantes non in ciuitatibus ſed in locis ſilueſtribus iuxta vngaros polo/ nos ⁊ boemos.Et iſtividentur de ſcẽ diſſe ex illis qui tempoꝛe Ariſtotelis habitabant circa fałarim ¶ Conſequẽ ter ibi.hij ãt pꝑ egritudinẽ. Zradit vnam conditionem iſtius materie.ſ.ĩ nãleʒz delectabiliuz ⁊ eſt ꝙ talia nulli les non tamen conſuetudinales ¶EOö5 ſequenter ibi. Quãtis quideʒ igitur Excludit incontinentiã ſimpliciter a pꝛedicta materia:intendens ſic argu ere.O mnis habituſ innaturalium de lectabiliuʒ appetitiuꝰhabet pꝛo cauſa vel egritudinem nature vel antiquam conſuetudinem perſone. Sed inconti/ nentia ſimpliciter nec hanc nec illam habet:quare nõ eſt habitus talium ap petitiuꝰ. Huiꝰ rationis ſupponit maio rem ex parte pꝛecedenti:minoꝛeʒ aũt ſunt delectabilia. vbi vel ꝓpter egritu dinem vel pꝛopter conſuetudinem qꝛ ex vtroq; modo ⁊ ex utraq; ca ſ‚H ſunt homines fieri beſtiales¶ Bicit ꝗ ꝙ beſtiales fiunt aliqui pꝛopter egri/ tudinem ⁊ ꝓpter maniam quibuſdam accidit beſtialitas qualis fuit iſte qui matrem ſacrificans ⁊ comedens ga/ uiſus eſt tali ſacrificio ⁊ tali edulio.⁊ quidam alius comedenſ epar ſui ſocij conſerui.hij ergo tales ſũt beſtiales declarat hic.d.qꝙ nullus diceret incon tinentes ſimpliciter eſſe illos quibus quot ⁊ quantis natura cauſa ẽ ut ſint beſtiales ꝙ apparet per locum a mi,/ noꝛi qꝛ quẽadmodum nec mulieꝛeſ di cuntur ſimpliciter incontinentes pꝛo eo ꝙ ipſe nõ ducũt ſʒ potius ducuntur egritudines quia ex egritudine fiunt tales.fiunt etiam beſtiales ex conſue/ tudie:puta illijq gaudẽt ad euulſionẽ capilloꝛuʒ ⁊ ad coꝛꝛoſioneſ vnguium ⁊ ad maſticationes terre ⁊ carbonuʒz ⁊c illi etiam qui gaudent ad fruitionẽ venereoꝛum:maſculi cum maſculis / pitudinem operãtes Sic ergo omnis beſtialitaſ reduci põt ad duo videlicet ad naturã ⁊ ad moꝛem. equia beſtiali⸗ tas accidit aliquibuſ ex natura.i.ex le ſione nature que quideʒ põt eſſe ꝰↄ na turalis quia a natiuitate contracta uel accidentalis quia ex aliquo caſu incur ſa. tñ ſiue ſic: ſiue ſic ſẽper eſt leſio na ture. QAuibuſdam autẽ accidit ex cõſu etudine.puta illis qui ſũt ad tala aſſu eti a pueritia. Hota vero diligenter ꝙ phᷣus poſuit concubitum maſculoꝛum inter beſtialitates conſuetudines:non inter egritudinales. ⁊æ ideo talis beſti alitas eſt inexcuſabilis.qꝛ quãuis be/ ſtialitates egritudinales ſint excuſabi a concupiſcentia.ſic nec illi ſunt incon tinentes quibus natura talium paſſio num eſt cauſa. Hullus etiaʒ diceret eſ ſe incontinentiam ſimpliciter in bomi nibus ſimiliter ſe habentibuſ.ſicut illi qui egrotatiue viuunt:qui quidem ha/ bent talem modum pꝛopter conſuetu dinem quia talis conſuetudo eſt intro ducta tempoꝛe quo parum vigebant ratione.ſ.tempoꝛe pueritie. Et ideo ſicut nec mulieres naturaliter inualið dicuntur incontinentes.Sic nec iſti ta ¶ Ront ibi. Habere quidẽ. Ex cludit ab hac materia malitiaʒ ſimpli citer. d.ꝙ habere ſingula peccata hoꝝ delectabilium innaturalium eſt extra terminos malitie quẽadmoduʒ ⁊ ipſa beſtialitas ut oſtenſum eſt:S.eo.licei? Cont᷑ ibi:· Habentem autem] At⸗/ tribuit iſti materie innaturalium dele / ctabilium incontinentiam ſimilidina/ riam.pꝛimo autem pꝛoponit cocluſio nem intentam ſecundo pꝛobat vnam partem eius ibi. Omnis enim ..ter/ tio aliam ibi. Hoꝛum autem. quarto epylogat ibi. Quoniam quidem ig̊ Dicit ergo pꝛimo ꝙ virum habentem concupiſcentias innaturaliuʒ delecta biliũ ſupare eas ñ ẽ ſimplicit᷑ ↄtinẽtia ☛G æ ſupati ab eis nõ eſt incõtinẽtia. Sʒ eſt cõt inentia vel incontinẽtia que di citur ſ̃ᷣm ſimilitudinẽ quẽaðm aliquẽ habentẽ hunc modũ paſſiõiſ eirca iraſ non eſt dicenduʒ ipſum ſimpliciter in continentem eſſe ſed tantuz ſecunduʒ ſimilitudinẽ. (Anieguer ibi.oĩs enim ſuperabundans.] Pꝛobat pꝛi/ mã ptem buius cõcluſiõis ⁊ hᷣ ſic.oĩs habitus peccans circa pꝛedicta delec tabilia eſt vel beſtialis ſcõm conſue⸗/ tudinẽ vł eſt egritudinalis ſᷣm cõple/ xionẽ. Sed incontinẽtia ſimplicit᷑ nec ẽ tał nec talis.quare incontinẽtia ſim liciter nec peccat circa talia delecta/ ilia:huius rõis declarat maioꝛẽ: mi/ noꝛẽ aũt ſupponit ex illa ptel quãtis Ad euidẽtiam maioꝛem ſciendũ ꝙ be ſtialis diſpoſitio aliquãdo ſũmitur pꝛo geñãli ðpᷣuatiõe appetit tũc dicit᷑ ſu pahũdanſ malitia.qñq; pꝛo tali ðpꝛa uatione intellectus pꝛactici:⁊ tunc di eitur ſuperabũdans iſcipiẽtia aliqñ ꝓp ſpeciali tepꝛauanone appetitꝰ iraſci bils ⁊ tunc dicitur ſuperabũdãs timi/ ditas.aliquãdo ꝓ ſpeciali depꝛauatio ne appetitꝰ cõcupiſcibił ⁊ tũc dicit᷑ ſu perabundans intẽperantia, aliqñ vo pꝛo depꝛauatione humanitatis ⁊ pie tatis que eſt hominis ad bominem ⁊ tunc dicitur ſupabũdàs crudelitas Hijs quinq; modis nominãs be ſtialeʒ diſpoſitionẽ dicit ꝙ omnis ſup/ abundans malitia ⁊ iſcipiẽtia ⁊ timi ditas ⁊ intẽperantia ⁊ cꝛudelitas eſt vł beſtiał ſᷣm cõſuetudinẽ vel egritudi nalis ᷣm cõplexionẽ qꝛ quedã harum diſpoſitionũ ſũt beſtiales: quedã autẽ egritudinales ⁊? vnaqueq; ẽ talis vel talis. Peinde ibi. Hij quideʒ enim Exẽplificat de vtꝛaq; q;tum ad timi/ ditatẽ ⁊ inſcipiẽtiaʒ De reliquis aũt nõ:qꝛ ſupᷣinduxerat exempla ut patet de malitia crudelitate ⁊ intẽperãtia in eo qui reſcindebat pᷣgnãteſ feminaſ A nundum natos pueroſ deuoꝛabat x de illo qui matrẽ ſctificauit ⁊ come- dit. Munc ig exẽplificat de timidita/ te que accidit ⁊ ex cõſuetudine ⁊ exe· gruudine. ¶ Dicit ergo ꝙ bic quidem eſt ꝑ naturã tał ut omma timeat utſi ſonituzʒ faciat mus reddatur timidꝰ ſᷣ⸗ beſtialẽ ⁊ lepoꝛinã timiditateʒ qualii eſſet ille qui nunq; audiſſet aliquã vo cem terribilem vł extraneã ab buma/ na voce. hic autem pꝛopter egrit nem timuit in uiſione ſele e inſcipiẽtibus auteʒ exempliſicans ait ꝙ inſcipientiuʒ hij quidẽ ſunt irrauo/ nales ex natura quia non ſunt eruditi nec rebus humanis experti ſolo ſenſu viuentes ſicut beſtie. quẽadmodũ ſũt quedam genera bominum barbaroꝝ a grecis ⁊ a latiniſ longe poſuoꝛũ.hij autem ſunt tales pꝛopter egritudines puta pꝛopter epylenſias:vel pꝛopter manias qui dicuntur inſcipiẽtes egri/ tudinales. Conr ibi. Hoꝛum autem pꝛobat alteram partem concluſiomſ p poſite ſcilicet ꝙ circa innaturalla dele ctabilia ſit incõtinẽtia ſi imilitudinarie dicta ⁊ intendit ſic arguere. Omnis qui ſuperatur a pꝛaua concupiſcẽtia ẽ incontinens ſimpliciter vł ſimilitudi/ narie. ſeu ſecunduʒ quid. Sed circa p/ Qicta delectabilia aliqui ſuperantur a concupiſcentia. quare ſunt incominen tes uel ſimpliciter uel ſecundum quid a ſimilitudinarie. huiuſ rationis ſup/ ponit maioꝛem ex illa parte.. Pꝛopt 7. ſimilitudinem ẽt paſſionis] minoꝛem autem declarat in littera. d. ꝙ contin/ git nos habere queda hoꝛum delecta bilium in concupiſcentia ⁊ non ſupe/ rari ab ea ꝙ eſt modus continentis ⁊ perſeueraniis. Zico autem in exem plo.] Nuta ſi falariſ ſodomitic ⁊ cru delis ſecunduz concupiſcentiam tenu/ it puerum concupiſcens ipſum come/ ere vel ipſo uti ad inconuenientem et enoꝛmeʒz venereorum delectationeʒ æ tamen ab vtroq; abſtinuit:contingit inde non ſolum habere concupiſcenu am talium. Sed ⁊ ſi perari ab ea ⁊ i/ ſte eſt modus incontinẽtie. Conſequẽt iſert ↄcluſionẽ ibi ¶queabm inducs iratnid ociilan ſetippncrm Guppoſtine ſaisſelenin (aurulti ncnefnenm (nittbeg lscliegina Gcrirttneap Crrninnnitil ummimnipet lln ünelt uuinplen lawegnolu 7 . wnimd Aiddekadni ledicafnne rq iſiban (Waenoradele Epanurpolue blnaucta. Mni⸗ imman Mrten Morninnneſtt 8 MMCNntte⸗ ipuwppen idgnnsſpecl ſtinccundtaire Cntnentia glee lil cetenif⸗ pecpeſti gn lne Aerhiin lbue Nunrel Emmuſtozes Mtenis ltſi Gc fonn leet ngemn nmnonecen ſhinnthir ichneolci⸗ wmnret welihlinn miß rſen ☛ = irnine nen U Kmumm; EidIN ümtm Remmitk Men nng ltnenuit menni bincifenn AAnaronſunan mserwnſdt nAdonmNun ls Pen eeinſ MMr et il Ra. unNnin ugCN othiuſnn mdrſc raprann inplunn i⸗ mmniiz li at bila aligniſ in. aucreſnn cter uelſen ne Dul un ſimilitudinẽ ð malitia. Dicit ꝙ quẽ/ admodiũ illa malitia que ẽ ᷣm hõinez dicit᷑ ſiplicit᷑ malitia:illa aũt que dicit Fʒ appoſitionem puta quomam be/ ſtialis vel egritudinał ñ dicitur ſimpli citer malitia:ſed ſᷣm ꝗd ⁊ eum deteri/ natione.ſᷣm eundem itaq; modũ ⁊ in continẽtia h̊ ẽ quia quedã dicitur beſti alis qdã egritudinal incõninẽtiaſipli citer ãt ſine appoſt itione nõ dicitur ĩ continẽtia niſi illa ſola que tendit ᷣm humanã intẽperãtiã qꝛ circa eadẽ cũ illa ⁊ intẽdit in idẽ ¶ Conr ibil qm̃ qquidẽ ig. Epilogat comũeʒ determi/⸗ nationeʒz iſtius qõnis ⁊ pᷣcedẽi dicẽs ꝙ manifeſtũ eſt qm̃ incontinẽtia ⁊ cõ/⸗ tinentia ſimplicit᷑ dicte ſolũ ſunt circa illa delectabilia circa que verſantur ĩ temperãatia tempãtia. &t qm circa alia delectabilia eſt alia ſpẽs incõtinẽ tie dicta ᷣm methaphoꝛa:⁊ nõ ſimpli citer ꝗ tñ ſubdiuiditur in multas ſpẽs fm genera delectabiliũ diuerſoꝝ fʒ q apparuit ꝑ diuerſa exẽpla.ſupᷣ in młi locis inducta. ¶ Lectio . 77 Noniã aũt minus turpis de tminaſ᷑ tribuſ primis qõnibꝰ hic determinat quartã.ſ.vtrũ incontinẽtia ire ſit turpioꝛ q; inconti⸗ nentia concupiſcẽtie: vł ecõuerſo.he qua pꝛimo pꝛoponit concluſionẽ intẽ/ t.d. ꝙ nos ſpeculabimur « ꝓbabimꝰ⸗ qĩ incõtinẽtia ire ẽ minus turpis qᷓ; ĩ comtinentia que ẽ cõcupiſcẽtiaꝑ. 2. ibi. Nidet᷑ enĩ ira. ꝓꝛobat cõcluſio⸗ neʒ pꝛopoſitâ. pꝛimo ex habitudie ad ibi. Adhuc naturalibuſ. B.ex mõ ibi Ladhuc miuſtioꝛes :ex motiuo ibi Adhuc nullns Pꝛimo ergo inten dit ſic arguere motiuum humanoruʒ ulle eſt magis turpis qui miuus ſequi tur ration? Sed motuſ ire aliqualiter cõſequitur rõnẽ:motuſ ãt cõcupiſcẽtie „ „„7 nõ. quare motus cõcupie ⁊ ĩcõtinẽtie eius turpioꝛ eſt q; motus ire ⁊ incõti nẽtia eiuſ:huius rationiſ ſupponit ma ioꝛem taqꝙ; per ſe motã ⁊ declarataʒ in mulus paſſibus. 6. li. 22 li?62 mi/ norem aũt declarat pꝛimo q;tũ ad irã 2: q;tum ad cõcupiſcẽtiã ibi. Coõcupi ſcetia ãt. ʒꝛepetit eaʒ integram ibi. Quare ira. Dicit gᷓ pꝛimo ꝙ ira við tur audire rationẽ ⁊ dictamẽ eius ᷣm quid.tñ quia obaudit nõ plene: ſʒ pꝛi cipium audit ſed finẽ nõ aſcultat nec expectat:modus autẽ apparet in due bus exẽpł.pꝛimo qꝛ quẽadmodũ mi/ niſtri veloces quales mnueniũtur ſepe ĩ frãcia ãte plenũ audire ⁊ ante cõple tum dictum pꝛecipiẽſ excurrũt ad exe quẽdum pꝛeceptũ nundum intellectũ Seinde in executiõe peccant qꝛ non plene intellexerũt.Sic ẽt faciũt hõies irati. ¶ Itẽ canes audiẽtes pulſari ad oſtium anteq; intendãt ⁊ agnoſcãt ſi pulſãs eſt amicus vel inimicus ſtati ſi ſolum ſonitũ faciat:latrare incipiũt ⸗ↄ eum. Sic ẽt ẽ in propoſuo:qꝛ ira ẽ pp caliditatẽ ⁊ velocitatẽ nature ſicut mi niſter velox ⁊ ſicut canis ferox audiẽſ quidẽ pꝛicipiũ rõnis nõ tñ pꝛeceptũ audiẽdo plene percipiens mouet ad punitioné. Pꝛoceſſus ãt talis eſt qm ratio vł fãtaſia maniſeſtauit iã: qi uu ria facta eſt: vł cõtẽptus factus ẽ hñti rationẽ ł fantaſiã:h̊ aũt ira quenaom ſillogiʒans quaſi addens allaʒ ppoſi tionẽ ſupponit qm opoꝛtet talẽ iniuriã paſſũ oppugnare aduerſariũ qui iniu rationẽ.ꝛ?ex habitudine ad naturam riam intulit:a ideo cõfeſti iraſcitur ⁊ ſic patet ꝙ mot ire aliquałr cõſequi/ tur rationẽ. ¶ HGeinde ibi. Cocupia aũt. Heclarat oppoſitum de cõcupi ſcentia.d.qꝙ concupiſcẽtia mouet ap⸗ petitum ad fruinionem delectabilis o/⸗ biecti ſi ſoluz vkranio vel ſenſus de in. t ſo dicat quoniam eſt delectabile.¶ E hoc mõ concupiſcentia ex ꝓpꝛio ipetu mouet ad perfruenduʒ delectabili ap pꝛehenſo. tertio ibi. Quare ira jre petit ⁊ recolligit bꝛeuiter minoꝛẽ pꝛĩ⸗ cipalis rationis iam declaratam. d. ꝙ ira rationem conſequitur aliqualiter . concupiſcentia autem non:quia qua- tuncunq; rõ dictet illud olectabile eeé? 1 5 — 2 S g turpe ⁊ fugiendum:ſtatim concupiſcẽ tia ſtimulat ⁊ mouet ad fruendu. AI timo ibi. turpioꝛ. Infert cõcluſionẽ .d.turpioꝛ iꝗᷓ eſt incontinentia concu/ piſcentie q́; ire.⁊ repetit medium.d. ꝙ bᷣ eſt qꝛ incõtinẽs ire a rauone ali⸗/ qualit᷑ vincitur Incõtinẽſ aũt cõcupi/ ſcẽtie ñ vicit᷑ a rõe.ſʒ a ſuamʒ ↄcupia abſtraciꝰ ⁊ illeciꝰ ab ea ut dicit bus in canonica ſua pꝛimo. c· ¶ Lont ibi. Adhuc naturalibuſ Intendit ſic arguere ex habitudine ad nãm. Om ne malũ q;to magiſ naturale tanto eſt magis veniale ⁊ minus turpe. Sed ira eſt magis naturalis qᷓ; concupiſcen tia g magis eſt venialis ⁊ minus t᷑ piſ huius rationis ponit pꝛimo maioꝛem d.ꝙ adhuc magis conuenit noſ conſe qui veniam de naturalibuſ appetitibꝰ malis qᷓ; de non natur alibus.hãc autẽ ꝓbat quia venia magis debetur cõcu piſcentijs natura libus ⁊ comunibꝰ qᷓ; to magis ſunt comunes omnibus aia libus ⁊ inq;tum ſunt eis cõmunes ꝗꝛ concupiſcẽtie q;to magiſ naturales ta to magis ſunt comunes ⁊ q;to magis ſunt comunes tanto magis ſũt natura leſ.vnde vnisſalit᷑ in quocunq; genere maloꝛum illa ſunt magis venialia ⁊ minus turpia que magis ſunt natura lia¶ Scdo ponit minoꝛem ibi.. Ira autẽ .d.ꝙ ira ẽ quid naturalius etiazʒx maioꝛ difficultaſ muenitur in ea ad re pellendum eam q; in hijs cõcupiſcen tijs que ſunt ſuperabundantie quedã uel in q;to vel in quali ⁊æ que nõ ſunt neceſſarie. h̊ pꝛobatur qꝛ ira ⁊æ inconti nentia eius videtur ſequi genus ⁊ oꝛi ginem naturalẽ quẽadmodũ quidam prẽm pꝛopꝛium percutiens amico re pꝛehendenti eũ reſpondens dixit qm iſte pater meuſ percuſſit patrẽ ſuum ⁊ ille auus meus percuſſit ſuum ⁊ ille pꝛoauus meus qui percuſſerat patrẽ ſuum ⁊ ita de multiſ qui ſunt in memo ria ſuperius aſcendendo. Et iſte oſtẽ/ dens puerum ſuum adijcienſ dixit Et iſte quidem filius meus cũ vir factus fuerit percutiet me.quia ↄnatũ æ cõ nãle ẽ nobis percutere noſtros:conſe quenti autem tempore tractus per pe des a filio ſuo iaʒ facto viro iuſſit ⁊ re quiſiuit quieſcere apud oſtia allegani ꝙ ipſe patrem ſuũ uſq; huc traber cõ ſueuerat quaſi vellet dicerĩ q naturale illi erat generi patres trahere uſq; ad oſtium ⁊ non amplius ¶ Hotanduʒ G ex paſſu iſto ꝙ aliquid eſt naturalus ſumptum in genere ⁊ in naturalibus ſumptum in differentia ſuperabundã tie.concupiſcentia enim in genere na turalior eſt qᷓ; ira. Et tamẽ cõcupiſcẽ tia ſumpta in ſuperabundatia inna turalioꝛ ẽ qᷓ; ira.ut hic ait phus.Conĩ ibi. Adbuc iniuſtioꝛes. Intendit ſi- arguere ex mõ utriuſq; maliie. Su oꝛum maloꝛum illud eſt iiuſtius ⁊ tur pius ꝙ magis eſt inſidians ⁊ decipiẽſ Sed iracundus ⁊ iracundia minuſ in ſidiatur æ⁊ magis manifeſtat᷑: concu⸗ piſcẽtia vᷣo magiſ iſidiat: quar cõcupt ſcẽtia iniuſtioꝛ ⁊ turpioꝛ eẽ videtur q; ira.huius rationis pꝛimo ponit maio rem.2. minoꝛem ibi. IJracuncd..d. ꝙ iracunduſ non eſt inſidiatoꝛ nec ira in ſidiatur:ſed vterq; ẽ manifeſtus.cõcu piſcentia ãt eſt inſidiatrix. ſicut paiet ex pꝛouerbijſ ⁊ ex dici comumibꝰ:ai/ unt eniʒ venerem eſſe laqueum dolo/ ſe ſipꝛicene.i.illius regine cypꝛi.que per luxuriam decipicbat viros ⁊ eti dicunt eſſe eam variam corrigiaʒ:qua ſcilicet vtuntur illi qui dantes opauo nem hominibus iperitis ut accipiant ⁊ diument eam eſſe intus uel foꝛis de cipiunt eoſ qualitercũq; diuinẽt ⁊ elli gant:quia ſi dixeꝛunt intus corrigia apparebit foꝛis.ſi dixerint foꝛis appa rebit intus. Item Homerus poeta di cit ꝙ deceptio veneris furata eſt intel lectuʒ hominiſ multum ⁊ ſpiſſe.i.pꝛo funde ſapieniᷣ. ¶ Zertio concludu ibi. Quare ſi quidem.d.qꝙ ideo incontinẽ tia h.ſ.concupiſceniie iniuſnoꝛ ⁊ tur/ pioꝛ ẽ ea incontinẽtia que eſt circa irà ⁊ incontinentia ſimpliciter que.ſ. eſt — N itucnan nugfi nttbil⸗ hereert in tq ts ihnucp⸗ ne isß ahliihij Pontmuort Aliſommmn Vmtri⸗ Hni oet vre loumusoper naglen (litarie r S . —— — taluerimnol liuneſond us.8.lu5. t quecüqzf apoopatio clepnoſita oe maulſuet ſnplaterw⸗ ncelegano⸗ taterinun hciraſa wugveettp⸗ Aortuſtnage lim böenie⸗ funganonekn eſcnne nn fänäentait Afwipunlen Mlavenene tcnfti rlinenne ltiſpinsde enommena Amnicnan ncrneri er ie RN rihutgini⸗ inigen Wi Mplasſ nddtin Wwet nund Genns ſinnn Wuenmngre nGi i 1nbeitel Sumuſgunf ehmicnsim StEANuI 95 Nunieit wgi ſuini ar s eNſ cknſcdnor:n niinanſeſti midum. ial: 1erdct onun⸗ remehe ao decthichu ii mEeNN r n ginmiß 4 bsihmik nckentkzi⸗ lnunm nul Nsnmiin nnhine / Sõ uimimn ſe Tano nn ſaneni mnitu ⸗ circa concupiſcẽtiaſ eſt aliqualiter ma litia.ꝙ tñ ideo nõ eſt inconninẽtie ire. Coni ibi. Adhuc nullus Intẽdit ſic arguere ex motiuo vtriuſq; incontinẽ/ tie. Omnis peccãs cũ delectatiõe ma/ gis peccat qᷓ; peccãs cum triſtitia cete ris paribus. Sed iracũdus peccat cũ triſtitia cõcupiſcens aut cũ delectatiõe quare cetis paribus magiſ peccat cõ cupiſcẽs q; iracũdus. huius rõis ſup ponit maioꝛẽ olcaratã.S.hꝛcc.ʒ: hic autẽ ponit minoꝛẽ.d.ꝙ nullus iniuria tur triſtatꝰ ꝓ q;to nocet ex triſtitia.qꝛ hᷣ mõ nocet ivoluntarie.nullus ãt iuo luntarius operatur iniuſte.q;uis inter dum operetur iniuſta. triſtat aũt opa involutarie vno de duobuſ mõis qꝛ lotaliter involuntarie.vel partim inuo lũtarie ſicut dicitur de opanoõibus m/· xtis.S.li?ʒ. c.2. Yra et vo õis irat fa⸗ cit quecũq; facit cũ triſtitia annexa pꝛi cipio opationis q;uis finis ⁊ vindicte adeptio ſit cum delectauõe ut.S.li.4* c& de manſuetudine Sed iniur iãs qui ſimpliciter voluntarie iniuriatur opat cun delectatione. quare iracũduſ nõ ẽ ſumpliciter iniurians ⁊ maxime.quia quibuſdã iraſci ẽ maxiĩe iuſtũ.hᷣ aũt ĩcõ tinentia que eſt ꝑꝑ cõcupiſcẽtiã eſſe vi detur iniuſtitia qꝛ tal eſt ſimplicit᷑ vo/ lũtaria. Hõ eni ẽ concupiſcentia ſicut ira in qua non eſt iniuria. Jra.n. ẽ ſol appeti vidicte.vindicta vo ẽ quoddã iuſtũ nale ut ait tul rethoꝛica ſua cir ca finẽ pꝛimi libꝛi ⁊ ut notaui.a. lip· c22. Ex his patet ꝙ concupia magis habet de ꝓpꝛietate ac ſpeue iiuſtie qᷓ; ira.⁊ iõ cont ibi. ꝙ quidẽ igit᷑ In/ fert concluſionem ſimł epylogans de quibuſdã ſupius declar atis.d.qꝙ turpi oꝛ ẽ mmcontinẽtia que ẽ circa cõcupiaſ qᷓ; illa que ẽ circa as:⁊ cũ h mãifeſtũ „ —ℳ „ — „ qm cõtinẽtua ⁊ icõtinẽtia ſimpłr di/ cte ſũt circa cupias ⁊ ðᷣlectatiõeſ coꝛ poꝛales. ¶Motadũ at ꝙ in bac pte ? in pcedenti potuit ſumi iuſtũ ⁊ miu⸗ ſtũ dupliciter vno mõ ꝓpꝛie ⁊ alio mõ ſimilitudinarie. ppꝛie ꝗdẽ ſᷣm ꝙ ꝑ irã VI ⁊ pꝑ cõcupiſcẽtiã iniuriaꝝ ↄtigit ꝓxio per irã quidẽ ĩ homicidio. ꝓ cocupucẽ? tiam vo in adulterio ſimiluudinarie aũt ſᷣm ꝙ pars ſenſitiua aĩe iniuriatur pti rationali et intellectuue.q; ira im pedit aium ne poſſit cernere veꝝ. Et concupiſcẽtia veneris furat᷑ rone ⁊ in tellectũ hõis ſapieni. Iſtud ãt imiuſtũ eſimilitudinariũ nõ pꝛopꝛie dictuʒ ut .8. li?ecfi· ¶ Lecto 8. „ nẽtia ſit maius vel minus malũ beſtia litate. pꝛimo aũt oiſtinguit mam vtra-⸗ runq;.2. diſtinguit habitus m mate/ rias ibi. Haꝝ ãt. ʒ compat iſtos ha biuus reſpõdes ad qõnẽ ibi. Ainus aũt beſtialitas ]. Dicit ꝗᷓ pꝛimũ qꝛ dic/⸗ tum ẽ ia ꝙ cõtinẽtia ⁊ incõtinẽtia ſunt circa delectatiões ⁊ cõcupias coꝛpo- rales aſſumẽdũ eſt diſtiguere differen tias ipſaꝝ taliũ delectationũ ſᷣm pꝛin/ cipia eaꝝ quẽ aðm dictũ ẽ. S.e.li.c. .· baꝝ at ðlectationũ. bee qdẽ ſt hume ſm pꝛĩcipia qꝛ dependẽt ex rõcinatio/ ne ⁊ electione. Ois aũt motus p rone· poꝛdinatus ⁊ p electioneʒ pᷣimpatus vocat᷑ hũanus.hee ẽt ſut nales genere ⁊ magnitudine. genere ꝗdẽ q; na ici nat generaliter ad buiuſmõi velectati ones.tãq; ad neceſſariaſ.magnitudie vero qꝛ tm poſſẽt augeri ꝙ nõ eſiẽt na turales nec natura ad tãtã q;titatẽ in / clinat. Sũt ẽt alie delectationes coꝛ/ porales que dicũtur nõ huane.ſed be/ ſtialeſ. hee aũt beſtiales ſũt fʒ ſua pꝛi cipia que ſũt: vł oꝛbitates ſenſuũ inte/ rioꝝ:vel paſſiões affectuũ que pꝛoue/ mũt vł ex natiuitate mala:vł ex conſu etudine pꝛaua:vel ſũt egritudines coꝛ poꝝ.Ex qualibet.n.iſtaxꝝ cauſarũ põt quis incid ere in cõcupias beſtiales æ delectationes appetere nõ buanas. Con ibi.. baꝝ autẽ. Diſtingunt bit/ ſm diſtinctionẽ pꝛedictarum delectati onum.d. ꝙ tempertia itemperatia Pſan at. Determina pꝛi mis quatuoꝛ qoõnibus,.hic de terminat quintã.ſ.vtrũ buma na malitia puta. intempatia vł incõti/ ſolũ eſt vel ſ circa pꝛimas haꝝ pꝛedi ctaruz delectationũ.ſ. circa humanas ñ circa beſtialeſ.ꝙ ꝓbat per ſignũ ibi LPꝛopter ꝙ ⁊ beſtias. Dicẽs ꝙ pp hᷣ ꝙ dictũ eſt ipſas beſtias:nec tẽpera/ tas nec intemperatas eſſe dicimus qꝛ non verſantur circa delectatiões hũa/ nas.niſi foꝛte dicamus eas eſſe tales uel tales ᷣm methaphiſicã cõparãdo vnuʒ genus aĩaliũ ad alteꝝ.dicẽdo ꝙ; vnum genus differt ab alio cõtumelia ſicut dicimus poꝛcũ ⁊ ſuẽ eſſe aĩalia vilioꝛa ⁊c fedioꝛa in guſtu ⁊ ĩ tactu ari ete ⁊ oue.Dicimuſ etiã ꝙ differt gen a geneĩ ſẽſinamoꝛia.i. ĩſcipiẽtia.ſicut dicimuſ aſinũ inſcipientioꝛẽ eſſe equo ⁊ boue ⁊ etid dicimus aliq genꝰ aĩa/ liuʒ vłr ⁊ in omni indiuiduo voꝛax eẽ ſicut dicimus de cane ⁊ lupo:⁊ h mõ temperantiã vł intemperantiã interõ attribuimus ſᷣm metaphoꝛã generibꝰ ciali ũ. tñ ſecidũ veritatẽ nullũ̃ eſt tẽ⸗ peratum vel intẽperatũ. Hec ẽt hõies beſtiales ſũt temperati vł intempera ti. Qð etiã phus ꝓbat ibi. Hõ enim babet.] qꝛ omnis tẽperatuſ ⁊ ĩtempe ratus.cõtinẽs ⁊ incõtinens habet ele ctionez ⁊ rõcinationẽ.ſed beſtialis hõ ſicut ⁊ beſtia neutrũ habet ſʒ diſceſſit a rationali natura. quemadmodum hõies inſanientes. quare nec tempe/ ratus nec intemperatus eſt. Huius ra tionis ponit minoꝛẽ ⁊ patet.Eſt autẽ ſciendũ ꝙ nulluſ homo diſcedit a rõna li natura ſ̃m eẽntiã ⁊ ſᷣm actũ pꝛimuʒ diſcedit tamẽ ſᷣm vitã pꝛout ptinet ad actuʒ ſcõm. ſic videlzʒ ꝙ nec regit᷑ ĩtel lectu.ſed ſolo ſenſu.⁊ h̊ eſt diſceder̃ ⁊ tranſire a rõnali natura ad beſtialem naturã:qꝛ hominũ genus arte ⁊ rati/ onibus viuit.ut habetur ꝓphemio me/ thaphiſice.beſtie vero ſenſu ymagina tionibus ⁊ memoꝛijs viuũt. ut habet ibidem. Conr᷑ ibi. inus at. p̃di⸗/ ctos habitus compat ⁊ qõnem deter/ minat.pꝛimo vero pꝛoponit duas con cluſiones. 2 pꝛobat alteram ibi. non enim coꝛꝛuptum. ꝓpꝛima concluſio eſt ꝙ beſtialitas ẽ minus malum impu/ tabile q; humana malitia. Scòa con cluſio eſt ꝙ beſtialitas eſt malũ magis terribile q́; humana malitia. Pꝛimaʒ cõcluſionẽ pꝛobat quatruplicuer. pꝛi mo ſic.omnis pꝛauitas hominis hñtiſ intellectũ extinctũ ẽ minuſ iputabił q; pꝛauitaſ habeni intellectũ nõ exiictü ſed depꝛauatuʒ. ſed beſtialitas ẽ pꝛa/ uit as hõis habẽtiſ intellectuʒ extictũ. qᷓ;tũ ad regimen ⁊ ad vſu.humana vo malitia eſt pꝛauitas hõis habeni itel lectuʒ nõ extinctũ:ſʒ depꝛauatũ. quaĩr beſtialitas eſt minus iputabił.huł ra tionis ponit minoꝛẽ.d.qꝙ optimũ.i.ps intellectiua in homine beſtiali nõ ẽ eo modo coꝛꝛuptũ quomõ coꝛꝛuptũ eſt in homine humanit᷑ malo.qꝛ in homine heſtiali coꝛꝛuptũ ẽ:ſic ꝙ nõ bhabet ꝑtẽ intellectiuã quo ad regimẽ ⁊ ad vſũ. In homine aũt humanit᷑ malo ẽ vnq; coꝛꝛuptũ qꝛ deprauatũ.ſʒ nõ extinctũ qꝛ tał homo habet vtiq; rõis ⁊ electi onis vſum:maioꝛ aũt huiuſ ratiõis ha beri põt ex determinaſ.S.li.ʒ.ci c⸗ 3. vbi hẽtur ꝙ malũ non imputat᷑ hõi ad laudẽ ⁊ vituperiũ. ad penã:vł ad pꝛemiũ niſi ꝓ qᷓ;to ẽ volũtaꝛiũ.hᷣ atũñ cẽ: miſi ſit pꝛecognitũ ⁊ pᷣuolitũ.Scðo ibi. Simile aũt Inducitur 2 ratio q talis eſt. ſicut ſe habet inaĩatũ ad aĩa tum: ſic ſe habet hõ malus beſtialiter ad hominẽ humaniter malũ. ſed eſſe inanimatũ minuſ malũ eſ ᷣm imputa tionẽ qᷓ; aĩjatum: quare homo beſtialr malus minus eſt imputabilr maluſ qq homo humanit᷑ malus.huius rõis po nit ſolã ↄparationẽ ſimilitudis ex qua ſũmitur maioꝛ ꝓpoſitio.minoꝛ ãt eſt ꝑ ſe nota. . ibi. Innocentioꝛ. Indu/ citur ʒ? ratio que talis ẽ. pꝛauitas ho minis non habẽtis pꝛincipiũ humano rum opeꝝ eſt innocẽtior q; hñtis:ſed beſtialitas ẽ pᷣuitas nõ habẽtis ⁊ hu mana malitia pꝛauitas eſt habentis: quafr beſtialitas eſt innocentior.huius raiionis ponit maioꝛez. d.ꝙ pꝛauitas illa que eſt hõis nõ habeni pꝛincipiũ mmnopo⸗ ſpucics anunel lcpnmt Nunſis et ſännunele inunſtoͤ⸗ nleii Pn ſi ſehit nn icbeſualsbe Calitdinun llileqj önt fnbſipns. öbuwamim Alnonmaore 0Minleetco nümalini iic onn Ricurimund Peruerſan 1 lſtizltasin ppenttus n Ws lel poti Snuuſtus ine Prinellct⸗ WUtperuerſis nperoppoin Neuine ſcik ins . (e oaciter i Cnb ncicht nctmnig Uuhöneltgr eimdmelen Neil dedrsn Lytonznis hnlltng ſenbenntuman lſeer 1Pora „ „ änonnes be — ur beklk 1 Mmnein nirbrs oons terinmedgn Fadel (E ſermings B A NAM Uimalatini Sleäbekinne. shöshin Wuß ennanni WWidgee. nonmebchni nüamnöcnmi miiml Rn üi:ſgnüner zit bunminde * Ignalim NIi1 PN 1ſebaberiniit dummenen miß munui naiictfiif nanit nuns ur Eitiſnci⸗ eil nn,, noenlsz , leiſtict 4 — 9 . 4 = Mugalies l nuseſiad Ninn gi hösönin H humanoꝝ operuʒ ſemper ẽ inocẽtioꝛ ſubaudi q; prauitas habẽtiſ. Iſtud ãt pꝛincipium eſt intellecius ut habetur .S. li. 7.c. ʒ.minoꝛ autem eſt euidẽs ex pꝛemiſſis qꝛ beſtialis homo nõ habet uſum intellectuſ ⁊ rationis:pꝑ queʒ do minariſuis opibus poſſit. 4· ibi. ſi⸗/ mile iꝗ Inducit᷑ quarta rõ q taliſeſt. ſic ſe hẽt imniuſtitia ad homunẽ iniuſtũ ſic beſtialis hõ ad hominẽ humaniter malũ:ſed iniuſtitia ẽ minus malũ ipu tabile q; hõ iniuſtuſ cũ omnibꝰſuis ſuf fragijs ſũptus.quare ⁊ beſtialiſ hõ q; hõ humanit᷑ malus. huius rõis ponit pꝛimo maiozẽ ex illa ſimilitudine. d. ꝙ ſimłe eſt cõparar̃ beſnalitatẽ ad bu manã malitid.ſicut comparare iniuſti tiaʒ ad hominẽ iniuſtũ:· Cmus rõ eſt. qꝛ ſicut imuſtitia ꝑ ſe ſũpta icludit tin peruerſam inclinationẽ appetitus ſic beſtialitas includit ſolaʒ puerſitatem appetitus nõ aũt peruerſitatẽ intelle ctus.ſed potius carentiã eiuſ.Et ſicut hõ iniuſtus includit puerſitatẽ appeti tus ⁊ intelleciꝰ.Sic hbumana malitia icludu peruerſitatẽ vtriuſq; quẽadmo dum per oppoſitũ humana bonitas ĩ/ cludu recutudinẽ viriuſq; ut patet de diffitiõe vtutis.S.li.2.c.xca ex cõnexi one pꝛudẽtie ⁊ virtun.S.li.hõec:l? ſe cundo ponit cõcluſionẽ.d. ꝙ humana malitia eſt vtrũq;.ſ. ut habiius malus ⁊ ut hõ malus:⁊ ut habẽs appetitũ ꝑ uerſum ⁊ intellectũ peruerſũ.Et ẽ pe ius malũ decies milies q;ᷓ beſtialitas ſic ꝙ homo malus plura mala faciet ĩ/ comparabiliter qᷓ; beſtia mala. macho metus enim humaniter malus: plura mala fecit ⁊ ꝓcurauit q; oẽs beſtie ⁊ q; oẽs homines beſtiales. que ⁊ qui ſuerunt vnq; in mũdo.⁊ eſt rõ qꝛ be/ ſtia ⁊ beſtialis hõ ſolũ nocent viibus cCorpꝑiſ immediate. hõ vero maluſ no cet viribus coꝛpis ⁊ aĩe ⁊ nocet me/ diate ⁊ immediate per ſe ⁊ per alios. (Lectio 9 Irca delectationes ãt. He/ termina quinq; pꝛimiſ qoõni VII bus.hic determinat ſextã vtrũ cõtinen tia et incontinẽtia ſint eadẽ vł diuerſa cuʒ pſeuerãtia ⁊ mollitie. De hac aũt queſtione tenet ꝙ nõ ſint eadẽ. ꝙ p- bat ꝑ quinq; differentiaſ: quaꝝ pꝛimã ſũmit ex obieci ꝓpꝛijſ æ ꝓxims.2. ex finibuſ pꝛopꝛijs ibi. Quia t quedã tertia. Ex bonis ⁊ malis ꝓpꝛijs ibi. imnino aũt vtiq; QAuartã vero ex ſoꝛmiſ pprijs ibi. Defficiẽs at quitã ex ſuperabũdãujs ꝓpꝛijs ibi. Eidet᷑ aũt ⁊ luſiuus. Circa pꝛimã differẽtiã tradit pꝛimo cõueniẽtiã dictoꝝ quatu / oꝛ cũ tempãtia ⁊ intemperana penes materiã.2. ponit differẽtiam intentam ibi.Honꝝ autẽ bic. Dicit g pꝛimo ꝙ circa delectatiões ⁊ triſtitias ⁊ delec/⸗ tationum cõcupias ⁊ triſtitiaꝝ fugas quas patimur p ſenſus tactus:⁊ guſt ⁊ circa quas tempantia ⁊ intemperã tia determinata eſt eſſe pꝛius.i.ſupꝛa tractatu de temperãtia circa inqua il/ las paſſiões ẽ vel contingit nos hẽre dupliciter qꝛ vno mõ cõtingit nos a ſu gis ⁊ cõcupiſcẽtijs vinci:⁊ victos ta/ les eſſe quibus ⁊ qualibꝰ multi ſũt in reſiſtendo melioꝛes: ⁊ hoc mõ ſumuſ incontinẽtes vł molles.alio mõ cõtin/ git nos ſuperare dictas paſſiões ⁊ eẽ tales quibus multi ſũt in reſiſtẽdo mi/ noꝛes ⁊ inferioꝛes.⁊ hoc mõ ſũt ⁊ cõ tinenteſ ⁊ pſeuerãteſ. Scoo ibil boꝝ aũt. Ponit differẽtiã intentã.d. ꝙ de numero bhoꝝ pꝛedictoꝝ illi qui ſũt et mouentur:bene vł male circa delecta tiones:vnus quidẽ eſt cõnnẽs ⁊ alter incontinẽſ Illi vero qui ſũt ⁊ mouent᷑ circa triſtitias ⁊ eaꝝ fugas:vnus qdẽ eſt mollis:⁊ alter ꝑpſeueraſ.qꝛ vero cõ tinẽtia ⁊ pſeuerantia ſut babitus me/⸗ dij quodã modo:ſicut vᷣtus ut.j.eo.li. ceiʒ? Ideo addit ꝙ iſti duo ẽt habitus medij ſunt intermedij pluriũ hituum extremoꝛũ.qꝛ multe ſut maneries icõ tinẽtie ⁊ mollitiei ⁊ aliarum extremi tatum innominatarum. ⁊ ſi ꝓ lʒ. lcet magis homines ſe inclinent ad hitus deterioꝛes:qui ſũt nobis maiſeſitenes IISRO pꝓpter b tñ ñ deſunt alij: q;uiſ min ſint manifeſi. “ NIc autẽ queritur quare cõti/ nentia ⁊ perſeuertia molli⸗/ ties ⁊ incõtinentia diſtingun tur p eſſe circa delectatiões ⁊ pꝑ eẽ cir/ ca triſtitiaſ.Et vidẽtur ꝙ h nõ deberet poni cũ temꝑantia ⁊ intẽperãtia ſint circa vtraq; ut.j.parte pꝛoxĩa ⁊ nõ di ſtinguutur quatuoꝛ habitus: duo cir- ca delectatiões: ⁊ duo circa triſtitias. ſicut fit hic.dicendũ adhoc ꝙ ſecus eſt h ⁊ ſecus ibi. quoniam babitus vᷣtutũ ⁊ vitioꝝ determinant᷑ penes opatiõeſ ⁊æ electiones nõ penes paſſioneſ.vnð ĩ diffinitiõe ᷣtutis ponitur opus.nõ ãt paſſio ut pʒ.S.li.ꝛ . habitus auteʒ continẽtie ⁊ incõtinẽtie mollitiei ⁊ ꝑ⸗ ſeuerantie determinant᷑ nõ ſᷣm opatio nes ſed ſᷣm paſſiones.habent enĩ ſuũ eſſe in hoc ꝙ eſt moueri vł nõ moueri. frangi vel non frangi.vinci vel nõ vin/ ci a paſſiõe: ſupare vel non ſuperare. paſſionem egredi vel nõ egredi ꝑ paſ ſionem a ratiõe.ut pʒ.S.⁊.j. in mulũ paſſibus:⁊ iõ qꝛ ſugeꝛe triſtitias ⁊ cõ cupiſcere delectationes ſunt diſtincte paſſiones.ideo diſtingunt cõtinẽtiã ⁊ perſeuerantiã molluiẽ ⁊ incontinen/ tiam.qꝛ tñ terminant᷑ ad vnã ⁊ eãdeʒz operationẽ :iõ non diſtingũt nec red/ dunt duos habitus tẽperantie:nec du os habituſ intẽperaniie.Coni ibi.lqꝛ autem quedam. Aſſignat ſcdaʒ diffe rentiam.pꝛimo repetit materiam tem perantie ⁊ intemperãtie. 2? tradit mo dum ſe habendi temperantie ⁊ intem perantie circa illa ibi.. Supabũdan/ tias quidem.] 3? tradit differentiam ĩ tentam ibi.Mon eligentium autezʒ. Dicit ̊ ꝙ quedam de numero delecta tionũ ſunt neceſſarie:quedam aũt non ſunt neceſſarie. Meceſſarie quidẽ ſunt delectationes guſtus ⁊ tactus: ⁊ iſte neceſſarie ſunt uſq; ad aliquẽ gradum neceſſarie ⁊ vltra illũ puta ſuperabũ/ dãtie nõ ſunt neceſſarie: ſicut nec def/ fectus ſunt neceſſarij. Similiter auteʒ diſtinguere poſſumus circa concupias qꝛ quedam ſunt neceſſarie: quedã nõ neceſſarie.Et eodẽ modo circa triſtiti as ⁊ triſtitiaꝝ fugas¶ Sciendum aũt ꝙ circa omnes iſtas paſſiones neceſ/ ſarias tactus ⁊ guſtus ẽ temperãtia ⁊ intemperantia. Peinde ibi. Supabũ dantias quidem. Qradit modũ tẽpe/ rantie ⁊ intemperantie circa pᷣdictas paſſiones.d.ꝙ homo pſequens ſupa/ bundantias delectanonum:⁊ ſaltè de lectationes ſᷣm ſuperabũdantiaſ ⁊ ꝑp electionem ⁊ eligens eas ꝓpter ipſas tanqᷓ; pꝛopter fines:⁊ ꝓpter nihil ali ud ſuperuemiẽs ẽ intempatus vt viſuʒ eſt.ſupᷣ tractatu de tempꝑãtia: ⁊ iſte ta lis neceſſario habet duas malas cõdi tiones. vnam quidẽ qꝛ nõ eſt penius. æ aliam qꝛ eſt inſanabilis ut videbi tur.j.cpꝛoximo.homo vero deficiens a delectationibus iſus ẽ intemperato cõtrarie oppoſuꝰ.qui vocatus ẽ inſen ſibilis ſupᷣ tractatu de temperãtia.me diuſ autẽ inter ſuperabũdantem ⁊ de/ ficientem dicitur intemperatus.ſimili ter aũt intelligendum eſt ⁊ dicendum de illo qui eſt fugiens coꝛpoꝛaleſ triſti tias:non ꝓpter vinci a paſſione:ſʒ pꝑpp velle cũ eleciiõe.Eſt.n.tẽpatꝰ⁊ ĩtẽpa/ tus circa delectatones ⁊ triſtitias op poſitas q;uis minus circa triſtitias.ut ſupᷣ tractatu ſuo. LZeinde ibi.. Hõ eli gentium aũt. Ponit intentã differen tiam inſinuans pꝛimo differẽtiam int temperatũ ⁊ ite mperatũ ex vna pte. a continẽtẽ ⁊ incõtinentez perſeuera tem ⁊ mollem ex altera.qꝛ illi opant᷑ elgentes.iſti aũt non eligentes.⁊ iõ omnes iſtos dicit eſſe de numero non eligentium. Dicit g ꝙ aliquis iſtoꝛum ducitur pꝛopter delectationem qᷓ; iten dit: ⁊ iſte eſt incõtinens.alier vero du citur pꝛopter fugam triſtitie quam in/ tendit euader: ⁊ iſte ẽ mollis.qꝛ mol lis ⁊ incõtinẽs differunt pꝛopꝛijs fini bus.qꝛ finis inconi mentie eſt pfruitio delectationis: finis vero mollitiei eſt euaſio triſtitie. nojn⸗ Cglacide reomd füuawe Gornan ninnöckt ſacnenslde uidelec. Pkus ice ſotusd Ihmis wa Poasan ſefagan ni perſe tracus. cendumg Motus no. nimis feme Ptborſiff mmaialum Onmmino ain Pnam mine lnt mwleze Aencennimn Gpottmnid. Ppontmmenti ummequc⸗ bgregg w cötnenb gna unpend ler odtamm rlognioper ſupſtisge aontſonin Ulruns ſadin Ganpſeisdkn nigait flens gm Notnere h rſippmn legen in Menperne ag⸗ RMB d rn taspine Awinnet ummtſt ſwrhüdem ewen n inengaen mo oNeNA nis ii umNNNN wiwtüin urmene Npemimneki tiene rmda paſer ſentigi nNNS Ii SNISCAIN ſo Telceli 1. Poormmd Gsfinn tin⸗ 1 irngenia, rinimmnſ⸗ lenerarngt eiaoffi ſt . 3 ., is:f⸗ ne⸗ u. Ic queritur vtrum ſequi dele ctationẽ ⁊ fugere triſtitiãſint ouo motus vel vnus. Et argu itur ꝙ vnicus. qꝛ motus a termino a/ quo ⁊ ad terminum in quẽ ⁊ a cõtra/ rio in cõtrariũ:mõ eſt niſi vnus ut pʒ ðᷣ aqua:cũ de frigida fit calida.vł de coꝛ poꝛe cum de ſurſũ tendit deoꝛſũ.ſʒ tri ſtitia ⁊c delectatio ſũt fᷣmĩ contrarij a/⸗ quo ⁊ in quẽ.quare ab vna ⁊ ad alte ram nõ eſt niſi vnus motus ⁊ per cõ ſequens idem ẽ fugere triſtitiã æ per/ ſequi delectationem. In oppoſitum ẽ pbᷣus. Dicenduʒ ergo cũ eo ꝙ ſũt duo motus diſtincti penes pꝛincipia: quia ovmnis tractus diſtingui põt a pulſu ⁊ pulſus a tractatu. ut ꝓbat᷑ 7: phiſicoꝝ ſed fuga triſtitie ẽ quidẽ pulſuſ ĩ appe titu.perſequi aũt delectationem ẽ qdã tractus.quare ſunt diſtincti motus.di/ cendum & ad illud ꝙ obijcitur &iſti motus no diſtinguntur ſubiecto vł ter/ minis remotis diſtingunt᷑ tñ pꝛincipi js ⁊ hoc ſufficit ad diſtinctioueʒ motu um aialium:quales ſunt iſti. Cont ibi. Omnino auũt.] Ponit tertiam diffe / rentiam. pꝛimo aũt cõparat incõtinẽ/ tem ⁊æ mollez ad intempatũ. 2. ponit ad euidentiã intẽte differẽtie triplicẽ oppoſitionẽ ibi. Intemperatus aũt 2:. ponit intentã differentiã ibi.. Per/ ſeuerare quidẽ.Eirca pꝛimũ intẽdit pꝛobare ꝙ intemper atus eſt deterioꝛ incõtinẽti ⁊ hᷣ ſic.oĩs qui operatur ali/ quid turpe nõ cõcupiſcẽs vel ſaltẽ ge te ⁊ modicum concupiſcens eſt deteri oꝛ eo qui operatur idem vehementer coõcupiſcẽs ꝙ apparet. qꝛ deterioꝛ ẽ ꝗ percutit ſotiũ nõ iratus qᷓ; ſi turbatus ⁊ iratus. ſed intempatus operatur nõ coõcupiſcẽs vł nõ multũ cõcupiſcẽſ. In coõtinẽs aũt operatur vehemẽter cõcu/⸗ piſcens quare deterioꝛ eſt intẽperat- incõtinẽte. Huiꝰ rõis pꝛimo ponit ma ioꝛẽ ⁊ ſupponit minoꝛẽ declaratã.õ. eo.liꝰc?6. 2? infert cõcluſionẽ.d.ꝙ ꝑp H intemperatus eſt deterioꝛ. icõtinẽte —— tie ut.] VII Et addit ꝙ dictoꝝ videlicet mollis ⁊ incõtinentis:vnus motus videtur eſſe magis mollitiei q; vehemẽtie.quaĩ vi detur eſſe alia ſpes a ſpetie incõtinen j.dicetur. Heinde ibi. Intemp atus aũt. Ponit triplicẽ oppoſitionẽ d. ꝙ intemperatus opponitur tempa to:⁊ incõtinenti cõtinẽs ⁊ molli per/ ſeueratiuus HMotandũ ãt ꝙ iſta diffe⸗ renter opponũtur qꝛ temperatus ⁊ ĩ⸗ temperatus habẽt oppoſuionẽ electi onuʒz. continens autẽ ⁊ icõtinenſ hñt ydempritatem electionũ.Sed hñt op poſitionem firmitatis ⁊ infirmitatis que poſſet reduci ad oppoſitionẽ que eſt inter magis ⁊ minus:qꝛ vterq; ba bet aliquem gradum firmitatis in ra tione ⁊ election e:ſed gradus inconti/ nentis eſt inſufficiens ad immanẽduʒ rationi ⁊ electioni.gradus autẽ fir mi tatis continentis eſt ad hoc ſufficieni perſeuerantia vero ⁊ mollities vidẽt᷑ opponi ſecũdum naturã cõtradictarũ quia videntur opponi penes ſtare ? non ſtare. penes non vinci ⁊ vinci. Con ibi.. Perſeuerare quidem po nit differentiam intentaʒ d. ꝙ pſeue⸗ rantia ⁊ cõtinentia differũt. pꝛimo qꝛ perſeuerare eſt detinere ⁊ ſuſtiner pu gnam. ſed nõ cõtrapugnaĩ. continere vero ſecũdum continentia conſiſtu in hoc ꝙ eſt contrapugnare ⁊ ſuperaĩ̃.⁊ ideo comparant᷑ ſicut illud cuius eẽ cõ ſiſtit in nõ vinci ꝙ pertinz ad perſeue rantiã.⁊ illud ; cõſiſtit in vincere ꝓꝑ tinet ad continẽtiã. &t ideo ſcðo diſſe runt qꝛ continentia eſt eligibiloꝛ ⁊ no bilioꝛ. perſeuerantia vero quis ſit bo/⸗ na eſt minus eligibik ⁊ minus nobiliſ Notandum ꝙ phᷣus dat intelligi cõ parationem vᷣm pꝛauitatẽ inter mollẽ æ incontinẽtem ex duobus.ſ.ex cõpa/ ratione continentie ⁊ perſeuerantie: ⁊ ex oppoſitione ſuperius expoſita tñ iſtam comparationẽ tacuit tãq́; dubiã Et ideo de hᷣ fiat queſtio.Coni ibil de ficiens autẽ aſſignat quartam differẽ tiam. Et circa h̊ pꝛimo ponit mzaum LIBRO mollis.2: moð incontinentis ibi. Si milit᷑ autẽ Eſt autẽ ſciendũ ꝙ molł ⁊ incõtinẽs differũt foꝛmaliter p hoc ꝙ incõtinẽs vincit᷑.mollis ãt nõ ꝓpꝛie vincitur.ſʒ deficit. Dicit ̊ᷣ phᷣus ꝙ hõ deficiẽs liu hijs ad que multi ↄtendũt ⁊ reſiſtẽ poſſũt:mollis eſt ⁊ delicatus Qsð eni ſit mollis per ſe pʒ.ꝙ aũt deli catus apparet qꝛ mollities ẽ quedam delitia ⁊ delitia quedã mollities.ſʒ vi detur ꝙ delitia ſit cõditio coꝛpis.mol lities aũt ſit diſpoſitio animi ſequens diſpoſitionẽ coꝛpoꝛis vᷣbi gtia. Ille di citur mollis qui veſtimẽtuzʒ trabit per puluerẽ ⁊ lutũ ut nõ laboꝛet fm ed tri ſtitiam que accideret p leuar̃ veſtimẽ tum. ⁊ iſte imiatur laborantem ⁊ in firmũ.qᷓ;is nõ ſit infirmus ⁊ nõ eſti/ matur eẽ miſer qᷓ;uis ſit ſimił᷑ miſero. Impotẽs eni dicuur mif. Iſte vo mol lis in geſtu ſuo q;iis nõ ſit ĩpotẽs ẽ tñ ſimilis impotẽti. Heinde ibi. Simiłr aũt Tradit modũ incontinẽtis.d.ꝙ ſimiliter ſe habet humana conditio 2 continẽtiã ⁊ incõtinẽtiã q;tuʒ ad h.ſ. ꝙ ſicut ſe habẽt pſeuerãs ⁊ molł ad ᷣ ficere.ſic ſe habẽt cõtinens ⁊ inconti nens ad vinci.tñ ſẽper in hoc differũt qꝛ mollis dicitur deficẽ Incõtinẽs ãt vinci:⁊ ideo ſi quiſ vincitur a foꝛtibuſ ⁊ ſuperexcellentibꝰtriſtitijs ⁊ delecta tionibus nõ ẽ admirabile nec reputa/ ri debet mollis vel incõtinẽs: ſed ẽ cõ donabilis.i.dignus cõdonatione idul gentia ⁊ venia.Si tamẽ ſit ↄtendens ⁊ nõ eligens ſicut intemperatus quẽ / admodũ refert thodoctus ꝙ philote/ tes percuſſus a vipera temptauit ſe de fendere ſi potuiſſet. t quẽadmodũ qͥ dam mulier nomine malope a tarqui/ no pcuſſa tẽptauit reſiſtẽ qᷓ;uiſ nõ po tuerit.Et quẽadmodũ aliqui tẽptãteſ cõtinere riſum repente efundũt ⁊ pꝛũ punt in riſũ ð pꝛopꝛiã volũtatẽ quale accidẽs cõtigit iuueni canophãto qui riſit inuoluntarie uiſis verẽdis patris ſii. Non ſicut ille cham qui verẽda pa tris ſui noe cum riſu voluit oſtẽdẽ fra⸗ tribus ſuis. Iſti inqᷓ; qui a ſoꝛtibuſ paſ ſionibus vincuntur ſic ꝙ nullus cõtra/ tenderet: nõ dicuntur incõtinẽtes vel molles:ſed ſi quis vincitur ab hijs cõ cupiſcẽtijs a quibus multi poſſũt abſti nere:⁊ ipſe nõ põt ↄᷣtendẽ dicitur icõ tinens duabus tñ cõditionibus obᷣua tis.vna quideʒ generis ſic videlicet q nõ ſit mulier vel quaſi mulier.altera diſpoſitioniſ ſic ꝙ nõ ducat᷑ ꝓpter egri tudinẽ:qꝛ in hijs caſibus nõ diceretur incontinẽs. bi gtia. qᷓ;tum ad genus refertur ꝙ in ſitaꝝ regibus ẽ mollities ⁊ cõplexio muliebꝛis diſtans a cõditi one virili:ſicut femininũ diſtat a maſ⸗/ culino. Et idcirco tales non dicuntur molles moraliter ſed potiuſ naturalit᷑. Eſt aũt ſcienduz ꝙ vinci ⁊ deficẽ pꝑ b diferũt qꝛ qui viĩcit ↄpugnat ꝓuocan do adhoꝛtãdo ⁊ ſtimulãdo ſe ipſu ad nõ ſequẽdum paſſionẽ.qui autẽ deficit nõ cõtrapngnat:nec ſe ipſũ pꝛouocat ut paſſioni reſiſtat. ãbo autẽ eligũt:ſʒ qui vincitur conatur imanere electioni qui aũt deficit ſine conatu ab electiõe recedit.Conr ibi.. Nidet᷑ aũt luſiuuſ Aſſignat quitã differentiam que cõſi ſtit in h ꝙ mollis tendit ĩ ſupabũdãtiã quietis.incontinenſ autẽ in ſupabudã tiam voluptadᷣ:· Pꝛimo tradit moð mollitiei.2 incõunẽtie ibi. Incotinẽ tia autẽ] Bicit g̊ pꝛimo ꝙ homo luſi⸗ uus ludo deditus videtur eſſe intepe/ ratuſ.tamẽ verius eſt mollis.luſus.n. vel ludus eſt quedã remiſſio vite.ſi m ludus fiat ad quietem.ſi eni fieret ad exercitium ſicut tirocimia ⁊ aſtiludia nõ eſſet mollities:qꝛ ad ſuperabundãa tiam hanc videlicet quietis eſt luſiuus qui eſt mollis. ludere eniʒ ad ſcaccos vel ludis muliebꝛibus inſiſter pertinz ad mollẽ qui ſequit moꝛes muliebꝛes Seinde ibi. Incõtinẽtia aũt Cra/ dit moð incontinẽtie q;tũ ad ſuꝑpabun dantiã ⁊ h facit diuidendo incominen tiam in duas ſpeties.pꝛimo ergo poit illam diuiſionem. ſecũdo declarat alte ram partẽ ibi.. Quidam enim.ʒ· al muntbi ppuumne ſeo nage titras,9 eſtcöllin fnmmnnb ln ſn len jell mnefenenon nocmnilin iinmni Delueſbil innini lnijqdi Nhiltauiſue⸗ Utlantarae Utllan.cp frunrampen ſeipſosu popüer ſione ſiue bills pe tatez ſuaz. felur oebili ſnde ibi./A lii ouuuſons lonintbus 4 Muonne euenn ndarga lelvnmnes n. iwönnentia uriſe.Coln⸗ Uurineperre Ueesmolsn Nelancolare⸗ Nhenemezp ulmni popte ncſan Ete Pletisfantat Cilwunmo önan itcopnszn Ofrmurm dgueß wwislietpee ſfaennen n miſri Nitgnle Smari N Amnänni MGinnback Aſnitin Hai Me Dwacni en Saibesnoden Enghrsinl ins MnSni mmmi Mu motaesde erſed oununt ee 1t ſmäcet nu.: ecſe N . id ickk. nrinut tinenuntit iti Aferemiung Estencl iſhii Mönmineid. cninogn õ lartinniinn iei n 1 ſcn mmmd lnesg i teram ibi.. Maxie aũt acuti·] Biclit ergo pꝛimo ꝙ incontinẽtie due ſut ſpe ties.vna que dicitur irrefrenatio. alt᷑a debilitas. Incõtinẽtes aũt ex debilita te ſũt cõſiliantes:ſed poſt cõſiliuʒ non immanent hijs de quibus ſũt cõſiliati ꝓpter paſſionẽ ſuperueniẽtezʒ ⁊ debili tatem pᷣexiſtentẽ. Incõtinẽtes aũt ex irrefrenatione doicunt᷑ a paſſiõe ꝓpter nõ conſiliari qꝛ cito mouentur añ diffi nitionem cõſilij ad ea que cõcupiſcunt Seinde ibi. Quidã enim] Seclarat incõtinẽtiã debilit atis ꝑ q;daʒ caute/ lam q; quidã adhibent infirmitati ⁊ debilitati ſue: quidã enim qui nũdum nitillantur a cõcupiſcẽtia ac ſi eſſent pᷣ/⸗ titillati.ſic pꝛeſentientes ⁊ pꝛeſciẽtes futuram pugnaʒ cõcupie aĩ titillanũ ⁊ ſe ipſos pꝛeſciſcitantes ⁊ rõcinatiõeʒ pꝛopꝛiã exercentes nõ vincũtur a paſ ſione ſiue paſſio ſit triſtis ſiue delecta/ bilis.⁊ per bᷣ ipſi caute iuuant debili/ tateʒ ſuaʒ:qꝛ niſi futura titillatio pᷣſci retur:debiliſ eoꝝ electio viceretur.de inde ibi.. AHaxime autẽ Declarat altã diuiſiõia pteʒ oſtẽdẽs in quibus hominibus ⁊ ex quibus cauſis poteſt maxime euenire incontinẽtia effrena/ ta.Dicit ̊ ꝙ acuti.i.cołrici ⁊ melãco lici homines maxime ſũt incõtinẽtes: ᷣm incõtinentiam effrenatã Cauſe vᷣo ſunt iſte. Cołrici nãq; ſunt irrefrenati maxime per velocitatẽ. habent eni ve loces motus pꝛe ceteris bominibus. melancolici vero ſunt effrenati ꝓpter vebementiaʒ paſſionis ⁊ ñ expectant rationẽ pꝛopter h̊ ꝙ ſequũt᷑ maxime fantaſiam. Eſt enim ſciendum pꝛimo ꝙ ſenſus fantaſia ⁊ appꝛehẽſio rei de lectabił mouet appetituʒ ſenſitiuũ ad cuiuſ motum mouet᷑ ⁊ patitur coꝛpus ut ſupᷣ tractatu de tẽperãtia.ad motũ aũt coꝛpoꝛis ᷣm magis ⁊ minuſ auge tur ⁊ firmatur motus ⁊ paſſio appeti ius. quare Fʒz differentias motuũ coꝛ/ poꝛis licet poſterioꝝ ſequũt᷑ finaliter differentie modi motuuʒ appetitus VI qᷓuis iſti pꝛiores fuerint. Et ideo ſciẽ dum. 2 ꝙ qꝛ colera eſt calida ⁊ ſicca melancolica vo frigida ⁊ ſicca.ſaguis vero calidus ⁊æ humidus: fleuma fri/ gidũ ⁊ humidũ:bic ẽ ꝙ impꝛeſſio per fantaſiam rei delectabilis facta in coꝛꝛ poꝛe colerico ẽ velocioꝛ ꝓpter caloꝛẽ exiſtẽtẽ ĩ ſua pꝛopꝛia materia.ſ.ſicca: facta vero in coꝛpe melancolico eſt te nacioꝛ pꝛopter friguſ coanguſtatũ ĩ ſic co. facta vero ĩ coꝛpoꝛe ſanguineo eſt pꝛurientioꝛ ꝓpter bonitatẽ cõplexiõis facta vero ĩ coꝛpor ſ leumatico ẽ remii ſioꝛ ꝓpter debilitateʒ materie frigide ⁊ humide.Ex quibus ſequitur ꝙ incõ tinentes colerici ⁊ melãcolici ſũt effꝛe nati. Sanguinei vero ⁊ flegmatici ſũt ut in pluribus debiles ad reſiſtendũ ↄcupie expectate. ¶ LCectio x. minatis.vj. pꝛimis qõnibus Xbic determinat ſepuimã.vtrũ incontinens ſit deterioꝛ intemperato ⁊æ determinat ꝙ nõ:ymo ꝙ intempera tus eſt deterioꝛ incontinẽte. hanc aũt cõcluſionẽ ĩtẽdit ꝓbare p.x.differẽtiaſ quas inter ipſos aſſignat. pꝛimaʒ aũt ꝙ incontinẽs eſt penitiuus: alter veꝛo non. ſecundaʒ ꝙ b eſt ſanabił: ille nõ ibi. Sed h̊ quidẽ.] tertiã ꝙ ille ẽ ma luſ continue: pᷣ aũt nõ ibi. Aſſimilat᷑ AQAuartam qꝛ malum illiuſ latet:iſtius autẽ patet ibi. Et omnino.] Quiniã quia intẽperatus vincit᷑ a minoꝛi paſ ſione q; iſte ibi.. Ipſoꝛuz aut. Sextã quia ille peccat ſecundum electionem pᷣ auteʒ non ibi. Quoniam quidem Septimaʒ quia ille agit ut iniuſtus: h autem non ibi.. Mon tamẽ ideʒ Oc tauam quia ille ut perſuaſus: hic autẽ non ibi QAma autẽ h. MHonam quia iülle peccat faciliter: hbic aũt difficulter ibi. Ille quidem.] Decimã quia ille bhabei coꝛꝛuptum optimũ.hic autẽ nõ ibi. Virtus enim ⁊ malitia dicit g pꝛimo ꝙ intemperatus non eſt pemiti uus quẽadmodũ dictũ eſt.S. c. pꝛoxio 54 N aũt intemperatus.] et᷑ IIBRO q cauſa huius impenitudiniſ ẽ qꝛ im/ manet electioni pꝛaue:ſicut obſtinat* aæ contumax. Omnis aũt incontinzs eſt penitiuus ⁊ cauſa eſt qꝛ reuertitur ad pꝛimã elecnonẽ bonã a qua egreſ/ ſuſ eſt. pꝛopter ꝙ ſequitur ꝙ icontinẽs nõ ſic ſe habet ſicut homo dubitatiuus qui dubitat an male vel bene egerit: quẽ enĩ ſimpliciter penitet qꝛ ſic egit non dubitat qualiter egerit. Ex hac g differentia patet ꝙ intẽperatus ẽ de⸗ terioꝛ:qꝛ magis volũtarie operat᷑ ⁊Cc i continens minus volũtarie ꝙ demon/ ſtrat penitudo qꝛ inuoluntariũ eſſe vi⸗ detur aliquo modo:omne ꝙ; ẽ triſte ꝰ ĩ pemtudine.õ.li.ʒ:? ceʒ: we ſcda diffe rentia ibi. Sed hic. Dicit ꝙ intem/ peratus ẽ inſanabił.hic aũt ſanabilis quare patet ꝙ ille eſt deterioꝛ iſto. eſt autẽ cauſa hinus diuerſitaſᷣ qꝛ penitu do eſt medicina curatiua ut dicitur de rriſtitia in generali. S. li.2?c ʒ. h autẽ ineſt incontinẽti: quare eſt ſanabił᷑ ⁊ deeſt intemperato: quare inſanabił ẽ. De terta differentia ibi. Aſſimilat dicit ꝙ malitia cuiꝰ ſpẽs ẽ intẽperãtia aſſimilatur ydropiſi ⁊ tiſi:qꝛ eſt cõti-/ nua ſicut ille. Ancontinentia vero aſſi milatur epiletie.ſ.moꝛbo caduco qᷓ;tũ ad hoc ꝙ nõ ẽ malitia ſeu peruerſitas continua ſicut illa.quare cũ habeat lu cida interualla ⁊ intemperatus nõ ſe quitur ꝙ ſm hoc intemperatus deteri oꝛ ſit qᷓ; incõtinens. de quarta differẽ tia ibi.. Et omino.] dicit ꝙ oĩo.i.vłr eſt alterum genus malitie ſub qua cõ tinetur intemperantia. et alteꝝ incon tinẽtie. Et h̊ duo genera in hoc diffe rũt qꝛ malitia ⁊ intemperãtia latet eũ qui habet eã ⁊ nõ cognoſcit ꝙ ſit ma/ lus. Incõtinẽtia vero nõ latet eũ qui habet eaʒ ymoſcit ſe male egiſſe poſt tranſitum paſſionis.quare intempera tia eſt deterioꝛ:ſicut moꝛbꝰ ocultus qᷓ; incõtimẽtia que eſt moꝛbus manifeſtꝰ. de quinta differentia ibi. .Jploꝝ at. Intendit dicere ꝙ intemperatus põt vinci a paſſione minoꝛi qᷓ; incõtinens qð inſinuat ex comparatione duoꝝ in continẽtium quã ponit.d.q; incõnnen tiuzʒ:ipſoꝛũ illi ſũt melioꝛes.i.minus mali qui ſunt exceſſiui.ꝗ dicti ſũt effre nati.Sð. pꝛoxio.qᷓ; alij dicti debiles rationẽ quidẽ habentes:rationi tñ nõ immanentes. ꝙ pꝛobatur ex duobus pꝛimo quia dicti debileſ a minoꝛi pai/ ſione vincuntur qᷓ; effrenati. Iſti enim habent foꝛtioꝛes paſſiões pꝛopter cõ plexiones coꝛpoꝛũ.ut dictũ eſt.S.c· ꝓ ximo. Item ſcòo quia iſti non ſunt in pꝛemeditan nec impꝛecõſiliati qñ vin cuntur: ſicut ſunt alij effrenati. quare magis imputandũ eſt iſuis q; ilus.vñ incontinens generaliter ſumptus ſi- mitł᷑ ẽ hominibus inebꝛiatis. Et hoc dupliciter qꝛ incontinẽs effrenatus ſi milis eſt homini velociter iebꝛiato a/ multo ⁊ foꝛti vino. Incontinẽs aũt de bilis ſimilis eſt homini tarde inebꝛia to cuʒ a pauco vino ⁊ a minoꝛi q; poſ ſet inebꝛiari multi bibentes amplius de foꝛtioꝛi: ſicut g bijqui inebꝛiantur a pauco vino habent deterioꝛa coꝛpo ra qᷓ; hij qui nõ inebꝛiantur niſi a mł᷑ to ⁊ foꝛti vino. Sic ẽt hij qui a pauca paſſione vincuntur habent animas de terioꝛes q; hij qui non vincumuur niſi a multa ⁊ foꝛti.Ex hijs igitur intẽdit dicere ꝙ ſicut inter incontinẽtes ille ẽ deterioꝛ qui a minoꝛi paſſione vincit᷑. ſic etiam iũlle erit omm incõtinẽn dete rioꝛ:qui vincuur a minoꝛi paſſione qᷓ; alius incontinens.talis eſt autez intẽ peratus:qui perſequitur ſuperabũdã tias paſſionum:non concupiſcens vel quiete cõcupiſcẽs ut.S.e.li.cd. quaĩ ipſe omni incõtinẽte deterioꝛ.de ſexta differentia ibi. Quoniã quid igit᷑. dicit ꝙ manifeſtum eſt quoniã inconu nentia nõ eſt malitia: ſed foꝛte non eſt manifeſtuzʒ quo ſimpliciter differũt. ſʒ dicere poſſumus ꝙ h.i. inconuinẽtia ẽ quid malum pꝛeter electionem ut di ctum eſt ſepe. Sed hec.i.malitia ⁊ in temperantia eſt ſecũduʒ electionem. quia electiue operatur pꝛaua:quiſ o Gntideant nemnten oninentu. itincicne nöͦlze⸗ pontane Netaeſtqun lonibus. otanane⸗ lenenidem. Pontneme ſociſehabe Negutbsdin ſonſunt ſuir lagpaliaſte onſontmmun ſiſta.orae mid luſte. quare nibus. De altenn. d talisquale eus copoꝛ⸗ nſipabii ſonpp elle⸗ ſiooporre ſirenperon Etſoanipſas Cleipperen ſedſphnnnd ohte. cen Peneneſsen unni;nan üifteleenn kerpaſtorene ffnmutt Pegnlennen Akinmtag iufiglta funnaunet neſsſe nn alieinten cotſenen fallnetn ſnalngeſde nkafmmn⸗ Nrennee nul menli Wur er WinNNIe irs pnr Anüci Wali mſe nmeerällimi tihefenan n NrAner imnei Nanisefn Nbani M. nmii Rbommntmeenn DNtAti uin bbenean vetin Rabigeun unon menn 1Erbisigimn õ unorl aſineſi guommmimn mmranmminin ensilsl ſeguum inn nrdonngi Nlesntlai⸗ Kiütnird 1 Di ein 1 ün enu. wimlani Sitei lee 9 ctlicn niuß VII non videantur ei fugienda ut pꝛaua. quare intemperantia eſt deterioꝛ q; in continentia. quia moꝛes magis cõöue nit iudicare electione qᷓ; operatione. ut. S. luʒ. c.“ de ſeptia differẽtia ibi. Hon tamen idem.] dicit q; inconti⸗ nẽtia eſt quid ſimile intemperantie in actionibus. quia ambe faciunt turpia operari circa tactum et guſtum. NHõ ẽ tamen idem illi:ymo multum differũt Incontinentes enim ſe habent quẽad modũ ſe habebant olizʒ ciues milleſij. de quibus dixit ille demon doki.ꝙ ipi non ſunt ſtulti:tñ ope rantur opera ta lia qualia ſtulti. Incontinentes etiaʒ non ſunt iniuſti tamẽ faciunt opera in/ iuſta.puta adulteria. Intemperati -o ⁊ ſunt iniuſti ⁊ operantur iniuſta æ⁊ in iuſte.quare ſunt deterioꝛes icontinen tibus.De octaua differentia ibi. ꝗa autem.] dicit ꝙ hic.ſ. incontinens eſt talis qualis eſt bomo qui vult perſeꝗ eas coꝛpoꝛales delectationes:que ſut fm ſupꝑabũdãatiã ⁊ pꝛet᷑ ratonẽ rectã. non pp eſſe ꝓſuaſum:qꝛ non eſt pſu- aſus ꝙ opoꝛteat perſequi ipſas.hic ät ſ.intemperatus eſt perſuaſus ꝙ opoꝛ teat ſequi ipſas.h̊ᷣ autem perſuaſio ac cidu ei ppter eſſe talem qualem.i.pp eſſe diſpoſitum diſpoſinone intempe⸗/ rantie. Ex quo patet ꝙ intemperãtia peruertens appetitũ ⁊ intellectũ ẽ de terioꝛ qᷓ; incontinentia: que non puer tit intellectum nec rationẽ q;uis pꝛop ter paſſionem fiat cotra eã. de Hona differentia ibi. Ille quidem dicit q; ille quidem intemperatus eſt trãſgre/ dibu.i.tranſgreſſoꝛ legis recte facilit᷑ ⁊ ſine difficultate obuia. ̊ autem nõ. quia vt dictum eſt cè pꝛoximo. Incon iuinens per rationem ⁊æ electionem ali qualiter cõtratendit concupiſcẽtie. ⁊ per conſequens operatur cũ aliquali difficultate. Ex quo ſequitur ꝙ intem peratus eſt deterioꝛ: quia ſemper ditf/ ficultaſ minuit ⁊ facilitas intendit bo nitatem: ⁊ maliuaʒ operationis. ſicot dicitur vniuerſałr de triſtitia ⁊ delecta tione.ð.li?2.cʒ? Hecimã differẽtiam ponit ibi.. Nirtus eni ⁊ maluia e qua poſtendit partẽ pꝛimã.2. ſcazʒ ibi.]. eſt at aliquis. Primo intẽdit ſic arguere: omnis malus ſimpliciter per malitiam habet coꝛꝛuptuʒ optima pꝛincipiuʒ agibiliũ Sed intempeꝛat eſt taliter malus:quare habet coꝛꝛup tum optimum pꝛincipiuʒ. huius rõis ponit ⁊ declarat pꝛimo maioꝛem.d.ꝓ vᷣtus ſaluat pꝛincipium ⁊ malitia coꝛn ꝛumpit pꝛincipiũ.ſicut habetur de dtu te. S. li? 6ec: 6? de malitia vero eodem libꝛo.c.iõci. pꝛincipiuʒ autem rõniſ/ dirrectiue in actionibus eſt fims ciiuſ gratia.i.ſana eſtimatio finis quẽaðm dicimꝰ in mathematicis ſuppoſitiões eẽ pꝛincipia.qꝛ ſicut nec illic ẽ aliqua ratio edoctiua ſeu pꝛobatiua pꝛincipi orum. Sic nec hic: ſed virtus vel natu ralis:vel moꝛalis. puta deynotica. ut .S. li. 6eca⅞ι¾¹ ſeu illa naturalis appe- titiua:que ſic ſe habet ad moꝛalẽ ſicut deynotica ſe habet ad pꝛudentiaʒ. ð. l6cιστv–l1 virtus aſſuefactiua. i. ot⸗ moꝛalis vel intellectualis experimẽta lis ẽ edoctiua eiuſ ꝙ ẽ opinari ſeu eſti mari recte circa pꝛincipiũ. Hota ergo cauſa ſane eſtimationis circa finem nõ eſt ali argumentum vel ratio.ſed iſta quatuor pꝛetacta cõcurrũt.ſ.nãlis virtus intellectiua.ſ.deynotica.ſeu in duſtria:⁊ nãlis appetitiua coꝛꝛeſpon dens induſtrie. Et experientia ex pte intellectꝰ ⁊ virtꝰ moꝛalis vel aliqua pars eius ex parte appetitus. Seinð ibi. Zempatus. Subdit mmoꝛe di/ cens ꝙ tẽperatus eſt tał qi.ſ.pp vᷣtu tem hẽt rectã opinionẽ circa pꝛĩcipiũ Intempatus t ẽ oriuſ. õrio ꝗð mõ ſe hñs ſicut ille ꝗ pp malinã hʒ poſã opi nionẽ circa pꝛicipiũ.Conr ibi. eſt aũt aligs. Dũñdit ſcòazʒ ptẽ huiꝰ differẽtie *. —„ 5 ₰. — .ſ.ꝙ ĩcõtinẽſñ hʒ coꝛꝛuptũ optimũ.di cit g& ꝙ aliquis eſt exceſſiuus ⁊ egreſſi uus a rõne ꝓpter paſſionẽ quẽ paſſio ſupat ꝓpter hoc ꝙ ipſe nõ agit nec eſt actiuus ſecundum rectam rationeʒ.ſʒ non ſuperat euʒ paſſio pꝛopter hꝙ ei LBRO perſuaſum ſit opoꝛtere pꝛoſequi iĩpꝛo hibito.i.ſine pꝛobibitioniſ freno taleſ delectationeſ:⁊ iſte talis eſt incõtinẽs Ex quo infert concluſionem pꝛincipa liter intentazʒ:ꝙ iſte melioꝛ eſt.i.minꝰ malus intemꝑato.ꝙ apparet qꝛ incõ/ tinens nõ eſt ſimpliciter pᷣuus moꝛalłr poſtq; ſaluatur ei optimũ pꝛincipium ſ.ſana exiſtimatio finis:que tamẽ nõ ſaluatur ĩ intẽperato ut viſũ eſt. quaĩ patet ex prehitis ꝙ intemperatus de/ terioꝛ eſt incontinete. Ad maioꝛeʒ ãt manifeſtationẽ eius ꝙ dictũ eſt:addit comparationẽ continen ⁊ incõtinẽ/ tis ibi.. Alius autezʒ.] dicit ꝗ̊ ꝙ alius ab incontinẽte eſt ei contrarius.ſ.con tinẽs qui ẽ ratiõi ⁊ electiõi ĩmãſiuꝰ⁊ non pꝛopter paſſioneʒ eſt exceſſiuus vel egreſſiuus: Quare maniteſtuʒ eſt ꝙ habitus cõtinẽtie eſt ſtudioſus ⁊ bo nus. hic autẽ habitus incontinẽtie eſt aliqualiter q;uis nõ ſimpliciter pꝛauꝰ 4 ſugisalns sd in pꝛincipio. C ectio xi: Trum igitur continens. et᷑ minatis.ꝛ.pꝛimis qõnibus. continens ĩmaneat omm rõi ⁊ electio ni.⁊ incontinẽs egrediatur ab omni. pꝛimo aũt reſũmit titulum qõnis.ſcðo qõnem deteꝛminat ibi.. Vel ſᷣm acci dens. Zertio determinationẽ pꝛobat ibi. Sunt autẽ quidaʒ imanſiui icit ergo pꝛimo ꝙ dicẽdũ eſt vtruʒ cõtinẽs eſt ille qui imanet omni rõi qualicũq; ⁊ omni electioni qualicũq;: vel ſolum ille ꝗq imanet rationi ⁊ electioni recte Et etiã dicẽdum eſt:vtrum incõtinenſ ſit ille qui non ĩmanet alicui electiõi qualicũq; nec alicin rõi qualicũq;:vel ille tãtũ qui nõ imanet veĩ rõi ⁊ recte electioni.vel an poſſit incontinẽs dici ille qui ſolum nõ imanet rationi falſe electioni nõ recte:quẽ admodũ dubi tatum eſt pꝛius.ð.eo.lic:ʒ. Conj ibi Lvł ſecundũ accidẽs. Queſtionẽ det᷑ minat.d. ꝙ ſecunduz accidẽs dici põt continẽs.omnis ille qui ĩimanet quali determinat octauaʒ: vtruʒ cũq; rationi ⁊ electioni.ſed ſecundum ſe ülle qui tätũ ĩmanet vere rõi ⁊ recte electioni.ſimili modo ſecũdũ accidẽs dici poteſt incontinẽs ille qui nõ ima net qualicunq; rõni ⁊ elecnoni.ſecun/ dum ſe aũt ille tantum ꝗ non imanet ratiõi vere ⁊ electioni recte.ꝙ auteʒ aliquis iſtoꝝ dici poſſit ſecũdũ accidẽſ cõtinẽs vel incõtinens pꝛobat.quia ſi aliquis eligat vnum pꝛopter alterum .i.loco alterius:credeni illud ꝙ eligit eſſe illud alterum:ſicut ille qui pᷣelige ret ſtagnũ cupꝛo:reputans ſtagnuʒ eẽ argentum. ipſe quidẽ ſecunduʒ ſe el/ geret argentũ.ſecũdũ accidẽs iñ elige ret ſtagnum qð pꝛius occurrit ſibi:Si mili modo dicimꝰ generaliter de qua/ cunq; ratione falſa: quia ĩmanens cre dit adherere veritati: cũ tamẽ adhere at falſitati:nõ ĩmanẽs aũt credit egre di a veritate:cũ tamẽ egrediatur a fal ſitate. ⁊ ita poteſt fieri imanſio ł egre ſſus ſecundũ ſe vel ſecunduʒ accidenſ. tamẽ illud ꝙ ſecundũ ſe dicimus:ſim/ pliciter dicimus.quare de queſtiõe di/ cere poſſumus ꝙ contigit aliqualiter ut incontinens imaneat qualicũq; opi nioni. incontinens autem ab ea rece/ dat.ſimpliciter autẽ dicitur inconunẽſ qui imanet vere rationi ⁊ recie electi/ oni. incontinens auteʒ qui a tali egre ditur.Coni ibi. Sunt autez quidam Iſtaʒ determinationẽ pꝛobat q;tũ ad illud ꝙ ſimplicit᷑ ⁊ ꝑ ſe dictũ ẽ. Circa ꝙ ꝓbat duo. pꝛimo ꝙ quidaʒ ſut ima/ ſiui pꝛopꝛie rõi ⁊ tñ non ſunt cõtinen/ tes. 22 ꝙ quidã ſunt egreſſiui. ⁊ tñ nõ ſunt ĩicontinentes ibi. Sũt aũt quidã qui hijs Circa pꝛimum tria facit. p. eniʒ oſtendit quales ſint illi imãuſiui. 2 èꝙG ſunt ſimiles cõnnẽti ibi. Qui ſi⸗/ mile. ʒ: ꝙ ſũt diuerſi a cõtinente ibi. LSũt ãt alteri] dicit ̊ pꝛimo ꝙ qdaʒ ſt imãſiui ſue opmiõi.⁊ iſti ſi illi quos hõies vocãt ichicroegnomoneſ.i.ptia ces iudicij. puta illi ꝗſt difficale pſuaſi bile ſ ⁊ ñ facilit trãſuaſibileſ.i.ad ali partem ſuaſibiles poſtq;; ad vnam ſe vininaue gimo Ahäſin hobetalan Confidenn lauttbinoe liurcin⸗ oimmane ſocortt Ppugtilite lodplara gonones. ſscinnenst peerpaſt opter perit We trant umurppt nes guarel nentes bin ſoni.d mlesſewun Aleen r diue ldlenin lilljair (gfütbi /3 ſſcunulsa Mat agreſts Aſſpenine ſtäniesbui eyupſencti gii hed ſimugnonies Qp/NTmonn cClaptnangen hiftſiregr, wnimhnnni⸗ ltneler iſti⸗ Pperelegarion inſenmogſg gudfuunne ſalemnriſin⸗ eläm nſnn eadmnosi ſtin nSenun lnt iwate itaſni⸗ nllien ünmnonier nensdn Nden luda . rian leane Npmsſtunn Weſcnantt Peusdcmin genntune M: aauinn um cimit mmnis uctä, fünmiegein deitieninat rn gui 1g mig i Sinmengi õ auti dicim in ne Moni1 ſe ulSn unf nanniſihi, cid leinlt, pnog in füt imindh äſneeſn aninin detminauerit. 2. ibil Qui ſimile. Si cit ꝙ ſint cõtinẽti ſimiles.d. ꝙ iſti hůt aliquid ſimile cõtinẽti.ſicut pꝛodigus phabet aliquid ſimile liberali ⁊æ⁊ audax confidenti ⁊ foꝛti:quia ſicut pꝛodiguſ dat vbi nõ opoꝛtet et ſicut audax egre ditur cũ nõ opoꝛtet. Sic iſti pertina/ ces immanẽt vbi cõtinenteʒ imanere nõ opoꝛtet.Conr ibi. Sũr aũt alteri ꝓbat ꝙ taliter ĩimanſiui nõ ſint cõtinẽ tes duplici ratiõe ibi. Sũt ãt ichitroe gnomones. Pꝛimo &g arguit ſic. nul lus cõtinens tranſmutatur vel firmat pꝛopter paſſionem ⁊ cõcupiſcẽtiã.ſed pꝛopter perſuaſionẽ verã.pertinaces autẽ ⁊ tranſmutantur ⁊ ducunt᷑ ⁊ fir/⸗ mantur ꝓpter cõcupiſcentias ⁊ paſſio nes.quare iſti pertinaces nõ ſũt cõti⸗/ nentes.huius rõis ponit pꝛimo cõclu ſionẽ.d.ꝙ dicti pertinaces cõtinentii ſi miles ſecundũ multas differentias ſüt alteri ⁊ diuerſi a continẽte.⁊2⁊? ibi. hij quidẽ enim. Ponit maioꝛẽ ⁊ pʒ. 3· lbi.Hij aũt Ponit minoꝛẽ ⁊ patet Con at ibi. Ichiccognomes Argu/ it ſic 2. nullus continenſ eſt indiſcipli natus ⁊ agreſtis ⁊ paſſionũ ſectatoꝛ Sed ipſi pertinaces ſũt taleſ.quare ñ ſũt cõtinẽtes.huius rõis ſupponit ma ioꝛem ut ꝑ ſe notã: ⁊ declarat minorẽ d. ꝙ iſti ichirognomes. i. pertinaces ſũt dignomões.i.pꝛopꝛijſenſus ꝓpꝛij capid ⁊ pꝛopꝛie voluntatis.⁊ iõ ſũt ĩ/ diſciplinati qꝛ nolunt aliene ſẽtẽtie ſu bijci ⁊ ſunt agreſteſ:qꝛ nõ ſunt ceteris bominibus in vita ſicut nec in opiniõe confoꝛmeſ:⁊ iſti dyognomes ſũt taleſ pꝓpter delectationẽ ⁊ triſtitiã quarum ſunt ſectatoꝛsſ.gaudẽt.n.in cõtentiõe ⁊ in diſputatione vincentes:ſi nõ trã/ ſuadeantur.i.ſi nõ a ſuis opinionibus euellãtur. triſtantur ãt: ſi dicta ipſoꝛũ quẽadmodũ ſetẽtie demõſtrentur ĩiſir ma: Vlterius inſert ꝙ iſti magis aſſi/ milant᷑ incõtinẽti qᷓ; ↄtinẽti qꝛ magiſ ſequũt᷑ paſſionẽ q; rõnẽ.onr᷑ ibil ſũt aũt quidem Pꝛobat ꝙ aliqui nõ im manẽt rationi et tñ nõ ſunt incontinẽ/ tes.pꝛimo pponit b. d. , quidaʒ füt qui non immanẽt hijs que vident᷑ eis vera.h̊ tamẽ nõ accidit eis ꝓpter icon tinentiaʒ. ꝙ ipſe declarat ꝑ exẽpla ſu perius habita.eli.c. ʒ? puta in libꝛo dicto philoctete ſophodis:vbi recita, tur ꝙ neoptolemus nõ imanſit ꝑſuaſi/ oni facte ſibi ab vlixe ut.ſ.cauſa comu nis boni falſũ diceret: receſſit eniz ab hac ſuaſione pꝛopter delectationẽ bo/ nam:qꝛ veꝝ dicere erat ei bonum pla cidum ⁊ delectabile. tñ nõ pꝛopter h fuit incõtinẽs:qꝛ nõ omnis qui ꝓpter delectationem operat᷑ eſt intemperatꝰ ſiue pꝛauus ſiue incontinens.Sed ille ſolum qui operatur aliquic turpe: ppꝑ turpẽ delectatiouẽ. ¶ Lectio i2. Aia autẽ eſt aliquis. Det᷑⸗ minatis. S. pꝛimis q̃ſtionibuſ ppic determinat nonaʒz ſub. x. partibus. pꝛimo enim ꝓponit conclu/ ſionem intentam. 2? pꝛobat eã ibi In continẽs quidem. ;ꝰ infert vnuʒ coꝛ/ ꝛelaꝛiũ ibi.. Opoꝛtet aũt J: remouʒ vnum dubiũ ibi. Sed ꝓpter alteruʒ e ratione huius mediatõis oſtẽdit ini temperãtiam et cõtinẽtiam ſimilitudi nem in noie ibi. . Quia aũt ſm ſimili tudinẽ.: ſimilitudinem in opejĩ ibi LEſt enim continens.] 7? differẽtiam in cõcupiſcẽtia ibi. Sed h̊ quideʒ S: differentiam in delectatiõe ibi.. Et h̊ quid talis 9: oſtẽdit inter incõtinẽ tem et intemperatum ſimilitudinem ĩ ope re ibi. . Similes aũt. x. diſſimili/⸗ tudineʒ ĩ eſtimatiõe ibi. Sed hᷣ̊ ꝗqdẽ Dicit ꝗ̊ pꝙ ↄtigit ꝙ aliqs ẽ tał quał cẽ hõ coꝛpoꝛalibꝰ ðᷣlectatõibꝰ gaudẽſ minꝰ qᷓ; opoꝛtet:⁊ nõ imanẽs rõi dic/⸗ tãti opoꝛtere amplius eẽ gaudendũ. Et cũ h̊ eſt aligs icõtinens ↄrio modo ſe hñs.ſciẽdũ ẽ ꝙ ↄtinẽs ẽ medius int ulũ pꝛimũ ⁊ incõtinẽtẽ ei ↄriũ.2 ibi LIncõtinẽs. pꝛobat ↄcluſionẽ ꝓpoſi ã ar guẽs ſic. inter hitũ tẽdẽteʒ i maiꝰ X⁊ tẽdẽtẽ ĩ minꝰ ẽ hituſ mediꝰ tẽdẽs in mediũ ⁊ equale ut.õ. li.ꝛ c?: ſʒ incõ nnẽs per incõtinẽniam ſuam tendit in sR aliqd maius q; opoꝛtet: ⁊ per h non ĩ manet rõi:ſequitur ſuperabundãtiam delectationis. Iſte aũt ei oppoſuus tẽ dit in aliquod minus q; opoꝛtet ⁊ ꝑ h̊ᷣ nöõ immanet rõi fugit ⁊c faſtidit coꝛpa/ lẽ delectationem neceſſariã a rõe ſibi ſuaſã:continẽs ãt ſᷣm cõtinẽtiam tẽdit in medium ⁊ equale qꝛ ipᷣe dictamini rõis in operãdo perſiſtit:⁊ imanet ⁊ nõ recedit ab ea.nec trãſmutatur ꝓpt alterum pꝛedictorũ:nec pꝛopter mai nec pꝛopter minus. quare connẽs int predictos duos ẽ medius.hinus rõis ponit minoꝛem ⁊ patet. NHota vero ꝙ ſicut temperatus eſt medius inter intẽ peratum ⁊ inſẽſibilem.ſic continẽs ſe habet ad incõtinẽtem qui declinat ad intemperantiam ⁊iad iſtum incõtinẽ/ ti cõtrarium qui declinat ad inſẽſibili tatem: de qua queſiui ſupᷣ tractatu de temperãtia.ʒ? ibi Opoꝛtet aũt. In fert vnum coꝛrelariũ.d.ꝙ ſi cõtinẽtia eſt quid ſtudioſum ⁊ bonum. ut ſuppo ſitum fuit. a. eo. lic? 2. opoꝛtet habituſ extremos adinuicem contrarios eſſe pꝛauos.quẽadmodũ ẽt ſine pꝛobatiõe p⸗ꝛaui apparent. 4 ibi. Sed ꝓpter. Remouet dubiu m.ſ.quare cõiter dici maus ſolum opponi continentiam in/ continẽtie ſi verum eſt ꝙ opponat᷑ al⸗ teri ut dictũ ẽ:ad h ipſe dicit. ꝙ quẽad modum temperantia videtur ſoluʒ op poni intemperũtie ⁊ nõ inſenſibilita⸗ ti. pꝛopter h̊ ꝙ inſẽſibilitas fit in pau/ cis ⁊ raro eſt manifeſta. ſic continẽtia ſolum videtur opponi incõtinẽtie ꝓpt᷑ eũdem cauſaʒ. quare alter extremus habitus eſt rarus ⁊ imanifeſtus ⁊ ꝑpꝑp hbͥ ẽt innominatus. y? ibi Quia aũt fʒ ſimilitudinẽ oſtendit inter tempe / rantiam ⁊ cõunẽtiam ſimilitudinẽ in nomine. d. ꝙ quia multa dicũtur ⁊ no minantur talia ⁊ talia ſůʒ ſimilitudinẽ ideo ⁊ diſpoſitio que eſt temperati cõ ſecuta ⁊ ſoꝛtita eſt ᷣm qᷓ;dam ſimilitu dinem bᷣ nomen continẽtia.ũde hodie vłr viri religioſi:⁊ omnes extra matri momi caſte viuentes dicunt᷑ cõtinen ut dict ü eſt ſepe. tes qᷓ;ᷓuis inter eos multi ſint tempe/ rati.õ: ibi. Eſt enim Oſtendit ſimi litudinem in ope dicens. ꝙ ⁊ cõtinẽs æ temperatus potẽs eſt ſe deffendere ab impugnatione paſſionum ⁊ potes eſt nõ facere pᷣter vel ↄ rõnem ꝓpier coꝛpoꝛales delectatiões ⁊ in boc am/ bo ſunt ſimiles. qꝛ vierq; abſtinet.ꝛ. ibi. Sed hic Oſtendit diſſimiluud nez eoꝝ in cõcupia.d.ꝙ bic.ſ.cõunẽſ habet cõcupias pꝛauas.hic.ſ.tẽpera tus nõ hbabet. S.ibi.. Et hic quideʒ Oſtendit in extimauone.d.ꝙ hic. ſ. temperatus ẽ talis qualis ẽ hõ: qui ñ vult nec ſolet delectari pᷣter rõneʒ. hic ſt.ſ.continẽs eſt talis qualiſ eſt homo qui ſolet delectari pꝛeter rationem in appꝛebẽſione ymaginatiõe ſeu cogua tione delectabilium. ſed nõ ſolet duci ab eis. Mota ig argumẽtum ꝙ tempã tia eſt ĩ appetitu ſenſitiuo.poſtq; phi/ bet eius pꝛauas delectauones ⁊ cõcu piſcentias &t argumentum ẽt ꝙ cõn⸗ nẽtia nõ eſt in appetitu ſenſitiuo poſt/ qᷓ; nõ ꝓhibet eas ſed dic ut.S.li.ieqõe vltima ꝙ nec iſta nec ulla eſt in appe⸗ titu ſenſitiuo.Sed tẽperantia phibet paſſioes pꝛedictas ⁊ continena non. qꝛ tẽpera tia reddit rationeʒ tẽperan foꝛtioꝛem ⁊ appetitum intellecuuum potentioꝛem q; continẽtia. Et ideo tẽ perantia tenet magiſ ſubiectuʒ rõi ap petitum ſeſitiuũ q; cõtinẽtia. Et b eſt cauſa diuerſitatis haꝝ paſſionũ apud cõtinẽtem ⁊ temperatum q;uis.n. ap petitus ſẽſuiuus ↄtinen obediat rõi amplius tñ ſubiectioꝛ eſt appetitus tᷣ perati. ut. S. li:c penultio. q:ibil Si miles. O ſtẽdu ſumiluudinẽ icõnnen us ⁊ intẽperati.d.ꝙ ambo exñtes al / teri ⁊ diuerſi ſũt in h ſimiles qꝛ vter⸗ qʒ coꝛpalia delectabilia idebite pſecũ tur. x ibi Sed hic Oſtẽdu eoꝝ diſſi mihtudinẽ. d. ꝙ h.ſ.intẽperat pſequit᷑ dẽa delectabilia exiſtimtes opoꝛlere talia pſequi ⁊ ſimilibus frin.p ut. ſ. in cõtinẽs:hᷣ nõ exiſtimat:vmo oppoſuũ Lectio iʒ3 . denncon igbbol⸗ mneni i Ccapein Ces pi puucens ſimmtott donlt cocl ſeeckpoſt lſepeuden batduplia 8k. 6n Oespn ſecundun Vens eſt eſtpeude reibi/g noninſan lenbeſtp ſnone a ſneſ. Ged ns ciſ⸗ licuetal Ccnntnerse Ponnpnnan il enn luynmman Mreſeſimns ſtei ſcen. ho otitanarn Naltibe Er Pernweſd Spnnogn neneemeſe 8Etinb do uümie . iag nitsnin honſine Pon lerancen hici niten Ntilalig Sm in uun Liar ans gtin Nseſſen eAnnm 1Nng est inän unn magl Seesheln Kidltbece inuncede Nuum eſtuinsalti nan panmmun nagnine enapheinſin aersſed i iſanecllachi⸗ eaiaas N 1eddn tanong⸗ Appellun ni ni nrmina nei nagſ ibin/ Sani ihcinin enpenmnſe ſuins zumina mͦſübiegnutiift 5ecni,, Dti mumch⸗ iu pꝛudens VI Ec ſimul pꝛudentez. De/ onbus. bic vltimo òterminat decimam. . vtrum incontinens poſſit eſſe pꝛudens.pꝛimo facit h:20 ex inci⸗ denti comparat incõtinẽtiam ⁊ cõtinẽ tiaʒ ibi. Eſt aũt incontinẽtia. incõ tinẽtiã icontinẽtie ibi. Sanabilioꝛ Circa pꝛimũ vero pꝛobat duas cõcluſi ones.pꝛim ꝙ nullus incontinens eſt còam ꝙ aliqualiter eſt ei ſimilis ibi. deynũ aũt.pꝛimo pꝛo ponit cõcluſionem.d. ꝙ nec contingit nec eſt poſſibile eundeʒ hominẽ ſimul eſſe pꝛudentem ⁊ incontinẽtem. ꝙ ꝓ/⸗ terminatis.9.pꝛimis queſti⸗ pꝛope pꝛudẽtem ſm rationem in qus ẽ ei aliqualiter ſimilis.ſed cum hoc vi detur differre ab eo fʒ electionẽ· Hec bat duplici ratiõe: pꝛima qꝛ oſtenſũ ẽ S. li. 6ciâιο cεπι⁵π alibi pluries ꝙ omnis pꝛudens eſt bonus ⁊ ſtudioſuſ ſecundum moꝛẽ. Sed nullus inconni⸗ neruns eſt talis.quare nullus incõtinẽs eſt pꝛudens. Hui rõnis ponit maio⸗ rẽ ibi. Simł eni ⁊ pʒ. ł· ibi adhuc non in ſcire. Arguit ſic. Ommiſ pꝛu/ dens eſt pꝛacticus ⁊ actiuus ſecũdum rationẽ ⁊ cum ratione ut.S.li.õꝛc: de ſyneſi. Sed nullus incontinens eſt ſic actiuus:cũ ſit egreſſiuus a rõne ut.sꝭ. eo.li.c? et alibi pluries.quar̃ nullus incontinens eſt pꝛudens. huius rõis ponit pꝛimo maioꝛeʒz. ſecũdo minoꝛeʒ ibi. Incontinẽs.] ⁊ patet.Conj ibi Ldeynum autẽ. Pꝛobat ꝙ incõtinẽs põt eſſe ſimilis pꝛudenti:q;uis nõ poſ ſit eẽ idem. hoc auteʒ declarat pꝛimo ex potẽtia naturali.2 ex ratione habi tuali ibi. Et ſᷣm qindem rationem 3. ex moꝛe bi. MRalus autẽ.] dicit Q pꝛimo ꝙ mibil pꝛobibet virum ĩcon/ nnentem eſſe deynũ.i.nãliter induſtri uʒz. Et in h poteſt incõtinẽs ſimilis eẽ pꝛudenti qꝛ omnis pꝛudẽs eſt deynuſ T⁊ induſtrius pꝛopter ꝙ qñq;ʒ viri incõ tinẽtes videntur eſſe pꝛudentes:q;uis tamẽ eſt intelligendum ꝙ ſit ei ſimilis ſᷣm rationẽ actualẽ ut ſciens actu et ut ſpeculans ſed potius ut doꝛmiẽs et ut vmolentus: Incõtinẽs enim operans quãdo opatur incõtinẽter habet ratio nem nõ liberam ſed ligatam. et iõ nõ ſimpliciter eſt pꝛudenti ſunilis ᷣm ra/ tionem: dĩt tñ ſimpliciter ſᷣm electio nem quã habet ante opari qꝛ ᷣm illã non differt cũ illa ſit bona et epyekes ut dicitur paꝛte ſequenti.ſed ᷣm elec/ tionem in operari: qꝛ operãdo ẽ volẽſ operari mala et turpia.tũc eni nec pa titur violẽtiã ut · õ.li?ʒcꝛ2. nec ignorã tiam qꝛ ſᷣm quendã modũ iã expoſitũ ipſe ẽ ſciẽs opanoueʒ quã facit et finẽ gtia cinus agit.quare ipſe ẽ volẽs opa turpia que exercet.et in hoc nõ cõue/ nit cũ pꝛudẽte. 3? ibi. A Ralus ãt nõ ꝓbat idẽ ex moꝛe:ꝓponit g. d.ꝙ incõ/ tinens malus nõ eſt. et in h ſimilis eſt et bonãũ ante opari: ſʒ incõtinen᷑ elec tio quã. ſ.habet añ operari ẽ epyekes et bona. quar̃ non eſt malus:q;uis ſit non ſint pꝛopter differentiam deyno/ tice ⁊ pꝛudẽtie aſſignatam in pꝛimis ſermonib'. 6. li. 6c ι Scöéo ibi. LDet ſecũdũ quidem.]declarat ideʒ ex rõe habituali.d.ꝙ incontinens videtur eẽ pꝛudenti. hᷣ aũt ꝓbat tripliciter.pꝰ qꝛ nullus malus habet electionẽ epyekẽ ſemimalus. huius rõis põit minoꝛem et pʒ et cõcluſionẽ ĩ hoc ꝙ dicit ꝙ ẽ ſe mimalus. Abi ſciẽdũ ꝙ qꝛ nõ ẽ malꝰ in pᷣelectione:ſed eſt malus tĩ ĩ opati one.iõ dicit᷑ ſemimalł et non ſimplicit malus. qꝛ malus ſimpliciter ẽ malus in vtroq;. 2? ibi. Et nõ iiuſtus ]J. Ar/ guit ſic. Omnis ſimpliciter malus ẽ i iuſtꝰ et ĩſidiatoꝛ.i.callidꝰ ꝓcuratoꝛ ma li.ſʒ incõtinẽs ñ ẽ huiꝰ.quat̃ ñ ẽ malꝰ pui rõis pꝰ põit mioꝛẽ et pʒ.2˙ ꝓbat eã ibi. hic qdẽ eni Intẽdẽs ſic aꝛgu er̃ oĩs ĩſidiatoꝛ ẽ male ↄſiliats et ima nʒ pcõſiliaᷣ ut pʒ ex rõe ĩſidiatoꝛiſ.ſʒ null“ icõtinẽs eſt huius ꝙ pʒ.q⁊ icou nens debilis q;uis ſit pcõſillatiuus: ñ iñ immanet pꝛeconſiliaus. Incõtinẽs autem melancolicus ideſt effrenat nõ oĩo conſiliabitur.⁊ p cõſ equẽs neuter õ IIBRO incõtinẽs ẽ pᷣconſiliatiuuſ ⁊ imanſiuuſ bijs quibus cõſiliatus eſt quare nulłꝰ incontinens eſt inſidiatoꝛ. huius rati/ onis ponit tantum declarationem mi/ noꝛis ⁊ patet.ʒ: ibi.. Aſſimilat. Ar guit ſic.Omnis malus aſſimilat᷑ ciui tati vtenti mabł legibꝰ qꝛ ipſe vtiq; vti / tur ratione erronea ⁊ puerſa ⁊ pꝛinci pijs falſis que ſũt ſibi legeſ. Sed incõ tinens aſſimilatur nõ illi ciuitati:ſʒ ci uitati leges bonas hñti ⁊ legibus nõ vtenti:quare incõtinẽs nõ ẽ malus: hu ius rõis ponit pꝛimo minoꝛeʒ ⁊ ꝓbat eam per anaxagoꝛã.2? maioꝛẽ ibi ma lus aũt. patet.Coni ibi.. Eſt auteʒ incontinẽtia. Comparat incõtinẽtiaʒ T cõtinẽtiã.d.qꝙ vtraq; eſt circa rẽ dit/ ficilem:⁊ circa cõcupiſcẽtiã ſuperexcel lentẽ mulioꝝ hominũ facultatẽ ⁊ hitũ Sic ꝙ hͥ immanet magis potẽtia plu/ rium.i.vltra qᷓ; imanere poſſẽt pluri/ mi ſi eſſent tã foꝛti cõcupia moleſtati ⁊ hic.ſ.incontinens imanet minus in ratione ſua qᷓ; plurimi qui mmn moleſta/ ti poſſent adhuc amplius immaneĩr ⁊ pmanere nõ victi.Conr ibi. Sanabi lioꝛ. Cõpat vnam incõtinẽtiaʒ alteri Fᷣm duas diuiſiones incõtinentiũ. vno .n. modo diuidit᷑ incontinẽs in incõti⸗/ nentem effrenatũ: quẽ intelligit ꝑ me lancolicũ:⁊ incõtinẽtem debilẽ.ut.õ. c·xi: Alio modo ĩ mcõtinẽtezʒ factuzʒ ꝑ naturam qualis eſt hõ muliebꝛis ⁊ in icontinẽteʒ ſactũ per cõſuetudinẽ. Li cit gᷓ de pꝛima dimſiõe ꝙ incõtinẽtiaꝝ illa eſt ſanabilioꝛ que incõtinent᷑ agũt melãcolici que dicit᷑ effrenatio: ⁊ illa minus ſanabilis q eſt incõtinẽtiũ debi lium conſiliantiũ ⁊ cõſilio nõ immanẽ tiũ.qꝛ effrenati adhibito cõſilio vidẽ/⸗ tur poſſe ſanari.debiles ãt habẽt vtiq; conſiliũ c röneʒ ⁊ tamẽ nõ ſanantur. De ſcða diuiſione ibi. Et pꝑ cõſue/ tudinẽ. Dicit ꝙ incõtinẽtes facti p cõ ſuetudinẽ ſanabilioꝛes ſũt ĩcontinẽti/ bus factis per naturã. Cuius cauſa ẽ. qꝛ facilius eſt tràſmutare ↄſuetudinẽ q; naturã pꝛopter bᷣ qꝛ conſuetudo ad 1 „*½ tranſmutationẽ nõ eſt difficilis niſi qꝛ ipſa aſſimilatur nature:ſicut diciũ ẽ ð conſuetudine ᷣtutis.ð.li.ꝛ.c.x. quẽad modũ ẽt dicit eneus poeta.ſic inquiẽs amico ſuo.Amice ego aio.i.dico diu/ turnam medicationẽ.i.conſuetudina/ riuʒ moꝛẽ homini imanere ⁊ nõ de fa cili abijci poſſe/ hãc opoꝛtet eẽ nãʒ vł quaſi naturam hbommibus finientẽ cum eis ideſt durantem vſq; ad finem eoꝝ.Et iõ dicitur ꝙ cõſuetudo eſt al/ tera natura.tamẽ nunq; equat᷑ nature qᷓ;uis imitetur naturam. qua ꝓpter dif ficilius imitantur naturalia:qᷓ; cõſue/ tudinalia. Altimo aũt epylogatibi. LAuid quidem igꝗ. Et pʒ epylogus. Lectio i272 & delectatiõe aũt ⁊ triſtitia Supꝛa determinauit de conui nẽna ⁊ incontinẽtia.de molli tie ⁊ perſeuerãtia. hic determinat de ipᷣaꝝ materia.ſ.ð ðlectatiõe ⁊ triſtitia pꝛimo aũt ꝑbat intereſſe moꝛał phi ðᷣ terminare de iſtis.2 determinationeʒ ꝓſequitur ibi:· Hijs quidẽ igẽ dicit g pꝛimo ꝙ ſpeculari de delectatiõe ⁊ tri ſtitia intereſt eius qui phophat᷑ circa politicaz qui quidẽ eſt morał ꝓꝑbᷣus.bp aũt ꝓbat triplici rõe.pꝛima ibi. Iſte eniz · 2 ibi Adhuc aũt] 3? ibi. Et felicitatẽ Arguit g̊D pꝛimoſic.Ommiſ artifex ſpeculatur regulã artis archite ctonice ad cuius finem oꝛdinatur. ut pꝛobari poteſt ex dictis de fine artis architectonice.ð.li.i:in pꝛobemio. ſʒ delectatio eſt regula moꝛalis architec tonice. Regulamus enim opationes delectatiõe ⁊ triſtitia ſecundũ magis ⁊ minus.S.li:2?c 3? quare cuiuſlibet moꝛaliſ phi:intereſt ſpeculari de ipſis huus rationiſ ponit maioꝛẽ.d.q finis architecionici.i.artis pꝛincipantiſ eſt iſte adquem oẽs ſubartifices reſpiciẽ tes dicunt vnumqq; opus eſſe bonum ſi confoꝛme ſit illi vel eſſe maluʒ:ſi diſ foꝛme ſit illi mioꝛẽ at ſuppõit ex paſſu allegato ⁊ ex alijs płimiſ vbi dĩ ꝙ nul lus ẽ iuſtꝰ ꝗ nõ gaudet iuſta opauoõe. ſeiniu net walis⸗⸗ i ſ. no⸗ Uituns1 Catoſunre uofots Vminoretb rbens ie Arpur Clan veſel ſelauur. ſea oeaumd ominauen ae ſuten Cchoſa.ſic eſignaove inerenſpee lan ham exee ſifcl Aßait wopino lbi/ Total lilbuuus lil Achuca⸗ lunb'nigenn Nefmeſe al Ufnacgene Mektenügn ſtuloabikeii (6onetong Mggabſcan ſüenrgeqnec 1gmleſen ulleng wſt eſeniane ilan Mmmni enne Dnſtalcnn agenenn ſip ſusd ſ ſoes d di htuoigi e bonihin enageen Wgcgiſtig eſni, ſnlem d. MAern aehenis geſeeunt moelainen Win. arape nuurildi mndänepugtt Epant cud ⸗ mietüi Hmonin 1n. e wn ldroaielrer SYeNI Prsccti Um rdkumiett aci nma ſie iti yl n zaneſeh mngiinkin Uus fen ar! in men ingutiuinn lumesc n 7 Nec iniuſtꝰ qui nõ gaudet iniuſta o/ patiõe ⁊ ſic de ceteris moꝛibus bonis vł malis.2? ibi. Adhuc autẽ. Argu/ it ſic. moꝛał phᷣi iterẽ ſpeculari ð mã virtutis ⁊ malitie.ſed triſtitia æ dele/ ctatio ſunt earum materia. quare ⁊ c. buius rõis ponit pꝛimo cõcluſionem. 2 minoꝛẽ ibi. Et.n. pᷣtutẽ ⁊ patet ⁊ eſt ꝓbata.S.li.2? c.ʒ: ibil Et felicita⸗/ tẽ. Arguit ſic.moꝛał phᷣi ĩtereſt ſpe/ culari de felicitate ⁊ de hiſ que inſunt felicitati.ſed ſᷣm ꝙ plures aiunt.felici tas eſt cum delectatione. ꝓpter ꝙ gre ci nominauerũt beatũ ⁊ feliceʒ a gau dere.ſicut enim nos dicimuſ a gaudio gaudioſũ.ſic ipſi dicunt a gaudio gre/ ce ſignato beatum. quare moꝛał pbᷣi intereſt ſpeculari de delectatiõe.Con ibi. Hijs quidẽ igꝗ. Geterminatiõeʒ ſibiliſ. ſemp.nper delectationẽ acqui ritur rei delectate aliqua diſpoſitioſẽ/ ſualiſ:ſi de lectatio ſit in parte ſẽſitiui. 2. ponit minoꝛem.d.qꝙ nec vna gene/ ratio eſt cognata ſeu ſimilis finibꝰ ſeu bonis finalibus.vnde nulla edificatio domus eſt ꝓpter edificationẽ/ ſed ꝓpt aliquid alterũ.2?ratio ibi.. Adhuc tẽ⸗ perat talis eſt. nullus pᷣtuoſus fugit bonũ ſʒ tẽꝑatꝰ fugit ðlectatiões. quatr non ſunt bone.huius rõnis ponit mi/ noꝛem.ʒ: ratio ibi. Adhuc pꝛudens talis eſt] pꝛudẽs pꝛoſequitur ⁊ appe tit omne bonũ:ſed nec triſte nec delec tabile perſequitur.quare nec hoc nec illud eſt bonũ.huius rationiſ ponit mi noꝛẽ: ꝗꝛ?ratio ibi . Adhuc impedimẽ tũ ] talis eſt. nullũ bonum ẽ ipedimen ſuam exequitur. pꝛimo aũt circa boc recitat aliena dicta.2: ponit ꝓpꝛia ibi Am ait nõ accidit.] pꝛimo & recitat tres opiniones.ꝛ⁊cõfirmationẽ vnius ibi] Totaliter quidem iꝗ. alteriuſ ibi.huius autẽ non oĩis. J? alteriuſ ibi. Adhuc aũt nõ optimũ dicit q aliquibꝰ videtur nulla delectatio etiaʒ nec vna eſſe aliquid bonuʒ nec ſᷣm ſe. nec ᷣm accidens.qꝛ ⁊ ſi aliq delecta bile ſit bonũ. puta aliqua bona opera ſit delectabił:tñ nũqᷓ; erit idem boni/ tas opationis ⁊ delectatio eius ut di⸗ cunt.quibuſdam aũt ałr opinantibus videtur ꝙ quedam delectatio eſt bona ⁊ ꝙ multe ſunt pꝛaue.ʒ aũt quibuſdã videtur ꝙ poſito ꝙ omnes delectatio/ nes eſſent bone:nõ eſt tamẽ poſſibile aliquã delectationẽ eſſe optimũ bonũ bumanũ. Heinde ibil Zotaliter qdẽſ Tranſit ad confirmationẽ pꝛime opi/ nioniſ. Dicit iꝗ ꝙ totałr.i.vłr videtur aliquibus ꝙ delectatio nõ ſit bonũ pp vj. rões ſequentes:quaꝝ pꝛima eſt ꝙ; nulla generatio ẽ finale bonũ.ſed oĩs de lectatio ẽ gñãtio/ quare nulla eſt fi⸗/ nale bonũ:huius rõis ponit pꝛimo mi noꝛem.d.qꝙ oĩs delectatio eſt genera/ tio ſeu acquiſitio ⁊ via in naturã rei ſẽ tum pꝛudẽtie:ſed delectatio eſt impe dimentũ pꝛudẽtie. quare nõ eſt bona huius rõis ponit minoꝛem.d.ꝙ delec/⸗ tationes ſunt impedimeniũ ei ꝙ ẽ pꝛu dentẽ eſſect q;to magis anꝗs gau/ det ⁊ delectatur:tanto magis eius rõ impedit᷑:puta in delectanõe venereo/ rum. Dicunt eni nulluʒ hominẽ poſſe aliquid ĩtelligẽ cũ actu ẽ in ipſa.vnde lm homerũ venus furata ẽ intellectũ ſpiſſe ſapieni/S.e.lic:S. ? rõl adhuc ars] Zalis eſt:omne bonũ humanũ ẽ opus alicuius arſ.Sed delectatio nul lius artis eſt opuſ:quare nõ ẽ bonum humanũ:huius rõis ponit p. minorẽz 2: maiorẽ ibi.qᷓ;uis ? rõ ibi:adhuc pueri] Lalis ẽ. nullũ puerile ⁊ beſti ale eſt bonũ.i.oĩs delectatio puerilis E ⁊ beſtialis qꝛ pueri ⁊ beſtie ipſã de lectationeʒ maxie ꝓſequũt᷑.huiuſ rõis põit minoꝛẽ ⁊ pʒ.Coni ibi Huiꝰat Recitat ↄfirmatiõeʒ ſcðõe opiniõiſ.d. ꝙ huius opiniõis ſcðòe ẽ ſñia nõ oẽs delectatiões eẽ ſtudioſas ꝙ ꝓbauit du plicit.pꝛimo qm nullũ bonũ ẽ turpe ⁊ ꝓbꝛoſũ.Sed alique delectationes eui dẽt᷑ ſũt taleſ.quar ñ ſũt oẽs bone:hui rõis põit mioꝛẽ ibi. qm ſũt ⁊·c arguit ſic.nullũ bonũ ẽ nociuũ:ſʒ aliq ðlecta niões ſũt nociue.qdam emiʒ cibaria e⸗ „ gritudinalia. ⁊ egritudinẽ inducentia ſunt delectabilia hõibus quibus nocẽt quare eoꝝ delectationes nõ ſũt bone. huius rõis ponit minoꝛẽ ibi.. Et qm̃ nociue. Coni ibi. Adhuc aũt opti/ mũ. Recitat cõfirmationẽ. tertie o/ piniõis.d.q adhuc pꝛobat᷑ ꝙ delecta/ tio nõ ẽ optimũ hõiniſ bonũ.Cuius cũ eſt.qꝛ nulla delectatio ẽ finis.ſed ẽ ge neratio ⁊ via quedã in finẽ.quaĩ non põt eſſe finale bonũ ꝙ ẽ optimũ. Alti/⸗ mo dicit ꝙ b ſunt ea que de delectatio ne ⁊ triſtitia dicũtur ꝑ alios ⁊ ð alijs. m aũt nõ accidit. Supꝛa reci tauit de delectatiõe aliena di cta. hic ponit ꝓpꝛia dicta.pꝛi — aũt ꝓponit intẽtum.2. ſubdit duo pꝛe ambula ad oſtẽdẽdum pꝛopoſituzʒ ibi. Pꝛimũ ꝗdẽ. ʒ· ſoluit alioꝝ rati ones ibi. Adhuc nõ neceſſariũ ꝗpo nit ⁊ pꝛobat pꝛopꝛias cõcluſiões ibi. [ ꝭSoꝛte aũt ⁊ neceſſariũ. Dicit g̊ pꝛi-/ mo maniſeſtũ eſſe ex his que dicuntuꝛ qm̃ nõ accidii.i.nõ ſequit᷑ ꝓpter bᷣ que argumẽtata ſũt delectationẽ nõ eẽ bo / num. ut dicebat pꝛima opinio.nec ſe/ quitur ipſã nõ eſſe optimũ.ut dicit ᷑tia opinio. Eſt enim ſciendũ ꝙ ſcòa opi/ nio ſimpliciter eſt vera in concluſione ⁊ iõ ʒᷣ illã nõ pꝛoponit ſe dicturũ q;uiſ reſpondeat ad vnã rõnem eius.ut vi/ ebitur. j.qꝛiſta rõ nõ cõcludit. ad ali ſaʒ aũt rõnem nõ reſpõdet.qꝛ illa verũ manitfeſte cõcludit.ut videbit᷑.¶ Conĩ ibi. Pꝛimũ quidẽ ſubdit ſcòo pᷣ̃am/ bula.ſcðm ibi. Adhuc qꝛ.] Dicit g pꝛimo ꝙ ante rõnẽ ⁊ ſolutionẽ rõnum pꝛimo ſciẽdũ ẽ ꝙ boni cõiter ſũpti duo genera ſunt.hᷣ quidẽ ẽ bonum ſimplici ter ꝙ eſt bonũ omnibꝰ vna natura ſpe cificã piicipantibꝰ.puta hõinibus ſim plicitet ⁊ vłr bonũ eſt pꝛudẽter viueĩ aliud aũt eſt bonũ ſᷣm quid ꝙ ẽ bonuz nõ omnibuſ:ſed alicui.ex hac diõne ãt boni intendit elicere ⁊ inferre alias quatuoꝛ. Pꝛimã de nã. qꝛ natura ᷣm ſe tendit in aliquod bonũ:⁊ iõ duo ſũt modi nature. Eſt enim nã tendẽs ⁊ ĩ/ tendens in bonũ ſimpliciter. ⁊ natura tendenſ in bonũ ſᷣm quid. Scòaʒ ð ha bitu:qm duo ſũt habituum genera. eſt eniʒ habit inclinãs ĩ bonũ ſimpliciter ſicut iuſtitia.⁊ eſt habitus inclinas in bonuʒ ſᷣm quid.ſicut auaruia:·Zertiã de pꝛaua motiõe vł generauõe. vł ſi/ milibus.qm̃ talia in ſe pꝛaua.vł ſũt p⸗ ua ſimpliciter ⁊ vłr õibꝰ. ſicut iniuſte agere.vł pꝛaua ᷣm quid.puta qm ali / cui ⁊ alicui nõ.quartã de prauo fſʒʒ ꝗd ⁊ bono.ſᷣm quid.qm talia ſũt in tripli ci gradu.qi res pꝛaue ſᷣm quid.⁊ bo ne ſᷣm quẽ.alique ſũt eligibiles alicui pꝛo ſẽp.puta fᷣuitus eſt eligibił hom ni ydiote.nõ potẽti itelligere qualiter debeat ſe regere.ut habet᷑ pꝛimo poli tice.alique vero ſũt eligibiles alicui ñ ſemper nec frequẽter.ſʒ aliqñ ᷣm pau cũ tempus puta ligari tẽpoꝛe furoꝛis. vbi quis mot eſſet ↄ patrẽ vł matrem alique tamẽ ſũt q nec alicin ſẽper nec aliquãdo. ymo nũqᷓ; ſunt eligibiles. videt᷑ tñ eſſe eligibiles ⁊ eſſe delectati ones.cũ tamẽ nõ ſint.ſicut ſũt illa que ſunt cũ triſtitia ⁊ medicine falſe gtia. putaq; laboꝛantiũ.Cum emm quis la boꝛat lepꝛa leonina: patitur viiq; tñ pꝛurituz ⁊ tam acutum:ut videat᷑ ſibi bonuʒ ⁊ delectabile eſſe in aqua bulli enti:uſq; ad reſolutionẽ coꝛpoꝛis ⁊ e⸗ miſſionez ſpũs: h tamẽ nõ eſt nec eſſe põt delectabile. videt᷑ tñ pꝛopter op/ poſitionẽ illius pꝛuritꝰ hoꝛribił. Conĩ ibi.Adhuc qꝛ boni. Ponit ſcðz pꝛe ambulum.d. ꝙ adhuc alr põt bonum diuidi ſᷣm actum pꝛimũ: ⁊ ſᷣm.ẽ enim vnũ genꝰ boni.ſicut opatio que ẽ actꝰ ſcous ⁊ aliud ſicut habituſ qui eſt act pꝛimus. ut habetur ſcòo de aĩa. Et b eadẽ diuiſio hetur. ̊.lieicx. Ex hac autem dunſione elicit aliaʒ que equi/ polet duabꝰad cuiꝰ euidẽtià ẽ ſciẽdũ ꝙ; habiiꝰ ⁊ diſpoſitio hõiniſi aĩa velĩ coꝛpoꝛe duplex eſt. vnus quidẽ nalis ⁊ nature cõſonus: alius vero mnãalis ⁊ nature diſſonus.¶Halis quidem eſt habiiꝰ pᷣtuoſus qui babẽtẽ bene ꝑficit uus rl usß gunn nonbu t.lb⸗ Noſunto limiont uumnat leinthis poſtisol n cont lectebite elaabt Clsek Giebiur Ptons ſinnpe litadee verawodes Prinarur nemorep perſignun lbo pon conuen len delec lt. ed na ungadet Iunwunin nöppleng sllaan uunn eérhise Cnones ci runmrel Nurablan ptad alizi Vlectanoes 4 Monescalſ fröͤſitnal Mun ngtöen ſerdeleanti mngidhiſnt i binsni deſtgmmif nnſegeg kinqni ni, amixguf örewe nget r ſüchgblsst Arunsckt ugbn inirhierce ere ubeenm wo ſüt elghlau Wangmiri chaaiſtu iſü ineramſ ſane eRee Mö; n e. Kcugbirst kenn minoſin icnſan miat Nedtcnetii Ntami. CNeNN u lenmpaluuſ õ Aeaubie clen n nspom vorde 4 . 4 en⸗ BCANn , boni a upgel l u Nirn in .5/. Niefad ut. 5. li.?c:? Innaturalis vero eſt ha bitus vitioſus nõ bene perficiens ſeld potius per oppoſitum ad naturalem quia vero habitus generatur ex ope⸗ rationibus ⁊ oꝛdinatur ad opationes ut.S.libꝛo.2ꝛ⁊c:iHinc eſt quod etiam duo ſunt operationum genera. quedãa enim ſunt que cõſtituũt ⁊ generãt ha/ bitum naturalẽ: et quedã que inatura lem:bijs duabus duuſionibꝰ pꝛeſup/ poſitis dicit ꝙ operatiões innalẽ habi tum conſtituentes ſũt ſecũdũ accidẽs delectabiles. alie vero ſunt ſecundum ſe delectabiles. pꝛime vero ſunt tales qualis eſt operatio in cõcupis nature deficientiſ æ habuus defectiui. ut con videbitur in exẽplis. Alie vero ſũt o/ panones ⁊ delectationes ſine cõcupi ſcẽtia repletõis indigẽtiaruʒ: ⁊ ſine triſtitia de oppoſita vacuitate.puta o/ perationes eius generis qð eſt ſpecu lari natura veſtra nõ indigẽte ſupple/ mento repletiõis.Hoc autẽ pꝛobatur per ſignum qm̃ natura nimis repleta cibo ⁊ potu ⁊ natura in ſuo naturali ſtaiu conueniẽti ⁊ debito cõſtituta nõ eodem delectabili delectantur ⁊? gau dent. Sed natura bene ac nãliter con ſtituta gaudet rebus ſimpliciter ⁊ na/ liter delectabilibus. Hatura vero ni/ mis repleta gaudet cõtrarijs ⁊ innãli bus.puta acutiſ ⁊æ amaris quoꝝ nullũ in natura reruʒ eſt ſimpliciter delecta bile. Ex hijs autẽ ſequitur:ꝙ nec dele ctationes cte a talibus ſunt ſimplici ter a naturaliter delectatiões.qꝛ ſicut delectabilia naturaliter cõſtituta ſe ba bent ad alia innãlia. Sic etlã ſe habẽt delectatiões cauſate ab hijs ad delec/ tationes cauſatas ab illis. quare ſicut illa nõ ſũt nãliter delectabilia ſic nec eorum motiões in naturã erũt ſimpli/ —.— nõ neceſſarium.] Soluit alioꝝ rõnes. —,œPB—— citer delectatiões.Conr ibi.. Adhuc/ pꝛimo aũut ſoluit illã rõnẽ tuie opinii. nis:que fit etiam per pꝛimã opinio/ nem. 2 ſoliit illa ſcõe opiniõis ibil eẽ autẽ pꝛauas] TZertio ſoluit quintã pꝛi 7 Vn me opinionis ibi. Impedit autẽ [ 4₰ ſoluit duas non recitatas inter opinio nes pꝛemiſſas ibi· Sʒ tñ qm icit ergo pꝛimo ꝙ adhuc dicẽdũ eſt ad ali / oꝛum rões.et pꝛimo ꝙ non neceſſario ſequitur aliquid alterum ab delectati / one:eo modo quo finis eſt melioꝛ ge- neratione que eſt ad finẽ.qꝛ minoꝛ rõ nis eſt falſa cuzʒ dicitur.nulla genera- tio eſt finale bonũ:cõcedatur.Sʒ dele ctatio ẽ generauo.h̊ negatur ut ppabi tur hic.⁊.j.li?xcε Soluens anutem rationẽ dicit pꝛimo ↄ opinionẽ tertiũ. 23 ſecundam ibi. ꝓpter quod. B? 3 vtranq; ibi. Nidet᷑ autẽ generatio.) Quo ad pꝛimuʒ vo ponit.ð.ꝓpoſitio/ nes notabiles: pꝛima ẽ ꝙ nulle delec tationes ſũt generatiões:ut ꝓbabitur . lix?c 1* 22ο nö omnes ſuͦt cũ gene ratione. q;uis aliq puta ille que iſůt opatiombus permixtis alicui genera / tioni.ſicut opationes parẽtũ genera-/ tioni pꝛolis.ʒ?q delectationes ſũt opa tiones vel ſempꝑ cũ operatione ut.j.li xec.x? ꝗ? ꝙ ſunt finis. pꝛeſiciunt eniz operationem.ſicut ſi uperueniens qdã finis:ut declaratur ibidẽ:li.x? ꝙ de lectationes nõ ſunt accidentia rerũ fa ctarum. puta domus vel arche quarũ ſemper ẽ aliquid alteruʒ finis ut. S. li. 62c. . 62 pꝛopoſitio ꝙ ſunt accidentia vtentium puta. hominũ vtentiũ domo vel archa vel alia re libere ⁊ non im/· pedite maxime iñ ſunt accidẽtia vten tium ⁊ fruentium vbi. ſ. vſus eſt frui⸗/ tio:qm̃ velectabiliſſimũ ẽ quo quis op tat frui: ut.S. li.i?c.i?? 7? ꝙ nõ ommũ opinionum finis eſt aliquod alteꝝ ab ſolum illarum operationũ que ducunt naturam ad perfectionẽ nature fims. vnde trabitur argumẽtũ ꝙ opationuʒ virtutẽ generantiũ finis eſt aligd alte rum ab ipſis. perfectuio enim eſt earuʒ finis ⁊ ipſa ẽ aliqꝗd alteꝝ ab ipſis. Sʒ operanonuʒ ſequẽtiũ nõ.qꝛ ille ducũt ad perfectionẽ iſte veꝛo ſũt ab ipſa iaʒ pfe cta. ui.õ. li.2. c.i. Ex hijs 8 voler IIBRO ꝙ delectatio perficiẽs opationem opii maʒ poõt eſſe optimuʒ: ⁊ põt eſſe fina le bonum. Seiñ ibi.. Pꝛopter qð. Contra opinionẽ pꝛima dicit ꝙ ꝓpter pꝛedicta male deſcripſerunt delectati onem illi de pꝛima opinione.d.delec/ tationem eſſe generationẽ ſenſibilẽ in naturam. Hon enim debuerunt dicer generationez:ſed opationẽ ut viſũ eſt. Nec dicere ſenſibilẽ.ſed dicere nõ im peditaʒ. Hec dicere in naturã:ſed di / cere ab habuu qui eſt ᷣm naturã.vł ꝗ babet modũ nature. Eſt enim delecta tio nõ foꝛmaliter ſed cauſaliter opatio nõ impedita habitus qui ẽ ſᷣm naturã Nota ig quatuoꝛ.pꝛimo ꝙ delecta tio nõ eſt ipſa opatio delectabilis:qꝛ delectabilis operatio eſt in ſenſu vel in mente.delectatio aũt eſt in appeti/ tu.Et hec eſt ratio phᷣi.j.liꝰ xxcꝛ Et ideo dicit ꝙ delectatio eſt opano cãli ter: nõ foꝛmaliter. Scðo nota ꝙ ideo operatio non impedita eſt delectabił quia omnis operas volũtarie operat ex deſiderio.quare ſi operatio nõ fue rit impedita complebitur deſideriuʒ. deſideriuʒ vero ſi compleatur delectat animã ut ait Salomõ ꝓuerbio.jʒ? qua re talis operatio erit delectabił. Zer no nota ꝙ ideo ponitur hitus qꝛ opa/ tio ᷣm habitũ eſt conuemẽs ⁊ ↄnalis habitui.ꝙ aũt conuenit diſpoſinoni ⁊ hbabitui videtur cõuemire rei diſi poſite ⁊ hituate. cõiunctio autẽ conuemeniᷣ cuʒ eo cui cõuenit eſt nãliter delectabi lis.quare habitus cauſas huius cõue/ nientiã cãt etiam delectationẽ ipſam. Quarto vero nota ꝙ habitus qui ẽ fᷣʒ naturam cauſat delectationẽ ſimplicii qꝛ opus cõueniẽs tali habitui:cõuenit etiaʒ nature habituate ſimplicii. hitꝰ autem innãlis ⁊ nõ ſecũdũ naturam cauſat delectationẽ per accidẽs ⁊ ſᷣm quid nõ ſimpliciter. qꝛ opus cõueniẽs habitui diſconuenit nature habituate. Et ideo illa cõueniẽtia ſimul ẽ cum diſ cõueniẽtia.iõ ſimul eſt accidẽtał delec tatio ſequens accidẽtalem cõuenien⸗ tiam cum nãli triſtitia: ſequente nãlezʒ diſconueniẽtiaʒ. qᷓ;uis ãt naturalis tri ſtitia nõ percipiatur ſemper cũ accidẽ tali delectanõe. tñ illa traſeunte:vł re miſſa ſtatim adeſt penuudo ⁊ triſtitia. ⁊ ex hᷣ mali repleiur penitudine ut.j. lð.cy: quare ut ibidẽ habetuꝛ. vals eſt miſerum eſſe pꝛauum. Sic ig patet quare dicitur ꝙ delectatio eſt operatio non impedua habitus qui ẽ ᷣm natu ram.vᷣm naturã vero dicitur:vel qꝛ eſ a natura: ut habitus ſimpliciter nalis ut. 'li.6. c7 dicitur ꝙ pueris a be/ ſtijs naturales exiſtunt habitus:vł qꝛ conſonus nature vt eſt quilibet hiius vᷣtuoſus. ⁊ lõ opera virtutũ ſunt ſecũ/ duz naturũ delectabilia. S.li.i:cexi: Seinde ibi. Nidet᷑ aũt generaiio.] Dicit ↄ vtrãq; opinionẽ oſtẽdẽs cauſa deceptionis vtriuſq; viſum fuit illis.ꝙ delectatio eſſet qda generanio.qm̃ delectatio eſt illud ꝙ in felicitiate eſt pꝛincipaliter bonũ.ſ.op/ tima operatio eo mõ quo expoſui.mẽèſ ergo eoꝛuʒz arguebat ſic.Omms opa/ tio generatõ eſt.ſʒ delectatio ẽ oꝑanio quare eſt ẽt generatio.veritas g̊ mino ris cuʒ apparentia falſa maioꝛis deci piebat eos.alterũ eniʒ eſt operano ⁊ alterũ generatio vt vſum ẽ. Conĩ ibi LEſſe aut pꝛauas.] Reſpondet ad ra tionẽ ſecũdã ſecũde opimiõis qᷓ;uis cõ cluſio ſit vera.Arguebat eniĩ ſic. HBul lum bonum eſt nociuuʒ ſed quedã de/ lectationes ſut nociue puta. egritudi/ nales quare ⁊ c(¶ Ad b aũt dicit ꝙ me diũ nõ eſt bonũ. ⁊ ꝙ maioꝛ eſt falia. ꝙ patet per inſtantiã quoniaʒ quedaʒ ſana.i.ad ſanitatem bona ⁊ cõterẽtia ſunt pꝛaua ⁊ nociua ad retinẽdam pe cuniam homini neceſſariã.quare m h ſequeretur ꝙ ambo.ſ.pꝛocurar ſani tatem ⁊ retinere pecuniam viciu ne ceſſariam eſſent pꝛaua:quonia vtrũq; eſt nociuuʒ ſuo cõparari.ſed nec hᷣ nec illud f᷑ʒʒ h̊ vel ꝓpter h argumẽtũ debʒ dici pꝛauum quia ſpeculari de quo nul lus dubitat quin ſit bonũ: aliqñ nocet 14 icu ergo ꝙ iõ mnece ourn leln zalisnr . Pan Pnoc⸗ niuml uitan ſalerolea it obae ſecllenen helrslpe⸗ lcanon Puntohen Ropwed reyfaaun 1bi“ Armd de ane. laauoeſt Narq mn⸗ t nuln ſüars nulil enecdee Clnöecloan ſiknr dn n Jeenn Pllitmnai ſaremwdel nluan gtaös⸗ nunmboman deopatoye, Amnmts habitn Gommsfag (linsfarnn Mlchermnn uin dee Nntatozeg 1 Eidom ita i Nlen ienmdin enennune emSfe Nlnmdeige Rebns gliſin imogannn W wene uidunbabtnen menlri oWaErütnt Zdet u nn Bopinn Küü nninn 4 ke fünckanetl weböuigi EgrbatſcONu; Wmmnuftla nade Amiengzeltopet õ tcice pnnib Ga Srentdii 1k wangee un Sn eNNN. dwni.1 un d ginſumti iier ſanuaen wuiin 44 Nadoſ Onin Mchaniß, wopii winf Arbae, nit⸗ – S S=S nn ☛ ad ſanitateʒ. quare delectationeſ aliq qᷓ;uis ſint pꝛaue:nõ tñ iõ pꝛaue qꝛ no ciue. CLoni ibi. Impedit aũt Soluit quinq; rõeſ pꝛime opimonis nõ tñ oꝛ dine quo eas ſuperi recitauit. pꝛimo Gſoluit rõnem de impedimẽio pꝛudẽ tie.2 üllam de arte ibi.. Artis auteʒ ʒ3? alias tres ſimł ibi.. Tẽperatum ꝗ ãt. Dicit ꝙ delectatio que cauſatur ab vno quoq; habitu nõ pᷣſtat impedi mẽtum illi habitui.puta delectatio ᷣʒ pꝛudẽtiam nõ impedit eã: ymo gene/⸗ raliter ölectatio que cauſatur a ſpecu lari ⁊ ab addiſcẽ facit magis ⁊ meliꝰ ſpeculari.et ab addiſcẽ facit magis ⁊ melius ſpeculari ⁊ addiſcẽ.aliene tñ delectationes efficiunt nocent ⁊ coꝛꝛũ punt opationẽ. ut.j.li.xce quẽaðm pꝛopꝛie delectationes ſirmãt ⁊ melio reʒ faciunt oꝑpationem vide ibi. Cont ibi· Arũ autẽ Reſpondet ad röneʒ de arte. Arguebatur eni ſic. Omne bo nũ hũanũ eſt opus alicuius arſ.Sʒ de lectatio eſt nullius.quare ⁊c.Ad bᷣ ãt dicit ꝙ minoꝛ ẽ vera:vnõ rõnabilr ac cipit.ꝙ nulliꝰ arus opus ſit delectatio qm ars nulli alterius opationis eſt. quare nec delectationis erit.qꝛ oĩs arſ poſitiõe alicuius: ⁊ nõ opatiõis q;uis videatur aliquibus ꝙ artes pigmeta/⸗ ria ↄfectiua odoꝝ ⁊ aliquoꝝ ſapoꝝ ⁊ pulintaria.i.coqnaria ꝓpriatiua ciboꝝ ſicut artes delectationis nõ tñ ſunt.qꝛ nullius opationis ſũt:ut dictũ eſt. ma ioꝛ ratiois falſa erit: qꝛ nõ omne bo num humanũ eſt opus ari ut dictum ẽ de opatione.ſed ↄ hoc obijcitur. p. qꝛ omnis hahitus factiuus ẽ operatiuus cuʒ omnis factio ſit operatio. Sed arſ eſt hitus factiuus ut. S.li.hc: quare erit æ operatiuus. 2* qꝛ oĩs ars delec tatiua eſt delectatiõis.Sʒ młte ſũt ar tes delectatiue puta muſica ⁊ ſiſtulati na ⁊ be due que ponũtur in littera ſũt delectatiue ⁊ delectationis ut dicũt cõ mentatoꝛes ⁊ alij expoſitores noſtri pꝛedeceſſoꝛeſ.quare ars ẽ ðᷣlectatiõis Sicẽdum ãt ad h̊ ꝙ phus ſũmit h opa VII tionem pꝛo pꝛaxi. ſeu pꝛo actiõe: que quidem ẽ acłꝰ volütarius ut volunta/ rius ſᷣm ꝙ expoſui.õ.li.õ: circa pꝛin cipiuʒ. &t ratio binus ẽ qꝛ nulla opa/ tio eſt delectabił niſi qꝛ volita ſeu vo lũtaria.Dicendũ ꝗᷓ ad pꝛimũ ꝙ factio ut factio nõ eſt operatio.i.actio ſeu pᷣ/ xis ut.ð.6ec 62 Hec ars aliqua ẽ dirrectiua opationiſ volũtarie qꝛ q;uiſ det factioni ꝙ ſit recta factio: ñ dat tñ ei ꝙ ſit recte volita.ars eniʒ ſtatuiſica põt dare vni ydolo ꝙ eſſet recte artifi ciatuz. ꝙ tñ erit iniquiſſime volituʒ. b iꝗᷓ mõ nulla opatio ſᷣm ꝙ eſt volũtaria eſt opus artis. nec ars aliqua eſt oꝑa/ tionis ut volite. Sed ẽ opationis alte/ rius potẽtie puta. potentie motiue in manu ad ſcribendũ vł ad domificãdũ pꝛudẽtia vero eſt recta rõ actionũ ⁊ p xiuʒ ⁊ opationũ volũtariaꝝ quõ ſũm tur h. Ad ſecũdũ vᷣo dicẽdũ ꝙ nulla ẽ ars delectatiua per ſe. ſed ꝑ accidens Eſt tñ factiua aliquoꝝ operum in gb⸗ delectãt᷑ illi ꝗq amat alia opera ſʒ hoc accidit operibus ꝙ amentur. ⁊ ꝑ cõſe/ quens ꝙ homines delectemiur in eis. Se hijs ãt que accidũt opibus ardͥ nõ eſt cura arti. ut.S.li.:c: fi.Ad cõmen tatoꝛes ⁊ expoſitoꝛes dicẽdũ ꝙ hij nõ expoſuerũt ſʒ coꝛꝛũperũt textũ ſacien tes errare ſimplices:vbi ipſi nõ intel lexerunt:nec habuerunt intentionem veritatis phᷣi eã tradẽtis Conĩ ibi. tẽ peratum aũt.] Soluit ad tres rõnes reſiduas.d.pꝛq argumenta q ſũmũt ꝓ medijs.ᷣ tria.ſ.temperatũ delectatio nem fugere ⁊ virũ pꝛudentem pſequi vita que nec triſtis eſt nec delectabiliſ ⁊ tertio pueros ⁊ beſtias perſequi de lectatiões.hᷣ inq; omnia ſoluunt᷑ eodẽ mõ qꝛ.õ.dictũ eſt qualiter alique dele ctationes ſunt bone ⁊ qualiter alique ſunt nõ bone.pueri auteʒ ⁊ beſtie oẽs qualeſcũq; coꝛpoꝛales maxie pſequũt᷑ ⁊ nõ triſtationẽ que poſſet venire ex haꝝ abſentia pꝛudens vero fugit eas que ſũt ⁊ fiũt cũ inoꝛdinata cõcupia. æ cũ ſimili triſtitia que ſunt marie coꝛ LIBRO poꝛales ⁊ ſpecialiter fugit haꝝ ſuper abũdantias quas pſequit᷑ intẽpat ⁊ ſim quas eſt ⁊ dicitur intemperatus. has ẽt fugit tẽperatus nõ quidem oẽs vbr delectationes ꝗbus delectat᷑ tẽpe/ ratus que ſunt pꝛopꝛie viri temperati puta delectari ĩ operibus tẽperũtie ⁊ in quibuſdã coꝛporalibus.cũ opoꝛtet ⁊ ſicut opoꝛtet ut.õ.trac.de tẽperan/ tia.⁊ ſᷣm hoc patet ꝙ nec tẽperatꝰ nec pꝛudẽs fugiũt oẽs delectatiões ⁊ ꝙ ñ omnia qꝗ pueri ⁊ beſtie pſequũtur ſunt mala.quare ceſſãt illa tria argumẽta. Coni ibi. Si tñ reſpõdet ad duas rõ nes:que nũdũ fuerũt recitate. Ana eſt gʒ rõnẽ opinionis tenẽtis ꝙ delectatio ẽ per ſe bonũ.alia ẽ ↄ cõcluſionẽ qͥ ſol/ uitur ibi optimũ autẽ. Ratio poſiti/ onis ẽ eudoxi ut recitat᷑.j.li.xꝛc2. æ ẽ talis.ↄriũ alicui malo fugibili ẽ bonuʒ appetibile.ſʒ delectatio eſt ↄria triſti tie qͥ cõfeſſa ł cõceſſa ẽ eẽ malũ fugibi/ le.quare neceſſe ẽ delectationẽ eſſe bo nũ appetibile.pꝰ iꝗ tãgit iſta rõnẽ . 2 lbi. AVt eni ſtangit ĩpugnationẽ rõniſ d. ꝙ ſoło pᷣmiſſe rõis ut eã ſoluebat le ucipus platoniſ diſcipulus nõ ↄuenit. dicebat.n.ꝙ nõ õe ↄriũ malo ⁊ fugibi li ẽ bonũ appetibile:qꝛ extremũ mai⸗ eſt malũ ⁊ ẽ ↄrium minoꝛi.i.alteri ex tremo et equali ideſt medio. extremuʒ autem ĩ minꝰ nõ ẽ bonũ ſicut pʒ ĩ con/⸗ trarietate ꝓdiẽſ illiberalitatis ⁊ libe / ralitat. Aõ h̊ dicit ꝙ nõ vʒ qꝛ nec pla to nec leucipus diceret delectationem eſſe malũ fugiendũ qᷓ;uis tñ dicat eam nõ eſſe bonũ.bſᷣ aũt opoꝛteret dicẽ ſi tri ſtitia ⁊ delectatio opponerent᷑.ut duo extrema qm̃ opoꝛtet extrema oĩa eẽ fu gienda tanqᷓ; mala ut pꝓbatuʒ eſt. õ. li 2 cÿ† Deinde ibi. Optimũ aut. ſol uit rõnẽ ſcaʒ factã ↄ cõcluſionẽ qͥ tał erat: qꝛ nullũ bonũ optimũ ẽ de gener pꝛauoꝝ.ſed delectatio ẽ de genẽ pᷣuoꝝ Sũüt eni alique delectanõeſ pᷣue.quat᷑ delectano nõ põt eẽ optimũ.Ad h̊ di/ cit ꝙ nõ ſequit᷑ qꝛ maioꝛ ẽ falſa ꝙ pʒ/ P inſtãtid qꝛ ſciẽtia.i.oppoſitio ĩtellec tus ẽ optimũ de numero bonoꝝ feliciũ ut cõcedit᷑ ab õibꝰ.⁊ iñ cũ h aliqͥ ſciẽ/ tie.i.opatiões intellectꝰ ſũt pꝛaue pu/ ta. intellectiões erronee ⁊ iudicia fal ſa:quare nõ ſeꝗt᷑ ꝙ illud nõ ſit opumũ ĩ cu genẽ ſũt aliqua pꝛaua. Caue iꝗ lectoꝛ ab expoſitionibus dicẽtibꝰ ali⸗ quas ſciẽtiaſ eẽ pꝛauas ſũmẽdo pꝓpꝛie ſciẽtias vł large ꝓ quacũq; cognitione vera.quia nulla cogmitio vera põt eſſe reſ pꝛaua.ipſa nãq; generalit᷑ ſũpta fi nis ẽ oĩs intelleetꝰ ut.õ.li?dꝛc.: ʒ: quaĩt oĩs cognitio vera banauſa ł nõ banau ſa de neceſſitate ẽ bona ⁊ nõ mala. ſũ me iꝗ ĩ paſſu iſto ſciẽtiã ꝓ quacũq; vel vera vł falſa apprehẽſiõe ĩtellectꝰ ſciẽ tifici.Sicut.n.quelibʒ apprehẽſio viſꝰ põt dici viſio. Et q̃libʒ appᷣhẽſio itel⸗ lectus ĩtelligẽtia ł intellectio.Sic etiã quelibet appᷣhẽſio ptis ſciẽtifice:nõ in cõgrue põt dici ſciẽtia ſᷣm hui denomi nationẽ accepta. ¶ Tectio ig?⸗ Oꝛte ãt ⁊ neceſſanũ] Poſt q́; rũdit ad alioꝝ rões.hᷣ põit tiõe ↄpᷣhedẽs totã ſuã ðterminationẽ ſub. 8. cõcluſiõibꝰ.pꝛ ꝙ delectatio ali⸗ S qua ẽ bonũ optimũ.2 ꝙ coꝛpoꝛales ðᷣ lectatiõeſ in ſupabũdãtia ſupte ſũt ma le ibi. De coꝛpoꝛalibꝰ ãt. ʒe ꝙ neceſ ſarie nõ ſũt male ibi.. Sʒ ñ neceſſarie 4 ꝙ ab omnibus appetũt᷑ ut medicie ibi. Qꝛ at nõ ſolũ. ? ꝙ delectanões ſimplicit᷑ nales nõ hñt ſupabũdãti ibi MQð ãt ſine triſtitia] ̃: ꝙ nã hũana nõ ſẽp põt eadẽ delect atiõe vł eodẽ ðᷣ lectabili de lectari ibi.. Mõ ſẽp aũt : ꝙ deus ſẽp eadẽ delectatione ſumplici delectatur ibi.. Quare ſi biuus Se ꝙ nãe male ⁊ coꝛꝛupte ẽ delectabiliſſi/ ma trãſmutatio aliqua ibi Crãſmuta tio pꝛimã cõcluſionẽ ꝓbat quatriplici rõe duab oſtẽſuuſ ⁊ duabꝰad ĩpoſſibi / le ꝛ:? ibi Ct pſeꝗ ãt oĩa ʒ: ibi. Ma nifeſtũ ãt. ? ibi.. Sʒ ⁊ triſte peiꝗ in tendit ſic arguet᷑ aniqua opano alicu boni hituſ volũtaria ⁊ nõ ĩpedita ẽ bo nũ optimũ ⁊ eligibiliũ. Sed oĩs talis ꝓpꝛias cõcluſiões ð delecta⸗ Pto ie Kohabits rüopen nsponß⸗ bi Etypen bi pne ſi wiaea uiidiſui cſanüenoo ſlolsgwee⸗ Polanq te Alc cpinesn yſpewe⸗ Gnnütpss⸗ Wroperoxt ſoni egop Ulatlane elgwilcie Wnd nae delege Neintert d.⸗ Utigzoptia. pemue.ſicoti luo an? roe lnt ipone lolbus ueta l nöaligna sdhunis Mermbor ctontat cis ſentripeni mͤſelrrort lieſe leni Pcanaioni hfarin fnadn nipecitg rpe⸗ iſumi ſeqf roͦegeneſen eſtenz eſle ni erjigtals lmnn n⸗ lenſäirna Benneroring ſpeclirble⸗ ſgzeifelcift nuhlil forn Eituddcire utin nmnet Plhliſtn un ndes di Eufiniin – iß neriliſi Pnzlicen nanmiaknin tinti inipair edceiklr Gwelibz gentü Siibz mirin mkimelemd dcſo sſoiti ſeaf rit nſni niin iu sciclſieki Miſui dlendad eebe Nini Ae eticiniſihen õ Snobitſetin⸗ „ Ailnikfi opatio ẽ delectatio ł delectabił, ut pʒ ex pᷣhabitis.quare aliqua delectatio ẽ bonũ optimũ ⁊ eligibiliſſimũ. huiꝰ rõ nis ponit pꝛimo foꝛmã.ꝛccõfirmat eã ibi Et ꝓpter hᷣ ; ifert unũ coꝛrelariũ ibi Propt remouet vnũ dubiũ ibil pp idigẽ ãt ð foꝛma rõiſ ãt põit p: maioꝛẽ cũ ſua pbatione.d.qꝙ foꝛte ne/ ceſſariũ ẽ nõ obſtãte alioruzʒ rõe ſoluta ſupius ꝙ delectatõ ſit optimũ.ſuppoſi to tanq; uero ꝙ uniuſcuiuſq; hitus ſi aliqᷓ opõnes volũtarie ⁊ nõ ĩpedite ⁊ iteꝝ ſuppõito ꝙ felicitas q̃ fᷣm omẽs ẽ optimũ hoĩs bonũ.ſit omniũ hituũ bo noꝝ opatio.vł vnius alicuius eoꝝ.ne/ ceſſariũ ẽ ꝙ opatio aliqua non ipedita puta illa que eſt feliciſſima ſit optima ⁊ eligibiliſſia ⁊ ſic pʒ maioꝛ. ꝛc ſubdit minoꝛẽ.d.ꝙ Hᷣ.i.omiſ tal opõ nõ ipedi ta ẽ delectatõ ut dictũ ẽ.S.ʒ? ↄcluſio nẽ infert.d.quare aliqua delectatõ erit utiq; optia. nõ obſtãte ꝙ multe exiſtät pꝛaue.ſi cõtingat ſimplici eas eẽ ĩi re bus. cuiꝰ rõ eſt.qꝛ ſicut optimũ hoĩs in uenit᷑ ĩ opationibꝰ que faciũt hõinem felicẽ.Sic ẽt peſſimũ hoĩs iuenit᷑ ĩ opa tionibus que faciũt eũ miſerũ.quare ſi mili mõ aliqua delectatõ põt eẽ de bo/ nis optimis ⁊ aliqua de mał peſſimis 2 ibi Et pp boc] Cõfirmat rõnẽ per auctoꝛitatẽ cõis fame dicẽs ꝙ ꝑp hãc veritatẽ pꝛemõſtratã.ſ.ꝙ delectatõ eſt bonũ felix ⁊ optimũ.õs exiſtimãt vitã felicẽ eſſe delectabilẽ ⁊ õs delectatõeʒ iplicant ⁊ ĩcludũt ĩ ipſam felicitatẽ. ⁊ ᷣ faciũt rõnabilit᷑ qm oĩs opꝑõ pfecta ẽ ñ ipedita.⁊ ꝑ cõſequẽs delectabilis ut oñſum ẽ.S.ſed felicitas ẽ perfectiſſima opõ de genere perſectoꝝ.quare neceſ⸗ ſe eſt eaʒ eſſe nõ ipeditã ⁊ delectabilẽ ⁊ per ↄñs talis delectatio erit optima. ʒeibil pp ꝙ. Infert coꝛrelariũ.d.qꝙ pp pᷣdicta felix indiget bonis coꝛpis ⁊ bo nis exterioꝛibus ⁊ bona foꝛtune ne.ſ. impediãt.h.ſ.opa felicia vnde dicẽtes hoiez eẽ felicẽ ſi bonus ẽ eũ qui icidit in magnis rotaꝝ iſoꝛtumijs nibil dicũt ſiue iſtud dicãt volentes ⁊ ſciẽter men VII nẽtes.ł nolẽtes ⁊ ĩuite decepti exñtes nihil inquã dicũt ſimpłꝛ veꝝ maxie lo/ quẽdo de felicitate politica que ad ſu⸗ um decoꝛẽ indigz bonis coꝛpis ⁊ foꝛ/ tũe ut.S.liciꝗ? ꝗcibil ꝓp indigef. Remouet vnũ dubiũ.d. ꝙ aliq dubita uerũt vł ſimpłr viſũ ẽ eis qꝙ bõa foꝛtu na eẽt idẽ felicitati ꝑꝑ boc qꝛ felicitaſ idiget ſubſidio foꝛtune.Ad hᷣ t ipſe di cit ꝙ foꝛtuna nõ exiſtit idẽ felicitati ꝓbat dupłr p?qꝛ ipſa ſoꝛtuna ſupexcel lẽs ẽ ĩpediens felicitatẽ.i.bonitatẽ hu ius uite ⁊ biitudinẽ ſẽpiine. ⁊ iõ dicit dñus ꝙ diues difficile itrabit ĩ regnum celoꝝ. Hat. 19. 2.qꝛ via q ẽ ad aliquẽ finẽ ⁊ ᷑ᷣminũ ñ eſt idẽ cũ mino.ſed foꝛ tuna ẽ via quedã tẽpoꝛaliũ cuiꝰ minꝰ ad felicitatẽ. ꝗquare foꝛtuna nõ ẽ ideʒ cũ felicitate. Cont ibil Et perſequi. Ad pꝛincipale arguit.ſic.. ulð eſt op timũ ꝙ oĩa appetũt.Sʒ oĩa appetunt delectationẽ.quare ipſa ẽ optimuũ.pꝛi⸗ mo ꝙ facit rõnẽ.2? remouʒ vnũ dubiuʒz ibi. Sʒ qꝛ nõ eadẽ. gealterũ ibi.Sed Et aſſumpſerũt. De rõne vᷣo põit pꝛio minoꝛẽ ĩ virtute 2?R cõcluſionẽ ibi.. Si gnuʒz ..ʒvirtutẽ maioris ibil Jama ät de qua ſciẽdũ qꝙ iõ cõis fama putat᷑ ue ra æ maxime oim fama qꝛ ꝑ naturam vero oĩa conſonãt. falſo t cito diſſonat aliqua notitia vera. ut. S. li: ictquaf vr ꝙ illud ſit optimũ cui cõſonant vota æ appetitus oĩum ac ſi buic ſnie con/ ſonẽt ſẽſꝰa iĩtellectus oim. hec aũt ro ? rõ pꝛima eudoxi. ut. j. li:xc.2. De inde ibi Sʒ qꝛ non. Remouet du biũ poſſet enim queri an oĩa delectationeʒ appetitiuam appetant 2 pꝛoſequant᷑ vnam ⁊ eandem quia ſi ſic tunc ratio videtur bona ſi aũt alia ⁊ alia.ratio ñ valʒ qꝛ tunc non ſeqtur de aliqua vna quod ſit optima.nec ð omnibus quod omnes ſint optime quia non omnia ap petunt omnes delectationes nec ali 2 quam vnam deiminati generis ¶Ad hoc aũt dicit quod ideo nõ omnes ſen ſu uel intellectu participãtes perſequũ tur vel appetunt delectationem eandẽ LIBRO quia nõ oĩm eſt natura.i.natiuitas bo na eadeʒ nec habituſ optimus idem x ſicut nec eſt ita nec uidetur.quare non omnes appetunt eandeʒ delectatiõeʒ in comuni genere ſumptã.h̊ aũt inten/ dendũ eſt ð illa delectatione quam ho mines exiſtimant ⁊ de qua interroga ti dicerẽt ⁊ reſpõderẽt qm foꝛte ipſi ñ pſequũtur illã ðlectationẽ.qᷓ; ſenſu vel itellectu ðᷣ ſcõ ꝑcipiũt.ſed ex pꝛimeua nãe ſue inclinatione ĩperceptibiłr pſe qunt᷑ ⁊ appetũt aliquã vnã ⁊ eandem om̃s qm ꝑ nãm ſuam ut pꝛimitus iſti tutã hñt ꝙdam diuinũ ſʒ ꝙ iclinatur ĩ unam finalẽ delectationẽ qꝛ iſtud diui nũ ẽ ꝙdaʒ bonum rebuſ inexiſtens ꝙ ẽ meliꝰ qᷓ; õe bonũ ꝙ ineſt eis ſʒ ſe ⁊ iſtud appetit.i.appetitũ ĩclinat ad p pꝛiũ bonũ.i.ad finẽ ꝓpꝛiũ rebus con cretiſ diuinitus pᷣſtitũ.ut.j.liꝰ.x c⁊ 22 ¶ Si uero expõ mea nõ concoꝛdat ex põni pᷣdeceſſoꝛũ meoꝛũ ĩ paſſu iſto nõ curo.ipſi eim dixerũt uideĩ ſuũ ⁊ ego meũ. WE Sſciẽdũ ꝙ pꝛimũ mouẽs tãqꝙᷓ; cã vłis pꝛima mouet ĩ motu quo mouẽt.2: mouẽtia tãq; cẽ fe. ut bĩ ex pꝛima ꝓpõe de cãis ⁊ eo mõ in oꝛdie ſuo quo finis ultimꝰmouet ĩ motu alio rũ fimũ qꝛ mouens primũ mouet pp finẽ uliimũ · illa igit᷑ vis pꝛimi mouẽei inſiſtẽs omnibuſ rebus dicitur illud di uinũ quo res vniuerſe bone uel praue pceptibiłr ł iꝑcepubiłr mouent᷑ ĩ ulti/ mũ finẽ ⁊ ad delectationẽ vł quietẽ in ultimo fine ⁊ f ʒ h oia ſẽſũ vł itellectũ hñtia pſequũtur æ appetũt vnã ⁊ ean dem ſᷣm ꝓpoꝛtionẽ delectationẽ ſicut ⁊ cetera cũcta quietẽ. eiñ ibi. S ⁊ aſſumpſerũt] remouet aliud dubiũ qꝛ dubitari poſſet ſi delectatio ẽ bonũ TP oĩa appetãt illud bonũ. quajĩ igitur interdicit᷑ ⁊ damnat᷑ ut malũ.dĩ̃ eim ꝙ ꝓpter voluptatẽ operamur mala.õ li.2? c.. 32 ¶ Yie ꝙ multi decipiuntur ꝓpter delectanonẽ qͥ vĩ bonũ non ẽ tñ exñs bonũ..li.ʒ: c? ⁊. 4 Ad h autẽ dicit ꝙ delectaniones que dnĩ tuꝛpes ⁊ male q decipiũt ⁊ mala operari nos faciunt ſunt delectationes coꝛpoꝛales que aſſumpſerũt ſibi hereditatẽ huiuf nõis delectatio.ppter h conuenit nos pluries inclinare in ipſas appetitus nĩos ⁊ ꝓpter bᷣ ꝙ hee ſole ſunt uulga riter cognite.iõ cõiter hbomines ſolas iſtas exiſtimt.⁊ ꝑ cõſequẽs ĩtelligen tes viri debẽt eſtimare mala que dñr de delectatione in cõi dici de coꝛpoꝛa/ li. bona uero dici ð ſpirituali Kont ibij Q Haniſeſtũ aũt Ad pꝛicipale ar guit.ʒ. ſic ſi nec delectatio nec dele⸗ ctabilis opatio eẽt bonũ:manifeſtum E quod cõtingeret felicẽ uiuere nõ de⸗/ lectabiłr.ꝙ pʒ qꝛ ſi nec delectatio nec delectabilis opatio ẽ bonum nihil ap paret cꝰ gꝛã felix indigeret delectatio ne uel delectabili opatione.Sʒ ↄñs ẽ euident᷑ falſum quare ⁊ añs. hꝰ rõis ponit primo ↄñtiam 2. ꝓbat eam ibi. Cuius gratia l patet ratio.¶ Conĩ ibil. Sed a triſte Arguit quarto ſic ſi delectatio ⁊ delectabilis opatio non eſt bonũ cõtinget utiq; felicem viuere triſte.i.cum triſtitia.b ãt eſt icõueniẽs ä añs.huiꝰrõis ponit pꝛimo ↄñtiaʒ 2 ꝓbat eã ibi nec malum Eicit ꝙ ſi delectatio eſt nec bõa nec mala:pãi rõ ne triſtitia erit nec bona nec mala Si aut ſic ẽ nulla utiq; erit rõ ꝓpter quaʒ felix fugere debeat triſtitiam ſicut nec rõ quare delectationem appetat quia vita ſtudioſi nõ erit per ſe delectabitł. cũ ſᷣm hoc poſſit eẽ ſine operatione de lectabili que dicitur operatio ipſiuſ de lectationis. ( LCectio idõ E coꝛpalibꝰ qt pbata cõckło mo tñ aſſignat cãm ⁊ occaſio nem quare ponit iſtã cõcluſionẽ ⁊ alid tertiã. fᷣo ꝓbat iſtã fᷣam ibil Hituũꝗ/ dem Dicit ꝭ primo ꝙ eſt intẽdẽdum ⁊ ſcrutandũ de coꝛpalibꝰ delectationi/ b reſpõdẽdo illis qui dicũt ita nos .ſ.ꝙ quedã delectatiões ſũt eligibiles ualde puta bone ut hñt per nos. Sed coꝛpoꝛaleſ circa quas ẽ intẽperat nec eligibiles nec bone ſũt ut diximus.õ. Nũic igit᷑ dñt nobis interrogãtes ꝓp: quid oppoſite triſtitie coꝛpoꝛales ſunt ne pꝛima b̊ ꝓbat ſecũdã. pꝛni Wo lm:, ſiguaren ecötrart ſeeſet bo ginüge re uiit euimwo rlichai in ſupgebie cölliobzb ug Prth oraigka Gicpaönin ſenrerſtorts loſuperbi⸗ apollaa Enhitiie Gcrcnch, inswo erdelectati loghoei ſbigtiacon ir ſiry iilaſipabin 2sl, nichne come ſlgueſcis ef Cacrcnporal Atſopcnidia funonspyng wwremb. Arenpladae miorig bonn gunlliimene lthenulunk Upuuipedete ſſeagerebe⸗ tinads teſtihongn exceſi t ſn (ſiueel nin fuebabee pr eikennineep Rpeopäͤis, Peſſe minnie . wtbicita ciſegnis Muumts ſip lSednz (Ra honec⸗ n nn nne Mg Muiſmnmni i An inim cenni dan Mhinni Buſiinineni inNeun Midnunnihl R ðZ tinchaim ge numt äs i inam atnt KMein nie Wengnt Nenebis gan ngetdnigſetanin mima häckiin nis bi er un Da⸗ tner oa er alu lwnunee ſ nigenttöen cbea mimanſa ndnen eP voauerſenean au ei ſme open tnonmn unl (Leb capalp üiun pinab ſc⸗ hba füfn n inwgalne irupin un⸗ is n dhil . 47 augtziliee, wbs nn an⸗ — male: qꝛ fʒ eudoxu malo cõtrariat bo nũ.quare videt᷑ ꝙ coꝛpoꝛaliſ triſtitia: que cõtrariat coꝛpoꝛali ðlectatiõi ma le: eſſet bona: Ad hᷣ ãt płs dicit duo. pꝛimũ ꝗ delectatiões coꝛpoꝛales ſunt bone ut ſut hõi neceſſarie qꝛ in malũ quodã modo bonũ ẽ. ſcm dicit ꝙ ſunt brone uſq; ad aliqueʒ gradũ. ſed vlrra in ſuperabũdãatia ſũpte ſut male ⁊ hẽ coõcluſio b ꝓbanda. Deinde ibi Habi tuuʒz Pꝛobat eã ſic quãtorumcũq;.i. quotcũq; ł quorũcũq; hĩtuũ ł motuuʒ ſeu opatõnũ nlła ẽ melioꝛiſ.i.maioꝛiſ vkf intenſioꝛis hitus oꝑationiſ vł mo tus ſuperabũdãtia vituperabił ⁊ fugi/ ẽda nulla ẽt eru delectatiõis ↄñtis ſu perabũdãtia vitupabilis fugienda q quoꝛũcũq; vo hituũ vel motuũ erit ma ioꝛis mot ſupabũdãtia fugiẽda. Erit Er delectatiõis ſuperabũdatia ſimił ſʒ bonoꝝ coꝛpoꝛaliũ ẽ ſuperabũdtia ta lis ꝙ hõ eã perſequẽs ẽ vł fit pꝛauus. bi gtia comedẽ ⁊ bibere ⁊ in lecto ꝗ/ eſcere ſũt quedã coꝛporalia bona ha/ bẽtia ſupabundãtiã ⁊ exceſſũ ſic ꝙ bõ marime comedes vel maxime bibense vel quieſcẽs efficitur pꝛauꝰ ⁊ vicioſus quare coꝛpoꝛaliũ delectationũ ↄñntiuʒ eſt ſupabũdãtia fugiẽda ut mala.Hui rationis ponit pꝛimo maioꝛem. ꝛemi noꝛem ibi. Coꝛpoꝛaliũ ãt t pʒ per exempla data. Eſt tñ ſciendũ ꝓpter maioꝛẽ ꝙ bonoꝝ quedãuã ſũt ſic ꝑ ſe bõa Hꝗ nullũ incremetu nulla intẽno põt ea reddere mala vł ſupflua.ł ſupabũdan nia puta pꝛudẽter viuẽ ⁊ deũ diligẽ ⁊ stuoſe agere. hb eni q;to magis ſũt au- cta:tãto magis bona ⁊ laudabilia. it eſt ipſoruʒ nõ eſſe ſuperabũd antiã .i.exceſſũ ⁊ ſupertfluitatẽ.qꝛ nulłꝰ põt exceſſiue vel nimis ſupabũdãter vł ſu / pflue habere pꝛudẽtiã vł delectationẽ? dei l otutẽ. nec ꝑ cõſequẽs delectatio/ nẽ pꝛopꝛiã iſtis.Sũt at alia bõa quoꝝ põt eſſe minimũ icremẽtum exceſſꝰ ⁊ ſuperabũdãtia ſicui exẽpliſicaui ſupꝛa æ per cõſequẽs delectatõ ↄſequẽs iſta põt nimis ⁊c ſupabũdãdter augei. Cont lbi Sed nõ neceſſarias Pꝛobat cõ tiã:ſicut cu be q? in pſcrutatioe ceiſcann ſum opoꝛtet dice veru ſed ẽt opoꝛtet di vVI quuſionẽ tertiã. d. ꝙ bõ nõ ẽ pꝛauus p/ ſequẽs ſolũ neceſſariaſ ðlectatiõeſ coꝛ poꝛales.⁊ iõ nec iſte neceſſarie ſunt pꝛaue ꝙ ꝓbat. qꝛ illud quo gaudeẽt ali qualit᷑ oẽs ẽt bom nõ ẽ malũ.ſʒ delec/⸗ tatiõe neceſſaria guadẽt: quar ipſa nõ malũ.huiꝰ rõis põit minoꝛẽc.d.ꝙ oẽſ homines cõiter gaudẽt .i. delectant᷑ in pulmẽtiſ ĩ vino ⁊ i venereiſ:ſʒ ñ oẽſ ut oʒ gaudẽt eis ymo pluſq; oʒz gaudent aliqui. In triſitia o ↄrio mõ ſe hñt. qm nõ ſolũ ſupabũdãtiã triſtitie ſugiũt ymo generałr ⁊ toraluter oẽm. uius c ẽ:qꝛ triſtitia ñ ſolũ ſupabũdãatie de lectauõis ↄria ymo ↄriat pſeqnti ſuꝑ abũdãtiam delectatiõis. In quocunq; gradu pticipet delectationẽ. ⁊ iõ õis pſequẽs delectationẽ fugit omnẽ triſti t cuilʒ pti ł gradui delectarõis ↄriã.Conĩ ibi. Qui aũt nõ ſolu.pꝛo bat cõcluſionẽ quartã.p tñ intꝛoducit eam. 2. pponit eaʒ ibi. Pꝛimũ qdẽ ʒ5: pꝛobat ibi. . Et nõ ſtudioſu.] Dicit ſcrutatiõe ſciẽtifica ñ ſo cere cãm apparẽne falſi ꝓpter q; vide batur eẽ veꝝ cũ enĩ appaꝛei rõnabile 1. rõnabilłr illud motiuũ ꝓpi ꝙ aliꝗd nõ exiſtẽs veꝝ videtur eſſe veꝝ.tuc ꝗ⸗ dẽ facit nos magis credẽ vᷣo ꝙ opta/ muſ ſcire.iõ ꝑ nos dicẽdũ ẽ ⁊T ca mo/ ſtrãda ẽ ꝓptĩ q; coꝛpales delectatiões vident᷑ eẽ elgibilioꝛeſ.cũ tñ ñ ſint ſup b ãt dicit ꝙ cã ẽ. qm ab oibꝰ appetunt ut medicie que ẽ cõcluſio quarta h ꝓp/ banda. Beiñ ibi. Lꝛumũ gdẽ oclu ſionẽ intẽtaz ponit ⁊ exponit.d.qꝙ pꝛi müũ dicẽdũ p nos ẽ ꝙ iõ corpales dele ctatiões vidẽt᷑ eligibilioꝛes qm appe/ tunt᷑ vt medicie qm delectatio expellit triſtitiã. ⁊ iõ ut delectatõe exiſtẽte me dicina 2 triſtuias hõies ꝓpt declinã / das ſupabũdtias triſtitie pſequũt᷑ de lectationẽ ſupabũdãtem ⁊ ſpecialr ⁊ totaliter delectatoneʒ coꝛpoꝛ alẽ tãc; matfeſtioꝛẽ vebemẽtioꝛem: qr vehe mẽtes ſũt foꝛtioꝛes medicine 2 oeʒ in Qitia v ppi b qruũt æ appetũt: qꝛ faci/ MNtin v Ppib qrit a appe ut E IIBRO ſit hõi apparere ⁊ videri eẽ pᷣicr ⁊ ex Zriã triſtitiã.ſic iꝗᷓ ĩtelligẽda ẽ cõcluſio iſta ꝙ delectatiões coꝛpales appetunt ut medicie ↄ triſtitias ⁊ maxie vehe/ mẽtes tàqᷓ; efficatõꝛes medicie.Conĩ ibi Et ñ ſtudioſũ. ꝓbat dictã cõcluſi onẽ.p:ex nã delectatiõis 22 ex nã hõis ibi.. Adhuc pſeqͥnte pꝛq ĩtẽdit ſic ar⸗/ guẽ.coꝛpał delectatõ appetit᷑ aut ut fi nis ſtudioſꝰ vtuoſꝰaut ut aliꝗd m̃dici nale valẽs ad finẽ ñ ãt pꝛmõ pp duo qͥ dicta ſt Sð pꝛimũ qm coꝛpales dełctati ões ſũt opatiões pᷣue nẽ qͥ facta ẽ pua E ex natitate mala ł ex cõſuetudie ma/ la. .e.li.c.??ſcðʒ qᷓ;ſũt opanões nẽ ĩ digẽt᷑.octaua.e.li.c.iq.meliꝰãt ẽ hẽre ea ꝗbꝰ nã ĩdiget qᷓ; fieri.i.mutãi ⁊ t⸗/ dẽ ad illa h ãt accidũt ⁊ cõuẽiũt pfeciᷣ quar̃ tał coꝛpał oᷣłctatõ ñ erit ſtudioſũ ꝗd.niſi ᷣm accñs:appetẽt᷑ iꝗ coꝛpaleſ ut medicie. hꝰ rõis ñ põit niſi ðſtructi onẽ alt᷑ꝰ mẽbꝛi dĩſiõis pᷣſuppõite.No ta iᷓ ꝙ finis ſtudioſꝰ ẽ ille g debet rei iã pfecte ſicut ẽ opatio ſʒ hitũ tuoſũ. qꝛ vtꝰ ẽ q bñ hñtẽ pficit.⁊ eiꝰopꝰbonũ reddit. z.li. 2. c.:c.n. diſpõ pfecti ad optimũ op ut..phᷣicoꝝ.finis ijᷓ ↄñs rẽ iã pfectã ẽ ſtudioſꝰ.i.stuoſꝰ.fmmiſ ãt ↄñs reʒ ĩpfectã ł ut ipfectã ẽñ pᷣtuoſꝰ T nõ ſtudioſꝰ.ſic ãt ẽ ꝙ coꝛpał delectõ FHʒ tactũ ł guſtũ cõſeqͥt coꝛpꝰ ut ĩpfec/ tũ ⁊ ĩidigẽs. ſiij.n.⁊ fames ſi᷑ ipfectio / nes qdã ⁊ idigẽtie ſine ꝗbꝰnõ ðlectat guſtꝰ.prurit at ⁊ ſtimłatõ carnis ſine ꝗb ñ ðlectat tactꝰ ſüt qͥdã inãles diſ põnes ⁊ cõplexiões hũoꝛuʒ gb acci dẽtalit᷑ pũgũt coꝛpꝰ:quare tales ðᷣlec/ tatiões nõ ſũt ſtudioſe. Deiñ ibi. ad huc pſeqͥnte. pbat eãdẽ cõc łoẽ ex nã hõis:oñs quatuoꝛ ĩfirmitatũ gnã gbuſ cõueĩt hõinẽ affici 3 q ölectatõ coꝛpa liſ tãq; efficax medicia p̃bʒ aliquale re mediũ.ſũt ãt ĩfirmitates iſte ociũ tedi/ oſum: laboꝛ iflamatõ v moꝛſus coꝛpiſ cõſũptiuꝰ. peg oñdit remediũ delectati õis pꝛimai.205 ſcoaz ibi. Et. n. mł/ tis B:3 ftiã ibi. Similr ãt. .: 3 quar tã at. melãcolici ãt. Dicii pẽ ꝙ coꝛ pales ðłctatiões pſecute ſũt ⁊ optate tiõis medelã ceteris magis ꝓni.quaĩ ab õib ñ potẽtib gaudẽ ⁊ ᷣlectãi ali is puta mẽtalibꝰ delectatiõib ꝗ.ſ. nec vacãt nec ĩtẽdũt miſi circa ſeſibilia. qꝛ à bõ nõ põt viuẽ ocioſ õi ðłctatiõe pꝛi uat ſñ maxĩo tedio ⁊ ãguſtia:iõ ipi ſi bi ſĩ qᷓdã.i.appentũ pᷣpãt ⁊ pcurt ut delectẽt᷑ coꝛpalr delectari ſpirituałr neſciẽtes. qñ vo pcurãt ðlectatiões in nocuas puta neceſſ aias ñ ẽ vtiq; icre pabile.qñ ᷣo nocuas mẽti:ł coꝛpi tũe pꝛauũ ⁊ ĩcrepabile pᷣ tñ faciũt qꝛ nec ſciũt nec hñt alia in quib delectent᷑ ⁊ gaudeãt vebemẽter.quare cõuertũt ſe dad iſtas:qꝛ vebemẽtes ſũt. 2 ibi Et n. młts] oñdit moð remedij ſcöaz ifirmitatẽ.d.ꝙ młũ accidit triſte ł triſii tia ꝑꝑ nãzʒ infirmã laboꝛe qꝛ ſẽp labo rat aĩal ĩ oꝑõibꝰoꝛganoꝝ ⁊ ſẽſuũ quiſ hͥ fiat inpcepubiłr.qꝛ i aſſueti ſumus vidẽ.n.⁊ audire fiunt cũ triſtitia: ut j5· mones nãliũ phoꝝ teſtãt᷑.huiꝰ rei qtia nã ĩ ↄnnuo laboĩ põiua idiget ⁊ appe tit medicari ⁊ remediãi ꝑ getẽ ⁊ de- lectationẽ. Nota ꝗ laboꝛis hui cam qꝗ ẽ:qꝛ aĩal continue patit ⁊ a ſtatu ſuo aliquałr variaf᷑ ut.S. ppᷣus ĩ pꝛicipio. Itẽ nota ſignũ ꝙ oculus ñ põt diu ali⸗ viſibile iĩtuẽi ſine ömiſſiõe palpebeꝛ ⁊ clauſiõe oculi ꝙ ẽ ſignũ alicꝰ paſſiZDſ· fatigatiõis ⁊ leſionis oꝛgani.vñ necei ſe ẽ alñ geſcẽ ab opatiõibus extioꝝ ſe ſuũ ꝙ vtiq; fit in ſomno.quare doꝛmiti . one idiget. Certio ibi. SGimixr ãt ’ñ dit tertiã ĩfirmitatẽ.d.qꝙ hõieſ ĩ iunẽuun te patiũt᷑ ſimiłr: qꝛ pp augmẽtatiõem q fit a calido ⁊ hũido diſponũtur ſicut hõies vinolẽti ꝗ vini caloꝛe feruent ⁊ bumoꝛe madẽt: ⁊ iõ iuuenes calidi ⁊ hũidi ⁊ ĩ młto motu ac ntillatiõe caꝛ niuʒ ⁊ hũoꝝ põiti ſũt vtiq; ad delecta dicit ꝙ inuẽt ẽ ꝗd delectabile.i.incita tiuũ ad delectationẽ.q? ibil melãcoli ⸗/ ci ãt. Oñdit quartã ĩfirmitatẽ dicens ꝙ melãcolici ꝗſt melãcolici ſʒ nãʒ.i. natiuitatẽ ſuã ł ſᷣm etatẽ.ł.acñtalẽ diſ poſitionẽ:qꝛ h̊ oĩa eꝗpolẽt. iſti ĩq; ös indigeẽt delectatiõis medicina z triſti/ tiã cõtinu qᷓ; patiũt᷑ qꝛ coꝛpꝰ eoꝝ ꝑp li 4 gan et ciſi ficiſi⸗ Urenraie litcelecan ibs fuen ſenchn.r ſantitpan lecanone btules oe nii nugoa⸗ iſcend ſagpiton güpnimapn doconat Reapsd⸗ erüſo iyet ioe neniter er cötrari gualitates rio ciſtitun eſoluno. e ſperrl alia ſeane veler eſreauumidh ſccii xelea Aneetſania⸗ ninledeg Gegamnatü Ciſd , giiticͤclio monoͤgil⸗ lituinhin nianuleybi⸗ tninin lünſtiͦern⸗ Uuigaſun⸗ iritinn Uutüioparb ſoqnilaſe wacepta ölegabiler⸗ waeepgai Nedicinlin ſlens lalia ſiſnsn ſer Sniiuän nirnilienf gm fü; Mbir giänin Wnefumänhue wldeiönu m1enedühein .Ro lre NNNeat i mmat u. bin ſgiq onltsinint miſne mniin l giſigins 11 konisgr ſe boanötic finſomne d Tmoti Si ſmni: g Punne Gleig mndun in nanli ſ 1 io zütlinfait eii anmat . nirigrtttl malã ⁊c acutã cõplexionẽ moꝛdet᷑ cõti nue ⁊ cõſuit᷑ ⁊ hac ð cã tãqᷓ; oficiẽtes afflicti ſemꝑ ſũt in rehemẽti appeti tu remedij delectanõis.qꝛ triſtitiã hꝰ/ mõi expellit ab hõie ðlectatio ei ↄria Lẽt delectatio nõ vria: ſʒ cõtingẽs dũ tñ foꝛũ fuerit:qꝛ totã intẽtionẽ aĩe ad ſe trahit.⁊ i!õ nullã aliã triſtitiã ꝑcipit ſicut ẽt pari rõe foꝛtis triſtitia oẽʒ de/ lectationẽ coꝛꝛũpit ut.j.li.x.cet pꝑpp 5p tales hõies fiũt intẽperati et pꝛaui. niſi magno conatu ſtudeãt ad vᷣtutẽ.eſt ſt ſcienõ ꝙ hee quatuoꝛ infirmitates cõſeꝗ pñt omnẽ hõinẽ. ł ſeper vł alqñ qm pꝛima puenit ex cõditiõe amime qᷣ oĩo conat᷑ compler̃ deſideriũ ſuũ.et ꝑ. cõſeqᷓns delectari qꝛ ſᷣm Salomonẽ ð⸗ ſideriũ ſi cõpleat᷑ delectat aĩiam. ꝓuer. iʒ: et iõ ociũ ⁊ ſibi tediũ triſtabłe.ſcòa ꝓuenit ex cõplexiõe coꝛpoꝛis cõpoſiti ex cõtrarijs hũoꝛibꝰ hñtibꝰ cõtrarias qualitates.ʒ: ꝓuẽit ex icremẽto coꝛpo ris cõſtitutiuo. 4 So ex decꝛemento reſolutio. et iõ ẽ neceſſe omni hõi vel ſeẽper vł aliqñ ad medicinale remediũ recurrẽ delectatiõis.ſʒ h̊ põt fieri ma⸗ le.ſ.recurrẽdo ad ſuperabũdãtiaſ coꝛ poꝛaliũ delectationũ vł bñ recurrẽdo ag neceſſarias. vel ad delectationes mẽtales de ꝗb dicit ſalomon ꝙ nõ eſt vno mõ ꝙ illa ðlectabilia qͥ ſut ſine tri ſtitia.i.nõ hñtia triſtabilia ſibi cõtra⸗/ ria nullaʒ hñt ſupabũdãtiã.i.ſuꝑflui/ tatẽ.alio mõ dicit ꝙ delectabilia que p nãm ſuã et nõ ſᷣm accñs ſũt delecta/ bilia ipſa ſũt h.ſ.ſine triſtuia ⁊ ſine ſu pabũdãtia. Intellige vᷣo ꝙ talia ſũt ð/ tutu opa.hᷣ at ꝓbat ex oppoſito ppo ſuo.qm illa ſola hñt ſupabũdatiã.i.i ſũ mo accepta ſuũt mala qͥ ꝑ accñs ſũt bõa Slectabilia: ⁊ illa q p ſe ſt talia ĩ ſũ mo accepta ñ ſũt mala.ſʒ delectabilia medicinalia ſupiꝰ memoꝛata ſũt fʒʒ ac cidens talia. delectabilia vero p nãm ſuã ſũt ſᷣm ſe delectabilia:quar iſta ſũt ſine ſupabundãtia. huiuſ rõis põit mi norẽ in a ⁊ pʒ. Ad euidẽtiã aũt hᷣrõ5 ms ẽ ſciẽdũ ꝙ maioꝛ fudat᷑ ſup illa cõ ſideratione ſecũdi topi.Si ſimpłr ad ſimpliciter. ⁊ c. qm̃ illa tenet in hijs q phſhlſe conſequũtur ⁊ nõ in his que p ac cigdens.bi gtia.in ꝓpoſito biber̃ ꝗdẽ ẽ qdam bonũ ⁊ delectari bibendo eſt ẽt ꝙdam bonum. ſʒ iõ ſupabũdãtiam habet ⁊ in ſũmo acceptũ eſt malũ: qꝛ nãõ eſt per ſe bonũ. ſi enim bibeꝛe eſſet per ſe bonũ:magis bibeĩ eſſet magis bonum: ⁊ maxime bibere eſſe maxi/ me bonum. Intelligẽ vero iõ nõ habʒ ſuperabũdãtiã nec ĩ ſumo acceptuʒ eſt malu.quar̃ ẽ p ſe bonuʒ.ſicut.n. intel ligere eſt bonũ Sic etiã magis intelli gere eſt magis bonum et maxime in/ telligere ẽ maxime bonũ.quare tutſũ opera qͥ faciũt.i.pficiunt actũ nẽ talis .i. taliter diſpoſite p oᷣtutes nõ hñt ſuꝑ abundãtiam cũ ſit per ſe bõa:ymo il/ lud ꝙ in alijs ẽ ſuperfluũ.puta extre/ mũ in hijs eſt optimũ.quar vᷣtus q;uis ſᷣm rationẽ ⁊ ſubſtantiaʒ ſit medietas tamẽ ſᷣm optimũ et bene ẽ extremitas ut · S. li.c. .Coni ibi.. Mõ ſẽꝑ autẽ Seclarat ſextam cõcluſionem.ſ. na tura bumana non ſemper põt eadẽ de lectatione:vel eodem delectabili de/ oblectamẽtũ ſuper coꝛdis gaudium.,. CLConf ibi. qꝙ aũt ſine triſtitia] ꝓbat quitã cõcluſionẽ. p-ãt ꝓpõit eã dupiłr lectari. Hicit ergo cum ſuper luitate negotiatõiſ ꝙ nullũ idẽ obiectũ poteſt ſemper eſſe homini delectabile. Cuiuſ cauſa eſt et ratio. qꝛ natura hominis ſeu noſtra non ẽ ſimplex nec ſimplicit ti. vłr manet. Sed ẽ aliquid puta. aĩa et aliquid alterum pꝛeter animaʒ pu/ ta coꝛpus ſecunduʒz ꝙ coꝛpus ſunt coꝛ ruptibilia omnia hominis indiuidua: et ideo ſi quãdo delectatur anima ſe cumdum ſe aliq delectabile coꝛpoꝛale agat in parte ſenſuiua.ſ.iĩ inferioꝛi na tura: tunc h erit alteri.i.ſuperioꝛi na⸗ ture pꝛeter naturam.i. diſconueniens et per ↄñs triſte. Si vero delectatio equet triſtitiã et ecõsſo.i.ſint equalia tiũc nec erit triſte nec delectabile totuʒ ſim? acceptũ ꝙ opatũ ẽ ad min ʒ ap parẽtiã v b mõ ceſſabit p: delectatio. quaĩ nullo mõ põt hõi ſẽꝑ cõtinuãi ea dẽ delectatio ꝓpt diuerſuatẽ ſuaꝝ ptiũ Coni ibi. Quare ſi huiſmõi] pꝛobat ſeptimã cõcluſionẽ.ſ.ꝙ deus ſẽp eadẽ delectatiõe ſimplici delectat᷑. arguit ꝗ ſic.cuiuſcũq; na ẽ ſimplex ⁊ imutabi ei ſemꝑ inerit vna ⁊ eadẽ actio delec/ tabiliſſima.ſʒ ði nã ẽ hꝰmõi quar̃ ⁊ c. hui rõis põit p:ᷣ maioꝛẽ ⁊ pʒ.ꝛcõclu ſionẽ ibi. ꝓpter ꝙ deus Tertio ibi. LMHõ.n.ſoluũ Circa maioꝛẽ t remouʒ dubiũ.d.ꝙ nõ ẽ dubitãdũ an oꝑpatõ ⁊ delectatio poſſint eẽ ſine motu. qm̃ nõ ſolus mot ẽ oꝑatio:ymo ⁊ imobilitaſ .i.eſſẽtia ĩmobił ẽ opatio vera:necnõ ⁊ꝓ delectatio magiſ eſt in quiete.i.ſine motu qᷓ; ĩ motu ł cũ motu.Eſt ãt ſcien dũ p: ꝙ ſicut cõpoſitum dicit duplicit vno mõ cõpoſitũ ex aliquibꝰ ut totũ ex ptibꝰ.alio mõ cõpoſitũ alicui ut ꝑs ꝑti Ita ꝑ oppoſitũ aliꝗd dicit᷑ eẽ ſimplex duplicit p.mõ qꝛ no põt cõponi ex ꝑu bus:alio mõ qꝛ nec alti ꝑu.vtroq; aũt modo ſimplex ẽ nã diuma.2. ſciẽdum ꝙ ex h̊ nã diuina ẽ ſimplicit᷑ imutabiliſ qm̃ oẽ mutabile ẽ cõpoſſibile cũ foꝛma que ẽ terminus mutationis ⁊ ſ̃m qᷓ; fit mutatio ut demõſtrat᷑ peppicoꝝ.ʒ. ex his ſequit᷑ ꝙ opatio ⁊ delectatio nẽ diuine vna ⁊ eadẽ einałr ⁊ iuariabixr ꝑſeuerat.⁊ iõ quið dijs oĩs vita beata ut. j. li.x.c.xꝰ qꝛ ſicut bene habere ⁊ delectari accidii hõibus modico tẽpoĩ ita incõpabiłr meus ineſt deo ĩ toto et᷑ no.ut u.metaphi.Con ibi.. Trãſmu tatio ãt] ꝓbat cõcluſioneʒ octauã.ſ.q; tranſmutatio aliqua ẽ delectabiliſſima nẽ male ⁊ coꝛꝛupte ⁊ pꝛimo ſʒ poetã ꝓponit eã.d.ꝙ ſᷣm dictũ poete homẽi mranſmutatio ẽ ꝗd dulciſſimũ.i.ðᷣlecta biliſſimũ oĩuʒ eoꝝ ꝗ delectat hõinem. h ãt accidit ꝓpt᷑ malinã qᷓ;dam.2? ibi. MAuẽaðm eniʒ ſcòum nãm pbat eã .d.ꝙ ſicut eſt de hõie ⁊ volutate hõis. ſic ẽt de nã hõis vel alterius aĩ alis. ſʒ ſic et d hõie ⁊ eius volũtate ꝙ hõ vł volũtas hõis cito traſmutabił ẽ maluſ ſic ꝙꝓꝓpt malitia ẽ ꝓnus ad tranſmu⸗/ tationẽ pꝛopꝛiã.quaĩ ſic erit vłr ð nãa q traãſmutatlõe idiget ꝙ ipſa erit mala ſic ꝙ ꝑꝑ malitiam ꝓna ẽ ad huiuſmõi trãſmutationẽ ⁊ ad ↄñiẽ ðᷣłctation?: quare iał nã nec ſimplex ut dina nec ẽ epyekes vt valde bona.huiꝰ rõisp / miſii cõcluſiouẽ p: ⁊? aũt ponit mino/ rẽ ibi. Quẽaðm] cũ nota ſumilitudis vnde trahit᷑ maioꝛ.ʒ infert cõcluſionẽ iteꝝ implicite ibi Et nã ꝗ? cõfirmat ibi..MHõ enim. ſvliio vo epylogat ibi Le cõtinẽtia. 8Zicẽs ꝙ de cõtinẽtia ⁊ incõtinẽtia ⁊ de delectatiõe ⁊ triſti tia dictũ ẽ quo ad tria.ſ.ꝗd eſt vnũqq; ipſoꝝ ⁊ qualr aliqð ipſoꝝ ẽ bonũ ⁊ ʒ: quałr ipſoꝝ aliqð ẽ malũ: quaj reſtat ut iã in ſequẽtib libris.ſ.Sð.⁊.. dica mus de ãicitia.Eſt ãt ſciendũ pꝛ ꝙ iõ malus hõ ⁊ mala volũtas ⁊ mala nã ẽ cuo tranſmutabił ꝓnitatẽ habẽs ad tranſmutationeʒ qꝛ in õt tali ſunt duo cõtraria.ſ.ad diuinũ ex pꝛimeua incli naiiõe nẽ ut.õ.c pximo ⁊ iſtud incli/ nat ad bonũ ꝓpꝛiũ nãlit᷑ cõueniẽs tali nẽ ut. j. li. x. c. Et ẽ aliud ↄriuʒ.ſ.ma litia ⁊ mala diſpõ ſupaddita q pueriit ⁊ mẽtiri facit circa pꝛincipia pꝛaciica ut. . li. o6ecei? hᷣ malitia inclinat ho minẽ ad malũ hõis ſimplicit᷑ quis in clinet ad bonũ appẽs ⁊ ſibi viſũ ut.j. li: c. . huius rei gtia b duo vria tra bũt ad optata:bᷣ ꝗdẽ huc illud vo illuc quẽaðʒ diſcrepãtia ut.j.li .c..quaĩ hõinẽ manẽtẽ ĩ ſtatu nãli maliiia tra- bit ad innãlẽ põitũ ĩ ſtatu inãli nã co nat᷑ ipſũ trahẽ ad nãlẽ ⁊ hᷣ ẽ cã hiuus iſtabilitaſ̃ ⁊ viciſitudis quare mali ad ſe ipſos nihil hñt ãicabile ⁊ ſẽper re⸗ plent᷑ penitudine ut.li.6cx ſcðo ſciẽ dũ ꝙ iõ p oppoſitũ bonꝰhõ nõ ẽ facilt Fʒ volũtatẽ trãſmutabił.qꝛ nã ⁊ diſpo ſua tẽdũt ĩ idẽ:⁊ iõ circa nihil hũanoꝝ bonoꝝ ẽ ita cõſtãtia ſic circa vᷣtutes ⁊ eaꝝ opa ut.õ. li.i.c.iꝗ.ʒ: vo ſciẽdũ ꝙ lõ trãſmurtatõ ẽ ðlectabił nẽ coꝛꝛupie. dq de ad qð ꝓmi ſumꝰẽ ðlectał ile nob ſʒ vt viſuʒ ẽ ad traãſmutatiõeʒ ꝑp ma ncipit lid̊ octauu? Lectio i⸗ uiltetfel vednictaß⸗ iſbait nact yphemo 1 4 amnanaſi gei heeleg fcänieg Upcklami i cuntarne tteqel (caddeddn Reihlabi pſtboönn ſire agedod fepſingula ſe o ſippot yhiſa me Mderitin ſreſic ce loazibt.4 ibiaog camib lpöſüä gli znsſta babit ici⸗ lilboror i ſſigcg Nſlmngsren lairnn güricn luſninpin Keentnsſine Apleneceſtar he ntalir⸗ egiliger hopibiß men obuſtsgäre fnodl. gui llttcöctuſio Endinine Usptel di iul ini tn inae ſöez unmm, mumds ☚ cnnn on. döettii dtning ni, Guaiſeie 149, Pgi mlni ibebisd aüſm uumenuntl Hiſudind nin uigun gunadn dinclnate ciqusn birſün, illud ol Maliak ODSTh ð aͤlci/ tia. In pcedẽti bus libꝛis egit ð̊ virtute moꝛali t intellectuali: de continẽtia ⁊ in/ continentia: de — mollitie perſeuerãtia Hic conĩ agit de amicitia p? aũt pᷣmittit ꝓppemium. 2 ſubdit tractatuʒz ibil Dubitatur at] In ꝓhemo ãt ꝓpbat ꝙ i moꝛali phia de amicitia ſit agẽdũ.Et ĩtẽdit ſic ar/ guer. hic eſt agẽdũ de oĩ eo ꝙ ẽ uirtus uł cũ uirtute ꝙ ẽ neceſſariũ bonitati ui te ꝙ eſt familiare:ac ſociale ꝙ ẽ ſalua riuuz ciuitatũ ac politie ꝙ ẽ ↄſecutiuũ iuſtitie ꝙ eſt obiectũ philophilie.ſʒ ãi / citia ẽ huiuſmõi: quare hic ẽ agenduʒ de ipſa.hui rõis põit p:cõcluſionẽ.d. ꝙ pit ſᷣ cõtinendo mẽoꝛata ſequit᷑ ptrã ſire agẽdo de ãicitia.2 declarat mino/ rẽ pꝑ ſingulaſ ptes ibi.. eſt.n. Stꝰ Imaio rẽ vᷣo ſuppõit tãq; euidẽtẽ. qm illa.vj. in pᷣmiſſa maioꝛi accepta ðbẽt tractãi 2 ↄſiderãi ĩ moꝛali phia. clarãdo o minoꝛẽ ſic ꝓcedit.ꝙ pꝰpõit ꝑtẽ pꝛimã 2 ſcoaz ibi. adhuc maxie 3 tertiaz ibil Mã quoq; 4e quartã ibi.videt᷑ ãt ? quintã ibi et ãicitie. cõ: ſextaʒ ibi. Mõ ſolũ aũt. Dicit ꝗ̊ p: ꝙ ãicitia qdã stus vł cũ tute.h at diſiũctiuap babit᷑.j.vbi oñdet᷑ ꝙ pfecta ãicitia ñ ẽ niſi bonoꝝ ⁊ ĩ ᷣtute ſimiliũ.e.li.c.x. L. . li. 9.c. 9. que ãt pars hui diſiũcti ue ſit magis vera:videbit᷑ ĩ qe.Cont᷑ ibi Adhuc maxie. declarat ſcoã ptẽ d. ꝙ adhuc ãicitia videt᷑ maxie eẽ ꝗd neceſſariũ in vita ſuple bona.qꝛ nulluſ eligeret viuẽ ſine ãicis hũs reliqua bo na vite neceſſaria q; viuẽ cũ ãicis. ãt ipe ꝓbat tali rõe.illud ẽ neceſſariũ vi/ te ꝙ ẽ eligenð ⁊ neceſſariũ diu itib inopibuꝰ iuuenibꝰ ⁊ ſeioꝛibꝰ:debilib ⁊ robuſtis adoleſcẽtibꝰ.ſʒ ãiciia ẽ bu iuſmodi. quaĩ ⁊ c.huius ratiõis pꝛe/ miſit cõcluſionẽ:⁊ ꝛſubdit mioꝛẽ ibi. LEt. n. dittatibꝰ Et declarat eã p ſin/ gulas pteſ. dicit ꝗᷓ̊ q;tũ ad pꝛimã ꝙ ãi / citia ẽ neceſſaria dittãtibꝰ.i.diuitibꝰqꝛ Jfuabii VIII videt᷑ maxie opꝰ eẽ. qꝛ dites poſſidẽ tes pꝛicipatꝰ ⁊ potẽtatus.i.ptates ha beãt ãicos qꝛ nulla vtilitas ẽ tak böe foꝛtune ablato bñficio qꝛ põt fieri ꝑ ta lẽ ꝓſperitatẽ foꝛtune ꝙ ꝗdeʒ bñficiuzʒ fit maxie ⁊ laudabiliſſime ad amicos dãtia q;to maioꝛ tãto ĩſtabilioꝛ. Sic ꝗ pʒ ꝙ diues ãlcis indiget ꝑp duo. ſ. pp bñ agẽ:⁊ bene vti diuitijs ⁊ ꝑp ſaluat æ cuſtoditr̃ ditias. Motãdũ ãt ꝙ boeti exptꝰ ĩſtabilitatẽ bõe foꝛtune cõquerit᷑ de ãicis impꝛudẽtibꝰ:ꝗ ꝓpi foꝛtunam eũ eẽ felicẽ iactauerãt.d.Quid me fe/ lnceʒ tociẽs iactaſtis ãici. QAum cecidit ſtabili nõ erat ille gradu. de ↄſolatiõe li.i.metro primo.q;tũ ad ſcðaʒ ptẽ di/ cit ꝙ in caſu mopie ⁊ in religs infoꝛtu nijs hõies exiſtimãt bẽre refugiuʒ ad ſolos aicos.Ex quo pʒ ꝙ ãicitia ſit ne ceſſaria ĩ opibꝰ pp releuamen miſerie ſue. Quãtũ ad ttiã ptẽ dicit ꝙ iuuẽibuſ ſũt ãici neceſſarij ad ĩpeccabile.i.ad vitã ducẽdã ſine peccato. Juuenes.n. ſũt ad voluptates ꝓni ⁊ cõcupiſcẽtijs pleni. pꝛudẽtia vero vacui. Et iõ taq; idocti indigẽt ãico pedagogo cinueru ditõe pᷣſeruent᷑ a peccato. QAuũtũ ad quartã ptẽ dicit ꝙ ſenioribꝰ ſũt ãlci ne ceſſarij:tãqᷓ; Suitoꝛeſ ad famulatũ quo ſenect indiget. Quãtũ ad quintã dicit ꝙ patiẽtib defectũ actiõis.i. debilib⸗ ſt᷑ ãici nccãij ꝑꝑ debilitatẽ adiutoꝛiʒ ſuſcipiẽdi a viribꝰ coꝛpis ppꝛij. Iſtoꝝ ãt idigẽtia reduci põt ad ĩdigetiã ſeni oxꝝ ⁊ ad ĩdigẽtiã ĩopũ. qtũ ad ſextã p lẽ dicit ꝙ ãici ſi neceſſarij hijs gſt i a⸗ doleſcẽtia ñ ſolũ vt retrahãt᷑ ab actõibꝰ mal ſʒ ut puocẽt᷑ ad actõeſ bõas.vide mꝰꝙ duo ĩ qd vẽiẽtes ⁊ viuẽtes:⁊ ſibi ĩuicẽ cõicãtes ſi potẽtiores ad bñ ĩtelli gẽ ⁊ bñ agẽ qᷓ; duo abiuicem ſepati. Con' ibij nã quoʒ ꝓbat ꝙ ãicitia ſit qd ſociale ac failiar. bᷣ ãt phat tpłr. p⸗ qꝛz vĩ eẽ nãtr aggẽitũ cuilʒ gůãti ⁊ p- pagati eẽ cõgenerale.ũ ſolũ int hoies ſed inter volatilia ꝗᷓ ſt congeneralia. ut grueſ et ſturnelli v int pluria aiĩalia e tał dĩtiaꝝ abũdãtia nullo mõ æ ſaluabit᷑ ſine ãiciſ.qꝛ tał abũ — ſicut apes ⁊ forĩce ⁊ inter hõieſꝗ ſũt adinuicẽ vnius gẽtis. videt᷑ ꝗ̊ ex nãli inclinatione ad gregẽ:ꝙ amicitia ſᷣm empeð.cõgregãs ſit quid familiat̃ ac ſociale.2* ꝓbatur ið ex philãtropia.i. ex amoꝛe hominũ que apᷣ latinos vo/ catur hũanitas. Et dicit᷑ a philos ꝙ ẽ amor ⁊ tropos ꝙ eſt hõ. quaſi amoꝛ hõinũ:qꝛ maxime i hominibꝰ grex hʒ locũ pꝛo eo ꝙ nos laudamus homineſ philatropos.i.cõitatis hominũ ama/ toꝛes tales ſũt maxime apti ad ſocieta tem ⁊ familiaritatẽ quibus ſũt ↄrij ⁊ mõ viuendi homines ꝓterin ⁊æ ptina/ ces qui grece dicuntur ycirogmones S. li? 7eceiʒ: 3. patet idẽ ex dirrectio ne itinerũ.qꝛ videtur oĩs hõ õi hõi ſe hẽre in familiare aial ⁊ amicum ĩ er roribus itineruʒ. qꝛ quãdocũq; aliqs errans in itinere interrogat aliũ ſciẽtẽ libenti animo docet eũ.et ſi quis iſtud negaret homini nõ putaret᷑ hõ Cont ibi Nidetur aũt. Pꝛobat ꝙ aicitia ſit ſaluatĩa citatũ·dicit ꝗ̊ q amicitia vi detur cõtinere ciuitates in ſtatu ſuo q; apparet. qꝛ legispõitoꝛes ⁊ ciuitatũ rectores magis ſtudẽt circa amicitiaʒ inducendã qᷓ; circa iuſticiã. Ydẽ.n.iu⸗/ diciuʒ eſt apud legislatoꝛes de cõcoꝛ dia ⁊ amicitia.qꝛ cõcoꝛdia videtur ee= ſimilis aicitie ⁊ nõ ĩmerito:qꝛ cõcoꝛ⸗/ dia eſt vnũ amicabile ut.j. li?ι legiſpoſitores maxime appetũᷣt ꝓ ſalu te ciuitatiſ cõcoꝛdiã. ⁊ maxime expel lũt eis inimicã cõtentionẽ. quare dici tia maxie videt᷑ ſaluare ciuitates. Eſt aũt ſciendũ ꝙ iſtud ſupponit.2? politi ce vbi ꝓbatur ꝙ ꝓpter amicitiã indu/ cendã vxoꝛes nõ debent eſſe comuneſ ſed ꝓpꝛie.Con ibi.. Et amicis ..e clarat ꝙ amicitia eſt cõſecutia iuſtitie ⁊ h dupłr pꝛimo ꝓpi indigentiã quia omnib“ hominibu⸗ cohĩtantibus ami cis exũtibus nil opꝰ eſt iuſtitia. hõies aut iuſti exiſtẽtes idigẽt dicitia. Scõo ꝓpter decẽnam.qꝛ iuſtoꝝ hominũ ma 4A xime intereſſe videt᷑ eẽ qicabile. ſt & notaãdum ꝙ vbi inter oẽs cobabitã tes eſſet pfecta ãicina.nõ eſſet neceſſa ria iuſtitia iõ qꝛ perfecta ãicina facert res qicoꝝ comunes q;tũ ad vſuzʒ ut·2 politice.quare tũc non haberet locum commutatio nec lis nec vidicatio nec per cõſequẽs iuſtitia.2: nota ꝙ iõ iuſti tia indiget amicitia: qꝛ nullus per ſe ipſuʒ eſt ſibi ipſi ſufficiens ut pbat p. politice.nec põt oĩa ſibi neceſſaria ha bere ab alijs per viã iuſtitie: qꝛ nuqᷓ; eſſet finis appꝛeciationũ ⁊ eſtimatio/ nũ:quare in multis indiget ut hẽat ea que ſut pꝛoximi ꝑ viã amicabibł gratie Tertio nota ꝙ iõ iuſtoꝝ intereſt ãici/ tia.qꝛ iuſtitia eſt alienũ bonũ.ut.õ.liꝰ J.c. 3.⁊.c.xi cõicatõ aũt bonoꝝ ẽ effe ctus amicitie nt.j.li.q.c.a.quajr iuſto ruz intereſt ãicitia.Cont ibi. Mõ ſolũ aũt. ꝓbat ꝙ amicitia ẽ quoddã bonũ tãq;ᷓ obieciũ philophilie.ꝙ interpꝛera tur amor ãicuie. Dicit & ꝙ aicina vio tur eſſe nõ ſolum quid neceſſaꝛiũ hõi: ſed ꝙdam bonũ habẽs in ſe rõnẽ boni ꝙ ꝓbatur:qꝛ cuiuſcũq; amoꝛ eſt bonuſ ⁊ laudabilis ipſu eſt bonuʒ habẽs ra/ tionẽ boni. Sʒ amoꝛ aicitie laudabił eſt ⁊ bonus:quare ipſa ãicitia ẽ qdaʒ bonum hñs rõnem boni. hunus ronis pꝛemiſit cõcluſionẽ· ſcòo ſubdit mino rem. d. ꝗq nos laudamus homines phi lophilos.i.icoꝝ ⁊ amicitie amatoꝛeſ Et philophilia videtur nobᷣ eſſe de nu mero bonoꝝ.Et ꝗdã ð niĩis exiſtimãt ꝙ amici ⁊ viri boni:ſint idez ſic q om nes viri boni: ſũt amici et omneſ ami ci ſunt viri boni.¶ Hota vero ad eui dentiã maioꝛis:ꝙ nullus amoꝛ rei vti lis vł rei delectabił eſt ſᷣm ſe laudabił ſʒ ſolus amoꝛ bõi honeſti.qꝛ rez vnilẽ nõ amamus pꝓpter eã. rẽ vero delecta bilẽ nũqᷓ; pꝛeciſe amamus niſi ꝓpter cõcupiſcẽtiam. Rẽ autẽ honeſtã ama mus ꝓpter ipſã:quare iſte ſolus amoꝛ eſt laudabił. WRerio 2 mium ſubdit tractatũ in quo pꝛimo recitat alioꝛum ſñtias Secũdo pꝛopꝛiaſ ibi.. Foꝛte ũt vtiq; Abitat᷑ aũt.⁊c Poſt phe Gupiniͦ Aibqnenn. is, zeli Eülu Areigii/ aieftitti gtitiſnt ſvawagfir ſemuſiſoci Konniſimi ni gdcdl üiſünca. ad Ndsi es ee adit ſs. itiqtoes erpefue a Kaeaultatſiti (tia. Olaltj telig ſipius iy noniua nii ſhhes poeta /e Miiuldi⸗ üiöür dirtet 6önechine ni — — inirnelein tateſuiad ve amurirüinfn lnischittopi Gkeris t cöno foptinimnon wrnwiigubu blſerenb4 Unroiefienit a ullti ſizi Aamnſciggi Gienet gonin idiemeinſte eippennie nhliucymns t Gnalbo nei oppornärſ bei chſoe⸗ Uinina D N wimig lst ummi⸗ lſtftonen D . iuſt in = ☛ = 4 4 P B ſ =Se 4 4 =– tsmnugenti lmünmiig e n ſ ng emqndpeckii Ciſcicz anmin icktbenn landemr nuan n boniſin igin⸗ 4 * abketin t böähwntn. p ii. ſ . Niaibeni (Waanon tair CTR 4 4 pſeolal ln⸗ uſſbil ſari 3 , VIII Eirca pꝛimũ recitat pꝛſñtiaſ hõinñ mo ralit loquẽtiñ.2? nalii loquẽtiũ ibil et de hijs. 3?dicit eẽ relinquenda nãlia ibi..MHaãlia Heẽ itẽdẽda moꝛalia ibi. AQuecũq; ãt łJ.? oñdit nalit᷑ loquẽtes lſeuit᷑ deficẽ ibi. Anã qdẽ Dicii ꝗ̊ p. ꝙ de ipſa ãicitia dubitãt᷑ nõ pauca qꝛ quidã ponunt amicitiam eẽ ſimilitu/ dinẽ q;dã ⁊ ponũt ãicos eẽ generalit᷑ oẽs eos ꝗ ſũt ſimiles ad ꝙ allegãt p⸗ uerbium ſapiẽſ quo dicit᷑. Oẽ aĩal dili git ſibi ſimile. Sic ⁊ oĩs hõpximũ ſibi oĩs caro ad ſimilẽ ſibi cõiunget᷑ ⁊ oĩs hõ ſimili ſui ſociabit᷑ ccle.iʒ: Dicũt aiſti omnẽ ſimilẽ ire ad ſimilem · ſicut colonũ ad colonũ ⁊ qcũq; talia ad ſi/ bi ſimilia. qð ãt ex ↄrietate dicũt ↄri uʒ dicẽtes figłos ⁊ oẽs ſibi ĩ officijs ſi miles eẽ adiuicẽ ↄrios iuidos ⁊ emu los.iſti ãt oẽs ſequũt᷑ motiua moꝛalia ut pefacie appet.Conĩ ibil Et ð hbijs Mecitat ſñtẽtiaſ nãlit᷑ loquẽtiũ de ami citia. Picit ꝭ ꝙ de hijs opiniõibꝰ reci taf᷑ aliq ſupius.i.alti ⁊ pfudiꝰ⁊ nãliꝰ .i. p motiua nãlia ĩquirũt. Dixit.n. eu ripides poeta terrã exſiccatã ðſidera re pluuiã hũidã.q.amans ⁊ appetenſ ſuũ Zriũ ⁊ dixit ẽt celũ venerabile ĩter oẽs machine mũdiał ptes cũ ẽ imple/ tũ pluuia:uelle in trã ſiccã cadẽ.i.hũi/⸗ ditatẽ ſuã ad terre ſiccitatem tãq; ad amatñ ↄriũ infundẽ.eraclituſ ãt ppᷣus tenẽs cu iſta opiniõe dixit õe vↄriũ eſſe cõferẽs ⁊ cõmodũ ſuo ↄrio.⁊ dixit fie ri optimã armoniã ĩ ſonis:ł optimã p poꝛtionẽ ĩ quibuſcũq; mixturis ex re/ bus differẽtibꝰ ſibi Zrijs. Et vlteri dixit oĩa fieri ⁊ ad eẽ deduci ᷣm Zrie / tatiſ litẽ.ac ſi ↄrietaſ ſit õtũ reꝝ amoꝛ vł amoꝛiſ c. gdã ãt opinãt᷑ ⁊ dicũt ex Zrietate ⁊ ex opiniõe ↄria hijs.ſ.euri tiai æ eraclitoſicẽ ẽpedocles.d.qꝙ ſimi le appetit ſimile. Hota o ꝙ duplex ſimiluuudo vna qꝗdẽ vniuocatiõis. ſicut/ albi cũ albo medici cũ medico altera vero ꝓpoꝛtiõiſ.ſicut actiui cũ paſſiuo: vk ẽt ſocij cũ ſocio:vᷣm hᷣ ſcito ꝙ vnis ſalit ſimilitudo ꝓpoꝛtiõis ẽ cã ⁊ pꝛin/ cipiũ alcitie. ſimilitudo vo vniuocatio / ms nũq; niſi ꝓ q;to interdũ ᷣuatur in ea pꝛopoꝛtio equalitad: qᷓ aliqũ reqri tur ad amicitiaʒ ſocioꝝ ⁊ erariorũ ut .Jj. vivebit᷑. Coni ibi. Maturalia dicit ꝙ nãlia motiua qõnũ de icitia mouẽ⸗ darũ relinquat᷑. qꝛ nõ ſũt ꝓpꝛia pᷣſenũᷣ intentõis.nos ãt h̊ͥ ⁊ vbiq; ſciẽtijs de bemus ꝓcedere ex ꝓpꝛijs ſicut viſum ẽ pꝛimo poſterioꝝ.onĩ ibi quecũqʒz autẽ. dicit ꝙ h̊ intendamus. Quecũ qꝙ ſunt bumana ⁊ ad moꝛes ⁊ paſſio/ nes hõinũ conueniẽtia.puta vtꝝ inter omnes qualeſcũq; ſint poſſit eſſe ami⸗ citia. an ſolũ inter bonos ſic ꝙ non ſit poſſibile homineſ exi vł fore amicos ⁊ iteꝝ utruʒ ſit tantum vna ſpeties amicitie an ſint plures. Lonſ ibl. Ana quidem Qſtẽdit nãa liter ſoquentes de ãicitia leuit deffice .d. ꝙ quið naturales exiſtimãtes vnã ſolã eẽ ſpetiẽ amicitie crediderũt bᷣ ex leui ⁊ nõ ſufficiẽti ſigno arguentes ꝙ quecũq; recipiũt magis ⁊ minus ſunt eiuſdẽ ſpetiei. Omnis ãt ãicitia b mõ recipit magis ⁊ minuſ.i.cõparatur ſe cundũ magis ⁊ minꝰquia dicit ꝙ iſte magis amat pairẽ qᷓ; fratrẽ.quar̃ oẽs amicitie ſunt eiuſdẽ ſpeciei ᷣm eos. ſʒ b̈ eſt ſignum mimis inſufficiens.qim̃ æc za que ſunt altera ſpetie h modo reci- piũt magis ⁊ minus.Sicitur enim ꝙ roſa eſt pulcherrimus floꝝ ⁊ bõ opti-⸗ mus aialium. SZicit ergo vlterius ꝙ ðᷣ iſtis diffiniẽtibus nãlibus dicendũ eſt ſuperius.i. altius ⁊ profundi ſecũdũ naturalem phbiloſophiaz: ⁊ iõ iſtud re uertatur ad./ phi. vbi de iſtis compa rationibus agitur. ¶ Tectio 3: . ꝛte autẽ vtiq;. Mecitatis alienis ſententijſ de amicitia hic ponit pꝛopꝛiam ſic pꝛoce dens ꝙ pꝛimo mueſtigat amicitie diß finitionem. 22 de amicitia tractat Fʒ di uiſionez eius quadꝛiplicẽ ibi differũt aũt h LZertio docet eius conſeruatio/ „₰ nem ⁊ diſſolutionẽ ibi.l t᷑minis vtiq; exiſtentibus amucinjs.cfi. Circa p ſtẽtes malos eſſe N êYò LIBRO mũ vero pꝛo inveſtigatiõe diffininõis pᷣmittit.⁊.concluſioneſ pꝛeãbulas ad diffinitionẽ. ſcòm infert ipſã ibi.. Oʒ bene.] Pꝛima cõcluſio eſt de diuiſi one amabił generałr accepti. 2? de di uiſione amabilis accepti per modũ fi / niſ ibi. Nidebitur aũt ʒ de amabili ſimpliciter ⁊æ determinate accepto ibi LAtrũ iꝗ. 4 de amabili in exñtia ⁊ in apparentia ſũpto ibil Amat ãt. ? de amatione inanimatoꝝ ibi.. Tri bus ãt.e de amatione aĩatoꝛum nõ redamantium ibi. Aolentes aũt 2 de amatiõe readamãũãtium aĩatoꝝ ibi. Ael apponẽdũ Picit ꝗ̊ pꝛimo ꝙ foꝛ te.i.certe fiet nobiſ manifeſtũ id ꝙ qͥri mus de ãicitia cognito amabili ꝙ eſt obiectũ amicitie:qꝛ nõ omne ꝙ eſt vi⸗/ detur amari.ſed ſolũ id ꝙ eſt amabile ⁊ iõ iſta cõcluſio ſit nota cuilibet:q õe amabile eſt vel bonũ:vel delectabile: vel vtile.hᷣ aũt cõcluſio q;uis nõ pꝛo/ betur/h̊ pꝛobari põt ex oppoſito.quia quot moð dicitur vnum oppoſitorũ tot moð dicitur ⁊ reliquũ.pꝛimo topicoꝝ ſed odibile ⁊ fugibile oppoſitũ amabi lis dicitur tripliciter.ſ. malũ ↄ moꝛes triſte appetitui æ nociuuʒ alicui ut.õ. li.2 c? terno.vbi etià h diſio amabił pi ponit᷑.quaꝛe ⁊ amabile dicitur tꝛibus modis oppoſitis.ſ.bonũ ⁊ delectabile ⁊ vtile.2? concluſio eſt ꝙ amabilia ꝑ moð finis ſũt tm̃ duo.ſ.bonũ ⁊ delec- tabile.quã ſic ꝓbat ibi. ANidebit᷑.d. ꝙ amabile vtile videbitur eſſe id tãtũ P ꝙ fieri põt bonũ aliq vel delectatio ⁊ ꝑ cõſequẽs ſẽpꝑ hʒ rõnẽ eius ꝙ ẽ ad finẽ.⁊ nũq; eſt amabile ut finiſ. quare ſequitur ꝙ amabilia ut fines ⁊ p mo/ dũ finis ſũt tm̃ duo.ſ.bonũ ⁊ delectabi le.huius rõis ponit pꝛimo añcedẽs.2 cõſequẽſibi.. Quaĩ amabilia Mota Fm h̊ ſufficietiã amabiliũ qm̃ õe ama⸗/ bile vł ẽ amabile pp alterũ tm ut ad fi nẽ ⁊ ſic ẽ vtile.vł pp ſe ut finis ⁊ h̊ di⸗/ cit qꝛ yl ut ſinis amatus p appetitũ cõ cupiſcibilẽ ⁊ ſic eſt delectabile. vel et per iraſcibilẽ: ⁊ ſic ẽ bonũ honeſtũ. ʒ. concluſio ẽ q; bonũ ſimplicit ⁊ delecta bile ſimplicit᷑ ẽ amabile ſimpłr. æ bo/ nũ vnicuiq; ⁊ delectabile vnicuiq; eſt amabile vnicuiq; q; ponit ibj. LAtruz igitur pł ãt põit eã ĩ qõne.d.q; queri roõnabiliter põt viꝝ hoĩes amat bonuʒ ſumplicit.ſ.bonũ ipſis qꝛ ſic vł ſic ama re multũ diſſonãt adinuicẽ: æ differũt circa bonũ ⁊ ſimitłr circa ðlectabile qꝛ pemõ amaf ñ ẽ appeter. ſʒ tin velle id eſſe.2? aũt mõ amare ẽ appetere ama tũ ſibi. vł quaſi ſibi. ʒ? ad h rũdet.d- ꝙ videtur vnuſquiſq; amaj illud ꝙ eſt ei bonũ ł delectabile. ⁊ cũ h̊ bonũ ſim plicit᷑ ⁊ delectabile ſimplici:videt ee= amabile ſi mplicit. tñ determinate vni cuiq; ẽ amabile id ꝙ vnicuiq; ẽ bonuʒ vel delectabile. Eſt g ſciendũ ꝙ bonnz ⁊ delectabile ex ſuis rõibꝰ hñt q ſicut amabilia ſimplicit᷑.ſʒ ex cõpanõibꝰ ſu/ is ad appeniũ iſtũ vł illum:bñt ꝙ ſint amabilia iſti vł illi:qꝛ ſic oĩa bonũ ap,/ petunt.ut.S.li.iein pꝛincipio.Et iõ di citur ꝙ bonũ ſimpliciter ⁊ delectabile ſimplicit᷑ ſine õi ðterminauõe ſũt ama bilia ſimplicit᷑ ſʒ öterminãdo ad amo rẽ huiꝰvł illiuſ.bonũ ł delectabile vni cuiq; ẽ amabile vnicuiq;. ut.j.e.licx 4 cõcluſio ẽ ꝙ vnuſquiſq; amat ũſep ꝙ exiſtit ei bonũ:vł delectabile:ł vtiie ſed ſemꝑ ⁊ vłr ꝙ apparet ei tale vł ta le qᷓ; põit ibi.. Amat ⁊ pʒ.2? qt ibi. LDiffert. angit pbatonẽ. d. ꝙ ad a mare nĩm nihil differt ꝙ amatũ ſit bo/ nũ ł nõ ſit bonũ.qꝛ qualitcũq; ſe hiat. dũ tñ bonũ vł delectabile appeat ama bit᷑ vtiq;. Si ãt nõ apparet q;tũcunq; bonũ exiſtat nũq; amabit᷑.?cõcluſio LEribus p: ſic ad qꝗcũq; eſt amicitia ab eis ẽ redamatio.ſʒ ab inaĩiaſ᷑ nõ eſt wꝙad inaĩiata ñ ẽ amicitia q́; ꝓbat ibi redamatio.quare ad inaĩata nõ ẽ ami citia. huius rõis p: põit ↄcluſionẽ.2 minoꝛẽ ibi.Mõ.n.eſt &t pʒ. Coni ibi.. Neq; volũtas.] arguit ſic.õi ãico amato ex amicinia volummuo bona il/ lius gratia Sʒ nulli inanimato ſic vo/ luimus bona. Quare nullum ama- lolina i/ (cioelt ” Ginmniin llore⸗) Ainüctaw Prgiut Pl nit Pebabenlt molpoon Woelqbenn ſoeſtammcua 1s. Etbſi olnsfegaman Ginelamänd! Gnmmctan Nuncnen. Mleniam ſet, Zplickonun lbtituumgu niti Eb 0niilu Mlt acmna Ms unuoben ſiegvenſomn ilnlabuuus ifrno ad Munupenep. Nanackbemuol fcpnidumettn Mlipacadi Ptamamaderen Fponaminen Puerq ponahoe tonminzttt / lingzpnirie Pilnreemnn. ſoguianll amck albe (onaſtinmnn 16 gitaſein trumamiir ait ſpiſung⸗ tter⸗ ammicnna, Mnenannane Ableſingtant Kſtini arſisfipiin Hicihaiztt füifürküni Nkiligfriin funphcint röi dernmtiin iiß demmian 1.onäl Wnt nürn delegir! delenabiraga itno nü; Muti /il ſea eißiin mam Duaan mril ninmn, VI mus ex amicitia. huius rõis ponit pꝛi mo minoꝛẽ.d. ꝙ volũtas qᷓ; habemus ad inaiata nõ eſt boni eoꝛũ.i.ad bonũ eoꝝ. Ridiculu.n. cet velle bonũ vino ipiius gtia. ⁊ ſi ipſũ quis ſaluari vult no quidẽ vult ſalutem vino. ſed vult vt ipie habeat vinum ſaluũ. Scðo ibi Laimico ponit maioꝛẽ ⁊ patet. 6 cõ cluſio eſt ꝙ beniuolẽtia nõ redamatiũ nõ eſt amicitia q; pꝛobat ibi. Rolen tes. Et bᷣ ſic. Omnis amicuia eſt be niuoletia in ↄpaſſis.i.inter amãtes ⁊ amatos redamantes. Sed beniuolen tia ñ redamãtiũ nõ eſt in talit᷑ ↄpaſſiſ quare non eſt amicitia. huius rõis po nit minoꝛem. 2? maioꝛem ibi.. Beni / uolentiam. ] et patet totuʒ. Septima concluſio eſt ꝙ nõ omnis beniuolentia paſſa eſt amicitia puta. illa que ẽ la tens iñ mutua quaʒ pꝛobat ibi.. Vel appon:?dũ.] Et pᷣ ſic. aliqui ſũt ꝗ non ſunt amici. qꝛ latentes ſut. ⁊ tamẽ ſũt beniuoli adinuiceʒ ⁊ mutuo. quare ñ omnes mutuo beniuoli ſut amici. nec p cõſequenſ omniſ beniuolẽtia mutua e amicitia huius rõis ponit pꝛimo cõ cluſionem. d.ꝙ ad iſtã ꝓpoſitionẽ pꝛe poſitam in parte pꝛoxima.ſ.ꝙ omnis amicitia eſt beniuolentia in cõtrapaſ⸗ ſis. apponẽdum eſt non latens ad hᷣ ut ↄuertat᷑ pdicatũ cũ ſubiecto.qꝛ beniuo lentia mutua latens non eſt amicitia. ſcðo ponit minoꝛeʒ ibi.. ARulti] Et patet qꝛ ponẽdo caſuʒ ponit eã. Ter/⸗ tio maioꝛʒ ibi. Amicos aũt .d.qua/ liter ergo dicat aliquis eos eẽ amicoſ qui latet ſe mutuo.quõ ſe habẽt adſe ipſos quaſi.d. nullo mõ. Conĩ ibi. Porꝛtet aũt.] Ex concluſio/ ibus pꝛehabitis infert diffi / nitionem amicitie. d. ꝙ opoꝛ tet amicos ad hᷣ ꝙ ſint amici bene uel le bona ſibi mutuo ⁊ ꝙ ſint nõ laten/ tes ⁊ ꝙ ita velint ꝓpter aliq pꝛedicto rum trium amabilium. ſi autem ita ſe habeãt ipſi ſunt veri amici ⁊ inter eoſ eſi vere amicitia.Ex bil collige diffi mitionem amicitie in abſtracto dicẽdo ₰ 2 quadruplicẽ. pꝗdẽ vᷣm diuiſionẽ eius ꝙ amicltia eſt mutua duorum beniuo lentia pꝛopter aliquod rrium amabili um impenſa vtriq; beniuolentiuʒ ma nifeſta. O mnes enizʒ partes huius dij finitionis colligere ex bhabidᷣ ſatis ẽ fa cile. ⁊ c. cti 4 . Iffert aut. Inueſtigata diffi itione amicitie. hic tractat de ipſa ſecũdũ diuiſioneʒ eius per differentias amabilium. 2: per dif/ ferentias amantiũ ibi Speties autẽ amicitie. tertio ſᷣm differentias hitu/ dinuʒ pſonaꝝ inequaliũ ibi. Altera autẽ ẽ ſpecies.] ꝗ? ʒ differentias cõi cationũ ibi. Videt᷑ ãt quẽaðm .Cir/ ca pꝛimum pꝛimo diuidu amicitiam in amicitiã boni ⁊ in amicitiã delecta bilis:a in amicitiã vtił.2 agi ð hijs tribus inſimul ibi. Amantes aũt. B. de vtili ⁊ delectabili ſimł ibi. Aui ꝗ/ dem pꝛopter vtile. de vtili ſola ibi LAule aũt.]? de delectabili ſola ibi LJuuenũ aũt.6e de bona ⁊ vuꝛtuoſa ibi pfecta ãt ẽ.] 7. ↄpat eas adinui cem ibi ꝙ aũt pp delectabile. vicitg pꝛꝙ bᷣ pᷣdicta amabilia.ſ.bonũ ⁊ dele / ciabile ⁊ vtile:q ſũt obiecta ãicitie dif/ ferũt ſpetie.quaĩ ⁊ amatõnes differũt ſpetie q̃ ſũt actꝰ ⁊ opatiões circa obie / cta differẽtia ſpecie. quaĩ vlteriꝰ ãici tie differũt ſpenie q ſũt bituſ gẽui ex ac tibꝰ differẽtib ſpetie circa obiecta dif/ ferẽtia ſpetie.ires ſut ſpeues aicitie Sm numeꝝ amabiliu ſpetie differẽtiũ. qꝛ ſᷣm vnũqq; triũ amabiliũ ẽ amatio redamatio nõ latẽs. Sicam gOꝙẽ ãicinia pp bonũ ⁊ ãicitia ꝑꝑ delectabi le ⁊ ãicitia ꝑppꝑ vtile qͥ differũt ſpetie ʒ differẽtias amabiliu. Coni ibi. Amã tes at. Agit de oib ſimbk. d. ꝙ amätel quocũq; genẽ ãicitie volũt adiuicẽ bo/ na. ſic ʒ ꝙ amãt puta. amãates ſe mu/ tuo pp bonũ vtu volũt ſibi inuice böa coferẽtia ad virtutẽ. amãteſ aũt ꝓpter delectationem volunt bona coferemia ad delectationẽ. amantes vero ꝓpter vnile volũt bona cõferẽtia ad vtilitatẽ — — .4 „ IBRO Conj ibi. Qui quidẽ igitur. git de amicitia vtili ⁊ delectabili.pꝛimo aũt oſtendit ꝙ iſte amicuie ſunt ſecũdũ ac cidens amicitie. ſcdo ꝙ ſũt facile ſolu, biles ibi.. Sacile] Circa pꝛimũ oſten dit pꝛimo ꝙ dictum eſt de amantibus. Scðo oſtẽdit idẽ de amicitijs ibi. Et fm accidẽs. Pꝛimũ ergo ſic intẽdit ꝓbare.Quicũq; ſe amant ſᷣm ſe ⁊ nõ ſecũduʒ accidens amantur abinuiceʒ fm ꝙ ſunt tales vel tales.taliter vł ta liter diſpoſiti. Sed qui ſe amãt ꝓpter vtile vel delectabile non amantur ab inuicẽ ſecũdũ ꝙ ſut tales vł tales.talr vel taliter diſpoſiri. quare nõ ſe amant fm ſe.ſed ſecuduʒ accidẽs.huius rois ponit pꝛimo cõcluſionẽ ⁊ patet. ſcdõᷣo minoꝛem ibi. MHõ enim. Dicit ꝓ uüli qui amant ꝓpter delectabile nõ amãt eutrapelos gratioſos ⁊ delectabiles ĩ eo ſecundum ꝙ ſũt quales virtuoſe diſ poſiti:ſed quoniam ſunt ipſis amãti⸗/ bus delectabiles.⁊ illi qui amãt ꝓpt᷑ vtile amant bonuʒ ⁊æ cõmodũ pꝛoue/ mire ſibi ipſis per perſonas amatas ⁊? qui pꝛopter delectanonẽ amãt: amãt pꝛopter delectabile ſibi ipſis ⁊ neutri iſtoruʒ: amãt amicum ſecundũ ipſe amatus eſt talis vel talis ſecũduʒ ſe. ſʒ ſecundũ ꝙ accidẽtaliter eſt vtilis vel delectabilis amantibꝰ. Confr ibi LEt ſecundum accidẽs Oſtendit ideʒ de ipſis amicitijs ⁊ h ſic. Omnes amici/⸗ tie amatis impẽſe:nõ amatoꝝ gratia. nec ſecũdũ ꝙ amati ſunt tales:ſed ſᷣm ꝙ amati tribuunt amannbus: vel cõ/ modum vel delectationẽ ſunt ſecũdum accidens.ſed huius amicitie ſunt talrr impẽſe. quare ſunt ſm accidens. hin rationis ponit pꝛimo cõcluſionẽ. ſcõᷣo minorem ibi..Hõ eniz ſᷣm ꝙ eſt Et Patet vtrunq;. Mota vero ꝙ omnis ãi⸗ »„ citia impenditur amato. velſi implicit᷑ Ppter amatuʒ vel ſimplicit pꝛopter amantem· Si pꝛopter amatuz:tũc eſt ſimpliciter amicina:qꝛ tũc amoꝛ amã tis tendit ſimpliciter in amatum. ſi at Pꝛopter amantem tũc nõ eſt ſimplicii amicitia.qꝛ tunc amoꝛ amãns nõſim pliciter tendit in alteꝝ taqᷓ; in terminũ ſed ↄuertitur ad ſe ipſũ.nullus aũt bʒ ſimpliciter ⁊ pꝛopꝛie amicitiam ad ſe ipſuʒ ut dicit gregorius. Conſequẽter ibi Facile oſtendit cuiuſmodi amici tie ſunt facile ſolubiles.d.ꝙ pꝛedicte amicitie:ideo ſunt ſacile ſolubiles qꝛ non permanentibus amabilibus ſimi libus in vtroq; amante nõ permanẽt amicitie quia niſi ad hͥ ſint mutuo de- lectabiles quieſcunt ⁊ ceſſat eſſe amã tes pꝛopter delectabile. Si ẽt nõ ſint adhuc vtiles ceſſant amare pꝛopti vti / le.ꝙ autem ⁊ vtilitas ⁊ delectatio fa/ ciliter tranſeant declarabitur in ſequ? nbus ſigillatim. Et ideo coni ibi.vni le Agit ſpecialiter de amicitia vtii. de qua declarat quatuoꝛ. pꝛimo ꝙ; eſt facile ſolubił.ſecũdo q; maxime eſt in ſenibus ⁊ in eoꝛuʒ ſimilibus ibi. ma xime] tertio ꝙ modicum habet de cõ uictu ibi Mon ommino Quarto ꝙ ad ipſam reducitur amicitia peregri, na ibi. In has autẽ Dicit ꝙ vtile non permanet diu. ſed alias fit aliud quare diſſoluto vtili: pꝛopter ꝙ erant amici diſſoluitur ⁊ amicitia: ac ſi ami citia exiſteret ad vtile cõmodum: non ad hominem amicũ. Nota vero ꝙ vii litas commodi tempoꝛał pueniẽs ab altero ad alterum ideo nõ diu prrma net qꝛ ceſſat:vel quia perditur uł quia minuuur facultas vnde pꝛoueniebat vel quia occurrit neceſſitas alibi exxè dendi. vel quia pꝛopter etatez. vel ꝑpp occaſionem mutatur voluntas pficien di.Conr ibi.. Aaxime Oſtẽdit ſe- cundum.ſ.in quibus eſt maxime talis amicitia.d.ꝙ eſt maxime in ſeibus vł illis de numero eoꝛum iuuenũ qui ſũt in adoleſcentia ꝗ.ſ.conſuetudine vel natura libenter perſequntur appe tunt conferentia.i.lucra ⁊ pecuniaria Gmola de ſenibuſ aũt eſt cuſerania perſequũt᷑ comuniter non delectabile ſeaynle Mota ꝙ duplex eſt canſa quare ſenes nõ multum perſequuntur cubil Nnnid ſo habete go ſohit lenterpe. Lottenen Xſcuntſe Gnckath chentil onpene peſegnin citen., us peſii Cncetetar ſitſoa⸗ Möoiaan Nodicäde Werw dimmnuci nöͤſuntin blles nec ſiquiſ plus ſunt. habit ſpe⸗ glo patet ble nniper mtesoele lscit Oi unt ans Nosiſcnide Noo amie ſerpegnue ſienmaß ſenalurne hnltinn iimmi EMllna delee Clatuor pin blsetbilg leſolrueſtib voghmlübab mnmneäi e nuenunedn Ppter boe pfequnnr loni bilE nn Weimann, uls en eudllg den n le ſ sembibe Miakirnm ataſitcſin Ammmemi rRtNWeN MNNNN Galnerde man das mi duim nerdin. liiei uonul:ee Ir1 mA t ad mecinam witengrd i u ne u napoymmht btsclude e nunmſſi 2 delectabile: vna quidẽ ẽ natura: æ al- tera quidẽ eſt experiẽtia. nã quidẽ qꝛ nõ habẽt carnẽ ⁊ ↄplexionẽ pꝛuriẽtẽ ꝙ iõ nõ hñt:qꝛ pꝛuritus cõplexionis ꝓ uenit ex plenitudine caloꝛis ⁊ hũoris ⁊ ex teneritudie carnis coꝛpiſ:que oĩa deficiunt ſem. Expientia vero qꝛ plu/ ra delectabilia ppter abbominabileʒ expientiã ſũt eis ĩ faſtidiũ verſa.quaĩ non perſequũtur ea. Hota ẽt ꝙ cõiter perſequitur vtile ⁊ ꝓpter naturã defi⸗ ciẽtem:⁊ ꝓpter experiẽtiã penuriam quas paſſi ſunt:⁊ iõ dicit Hierony.qꝙ cum cetera vitia in hõie ſeneſcẽte ſene ſcãt ſola auaritia iuueneſcit. Cont᷑ ibi LMõ oia aũt.] oñdit ꝙ talis amicitia modicũ habet de conuictu.d. ꝙ tales ꝓpter vtile ſe amates nõ cõuiuũt oĩo adinuicẽ.i.nõ muliũ qꝛ q;doq; tales nõ ſunt in cõuiciu adinuicem delecta/ biles nec indigẽt ſocietate cõuictus ni ſi quãtũ ſũt adiuicẽ vtiles ⁊ intii ⁊ ñ plus ſunt adinuicẽ delectabiles ĩq;tuʒ babẽt ſpem boni.i.lucri ⁊ cõmodi ex quo patet ꝙ nõ habẽt cõuictũ delecta⸗ bilẽ niſi per accidens inqᷓ;tũ.ſ.vulitaſ parit eis delectationẽ.(¶ Cont᷑ ibil in hijs aũt Oñdit quartũ.d. ꝙ phi po⸗/ nunt ⁊ aſſignũt ãicitiã peregrinã: int᷑ has ãicitias que ſũt ꝓpter vtile. Hota vero ꝙ amicitiã vocat pegrinã que ẽ ĩter pegrinoſ.q.ſ.pegrinãt᷑ ñ viſitãdo ſäctuaria:ſʒ pꝛocurãdo negotia ſua ⁊ ſpecialiter mercimonia.vnde vocat eã amicitiã negociatoꝝ.j.e.li.c.d̃ Conĩ ibi Juuenũ autẽ Agit ſpecialiter de amicitia delectabili de qua declarat quatuoꝛ.pein quibus eſt.ſcðo ꝙ ſolu/ bilis eſt ibi. Etate aũt. CTertia ꝙ in terpolata eſt ibi. Et amatiui. Quar to ꝙ muliũ habet de cõuictu ibi Cõ⸗ manẽ aũt. Dicit ꝗ̊ pꝛimo ꝙ amicitia iuuenum eſt maxime amiciia que eſt ꝓpter delectationem. cuius cauſa eſt quia iſti viuunt ᷣm paſſionẽ ⁊ maxime perſequuntur delectationẽ pꝛeſenteʒ. Con ibi. Etate aũt Declarat ſcòm ſupponẽſ pꝛimo ꝙ etate tranſeunte.i. Vin tranſeũte a inuenili in ſenilẽ: delecta/ bilia etiam fiunt altera ⁊ diuerſa: qĩ altera ſunt delectabilia iuuenibus: ⁊? altera ſenibus dicente apło.ꝙ cuʒ eſſẽ paruulus ſapiebã ut paruulus: cũ ãt factus ſum vir euacuaui que ſunt par/ uuli. pꝛime ad coꝝ.iz. bᷣ ꝗᷓ ſuppoſito ar guit ſic. ranſidente ⁊ deficiẽte ðlecta bili ſimul tranſt idit ⁊ deficit ãicitia de/ lectabilis per illam regulã:⁊ ceſſante cauſa ceſſat effectus.ſed iuueniles de/ lectationes velociter trãſidunt ⁊ trãſ/⸗ mutantur. quare ⁊ amicitia ſequens eas: huius rationis pꝛimo pꝛemittit il lud ſuppoſitum. ſcðo cõcluſionem ibi. LMꝛopter ꝙ. Tertio maioꝛem ibi· LSimul.n. Auarto minoꝛẽ ibi.l.Ca les aũt ⁊ patet. Con ibi.. Et ama tiui Oſtendit ꝙ talis amicuia eſt int paulata.d.ꝙ iuuenes ſunt frequenter amatiui: quia viuunt ſecũdũ paſſionezʒ ⁊ ꝓpter delectationes que multum ſi a matiue.i.multũ faciunt ⁊ amare ⁊? amari.ppter ꝙ ſequitur:ꝙ iuueneſ ſic amantes cito amant ⁊ cito amare ceſ ſant: ⁊ h̊ͥ multociens accidit eis eadẽ die. cuius cauſa eſt: quia paſſiones fa/ cientes amare modo tranſidunt ⁊? de ficiunt: ⁊ ſtatim poſt tempus reſurgũt quare quẽadmodũ paſſionum mot ſi interpaulati. Sic ⁊ amicitia ſequens eaſ ẽit interpaulata.Cont᷑ ibi. Cõma ner̃ aũt. Veclarat quartũ.d. ꝙ iſti ſic amantes volũt cõuiuer ⁊æ cõmaneĩ ⁊c? ſimul colloqui per totum dieʒ: quia ſic fit eis illud ꝙ ſecundũ talem amicitia intendũt. ¶ Mota igit᷑ ꝙ amicitia be giniana reducitur ad hꝰmõi amicitiã iuuenilem. quia excluſis quibuſcunq; imundis actibus ab intentione amãti um intendunt delectationem que e de intentiõe huiuſmodi amicitie: delec/ tantur ⁊ adinuicez conuiuũt ⁊ cõma nent cõridẽt colloquunt⁊ congaudẽt. ”M Eeai 52 EFrfecta autem eſt. Supꝛa egit de amicitia vtili ⁊ delec tabili:hᷣ agit de armicitid Lene — eſt pꝛopter bonum virtutiſ:pꝛimo aũt pꝛoponit intentum.ſecũdo declarat ip ſum ibi.. Iſti enim] Zertio dat vnuʒ documenium ibi. Hec acceptari. ꝗ? remouet dubium ibi Qun autez cito Quinto concludit pꝛopoſitum declara tum ibi.h quidem igitur] Dicit ꝗ p: ꝙ viſo quales ſunt amicitie perſequen tiũ vtile vel delectabile ꝙ amic itia bo noꝛuzʒ hominum bonũ virtutis appetẽ tium ⁊ ſecũdũ virtutem ſimilium ipſa ſola ſimpliciter eſt perfecta.Scðo ibi. LAn enim.] Pꝛobat bᷣ tali ratione. amicitia que eſt ſecundum ſe non ſecũ dum accñs:amicitia que eſt diuturnit manſiua: q eſt amantibus ſunpliciter bona que eſt integerrima: que eſt ma/ xima ⁊ optima:que ẽ difficilis ⁊ rara. iſta inq; talis eſt perfecta. ſed pꝛefata amicitia ſecundũ pꝛedictas.vj.condi/ tiones eſt talis qualis eſt deſcripta. quare erit perfecta. hunus rationis ꝓ / bat minoꝛẽ oſtendendo illaſ.vj.condi tiones de iſta amicitia: pꝛimã in pꝛin cipio: ſecũdã ibi. Permanet igitur Tertiã ibi.. Et eſt vterq; Quartã ibi Lalis autem amicitia Quintã ibi LNHaxime vtiq; Sexta ibi. MRaras autẽ Pꝛimaʒ ꝓbat dupliciter. pꝛimo c. Wiri boni ⁊ virtuoſi ſunt bomi ſʒʒ ſe ipſos. Sed iſti amant ſe ⁊æ volunt adi uicem bona fᷣm ꝙ boni. quare amant ſe ⁊ ſunt amuci ſecundũ ſe ipſos:⁊ per ↄñns eoꝛum amicitia ẽ ſecundũ ſe ami citia. huius ranonis ponit pꝛimo mi/ noꝛẽ.ſecudo maiorẽ ibi.( Boni autẽ Beinde ibi.. Aolẽtes autẽ. Arguit ſecundo ſic. Illi qui ſüt maxime anuci ſunt ſecũdũ ſe non ſecundum accidenſ amici.ꝙ patet:qꝛ per ſe pꝛius eſt ⁊ P fectius eo ꝙ eſt ſecundũ accidens.Sʒ viri boni volentes amicis bona illorũ gr atia:ſunt maxime amici.quare ſunt amici ſecundũ ſe nõ ſecunduʒ accidẽs puius rationis ponit pꝛimo minoꝛez. ſecũdo cõcluſionẽ ibi.. Pꝛopter ſe 1 / ſos Inſinuans ꝙ qma tales amici ſut ſecudũ ſe non ſecũdũ accidẽs amici.iõ ſunt maxime amici. ⁊ ideo ipſe arguit a poſterioꝛi.Coni ibi. Permanet ig Pꝛobat ſecũdam conditionem ⁊ hoc ſic.bonoꝝ aicitia pmaẽt qdiu ãici exi ſtũt bõl. ſʒ ipſi ſẽꝑ exiſtũt bõi qꝛ tui bonũ ẽ ſẽꝑ vel diu manſiuum. virtutes eni ſunt permanẽtioꝛes diſciplims ut gS. li.i.c.iq quaĩ tał amicitia ẽ ſemꝑ vel diu manſiua.ratio patet in littera. Coni ibi. Et eſt vterq; Pꝛobat ter tiam ⁊ h̊ ſic.talis eſt amantibus ami/ cina qualis ſᷣm ſe eſt vterq; ⁊ qualiter ſe habet vterq; ad alterum.ſic ꝙ ãici⸗ tia includit qualitatem modi eſſendi vtriq; ⁊ qualitatẽ mõt ſe habẽdi vtri uſq; ad alterum. Sed uterq; iſtoꝛum amantiũ ſecundũ ſe eſt ſimpliciter bo/ nus.⁊ ſimpliciter anmnco bonus. quar ipſa amicitia erit amantibus ſimplicit bona.huius rationis declarat minorẽ d. ꝙ vterq; bonoꝛũ amãtiũ:⁊ eſt ſim pliciter bonus ⁊ eſt amico bonꝰ. quia viri boni ſũt ſipliciter boni ᷣmſe ⁊ ad inuicem vtiles:⁊ adinuicem delecta/ biles.ꝙ autẽ ſint vtileſ patet ex hijs qͥ dicta ſunt.S.e.li.c.i? in comparatiõe iuſtitie ⁊ amicitie. ꝙ autẽ ſint delecta bileſ patet.h ſic videlicet ꝙ ipᷣi vnuſqſ q; ſibi ſint ſimpliciter delectabiles ⁊ adinuicẽ delectabileſ:qꝛ vnicuiq; ſunt de lectabiles pꝛopꝛie actiones ⁊ eius aliene actiones actionibus pꝛopꝛijs ſimiles.ſed bonoꝛum actiones ſunt ta les ſecunduʒ ꝙ ſunt ſimileſ.quare pr conſequẽs actiones pꝛopꝛie ſunt cuilʒ delectabiles ⁊ ea actiones amicorum qui ſunt ei ſecundũ virtutẽ ſimiles Cõ ſequenter ibi. Talis autẽ.] Pꝛobat conditionem quartam.ſ.q h amicitia ſit integerrima: pꝛemitut autem qð rationabiliter apparet ꝙ talis amici⸗/ tia eſt manſiua ut dictum eſt in cõditio ne ſecũda ꝙ pꝛobatur ex eo ꝙ eſt inte/ gerrima.ut hic dicitur quia in ſe ipſa copulat vnitiue omnia que opoꝛtet ãi/⸗ cis exiſtere.h̊ᷣ autẽ ꝓbatur. qm omnis amicitia includens in vtriſq; amicis bonitateʒ ⁊ delectationem ⁊ ſimilitn Micor Ctbouin eihoh ſonenb ſorisolen honuzcun pper ſ gletcßy deleaabie loctablleen tiifnngu gegln ſvocatons wpenait buicamici Uund ſom⸗ ſuntreage ncfn dum wir pio lecio ſiſtitfinal ledeleca lio ſippon lbus 1 an. ſſeipſagn laeſieegen ODlonäirqun Winunm ſhomſim⸗ Ploirr eris Goſuntaneh ſuneen cani ninanbi⸗ tſer disbe⸗ Ana.dpae MWluſ aba IGelraras ſenſertan. engeſte con Ctineſefan Panctbomne Antdigeamn alaincigen erarocong mnconvent nicttiatan uedlnie 1† len männ ngcili, es ie d meni tnoarit neng p Sckamenien Aünii, unen an MeNNEWa . zin ſeciſnn r amuö Pücteroninitd S1 AAnnn mfnieianant Lctin npri ne gaiſ Cnieletghhiſnn dtai Nedinie⸗ ielnmongs pre Agneöc cng 8 Clonne Nn M Cioesſal mmespeind mtüinmwiiiis⸗ Tisai N VII dinẽ eoꝝ in iſtis copulat in ſe ipſa oĩa que opoꝛtet amicis exiſtere. Sed iſta eſt huiuſmodi quare omnia copulat in ſe ipſa.huius rõis ponit pꝛimo conclu ſionem ibi. Copulat.ꝗ virtuteʒ ma ioris dicens ꝙ omnis amicitia ẽ vłᷣ ꝑp bonuʒ vᷣtutis: vel ꝓpter delectabile tã qᷓ; ꝓpter vltimos fineſ nunq; eni ẽ ꝑp vtile tãq; pꝛopter finem ẽ aũt pꝛopter delectabile ſimpliciter vel pꝛopter de lectabile amanti ⁊ ſi eſt vłr omnis ãi citia ſᷣm quandã ſimilitudinẽ ãicoruzʒ que quidem ẽ ſimilitudo ꝓpoꝛtionis ł viuocationis ut notaui.S.e.li.c.22 mi/ noꝛem aũt ponit ibi. Hinc eniʒ.d.q huic amicitie eſt ⁊ exiſtit ſimplicit᷑ bo/ num ⁊ ſimpliciter delectabile ⁊ huic ſunt reliqua ſimilia pertinẽtia ad vᷣtu/ tem qm iſta eſt amicitia ſimiliũ ſecun/ dum virtutem. ut dictum eſt in pꝛinci pio lectionis. poſtq; igitur ommis con ſiſtit finaliter in his tribus.ſ.in bonita te delectatione ⁊ ſimilitudine ⁊ h ãici tia ſupponit ⁊ includit h̊ tria in aman tibus ⁊ amatis p ↄñs omnia copulat in ſe ipſa que opoꝛtet licis exiſtere.⁊ ita eſt integerria.Cont᷑ ibi. ANaxie Oſtendit quintã conditionẽ.ſ.qꝙ h ãici tia ẽ maxima ⁊ optima.d. ꝙ pꝛedicta .ſ. bonuʒ ſimpliciter ⁊ delectabile ſim pliciter exñs ſimiliter ⁊ ſimilia in ãi/ cis ſunt amabilia maxime.quare ⁊ a/ mare ea cõuẽit maxime:quare vlteriꝰ amicitia in hijs ⁊ circa h fiet maxima ⁊ per ↄñs b erit aicitia maxima ⁊ op / tuma. t patet pꝛoceſſus ab obiectiſ ad actuſ ⁊ ab actibus ad hitus. Con ibi LAel raras aũt. Oſtendit cõcluſio⸗/ nem ſextam. ſ. ꝙ ſit rara.d.ꝙ cõueni/ ens eſt ⁊ conſonum rationi pᷣfatas ãi / citias eſſe raras ꝓpter duo. pꝛimo q pauci homines ſunt tales quales exi/ gunt dicte amicite. 2 quia talis ami/ citia indiget tempoꝛe ⁊ conſuetudine que raro conſumatur.qꝛ ſᷣm ꝓuerbiuʒ non conuenit ſcire p experiẽtiam ꝗd ẽ amicitia:ante qᷓ; dicti amici cõſumpſe rint adinuiceʒ cohabitãteſ vnũ modiũ 8 ſale. Conĩ ibi. Mecq; acceptari dat ſuper hoc vnum documẽtũ.d.ꝙ nõ oʒ per nos acceptari illos:ut aĩcos nĩos nec nos eoꝝ eſſe amicoſ anteqᷓ; vterq; appareat vtriq; ſecundum veritatem amabilis ⁊ ſimplicuer credatur ama/ bilis. Sciendum eſt.n. ꝙ bac de cauſa pꝛefert᷑ amicuſ antiquuſ amico nouo. qꝛ de nouo nõ debemus ſic confidere quẽadmodũ de antiquo.vnde ait ſapi ens. Mon derelinquas amicum anti/ quum:nõ eni erit amicus nouusſi imik iüli. vinum enim nouũ amicus nouus. Eccle.ixꝰ Cont ibi Qui aũt cito e mouet dubium. Dubitaret enim aliꝗs an illi ſint amici qui fedus ⁊ amicitiã ineunt eam iuramento ⁊ fidelitatis pꝛomiſſione confirmant:quia ſic tunc amicitia nõ indiget longo tẽpore ł cõ ſueiudine. Si ãt non videtur eſſe mix Ad b ãt ipſe dicit ꝙ illi tales qui cito faciuut amicabilia pꝛomiſſa ⁊ federa volunt quideʒz eſſe amici.nõ ſunt tamẽ niſi pꝛefuerũt ex conſuetudine ama⸗ biles alter alteri. ⁊ ꝙ hᷣ ſciant alter de altero. In talibus enim eſt velox volũ tas ⁊ appetitus amicitie: nõ tamẽ ipᷣa amicitia.Coni ibi. hᷣ quidẽ igi Eõ⸗/ cludu pꝛopoſitum declaratum. d. ꝗ B amicitia eſt perfecta v ſecundum tem pus ⁊ ſecundũ reliqua pꝛeoſtẽſa ? ꝑ eam fit vtriq; amico ab vtroq; amico ſecundum omnia que oz amicis exi⸗ ſtere ⁊ fieri per amicos ⁊ per h patet ꝙ bꝰmõi amicitia in omnibuſ eſt pfec/ ia ſicut fuit pꝛopoſitum. Lecno 06 Ve autẽ ꝓpter delectabile Supꝛa egit de tribus ãicitijs ſecundũ ſe conſideratis.p cõ / parat eas adinuicem ⁊ ponit. . cõpa tiones.pꝛimo enim cõparat gͤtuoſe ãi citie amicitiã delectabilem. 2. vtilẽ ibi LSimiliter aũt 3· Nerum delectabilẽ ibi.. Haxie ãt ꝗ4.iteꝝ delectabilez ibi Multi auũt ꝛ iteꝝ vtilẽ ibi. qui aũt nõ éaiterũ vtilẽ ibi. qui ãt ꝓpter vtile. ? Simbł delectabilẽ ⁊ vin⸗ ibi 2 IIBRO Lꝓpt delectationẽ. B: iteruʒ eaſdẽ ibi LEt ſola] Dicit g̊ pꝛimo ꝙ amicitia qͥ E ꝓpter delectabile ſimilitudinem bz bui.ſ.ãicie vᷣtuoſe.qꝛ ſicut illa ẽ delec tabilis ĩ cauſa ſua:ſic iſta in foꝛma qm̃ ut.ſupᷣ dictum eſt boni viri ſũt adinui / cem delectabiles. Mota tamen ꝙ hee amicitie conueniẽtes ĩ delectatiõe dik//⸗ ferenter habẽt eam. quoniã illa habet delectationẽ ut cauſã.hᷣ autẽ babet de lectationẽ ut ſequelã ⁊ ut effectũ ñ ut cauſaʒ. Scðo ibi. Similiter Dicit ꝙ ſimiliter ãicitia que eſt ꝓpter vnle bʒ ſimilitudinẽ aicitie virtuoſe ꝓpter eã/ dem cauſã qm viri boni inter quos eſt amicitia virtuoſa ſunt ſibi inuicẽ tales i.vtiles Mota vero hic de vtilitate ſi/ cut notatũ ẽ de ölectatione. tertio ibi. LAHaxime ai iten delec- tabilem amicitiã ᷣtuoſe penes conue/ nientiã iĩpermanentia.d.qꝙ ſicut ãici⸗/ tia virtuoſa diu permanet.Sic ãici diu permanent in hijs delectabilibus ãici tijs cum obſeruantur duo.vnum quidẽ ꝙ adinuicem ãicis fiat eſſe ideʒ puta. delectatio. Scõam vero ꝙ nõ ſolũ fiat de lectatio vtriſq;.ſed etiã fiat ab eode delectaibli ᷣm ſpeciẽ quale accidit du obus eutrapellis qmi eiſdẽ ⁊ ſimilibuſ ludis adinuicem ⁊ mutuo ſe delectãat. Si enim iſtud Scoòm omittat᷑.nõ erũt amicitie pmanẽtes.ſicut accidit ama toꝛi ⁊ amato vel amate.qui nõ delec/ tantur in eiſdẽ puta.ſi perſona turpis amat pulchꝛũ ꝓpter delectabilẽ viſio nem ⁊ pulchꝛa turpẽ ꝓpter delectabi lẽ adulationẽ. quazʒ vocat famulatuzʒ qm̃ adulatoꝛ ſeruuſ fit eius cui adulat Iſti quideʒ nõ in eiſdẽ delectant᷑. Sʒ iſta videndo ⁊ illa audiẽdo fiente so T defimente pulchꝛitudine finiet ⁊ ãi citia.quia huic turpi ñ erit delectabił viſio alteriꝰ deturpate:nec iſti mõ fiet famulatꝰ adulatiõis vane.quaĩ̃ p ↄñs ceſſante cũ talis amicinie: ceſſabit ⁊ ip ſa. Quarto ibi ¶ Muln at.] Compat eaſdem amicitias penes ið. Sed diffe renter:quia pꝛius dixit amicitiaʒ de/ lectabilem permanere ꝓpter ydempui tatem ⁊ ſimilitudinẽ paſſionis ⁊ dele ctationis.hᷣ aũt ꝓpter ſimilitudinẽ mo ris ⁊ conſuetudinis. Dicit ꝙ ꝙ multi delectant᷑ amantes q;uis nõ ſint virtu oſi ꝑmanent in ſuiſ ãicitjs ſicut aĩcinia virtuoſi.ſi ex conſuetudine moꝛes dilli gãt alter alterius exñtes vnius moꝛis ⁊ ſimilis conſuetudinis. ? ibi. Qui aũt non] Comparat amicitiã vtilẽ ãi/ citie virtuoſe nõ quidẽ utilẽ ſimpliciter ⁊ vłr.ſed ſpecialit᷑ illa que videtur mi xta ex delectabili ⁊ vtili qualis eſt ãi/ citia yſtrionis ad ditẽ ⁊ meretricis ad ſoꝛnicantem. Dicit ̊ illi qui nõ com mutant delectabile pꝛo delectabili ſed vtile cõmutãt in.ꝓ amabilibꝰ ðlectabi libus iſti quiõ minꝰ ſũt amici ⁊ minꝰ permanẽt ⁊ per ↄñ̃s iſti ſunt cõtrarij virtuoſis amicis qui ut dictum eſt ma/ xime ſunt amici æ maxime pmanent. 6. ibi Qui aũt pꝛopter. &Æρompatãi ciriam ſimpliciter vtilẽ virtuoſe penes differentiam pmanẽtie.d.ꝙ illi qui exi ſtunt amici ꝓpter vtile diſſoluuntur ab amicitia ſimul cũ diſſoluitur confereni ſeu vtile:quia nõ erant ãici adinuiceʒ pſonaꝝ.ſed ãici erant rei vtilis quare faciliter illa ceſſante ceſſat ãicitia yi accidit amicitie virtuoſe. Pꝛopter à lectationẽ Compat virtuoſe aicitie re liquas penes differentiã amantiũ.d.qꝙ homines pꝛauos hominibuſ prauis ⁊ homines epyekes.i.bonos pꝛaiis ?ꝰ homineʒ neutrũ qui nec bonꝰ nec ma lus eſt qualicũq; bono vel malo cõuẽit fieri amicos ꝓpter delectationẽ ⁊ ꝓpi vtilitatẽ.ſolos aũt bonos cõuenit fieni amicos ꝓpter ſe ipſos ⁊ ppter bonuz ꝙ in eis eſt. mali eniʒ nuqᷓ; gaudent ſe ipſis adinuicẽ. ſi nõ fiat eis ex tali conſoꝛtio aliqua vtilitaſ vel delectatio 8ðibi. Et ſola Cõparat eið eaſdẽ iterum penes differentiã tranſmutati/ onis ⁊ conſtãtie.d.qꝙ cũ homines fal/ ſi turbatoꝛes pacis ⁊ concordie bilin/ gues ⁊ ſeĩiatoꝛes diſcoꝛdie ſepe con e amicoꝛũ amicitias diſoluere. ſola iſt a orüͦen Alatont naluzve⸗ ſpoperbe 1s none nuſe ſerpobe gefenop Uurgeam ſinplcter leſisame aſeru geclble aheantod Nliamndeti ditamcos gleadz ta gaicäpag Dwugnand ſannong. Igbom: Ce eos gul p. eʒ olligit ſe opoꝛn lens oneen giuloauens hlturpan hlon Erh Ciältbonune Plesa de Cllampiru miamare. Uladtnze ebananei Cpliramegt tonnüſana ment re lusſanci i⸗ Pmanglene Thenſemamn numgfnm ſmneenfnn luabiertie wectnnnn –— , S aminbe Seninsfnen uunts ſll Mummanini inmiſni dillugrentem aftnautsci Aiit enes aigginie eewenchl M' ſämmatn r isinſni cSidand in 1MNNN zitopin Ai Cerſtlinmnnen Merſledſtmnt ulcü ſolunm ANöert äd an iuaunt elftliasn Aſme eſal äcii nenrmoſe. P onpaitaoin oifcrennä aman õ eaes nes ni qn ehn n ciqg one tui pprer Nlni wait ons iuin eiſe n . nan cuß – n, bu/ Chuude inuis VIII bonoꝛũ amicitia eſt intranſmutabilis quia non facile eſt homini bono credẽ maluʒ de amico qui multo tempoĩ ab ipſo pꝛobatuſ eſt ⁊ fidelis ſemꝑ inuẽ tus ⁊ nunqᷓ; inuentus eſt facere aliqð iniuſtuʒ vel infidelitateʒ aliq; ppetra re ⁊ pꝛobatus eſt facere quecũq; alia que fieri opoꝛtet in ea tali ãicitia que ut vere amicitia dignificatur dici ſola ſimpliciter amicitia. In alijs autẽ di/ uerſis amicitijs nihil pꝛohibet talia fi eri: per que diſſoluantur:quia ñ eſtin credibile ꝙ amici pꝛaui infideliter ſe babeant ad amicoſ intãtũ ꝙ nõ debẽt dici amici:tũ quia homineſ comuniter dñt amicos eos qui amãt ꝓpter vtile: quẽaðʒ citateſ dicũt eẽ ãicos ſuos eos qui cũ pugnant pꝛo ciuitatibus cuz tñ pusgnationes militũ ⁊ ſtipendiarioꝝ ſint non gratia ciuitatũ:nec ꝗtia comu ms boni:ſed grana conferetis ⁊ lucri Ileʒz etiã qꝛ homines dicũt amicos eos qui pꝛopter delectationem adinu ceʒ diligũt: quẽadmodũ ⁊ pꝛaui.ide ſoꝛte opoꝛtet nos loquendo ↄfoꝛmiter ceteris dicere iſtos ⁊ illos eſſe amicos quia loquenðõ eſt vt plures:qᷓ;uis ſẽtiẽ duʒ ſit ut paucioꝛes:ut docetur pꝛimo topicoꝝ. Ex hijs g patet ꝙ bilingues ⁊ falſi homines faciliter ſoluunt ãiciti as vtiles ⁊ delectabiles:nõ tamen ãi/ eltiam virtuoſam. Alumo ibi.. Spẽs autẽ amicitie. Epylogat quedã nota bilia dicta ð amicitia. pꝛimo ꝙ cũ ſpe cies amicitie ſunt plures:vna tñ ẽ pꝛĩ cipaliter amicitia:illa.ſ.que ẽ bonorũ hominũ ſecundũ ꝙ boni. reliquaſ aũt .ſ. vtilem ⁊ delectabileʒ dicimus ãici/ tias ſecundũ q;dam ſimilitudinem ad pꝛincipalẽ:que ſimilitudo cõſiſtit in hᷣ W boni ſunt amici ſecundũ ꝙ aliq bo/ num eſt in vtroq; ⁊ ſecundũ ꝙ illud ẽ ſi mile exñſ in vtroq;. Simiłr aũt qꝛ de lectabile eſt bonum ꝙdam amatoꝛibꝰ delectationum ⁊ vtile etiã amatoꝛibuſ vtilitatuʒ: cuʒ iſta exiſtant ſimilia ĩ du obus amãũtibus: in eis vtiq; erit ami/ citia ſecundũ ſimilitudinẽ iſtam. Scõo epylogat ꝙ bee amicitie dicte ſecũdũ ſimilitudinẽ nõ omnino copulãt plura amabilia ſicut ea copulat pꝛicipał ãi/ citia: nec ipſi amici ſimilitudinarie di cti fiũt amici ꝓpter h̊ͥ duo ſimul.ſ. ꝓpt vtile ⁊ delectabile: qꝛ nõ omnino con iunguntur ea que ſunt ſe ecundum acci dẽs.ʒ epylogat ꝙ cũ amicitia ſit in pᷣ fatas ſpetieſ diuiſa ⁊ diſtributa.hᷣ ẽ dif ferentia inter eas.quia pꝛaui poſſunt eſſe amici pꝛopter ðlectabile ⁊ ꝓpter vtile: ſimiles exiſtẽtes in iſtiſ. Soli.n. boni fiunt amici pꝛopter ſe ipſos.ipſi eniʒ am antſe ſecundum ꝙ boni ⁊ nõ pꝛopter accidens vtilitatis:vel dele/ ctationis. quare ex pꝛemiſſis ſequitur YViſti boni ſũt amici ſimpliciter.religꝗ vero ᷣm accidẽs ⁊ ſecundũ quãda ſi militudineʒ ⁊ methaphoꝛã: — Lectio 7. Aemad modũ ãt i virtutibꝰ Supꝛa diffinuuit ⁊ diuiſit ai/ citiam ⁊ proſecutꝰ ẽ mẽbꝛa diuiſionis hic agit de conuictu ad amicitiam reꝗ ſito: ⁊ oſtendit pꝛimo ꝙ cõuictus ami cabilis habet ſecũ operationeʒ ãicabi lem.2. ꝙ delectationẽ ibi. Hõ vident aũt ſenes.ʒ:? ꝙ redamationẽ ibi. Aſ ſimilatur.] ꝗ. amicoꝛum paucitatẽ ibi.. Aultis aũt.y. ꝙ liberalitateʒ ibi. Hoꝛuʒ autẽ.õ: ꝙ equalitatem ibi. Qui aũt in poteſtatibus. ꝰ epy logat comparationeʒ aicitie pꝛĩcipa ad reliquas ibi.. Qm̃ aũt æ minus.] Circa pꝛimum pꝛimo diſtinguu aici⸗ tiam operantem ⁊? nõ operantez. 2· ex h̊ oñditppoſitũ ibil Si ãt diuturna Dicit g̊ pꝛimo ꝙ quẽadmodũ in vtuti bus ſunt aliqui boni ſecundũ quos: fʒ hĩtum⁊ aliqui ſecũdũ opationeʒ ⁊ ac tuʒ inter quos eſt tãta differẽtia ꝙ pꝛi mi nõ ſunt felices ſine oꝑpatione.ſecũ/ di vero ſunt felices ex opatione ut.. li.ic x habetur eadem diſtinctio.2. de ala inter actum primũ ⁊ actum ſᷣm Simili mõ ẽ ⁊ in ãicitia.quomã ãico/ rum hij quideʒ ſunt cõuiuẽtes:qui ad inuicem gaudent ⁊ bona ſibi im nrtin 3 tribnunt:⁊ hoc modo ſũt amicabiliter maxime vitur amicitia cõnutrinua. ranme operanteſ.alij vero ſunt doꝛmientes k quare patet ꝙ amicitia feliciũ ⁊ pot/ eree locis ſeparati:qui pꝛo tũc ñ ſunt ãica/ tum ſaluari nõ põt ſine conuictu delec ſor an biliter operãteſ: t ſic ſe habẽt ut po- tabili. Scdo ibi. Aaxime quið oñ/ dtonn tentes ⁊ pꝛompti amicabilr operari dit idem ꝑ h ꝙ bonoꝝ amicitia eſt ma nun quia loca diſtantia non diſſoluunt aici xime amicitia. æ cũ b ipſa eſt maxime An⸗ nam q;tum ad habitũ q;uis diſſoluant delectabilis. ꝙ pꝛobat qꝛ ꝙ ſimplr eſt mmu operationem. Seinde lbi. Si auteʒ bonum ⁊ ſimpliciter delectabile eſt ſi/ ſcel Oſtendit ꝓpoſiuum.d. ꝙ ſi fiat aĩcoꝛũ pliciter amabile ⁊ eligibile qo v⸗ l n abſentia diuturna phñs conuictum ⁊ nicuique apparet eſſe tale ſcilicet bo/ i opationẽ ãicabileʒ videt᷑ facẽ obliuio/ nuʒz ⁊ delectabile eſt ei amabile ⁊ eii nẽ ⁊ abolitioneʒ ãicitie.ꝗ ꝓbat ꝑ cõe gibile · Sed amicus bonus apparet ůi n pꝛouerbium ꝙ dictum eſt ab antiquo. co bono tał pꝛopter hᷣ duo.ſ.qꝛ bonui ne⸗ ꝙ nõ appellare: ⁊ non vocare:⁊ non amicuſ eſt ſimpliciter bonus ⁊ amico G t ſalutare amicos diſſolint multas ami bonus ⁊ ſimpliciter delectabilis ⁊ n ſan eitiaſ.vnde nũc apud nos dicit᷑ in Äſu. co delectabił quaſi conuictus amici de ducr Mõ dolet inde animuſ ꝙ nõ offert tibi lectabilis erit amico amabił ⁊æ eligilbi uiſus.ex quo patet ꝙ amicitia diu con lis.⁊ per ↄñs poſita tali amicitia py nſin leruari nõ poteſt ſine conuictu ⁊ opati netur ⁊ conuictꝰ delectabił. Coni ibi “ wi one. Con ibi. . Hõ videntur autem.] A.. Aſſimilatuꝛ aut. Oſtẽdit ꝙ amicitia uonſt eaenan ꝙ amicitia ſalnari nõ poſſi ⸗ ſecum habet redamationem. pꝛimo it WK” fine coninctu delectatiõe. b autẽ ſic &α— excludit ab amicitia amation?. ſecũdo H . pꝛobare intendit. non poſito conmcin attribuit ei redamationẽ ibi.Reda- Aul delectabili non ponitur amicitia: poſi / mant.] 3? oſtendit quibus redamatio ſarmn ta vero amicitia ⁊ ſaluata neceſſario ineſt ſecundũ magis ⁊ minus ibi ma Me ponitur conuictus delectabilis. quare xime. Atremouet dubium ibi. Sed (aben amicitia nõ eſt ſaluabił ſine conuictu tales. Dicit & pꝛimo ꝙ amatio.i. qdã RM eena delectabili. huius rõis pꝛobat añs. pꝰ affectatio appetitus aſſimilatur paſſio mman pꝛimã partem. 2. ſecũdã ibi. Vtilita/ ni magis q; opationi. amicitia o ma ”ðWM puielte⸗ tem.l. Pꝛimã vero parteʒ dupliciter. gis aſſimilatur babitui. qꝛ in rei veri- uſcon pꝛimo p h ꝙ ſenes ⁊ ſeuẽi nõ ſũt ama/ taic: habitus quidaʒ eſt. ꝙ aũt amato lil niui pꝛopter defectuʒ delectationis. 22 nõ ſit amicitia nec operatio amicile uunni ibi. ui autẽ recipiunt. Per boc ꝙ ꝓbat.qꝛ nec ãicitia nec opatto aicitie Auma beniuoli adinmicem recepti ⁊ accepta & ad inanimata. ſed amatio nõ min ? KHK ti:ſi nõ fuerint conuiuentes nõ ſunt ãi ad inanimata q́; ad ammata. vinũ.n. KHM ci pꝛopter defectum conuictus delecta amamus amatione: quat᷑ amatio nec uuckani bilis: quia nihil ſic intereſi amicoꝛũſi elſt amicitia nec operatio amiciie. - haiug . cut delectabiliter cõuiuere Scðdaʒ pre ris ponit minoꝛeʒ ⁊ patet. Hota io naüph ſꝙ poſita amicitia ponatur conuncet·w amare dicitin tripliciter. pꝛimo mo alinhi delectabilis. pꝛobat etiã dupliciter. p. p paſſiõe appetit cõcupiſcibil amoꝛ . per b:ꝙ quis pauperes indigẽtes ap ſeu cõplacẽtia ſeu acceptatio ut nota/ Uümleme petant vtilitatẽ: tñ viri diuiteſ potẽtes ul. 6. li. 27 c7? in queſtiõe de paſſioni- Aottbo ⁊ beati appetũt ꝑer totam diem cõmo bus. iſtud autẽ amare nõ eſt amatio ut ſemüni rari ⁊ cõuiuere cũ amicis. qꝛ nullo mõ bic ſumitur. qm amatio h accepta pie telfinntt conuenit: nec decet eos eſſe ſolitarios ſupponit illã paſſionezʒ amoꝛis: ⁊ illa ſtecgſen ſed conuerſari cõmoꝛari ⁊ cõuiuere: ñ paſſio que aliquãdo dicitur delectatio b. Quani conuenit eos vel alios:ſi nõ ſint delec/ in ſpẽ põt eſſe ſine amatione ut.jj.li. Mmicusane tabiles ⁊ in eis gaudentes ꝙ habere 9ci6 de beniuolentia. Alio modo di Urin Nane ” Mictin idacl acgig eradke⸗ 1 egniri, teſeteſdin cka mahe ubdloten Ucnerdewtn. ur deintizi MücoNNIn . ic Nti wſianal miur Oſ WamanNN — 4 mon Minili unaiih r Mhin bis eutus Amung Panmn. Aunf r babtugu ai ginn anet M iianancii Na.ſdmun. dnu anone d VIII citur amaĩr: amoꝛ amicirie.⁊ nec iſtud amare eſt amatio hic ſũpta quomam amoꝛ amicitie ſuppomit ⁊ requirit redamationem ab amato. amatio au tem non. ut patet de amatione ma/⸗ truzʒ ad infantulos.ut.j. e.li? cS. alio autẽ modo dicitur amar deſiderare ⁊ cõcupiſcer̃ nõ quideʒ vłr ſed ſpeciałr illud ꝙ includit deſiderium pꝛeſentie rei amate ⁊ deſideriuzʒ boni ⁊ ſalutis rei amate ⁊ intentioneʒ agendi ꝓ bo no rei amate.⁊ augmentũ intenuoniſ ex cõſuetudine vt habetur.j.li:9ꝰc:6. et hoc mõ ſine amicitia poſſumus affi/ ci ad reſ animatas ⁊ inanimatas que nõ redamant. Sic igitur amatio hic ac cepta:aſſimilatur paſſiõi.qꝛ nõ ẽ ſine paſſione:nec tñ etiã eſt ſine operatio/ ne ut viſum eſt Conĩ ibi Redamant autem Redamationeʒz autribuit ami citie: modificat aũt ⁊ determinat eazʒ quadꝛzuplicit: qm redamatio bonoꝛuʒ amicoꝛum eſt amoꝛ cũ electione ipen/⸗ ſus in intentione gtuitus in efſfeciu re ——— — cipꝛocus /c in diſtributione equał, Di cit ̊ q;tum ad pꝛimuʒ ꝙ bõi amci re/ damant cum electione: quia cũ cõſilio ⁊ pꝛedeliberatione. electio aũt iſta ẽ non ſicut concupiſcẽtia ex paſſione. ſʒ ex hitu ut.õ.li?ʒ.cye vnde hitus tui electionem facit reciã.ut.S.li.hciõ: Quãtum ad ſecũdũ dicit ꝙ boni ami/ ci amatis ſuis volunt bona illoꝛũ gtia ⁊ ita amoꝛ iſte eſt ĩ intentiõe gratuuꝰ⸗⸗ non eſt autẽ ſecundũ paſſionezʒ.ſed fʒ habitum quia ſecundũ paſſionẽ opta/ mus nobis bona:vel aljs noſtri gtia. ſecundum habituzʒ autẽ optamus aliſjſ eoꝛum gratia. Quãtuʒ ad tertium di/ cit ꝙ ãici amanteſ amicũ amant üllud wipſis eſt bonum:quia bonus amicuſ factus alicui fit bonum ⁊ cõmodũ ei: cui factus eſt amicus ⁊ per ↄñs amoꝛ iſte conſecutiue ⁊ in effectu eſt recipꝛo cus.Quantũ ad quartũ dicit ꝙ vterq; amicus amat illud ꝙ eſt honum ei ac equale bonuʒ reiribuit voluptati æ de lectabili amici ſui. dicitur enim amici tia quedã equalitaſ. NMota vero ꝙ iuſti tia eſt equalitas circa reddere. dicutia vero eſt equalitas circa dare ſecũdum ꝙ dare concernit tribuere ⁊ retribueĩr Conĩ ibi. . ANaxime aũt. Oſtendit quibus ineſt redamatio ſecundũ ma⸗ gis ⁊ minus. Dicit ergo ꝗ h quatuoꝛ incluſa in redamatione inexñt maxie bonoꝛuzʒ amicuie: min aũt exiſtũt ai/ citie ſenũ ⁊ ſeueroꝝ: qꝛ in his minus fuit amicitia:qᷓ;to magis ſunt diſcoli ⁊ qᷓ;to magis ſunt ſociales ⁊ colloquijs cõgaudentes.h.n. videntur eſſe maxie amicabilia ⁊ amicitie factiua ut dictũ eſt. ð. e. c? Et huius rei ſignum eſt ꝙ i⸗ ducit ibi.. Pꝛopter ꝙ.quia iuueneſ pꝛopter hanc cauſ cito fiunt amici:ſe nes autẽ ⁊ ſeueri nõ cito.quia nulli fi unt amici eoꝛum:quibus nõ gaudent. ſenes autẽ ⁊ ſeueri nõ gaudent homi/ nibus garrulis: affabilibus ⁊ facetis. Conĩ ibi. Sed tales. Remouet du/ biuʒ qꝛ poſſet aliquis dubitare.quare ſenes ⁊ ſeueri nõ ſint amici:cũ tamen ſint quibuſdazʒ beniuoli ⁊ benefici ob uiantes ⁊ ſuccurrentes ad neceſſitateſ eoꝛum. Ad bᷣ ipſe dicit.ꝙ q;uis beni/ uolentie ⁊ beneficia ſint amic abilia: tamẽ nõ ſufficiũt pꝛo icitia niſi aoſit conuictus. ⁊ cum letitia. vnde dicit ꝙ pꝛedicti nõ ſunt amici pꝛopter duo. ſ. pꝛopter nõ cõmoꝛari cũ amicis ⁊ ꝓpĩ non gaudere cum eis. cn h duo maxie ſint aicabilia. Coni ibi. APktis at. Oſtendit ꝙ anncitia pfecta ſecũ habʒ amicoꝛum paucitateʒ nõ multitudinẽ dicit ergo ꝙ multis eſſe amicum no co nngit ſecũdũ perfectã amicitiã. Scõo ibi. Quẽ aoðm Pꝛobat hᷣ quatriplici . ratrtione. 3. verificat per exceptioneʒ ibi. Pꝛopter vtile. Mꝛima ratio eſt quia quẽadðm nõ contĩgit vnuʒ virum multuzʒ amare plures amaſias: ſic nec multos amicos. Scõa ratio. quia mul tis eſſe amicum aſſimilatur ſupabũdã/ tie. quia naturaliter eſt innatuʒ homi eſſe multuʒ familiareʒ ⁊ caruʒ ad vnũ æ& non ad multos. cuius ratio 6 quia LIBRO amicus debet apperiĩ ſecreta ſua âico ſuo: ⁊ amici ſecreta tenere clauſa ab omni alio.ſi g vm ſint plures ãici.vel nec iſti nec illi reuelabii ſecreta coꝛdis ſui: vł nec iſti nec illi f̃uabitſidelitatẽ ſecreti.huic aũt ſimile eſt ei ꝙ dĩ ĩ euã/ gelio. Memo põt ouobus dñis fuire. mat. 6: 3: rõ eſt qꝛ amicos hõ is opoꝛ tet placere ei.multos ãt placere vni ẽ valde difficile.nec foꝛte eſt bonũ.quaĩ difficile ẽ multos ãicos exiſtere vni.4 rõ eſt qꝛ cuiuſcũq; futuri amici opoꝛtet experientiã accipere ⁊ in conſuetudiẽ ducere.h̊ aũt fieri erga multos eſt val/ de difficile.quare difficillimũ eſt młtoſ habere ãicos ſᷣm perfectã ãicitiaʒ.hᷣ ãt diſputatur ⁊ terminatur. j. li?:c. .i22 Con ibi. Pꝛopt᷑ vnle. Aerificat pᷣ/ dictam cõcluſionẽ ꝑ excepnonẽ ãlcitie delectabił ⁊ vuł.d.qꝙ ꝓpter vtile ipen ſum ⁊ ꝓpter delectabile oſtenſum mł/ tis ſimul placere contingit.qꝛ multi ĩ pauco tẽpoꝛe fiunt tales.ſ.vuiliũ ⁊ de lectabiliũ appetitoꝛes. Nota vero qꝙ; iſtud maxime põt contingere in àicitia mixta vbi ↄmutatdelectabile pꝛo vtili yt patet.ꝙ vnuſ ioculatoꝛ mimiſtrs ðᷣ lectabile multis placere poteſt ⁊ mul ti rependentes ei vnle ſibi placẽ pñt in pauco tempore. Cont ibi. Hoꝝ aãt Oſtendit ꝙ ãicitia ſecũ habet liberali tatem. H̊ ꝓbat dupliciter pꝛimo ꝗdem ex comparatiõe amicitie delectabilis ⁊ vtilis.qꝛ delectabilis pꝛefertur vtili ex eo ꝙ ẽ magis liberalis.Hicit ergo ꝙ horũ amantiuʒ pꝓpter viile ⁊ ppter delectabile magis videtur eſſe amici⸗ tia illa que ẽ ppter delectabile qñ fiũt eadem delectabilia ab ambobus ãiciſ ⁊ quãdo gaudẽt adinuicem in eiſdem quales ſunt ãicitie iuuenũ.ãicitie autẽ que ſũt ꝓpter vtile: ſunt ãicitie merca toꝛum ⁊ negociatoꝛum.Cã vero quar qicitie ꝓpter delectabile magis ẽ dici tia q; que ꝓpter vtile iſta eſt: quia in delectabilibus magis eſt opus libera le qᷓ; in vtilibuſ.ex quo ſequitur ãici ta ᷣm ꝙ äicitia habet ſecũ liberalita⸗ — tẽ:poſtq; ad exceffum liberalitaf ſeq/ tur exceſſus ãicitie.⁊? ibi.. Et bü. pꝛo bat ið dirrecie arguens ꝙ maioꝛ ſu ãi citia delectabiliũ qᷓ; vtiliu. Indirrecte autẽ ꝙ maioꝛ liberalitas inſit maioꝛi dicitie.pꝛimo autẽ facit h.Rinfert vnũ coꝛꝛelariũ ibi. ꝓpter ꝙ ãicos. Argu it g ſic.maioꝛ eſt aicitia que põt ineſſe beatis qᷓ; ãicinia que nõ põt ineſſe illiſ Sed ãicitia deleciabilium põt ⁊ altẽa nõ:quare bᷣ eſt maioꝛ qᷓ; illa. huius rõ nis declarat minoꝛẽ.d.qꝙ beati.i. diui tes potentes ⁊ gloꝛioſi nõ indigẽt ai-⸗ citia vtiliũ:ſed indigẽt ãicitia delecta/ biliuʒ ꝙ pꝛobatur:qꝛ ipſi volũt conui/ uere cũ aliquibus poſtq; nõ conuenit eos eſſe ſolitarios ut·S.c.ꝓximo. cõui uere autẽ nõ poſſuni ſine delectabilibꝰ quia qᷓ;uis homines ferant ⁊ tollerẽt conſoꝛtũi triſte per paucũ tempus.cõ tinue tñ nullus vtiq; ſuſtineret: nec ẽt ipſuʒ bonũ ſuſtineret aliquis ſi ↄunue triſtaretur. Coni ibi. ꝓpter quod In fert coꝛꝛelarium.d.q; ꝓpter hᷣ ꝙ dictũ eſt: homines querũt ãicos ſibi delecta biles. ⁊ pꝛopter b oʒ viros bonos eſſe delectabiles ⁊ ſpeciałr ſibi ipſis adin uicem.quia ſi ſibi ipſis exiſtere omnia quecũq; opoꝛtet ãicis exiſter. Ex bijs g idirrecte colligi põt ꝙ ſicut aicitia ᷣ lectabilium ꝓbatur eſſe maioꝛ qᷓ; vuli um.per hᷣ̊ ꝙ iſta eſt beatoꝝ ⁊ illa non. Sic pꝛobari põt peꝛ idem ꝙ iſta eſt li beralioꝛ q; illa. ꝑ ↄñs ꝙ vłr libera litas ineſt aicitie ſicut vłr ineſt maior liberalitas maioꝛi amicitie.Conĩ ibi. Aui aũt in poteſtanbus . Oſtẽdit ꝙ qmicitia ſecum habet equalitateʒ reꝝ q́;uis nõ pſõaꝝ.pꝛĩo ꝙ tradit circa ãi⸗ citiã iequalitatẽ pſõaꝝ·2voſtẽdit equa litateʒ reꝝ ibi.. Sunt autẽ dicte aci⸗ tie. Circa pꝛimũ oſtendit inequalita tem circa ãicitiã vtilium ⁊ delectabili uʒ. 2. ſtudioſoꝛũ ibi.. Delectabil aũt Dicit g pꝛimo q Ülli qui ſut in poteſta tibuſ coſtituti vnr vn ad diuerſoſ diuer ſis ãicitijs qm alij ſũt ip̃is vtiles ⁊ ali delectabiles. bᷣ ãt ambo nõ oĩo fiũt in e.. xlecab⸗ grclnea alltupit gopeltd lyfen ahün ſopeapn Cicn iee Goumn gnammi Sluaus. zargnwt ſtlalsicu ellaur aſ ecelhu Pdcng mand⸗ leſſus ab noio luleſänan, fianiæ⸗ doſ ran ſbus nüt a ieguen ezep on iusſmnt cäreze fünmende endez n Puia deban ltuten. Con n. Eprl⸗ usäane⸗ Pinptlse eunne erumgdh pe Poperdiſſm iſe mnite⸗ eurlid eugen ntmreipſene niincdan wectabllen Mtamboß nnieſej inu PH e nmne ſlh Nuhantt alnpri möla Pinönnigi Mräüctudenn WNwe Wrd ocuntſoe eeti N, aig writ üweſtn bozſh 1heuiirſinngt⸗ ſbiipiserimmn insenſrian damm ele Maot 1 ſ lackbeaoe hn o Neniengii u.1 ,iegſti cne Konftrictu ioni aniate . In deke gplne n gio ue Eni ſar Auliii St MinMtt mni kent n, mi um tw⸗ — DeleaO eodẽ.qꝛ iſti pꝛincipes nec qrũt boiſes delectabiles cũ ᷣtute:nec qrũt vniles ĩ oꝛdine ad bõa vᷣtutũ.ſed qrũt hos ꝗdẽ eutrapelos ſicut yſtriones ⁊ mimoſ cũ appetüt ðlectabile.hoſ ãt qrũt deynoſ .i.induſtrios ⁊ aſtutos ad operari vti le ꝙ pᷣceptũ eſt eis.h̊ ãt nõ oĩo fiunt in eodẽ. p at maifeſte videmus fieri in cu/ „ rijs pꝛĩcipũ.Heiñ ibi delectabil ůt Oũñdit iequalitatẽ pſõaꝝ ĩ qicitia ſtu dioſoꝛum de qua dicit quatuor.p:imo ꝙ dictum ẽ ſup:qm ſtudioſus ſimił eſt dlectabilis ⁊ viilis S.e.li.c. Scðo dicit ꝙ viro ſuperexcellẽti.puta regi ñ fit talis ãicus ſtudioſus:niſi rex ſupex/⸗ cellatur a ſtudioſo ĩ vᷣtuie q;tũ ſtudioſꝰ excellitur a rege ĩ tẽpoꝛali poteſtate. 3. dicit ꝙ ſi h nõ fiat:nõ fiet adequatio Fᷣm analogu.i.ſᷣm ꝓpoꝛtionẽ ſuperex/ ceſſus ab hac parte ⁊ ab illa. 4. dicit ꝙ nõ oĩo.i.nõ frequenter conſueuerũt taleſ aicuie fieri:qꝛ ⁊ pꝛincipes ñ mł tũ curãt de talibꝰ ſtudioſis:⁊ tales ſtu dioſi paꝝ curãt de pꝛincipibus ſecula/ ribus ⁊ mũdamiſ.Lont̃ ibi. Sũt aut Niſa iequalitate pſoaꝝ.oñdit equali tateʒ reꝝ.dicit ̊ pꝛimo ꝙ dicte ãicitie quis ſint int᷑ plõas inequales.ſũt tñ ĩ quadã reꝝ equalitate quia vel eadẽ fint in ambobus: ⁊ volunt adinuicem eadeʒz.vel cõmutant alterum pꝛo alto puta.delectationẽ ꝓ vtiluate fʒ equa litatem. Cont ibi. QAuoniã autẽ ⁊ mi nus. Epylogat cõparationẽ princi⸗/ palis ãicitie ⁊ aliaꝝ.d.qm̃ dictum ẽ ꝙ; hee amicitie delectabiliũ ⁊ vriluʒ mi nus ſunt amicitie ⁊ minus manent qᷓ; pꝛincipalis ãicitia ſic ꝙ vñr ⁊ eſſe ⁊ ñ eſſe amicitie.quia ꝓpter fimilitudinẽ earum ad pꝛincipalẽ videntur eſſe. ⁊ pꝛopter diſſimilitudinẽ videntur non eſſe amicitie.vnde ſᷣm ſimilitudinem earũ ⁊ eius amicitie que eſt ſecunduʒ virtutẽ ipſe vidẽtur ãicitie:que quidẽ ſimilitudo conſiſtit in h ꝙ vna eaꝝ hʒ delectabile ⁊ altera vtile. huic autem inſũt ambo.h tñ in eo ꝙ eſt hanc verã amiciuã eſſe impmutabilẽ ⁊ mãſiuaʒ VIII reliquaſ autẽ velocit᷑ tranſidẽ ⁊ deficẽ in alijſ multis ab amicitia pꝛincipa li differre nõ videntur eſie amncitie ꝑpp ipſam diſſimilitudinẽ iſtius ⁊ iſtaruʒ. Sð ¶ Lectio 8* Ltera ãt ẽ amicitie ſpenes Supꝛa determinauit oe ami⸗ citia tenente equalitatẽ ama/ tionum ⁊ reꝝ.hᷣ aũt de amicitia tenen te inequalitatem earum. pꝛimo g oſtẽ dit in hac amicitia inequalitatẽ inter amare ⁊ amari.ſecũdo compat amare æ amari in oꝛdine ad ãicitiã ibi. mut ti autẽ vidẽtur ..ʒoſtendit vnde naſcit amare ⁊ amari ibi.. Ex cõtrarijs at Circa pꝛimũ ſic pꝛocedit:quia p.imo pponit. vj. diſtincta genera anncitiaꝝ inequalia extrema babẽtin. 2. pꝛobat diſtinctionem eaꝝ ibi. Differunt aũt 3ʒc docet cõſeruationeʒ earum ibi. Cũ autẽ parentibus 4 oſtendit inequali tatem earuʒ in rebus ⁊ amationibus ibi.Analogũ. Quito reducit iequa litatem earum ad equalitatez pꝛopoꝛ nonũ.ibi. Cuũ eni ſecundũ dignitatẽ 6 pꝛobat huius equalitatẽ ãicitijs eẽ neceſſarlam ibi.. AHanifeſtu aũt 7· excuſat ſe ſuper vnum dubiuʒ ibi. . tera quideʒ 8: remouet alterum ibi. LAnde ⁊ dubitatur.] Dicit ergo pꝛi mo ꝙ amicitie generaliter ſumpte eſt altera ſpeties ſubalterna a tota ſpetie ſupꝛadicta in qua nõ ſeruatur equali⸗ tas rerum ⁊ amatonũ.quia hᷣ ſpeties eſt ſecundum ſuperabundatiã:nõ ſolũ ſecumdũ mequalitatẽ pſonaꝝ veꝝ etiã amationum ⁊ rerũ.puta ãicitia q ĩeſt patri in ordine ad filiuʒ: ⁊ vłr ſemoꝛi ad iunioꝛẽ: ⁊ viro ad vxoꝛem.⁊ vłr i⸗ perãti ad impatũ.⁊ ſᷣm h ſũt ⁊ alie ãi citie ĩ correlatis. puta ĩ filio ad patrẽ in vxoꝛe ad virũ:in imperato ⁊ ſeruo ad imperantẽ dominũ.¶ Mota vo ꝙ; dicitia ſenioꝛis ad iunioꝛẽ ẽ ãicitia ho norabilioꝛis ⁊ reuerendioꝛis ad minꝰ bonoꝛabilem:⁊ hoc reducitur ad pat᷑/ nam amicitiã:ſecundũ ꝙ pater dicitur multipliciter. pꝛout babetur in illis ?/ II ſibus differentialibus oᷣſus.( Eſt pat᷑ hic cura pater eſt alius gẽituraEſt pater etate pater ille vocatur honore. Ad ſũmuʒ regẽ facit ipſa creatio pĩeʒ Coni ibi.. Pifferunt autẽ. ¶Eꝛobat diſtinctionem pꝛedictaruʒ ãiciciarũ ⁊ hoc ſic. Iſtarum amicitiarum ſunt al/ tera ãicabilia ⁊ altere operatiões al/ tera motiua:⁊ alteri fineſ.quatr̃ ⁊ ipᷣe amationes actuales ⁊ amicuie haĩtu ales ſunt abinuicem altere:huius enti mematiſ ꝓpõit cõcluſionẽ.d.qꝙ hee ãi citie ſupꝛadicte differunt adinuicẽ ſic. videlicet ꝙ ãicitie extremoꝛum exce/ dentiũ differunt inter ſe ⁊ amicitie ex tremoꝛum exceſſoꝛum ⁊ quelibet ãici/ tia extremi excedẽtiſ differt ab aicitia extremi exceſſi.⁊ꝛ.ponit antecedẽs.d. ꝙ eað amicabilia nõ inſunt parenti/ bus in oꝛdine ad filioſ æ imperantibꝰ ad imperatos:nec etiam viris ad vro res:hic autem cõparãtur extrema ex cedentia inter ſe. vnde põt haberi cõ/ paratio exceſſorum inter ſe. Item nec eadem inſunt patri in oꝛdine ad filiũ. ⁊ filio m oꝛdine ad patrẽ.pater enim beneficentiam filio maxime pꝛebet.ſi lius autẽ patri reuerẽtiã maxime: nec eadem viro ad vxoꝛem:⁊ vxoꝛi ad vi/⸗ ruʒ nec dño ad ſeruuzʒ ⁊ ſeruo ad dñʒ. altera enim ineſt vnicũq; iſtoꝛuʒ virtꝰ ⁊ alterum opus in oꝛdine ad ſuuʒ coꝛ relatiuũ ⁊ coꝛꝛelatĩ ad ipſum. Itẽ al tera ſunt motia ⁊ fineſ pꝛopter que ⁊ pꝛopter quos amãdt: tertio infert ↄñs .d. altera igitur erunt ⁊æ amationes ⁊ ipſe amicitie. ꝗ. confirãt antecedens .d. ꝙ eadem aàicabilia vel motiua nõ fi ẽt vtꝛiq; ãica ab vtroq; coꝛrelatio ſuo. nec etiã talia opoꝛtet querer̃ inter eoſ indecens emim eſſet ſi filius vellet re/ uerentiã a patre q; ipſe debet patri.⁊ ſimili modo in alijs comugatiombus vxoꝛis ⁊ viri:fᷣui ⁊ dñi autem parentibus. Socet conſeꝛuau oneʒ dictarũ qicitiarum.d.qꝙ cũ filij re tribuunt parenubus illud ꝙ opoꝛtet generãtibus dari. puta ſubiectionẽ ob oni ibi Cũ KO ſequium ⁊ reuerentiam. parentes aũt retribuunt filijs:que opoꝛtet filijs dãi puta.nuirimentuʒ educationem ⁊ di⸗ ſciplinam:tunc eoruʒ amicitia fiet ma ſiua: ⁊ epyekes. 1. virtuoſa que maxi me ẽ diuturna. Iteʒ aũt intellige debẽ ſeruari inter virum ⁊ vxoꝛem: ⁊ inter imperatuz ⁊ imperãtez qꝛ ſecundũ hᷣ aicitie fient manſiue ⁊ virtuoſe.Conĩ ibi. Analogum. Oſtẽdit inequalita tem harum amicitiarum.-d. ꝙ exiſten⸗ tibus amicis ſᷣm ſuperabundãtiaʒ ⁊ ſuperexcellentiã.pater emm ſuperex/ cellit filium ⁊ vir vxoꝛem: ⁊ imperas imperatum. ſic inq; ſe habentibuſ ami cis opoꝛtet ⁊ amationem eoꝛum fieri analogã.i.pꝛopoꝛuionatã ſecundũ ma gis ⁊ minus:iuxta pꝛopoꝛtionem ex/ ceſſoꝛum ⁊ excedentiũ.puta melioreʒ opoꝛtet magis amari qᷓ; amare.⁊ vti lioꝛeʒ ẽt magis amari qᷓ; amare ẽt vłr vnũquẽ q; ſuperexcellẽtẽ opoꝛtet ma/ gis amari q; amare et ecõuerſo vnun/ quenque ſuperexceſſuzʒ opoꝛtet magis gjiare q́; amari. Sed cõtra hoc obijci tur.quia benefactoꝛes magis amant beneficiatos et minus amantur ab eis et parentes magis amant filios:et mi nus amantur ab eis.ut pꝛobat᷑.j.li.9: c·ð: ſʒ bñfactoꝛes et parẽtes ſuꝑexcel lũt ⁊ alij ſuꝑexcellunt᷑.quare ſupexcel lẽtes magis amant et minus amant. cuius contrariuʒ ipſe dicit. Dicenð at ꝙ; magis amare dicitur dupliciter: qꝛ vel ad maioꝛa:vel quia affectione ma loꝛi. Dico igit᷑ ꝙ ſuperexcellentes oʒ magis amare qꝛ affectione maioꝛi.et hoc modo loquitur ppᷣus.j.li.9:..Oʒ autẽ eos. magis amari.quia ad maio ra bona qᷓ;uis affectione minoꝛi.yverbi gratia. pater amat filiuʒ ad unpendẽ / dam vtilitatem:filius autẽ patrem ad exhñð honoꝛem. et ſecũdũ b amoꝛ pa tris ad filium eſt maioꝛ qꝛ ex affectiõe maioꝛi.amoꝛ ãt filij ad patrẽ maioꝛ ẽ qꝛ ĩi oꝛdie ad bonũ mar.qꝛ magis bo nũ ẽ honor qᷓ; vtilitas.et h ꝛcmõ loqꝗt᷑ h phᷣus Coni ibi. cu.n.] reducit pᷣdi/⸗ / ,mnequ umn hn ama uiltate, coopun igeiuenn ſe oraren ſtſünatar. Enorſpe innui nroren ht ſinauranu Ceecanna ediuran Megnendin msuiden ſemrer Nr e du AOinwice; 6umpnn excedttur mnochus eſt ſiplrer ti⸗ lellenã nint norisad ni loisin guat gant adyn Pomisad nri e; Conp⸗ resbrunn ſomreregne Urbaberein ſnen inp 1 nerg glalics,pna Enperſonam ſtenren egniauti ltaezſeön Emquitian lia. onii gualunsßnn las ſeandis ghia us t penſonn, kjembnta nia ineſt ei utatis quia ineſte itas dignitatis q uali⸗/ di qua ne cdualnae bign Nrdetmmmt icina Aquandã equa ratione princi inẽ ei roe Gtitaniſ reruzʒ litatem ad q do com/ tas qᷓtitatis q ibunoe q;ti tatur ctam inequa o autẽ facit h. ſc enes bꝰ* oo naſcit᷑ ex remennanz are equn Mm tatem. pꝛimo autẽ fe ſtitiäã penes b- citur autẽ ſecunduʒ uare c litatem.pꝛu tiã ad iuſtit. tẽ. Di erficitur aut rſonarũ. quare io. Rroſc amicing d ſimikr auté. i Bd vianitatem P pꝛincipio. ara bi. Mõ atio fᷣm d dignitaten habet ex pꝛin itatit un 1 litatez ibi. fiat amatio li GBritatis babet! vero olgnitati g iri equautqre⸗ Feum dae i. equali litateʒ qᷓ alitate verc., ni ibi zemauf it ergo pꝛimo liqualiter equa i 1 us. equa riuſ. Cont ib nten ignitatem tu litas interelt 6 ino. ideo Qſtendit pꝛedic “ dign ides equalita ualita in termino. auie⸗ En e zici rlie tas que qui dũ huius eq lens. Hanifeſtuz eſſariam e ſi N1n tie Hota vero vir ſupe is ad ualita feſtum p ſduũ . e . Umd 2 vxOzls ae tam equa ſſe mam as ſecudi 1net 2 vxoꝛ iuper edit am 2 lta viſtatia fiat vel ſe ſdi 8 . n exc t vxoꝛem. æ 4. mult luiam velle⸗ ſecũdũ Ermme virum qui nyir excedit word qui tatu virtutem 7 Perabundanaztrel ane bat ummdgch vxoꝛem viri ad roꝛe: q;tũ vxoꝛ ſtatem ⁊ deſbemtig ſa rt ipginü ſuncur e a vꝛeſatd andzer⸗ p poteſt aliq; am n Sed nre Reas tantũ Grunnt 4 ccundaum 18. unt amicl. ant: Pioasi n Mrmihn excede viro. iecum ualitan nec er reputam: ꝛobat in imam⸗ errechten triplex mo ⁊eſ amo tigten amens ievh air ob⸗ que nchſehüniin bic atten m eſt inter vxo 1 eiꝰ amo diſtantes na. Patmolin onnlr⸗ quos MAücnmn vnus aulcen vna: vlen b duo tota triplici wiſlann 4 bommes negamns Nenemümin rem: ex p arte altera. 7 t equalia.qꝛ eſt inter de iam diſtantiam m c hõi apehenn an icz campmare mag in vno .⸗ pꝛopter in in gc; ns digni⸗ Wennirn in mexe Ali icitiaʒ. 2. uia reges n ijs 9 Gemni unn irum vnum totu ictum eſt. Al aneicium. 4 eſſe bij⸗ e ptum vnum ero vt dice pſõe mſimplic tur amici el iſtan / NGR P ur in alte amoꝛez nu dignantar qgine. in dur an i cediu arando amoꝛeʒ ſupex cant nec tioꝛes. 3. tiuz. zmmömmt ex eſt comp alitas int ſupe fica ſunt defectioꝛes. habentiuz. AH odus eſt ce it equalita⸗ tõnis ltum ſu Etin r n abedge neweliicon moe :⁊ tũc ĩiuen llẽtiã amaton mult m habẽ t dignu nrnüra ireceni wiuper⸗ ntia virtutem bab⸗ epn and diegoc⸗ neetciünniſn lẽtiã viri lupey modus e ꝓ na v ines nõ re ſunt ex deſlec- enes cel E ũ Alius ſicut ſe hba uia hbom . lo digut imis à ſ. apie/ unſieeuun oris ad vir. inis: qꝛ ſicut le or du bij qui nullo d optimis ie 6 . Sacönabat nõis in qu ſic ſe ikr irtutis ſi eter foꝛ/ s oꝛem lic Non ſimilr tu virtur Conĩ ibi. eie m qꝛ foꝛ/ iuns bervi ad urn eſ iuſtitia ibus viris. Con wt.ei 5radu s ad viru. o mä ad iukuis üin mper 'n us ra nnsINi vxoꝛis ad v rat amucit non Excuſat ſe ſuper uſch ad qus gan 1 Mantfiloseen 3. Lompar. litatez. d. Y. not Ex t aliquis citiaʒ Goemenflihll autez. õi equa ſe vide quereret lleret am ſuper asgorcbitiſl enes buiuſm ualitas te iſtantia to tolleret. besupede pene⸗ ale ſeu eq uſtoꝛuʒ 1 mamae non in talibus setparürdſne imiliter equ tione iultoeu Egra d. in taubu Nlumi,ärli ſtirje: in pꝛopoꝛ eſt dupl a iſtinc s ſimilitu. S in citie: quia in udũ dign nõ e nõ.quia ma adhuc vi iwe nat Tont amicitie: uidem ſec dũ q/ 1 vſq; quo n arte vna adhᷣ lter edicn. 4 itas. vna quid ro ſecun . C1* blatis a parte! uta ſi a Nctur wnain equalitas. : alia ve ifferent inibus a amici. p vero ge M n ſonaruz: butionum. dl din manent tetur alter = dariudfonch tem per etributnonum equa / mus ꝙn ⁊ ditetur.a ul tñ = re a unditi tonerrn elnaluare annooen rale pumilietur wid multuz AA — 6 ,B ſectneln m: qu dignitate. T ſt de amic depauperet T amicus alte a null — jld litaez . tatẽ e cõol Amoe⸗ nullu ſtäte diue ʒᷓ aom abꝛaam c ſ 5 n quatitate. e ie debetur Pr⸗ ali iuiſo diſtã S3 3 qmn a . sanni nin vm iã amicitie . 2 equali a ſe diullodi ſdeo. Sz qn rnes – a duanm gnantige riins rqnoé vir erit goramicus harce ſcᷣo amalen ſaratex. E mnita homo exñs:amici onica ſua.c aiufnhi qua ſecundũ dignit alcitur ex dign ta bomo acob⸗ in can , ismni ius t ainnelsien aute in Gu vt dicit J e n xrũ. perficiti ius ineſt in . aſuifin d erſonarũ.per re pꝛius ineſt nimngi⸗ e E ibutionu. quare ndkn. gidd e retri ” 1 isn,h Sun VIII * IIBRO Sed dicendum ad h̊ ꝙ bominem ami cum dei appellari poteſt eſſe ex cauſa duplici. vna quidem ex adequatione amoꝛis humani ad dignitatẽ dei. alio mõ nõ ex dignatiõe dei qꝛ.ſ. acceptat amoꝛẽ hõis gtuito ex pꝛĩa vo cã nõ eſt viſum ppᷣo.ꝙ homo vere poſſit appel / lari amicꝰ ði.ex ſecũda vero cauſa cer/ tum fuit apoſiolo bomineʒ appellari amicuʒ dei.Conr ibi. Vnde dubitat Houet ⁊ remouet alterũ dubiũ pꝛio ergo mouet. 2. remouet ibi. . Si vniq; benedictũ. Dicit ergo pꝛimo ꝙ inde dubitatur vtrũ homines velint amicis ſuis maxima bona. puta ꝙ ſint dij habeant diuimnas excellentias.quia nõ vider̃tur ꝓpt᷑ duo. pꝛimo qꝛ homines facti dij nõ remanebũt amici ipſis hõi / mbus qui fuerant eoꝛuʒ amici.ſcõᷣo homines remanentes pdent magna bona ſua:quoniã amici ſũt quedã per ſe bona amicorũ.Conĩ ibi. Si vti q; Reſpõdet ad h.d. ꝙ benedictum eſt quoniam amicus optat maxima bo⸗/ na amico ſuo illius gratia: duobus ob ſeruatuiſ.ſ.ꝙ fiat ſine pꝛeiudicio amati ut amatus eſt:⁊ ſine preiudicio aman tis in amans eſt. propter pꝛimum oʒ manere amatuʒ talẽ qualis amatus ẽ puia ꝙ maneat homo: ꝓpĩ dicit ꝙ ſoꝛte amicus nõ vult amico omnia bo na:quia vnuſquiſq; ſibi ipſi vult maxi/ me bona:que tñ perderet ſi amicuſ ei⸗ tranſferetur ab humanis ad dĩna. ⁊ eſt cauſa quare hodie multi nolunt ãi/ cos ſuoſ eẽ ſublatos ab hac moꝛtali vi ta: ⁊ eſſe beatos in eterna vita: nõ p ter amico nuʒ: ſʒ pp pꝛopꝛium. IMerrio 6² Alti aũt vñtur. Poſtq; egit e amicitia habente inequa litatẽ inter amare ⁊ amari. bic comparat amare ⁊ amari in oꝛdie ad amicitiã. Paumo aũt recitat quoꝛũ dã appenitũ circa amare ⁊ amari.2? / cidenter comparat amari æ honoꝛari ibi.MHõ pꝛopter ſe ipſum.] ʒ⁊ deter⸗ minat cõparationẽ inter amar̃ 4 ama ri ibi. Videtur aũt in amare.] Dicit Qpꝛimo ꝙ młti vñtur velle amari ma/ gis q; amare pꝛopter amoꝛeʒ honoꝛis apparet ex duobus. pꝛimo quia pꝓp ter h̊ multi ſunt amatoꝛes adulatiõis. adulatoꝛ aũt vel eſt:velfingitur ſi upex/ cellens amicus magis ſtudẽs ad ama re ſecundum fictionẽ qᷓ; ad amari.qua re multi magis volunt amari qᷓ; amaĩr omnes enim amatoꝛes adulanonũ a/ mant amari.quia per adulari credunt amari.Scðo quomiã amari videtur eẽ pꝛope ei ꝙ eſt honoꝛari.ſed multi ap / petunt honoꝛari.quaĩ ⁊ amari. Conĩ ibi.. Hon pꝛopter ſe ipſuʒ Incident᷑ comparat honoꝛari ad amari. dixerat enim ꝙ multi pꝛopter velle honoꝛari volũt amari.ex quo ſequebaiur ̈ me lius eſſet honoꝛari qᷓ amari.quia ho/ noꝛari ſe habet ad amari tanq; finis eius.cuiuſ gratia vellemus amari: ad pᷣ autẽ ipſe dicit ꝙ melius eſt amari q; honoꝛari ⁊ amicitia eligibilioꝛ eſt honoꝛ.ꝙ pꝛobat tali ranone. Omne ; homines deſiderant pꝛopter ſe ipſũ melius eſt eo ꝙ deſiderant ſecundum accidens.ſed honoꝛari deſiderant pᷣm accidenſ ⁊ amari ſecundũ ſe:quarñ me lius eſt amari qᷓ; honoꝛari. hinus rõis ponit minoꝛeʒ.d. ꝙ homines vident᷑ deſiderare honoꝛem nõ pꝛopter ſe ip/ ſum ſed ſecunduz accidens. b autez ꝓ bat ex duobuſ.ſ.ex ſpe ⁊ ex opatione. homines enizʒ deſiderant bonoꝛari ſin gulariter a potentibus ⁊ a ſapientib⸗ a potentibus pꝛopter ſpeʒ:quia per hᷣ ſperant ⁊ exiſtimant adipiſci habere ab eis bonũ quo indigent: ⁊ ideo gau dent honore tanqᷓ; ſigno bone paſſio/ nis.i.ꝙ bene paſſuri.⁊ bona receptu⸗ ri ſunt ab ipſis potentibus. a ſaplenti bus vero deſiderant honoꝛari pꝛopter opinionem firmandam de pꝛopꝛia ex cellẽtia: ⁊ ideo gaudent tali honoꝛe credentes dicentium æ honoꝛ antiuz iudicio: et ſic patet qð honoꝛari de⸗/ pantn dis lan ninon² bi. Pe nlcebur! fariet am mm Winiſti⸗ mnamare nnmhli annun nra Pini an önaman. nags iina Nsautd ann Cſſernawer Quariag sidil bmmnime verlib libus de Ruaryp’- namarem leſigum⸗ linevolunta Göanantamn opnos ilios lngnguden Lopemeil itpopeng baifonla⸗ ſnen dit Gsizinaman Cubesenicen amanperäic⸗ mumnſeman Neſpenn naconin Uneinqen onchliond, famiſmnn nunſuein n ihdignten nd. Steg erunt man ubemſe edir Weihie . Po i 1 eu MdaNii na Nlenem ANeinsde Z dan uinm Nickratr , Nſcermin Woran Nidn nriſcuuncüſen 6 noran. e .0. bonnian norem nöper duz acadenste Kerſpetage Sdeſceran n Oemuibrs tiihil Propterſeeu ſmmant ainiile gwoinagen it laniyſobg epaſmn Mun isenis i unm Mni nmiin eßifi mun 1 bos patel t ſiderant non pꝛopter ſe ſed ſecundum accidẽs opinionis ⁊ ſpei.gaudent ãt ẽt ĩ amãi ſecundum ſe ipſum ⁊ ſic pʒ. minoꝛ ibi.. Pꝛopter qð].d.qꝙ pꝛopter hoc videbitur melius eſſe amari q; hono rari:⁊ amicina eſſe bonum eligibiliuſ qᷓ; honoꝛ. Iſtud aũt diſcutietur ampli/ us in qſtise. Conĩ ibi.. Aidetur autẽ in amare Seterminat comparationę principaliter intentaʒ inter amare ⁊? amari.circa h aũt ponit.õ.concluſiõeſ pꝛimã ꝙ amicitia magis eſt in amare qᷓ; in amari. Scòam ꝙ amicoꝝ virtus magis ẽ in amar q; in amari ibi ma gis autẽ amicitia. Certiã ꝙ amicitia conſeruatur p amar ibi Quaĩ in ꝗbꝰ Quartã ꝙ h maxime fit in amicis vᷣiu oſis ibi.Aaxime quið. Quintã ꝙ; hᷣ minime fit in pꝛauis ibi. MHali at Sextã ꝙ pᷣ mediocriter fit ĩ amicis uti libus ⁊ delectabilibꝰ ibi. Atiles ãt Dicit g̈ pꝛimo ꝙ amicitia videtur eſſe in amare magis q; in amari:ꝙ ꝓbat per ſignum:quia matres que ſunt ma⸗ xime voluntarie ad ãicitiazx filioꝛũ ma gis curant amare q; amari.quedã enĩ pꝛopꝛios ſilios faciunt in alieno nutri ri:que gaudent videntes filios viuẽteſ a operantes q;uis illi nihil circa ipſaſ agãt pꝛopter ignorantiã.Con ibil ma gis aut amicitia. Ponit ſcaʒ cõclu/⸗ ſionem. d.ꝙ dicitia exñte in amarĩ ma // gis q; in amari ⁊ cũ h laudatis ama⸗ toꝛibus amicoꝛum magis qᷓ; laudẽtur aman per ãicos.ſequitur ꝙ virtꝰ dico⸗/ rum ſecundũ ꝙ amici ſunt vltimum de potenna eſt amare. b aũt ſequit᷑ p locum a coniugatis ⁊ patet. Conĩ ibi Muare in quibus] SDeclarat tertiazʒ concluſionẽ.d.ꝙ ex dictis ſequitur ꝙ il li amici ſunt manſiui ⁊ eoꝝ amicitia ẽ manſiua in quibus b amare fit ſecun/ duʒz dignitatem modo expoſito.S.cp ximo.Sic ꝙ ſi perſone fuerint in equa les erunt maxime amici. quia ppter hᷣ equabuntur ſecũdũ ꝙ amicitia ẽ equa lias quedã ⁊ ſimilitudo.vide.5.c· p⸗ Secũdo infert coucluſionem VII ximo. Conĩ ibi. &t maxime quið. de clarat quartã cõcluſionẽ.d.ꝙ amicuia exñs ſimilitudo eoꝛum que ſunt amici ſecundũ virtutẽ eſt manſiua maxime h autẽ ꝓbat excludendo.quatuoꝛ pecca ta que faciunt amicitiaʒ ĩmanere que ſunt in conſtantia animi ad ſeipſum in ſociabilitas ad alterum indigẽtia tur pis ſolatij ⁊ exhibitio operis pꝛaui.hᷣ auteʒ quatuor excludit phus ab ami-/ cis virruoſis.pꝛimo quideʒ in conſti/ tiam.d.qꝙ ſunt manſiui ſecũdũ ſe ipos pdurantes in eodem pꝛopoſito cũdo in ſociabilitatez. d. ꝙ adinuicem manent ſocialiter ⁊ familiariter. er tio pꝛauam indigentiaz.d.ꝙ nec pꝛa- uis indigent. QAuarto exhibitioneʒ o / peris pꝛaui.d. ꝙ nec miniſtrant talia puta. pꝛaua ⁊ turpia. Sed ut conſuetũ eſt dicere pꝛaua pꝛohibẽt quia bonoꝝ homini nec peccare intereſt nec ami⸗ cis peccantibus licentiã concedeĩ nec auxiliuʒ miniſtrare. Conĩ ibi ali autem Seclarat quintam concluſio/ nem intendens oſtendere ꝙ diuturna manſio amicitie mimme ſu in pꝛauis Vicit ꝙ mali nõ habent aliquid fir muʒz amicitie ſue.ꝙ accidit ꝓpter duo Pꝛimo quidem pꝛopter in conſtan tiam animi: quia nõ manent ſibi ipſis ſimiles volentes nunc vnuʒ: nunc alte rum ſic ꝙ in vna hoꝛa nõ erunt tales ĩ ꝓuerbioꝝ i?¶ Scðòo idẽ accidit ꝓpi malitiam conſoꝛtij quia gaudent mali tia adinuicem in paucum tempus ⁊ ñ in per petuum quia nullum violentum perpetuum. tertio phiſicoruʒ conſoꝛ/ tium autẽ ⁊ gaudium malitie eſt quid violentum ⁊ innãle: quare nõ eſt per- petuũ.Coni ibi. Inutiles auteʒ oſtẽ dit ſextam concluſionem. ſ.ꝙ manſio amicitie fit mediocriter in amicis vti⸗ libus ⁊ delectabilibus:quia fit minus quazʒ in bomiſ ⁊ plus qᷓ; in pꝛauis. Hi cit ; ꝙ ãici vtiles ⁊ delectiabileſ ĩ ãici tia pmanẽt pluſ q; pꝛaui.qꝛ pmanent coꝛde quales in altera. pꝛopter ꝙ ait Salomon ꝙ coꝛ ſtultoꝛũ diſſimile erit IIB8RO q; diu tribuunt adinuicem velectatio / nes vel vtilitates Conſequẽter ibi. LEx contrarijs auteʒ Oſtendit vnde naſcitur amare ⁊ amari.pꝛimo auteʒ manifeſtat ꝓpoſitum ſcðo infert vnũ coꝛrelariuʒ ibi Pꝛopter ꝙ videt᷑ 3ʒ remouet vnum dubium ibi. Soꝛte ãt HDicit g̊ pꝛimo ꝙ amicitia que ẽ ꝓpter vtile.videtur maxie fieri ⁊ naſci ex cõ trarijs puta.pauper libenter fit amicꝰ diuiti ⁊ indiſciplinatus ignoꝛans ſciẽ / ti:quia vnuſquiſq; indigens aliquo ⁊ h̊ appetẽ libeter redonat aliquod mu nus ei a quo põt hẽre optatuũ. Heide ibi.! hᷣ autẽ Sicit h idem poſſe fieri ĩ alijs amicitijs.d.quod aliqꝗd attrabet ad hunc modum generauones amici/ tie amicitiam que eſt inter amatoꝛem ⁊ amatam amaſiam. ⁊ amicuiam qͥ ẽ inter ſocium pulchꝛũ ⁊ tutpẽ. amatoꝛ enim indigens voluptate amaſie dat ei munuſcula ut redamet᷑ ab ipſa.⁊ eo deʒ mõ ſe põt babere turpis ad pul/ chꝛũ. Si vero turpitudo ⁊ pulchꝛitu/ do ſumantur nõ coꝛpałr ſʒ moꝛaliter põt ið moduſ generationis attribui ai citie virtuoſe:qꝛ ſi quis turpis tãq; nõ bonus vult fieri bonuſ pulcher ⁊ ſãct cogitans ꝙ cuʒ ſancto ſanctus erit.vo let amicitiam alicuiuſ boni viri qᷓ; pꝛo curabit ſeruiẽdo illi. Conĩ ibi. ꝓpter ꝙ; nfert coꝛꝛelarium continens duo puncta Dicit g̊ ꝙ pꝛopter h̊ ꝙ dictum eſt generaliter de differentia amicoꝛũ ſufficientiũ ⁊ iſufficientiũ. ſequit᷑ qñ amatoꝛel ſit ridiculi.i.riſu ⁊ cachio digni:dignificantes.i.dignum putãteſ amari ab amicis.qᷓ;tü ipſi amãat.h̊ enĩ non debet fieri ut oſtenſũ eſt.õ.c.ꝓxio Sed tñ exiſtentes amabiles q;tũ ãici dignuʒ putandũ eſt ut amentur q;dtum amant.nibil autem habentes tale.i. amabile:ridiculum eſt iſtud cogitare. ut in pꝛimo puncto dictum eſt. Contr ibi. Joꝛte autem] Remouet dubium poſſet enim aliquis dubitare quomõ contrariñ amicatur cõtrario ſicut pau per diuiti ⁊ ignoꝛans ſcienti. Ad hoc philoſophũ. autem dicit pbᷣus ꝙ foꝛte contrarium ideſt ſubiectum ſub vno contrario non appetit reliquũ contrarium ſecundum ſe ipſum.ſed ſecundum accidenſ verbi Ina ſiccum non appetit humidum ſe⸗/ cundum ſed ſecundum accidens appe tit enim humidum ut per ipſum veni/ at ad medium quoniam appetitus eſt ipſius medij ſecundum ſe ⁊ extremi ſecundum accidens. ⁊ ſimili modo ſe habet in calido ⁊ frigido ⁊ in alijs cõ trarijs.hᷣ auteʒ dimittantur ad pꝛeſẽs quia magis pertinent ad ſtudium pꝛu denti negotio alienum.ſ. ad naturaleʒ ¶ CTectio x· Idetur autem quẽadmodũ Supꝛa determinauit de ami- itia ut diuiſa ſecunduʒ diffe/ rentias amabilium: bic de ipſa deter/ minat ſecundum differentias comuni/ cationum. pꝛimo autẽ ꝓbat ꝙ ſpecies amicitie ſequuntur partes comunica/ tionis politice.2: manifeſtat quot ſũt partes comunicatiõis politice ibi po lince autẽ ertio ꝙ tot ſunt partes comunicationis yconomice.ibi Simi litudines Quarto ſecundum partes politice ⁊ yconomice diſtiguit ſpecies amicitie ibi.. Scoðm vnã quanq; qui/⸗ to agit de quipuſd ſpecialiſſimis ſpe ciebus amicitie ibi.. In comunicatio ne. Circa pꝛimũ pꝛobat tria. pꝛimo ꝙ omniſ amicitia habeat eſſe in comu nicatione.ſecũdo ꝙ omnes comunica/ tiones ſint partes comunicationiſ po/ litice ibi.. Comunicationes autẽ oẽs Tertio ꝗ ſpecies amicitie ſequuntur partes cõicationis politice ibi Oẽs vtiq; comimicatiões Pꝛimũ probat 6. rationibus ⁊ arguit pꝛimo ſic. cir/ ca eadem ⁊ in eiſdẽ ſunt iuſtitia ⁊ ici tia:ſed in õi comunicatione inuenitur iuſtuzʒ ⁊ iuſtinia. quare ⁊ amicitia hu ius ꝛationis ponit pꝛimo maioꝛẽ. Se cundo minorem ibi. In omm emm Tertio concluſionẽ ibi. Et amici na ]. Scðo ibi.appellãt iẽ arguit ſic: inductiue in comunicanõe ↄnauigalo — ——————ðð aelel 6peluonun Ait muun ſeſtonae ncatonbu Fun bomn laintereo⸗ Landihll Communipue Gbonaq gvareinc vunt alen Ulcontitr Nosst un Uinus cölca 88 Mi W. g nür minore lus cönur Cönunnunt aliſs althe dlcreta⸗ lij pautoꝛa ſnt magis ſiner magi pbnt maio Gnnes puta cnes Auin Ctſic udc Clmsoiffedi⸗ fammque ſ dferelascon ſſtnuonndnn Guareamncina ſulonspottm lalaſulttedi Miogllanot Nlogr ffibn Gelsr cön — Uiſſinlitri èððð — — Pioſoruen ſceſäeeᷓ ſcumetgbn amnicnie 5 Mhnentation⸗ ncöcanon lonae Nudn unenn nufehin ung min etgn Ktf ſdtnis mmmm MNatſuiung n Aui ☚ mgadwi AeNNIN Hum: bcxner dſhenenuen i ugin Wi ie. z. Z nmnidtni nmisut Tenogänn — nne inl pon xini ct n icna d ticbgenien emul – ꝛum inuenitur amicitia ipſi enĩ mutuo ſe appellant amicos. ⁊ in coicatione cõmilitonum inuenitur amicitia: quia ⁊ iſti mutuo ſe appellat ãicoſ. Simiłr ãt eſt circa eos qui ſunt in alijs comu/ nicationibus quibus opoꝛtet.quar vłr q;tum homines cõicant intm̃ eſt ãici⸗ tia inter eos vel eẽ poteſt ſicut ⁊ iuſtũ Zertio ibi ⁊ ꝓuerbin.] Arguit qꝛ ex comuni puerbio quo dicitur comuniter ꝙ bona que ſunt amicoꝝ ſũt comunia quare in coĩcatione eſt amicitia.. ibi Sunt autem Fribus] Arguit ſic. Il lud conſiſtit in comũicatiõe ꝙ ſuſcipit magis ⁊ minus:ſuſcipiente magis ⁊ minus cõicatiõe ſʒ ãicitia ſuſcipit ma gis ⁊ minꝰ cõicatiõe ſuſcipiẽte magis ⁊ min.quar ut pꝛi.hui rationis po nit minoꝛem.o.qꝙ fratribus ⁊ homini bus cõnutritis ſunt omnia cõia q;diu cõnutriuntur:⁊ ut fratres conuerſant᷑ alijs aut hominibus. quedaʒ bona ſũt diſcreta:⁊a quibuſdam plura ⁊ quibuſ/ dã pautioꝛa ⁊ ſᷣm h quidem aiciuarũ ſunt magis amicitie æ quedã minus. qꝛ inter magis cõicãtes puta.inter fra tres ſunt maioꝛes dicitie.⁊ inter minꝰ cokantes puta. inter ciues ⁊ alios ſũt minoꝛes. Quito ibi.. Differũt ãt Ar guit ſic: ullud conſiſtit in cõicatione:tʒ cuius differẽtias diuidit᷑ iuſtitia JYuſti tia nanque ſempꝑ diuiditur ſecundum differẽtias cõicationũ ut..li.,.c.xjſʒ iuſtitia duiditur ſᷣm differẽtias ãicitie quare amicitia cõſiſtit in cõicatiõe. hꝰ rationis põit minoꝛẽ.d.ꝙ iuſta qͥ ſt oh iecta iuſtitie differunt abinuiceʒ ſᷣm ãn citias quia nõ ſunt eadẽ iuſta parẽtibꝰ ad filios ⁊ ffibus adiuicẽ nec etheicis i. coeuis ⁊ cõnutritis ⁊ ciuibus rel/ quiſ. ſimiliter ãt ⁊ in alijs dicitijs qua litercũq; dimiſis iuſta ſunt altera ad ſin guloſ boꝝ ad quoſ habetur alia ⁊ alia ſpecieſ ãicitie. De parẽtibuꝰ.n. ⁊ filijſ dictum eſt ꝙ babẽt adinuicẽ diſtinctas ſpẽs amicitie.S̊. eo.li.c.7 6. lbil. Et augmentationẽ Arguit ſic. illud cõſi / ſtit in cõicatione ꝙ habet augmẽtatio 4 nez ʒ augmentationẽ comumicatiõiſ⸗ Sed amicitia ſic ſe babet:quaĩ ut pꝛi us. huius rõis ponit minoꝛem de iuſti cia ⁊ de anncitia ſimł. SHicit g ꝙ iuſta vel iiuſta augmẽtationẽ recipiuunt per eſſe ad amicoſ.ꝙ patet ex oppoſitis in iurijs puta. pꝛiuare pecunijs echaricũ ſociuzʒ cõnutritũ ẽ durioꝛ iniuria qᷓ; pꝛi uare aliũ ciuem ⁊ nõ iuuare fratri vel fratrem ẽ durioꝛ iniuria qᷓ; non inuare extraneo vel extraneum: ⁊ percutẽ pa treʒz eſt durior iniuria q; percute que/ cũq; alium. Simili mõ ⁊ amicitia na/ ta eſt augmentari cõicatione augmẽ/ tata. ſicut ⁊ iuſtũ tãq; ambo ſint entia in eiſdem ⁊ in rebus equalibus ſecun dum numeꝝ adueniẽtia ⁊ coĩcidentia Cont ibi. Comunicatiões ãt] Pꝛo/ bat ſecundum.ſ.ꝙ omnes cõicationes ſint partes politice. Pꝛimo aũt ꝓbat ſimilitudine. ꝛ ydemptitatẽ ibi. Alie quideʒ. Micit ꝗ̊ primo ꝙ omnes cõi⸗ cationes aſſimilantur pticulis pohui⸗ ce: hanc aũt ſimilitudinẽ aſſignat pe/ nes finem coĩcationũ quicquid aliꝙ ẽ conferẽs. Hicit ergo pꝛimo ꝙ omnes conueniunt in aliquo conſerente ⁊ oẽſ ſunt tribuentes aliquid eoꝝ qᷓ ſunt bu mane vie neceſſaria:ſed ipſa comuni politica cõicatio videtur inuenta fuiſſe ex pꝛinci? æ ↄueni ⁊ pinanere conti/ nue:gratia alicuius conferentis.bᷣ eni comiectant.i.incurrunt legiſpoſuoꝛes vnde ⁊ pplłi dicunt iuſtum eſſe in qua cunq; ciuitate illud ꝙ eſt comuniter cõ ferenſ.⁊ ſic patet ꝙ ſingule comunica tiones ſunt ſimiles politice comunica tioni in hoc ꝙ eſt intendere coſerens Coni ibi..Alie quidem. Mꝛobat ꝙ ſingule comunicationes nõ ſolũ ſüt ſimiles particulis politice: ſed ẽt ſũt ipſe partes politice. Et intendit ſic ar guere. Omnes comunicatiões per ta⸗ lia conferentia tendentes ſunt partes comunicationis comune ac totum con ferens intendentis. Sed comunicati ones ſingule ĩtẽdũt conferẽtia ptialia cõicatio politica intendit conſerens IIBRO comune totius vite. quare comunicau ones ſingule ſunt ptes comunicatiõis politice ⁊ continẽtur ſub ea ſicut par tes ſub toto virtuali.huiꝰ ranonis po/ nit pꝛimo pꝛimã ptem minoris.ſcðòo concluſionem ibi. Omnes bee Ter tio alteram partem minoꝛis ibi. nõ enim pꝛeſens. Dicit g̊ pꝛimo ꝙ alie comunicationes que quið ſunt alie.ſi cut partes a toto appetunt conferens ſm paꝛtes qꝛ ut dictum eſt.diuerſe di/ uerſa partialia cõferentia appetunt ⁊c intendũt ꝙ declarat in exemplis puta MHNauigatoꝛes ſecundum comunicatio nem nauigij tendunt ad operationem ⁊ ꝓcurationẽ pecuniaruʒ maxime ſi ſint mercatoꝛ es vł ad aliꝗd taliũ cõfe rentium. cõmilitones ẽèt in comunica tione quevſt ſᷣm bellum appetunt vel pecunias vel victoꝛiam: vel citatem: ſimir autem ⁊ cõtribunales ⁊ plebei in cõicationibus ſuis appetũt aliquod partiale conferens.quedã tamẽ comu nicationes vñr fieri ꝓpter delectatio/ nem que reſpõdet eis pro conferente puta comunicationes coꝛeantium ĩ cõ nubijs ⁊ eremiſtaruʒ qui dicunt᷑ alio nomine eriſoni:quaſi ſonantes ĩ ere vnde tibiciẽs ⁊ quicũq; ereis coꝛnibꝰ continẽtes dicũtur eriſoni ⁊ eramiſte Iſte nãq; comunicatiões fiunt gtia ſa crificij:⁊ gratia cõnubij:⁊ ſic genera⸗ liter patet ꝙ comunicationes ſingule ĩ tendunt ſingula partialia conferẽtia. Scðo ibi omnes autẽ Infert cõclu/ ſionẽ.d.ꝙ omnes hee comunicationeſ conſueueruut eſſe ſub politica tãqᷓ; ſub toto virtuali eas continẽte:vnde ⁊ ſci entia politica de hijs omnibus conſue uerat oꝛdinar ut.õ.li.icꝛi? Tertio ibi LMNon eni pꝛeſens. Subdit alterã p/ tem minoꝛis.d.ꝙ politica nõ ſoluʒ ap petit pꝛeſens conferens puta. vnũ de / termĩatũ.ſed appetit cõe conferens in ommnem vitã ⁊ ipſa appetit ⁊ oꝛdinat homines faciẽtes ſacrificia æ eas con gregationes que fiunt circa ea tribuẽ/ tes honoꝛem dijs ſecũdũ ritum paga/ nicum ⁊ cum delectatiõe tribuẽtes ſi/ bi ipſis requiem:antiqua enim ſacrifi cia ⁊ congregatiões ꝓ ſacrificijs vidẽ tur maxie fieri poſt fructuuʒ colłones puta ſacrificia que dicũtur pꝛimitie:qꝛ de pꝛimis frugibus facte. maxime eni in hijs vacabant illis tempoꝛibus ex quo patet ꝙ politica cõicatio conunet ceteras comunicatiões:poſtq; cõtinet comunicationeʒ ſacrificioꝝ de qua mi nus curare vidertur. Conr ibi.. Oẽs vtiq; Pꝛobat ꝙ amicitie ſpecies ſe⸗/ quuntur politice cõicationis partes. T intendit ſic arguere. Omnes cõica tiones ſunt partes politice.ſed õs ãici tie conſiſtunt in cõicatiõe ⁊ in õi cõi⸗ catiõe eſt vel eẽ poteſt amicitia.quaĩ amicitie ſpecies conſequũtur politice partes.huius rõis ponit pꝛimo maio rem que fuit concluſio pxuma declara ta:et ſupponit minoꝛẽ que fuit in pꝛi/ cipio demonſtrata ⁊ infeꝛt cõcluſionẽ d. ꝙ tales amicitie ſᷣm diuerſas ſpẽs conſequũtur talibus cõicationibꝰ.i.ex talibus:quia ex diſtinctiõe cõicationũ diſtinctio pꝛouenit amicitiarum. . Lectio xz OQlitice aũt ſũt tres ſpecies. Poſtq; ꝓbauit ſpẽs ãicitie conſequi partes politice. hic iſtinguit partes ⁊ ſpetieſ politice.p⸗ auũt ipſas diuidit.22 ipſas cõparat ibi. Harum aũt. Tertio de tranſgreſſio⸗ nibus earum determinat ibi. Tranſ/ greſſio aũt. Dicit g̊ p: ꝙ tres ſunt ſpe ties poluice ⁊ equales numero ſt traſ greſſioneſ ⁊ coꝛꝛuptioneſ earum. Sũt autẽ iſte politie regnum ⁊ auſtocratia ttimocretia q; dicere ⁊ vocare timo/ cretiam a pꝛecijs videtur eſſe cõuemi⸗ ens.tamen aliqui plureg conſueuerũt eam vocare — vero ꝙ regnum eſt pꝛincipatus vnius princi/ pãtis ad comune conferẽs. ariſtocra⸗ tia vero eſt pꝛincipatuſ paucoꝝ pꝛind pantium ᷣm virtutem ad comune co/ ferens. ⁊ dicitur ab ares ꝙ eſt virtR ⁊ archia ꝙ ẽ pꝛincipatus quaſi ᷣtuoſoꝝ nichn Petusp punc Ldcur. curape Panſs penapan gpteaant nigobi eſa pee rpolina ce Conrit Alinuncenm ſun lynt boraeume Cttocrana leſcienan egröpen Cparns perbpeo deum. d. fmnalen lepanen pumn. au punceps⸗ laphiſice palis io mub:antop Nerceeras Urniaeme Enamedn eentnnn geſo. A PAndettan Midedi⸗ foagebe⸗ Moctetiatre E limocn⸗ pceclt unfegno⸗⸗. numeme. Nealmani, geſſioregni um fego iachieran uns. en nlsni Nrngüthen Gifenna gemneſengs GnNs Le Onmnsdt liwimen es ienin Sfös In nNlis wute Nun mnCigtinn ira Ndi mnclie inur ulbescitan niner dinnmiit inn Meni mmann (lann Nncr ai iüntsf Neſi; vbaui ſhünn nemn mns n nes iſpent in⸗ iin Aiſesdit Lenounud 1 aipzun ſ mnmnlann incsſiel ⸗ pꝛincipatus:timocratia vero eſt pꝛin/ cipatus pluriũ plebeoꝛum vel ſeculari um pꝛincipantuũ ad comune conferẽs dicitur a timos ꝙ eſt pꝛeciũ. vnde di citur a pꝛeciari ⁊ archia ꝙ eſt pꝛinci/ patus.q.quoꝛũlibet ſe apꝛeciantium pꝛincipatus. In hac enim poluica tin apꝛeciantur pauperes q;tum dites.? tin ignobiles quatuʒ nobiles ac ſi oẽs eſſẽt pꝛecipui:⁊ ideo cõi nomine dici tur politica ł politia ut hẽtur ʒ. politi⸗ ce. Konr ibi. Haꝝ ãt. Compat iſtas adinuicem.d.qꝙ inter eas opiima poli tia eſt regnuʒ. peſſima vero.i.minime bona ẽ umocratia. ex quo ſequitur q; ariſtocratia eſt mediocruter bona. Eſt autẽ ſciendum ꝙ bonitas pꝛincipatuũ exigit q;tum eſt poſſibile vnitateʒ pꝛi/ cipatus ⁊ vnitatẽ pꝛincipis. vnð pbᷣs per bᷣ pꝛobat eſſe vmcũ mũdũ ⁊ vnicũ deum.d.ꝙ entia nolunt male oꝛdina ri.male tn oꝛdinarentur ſub pluralita te pꝛincipatuum: ſub pluralitate pꝛi cipum.quare totius vniuerſi: vnus eſt pꝛinceps ⁊ vnus pꝛincipatus.iꝛme2/ taphiſice.⁊ binc eſt ꝙ omnis pꝛinci/ patus q;io plus accedit ad rõem vm/ tatis:tanto põt eſſe melioꝛ.cũ g regnũ inter ceteras politias magis accedat ad vnitatem erit optima politia. timo cratia vero qꝛ maxime recedit ab vni⸗/ tate erit minime bona.Con ibi. traſ greſſio.] Agit de tranſgreſſionibus. pꝛimo de tyrannide tranſgreſſione re/ gni. 2. de oligarchia tranſgreſſione ari ſtocratie ibi.. Ex ariſtocratia. ð de mocratia tranſgreſſione timocratie ibi LEx timocratia. Curca tyrãnidem ſic pꝛocedit.q pꝛimo oñdit ↄueiẽtiã eiꝰ cum regno.2. differentiam ibi. Riffe runt autẽ.ʒ: contrariet ateʒ ibi..Ty rannus. tranſmutationẽ ibi. tranſ greditur autẽ. Dicit gꝗ pꝛimo ꝙ tran greſſio regni ẽ tyrannis que conuemit cum regno quoniam ambo ſunt mo/ narchie:a monoſ q eſt vnuʒ ⁊ archos ꝙ eſt pꝛincipatus quaſi vmus pꝛinci/ patus. DPelnde ibil Cifferunt at. Aſ ſignat eoꝛum diſferentiam. d. ꝙ q;uis ambo ſint monarchie tamen plurimũ differunt in intentione: quia tyrãnus intendit conferens ſibi ipſi.rex autem intendit conferens ſubditoruʒ quomã non eſſet rex ille qui nõ eſſet per ſe ſuf ficiens ⁊ omnibus bonis ſuperexcel⸗ lẽs.talis autẽ nullo indiget.quare nõ itẽdit ſibi vtilia ſʒ vtilia ſpᷣduis:qꝛ il/ le ꝗ ñ ẽ talis.erit vtiq; cłroces magis q́; rex. Eſt enim Sciendum ꝙ cleros grece dicitur ſoꝛs latine.⁊ iñ dicit᷑ cło ces vł cłicꝰ:quaſi ſoꝛtitꝰ inde pꝛin/ ceps dicitur cłroces vł cłricus.qñ nec nã nec ius: nec fas:nec lex:nec mos: dat ei pꝛo vtilitatibuſ pꝛopꝛijs omnia bona vel plurima regni ſui ſed ſola ſoꝛ te vſurpationis videtur ſoꝛtitus omia iſta bona. ⁊ ideo a tali ſoꝛte innatura/ li miuſta nefaria ilegitima ⁊ vicioſa dicitur ſoꝛtitus.Coni ibi.. Cyrãänus autẽ. Aſſignat contrarietatem tyrãni dis ⁊ regni.d.ꝙ tyrannus ſe habet ex contrarietate huic vel ad hunc.ſ.regẽ per ſe ſufficientez. ⁊ bonis ſuperexcel lentẽ. quia tyrãnus perſequitur ⁊ ap/ petit bonum ſibi.ſicut rex coĩtati. vnð manifeſtius eſt in hac ryrannide eius cõtrarium quoniam peſſimũ eſt ↄriuʒ optimo. ſed tyrannis eſt peſſima ⁊ re gnum eſt optimuʒ ⁊ circa ideʒ.i.circa monarchiâ:quare tyrãnis ẽ contraria egno.Conr᷑ ibi.ranſgreditur oñ/ dit tranſmutationez ex regno in tyrã⸗ nidẽ. d. ꝙ tranſgreditur.i.tranſgreſſio fit ex regno in tyrannidem: quia pꝛa uitas monarchie eſt tyrãnis.cuzʒ ergo de bona monarchia fiat mala:fit tran ſitus a regno in tyrãnidẽ ⁊ rex cũ eſſi cit᷑ malus fit tyrannuſ. Coni ibi. Ex ariſtocratia.] Agit de oligarchia träal greſſione ariſtocratie: ð qua tradit caʒ ⁊ effectum ⁊ foꝛmam. cm quið.d.ꝙ ex ariſtocratia fit traſgreſſio in oligar/ chiam pꝛopt malitiã pꝛincipum. Eſt enim oligarchia paucoꝛum pꝛineipat pꝛincipantiuz ad ſua conſerentia:non ad comunia. h autẽ fit ex eoꝛum auari sl IIBRO na.eſfectum aũt tradit dicens ꝙ tales pꝛincipeſ diſtribuunt bona ciuitatis p/ ter dignitatem.i.aliter qᷓ; ſit dignuʒ ? omnia bõa vel pluꝛima ⁊ honoꝛeſ pꝛi cipatus ſibi ipſis attribuunt: ⁊ ſemꝑ eiſdem vel eoſdem diuari faciũt de plu rima parte bonoꝝ cõiũ. foꝛmã autezʒ buiꝰpꝛincipatus tradit.d.ꝙ pauci ma li pꝛincipantur pꝛo paucis bonis: ſic ꝙ foꝛma oligarchie eſt pꝛincipes ma⸗ los tenere locũ bonoꝝ pꝛincipũ.Cont ibi.. Ex timocratia Agit de democra tia trãſgreſſiõe timocratie:de qua tra⸗ dit tria.ſ. conuẽientiam eius cũ timo/ cratia.2. differentiã.⁊ 3 tranſmutatio nem. Dicit g̊ ꝙ ex timccꝛatia fit trani greſſio in de mocratiã.Eſt.n.democera tia ppłarium pꝛincipatus pꝛincipanũ ad conferens paupeꝝ: ⁊ ad damnum diuitum.h aũt cõuenit cũ timocratia ĩ duobus. pꝛimo qꝛ ambo ſunt ↄtinuabt les ⁊ equales.timocratia emʒ vult eẽ pꝛincipatus totius mulititudimis ſicut ⁊ demõcretia. 2. qꝛ in viraq; ſũt oẽs equales in honoꝛatione:quia non de/ fertur plus diuiti q; pauperi. nec nobi li plus q; ignobili.Differunt autez qꝛ democratia eſt aliqualiter malũ qᷓ;uis minime.i.paruũ.i.tranſgreditur ſpẽʒ politie qͥ dĩ timocratia. Iſti.n. ömocra tici magis grauãt dimtes qᷓ; paupes. T h eſt totum eius peccatũ. h̊ autẽ nõ eſt magnũ:qꝛ gꝛauamia ſuſtinere poſ ſunt diuites leuius qᷓ; pauperes. tranſ mutantur ãt maxime ⁊ ſepiſſime huiꝰ politie pꝛo eo ꝙ mimuʒ diſtãt.⁊ idcir co faciliter fit tranſitus ab vna in aliã quia ſecundum naturales in bñn bus ſymboluʒ facilior ẽ traſitus 2? de gene ratione Coni ibi Similitudines ãt Dñdit tot ⁊ tales eſſe ptes ⁊ ſpeties yconomie.quot ⁊ quales ſunt poline. pꝛimo ãt iſtud pꝛoponit.d. ꝙ aligs ac clpiet vel accipere poterit ĩ donnb ſi⸗ militudines ⁊ exẽp um dictarum poli tiaruʒj. 7 2: peoſeꝗtur ibi. Lpꝛzis ꝗdẽ Oſtendens pꝛimo in domibus figurã regni.2.figurã tyranidis ibi. In ꝑſis aũt.ʒ:figurã ariſtocratie ibi.. Viri autẽ ꝗ oligarchie ibi.. Oiuʒ auteʒ) Fe timocratie ibi. Zimocratico.6: ð mocratie ibi Democratia Dicit pꝛ ꝙ comunicatio patris ad filios habet figurã ⁊ ſimilitudinẽ regni ꝓ eo ꝙ pa tri ẽ cura filioꝛũ ⁊ regi cura ſubditoꝝ. ⁊ inde eſt ꝙ omerus iouem appellat patrẽ. quia paternus pꝛincipatꝰ vult pꝛopter dictam ſimilitudmem eſſe re/ gnum. Conĩ ibi In perſis. lpoſtendit figurã tyrãnidis.d.ꝙ in regione ꝑſarũ pꝛincipatus patris ſuper filios eſt ty/ rãnicus.quia vtuntur filijs tãqᷓ; ſeruiſ qquia pꝛincipatus dñi ad ſeruos eſt ty/ ranicus:qꝛ finis huius pꝛincipatus ñ eſt conferens ſeruoꝝ.ſed conferenſ oo mini:⁊ iſtud opatur q;uiſ tñ talis pꝛin cipatus ſit tyranicus.videtur tñ rectuſ du m̃ ſerui iure ſint ſerui.perſicuſ aut principatus patris ad filios eſt pec/ cans:qꝛ differẽtiũ debẽt eẽ pꝛincipat differentes. Sed ſerui ⁊ filij ſunt diffe rentes.quare pꝛincipatus ſuper eos debent eſſe differentes. Comn ibi. Di ri autẽ. oñdit in domo figuram ariſto cratie.d.ꝙ pꝛincipatus viri ⁊ vxoꝛis videtur ariſtocraticus.qꝛ vir pꝛincipa tur ſecundũ ꝙ eſt dignum: ⁊ circa illa circa que opoꝛtet virũ pꝛĩcipari:⁊ red dit vxoꝛi omnia quecũq; illi cõgruunt puta. pꝛicipari ancillis ⁊ muliebrib'x officijs. Conĩ ibi. Omniũ autẽ. oſtẽ dit figurã oligarchie que cõmitut᷑ du pliciter. vno mõ qñ vir vult eſſe dñans omnium: qꝛ pꝛeter dignitatem facit ip ſum dñm:⁊ non ſecundum ꝙ eſt meliꝰ quia melius eſt vxoꝛẽ in aliquibus pꝛiĩ cipari q; in nullis: ⁊ iſio mõ tranſpo/ nitur ariſtocnatia in oligarchiam.alio modo quãdo pꝛincipantur vxoꝛes he/ redes exñtes qꝛ tunc nõ fit pꝛincipat ſm virtutẽ ſed ſᷣm diuinas ⁊ potẽtiã quẽaðm fit in oligarchia.Coni ibil ti/ mocratico. Oſtendit figurã timocra⸗ tie.d.ꝙ pꝛincipatus qui eſt fim aſſimi latur timocꝛatio pꝛincipatui qꝛ ſunt e/⸗ quales pꝛeter hoc ꝙ ſunt etatibus di ł· R ſtentes Grantſtt hacfu Uutrinend. Oüdrtoor cratacppae habinonbn tonerbiont leenapth chunn i on pinapan fingutpesan Ponttmnunmz: Spemnn. oei üctndn infmagtagin Doberadane Manleta, Niad woltis s na iy Manlelir: Aparmam.27 iitiſoedenn fenitbi / A initütmamt gläelbngni lilTini fageineing Wamnſpenen Geninſcbains nanbabearſt Cr:piuante Pltor babe nintaganer Pefnenopnl uti Ahanfeſ teniſmnldg faälcnngnis npnotaen nmagimären iſimanfn unmori ug a flede Nen i Nncl Wopen mentken ſis. Kna oeſſei stüöhten woapan acteni länsn Nüemümn m. Niui d flotſe⸗ cdaeiſunn ut ii ebiad 15 . bft Sgent mtl icerelk icgilncigie 81t Mlek müai abe mmi rlchei Gunil VII ferentes ꝓpter ꝙ ſi multũ etatibus df ferant ſicut ruben ⁊ beniamin:non fit adhuc fraterna ãicitia que requirit cõ nutrimentũ.Cont᷑ ibi.. Democratia] Oſtẽdit figurã democratie.d.ꝙ demo cratia apparet maxime in hijs fratrũ habitationibus que ſunt ſine domina/ tione:vbi omnes pꝛincipãtur ex equa li:⁊ in quibus eſt debilis ille qui pꝛin cipatur.vbi ſciendum ꝙ in hac politia non pꝛincipantur. CLectio in“2 Ecundũ autẽ. Poſtq; diſtin xit ſpẽs politie ⁊ yconomie. Hic ᷣm illarũ diſtinctionẽ di/⸗ ſtinguit ſpẽs amicitie. pꝛimo aũt pꝛo videt᷑ ãicitia aliqua accipiẽda inq;tũ in vnaquaq; iuẽit᷑ iuſtũ ꝙ adequate ſe habet ad amicitiã.2: ibi. Regi ꝗqdẽ MHanitfeſtat ꝓpoſuũ.pꝛimo quidẽ qᷓ; tũ ad politias rectas.2. q;tum ad obli quas ibi in tranſgẽſſionibꝰ Circa pꝛi muʒ manifeſtat pꝛimo ãicitiã regaleʒ et paternam. 2. ariſtocraticã ⁊ cõiuga lẽ ibi. Sed ⁊ viri. ;· timocraticam ⁊ fraternã ibi. QAue aũt fratrũ. Circa pꝛimũ aũt manitfeſtat.pꝛimo regalẽ ãi citiã per ſe.ꝛ regalẽ ⁊ paternam ſimł᷑ ibi.. Lals aũt. Dicit g̊ pꝛimo ꝙ ãaici tia que ineſt regi ad ſubditos eſt aici⸗ tia in ſuperabundantia beneficij. bñfa cit enim ſubditis ſi tamẽ bonus exñs curam habeat ſubditorum ut bene op / ẽtur: viuant ⁊c conuerſentur.quẽaoðm paſtoꝛ curã habet ouiũ.vnde ⁊ home rus dixit agamẽnonẽ optimũ regẽ eſſe paſtoꝛem populorũ. Dedle ibi talis autẽ. AHanifeſtat ãicitiã regalẽ ⁊ pa ternã ſimul.d.ꝙ talis videtur eſſe pat᷑ na ãicitia qualis eſt regia. Differt tñ in vno ⁊ cõuenit in tribus.Differt eni in magnitudine beneficiorũ.quia preſ exiſtimati ſunt cauſa trium beneficiorũ maximoꝛũ.ſ.eſſẽdi ꝑ generationeʒ ⁊ nutrimenti per alimentationẽ.⁊ diſci pline per eruditionẽ.⁊ h̊ eadẽ attribu ponit intentuʒ: dicens ꝙ ſecũdũ vnam q́;q; vrbanitatẽ.i.politi ſeu ciuilitatẽ untur pgenitoꝛibus patriſ. puta Auiſi ⁊ pꝛoauis.hᷣ aũt ſunt maxima benefi⸗ cia:qꝛ per generationẽ datur eſſe toti perſone:p alimentationẽ ſaluatur coꝛ pus.ſed per eruditionẽ anima ĩfoꝛma tur. q;uis regia beneficia circa cõita tẽ ſint maxima:iñ circa vnũ ſingular? hominẽ nõ ſunt tanta. Conueniũt aut rex ⁊ pater in tribus. pꝛimo quidẽ in pꝛincipatus naturalitate: qꝛ ꝑ naturã eſt pꝛincipatiuus pater filioꝝ ⁊ ꝓge/ nitoꝛ nepotũ: ⁊ rex ſubditoꝛũ.2:· Con ueniunt in honojr.quia vterq; eſt ĩ ſuꝑ exceſſu aicitie pꝛopter ꝙ honoꝛant᷑ pa rentes ſicut ⁊ reges.q;uis nec reges ſubditos nec patres filios debeãt ho/ noꝛare.⁊ in h ambo ſunt in ſuꝑexceſſu amicitie.i.in extremo ſuꝑexcedẽte ali ud extremuz. 3 conueniunt in iure qꝛ iuſtũ non eſt idem regi ad ſubditos ⁊ ſubditoꝛum ad regem.ſicut nec patris ad filios ⁊ filiorũ ad patrem. quar̃ ſic eſt vtiq; amicitia regał ſicut paterna. Contr ibi.. Sed ⁊ miri.] A amfeſtat amicitiam comugalẽ ⁊ ariſtocraticaʒ d ꝙ eadem eſt ãicitia viri ad vxoꝛem que eſt in ariſtocratia.ꝙ pꝛobat: quia vtrobiq; eſt pꝛincipatus ⁊ ãicitia ſcõʒ virtutẽ ⁊ melioꝛi maius bonũtribuit᷑. ⁊ vnicuiq; ſᷣm ꝙ congꝛuum eſſe videt᷑ Sic.n. ẽ ius ſeu iuſtũ in vtraq; cõicati one.Hic ergo nota.ꝙ melioꝛ ⁊ maioꝛ dicitur magis amari.qꝛ ad maius bo/ nũ. ut hᷣ dicitur.qᷓ;uis nõ affectiöe ma loꝛi.ut notaui.õ.eo.li.c?7 Cont ibi. Que aũt fratrum. Mamfeſtat ami citiã fraternã ⁊ timocraticã.d.ꝙ ãici⸗ tia fratrũ aſſunilatur amicitie etarike .i. amicitie cõnutritiue.fratres enĩ ſüt equales:⁊ quaſi coetanei.tales auteʒ ſunt vnius diſcipline:qꝛ ab eiſdẽ pen/ tibus eruditi.⁊ vt in pluribus vniꝰmo ris.qꝛ ſecundum eandẽ conſuetudinẽ educati. moꝛes autẽ ſequũtur cõſue/ tudinẽ quã conſeſti trabimus ex iuue/ mbus.ut ait phus.S.li.2? cʒ:et ið ha/ betur diffuſius. Ypolitice.hunc ãt fra- terne ãicitie multũ aſſimilatur 324 2 IIBRO que eſt ſecũdũ timocratiã.qꝛ ciues ti/ mocratici volũt equales eſſe ſicut frĩes ⁊ ẽt viros epiekes ⁊ volũt quilibet in parte pꝛincipari: ⁊ ex equali.⁊ ſcom hunc modũ inducitur ãicitia: quare hᷣ qicitia tał ẽ quahs fraterna. Cont᷑ ibi LIn tranſgreſſionibus. Kanifeſtat quales ſunt ãicinie circa politias obli/ quas circa ꝙ tria facit.pꝛimo quidem dicit ꝙ in omnibus iſtis eſt paꝝ de ãici na.ꝛcoſtendit in qua earũ eſt minimũ ibi. Eſt nequaqᷓ;. . in qua eſt earuʒ plurimũ ibi QAue aũt ĩ democratijs Dicit ꝗᷓ pꝛimo ꝙ in tranſgreſſionibꝰ.i. in politijs coꝛꝛuptis ⁊ obliquis. ſicut paruʒ eſt de iuſto ⁊ iuſtitia.ſic ẽt paꝝ eſt de ãicitia.Conr ibi.. Et nequaqᷓ; Oſtendit ꝙ in tyrãnide vel nil vł mo dicũ ẽ de ãicitia.pꝛimo ãt ꝓponit hb.ÿ. ꝙ in peſſima.iſ.in tyruànide nequaqᷓ; ẽ amicitia:qꝛ vel nil vel valde paꝝ dici tie põt ſaluari cũ ea.2? ibil In quibꝰ eni Pꝛobat h 2.. ⁊ ʒe modificat ibi. LSecudũ ꝙ quiõ pꝛimo & ſic arguit. In hijſ nec ãicitia nec iuſtitia ẽ.quib⸗ mqhil eſt comune.ſed tyrãno ⁊ ſubdito nihil eſt cõe.quare in eis nec amicitia nec iuſtitia eſt.huius rõis pᷣmiſit cõclu ſionem ⁊ ponit maioꝛẽ ibi. In ꝗbus eni. Hinoꝛẽ aũt ðclarat in ſinulibꝰ. Sed velut...d.ꝙ tyrãnus ſe habzʒ ad ſubditũ ·ſicut artifex ad oꝛganũ ⁊ ſicut anima mouens ad coꝛpus motũ.⁊ ſi/ cut dñs ad ſeruũ. iuudãtur quið h.ſ.ar/ tifex:aĩa:dñs ab hijs quibus vtunt.ſ. oꝛgano. ⁊ coꝛpoꝛe ⁊ ſeruo: amicitia tñ nõ eſt ad inanimata.ſicut nec iuſtuʒ ſed nec ad equũ vel ad bouem:nec ad ſeruũ ſecũdũ ꝙ ſeruus ẽ:qꝛ nihil ẽ cõe dño ⁊ ſeruo.ſecũdũ ꝙ ſeruus eſt.ſeruꝰ enĩ eſt animatũ oꝛganũ ſeu iſtrumẽtũ ſicut ⁊ dolabꝛa eſt inanimatus ſeruus Con ibi. Scðm ꝙ quidẽ. modificat dictũ ſuũ.dixerat enim ꝙ dñi ad ſᷣuuzʒ. tyrãni ad ſubditũ.nulla eſt iuſtitia:vel amicitia. Mũc autẽ dicit ꝙ ſeruus põt ſumi duplicit vel inq;m ſeruus.vel in qᷓ;tũ homo.ſi ſecũdũ ꝙ ſeruus. ſic verũ eſt ꝙ ad ipſũ nulla eſt ãicitia vel iuſti/ tia ꝓpter cauſã pꝛemiſſã:qꝛ.ſ.nihil eſt ei cõe cum dño. qꝛ nihil habet.ſed ⁊æ ipſe ⁊ omnia que videntur ſua ſũt ſim liciter dñi. Si autẽ ſũmatur ut homo ic videtur ꝙ ad ipſa poſſu eſſe ⁊ iuſti/ tia ⁊ amicitia. quia nãliter videtur eẽ iuſtũ omni homini ad omnẽ hominem potentẽ cõicare lege.i.ratiõe ⁊ cõpõi tione ⁊ pacto ꝓuiſione ⁊ federe:⁊ ᷑ᷣʒ h amicitia vtiq; erit ad ipſũ ſᷣʒ ꝙ ẽ hõ. videtur ꝙ in tyrãnibus valde paruzʒ ſit iuſtitie ⁊ ãicitie.Cont ibi. Que at in democratijs Oſtendit ꝙ in demo/ cratia inter obliquas politias ẽ pluri⸗ mũ de amicitia.cuius cã eſt.quia mul/ ta comunia inſunt democraticis exñti / bus equalibus.per hᷣ autẽ intellige ꝗᷣ oligarchia minus ẽ qᷓ; ĩ democratia ⁊ plꝰqᷓ; i tyrãnide de aicitia. — ectio iʒ? MNcomunicatiõe. PMoſtq; di ſtinxit partes poluie ⁊c yco⸗/ Nnomice: ſecũdũ eas ſpetieſ amicitie.Hic ſpecialiter agit de quibꝰ dam ſpeeiebus amicitie ad yconomiã pertinẽtibus.pꝛimo autẽ ſeparat eas ab alijs.2? agit de ipſis ibi. Sed ⁊? cognata. Picit ꝗ̊ pꝛimo reſũmẽs pꝛin cipium ſuperiuſ declaratũ ꝙ quẽaòm dictum eſt. omnis amicitia in comum/ catione eſt. Sed aliquiſ rationabilłr di uidet comunicationẽ cognate amicitie ⁊æ etharice.i.connutritiue.⁊ ſ̃ʒ h põet diſtinctas ãicitias cognatã ⁊ ethari⸗ cam.amicitie vero poline magis aſſi⸗ milantur cõicatis cõuentionibus qᷓ; pᷣ dicte due amicitie. Pico aũt politicas amicitias eã que eſt contribuilium. ꝗ .ſ.ab antiqſto ſunt eiuſdẽ tribus ⁊ eaʒ que eſt cõnauigantiũ ⁊ eas quecũq; ſi ſimiles iſtis.quia omnes taleſ vident eſſe quaſi ſecũdũ qᷓ;dam confeſſionẽ ⁊ ſecundũ voluntariam cõgregationẽ ⁊ ↄdictam conceſſionẽ. ⁊ in hac.i.iĩ hoc gener̃ amicitiaꝝ oꝛdinabit aliquis ra tionabiliter amicitiã peregrinã que.ſ. eſt inter ſimul peregrinantes.Hic aũt nota duo.pe quomõ ſe hñt ãicitia co⸗/ gnata ⁊ etharica.vbi ſciẽdũ ꝙ cogna⸗ rail gitone⸗ le lca taleten ciaueſc Aſonuueen ſteit nereſſi cumion Cpclaſ ſablluget 1tgghnan Cuuma n nunguaec nugscica iclaraha aot eſtin ln acilci fintcäcunn ſanäg.a tqinone polinnan hogelb Mellacin cülannes lonis genr nons pprte äamne, iinini⸗ 1chtvin Huncähuei 1Crngin Ghengiuani iciſterit nere le dciar cölettontch llla g taseſ pne guarepolne lleoni Poitdetogne filal. Pdecängil aann a mua minn Woistakii alg fuſt uh ſetii nnem ibonin tetcini ſüneng ſiggit⸗ a flle ngnden, nmiin ickanam Nucsenn rlen nn v; ie Mn 1 one cici aſl lergng aniesdſni aui ſetii⸗ ſs id a noeſünaed. rat nanamn unrnind GR iue hefu VIII. ta de cõi lege concernit tria.pꝛimo cõ/ gnãtionẽ ⁊ ydemptitatẽ carnis ⁊ ſan/ guinis.ꝛ:cõnutritionẽ 3: coeruditio/ nẽ. Eirca pꝛimũ ãt in hac ãicitia ẽ eſſẽ tiale ⁊ pꝛincipale. ſcom aũt ⁊ t᷑tiũ ſũt ei acceſſoꝛia. In etharica aũt.ſcõm eſt eſſenuale ⁊ pꝛincipale.pꝛimũ aũt ⁊ t/ tiuʒ ſut ei acceſſoꝛia.quare qᷓuis ĩterð inter eoſdẽ cõcurrant cognata ⁊ etha/ rica:tñ abiuicẽ ſũt diſtincte.qꝛ eaꝝ pꝛĩ cipalia ſunt diſtincta. ⁊ abinuicẽ ſepa rabilia.qꝛ ñ ẽ neceſſe ꝙ omnes cogna ti ⁊ germani ſint cõnutriti.vł ẽt ꝙ oẽs cõnutriti ſint cõſanguinei ł affines.2. nota quare cõicatiões politice dicunt magis cõicatiue qᷓ; alie.vbi ſciẽdũ ꝙ ẽ ãicina trahbẽs oꝛiginẽ a cõicatiõe cõui ctus:⁊ eſt ãicitia que nõ trahit oꝛigi/ nem a cõicatiõe cõuictꝰ.ſʒ hʒ cõicatio nẽ ut cõicatiua.⁊ iteꝝ q̃dã cõicationeſ ſut naleſ. quedã ſt volũtarie.nũc & ita eſt ꝙ ãicuia trahẽſ oꝛiginẽ a cõicanõe volutaria magis dicit᷑ cõicatiua ꝓpter duo.qꝛ.ſ. habet cõicationẽ ꝓ oꝛigine ⁊ qꝛ illa cõicatio ẽ voltaria.naleſ.n. cõicationes nõ habẽt ſimpłr ꝛonẽ cõi cationis.qꝛ volũtas eſt pꝛincipiũ cõi/ cationis ꝓpꝛie dicte.ſʒ ãicitie politice hñt cõicationẽ ꝓ oꝛigine.cõnauigatio eni ẽ pꝛincipiũ amicitie cõnauigãtiuz æ cohitatio ẽ pꝛincipiũ ãicuie cõtribu lium cõſtituẽtiũ vrbẽ caſtrũ ł oppidũ. ⁊ cõperegrinatio ẽ p:incipiũ amicitie cõperegrinantiũ.⁊ ſic de alijs politijs ſicitijſ. hee ãt oẽs cõicatiões ſũt volũ/⸗ tarie ⁊ ꝓpiter aliquã cõmoditatem el/ lecte.ãicuia vero cognata non babet cõicationẽ cõmciꝰp oꝛigine.ſʒ ꝓ cõica tiua. qꝛ ipſa ſola cognalio ⁊ germani tas eſt p:incipiũ ⁊ oꝛig talis aicitie: quare politice dicũtur magis cõicatie 63 iſte. Conĩ ibi.Sʒ ⁊ cognata. Ar / guit de cognatis ãicitijs.p. de pĩna ⁊ filiali.22 e fraterna ibi. Fres aut.] 32 de cõiugali ibi. viro aũt Dicit g p: ꝙ aiciia cognata videt᷑ eſſe multifa/ ria ⁊ młtiplex. ſicut videbit᷑.j.⁊ vide/ tur oĩs tatł ãicitia depẽdẽ ex paĩna i⸗ — citia. tãq; ex pꝛemoꝛdiali 2 p̃cipua. B ãt ꝓbat p: cõparando filialẽ ⁊ painã. ⁊æ oñdẽdo..differentias vtꝛiuſq;.pꝛi/ mã ibi. Parentes ſcõam ibil magiſ autẽ. tertiã ibi. ⁊ magis quartã ibi. Sʒ ⁊ młiitudie. quintã ibi.parẽies quidẽ. Eſt ãt ſcienduzʒ ꝙ ex qualibet iſtaꝝ pbabilit argui põt ꝙ parẽtes di ligunt filios magis q; diligatur ab eis ex oĩbuſ aũt ſit põt ðmõſtratie ꝓbari- Eſt pꝛĩia differẽtia ꝗ pentes diligüt filios ſicut domini poſſidentes diligũt res poſſeſſas:filij aũt diligũt parentes ſicut poſfones poſſũt diligere dños.fi/ lij naq; ſt res paꝛentũ. parẽtes aũt ñ ſũt res filioꝝ. ut. f. de hijs q ſuͦt ſui. vel alieni iuriſ.i. ſcòa differẽtia ẽ ibi. ma/ gis aũt.] Eſt ꝙ parentes deligũt filioſ ſicut magis ſcietes cauſam dilectionis filij o paretes: ſicut minus ſcientes qꝛ parẽtes magis ſciunt ꝙ filij ſunt ex ipas geniti qᷓ;ᷓ ipli geniti ꝙ ſint ex ipſi parẽubꝰ. 3 differẽtia ibi. ¶ Et magis eſt ꝙ parẽtes diligũt filios ſicut ꝓdeũ tes in eos. filij vo diligũt parẽtes ſicut exeũtes ab eis. Et iõ nota ꝓpt cõſtru/ ctionẽ littere ꝙ aliud eſt coappꝛoxiari termino ꝑ tẽdentiã ĩ terminũ. aliud = terminu eſſe ꝓpinquũ rei tendẽti in ipſũ. ſm b ergo dicit pbᷣus parẽteſ ma giſ coappꝛoximãi filijſ tãcq; tẽdẽtes ⁊ ꝓdeuntes in eos: ſicut cã ꝓdit in effec tu. filios auũt magis eſſe ꝓpinquos pa „ rennbus tãq; terminos tẽdẽtie parẽtũ ſ in ipos.dicit gᷓ ſic. ꝙ magis coapp: oxi matur illud ; ẽ pꝛicipiũ a quo ipii ge/ nito: qᷓ; factũ coappꝛoximet᷑ ſaciẽti. qꝛ faciens tendit in factũ ⁊ non eo? mſi foꝛte p accidẽs taqᷓ; in cõſ eruatiuũ: tñ ꝙ eſt factũ ex ipſo pꝛĩcipio ẽ ꝓpinquuũ ipſi pꝛincipio a quo ẽ. puta dens factꝰ p bominẽ.t capilł.ł ꝙcũq; habẽs mo dũ ptis ꝓducibił᷑ ẽ ꝓpinquũ toti hñti eam.illi autẽ pti pꝛoducte: nil ł non ẽ ꝓpinquũ.t᷑ ſaltẽ minus illud ꝙ ẽ pꝛĩci piiñ aquo talis pars ẽ ꝓducta. qm̃ ipʒ totale pꝛincipiũ nõ hzʒ rõnẽ termini in quẽ tẽdat pars ꝓducta.⁊ ſic e⸗ ꝙ pat IISRO diligit filiũ p moõ pdeũtis in ipʒ.fili Ho patrẽ ꝑ modũ exeuntis ab ipſo. 4 differentia ibi. Sed ⁊ multitudine ẽ] ꝙ parentes diligunt filios pꝛius.filij vero parẽtes poſterius.quare dilectio Pparentũ ad filios excedit cõdilectionẽ ſuã multitudine patris:qꝛ parenteſ di ligunt filios confeſti natos. filij autez ꝓcedentes tẽpoꝛibus ſuiſ ⁊ accipiẽteſ intellectũ ⁊ ſenſuʒ diligunt parẽtes ſu os tpre cõſequenti. Conĩ ibi Ex hijs ãt. iinfert vnũ coꝛꝛelariũ.d.qꝙ ex his 4 dicta ſũt:manifeſta ſũt illa ꝓpter q ma tres magis qᷓ; patres amãt filios vtꝛo rũq;. hᷣ aũt ſunt tria media vltimo tac ta.pꝛimũ enĩ mediũ eſſet ad oppoſitũ ini ałia.ʒ. faciũt ad pᷣ quideʒ qꝛ matres cernoꝛes ſũt qᷓ; patres an filij ſũt ex eiſ. Tertiũ ãt.qꝛ ex matribꝰ exe unt filij perfectiꝰ ⁊ pfectioꝛes qᷓ; ex pa tribus.ex matre nãq; exeũt ſub ꝓpꝛia foꝛma.ex patre vero ſolũ ſub foꝛma ſe mimis. Quartũ vero qꝛ matres pluri tempe a pꝛimeua etate familiarioꝛes ſunt filijs q; patres. Altima differẽtia ibi. parentes quiõ eſt ꝙ parentes di ligunt filios ut ſe ipſos. filij vero parẽ tes ut alteros:quaſi extraneoſ:qꝛ filij ex ipſis parẽtibus nati ſũt valõ alteri ipſi paretes ſeparati ab ipſis in quibꝰ ſaluatur quoda mõ eſſe parentũ ut.j. Iic. S et iõ parẽtes eſtimãt filios ut ſe ipſos.qꝛ eoꝝ eſſe ſaluatur ĩ filijs.filij autẽ ſe habẽt ad parẽtes ut nati: di ſtantes ab eis. Ex hijs omnibus ſimł ſũptis eſt euidẽs ꝙ parẽtes diligũt fi / lios magis qᷓ; equo. Ex hijs ẽt que di cuntur. .li.9. c. S vbi oñditur ꝙ bñfa ctoꝛes diligunt beneficiatos magis q; diligatur ab eis. Conĩ ibil Fratres ãt Agit de fraterna amicitia manifeſtaãs pꝛimo eius pꝛincipiũ.ꝛ:augmẽtuʒ ibi Lmagnũ auũt. ʒ: effectũ ibi. Mepoteſ at. H?cõicantiã ibi.. Eſt ãt ad paren tes. Icõmoditatẽ ibi. bẽt aũt æ de / lectabile. 6? ſimilitudinẽ ibi Sũüt ãt ⁊ in fratema. Dicit ᷓ pꝛio q fratres filius eſt iuris paterni magiſq; ma E ſe mutuo diligunt ppter naſci ex eiſdẽ parentibus tãq; pꝛopt᷑ pꝛincipiũ hui⸗ amicitie:qꝛ ydẽptitas filioꝝ ad paren tes facit eos eſſe idẽ adinuicẽ inter ſe ipſos.ſicut dicitur apud logicoſ: qᷣcũ q; vni ⁊ eidẽ ſũt eadẽ inter ſe ſunt eað pꝛio pꝛioꝝ. ꝓpter ꝙ cõiter hõies aiũt fratres eſſe idẽ ſᷣm carnẽ ⁊ ſanguinẽ: ⁊ ſm radicẽ:⁊ fʒ talia ſicut dixit rubẽ pꝛimogenitus lacob de ioſeph. caro n. ⁊ frater noſter eſt. Sũt & fratres ið aliqualiter in perſonis diuiſis abinui cẽ ⁊ diuerſis.cibi. magnũ aũt oñdit augmentũ.d.qꝙ ad ãicitiã fraternã hẽt T pꝛebet magnũ augmẽtũ duplex acci dẽs ꝙ cõiter inuenitur cũ huiuſmõi ãi cltia.ſ.eẽ cõnutritũ in educatiõe: ⁊ eẽ coeuũ ſᷣm etatẽ.ſic ꝙ nõ multũ.i.vltra xv.annis ſit vnꝰ antiquioꝛ alio:qꝛ coe taneus diligit ſuum coetaneũ.⁊ illi ꝗ ſunt vnius moꝛis. ſicut etharici con⸗ nutriti cõiter ſe inuicẽ diligũt.quare vᷣ fraterna ãicitia in cõnutritione aſſimi latur etharyce. ut.j. dicetur. parte 6: ʒ. ibi. MNepotes pooñdit effectu buiꝰ ãi citie ꝙ ſicut omnis ãicitia cognationis depẽdet ex paterna:ſic ab hac frater⸗ na que ẽ ſcòa:depẽdẽt reliq poſterio⸗/ res.qꝛ nepoteſ ⁊ cognati reliꝗ.puta. filij fratrũ ⁊ alij filioꝝ deinceps coap/ pꝛoximatur adinuicẽ ꝑ eſſe ab eiſdem puta.fratribus qui ſũt mõ quodã iõ ut dictum eſt ſupᷣ.ſed de numero nepotü ⁊ cõſanguineoꝝ ſũt hij quidẽ ꝓximio res.hij aũt magis alieni. ſed eſſe ma/ gis pꝛope: uel magis longe a pᷣduce .i.ab illo patre: in quo pꝛimo vniũtur ſicut tꝛibus iſrael ab ipᷣo iacob.qui fuit pꝛedux illaꝝ.i2. tribuũ.q? ibi. Eſt ãt aliud.] Oſteddit cõcõitutiam ⁊ ãne/ xum huius amicitie. d.ꝙ fraternã ãici tiã ↄcõitatur ðᷣ cõi lege ãicitia filioꝝ ad parentes ⁊ ep: qꝛ ⁊ filijs ineſt ãi⸗ citia qdã ad parentes ſicut hõibus ad deos. h̊ autẽ amicitia non eſt ſicut fra⸗ terna ad aliquid equale:ſed ẽ ſicut ad bonũ ⁊ ſupexcellẽs.qꝛ ſicut dij paga⸗ nice loquẽdo: vel ſicut deus loquendo tolcd huseti at ſibit.l ſodo bi ſeim nt nimo⸗ uus da lahabetl bleamn hommma u naun icnu Con Lidrſinin ſtiidan lücgeſit dcüt; Giaſürne⸗ ftunirg enug Nidſon Klrt.1 ſlsqöſin ſnoneꝛ ſi⸗ Unplenbvs iuuniſter teren ingü⸗ npaf umnor⸗ ſeg dhe rt pof⸗ Nhrarimin Cbemtäcin⸗ nng mi i inni „ bantg nkin nhiti m1 ſnn ſennnni reeni Biſn ls i Ngi iͦ i nifrnime Mderae ühnccnee Pnöine inmtge celmiti ſin ahra igün Gönummeriin n Nb ianscoge ſcabbafu ateli poſten nanfelig peſſe cheln o wäit enunen pi bij weinand leni iichnu is iſcn openofn dbdiudii bui li l dcininin ,09 faumi erünunt B flgil gſanthit⸗ Non etſcaw leſetiiu Pſiten — catholice. beneſecerũt:vł bñſecit homi nibus:tñ ab ipſo pꝛimoꝛdiałr ſunt oia bona a quo depẽdet celũ ⁊ nã tota. ut ſcribit᷑.iꝛ⁊ metaphiſice. ſic parẽtes ſuo modo bñfecerũt filijſ:qꝛ einmati ſunt eſſe cã maxima triũ maximoꝛũ bonoꝝ .ſ. eſſẽdi æ nurrimẽti ⁊ diſciplie ut.S. c ꝓpximo.i ibi. Habet aũt. Oſtẽdit hinus aicitie cõmoditatẽ.d. ꝙ bᷣ aici / tia habet ſimul duo cõmoda.ſ. delecta bile ⁊ vnle:magis qᷓ; ãicitia alienoꝛũ hominuʒ qᷓ;to ipſis eſt vita cõioꝛ qᷓ; ali js.qꝛ vt in pluribus tẽpoĩ pluri cõui⸗ uunt ⁊ maxie a pꝛicipio qñ nutriuntur ſicitia.Conr ibi. Sunt aũt ⁊ in ffna Oũñdit ſimilitudinẽ h ãicitie ad etha yricã.d.qꝙ in hac fratna ãcitia ſũt oĩa illa que ſũt in ãicitia etharica q;uiſ alr ut dictũ ẽ.S.in pꝛincipio lectionis.⁊ h oĩa ſũt magis ⁊ plectius ſingualrit᷑ in fratribus qui ſunt epyekes ⁊ bõi.⁊ h ꝓpter tria.p: qꝛ ſunt familiariores ſi/ bi inuicẽ: ſicut illi qui ſũt a natiuitate familiares.27 qꝛ ſũt in vno mor᷑ magiſ ſimiles q; ſimilitudinẽ trahũt ex gene ratione qꝛ ſũt geniti ab eudẽ.⁊ ꝑ ↄñs ut in pluribus vnius cõplexiõis ⁊ dil/ poſitionii ⁊ ex nutritiõe.qꝛ ſũt nutriti p eoſdẽ ⁊ ex eiſdẽ cibarijs ⁊ ẽt ex eru ditione.qꝛ ſũt ꝑ eoſdẽ:⁊ eodẽ mõ di/ ſciplinati.ʒ: qꝛ ſũt diuturnioꝛes tẽpis ꝓbatione certioꝛes de ſua redamatiõe ſic ꝙ ꝓbatio eſt plurima ⁊ firmiſſima. quare ⁊ ipſa fraterna amicitia pfecti habʒz que ſunt in ethayrica qᷓ; ipſamet ethayrica ãicitia.⁊ addit vlłteriuſ q;tũ ad cognatos qui aliquo mõ ſũt fꝛatreſ ⁊ eoꝝ ãicitia excedit ethayricã in ali/ quo gdu cõſanguinitatis.d.ꝙ in reliꝗſ dicitijſ cognatoꝝ a fratridus deſcendẽ tiũ mnueniũtur amicabilia fʒʒ analogũ .i. ſecũdũ ꝓpoꝛtionẽ magis ⁊ minus Fʒ ꝙ diſtät magis ⁊ minus a pᷣduce ut dictũ ẽ. S.Conĩ ãt ibil viꝛo ãt ⁊ vxoꝛi Agit de aicitia cõiugali.de qua maife ſtat p? nalitatẽ.2.pfectioneʒ ibi. pp hᷣ autẽ. qʒfirmitatẽ ibi.. Cõiunctio aũt 4 legẽ a regulaʒ ibi. QAualłr. Dicit vn Op? ꝙ ãicitia videt᷑ exiſtere ſᷣm nãm ? naliter viro ⁊ vxoꝛi adinuicẽ.hᷣ aũt ꝓ/⸗ bat ex quatuoꝛ.ex cõiugio ex domo:ex filioꝝ ꝓcreatione. ⁊ ex ſufficiẽtia.dicit Ipe ꝙ iõ viro ⁊ vxoꝛi ineſt naluer dici tia.qꝛ hõ per nãm eſt aĩal coniugale magis q; politicũ.Eſt aũt ſciendũ ꝙ ↄ iugiũ eſt viri mulieiſq; cõiũciio marita lis int᷑ pſõas legitimas indiuiduã vi / te cõſuetudinẽ retinẽs.ut in.c ſñtiaz de. xxvij.c Sunt igit. ꝰ eſt h ſicitia nalis.qꝛ domus pꝛioꝛ ẽ ciuitaite ⁊c⁊ ma gis neceſſaria. cilis habitatio ãt nãliſ ẽ. ut ꝓbatur.p: politice.quaĩ ⁊ dome ſtica cohitatio nalis erit. huiꝰ autẽ co hit ationis pꝛimus oꝛdo ẽ inter virũ ⁊ vxoꝛẽ p: politice.Sed hic obijcitur qꝛ ciuitas pꝛiuſ eſt q; domꝰ.vt ꝓbat᷑ pꝛio politice circa pꝛincipiũ.hᷣ ãt dicitur op poſitũ.Ad hᷣ aũt dicẽdũ ꝙ domꝰ pꝛioꝛ oꝛigine. ſed cuntas pꝛioꝛ ẽ pfectione ſicut pars p:ioꝛ ẽ toto via oꝛiginis.to/⸗ tũ aũt pꝛius ẽ pte:via pfectiõis.⁊ per hanc viã pfectionis phus ꝓbat pꝛioꝛi / tatez ciuitat᷑ pe politice. ʒ. dicitur nãtł᷑ qꝛ filioꝝ pcreatio que legitie ꝓuenit ex cõiugio:ſic ẽ nãlis ꝙ ẽ nob ⁊ aiali bus cõis.ut inſtituta de iure naturali. in pꝛincipio.ꝗ? qꝛ alijs aĩalibus intin cõpetit cõicatio inq;tũ ẽ neceſſaria ad filioꝝ pcreationẽ.ſed bomines nõ ſo⸗ lũ ꝓcreatiõis filioꝝ gr atia cohabitãt. ſeâ ⁊ gratia eoꝝ que ſũt neceſſaria ad ſufficiẽtiã vite.qꝛ opa viri ⁊ vxoꝛis co/ feſtim ſunt altera ⁊ diuiſa.ſic ꝙ vir in / diget opere ⁊ officio mulieri ⁊ ecõbſo ⁊ p cõſequẽs neuter ſine alio ſibi ipſi ſufficeret p ſe ipſuʒ.ſed ponẽteſ ꝓpꝛia opera ⁊c officia ad cõmunẽ vſũ ſufficiüt adinuicẽ ⁊ habẽt illam ſufficientiã qᷓ; domus pꝛeſtar põt hõibus. Et qꝛ na⸗ turaliter inclinamur ad talẽ ſi ufficiẽtiã. ideo ⁊ naturaliter diſponimur ad con iugalẽ amicitiã.De 2. ꝙ domus n pꝛe ſtat ſimpliciter ſufficientiã. ut pbatur pꝛimo politice. tñ pꝛeſtat talẽ ſufficie⸗ tiaʒ ſine quali ñ põt haberi ſufficiẽtia ciuitatis. Conĩ ibi. ꝓpi b aũt nae⸗ gaudebit ſponſus ſuꝑ bonitatez ⁊ vir — LIIBRO ſtat pſectionẽ huius ãicitie.d.ꝙ ꝓpter pꝛedicta videt᷑ in hac ãicitia eſſe ama hilec. ſ. vtile ad ſi ufficientia: 2 delectabi le ad cõuictũ.⁊ eru ẽt bonũ virtutiſ ſi coniuges ſint epyekes ⁊ bom. qꝛ vtri uſq; tan viri qᷓ; vxoꝛis interẽ hᷣ tus ⁊ ipſi gaudebũt mutuo tali virtute. puta tutẽ ſponſe ⁊ eↄ:Conĩ ibi. QAm̃ cõiũ ctio aũt. manifeſtat firmitatem.d.qð cõiunctio firmiſſima cõiuguz videt eẽ filioꝛũ pꝛocreatio.ꝙ apparet ex duobꝰ pꝛimo ex oppoſito. qꝛ ꝓpter h̊ coniu/ ges ſteriles.ſ.citiuſ diſſoluuntur ꝓpter carentiaʒ filiorum. 2:ex oppoſito:quia ulud ꝙ eſt cõe coniugibus cõtinz cõiu giũ.ſed filij ſunt cõe bonn ambobus. quare filij continẽt coniugium. Conĩt ibi. Qualiter autẽ. Zradi legeʒz ⁊ regulam huius amicitie. pꝛimo qͥrens ⁊ ſcᷣo rñũdens.Querit ergo pꝛĩo qua liter conuiuendũ eſt viro ad vxoreʒ ⁊ enæ vłr amico ad amicum. rũdet aũt ad hᷣ dicens qð mibil alterum videtur queri: qᷓ; queri: qualuer iuſtũ ⁊ iuſti/ licia inter quoſcũq; amicos debeat obs uari:qꝛ ſi vir vxoꝛi:⁊ vxoꝛ viro reddãt pꝛopꝛia iura ſeꝛuabitur amicitia.nõ ẽ tamẽ idẽ ius:nec eadẽ lex amicitie in ter quoſcũq; amicos: quia nõ eſt idem ius homini amico ad amicum ſuum ⁊ ad aliũ extraneuʒz. nec iòz ius ad fra/ trem ⁊ ad ethayruʒ ⁊ ad condiſcipłũ qꝛ ſecũdũ diuerſitates cõicationũ:ſeq tur diuerſitas iurũ ⁊ amicitiaꝝ. ut.S. e·lice7 ⁊T eadeʒ lectione in pꝛicipio. Cecltio iꝗ? MRinis vtiq;.] Supꝛa deter/ Rral ⁊ de ſpeciebus eius ĩ ſpe tiali. hic agit de conſeruatione ⁊ diſſo/ lutione amicitiaꝝ.pꝛimo aũt repetẽdo diſtinguit ſex ſpeties amicitie. 2 poõit duas leges amicitie ibi. Equales ꝗ deʒ.] 3? manifeſtat accuſationes ⁊ vi tuperationes ⁊ diſſolutiões ⁊ obſeruũ tias legum aicitie ibi. Fiunt aũt accu ſationes Picit gᷓ pꝛĩo ꝙ exñtibꝰ triniſ 4. ãicitijs quẽaðm in pꝛincipio dictũ eſt. vna quið ꝓpter bonuʒ tutis ⁊ altera pꝛopt᷑ delectabile.⁊ alta ꝓpter vtile: ⁊ iteꝝ diuiſiſ aicitijſ ſecũdũ vnãqᷓ;q; di ctarũ ãicitiaꝝ in duas differentias: qꝛ hij quidem exiſtunt in quadaʒ equali/ tae.hij autẽ ſᷣm inequalitatẽ ſupexcel lẽtie.ſic exiſtunt.ſ.ſpecieſ amicoꝝ:qꝗa fiunt ãici aliqui equaliter boni.⁊ iteꝝ fiunt amici magis bonus ⁊ minus bo/ nus.ſimihit᷑ ãici delectabiles aliqui ſũt equantes ſe inuicezʒ ⁊ aliqui ſũt differẽ tes ſᷣm maioꝛitatẽ ⁊? minoꝛitatẽ. ⁊ ẽt amici ꝓpter vtile: ſunt eniã duplices. quia quidã ſunt equales:quidã autẽ in maioꝛitate ⁊? minoꝛitate differentes. ⁊ ſic habemus.d.ſpẽs ãicitie.ſ.duas pꝛopter virtutem. vnam inter equales ⁊ alteram inter inequales ⁊ ſimiliter duas inter:ãicitie que ẽ ꝓpt᷑ delectabi / le.vnã int᷑ equales ⁊ altã int᷑ iequaleſ ⁊ duas:amicitie pꝓpter vtile.vnaʒ int equales:⁊ alterã int᷑ inequales. Cont᷑ ibi:l quales ꝗdẽ. ꝓponit duas leges ãi citie.vnã cõem omnibus ãicis equali bus.alterã cõem omnibus ĩequalibuſ pꝛima quidẽ ẽ ꝙ equales ãicos oʒ vi/ uẽ ⁊ retribuẽ ⁊ equare ᷣm equalitatẽ que eſt in amare ⁊ in reliquis que ſe/ quũtur amare.ut.ſ.vnuſquiſq; tantũ re damet q;tũ amatur.⁊ tãtũ iuuet qᷓ;tuʒ iuuatur ⁊ tãtũ tribuat qᷓ;tũ ei tribuit᷑. lex ãt iſta cõfirmat᷑ ł oꝛiginẽ ducit ab Ula qua dicit᷑. oĩa qᷣcũq; vultiſ ut faciãt vobᷣ hoies.bᷣ eadeʒz ⁊ vos facite illis. MHat. 77 2* ꝙ ãicis inequalibuſ oʒ aſſignare analogũ:i.ꝓportionale eoꝝ ſupexcellẽtijſ:qꝛ maioꝛ ðbet amari ad maioꝛa:⁊ minoꝛ ad minoꝛa ᷣm pꝛo/ poꝛtionẽ maioꝛitaſ᷑ ⁊æ minoꝛitaſñ᷑ eoꝝ. Ler autẽ iſta oꝛiginẽ trahit ex illa le/ ge iuſtitie qua dicit᷑.reddite oibꝰ debi ta. cui tributa tributũ.cui vectigal vec tigal.cui timorẽ timoꝛẽ:cui honoꝛẽ ho noꝛẽ.ad NRo.xiiji Conĩ ibi.. Fiunt ãt accuſatões. mãifeſtat pꝛedictaꝝ legũ tranſgreſſiões ⁊ obfᷣuaàtias.p: ãt ꝓpo nit ĩplicite tres cõcluſiões.?:pbat eaſ „*½ Aiga ſene Paccuſn etcluſua lcegii gecuſatonel geelppopt ii /h — = — — ES ==– lynel yfitfunl mniſbarp⸗ Guſule bbi. ſricor⸗ prioen elecpugenn 6uqgentfn ſitbigülach iiclne iiͤthi retaliünüſi fospötpemn ibilben hen olrmanonee fiibi/ ſera ſibonos i cos clis ludg ſabioſe apripſicn wrluldi⸗ mmmmm gonip )ar öanslnnl lisiſitanini Hicble anitt indcin seatdlen gureimtemgii nitſcicliin PGfrmurfn ls anis od ilenantin ſdelenmeſe poſſticini hll. 2poſtei Pota ſogiſn o⸗geud m Mennn ice las nnE Trieeͤtina eigicni ilii nin er M iinegralal Mü dweslgi nibes icsni mibrs iegeti Goles icce Fe nein eligens gen miqiſc; tunin tuütmuet in uäüeini⸗ 1ignima icg uliiutn 4 os rls sinegulti⸗ iprinu mninn⸗ nuuinſt ia mwiic intbrai uarih n riaintſi⸗ ʒ—l cniibl tnellii/ VIII ibi. Quicgꝗd.] Hict ̊ in ea aicitia q̃ẽ fʒ vtile fiũt maxie: ł in ſola ea rõa biłr accuſatiões ⁊ vitupatiõeſ.in hac ãt excluſiua iplicant᷑ due negatie. vna quidẽ ꝙ ĩ ãicitia ꝑꝑ virtutem nõ fiunt accuſationeſ.altera ꝙ nec in amicitia que eſt pꝛopter delectabile. eiñ ibi. Lꝗq qdẽ. ꝓpbat iſtas.ʒ. cõcluſiones pꝛi⸗ mo ꝙ accuſatiões nõ fiãt in ãicitia vᷣtu oſa.ꝛ q nec ĩ de lectabili lbi.MHõ oĩio ʒeq fit ĩ utili ibi. Que at ꝓpt᷑ vnle pꝛimã ꝓbat p'q;tũ ad equales 2 q;tũ ad iequales ibi. ſupexcellẽs ãt.p:ar guit ſic. ãicoꝝ contẽdẽtiũ ⁊ ĩtẽdẽtium pPpyimpte bñ opari adiuicẽ nõ ſũt accãti · ôes nec pugne ut pʒ. qꝛ nulł' cõtriſtat kaccuſat amãtẽ ſe⁊ bnſaciẽtẽ ſibi.ſʒ ſi ſit ãt retribuit ei b ops circa ipſuʒ. ſʒ un qui exiſtũt ꝓpĩ vtutẽ ãici:pmpti ſũt bñ opãi adinuicẽ.qꝛ hᷣ iterẽ vᷣtuſj ⁊ ãaicitie. ipi ãt hñt ⁊ tutẽ ⁊ ãicitiã.qua re taliũ nõ ſũt accũtiões nec pugne.bꝰ rõis põit p:minoꝛẽ.ꝛ:cõfirmationẽ ei ibi. .h.n. maioꝛẽ ibi.. Ad bᷣ ãt. · cõfirmationẽ eius ibi.amãtẽ eni. dde ifñ ibi. Lſupexcellẽs t. declarat iõ eẽ imnt᷑ bonos aicos ĩequales.d.ꝙ ãic ſuꝑ excellẽs illud ꝙ appetit ſoꝛtiẽs ⁊ acci piẽs ab ãlco ſupexceſſo nõ accãbit euʒ nec eↄ?qꝛ viq; ſicut bonũ appetit: ſic appetit ulud bñ· bñ autẽ appetẽ ẽ m ppoꝛtionẽ eoꝝ appetẽ Cont ibi.nõ oio viq;.] ꝓbat ꝙ nõ ſint accuſatiões ĩ aicitia ðlectabili. intẽdẽs ſic arguẽ. int illos ñ ſuũt accãtiões ꝗb' fit ꝙ appetũt Sʒ ãicis ſe amãtibꝰ pp delectabile fit ꝙ appetũt cũ cõmoꝛãt᷑:ſi ipſũ cõmoꝛãi 2 eis ðlectabile « gaudẽt ĩi ſimł moꝛãi quare int᷑ eos ñ ſt accãtiõeſ.h rõis po nit pꝛ cõcluſionẽ. mi.ibi Simbł em ʒ cofir mat rõnẽ ibi. ridimũ .d. ꝙ ai / cus amãs pp delectabile videbit᷑ ridi- culꝰc ridiculoſe accuſãs.ſi accuſʒ aicũ ñ delectantẽ ſe: cũ ipſe hẽat hᷣtatẽ:⁊ poſſit ñ cõmoꝛãi cũ tali ꝑſõa ñ delecta bili. ⁊ poſſit eã dimittẽ ⁊ aliã accipẽ. Nota vᷣo ꝙ iſtud cõſiliũ nõ bʒ locũ ĩ c5 ugio. qꝛ ut dictũ ẽ. . indiuiduam vite cõſuetudinẽ ĩtinz. ⁊ tũ cõtingit interð ꝙ vn cõiugũ nõ ? oᷣlectabił alti. ymo valð cõtriſtabił:ẽ cõſiliũ patiẽt feriĩ poſtq; iniuenerit obligatõ cõiugal· Con ibij Que ãt pp vtile. Declarat ꝓi ãdicitia vtili ſũt accuſationeſ diſſo lutiões.pꝛ aũt aſſignat rõnẽ ⁊ moð ta liũ accãtionũ in gnãli. 2? diuidit ãicitiã vtilẽ ĩ duas.ſ.ĩ moꝛalẽ ⁊ legalẽ.ibil vi det᷑ ãt. B? põit vnũ caſũ accãtionũ ĩ v⸗ traq; ſpẽ ibi giũt iꝭꝗ .cagit ð kãli ibi Eſt autem legalis. ??oe moꝛali ibi. AEoꝛalis autẽ 6 aſſigt cãm ⁊ radi cẽ accãtionũ in iſtis accidentiuʒ ibil ñ ſimile ãt e dat documẽtũ ad vitdum accãtiões ibi.. petẽti e mouʒ ⁊c re/ mouz vnũ dubiũ wil dubitõnẽ at bz · alteꝝ ibi diffiũt ãt Dicit p ꝙ aici tia qͥ ẽ pp vtile ẽ accãtia qꝛ circa ipa ĩ cidũt accãtiões młte. cuiꝰ rõ ẽ: qꝛ reci piẽtes dona recepta puificant. dants bo ipſã magnificãt:viẽteſ enĩ vtilitate adinuicẽ ſẽp ĩdigẽt pluri qᷓ; recipidt. ⁊ ſẽp eſtimant ſe bere mmnꝰ ⁊ mino ꝛa qᷓ; eis cõuẽiãt.⁊ ſẽp vitupãt dates dñtes.qm̃ nõ ſoꝛtiũt᷑.i.nõ gaudẽt tãtis ſßtis idigẽt. cñ tñ ipſi tãſ digni exiſtat ex alia vo pte ipſi bñfaciẽtes ñ poſſũt ſufficẽ ad tãta donaria q;tis ĩdigẽt pa/ tientes.i. recipiẽtes.⁊ b mõ inſurgunt int eos accãtiões et pugne. Coni ibi [videt᷑ ãt diuidit ãicinã vtilẽ ĩ moꝛalẽ et legalẽ. d. ꝙ quẽaðm iuſtũ ſeu ius eſt duplex.vnũ qdẽ nõ ſcriptũ cõſtas moĩr æ cõſuetudie alið ãt ſcꝛlptũ cõſtãſ łge. ſic ẽt videt᷑ ꝙ ãicitie q̃ſt ʒ vtile ſit due ſpẽs:vna ꝗdem moꝛalł.alta vo legał. Conf ibil Fiut iꝗ Zradit vnũ caſũ ge neralẽ accuſationũ ĩ vtraq; aſcitia. ⁊ ẽ ꝙ cũ ãici nõ cõmutãt.i.nõ tribuũt fᷣm eãdẽ ſpẽʒ ãicitie puta.cũ vi agit ut ai cus moꝛabł. alt᷑ oo vt legał.tũc maxie fi ũt accuſatiõeſ ⁊ ãicitie diſſoluũt᷑.Conĩ ibi. Eſt aut legak Agit de legali al/ cina. d. ꝙ ipſa ẽ q̃ cõſiſtit ĩ dich.i.ĩ odi cto mutuo aĩcoꝝ cõdicẽtũ : in quib a quõ vn iuuet᷑ ab alio. h autẽ ẽ duplex vna ꝗdẽ oĩo venał.⁊ altera aliquo mõ , LIBRO lihalis:venaliſ quidẽ cum ſit eis bene ficiuʒ mutuum ex manu in manum.ſic qð cõdicentes ſimul tribuunt ⁊ reiri buũt.⁊ vnus nõ expectat alterũ. lihał aũt cũ ſit expectato ſecũdũ tẽpꝰ: tamẽ ᷣm cõſi:mationẽ.i.pmiſſione mutuã. quid reddat᷑ pꝛo quo.in hac ãt ãicitia manifeſtü ẽ æ nequaq; ambiguũ h eſt debitũ.ſic ꝙ recipiẽs ſit debitoꝛ dã ti. q;tũ ad ᷣ nõ eſt dicitia:ſed quia habet dillationẽ gtuitã habet vtiq; ãi catiuã. ꝓpter ꝙ apud quoſdã taliũ ãt coꝝ nõ ſũt iuſta nec iura:ſed exiſtimãt ꝓopoꝛteat diligẽ eos qui cõmutãt.i. accomodãt vᷣm fide: ſic ꝙ credũt bone fidei debitoꝝ ſuoꝝ nõ ꝓpter inſtrumẽ/ ta nec ꝓpter teſtimoma: ſed ex ſola ãi cabili credentia. Conr̃ ibi.. AHoꝛalit᷑ aũt Agu de moꝛali dicitia.d.ꝙ moꝛa lis aliter ſe habet q;tü ad bũᷣ.⁊ aliter ;tum ad aĩum:qꝛ vᷣm ſigmificationem vᷣbi:videtur donare.ſed ſᷣm intetioneʒ di videt᷑ accomodare.qꝛ moꝛalis ãicuſ nõ facit pactũ in dictis ⁊ pbis.ſed do/ nat ut diico vel cuicũq; alij.ſic ꝙ ſecũdũ verboꝛũ apparẽti videtur eſſe ſimpłr donatio.ſed ipſe in aio dignificat æ di/ gnũ reputat ſibi dari ĩ futurũ. vł equa le:vel plus quia dat: nõ ut dans:ſʒ ut accomodãs ᷣm intentionẽ ãi.Coni ibi LHõ ſimiliter autẽ. Aſſignat cauſ ⁊c radicẽ accuſatonũ ĩ iſi accidẽtiũ.dicit amicus viilis legalis vel moꝛzalis: nõ cõmutans ſimiliter.i. equaliter ſic ꝙ q;tum ipſe dat alteri tantum detur ei:ipſe quidẽ diſſoluit amicitiã: accuſa bit ãicũ.h̊ aũt accidit ꝓpter h:qꝛ hõi/ nes ł plures volunt æ appetunt bona T inter cetera pꝛeeligũt vtilia.bonum autẽ bñfacẽ ẽ tribuẽ nõ hac intẽtione ut a recipiente ↄpatiat᷑: vtile autem ẽ bñſiciatũ eſſe:quare qꝛ vł omneſł plu res magis eligõt vtilia q́; honeſta bo na.hinc eſt ꝙ magiſ eligut beneficiatũ eſſe qᷓ; bonũ bñfacẽ:ꝙ eſſet dare amoĩ boni opis ſine ſpe retributionis.Cont ibi. ¶Potẽti aut. at documẽiũ ad / clinandum accuſ. atiões. P:? aũt docet potẽtẽ tribuẽ.ꝛ?⁊ ipotẽtẽ.⁊ ʒ? reſũmit doctrind poteni.p? g dat duas regłas potẽti.pł ẽ ꝙ potẽti cõgruit retribueĩ ſm dignitatẽ eoꝝ qᷣ paſſus ẽ.i.eoꝛuʒ 4 recepit. ⁊ h̊ debet ſacẽ ſpõte ãteqᷓ reꝗ rat᷑.2 ·regła ẽ:ꝙ volẽs tribuẽ nõ debet facẽ ãicũ a quo recipiat.qꝛ eẽt peccãs in pꝛicipio bũpatiẽs ⁊ recipiẽs ab il lo a quo nõ opoꝛtuit recipẽ:qꝛ nõ rece pit ab eo tãqᷓ; ab ãico.nec ab hoiĩe be/ neficiũ oꝑpante ⁊ largiente ꝓpter ipſũ ꝗrecipit ſʒ pꝑ ſpeʒ retributiois.h etiãũ Ppʒ per ea q debẽt fieri in dict ⁊ paci. quẽaðm ſi ꝗs ſᷣm pacta ł ꝓmiſſa alte/ rius deberet eſſe bñſiciatus ſi nõ inten dat retribuẽ: ſtati debet pꝓmuſſum ali⸗ diſſoluẽ ⁊ quietare. d.ei kariſſune ego nõ recipi a vovᷣ iſtã grazʒ.qꝛ neſcio qůᷓ vobis retribuerem: ſi ãt intendat retri buẽ ⁊ poſſit: dʒ vtiq; cõſiii pꝛomutẽ/ do ꝙ ipſe bene reiribuet. Deiñ ibij po tẽtẽ ãt. dicit ꝙ nullꝰ digmificabu⸗ nec ipᷣe ẽt dãs dignü reputabit ĩpotẽtẽ ho minẽ cogi ł iduci ad retributionẽ· Pe inde ibi. Quare ſi potẽs · MReſũmit documenta potẽtis.d. ꝙ ſi recipiẽs ſit potẽſ:retribuẽ debet vtiq; redẽ taqᷓ; debitũ. in pꝛicipio tñ debʒ ĩitẽdẽ a quo ſico ⁊ in quo bñficio bñficiat᷑ ut et in hijs ſuſtineat ⁊ vicẽ reddat.ł ut in pꝛi cipio nõ recipiat. Cont ibi·Dubua/ tionẽ aũt. Nouet ⁊ remouet dubiũ. pe t mouet. 2 röes ad vtranq; ptem inducit ibi:patiẽtes ꝗdẽ. ʒe remouet ⁊ ſoluit ibi..ig ꝓpter vule ? ſolutio/ nem confirmat per oppoſitũ ibi. In hijs aũt.] dicit ergo pꝛimo dubitati onem habet vtꝝ oporteat ad digna re tribuendum menſurari vtilitateʒ pan entis ⁊ recipientis.⁊ ad hanc atten/ dendo facere retributionem anopoꝛ⸗ teat menſurare reddinonem ⁊ retribu tionẽ beneſicio operantiſ. Eſt ergo du bium vtrum retribuens debet retribu tionem facere ſecũdũ quãtitatẽ mune ris ut eſt a dante. vel ſecunduũ q;tuatẽ vtilitatis vt eſt in recipiẽte.qꝛ qũqʒ; cõ tingit ꝙ munuſ ꝑuũ recipienti pꝛodeſt Ui tvein ceitroe⸗ eraturin benelao⸗ Linpernot gebenfan belefcindian Ptiluen⸗ fechitesſ ladl nao⸗ cit anenu ſactonwalle, lub ilſen Nurinmet gur chohs aupe: alsd inneee Fnbis nb nttingroſit te gidd u gumcnaerite leteſe den wiihfmor gensfecepet Aſſinisegne nb molgenne Gtunti fet a⸗ niqhüle in rccere usekpon Inüneinedn einein GS igalk le⸗ ſeeaeni nn itüis berikn ölm l digün opppiname inefiütare ictisgeßn füningbus o Ainlaur nen ſracttenban ilans a nis nne ſeigcunis⸗ Pattendttad lefeciiche⸗ Vnbroͤſe ltßllenint N firin⸗ ge Z e U ” Ateminn annsſinim imi Naüimg ög ichüine Agture etheigiin Unenbemi iweie/ n 60. glihei tamgſetii⸗ li eh ting vbinciat un rchdat. un uemetai 8 pmng 189f l nerſale a en Pprnogtin Nta Wan niac ,4 d Ni õ inonenimd fanti leß Nnsdlnn ſigniiti2 iagen/ — VIII młth. ZPeinde ibi. Patiẽtes quidẽ Inducit rões ad vtranq; ptẽ dubij fʒ ꝙ verſatur inter beneficiatos ingrato- ⁊ benefactoꝛes beneficioꝝ iactatorie ⁊ imperatoꝛie relatoꝛeſ.patiẽtes qui dẽ beneficiati ad attenuãdum recepta beneſicia dicunt ſe accepiſſe a benefici js talia que dãtibus erant parua⁊ ipᷣi recipiẽtes poterãt ab alijs accipẽ ta⸗ lia.vel maioꝛa.⁊ in hijs duobuſ puifi cãt ⁊ attenut ſuſcepta bñficia. bene factoꝛes aũt eↄ⁊ea magnificant dicen tes ſe dediſſe talia qᷓ apud ipſos erant maxima:⁊ que retinẽtes nõ poterant ab alijs accipẽ: ⁊ que ſũt eis data ĩ pꝑi culis ⁊ in neceſſitatibus magniſ.⁊ p/ ↄñs in hijs tribus dona ſua magnifi⸗ cant ⁊ ingroſſat.Con ibi.. Igitur pp vtile Aſtud dubiũ ſ. oluit ? remouʒ. d. q; amicitia exñte ꝑꝑ vtile menſura de/ bet eſſe patientis ⁊ recipiẽtis vtili/ tas tãq; fims toti ãicitie. Iſte.n.indi/⸗ gens recepit illud ꝙ ſufficit ipſi tanqᷓ; aſſũmẽs equale ſatiſfaciens ⁊ ſubuẽi/ ens indigentie ſue.quare in retribuen do tantũ fiet adiutoꝛiũ pꝛimo bñfac/ toꝛi q;tũ iſte iuuatur.qꝛ patiẽti ipſi cõ gruit reddere q;tũ accepit. vel ẽt pluſ qꝛ melius eſt plus retribuere q; min ⁊ melus eſt mediũ excedẽ in retribu/ tione qᷓ; a medio deficere ⁊ q;tũ medi uʒ puũctalit᷑ velle fuafr. Iſtò.n. eẽt pui fice agẽ mõ micrologiʒan.pꝛimũ ãt hõis illiberał micrologizar᷑ volentiſ ut. lq“ tractatu de liᷣalitate.Cont ibi. In bijs aũt Solutionẽ ↄfirmat p oppoſitũ circa ãicitiaʒ ᷣtuoſam in qua minime fiũt accuſatiões.icit ꝙ ĩ hijſ ãicitijs que ſᷣm otutẽ ſũt accuſatiões ñ fiũt in qbus opan᷑ ⁊ largiẽtis electio aſſimilatur menſure.qꝛ ᷣm vitatẽ men ſura eſt retributionũ faciendaꝝ in hijs ſaicitis. cuiꝰ cauſa eſt:qꝛ pꝛincipale s tutis moꝛis eſt in electuõe ut .5. li732 c⁊yiꝗ stuoſus aãicus in retribuẽdo ma gis attendut ad bñficiantis electioneʒ affectũ q; ad ꝓpꝛiã vtilitatẽ ⁊ effec tuʒz: ⁊ ̊ mõ ſe habʒ deus in retribuen do.xpᷣuſ eni vidit.d.mittenteſ munera ſua magna ĩ goʒophilariũ dñi. T lᷣ viduã pauperculã mutẽtẽ era mnuta duo: ⁊ ait circũſtantibus vere dico vob qꝛ vidua h plus q; oẽs miſit.Luc.2ꝛuñ q́;titate muneris:ſed maioꝛitate affec tionis.ex hᷣ ᷣ cõfirmat᷑ pᷣmiſſa ſolutio. qꝛ ſicut ſe babet pꝛincipale vᷣtuus ad ãicitiam stuoſũ.ſic pꝛincipale vtilitad ad ãicitiã vtilẽ. ſed pꝛincipale virtutis puta electio ẽ mẽſura retributionũ qici ne otuſoe. qꝛ pꝛincipale vtilita ꝙ eſt adiutoꝛiũ patienũ erit menſura retri putionũ ãicitie vtił.Conr ibi. differũt aũt remouet aliud dubiũ.p auũt ipſũ pponit.2? arguit ibi. Exiſtimat ttio ſoluit ibi. videf᷑ ãt. ½ ſolutionẽ ꝓbat ibi. tuns quidẽ Dicit ̊ pꝰ ꝙ amici in hijs ãicitijs que ſũt ſm ſupexcellen tiã differũt in eſtiatiõibus ⁊ affectioni be. qꝛ vterq; dignũ reputat ſe debẽ pł hẽre qᷓ; habeat.cũ ãt pᷣ nõ fiat ſicut vtł/ qʒ optat:diſſoluit᷑ ãicitia.Conĩ ibil exi ſtimat] Arguit recitans. pꝛio motius ſuperexcelletis.2? motiua indigẽ ibi. Indigens autẽ ꝭ Dicit pe ꝙ melioꝛ puta. ditioꝛ. maioꝛ ⁊ excellentioꝛ exi/ ſtiat ſibi cõuenit plus bẽre qᷓ; alter. ⁊ hᷣ ꝓpter tria.pꝛĩo qꝛ bono ðbʒ fieri re tributio. ⁊ p cõſequẽs magiſ bono ma ioꝛ retributio.ſimiłr exiſtiat ille ꝗ ẽ vn lioꝛ reſpectu cinꝰ vtił.qꝛ nec hoĩes exi ſtimat hõinẽ invtilẽ opoꝛtẽ hẽĩ̃ equa/ lia cũ vtili.2? qꝛ ſi nõ erũt retributlões ex ãicitia facieẽde ſ̃ʒ dignitatẽ operum magis ⁊ min vtiliũ tũc ñ dicent hõieſ int᷑ tales fieri ãicitiã:ſʒ miniſtrationeʒ i. uitutẽ aliq;. qꝛ quẽaðm in cõica tione pecuniaꝝ plus accipiũt de lucro illi ꝗ płꝰ cõferũt ĩ capitali.pł ſic exiſti/ mãt ꝙ opteat fieri ĩ retributiõe dicabi li. Peiñ indigens aũt Recitat moti ua indigentis.d.ꝙ indigens ⁊ in pta/ te deterioꝛ dicit eꝰꝰ allegat.n. ꝙ boni amici intereſt ſufficere ⁊ ſubuenir indi gentibus. Pauperes enim dicunt. acd quid ẽ vtile ãicũ fieri hõi ſtudioſo ⁊ po tenti ſi eoꝝ ãicitijs nibil ex eoꝝ ãicina ſit recepturus.q.d.q; ad nihil eſt vtile Kon ibi Aidet᷑ ãt. Iſtud dubiũ de LI3 RO terminat:⁊ iſtos contẽdẽtes paciſicat. Dicit g pꝛio ꝙ vtq; videt᷑ recte digni ficare ⁊ videtur dignũ putare:⁊ opoꝛ tere vtriq; ãico pluſ tribuẽ ex ãicitia:ñ tñ de eodẽ.ſed ſupexcellẽti pluſ de ho noĩ ⁊ indigẽti plus de lucro. Conj ibi Lirtu quið.n. Iſtaʒ ſołloẽz pꝛobat triplici roe.2 ibi. Sic aũt habere ʒ? ibi Qð fᷣm dignitatẽ. qꝛ ſic retribuẽ duʒ e: ſicut pᷣtuus interẽ ex parte vna: indigentie ex altera.Sʒ vᷣtutis iterẽ honoꝛ tanqᷓ; retributio indigentie. aut interẽ auxiliũ ꝙ eſt ei lucrũ.quaĩ ſic re tribuendũ eſt. huius rõis põit minoꝛẽ ⁊ pʒ. 2. ibi Sic aũt habere. Arguit ſic.ſicut fiũt retributiões ĩ vꝛbãitatibꝰ cilibus ⁊ politijs.ſic debet fieri in ãici uijs. ſʒ ĩ vrbanitatibꝰ retribuit᷑ honoꝛ potẽtibus ⁊ lucrũ idigentibus. quare ſic debet fieri ĩ ãicitijs. huius rei põit mmo. d. ꝙ b.ſ.retributio ſic videtur ha bere in vrbanitatibꝰ.ſ.ꝙ nõ honoꝛat indigens:qꝛ nullũ bonũ cõitati tribuit qꝛ cõe bonũ datur ei qui cõitatẽ bñfici at. hõi ãt eſt comune bonum. quare po tentibus cõitatẽ bñficiãtibus datur ho noꝛ. ⁊ qꝛ nõ contingit ſimul a cõibus bonis eundẽ ditari ⁊ honorari.hinc ẽ ꝙ pauperes qui de bono cõi ditant᷑ nõ bonoꝛant᷑.qꝛ nullus expectat minꝰ ac/ cipere in omnibus. ⁊ ideo qꝛ dites mi nus recipiũt de cõibus boms:iõ nõ eſt dignũ ꝙ minus recipiat de cõi honofr̃. ei g qui circa pecunias imoꝛatur bñfi ciando comunitatem: ppli tribuũt ho noꝛe.⁊ pauperi dona expectanti tribu unt pecunias. 3. ibil ð ſᷣm dignita/ teʒ Inducit terciã rõem. p? g arguit. 2. reddit rõeʒ cuiuſdã dicti ibi. poſſi⸗/ bile eni. Eo mõ retribuẽduʒ ẽ in hac dicitia quo mõ ſaluat᷑ ipſa: ſed pᷣdicto mõ ſaluatur. pᷣdicto mõ retribuẽdũ eſt. huiꝰ rõis poit minoꝛẽ.d.ꝙ quẽaðʒ dictũ eſt. ᷓ. c. 77 in h.c: circa pꝛincipi uʒ.retributio que fit ſᷣm dignitatẽ ade quat ⁊ ſaluat qicinã. ⁊ h modo fit ſᷣm dignitatẽ cũ aſſociatur ãicis ĩequalib illud ꝙ; vtriq; cõgruit.puta cũ ei ꝗ vtił eſt in pecunias ꝓcuradas ł vtilis in s 4 tutẽ exercendo opa virtuoſa: retribuit᷑ honoꝛ ſᷣm ꝙ cõugit ⁊ ẽ poſſibile retri buentẽ faceĩ.Con ibi Poſſibile.n. reddit cãʒ huius dicii modiſicanui cuʒ dicit ꝙ cõtingit.p? aũt facit h.2? infert vnũ coꝛꝛelariũ ibi. Pꝛopter ꝙ. Wi⸗/ cit gᷓ pꝛio ꝙ iõ in rõe pꝛecedenti dixe/ rat retribuendũ eſſe ꝙ contingit ⁊ eſt poſſibile.qꝛ ãicitia requirit illud ꝙ eſt poſſibile aico:nõ ſẽper ꝙ ẽ ſᷣm dignita teʒ debitã.qꝛ ñ in oibꝰ ẽ poſſibile quẽ/ aðm in honoꝛibus ꝗ ſũt referendi ad deos ⁊ ad parentes.qꝛ nullus nũqᷓ; re tribuet eis ſᷣm dignitatẽ bñficioꝝ nobᷣ impenſoꝝ.ſi ille videt᷑ eẽ epyekes ⁊ bonus qui ẽ eis famulans in vires ſu/ as.⁊ ᷣm potẽtiã ſuã q;uis nõ qᷓtũ ipſi meruerunt:qꝛ vlira poſſe viri non vult deus illa requii. Coni ibi ꝑpꝑp ꝙ yn fert vnũ coꝛꝛelariũ hñs duas ꝑtes.peꝗg ifert ipſu. 2. vo pfirmat ipſũ ibi. Be/ bentẽ.n. Dicit pł· ter h ꝙ dictũ 4 LP de dignitate parẽtũ videt᷑ nõ eẽ poſ/ ſibile fil o de poteſtate oꝛdinata abne gare patre ſuuũ.Sʒ poſſibile videtur eẽ pairi abnegaj filiũ.Seiñ ibil Deben tẽ eniʒz. ꝓbat h duplici rõe.2? wbi.. Si mul at p.g arguit ſic.nulli debuoꝛi lʒ abñgar̃ łgitimũ creditoꝛẽ.ſʒ creditoꝛi licet abnegare debitoꝛẽ.ſʒ filius ſepẽ ðbitoꝛ patri: ⁊ pat᷑ filio creduoꝛ.quar filio nõ licet abnegare pĩem ⁊ pñ licʒ abnegare filiũ.huiꝰrõis põit p: pꝛimã partem maioꝛis.d.qꝙ de bentẽ oʒ red dẽ ⁊ ſic nõ lʒ ei creditoꝛẽ negare.⁊ h̊ͥ ẽ pꝛĩa ꝑs maioꝛis. filiꝰt faciẽs ſᷣuitiũ pĩi nibil opatꝰ ẽ dignũ reſpectu eoꝛuʒ bñficioꝝ que ſufficiunt ei per patrem impenſa. quare ſemper debet atri ? ſemper remanet debitoꝛ ei ⁊ bec fuit pꝛima pars minoꝛis. aliã at partẽ rõ nis ſubdit.d. ꝙ quibus ſemper debet illis inẽ poteſtas ad diuitẽ creditoꝛẽe quare patri talis poteſtas inerit.cũ ſe per debeatur ei. Scõam rõnẽ põit ibi LSimkt autẽ. pe aut facit argumẽtum 2. dat conſilium ibi Huic aut. Pꝛio arguit ſic.nulli licet recedẽ a patre ʒ naturalẽ amicitiã ⁊ humanã beni cMNANV jumeni Cunet n teſeruata nune hus Hſicem,po Nebeatt e ein nu gaurchame unmgufin aheninn lunni en itaunliu Gaqubos aurenis am llangpwen. 1 us boam bet eſtbent P autetano ſepen⸗ aule cn etrececen lue nulimn glenregu⸗ lueneea Uocttoun. ſli niſin fiflanen Ueapila Untenmet ui heier Nlkrcict tn Nfalaepelt Neogmmug Ghlr adden 1 ſiet Nälatta⸗p Wen Wr hi RRZ iartn N Paltenndn Tonmngtn umrlltde wgifnng Vigſtlri üü ninu Gmlustii⸗ m bifceen iei en nicaigi 1Sſernun Leniblg bise ai Ima Nn =—— Nrign. 141.5 riiünintnii zNſbienumd piantienil ſc ult bir inori 5hlet oꝛe flrß fiho gecung mre eentzih Pösngeni ddtmißt rroncinged .flei aäſi güntſrmne Iud nmnaſel rtnnatkgn Nss Miin Chrb tnhert 1 unictht S cdan tnißt 1 itfaituin = „ jtim VIIII uolentiã. ſed filius nõ põt alit recedeĩ a patre niſi pater ſuperexcellat ⁊ ſup/ abundet in malitia.quare tali conditi one ſeruata non licet filio recedere a/ patre. huius rõis pomt pꝛimo conclu / ſionẽ. d. ꝙ ſimul cũ pꝛecedenti ratione videtur pꝛobabile. ꝙ nullus fil aliqñ debeat recedere a patre: nõ ſupexcel- lente in malitia. 2: minoꝛeʒz. d. ꝙ ſine natural amicitia. i. vltra naturalẽ aici niam qua filius iclinatur ad patrẽ buã na bemuolentia eſt nõ expellere auxi / liationẽ.i.eum qui auxiliatus eſt. paĩ aũt auxiliatuſ eſt filiũ: ⁊ ſic hẽm/ duo uura quibus filius tenet᷑ patri.ſ.ius naturalis amicitie qꝛ ſunt ið fʒ carnẽ a ſangumem ut dictum eſt. ð.c pximo ius humane beniuolentie: qua quili bet eſt beniuolus ad ſuũ benefactoꝛẽ. autẽ ratio non pꝛobat niſi pꝛimã p/ tẽ pꝛemiſſi coꝛꝛelarij. Cont ibi. Huic autẽ at conſilium. quia dixerat nõ eſt recedendum a patre nõ ſuperexcel lente malitia:ſuper hᷣ g poſſet aliquis querere quid agendũ de patre in ma / Utia excedẽte. ſuper hoc conſulit. qoðᷣ piuc tali patri malo exñu fugiendð eſt. oł ſaltẽ nõ feſtinanð eſt. ſed tardandũ eſi ſufficere miniſtrare in neceſſitati bus ſuis.cuiuſ cauſa eſt:quia multi vo lunt bene pati ⁊ bene recipere.fugiũt autẽ benefacere tanq; invtile. ⁊ iõ ꝓ / uidendũ eſt vt non faciliter nec ſine difficultate polſint bene recipeĩ q;diu male agunt ut p hb cogantur:vel indu/ antur ad benefacere · Altimo epylo/ at. d. ꝙ de bijs intantum dictum ſit. us (Mcnio pꝛima. Noibus aüt diſ ſimiliuz ſpecieꝝ 8: determinauit ãdicitia ⁊ de ſpẽ . bus eius. hic det / minat. iA. diffici⸗ les qòes iĩicidẽtes circa pᷣdeterminata de aicitia. p? deiminat iſtã qoez. vix Amicinijſ ſup. li?⸗ oꝛdinare dignitatẽ gratie ãicabilr fac te ⁊ reiributionis faclende piineat ad dantẽ oł ad recipientẽ. 2? viꝝ ſit reiri buenð pr̃i:vł duci:ł medico:? viro vᷣtu oſo. bñfactoꝛi magiſq; ãico ł ecõbᷣſo. ibi. dubitanonẽ ar vixꝝ altero qico rũ trſmutato a ſtamu ↄcte ãicitie öbe/ at ãicitia remanẽ ibi Habʒ ãt dubita tionẽ ꝰ vtrũ ãicabilia põis ad ãicuʒ venerit ex aicabilibꝰhõis ad ſe ipʒʒ ibi Lãicabilia e vtꝝ bõis ad ſeipʒ poſſit eẽ ãicitia ppꝛie dicta ibi. videbit᷑ at 6 vmꝝ beiuolẽtia ſit aicitia amatio ad ibi. bẽiuolẽtia 7 vtꝝ ↄcoꝛdia ſit omodoxia ł ãicina ł qd ibi.. aicabile evtꝝ bñfactoꝛeſ magi diligãt bñficia tos qᷓ; epeibi bñfactoꝛes.lvtx op/ oꝛteat amar ſe ipʒ ibil dubitat᷑ t viruũ oʒ xivtn felix idigeat ãicis idigentia moꝛali ibil dubitat t ⁊ circa fe icẽ. iiꝛ vtꝝ idigeat eis idigẽtia nali ibi. na libꝰ. iꝛ? viꝝ vnus debeat facẽ paucos kprres ãicoſ ibil v i⸗ plures jiʒ: vix bominmi ſit opus amicis in bonis foꝛtu mijs magis quam in infoꝛtunijs ibi. LAitrum autem in bonis.] 4 vtrum amicis ſit eligibi ſſimuz commnuẽ ibi. Jaʒ igitur vel ſecundun aliam litte ram. Atrum igitur.cefi. De pꝛuma queſtione. pꝛimo pꝛoponu materiam queſtionis.ſcðo determinat queſtionẽ ibi. Dignitatem autẽ. Circa pꝛimuʒ repetit generalẽ cauſã conſeruationis ãicitie aſſignatã. ö. li?S: 2 repeiit cam diſſolutnõis aicuie ibi. An amicitia Zicu ꝗᷓ p ꝙ quẽaðʒ dictũ z. ð̊. analo gů.i. ꝓpoꝛnonale ĩ tribuẽdo ⁊ retribu ẽdo equat ⁊ ſaluat ãicitiã ĩ oĩbꝰ acui / s diſſimiliũ ſpẽꝝ puta.i politica ãici/ na q eſt iter coꝛiaꝛiũ ⁊c aliũ aruficẽ fu retributio ipſi coꝛiario ꝓ calciamẽs da tis ſʒ dignitatẽ ⁊ valoꝛẽ datoꝝ calcia mẽtoꝝ ⁊ ſimiłr fit retribuuio textoꝛi ⁊ religꝗs artificibꝰ ad bᷣ attributa ẽ T ĩ uẽta cõiſ omniuz venalium menſura .ſ. nümiſma ad ꝙ omnia referũtur:et eo mẽſurantur ut oſtenſum eſt. ̊. li. e cS Con ibi .in ãicitia aũt. Mepetit cauſ coꝛꝛuptionis ãicitie de qua põit duos caſ/2? ibi.. Contendũt aũt circa pꝛimũ pꝛimo pomit caſum. 20 aguat ipſuʒ ibi. Hultotiẽs aut ʒ exponit cãm eius ibi. Accidũt aũt. dicit S p: ꝙ in ãicitia qñq; amatoꝛ accuſat ama tum.d.qm ipſe ſupamans nõ redama tur ab amato. ⁊ nihil habʒ nec recipit amabile ab ipſo. ſi tñ ſic cõtingat ꝙ il/ le amatus talit᷑ ſit ingratus ad amato rem ſuũ.⁊ꝛvibi.. Asultotiẽs aũt. ſiſtuʒ caſum aſſignat.d. q; multotiẽs cõtigit qm̃ amatꝰ pꝛius repꝛomittit oĩa ama bilia:nunc ãt nihil boꝝ pficit.hͥ aũt ⁊ grauis ⁊ deterioꝛ ingtitudo qᷓ; ſi ñ pi miſiſſet.ʒ: ibi.. Accidũt ãt Aſſignat cãm pᷣdicti peccati.d. ꝙ peccata talia accidũt cũ vnus amet amatij pp ðᷣlec tationé. b autẽ amatus amat amatorẽ ꝓpᷣter vtile:cũ h̊ duo nõ ambobus exi ſtunt.qnare ãicitia exñte ꝓpt h. ſ.ꝓpt᷑ delectationẽ ⁊ vtilitatẽ fit diſſolutio ai citie cũ nõ fiãt in amã tibus illa quoꝝ gratia ſe amabant.qꝛ ipſi nõ amabt ſimpłr mutuo ſe i ſos ſʒz ipſa inexñtia eis.ſ.ðlectabile ⁊ vnile. h̊ ãt fũt entia. ñ manẽtia ſʒ facilit rapti ⁊æ cito trãſeñ tia. pp ꝙ ⁊ ãicitie in talibus fũdate ſi tales.ſ.nõ manẽtes.ſed cito tranſeun tes:ꝙ apparet per oppoſitũ de dicitia tuoſa:qꝛ illa ãicitia que eſt moꝝ ſᷣm ſe ipſã exñs diu permanet. quẽaõm di ctum c. S.li.ð? in pluribus locis.cuiuſ cã eſt qꝛ fundatur in ptutibus qᷣ ſunt ꝑ manẽtioꝛes diſcipliniſ. ut. S. li. ceiq Conĩ ibi.: Contẽdũt aut] Ponit aliã cãm vbi coꝛꝛũpitur ſicitia.nõ iõ qꝛ nõ fit retributio ſicut in cau pᷣmiſſo. Sʒ iõ qꝛ nõ fit in eo in quo expectat᷑ retribu tio ab eo qui pꝛius tribuerat. dicit ;̊ aici cõtẽdũt cũ altera fiãt lpſiſ in retri butione ⁊ nõ illa que appetũt:qꝛ ſimi e ei ꝙ ẽ retributionẽ nõ fieri. qñ re⸗ munerandur nõ potitur eo bono a Petit.puta aliquis ꝓmittẽs cytharedo . q;to meliuſ caneret:tãto plus ð mu nere reciperet. cytharedus aũt de ma/ ne cõſurgẽs pmiſſioneſ expetijt.cui ꝓ — mittens dicit ſe redidiſſe ei delectatio neʒz ꝓ delectatione.ſi igit vterq; h vo.⸗ lebat.ſ.delectationẽ fufficiẽt habuit cy taredus.ſi aũt h quideʒ diues volebat delectationẽ.h ãt cytharedus volebat lucrũ:⁊ h diues delectationẽ habet q; volebat.hᷣ aũt cytharedus nõ habz lu cruʒ ꝙ optabat. nõ vtiq; erit bene p- poꝛcionatũ illud ꝙ debet ſieri ſᷣm coi/ cationeʒ. qꝛ indigens quibus potitur ad releuamẽ indigentie illud attendit ⁊ expectat ⁊ illoꝝ gtia dabit delectati⸗ onẽ. quare ⁊ illis debuit de iure potiri Coni ibi. dignitatẽᷣ Polita mã qõ/ is determinat qõnem. pꝛimo aũt ip/ ſa ꝓpõit.d.q; oꝛdinaĩ dignitatẽ vtriuf q;.ſ.Stie pꝛius facte ⁊ retributiõis fa ciẽð: intereſt pꝛimi dantis laccipiẽſ. querit᷑ cuius intereſt pouſſime. 2eibi LQui.n. añ dat qõem determinat ſhᷣ .cõcluſiõibus. p· ꝙ pꝛeſata oꝛdina⸗ tio generaliter ĩtereſt recipiẽtis.2 interdũ intereſt recipieni̊ ꝓmittet ibi Pꝛeaccipientes aũt B. ꝙ interdum intereſt recipientis ſtipulantis ibil nõ tali aũt. ¶? ꝙ interdũ intereſt recipiẽ tis tacentis ⁊ tacite ſe obligantis ibi LSi aũt h nõ fiat. I? ꝙ vlr intereſt re cipiẽtis ſecũdũ iudiciũ habitũ ante re ceptionem non ſecunduzʒ iudiciuʒ ha⸗ bitum poſt eã ibi. Sʒ etiam foꝛte di cit ergo pꝛimo ꝙ ille qui ante dat viõ tur concedere illi recipienti eſtimatio nem ⁊ iudicium retributiõis faciẽde: ꝙÿ pʒ exemplo pictagore quem dicunt homines h; feciſſe. cum enim doceret quecunq; phᷣica iuſſit diſcentem diſci pulum honozare magiſtrum ſecũdum iudiciuzʒ diſcipuli.qᷓ;to emz videtur di ſcipulo dignidꝛa per magiſtruʒ ſcire. tanto magiſter pluſ accipiebat ab eo. qꝛ in talibus quibuſdã hõibꝰ ſufficit H qꝛ merces ðbet viꝛo faciẽti gĩaz ñ ipi gratie. ⁊ ideo cũ vir dans conceſſerit recipienti retributionẽ facere ſecũdũ eſtimationem pꝛopꝛiã:dignum eſt ꝙ recipiens oꝛdinet dignitatez reinibu⸗ tionis faciende. Conĩ ibi.. Nꝛeaccipi eesoe. mnnn teneen n. 5, qulb' hbete c⸗ Xbuenmo⸗ hus tint ionen pron öfacienes⸗ glamonfen gvare Nebuer perteeſeg ſppont o o omenten ſtlonen tinlinera⸗. dlig Mat itennesden ge gltenung Pvonmnſrnüge imunt coeſae Aecnſenunge ſeſ ſuli. gl wos, Ceinae⸗ lltetiplia punu neua mipparaen Nnaaluti⸗ Abixaniln Mundamas Nſokaaita k Pcrbsröfag onkonanore iaaiüm ſuntiagatadie flquanlisen in quadebetfi Cchonegbin funsſindi ſcerur ccade Nntasgrate Mac pegmne kine e iiti nd 3 i Gangnihen nigidt ngen Lfenfni Wbn melhlm debte dutreinenn Hbinni npditn endmn; grunn eſt hin üimer r ſeobligman egrimm, cübabitüͤ an ndnz wdtann Beian in eni ane nn apient eünn mbetöstite tagorendan Cmmenn M uſin aenena Son;ſun ugſmnyin ſacaget bdt ſibii ſfii NY romns Enn . Ni faenn iii giä⸗ignd 4 . Gitueznnn, til Ped VIIII entes autẽ. dveclarat ſcam concluſio nem. pꝛimo aüt manifeſtat intentũ.2 · inducii ex mplũ ad ꝓpoſitũ ibi b aũt facere 3: exempluz ad oppoſuuz bbi. pꝛimo aũut intẽdit ſic LIn quib⸗ autẽ· arguere. quecuq; cõuement᷑ accuſãtu debuerunt oppoſiiũ agere eorum in q/ bus accuſant᷑:ſed accipientes retribu tionem pꝛomittẽtes ⁊ retributionem nõ facientes cõuenienter accuſantur: quia non perficiunt ea que pꝛomittũt quare debuerant oppoſitum agere. ſ. perficere ꝙ pꝛius ꝓmiſerant.huiꝰrõi/ ſupponit maioꝛẽ ſqᷓ per ſe notã. quia noò conuenienter accuſarentur niſi cul pabiles inuenirentur minoꝛẽ autẽ po nit in littera.d. ꝙ pᷣaccipiẽtes argentũ vel aliꝙ donatiuũ: 1 retributioneʒ ꝓ mittentes: deinde nil facientes eoꝛuʒ que oixeruut ꝓpter ſupabũdãtias re⸗ — * pꝛomiſſionũ que minus exceſſiue fue⸗ runt cõuẽiẽter fiunt in accuſationibꝰ.i. accuſantur: qꝛ nõ perficiunt ea que cõ/ feiſi ſunt.i. que pꝛomiſſerunt ſe factu⸗ ros. Peinde ibi..hᷣ autẽ facere. Jn/ ducit exẽplũ ad pꝛopoſituʒ.d. ſophi ſte puta medici ignoꝛantes ⁊ ꝓpi lu/ crum apparere volentes ſ imiles ar / uſices cogunt᷑ b facere:ꝓpter hb ꝙ nul — lus daret eis argentũ ꝓ bijs que ſciunt ſi pꝛecognoſceret eorum ignorantnam Ilh ergo ſopbiſtie non fac ientes ea quorum mercedem accipiũt cõuẽient᷑ in accuſatõibus ſunt. Deinde ibi.. In quibus autẽ . Inducit exemplũ ad op poſitum de amicis inter quos nõ eſt ꝓ miſſio k accuſatio. Sicit ergo ꝙ in uülis in quibus nõ fit gratia miniſtrationis pp confirmationẽ : ꝓmiſſionẽ pᷣceden te. bij quidẽ amãtes ſe ipſos ppter ſe ſunt iaccuſabiles ut dictũ . 8. li. Sc: fi. quia talis amicitia fit ſcoõm virtutez in qua debet fieri retributio ſecũdũ el/ ectionẽ qꝛ bᷣ interẽ ãici vtuoſi ⁊ ipſius gtutis ſicut diciũ eſt .5. li. Scefi.ſic aut videtur accidẽ cõitatibus fʒ ppiaʒ: dꝛ dignitas gratie pꝛius facte nõ mẽſura tur ad pecumias nec fiet pꝛecium retri butionis equipõderans ? equolens. cuʒ Siia pꝛius facta: qꝛ nulla gna põt coõparari ⁊ ꝓpoꝛtionari cũ ſapiẽ tia q; diſcipuli a doctoꝛibus recipiut.ſʒ foꝛ⸗ giſtroꝛuz ſuffitiens ⁊ facultati diſcipu/ loꝝ poſſibile vel contingẽs. quẽaðʒ fi in retributione facienda ad deos ? ach parentes. 5. cprimo. Koni ibi. Lo talia aũt. Zeclarat concluſionẽ itiaʒ d. ꝙ ñ exñte tali datione liberali ⁊ o — tuoſa ð quali ᷣmo pceſſit.ſed exñte ta li in qua oʒ retributione fieri ĩ aliquo maximo determinate puta. in pecuia vel famulatu oʒ inqᷓ; illã retribunionex⸗ eſſe viſã ambobus ᷣm dignitatẽ P/ poꝛtionem gtie pꝛius facte ⁊ retribu⸗ tionis faciẽde:⁊ hᷣ mõ ᷣʒ ſtipulatiõeʒ æ cõditionẽ danũᷣ ⁊ recipientis oʒ re⸗/ cipientẽ faceĩ retributionẽ. Conĩ ibi Si aũt h Declarat quartã cõcluſio/ te illud põt retribui ꝙ ẽ voluntain ma / nẽ.pꝛimo aũt eam ponit. 2. pꝛobat ibi Lqᷓ;tũ enim. Dicit 4 q ſi h nõ accidat .ſ. pmiſſio vel ſtipulatio Lconditio við/ —— bitur nõ ſolũ eẽ neceſſariũ ſed ẽt iuſtu- pᷣhabẽſ ⁊ pᷣaccipiẽſoꝛdinʒ ⁊ ex tũc qualis ⁊ quanta ſit reiributio facien da. Seiñ ibi. qᷓtũ.n. bat b triplici rõe 2 ibi. Et. n. ĩ ẽptionibus. 3. ibi. Lmłta.n.] pe rõ tał eſt. Ile debz eſti/ mare retributionẽ ꝗ nouit mẽſuraʒ re tributiõis ſʒ ſolus recipiẽs nouu eaz. quaf ipſe debet eſtimaĩr. huiꝰ rõis poĩt Stutẽ minoꝛiſ.diciũ eſt.n. ̊. c pximo ꝙ mẽſura retributionis ẽ recipietis vtili tas quã ipſe ſolus nouit. debet eni im reiribuẽ q;tũ adiut ẽ circa vtile ⁊ tin circa delectabile ꝓ qto vellet delecta/ tionẽ: tm̃ ̊ recipiẽs hẽbit dignitatẽ. i. notitiã dignitat ppoꝛtiõis iĩ retribu cdo. ibil Et eni ĩ emptiõib. Argiut ſic. ſicut ẽ ĩ ẽprõibñ appᷣciaß. ſic ẽ i iſu — q; ur dictũ ?. ã. c· pximo.ãicitia legalis interð ẽ oĩo venał a interð aliquo mo ñ oĩo.ſʒ ita fit ĩ emptionibus nõ appect atis qᷓ ſit eſtimatio arburio recipei.vn alicubi ſũt leges oꝛdinãtes vidictas in æẽ nec fieri volũtarian ↄuentionum ½ IIBRO oportumiuʒ eſtimantes per illuʒ diſſol un debitum cui alter credidit. queaom creditor comunicauit bõa ſua huic de / bitoꝛi.cui enim conceſſũ eſt bonũ. lex iuſtius eſtimat ꝙ iſte oꝛdinz ſi conce⸗ dens oꝛdinaret. 3 ibi. AHulta emz Ponit tertiam railionẽ.d.ꝙ multa ſut bona que non apꝛeciantur equalit᷑ illi qui habent ea ⁊ illi qui volunt accipe re ipſa. ſingulis eni habentibus viden tur pꝛopꝛia bona que dant ãicis ex eẽ multo dignioꝛa qᷓ; ſi int: quare nõ ẽ ſtã dum eſtimanoni eoꝝ: quare retribu⸗ tio fit ad tm̃ q;tuzʒ oꝛdinantes eſtimãt ₰„ accipienteʒ. Cont lbi. Opoꝛtet autez foꝛte. põit quintã cõcluſionẽ.d.ꝙ nõ opoꝛtet rem pꝛo qua fit retributio a⸗ pꝛeciari qᷓ;io videtur recipiẽti iã hñti tenenti eſſe dignũ. Sed tato q;to ap̃ ciatus eſt eã ante habere. qꝛ comunit bona tempoꝛalia pᷣcioſioꝛa videntur ante adeptionẽ ⁊ vſũ qᷓ poſtea.quare recipiens debet retribuere vᷣm extima nonẽ qᷓ; habuit: tẽpoĩ quo rẽ illã emiſ ſet. emiſſet autẽ ea anie adeptionẽ c vſum. quare debet retribuere pᷣm eſti⸗ manone qu habuit illo tempoꝛe. Queſtio j⸗ S euidentiam pꝛedictoꝛum iteruʒ querẽdũ eſt de pꝛinci⸗ li queſito vtꝝe eſtimatio fa/ iẽde retributionis ptineat ad dantẽ vł ad recipienteʒ. ⁊ arguitur ꝙ ad dã/ iem. pꝛimo quia cuiuſlibet amicabilis comunicatiõis eſtimatoꝛ debet eẽ ille qui plus diligit. ſed retributio eſt aica lliſ comunicatio:⁊ dans taq; benefa ctoꝛ plus viligit ⁊ recipiẽs taq; bene ficiatus diligit min ut. j. e. li.c. S& qua re reiributiois eſtimatoꝛ debet eẽ das non recipiens. 2. quia qui retributio/ neʒ intendit eſtimatoꝛ dz eſſe retribu nonis.cũ iudicia ⁊ pꝛincipia pꝛactica ſumant a fine intento. ut. 6.li.6cν ſed dans pꝛopter vnle retributionẽ in tendit.ut.S. li. Seceiʒ quare ut pꝛius. 5. quia ſicut eſt de ſatiſfactiõe bᷣm iuſti iam faclenda ſic de retnibutione m amicitiã facienda: cũ eodẽ mõ cõninẽ dũ ſit cuilibet amico ſecũdũ dicitiaʒ ⁊ ſecũdum iuſtitiam ut. Z. li. Sc:7 in fi. ſed ſatiſ facno ſecũdũ iura facienda eſt ad eſtimationem eius cui debet fieri magis qᷓ; ei ꝑ quẽ debet fieri. ergo ſimili modo retributio magis debet ft eri ad eſtimationeʒ pꝛimi dani cui dz fieri:qᷓ; recipientis P queʒ debet fieri : quia omniſ operatio oꝛdinatur per pꝛecipientẽ magis qᷓ; ꝑ obediẽtẽ a ex equenteʒ. ſed retributio aliquoꝝ amã tium dʒ fieri per recipiẽtẽ tãqᷓ; ꝑ obe/ dienteʒ ⁊ per pꝛimũ dantẽ taq; per pᷣ cipiẽtẽ.ut patet de patre ⁊ filio. qꝛ fili us debet tribuere patri obediendo ej. pater aũt reiribunonẽ acceptare pᷣci⸗ piendo ei. ſicut eſt inter deum æ boieſ ut.S. li.Scei2? quare ad minus iſta re tributõ oꝛdinatur iudicio pꝛimi dant ⁊ nõ recipientis.Sed oppoſuũ appa/ ret per ratiões ppᷣi:tũ qꝛ danſ cõcedit teſtimoniũ recipiẽti.tũ qꝛ recipiẽs de indigna retributiõe põt accuſari: quia ipſe nouit ⁊ adiutoꝛiũ ⁊ gaudiũj ĩcepti bñficij.tũ qꝛ ĩ ẽpnõibꝰ ñ apᷣcian ſtatur iudicio recipientis. tũ qꝛ danteſ cõit᷑ magis reputat mũera ſua q; vale ant Pꝛo ſoluuone queſtionis pꝛemit tendu eſt ꝙ iſta.s.pꝛopꝛie ſumpta.ſ. ſatiſfactio:reſtituiio redditio: ſolutio: ⁊ retributio diſtingũtur. quia ſatiſfac tio pꝛopꝛie concernit iniuriãꝗ. reſtitu/ tio autẽ rem ſublatã:vel fraudulenter vel furtim vel violeter. redditio autem rem cõmodatã vel locatam vel depo.⸗ ſitam. Solutio autẽ rem ex obligatioe debitam. retributio autẽ rem donataz Hoc ꝗᷓ pꝛemiſſo dicẽdum ad qõneʒ eſtimano re ribuiionis debet fieri ar- bitrio recipieniis. Culus ratio duplex eſt. pꝛima quidẽ quia retributio p quẽ cũq; ſic debet fieri:ſicut ꝑx hominẽ om oſũ fieret. quia virtuoſus ⁊ ſtudioſis regula ⁊ menſura bonoꝛum exiſtit. ut S.q li? ʒc· 7. Sed ſiudioſuſ retribueret ſecundũ ꝓp:iam eſtimationẽ. quia vtꝰ non ſolum eſt ſecundũ rationeʒ puta. uuſe Ine ſetl buen lone it ani num ſinateal utſn Ntipiusp eguane eellmar Clfan Mialate Nkcauuon rnden luorecgie lhöhaben nnae pecp Aa injnin fecbunoms. evoorcna Eni quar⸗ wiſicutfin ltlpesn lunfneoeb⸗ tünciaiig nonurt Gdiv Wewanre ſgliän cungfenn lperle ⸗ cſinmmne Cltlsertbn Mnönt lunäfi Ualann l. fin na Nu , Aſitcältzeie ncgeiti eſrflage knckini — timunmig eudi un udtahn Saghiin itügfin Menl ig e igiinii Wems ne rſtons n popuie ſingt Nioredatnio:ſ Ninur. uuſt tmmu mumii vin lt:nel fanin olater, ccnun ellocxanſehee i ematbign nno miſenw icn i arunisbafin; Cus oni uſenunt nſitpbonm mnolst fuis 1bororuneniil edhoſuſnmin matinigit dü fatongſe VIIII alienã ſed ẽ cũ pꝛopꝛia rõe ut. S. li. 6 CI7. quare a quicuq; retribuens debz retribuere m peop:iã rationẽ ⁊ eſſia tionẽ.2? ratio eſt quia ille qui ſolus no uit menſurã retributõiſ debet eſſe ſolꝰ eſti natoꝛ retributiõis:cũ õis eſtimatõ ſumat rectitudinẽ a mẽſura. ſed ſolus recipiens nouit pꝛedictã mẽf̃ã.que.ſ. eiſt ipſius patientis vtilitas. ut.ð. li. S ciiʒ: quare ſolus recipiẽſ retribuẽs dʒ eſſe eſtimatoꝛ reiributiõis faciẽde. Di cendu g ad pꝛimũ in oppoſitũ: qꝛ qui pluiſ ouigit eſtimatoꝛ debet eſſe amica bił coicationis. vbi illa cõicatio ẽ cõis operatio vtriuſq;. ſed vbi eſt opatio ſo lius recipientis qui nunc ſolus retribu it nõ babet vuate.quia quilʒ debʒ eſti mare pꝛopꝛiã opatonẽ. quaꝛe nõ va/ let. Ad ſecundũ dicẽduʒ ꝙ ille ꝗ retri butionẽ intedit nõ debet eſtimatoꝛ eẽ reiributionis.qꝛ rõ pꝛactica ſũpta a/ fine no oꝛdinat de fine.ſʒ de hijs qͥ füt ad finẽ.quare dans intendẽs retribu/ tionẽ ſicut finẽ nõ debet oꝛdinar̃ ò ipa ſed recipiẽs referens retributionẽ ad alium fmẽ oebet oꝛdinare oe ipſa. Ad tertiu dicedũ ꝙ ſecus ẽ de ſatiſſactiõe inpoluntaria: vbi pars cõpellitur ꝑ iu/⸗ dicẽ ⁊c ſecus ẽ de ſatiſſactioõe ⁊ reiribu tione volutaria qͥ fit ᷣʒ ꝓpꝛiã eleciõeʒ ſaniſfacied ł retribue. ad quartũ dicẽ dum ꝙ retributio filioꝛũ ad patrem fa cta pꝛeciſe ſecundũ obedienuiã:fit ad eſtimationẽ patris.ſʒ b modo nõ ẽ ãi/⸗ cabilis retꝛibutio facta ſecundũ ãicitiã qꝛ hoc mõ nihil differt filius a fuo.ad ſeruum at ſecũdũ ꝙ ſeruus eſt:nulla ẽ dicitia. ut.S.li. S.c.xi: ſicut ſubdin nõ vᷣr nec pꝛudẽtia. ut hẽt:ʒ. politice. c?2. bic autẽ loquimur de reiributiöe amicabili facienda ſᷣm amicitiam. Lectio 2 Abitatione autẽ. etermia cũdã.ſ.viꝝ ſit retribuẽdũ pa/ tri:vel medico:vel ouci: vł ↄtuoſo viro vel benefactoꝛi magis q; ãico.vel eo łquomõ. Pꝛimo autẽ qſtionẽ ꝓpõit. a pꝛia queſtiõe determiat ſe 22 queſtiõis difficultatẽ oſtẽdit ibil Jg oĩia. ʒ?᷑ qõem ſoluit ibi . Am̃ autẽ nõ omnia.] Pꝛimo g pꝛoponit qõeʒ ſub tribus articulis.d. ꝙ ſicut pꝛedetermi nata fuerãt dubia.ſic ⁊ talia ſubſequẽ/⸗ tia dubitationẽ habẽt. puta viꝝ opoꝛ/ teat attribuere ⁊ obedire ꝑ omnia pii laboꝛantẽ opoꝛteat obedire medico magis q; patri:⁊ virũ bellicoſũ oꝛdinã dum eſſe ꝑ ducez exercitus magis qᷓ; p patrẽ.Scðus articulus.vtrũ ſit mini ſtrandũ amico ſuo:magis qᷓ; viro ſtudi oſo.Lertius articulꝰviꝝ magis ſit re/ tribuendũ:æ gratia ſit magis reddẽda benefactoꝛi q; ſit dãdũ bñſiciũ amico. ſi nõ ſit poſſibile ambobꝰ tribuẽ. Cont ibi Igitur omma.] qõis difficultatez oñdit.d.qꝙ non ẽ facile determinar᷑ cer te omnia dubia pꝛedici incidẽtia.cuiꝰ cauſa eſt:qꝛ ipſa nõ ſe habent vnifoꝛ⸗/ miter ſed mulnfoꝛ muer. habẽt.n. mł/ tas ⁊ õimodas differentias quãtitati/ uas ⁊ qualitatias. Quãtitatiuas ꝗdẽ magnitudine ⁊ paruitate:qꝛ differunt pᷣm magis ⁊ minus. puta benefactoꝛ ſecũdũ magis ⁊ ʒ minus.⁊ magiſ ãi cus ⁊ minus ãicus.⁊ ſtudioſus magiſ æ minus ſtudioſus.⁊ cõſanguineꝰ ma gis ⁊ minus pꝛopiquus. Qualitatias ãt differentias habent bono ⁊ neceſſa rio.qꝛ retributionũ quedã habent ma gis de bonitate ⁊ minus de neceſſitate puta.dare viro virtuoſo indigenti ma⸗/ gis bonũ eſt ⁊ min neceſſariũ q; red/ dere debitũ creditoꝛi abundanti.iſtud autẽ eſt magis neceſſariũ ⁊æ minus bo num. Cont ibi. Qm̃ auteʒ nõ oĩia. qõd nem ſoluit.vbi pꝛimo pꝛopõit qdã cõ cluſionem penes differentias hominũ 22 aliam penes differetias muneꝝ ibi. LEt beneficia. ʒ: exponit ſcðam ibi. Soꝛte aũt. ? pꝛimò ibi. Quoniã ꝗ/ dem igitur] dicit ̊ pꝛimo nõ eſſe imãi feſtum qm̃ nõ omnia ſunt reddẽda ſeu retribuenda eidem. Sed ut dicetur. j. ſingulis ſingula fᷣm ꝙ ſunt eis pꝛopꝛia ⁊ congruẽtia. Peinde ibil ⁊ bñficia] Ponit ſcdaʒ cõcluſionẽ: ad cnnns eui / 4 60 * IIBRO dẽtiã pꝛeſciẽdũ ꝙ munerũ:quedã ſunt retributiones que ſũt ſimpliciter dona tiones.retributiones aũt vłr pꝛeferen de videntur donationibus ut traditur/ in hac concluſione. Picit ergo ꝙ retri⸗ buendũ eſt ut in pluribus magis ad ſu ſcepta beneficia:quã ſimplicit᷑ ſit donã dũ amicis quẽadmodũ magis ẽ reddẽ dũ mutuũ creditoꝛi cui debet q; dãdũ amico qᷓ;tũcũq; caro.Con ibi. Soꝛte autẽ] Exponit hanc ſecũdã cõcluſionẽ per duas exceptiones.ſecũdã ibil qñ/ q; eniʒ Et tertio reddit cãm utriuſq; exceptionis ibi. Quod i młtotiẽs pꝛima exceptio eſt in caſu vbi nõ eſt re tribuẽdũ magis qᷓ; dandũ. ſcòa in cãu vbi non eſt retribuenduzʒ ſᷣm opaſſum. Dicit ergo pꝛimo ꝙ h̊ ꝙ generalit᷑ dic / tuʒ eſt eſſe magis retribuendũ q; dan/ dum. foꝛte nõ ſemper eſt verũ. puta in tali caſu.quidaʒ tibi extraneus libera uit te a latronibus ⁊ a moꝛte. Item ꝗ/ dam alius eſt virtuoſiſſimuſ ⁊ tibi ami cus kariſſimꝰ. Item viuit pater tuus. mõ pone ꝙ liberatoꝛ tuus eſt captus ſi cut tu fueras: ⁊ pater tuus ſimiłr. ille alius amicus non eſt captus:ſed in pe riculo captiomis miſſi tu ſubueniaſ ei.tu auiẽ potes vni ſoli iſtoꝝ triũ ſubuenire cui ergo ſubuenies.ld b dicit phᷣus ꝙ; videbitur rõabile ut vnuſquiſqʒ in ta li caſu poſitus liberet patrẽ ſui ipſiꝰ:⁊ tunc nõ retribuet liationẽ ꝓ liberati õe ⁊ pꝛeferet patrẽ ſuũ liberatoꝛi ſuo quare id ꝙ vłr dictũ eſt debitũ eſſe red dendũ magis q́; dandu amico vel pĩi reſtringendũ eſt. ut.ſ.ſi datio ſupexce/ dat retributionem vel reddiuonẽ ĩ bo nitate:vel neceſſitate: tunc eſt declinãõ dum ad hanc dationẽ magis qᷓ; ad re tributioneʒ. ſicut in caſu pꝛemiſſo: qꝛ melius ⁊ magis neceſſarium eſt ſubue niie patri: vel amico kariſſimo qᷓ; ex- traneo benefactoꝛi:qui ſemel ſubuẽit homini. ſuper h̊ aũt fiet qſtio · Conj ibi Lqñq;.n. põit ſecũdã exceptionẽ.d. qnq; nõ eſt equale.i.ñ ẽ equũ nec di gnũ retribuere amici pꝛeexñtiã. i.pꝛi mũ exiſtentẽ beneficẽtiã. ̊ autẽ pꝛo/ bat dupliciter. pꝛimo in datione. ſcòᷣs in accõmodatione. Sicit ergo ꝙ tunc nõ eſt dignum retribuere cum h homo ſciens beneficiat hominẽ ſtudioſum ⁊= retributio ſeu redditio ſi futura eſt fi/ at huic: quem ſtudioſus exiſtimat ma lum eſſe. In hᷣ eni caſu nõ eſt equũ re/ tribuere ſicut cõtingit: cũ aligꝗs iocula toꝛ tribuit viro ſtudioſo aliq; delectati onẽ:nõ ẽ equũ ꝙ retribuat ei.ſi per hᷣ ille ioculatoꝛ creſceret in malitia ſua. Scðo declarat ið in accõmodatiõe.d. ꝙ quãdoq; cõtingit ꝙ accõmodati nõ eſt reaccomodãdũ:quia aliquiſ cupid exiſtimans ex accõmodatione lucrari accõmodauit viro epyekei ⁊ bono.H autem bonus nõ ſperat lucrari ab ullo malo.quare nõ ſubeſt cauſa ꝙ iſte bo/ nꝰ reaccõmodet illi malo.iꝗ ſi ĩ rei ve ritate ſic ſe habet ꝙ iſte ſi malus nò ẽ equalis dignitas accõmodantis ⁊ ac/ cõmodãdi.vel ſi nõ ſit ita.ſed ille bonꝰ ſic exiſtimat nõ faciet vtiq; incõuemẽ tia negado ei reaccõmodationẽ. Con ibi. Qð igit᷑ multotiẽs Aſſignat caʒ vtriuſq; exceptionis.d.qꝙ id ꝙ multoti ens dictuʒ eſt ut.S. li.i.c.2? a li.ꝛ c.2. verũ habet in pꝛopoſio.ſ.ꝙ rões que ſunt circa paſſiones ⁊ actiones hua⸗ nas non hdbẽt determinatũ quid ſimi liter.i.vnifoꝛmiter in hijs circa que ſi T inde eſt ꝙ q;uis retributio ſecunduʒ cõem rationẽ ſui ſit magis neceſſaria qᷓ; datio: tamẽ pꝛopter varietatẽ paſſi onum actionũ ⁊ conditionũ humanaꝝ contingit in quibuſdã caſibus opoꝛtẽ pꝛeferri datonẽ retributioni ⁊ in ꝗbꝰ/ dã retributionẽ omnino dimitti ut viſũ eſt. Conr ibi. Qim̃ quideʒ ig. Decla rat concluſionẽ pꝛimã.pꝛimo auteʒ ex plicat eã.ſcòo inducit eã f̃ʒʒ differeuti/ as hominũ ibi. Sic autẽ et facere vi/ dentur. ʒ3.cõcludit eam declaratã ibi LSʒ ⁊ cognatis. ? circa hᷣ ponit vnũ notabile ibi. Eoꝛum quidezʒz. ſuꝑ b̊ dat vnum documentũ ibi. Mõ tamẽ ꝓpter h̊ Dicit ̊ pꝛimo nõ eſſe ĩmani feſtuʒ.qm nõ omnibus oĩa ſunt reddẽ da:nec per ↄñs patri omnia.quẽaòm wlotit nani Cenſſſaail osſeaunc munſu 4 enuia ſinyn lutaleuf ¶len benen cunengentn lauttn enirsbil ihutilo, ſgültisſtilt Cnogbenvan Vennapena ſldeun vomines etdoaeds iſwd napne . Connune genus. adſalundi ge actiones aa b.4 pprereäte ſumvnt cogna lirenmn delea. ſcena pro ial bi ebiure lnd oabt Wamunneſuſfic⸗ Wnnpeenbs! Finmmnb ſoeſicianei lenco wute⸗ Aeeminmen duinmgu nanardundend NNNer gmieſlanen ederatusſeäde Aui matem ſemn gnanat ſenidebennsh ſeamieni Capinsinclnen s indictig ſunt ad D onmübom nng Negine kutei Ndüze Waie hraf nNi cininin inwdii uingetar Waungne ea liri aor eſtcaigi Hmdhine gieſtnsni Atönensl ſiutilri Wa ſis Meni Könanii. agi) r icAliZ Ni. tös 34 Kiones i mmmmati dits finbisaue renbanoſent ſn nags mini herfaniſ⸗ Owdincrimut fanbanntus mininld igu, ni ann uc arneiß un auit imn/ ean ckne, mgiig zmüt. AN inoniſeſi Prsgiinlli inigin . VIII nec deo ioui ſᷣm ritũ paganicum ſacri ficantur omnia. ſed dijs diuerſis fiunt diuerſa ſacriſicia. quia ſingulis hbomi/ nibus ſecunduzʒ conditiones ⁊ ſtatus eoꝛum ſunt attribuenda pꝛopꝛia ⁊ cõ gruentia ſingulis.ſic ꝙ altera parenti bus: ⁊ altera fratribus ⁊ altera aicis ⁊ altera benefactoꝛibus ſunt ſecũduzʒ eoꝛum exigentiam retribuenda.Cont ibi. Sic ⁊ facere Iſtã cõcluſionẽ in ducit pꝛimo in cognatis. ſcdðo in paↄ⸗ rentibus ibi.. Nidebitur autẽ. 3? ĩ e nibus ibi. Sed ⁊ õi ſeni. ꝗ. in ãicis ſpecialibus ibi. Ad amicos Dicit ꝗ pꝛimo ꝙ benediciuʒ eſt. qð ſingulis ↄgruentia ꝓpꝛia ſunt reddẽda.qꝛ ⁊ h vidẽtur homines facere.pꝛio circa co/ gnatos quos vocãt ad nuptas quibuſ iſtud maxime congruit. quia iſtud eſt comune genus.nuptie autẽ oꝛdinant᷑ ad ſaluandũ genus. vocantur etiã ad actiones ⁊ ad parlamẽta que ſũt circa b. ⁊ ꝓpter eâdem cauſaz homines exi ſtimant cognatos debere maxime ob/ uiare in kelea.i.in conuẽtiõe amicoꝝ facienda pꝛo ſubſidio nuptiarũ. Hein/⸗ uili iit magis obecteneniln pꝛincipi qᷓ;ᷓ patri.ſecũdũ vtrum in o domeſtico magis patri qᷓ; duci.teruuz ibi. Aidebitur autẽ. Inducit b ĩ pa rentibꝰ.d.qꝙ rõabiliter videbitur opoꝛ tere maxime ſufficere.i.ſufficienter ſpᷣ uemire parentibus in nutrimẽto:qꝛ fi⸗ lij ſunt debentes h parẽtibus tãq; cau ſis eſſẽdi ẽt melius qᷓ; ſibi ipſis. Iem debent eis honoꝛẽ quẽaom ⁊ dijs nõ omnẽ autẽ parent ibus quia nõ hono/ 2em diuinum qui eſt in cultu latrie. quia nec eundem bonoꝛeʒ debent pa tꝛi ⁊ matri.nec rurſus illum honoreʒ ꝗ inteſt ſapien.nec illũ ꝗ inteſt ducis exercitus.ſed debẽt pĩi honoꝛẽ pat᷑nũ ⁊æ matri maternuʒ. Con ſbil Sed ⁊ õi ſem. Inducit idẽ in ſenibus.d. ꝙ a õt ſeni debemus bonorem qui cõgruit ei ſecundũ etatẽ. puta in aſſurrectione ⁊ capitis inclinatione:⁊ in talibus.ſicut in depoſitiõe caputij.Conr ibil. Ad n cos inducit idẽ in ãicis.d.ꝙ ad ãicos ſicut ad fratres debemus cõfidentiam ⁊ omniũ bonoꝝ cõicationẽ. Coni ibi, ügi » 2 Sed ⁊ cognatis. Infert cõcluſioneꝰ expoſitam declaratam et inductaʒ. d. ꝙ ⁊ cognatis ⁊ cõtribłibus ⁊ cibuſ x reliquis omnibus cuiuſcũq; conditioſ vel ſtatus.tentandm eſt ſemper attri buere ꝙ eſt ſingulis pꝛopꝛiuʒ cõgrun 2 comparate exñtia bona que debenrk ſingulis ſecundũ eoꝝ pꝛopꝛietateʒ ge neris ⁊ ſtatus ſecũdũ virtutẽ diſpoſiti onis ⁊ habitus.⁊ ſecũdũ vſum benefi cij ⁊ conuictus. Coni ibi. Eoꝝ quiõ iã. Monit notabile. d. ꝙ facile ẽ iuch/ cium eoꝝ qui ſunt vnius generis in di ſcretione eoꝝ.ſecũdũ ꝙ vnus alteri de beat anteferri. eoꝝ vᷣo qui ſũt diſſeren tium generum difficilius eſt iudicium. Conĩ ibi. Mon tamẽ. Dat vnũ do/⸗ cumentũ.d.ꝙ nõ pꝛopter hᷣ recedend eſt a pꝛemiſſa illa.ſed eo modo quo tinget ⁊ erit poſſibile determinãdũ de ſingulis que ſunt eis pꝛopꝛia ⁊ con grua.in quibus alij alijs ſint merio. pꝛeferendi - — ada ſũt.. pꝛimũ vtrum i oper ciuili ſit magis obediendum vtrum patri in opere domeſtico ſit ma gis obediendum q; pꝛincipi in opere- ceſſitate ſit ſubueniẽdũ ei qui eſt ami⸗/ cus pꝛopter ydemptitatẽ generis na gis q; ei qui eſt amicus ppter bonita⸗ tem virtutis. Quintũ.ð vtrum filius ma gis teneatur liberare patrem ſuũ a la⸗ ſe liberauit in caſu ſimili. Sextum viꝝ tronibus cum periculo ſui qᷓ; eum qui pꝛopter malitiam bñfactoꝛis ne ada Sep epi ho ſit recõpenſatio retributioniſ.¶ mum vtrum honoꝛ debitus deo bo⸗ noꝛ debitus patri. debitus matri.æ debitus pꝛĩcipi ⁊ de Xcili obediẽdũ & pꝛincipi ma atri. cuius ratio eſi:quld ut hᷣ KA2 P euidentiaʒ, pꝛedictoꝝ q̃ẽ tus ſapienti ſint vłr diſtinei. 1 pꝛimũ dicẽduʒ ꝙ in opere S . HBRO dieitin retributiões faciẽðò patri ⁊ pꝛi bi ſunt viſtincte. vnde nõ debemꝰ pĩi onoꝛẽ quẽ debemus duci. ſʒ obediẽ⸗ tiał honoꝛ i ope ciuili cõgruit ⁊ debet᷑ pꝛincipi qui pꝛeeſt in rebus ciuilibus ſicut pater in domeſticis.ut.ẽ.l.Sꝛc?ꝛxx quare ĩ opꝑe ciuili magis ẽ obediẽdum pꝛicipi q́; patri. ¶ Queſtio ʒ3 S ſecũdũ dicẽduʒ ꝙ in opere u patri qᷓ; pꝛincipi. ſuppoſito ꝙ pꝛinceps inobediẽti violẽtia nõ in ferret: qꝛ vnicuiq; pꝛincipi in pꝛinci⸗ patu pꝛopꝛio magis ẽ obediẽð q; alti ſed pater in domo nãliter ẽ pꝛĩcipati⸗ uus filioꝝ ut..li.S:c.xj: pꝛinceps ũt nõ pꝛincipatur ĩ domo:niſi ꝑ accidens in q;tũ.ſ.domus eſt ꝑs ciĩtatis ut habe tur p: politice.quar̃ in domo ⁊ in reb⸗ domeſticis magis eſt obediẽdũ patri qᷓ; pꝛincipi.¶ Item qꝛ ius pꝛius ⁊ na turalius:⁊ magis neceſſariũ nõ tollit per ius poſterius minus nãle ⁊ minuſ neceſſariũ.ſod ius domeſticuʒ quo pai peſt filijs ẽ pꝛius nãlius ⁊ magis ne/ ceſſariũ q;uis ciuile quo pꝛinceps cĩt pꝛeẽ familie domeſtice:ſicut domuſ eſt pꝛioꝛ naturalioꝛ ⁊ neceſſarioꝛ ciuitate ut. ᷓ.li.Sc.xj: quare ius domeſticum quo pꝛincipat᷑ pr̃ filijs nõ tollitur iure ciuili quo pꝛinceps accidẽtaliter preẽ familie domeſtice. nec per ↄns obediẽ dũ eſt pꝛicipi magis qᷓ; patri in rebus ĩ. QAueſtio. 42 D terciũ dicendũ ꝙ in opere cinuili magis eſt obediẽdũ pꝛĩ m: qᷓ; in opere domeſtico patri. puta dicenti vade in agruʒ. Cinus rõ eſt: qꝛ opus ciuile melius eſt opere dome/ ſtico.q;to cõius ⁊ diuinius ut.õ.li.ic i? ⁊ qꝛ ciuitas pfectioꝛ eſt domo. ſicut totuʒ pte ſua ut hẽtur pꝛimo politice. ⁊Pmqꝛ auctoꝛitaſ pꝛincipis maioꝛ eſt in ciuilibus qᷓ; patris in domeſtico:tanqᷓ; illius qui eſt vłis cuſtoſ iuſti. ut. õ. li. ? cexje quare in rebus ciuilibꝰmagiſ obe dienduʒ eſt pꝛincipi qᷓ; in domeſticis domeſtico magis eſt obediẽ cipi. puta dicenti. vade ad p̃li pti in caſu ybi obedietie repugnartt. ¶ ¶ Queſtio - E quarto arguiiur ꝙ ſit ſub⸗ ueniedũ ei qui ẽ amicuſ ꝓpter ei qui eſt amicuſ ꝓpter bomitatẽ ᷣtui: qꝛ foꝛtioꝛ ẽ amicitia veniens ex nã: qᷓ veniẽs ex cõſuetudine.qᷓto facilius eſt ranſmutare cõſuetudinẽ q́; nãʒ: ppi h eni cõſuetudo difficilis eſt ad depo/ nendum qm̃ aſſimilatur nature ⁊ imi/ tatur naturã ut.õ.li.⁊.ciꝗ? ſed amici tia ad euʒ ꝗ ẽ eiuſdẽ generiſ venit ex nã. vnde aiunt cõſanguineos eſſe ideʒ gm ſanguinẽ ⁊ radiceʒ ut..li.Sccꝰxje amicitia vero ad amicũ ꝓpter bonum tutis venit ex cõſuetudine ſicut ⁊ ipſa virtus.ut.õ.li.2?c:iꝰ quare foꝛnioꝛ è ãi citia ad cõſanguineũ qᷓ; ad aliũ boiem pᷣtuoſum. ⁊ ꝑ ↄñs ꝙ ſᷣm foꝛtioꝛẽ ami/ citiam magis inclinamur ad ſubuemi/ endũ cõſanguineo in extrema neceſſi⸗ tate poſito:qᷓ; alteri vtuoſo amico. Sʒ in oppoſitũ arguitur:qꝛ magis ẽ oxãð fʒ ãicitia maximã ⁊ optiã q; fʒ aliã. ſed amicitia ꝑꝑ bonũ virtutis eſt maxri me amicitia ⁊ optima · ut.õ.li. Scxðe ſm quã debemus ſubuenir̃ virtuoſo ãi co.quare magis ſubuẽiẽdũ tali ãico q;ᷓ; cõſanguineo. Picendũ ꝗᷓ ꝙ magis ſub ueniẽdũ ẽ ei qui eſt ãicus ꝑp bonũ vir tulis:qᷓ; ei qui eſt ãicus ppter ydẽpti/ tatem generis.ꝙ ꝓbat᷑ ex parie aiciti / arum ⁊ ex pte aicoꝝ.pꝛimo qꝛ magis ẽ operãdũ ſecũdũ illã ãicitiã que ſumt copulat bonitatẽ dilectionẽ ⁊ vtilita/ teʒ.que ĩcludit ydẽpnitatẽ equalitate ⁊ ſimilitudinẽ que maxie hʒ pacẽ per manẽtiã ⁊ itranſmutabilitatẽ qᷓ; ſecũð aliq; aliã.qꝛ nulla alia põt iſti equipa ri.ſʒ ãicitia ꝓpter bonũ vᷣtutis que dĩ bonoꝝ ãiciua eſt huiuſmõi: nõ tñ illa que cõſanguineoꝝ ẽ. quare magis eſt operandũ ſʒʒ illa:qᷓ; ſm iſtãũ.opateſt ſm eã ſubueniemꝰ ãico tnoſo magis qᷓ; cõſãguineo.ꝙ ãt bonoꝝ ãicitia copu let bonitatẽ dilectionẽ ⁊ vtilitatẽ het. ẽ.li.Svec . ꝙ ũt includat ydẽptitatẽ. ygdẽptitateʒ generis magiſq; ſarnr ficetn 1fliu tas t liroe e bonn 1ohen iataſi guien le inni bonapen 1c4 Gli nag glerimen icts ſtopönc⸗ ſobe nnceph⸗ lludge ſoctbont gi iwbonn boit aa Annlear. ſinune lnicianu Neniifar fitmnin chonefen i cpnoeiſe Kingl Gen pſecn Küin N inchn ferenertßt ſecapſre Pae nagi 8 en 6 nogistere ſendien Palique Ct.. l kliber ENN. unge⸗ in Kunn nimnt izi csiiun, uxuI aia gmin anczeſeit nzle WüG Wwaneilin kamſnmt eiih Adüti giniwin man uſche nemenuns miadtnn; mgneigi i1miüiitti Wümmsdin um uölN iiueni nunmgi, wüiü ilin Niz ae küslei, icns pperſin ſbai eraeim n engnig liiciirii Dlecit inn dipnai nini e nneh i pbatur: qꝛ talis ãicus ad ãicũ ſe habẽ videt᷑ ut ad ſe ipſũ.Eſt eni ãicus alius ipſe. ut.j.eo.li.c. ꝗ ꝙ aũt equalitateʒ ⁊ ſiłitudinẽ.ꝓbat᷑ qꝛ ãicitia ẽ equali/ tas ⁊ ſimilitudo.ut.ð.li.S.c.SD. vbi lo quitur de ãicitia bonoꝝ.ꝙ aũt hẽat pa cẽ.pꝓbatur: qꝛ in ea nõ ſũt accuſatiões ⁊ pugne.ut.S.li.SD.c.ſina.⁊ amici tali ãicitia ſũt inaccuſabiles ut.õ.c. ꝓxio ꝙ autẽ ꝑmanẽtiã.hẽtur.ð.li.Sð.c.Sð.qð autẽ intrãſmutabilitatẽ ꝓbat᷑: qꝛ ſola bonoꝝ amicitia ẽ intrãſmutabił.ut.S. li. S. c. 4. Ex pte amatoꝝ ꝓbatur ſic. qꝛ illi magis ſubueniẽdũ ẽ qui ſimpli citer ẽ melioꝛ ⁊ ſubueniẽti melioꝛ.ſed amicus vᷣtuoſuſ ẽ ſimpliciter melioꝛ ut ſuppõit qõ.alias nõ eſſet qõ. ⁊ cũ h ẽ iſti ſubueniẽti melioꝛ qᷓ; cõſanguineꝰ vnde pbᷣus ait ꝙ amtes ãicuʒ amant illud ꝙ eſt ipſis bonũ: qꝛ bonus ãicus factꝰbonũ fit ei cui fit aicus.ut..li.8S. .c y? Itẽ ait ꝙ ãicuſ ẽ ſimpłr bonus.⁊ dico bonus.tales eni ãici ſũt ſimplicit᷑ bõi.⁊ adiuicẽ bõi.⁊ ſimiłr ðlłctabiles ⁊ vtiles.vt..li.S.c.ꝗꝛↄſãguineꝰãt ut 2ↄſãguineꝰ ñ ẽ talis.quaĩ magis ẽ ſub ueniẽdũ amico ᷣtuoſo qᷓ; conſaguineo. Dicendũ g ad argumẽtũ in oppoſitũ ꝙ äicitia coſanguineoꝝ ẽ foꝛtioꝛ qᷓ; ãt/ citia bonoꝝ ſᷣm quid non ſimplicit᷑.qꝛ ſecũdũ oꝛiginẽ: nõ ſᷣm ꝑpfectionẽ.vnde cõparatio cõſuetudinis ⁊ nature debʒ fieri ceteris pibus. videmus enĩ młta cõpleta ⁊ pfecta ꝑ artẽ foꝛtioꝛa eẽ qui buſdã factis ꝑ nãm:ut auro lapide.ſic in pꝛopoſito:utraꝙ eni haꝝ ãicitiaꝝ ẽ inchoata ꝑ nãʒ.ut.S.li.S.c.i. q;uiſ dif ferenter.tñ bonoꝝ ãicitia magis ẽ per fecta ꝑ ↄſuetudinẽ q; altexa. ſicut auꝝ ꝑ artẽ magis qᷓ; lapis. Aueſtio 6˙ g E arguitur ꝙ filius magis teneat᷑ libeꝛare patrẽ ſuuʒ qᷓ; eũ ꝗ ſe liberauit ⁊ c.pꝛĩo ꝗa magls tenet᷑ liberare illum qui ẽ ei cã eſſendi v nutriendi æ diſcipline magiſ q́; aliquẽ alteꝝ. ſed pater ẽ filio talis cã. ut..li.S.c.xji ⁊.c.xiij: quaĩ magis tenet᷑ liberar̃ patre.ꝛ. qꝛ omnis pars VIIII tenet᷑ magis exponẽ ſe ꝓ toto ſuo qᷓ; ꝓ aliquo altero:videmꝰ omnem manum ⁊ alia mẽbꝛa ſe talr exponẽ pꝑditioni pꝛo ſalute tocius.ſʒ filiꝰ ſe hʒ ad pĩiem ut pars ad totũ.ut. S̊.li.S.c.xj. quare magis tenetur exponẽ ſe periculo pꝛo pĩe ſuo qᷓ; pꝛo aliquo altero.ʒ: qꝛ oĩs res magis debet fuire ei cuius ẽ reſ qᷓ cuicũq; alteri.ſʒ ſilꝰ ẽ res pris.ut.õ̊. li. S. c.i2 ſᷣm iura filiꝰ nõ ẽ ſui iuris ſed patni.ff. qui ſui vł alieni iuris ſũt. quare in hac ſubuẽtiõe magis tenetur fuire patri qᷓ; alteri.4:qꝛ filius magiſ tenet᷑ rerribuere illi cui nũqᷓ; põt ſuffi cieni retribuiſſe ꝓpter magnitudinem accepti bñficij ⁊ tenoꝛis:qᷓ; Uli cii ali qñ põt ſufficienter retribuiſſe.ſʒ pĩi nũ qᷓ; põt ſufficienter retribuiſſe.ſicut nec ðᷣo ut.õli.S.cfi.liᷣatoꝛi vᷣo põt aliqũ ſufficiẽt retribuiſſe. puta ſi ſemł libet eũ.quaĩ magis tenet᷑ retribuẽ pĩi qᷓ; il li.? quia ex dilectiõe magis tenet᷑ illi a quo magis diligitur ſed magis dili/ gitur a patre q; ab aliquo alio.ut pʒ ex hijs que de amoĩ ꝑẽtũ ad filios ha bent᷑ ut.S.ceiꝰ?c.jeo.li.c.S quar̃ ma gis tenet᷑ patri ſubuenire qᷓ; liberato ri.6e qꝛ h dicit phus ꝙ videbit᷑ debere magis liberare patrẽ ſui ipſius qᷓ; alie rũ.puta qᷓ; liberatoꝛẽ ſuũ.Sʒ oppoſitũ arguit᷑: pꝛio qꝛ ſʒʒ theologos pꝑ q quis peccat ꝑ h̊ ⁊ toꝛquet᷑.ꝗ̊ pꝑ oppoſitũ p q quis meretur. ꝑ h̊ ⁊ remunerat᷑:ſʒ li- beratoꝛ meruit liberãdo. quare ꝑ libe rari debet remunerari.ꝙ ãt debetur ei tãqᷓ; ꝓpꝛiũ ⁊ cõgruẽs pꝛemiũ:nõ de/ betur patri nec alteri ut hᷣ dicit᷑. quare liberat magis debet liberare ſuũ lipᷣa toꝛeʒ qᷓ; pĩ̃eʒ. 2? qꝛ ua dicit deus. In qua menſura menſi fueri: eadem re/ metiet᷑ vopᷣ.Sʒ liberator menſuſ ẽ ſuũ beneficiũ liberãdo ꝓximũ. quare ipſe debet ꝑ eundẽ ꝓximũ liberari ſi poſſi / bile fueru magiſq; aligs alt. Sicenð aũt ſaluo iudicio melioꝛi.ꝙ filius ma⸗ gis tenetur liberare liberatoꝛẽ ſuũ qᷓ; patrẽ ſuũ.põito cãn pᷣmiſſo in la expo ſito ꝙ pꝛobatur: qꝛ equalitate dälici le; IBRO, ſuppoſita illa bñficẽtia ẽ dignioꝛ retri butione que ẽ magis laudabił magis difficilis:magis liberalis:magis foꝛtii magis volũtaria ⁊ beneficiato magis gaudioſa. Iſtud pʒ: qꝛ omne opꝰ q;io magis virtuoſũ ⁊æ magis bonum: tãto magis eſt meritorium ⁊ magis retri butione dignũ.ſʒ bñficium patris ⁊ li beratoꝛis ſũt equalia.qꝛ donare vitaʒ ⁊ ſaluare vuũ ſut equalis bñficia.ſicut ⁊ creatio ⁊ cõſeruatio rerũ a deo.pat aut donaut ⁊ liberatoꝛ ſaluauit vitazʒ iſti liᷣato. quar̃ eoꝝ bñficia ſunt equa lia.ſed ſtante iſta equalitate bñficẽtia liberatoꝛis fuu magis laudabił qᷓ; be/ neficẽtia patris.hᷣ enĩ fuit rara ⁊ bõa ⁊ pꝑ ↄñs laudabił ut.õ.li.2ꝛ·c.ð . Illa vero eſt cõiſſuna eti hõibus ⁊ beſtijs q;tũ ad genẽationẽ ⁊ nuritionẽ. Iteʒ difficilis ⁊ illa facił Item magis libe ralis:qꝛ homo generat nõ gratia geni n:ſed gratia ſui ut ſaluet᷑ in genito. ut ..e.li:c.S. liberatoꝛ aut liberauit gĩa liberati ⁊ operis virtuoſi. Item h fuit foꝛtis in aggreſſione ⁊ expectauone latronũ homicidaꝝ. Illa at nihil ba/ bei ſoꝛiitudinis. Nẽ hᷣ eſt magis volũ taria ꝓ eo qð venit ex ełctiõe. illa vo plerũq; ex cõcupia. Iteʒ bᷣ fuit benefi ciato magis gaudioſa cũ beneficiatus letus euaſerit periculũ moꝛtis ⁊ a ma tre natus cõfeſti ploꝛans: vocẽ luctus emiſerit.quare beneficentia per libe/ ratoꝛẽ impenſa dignioꝛ eſt retributiõe qᷓ; bñficẽtia patris. quare liberatꝰ ma gis tenetur in caſu ſimili liberationeʒ retribuere liberatoꝛi qᷓ; patri. Sicẽdũ ad pꝛimũ in oppoſuum ꝙ liberatoꝛ tantũ ſaluauit liberato.q;tum pai eiu dedit ei.⁊ ideo ſunt equaleſ in benefi cio.omnia nãq; patris dona perdide/ rat cũ eſſet in manibus interfectoꝝ:⁊ iſte omnia reſtuuit ei.Ad ſecũdũ vero dicendũ ꝙ filius dicitur pars patriſ:qꝛ de ſubſtantia eius ſupflua.libẽatoꝛ ãt expoſuit periculo perdinõis nõ ſubſtã tiam eiſ upfluã. ſed ſubſtantiã otã ſibi neceſſariam. quare nõ videtur cõcedẽ/ dũ ꝙ aliquis pꝛopter còmunicationeʒ illius ſubſtaniie ſuperflue magis debe at diligi q; alter p:opter expeſinonem vite pꝛopꝛie ⁊ ſubſtanne neceſſarie. Ad teruũ dicenduʒ ꝙ ſimpliciicr ⁊ in determinate loquendo. omniſ res ma gis de bet ſeruue illi cuius ẽ q; alteri. Sed in caſu vbi res eſt ſubiecta alie⸗ no ſeruitio nõ eſt verũ.ſic autẽ eſtĩ xp- poſuo:qꝛ ille cuius erat eà perdiderat ſed iſte liberatoꝛ reddidit ei rẽ ꝑditaʒ ⁊ p h ſubiecit eam ſuo ſeruino ⁊ maxi me in caſu iſto.Ad quartum vero dicẽ dum q retributio debet fieri nõ ad hi tum dilectiõis.ſed ad actũ.ſicut dicitur ꝙ ĩ olipiadib nõ coꝛonãt᷑ opti⁊ foꝛuſſi ſecuũdũ habitũ.ſed pugnanſſimi:ſecũð aciũ ut.S.li.i.c.x. Nic autẽ cõcedo q; pater magis dilexit filiũ ſecũdũ hitum ſed nõ magis ſᷣm actũ: qꝛ maioꝛẽ bac dilectione nemo habet ut am mã ſuazʒ ponet quis pꝛo ãicis ſuis ut dicit dñs Zo. xv. Eid quintũ dicendũ ꝙ fihus ñ põt in cõibuſ ſerintijs ſufficienter reiri buiſſe pairi ᷣm intennonẽ pbi.Sed in vno aciu poſſet ſufficient vtiq; ei reiri⸗ buiſſe.puta ſi mo:ẽtur ꝓ vita patiris. Sic euã eſt de liberar̃ nũqᷓ; liberatꝰ poterit ei ſufficienter retribuiſſe in cõi bus ſeruinjs.ſed ubi ſe ipſuʒ exponet moꝛti pꝛo liberatione liberatoꝛis poſ/ ſet vtiq; retributionẽ dignã facere ſicut patri.Ad ſextũ aũt dicendũ ꝙ phus vi detur loqui. vł dubitatiue vel recitatie recitando.ſ.opinionẽ vulgi. Queſtio 7. quia ſecundu tbeologos nullũ bonum iiremuneratũ.ſed beneficiũ huius ho minis mali ẽ quoddã bonũ. quare nõ debet eſſe irremuneratũ.Sʒ oppoſitũ dicit phus. Dicendum g pꝛemittendo pꝛimo ꝙ retributio põt intelligi ꝙ de⸗ beat fieri de ſimili munere. quo facto fuit pꝛima donatio vel generaliter de qucũq;. ſecũdo ꝙ reiributio põt reds E& ſexto arguitur: ꝙppter ma lutiã benefactoꝛis nõ ſut negã da xecõpenſatio reiribuniõis Me. ninor⸗ Nee netco crcat ghof c dlp⸗ nariont hüfice donni tifen nan : ſeũ La lhñn gadeſe:⸗ reo wenn äcen eſtnn ſecund anind nitai 4. H. (ſunroi lanuũg lurenz. utisden oſig eapan erci ccid nak ga⸗ lalata ſce nidlqni mireep ihecuen Gofini 1ünag Aſtadbbe nitnä vel ngin ſepiniſun feij. lur in Pa lere man Wbifiai Mneipale n Renglin ſnponn ninen igin Tihemie ſemichin tincn nh aniden DGeundtn Mmunfenn enni üſanvann erſineſi Bicaitin rfiliſciiüin ci: gmik belunniig sſusni i Menägii sfornmnn nmipti d fuenmpan r, fuupans ig nüßle gfumnboſen lle iſezenet nelbeructki gätrnu Renaig tü duanveſt dn ni fug neſio 4 iatuliſi imn mii liamtiiit Gi ni gnn i , ing fing dwüutlii man n fel , in in VIIII dare. vel in augmentũ malinie: vel in minoꝛationeʒ malitie. vel eſſet neutra nec ad b: nec ad illõ. 3 ꝙ malicia be/ nefcõꝛis poteſt intelligi vel deẽminate circa bñficẽtiã. vł circa aliã vitã.hijs ergo pᷣmiſſis ad queſtionẽ dicenda ſũt ꝗqnq;:pꝛimũ ꝙ retributio nõ debet in/ telligi debere fieri m ſimili munẽ do/ nationi pꝛime:qꝛ hoc nõ cõgruit muli⸗ bñficiatis. Scòm ꝙ malicia inherens donatõni tollit rõez beneficij ⁊ reddit eã retributõe indignã:⁊ punitõe dig/ nam.qꝛ magis eſt maleſiciũ qᷓ; bene/ ſiciũ. erciũ ꝙ retributio redundãs in augm̃tũ malitie nũq; debʒ fieri:.vt pa tet de ſe:⁊ vt videt᷑ ſentire phi. Quar/ tũ vero ꝙ retributõ redundàs in mino ratõem malicie debet fieri:qꝛ iſta tenʒ locũ coꝛrectõnis. Quintũ aũt dicendũ eſt ꝙ retributõ neutra poſſe fieri ł dñti ſecundũ varias ciroſttias vkr expli cari nõ pñt:vt dicit Pbüs. argu/⸗ mẽta vᷣo pʒ reſpõſio ꝑ iã dicta.¶ Q:· S ſeptimũ aüt dicendũ ꝙ ho/ L noꝛes illi.ſ.dinus prĩnus:ma/ S R. ternꝰ ſenił viri ſapiẽtis ⁊ du/ cis ſunt diſtincti.Ad cuius euidentiaʒ eſt ſciendũ ꝙ honoꝛare aliquã pſona ẽ exaltare eaʒ:ꝙ põt fieri dupꝑliciter:ſi/ cut phũs de mõte dicit.ʒ? metheo.qui põt fiẽi ex c eẽnniali: puta cũ elleuat᷑ terra p aliquẽ vapoꝛẽ incluſũ in ea.⁊ ex cã accidẽtali:puta cũ terra vicia ca uat᷑:qua cauata efficit᷑ mõs. terra nõ cauata.ſic etiã poſſumus exaltare pſo/ nã aliquã dĩrecte magniſicãdo eã. vel indiĩirecte puificando nosmet ipos in cõſpectu eius.vel põt etiã viroq; mo/ do fieri. Nũc & poſſumꝰ nos puificare æ aliũ magnificare magiitudine etatiſ æ ſic exhibemꝰ honoꝛẽ ſenilẽ:vel mag nitudine ptãtis. ⁊ ſic honoꝛem ducis. vel magnitudine virtutis: ⁊ ſic hono/ rẽ viri ſapiẽtis.vel magnitudine bene ficii: ⁊ ſic honoꝛeʒ pentalẽ.ꝗ diſtingui tur in paternũ ⁊ maternũ ſcm ꝙ pa ter ⁊ mater aliter ⁊ ałr ſe habẽt ad ii/ tud bñficiũ.pater eniʒ ſe babʒ vt agẽs pꝛincipale in om̃ibus. mater vo vt fa⸗ riũ:vel vłi magnitudine etatis.ſ.⁊ po teſtatis:⁊ bonita᷑:⁊ benelicij. ſic expi bemus honoꝛẽ diuinũ qꝛ deus.⁊ e an te omia ᷣm eternitaiem.ſup omia ſecũ dũ ptãtem. Intra omia ſcõm ſ. apiẽtiã. ⁊ virtutẽ. ⁊ dat omia bona p beneficiũ . In bijs aũt magnificatõibus poſſum vti ſignis varijs ſcom varias maę itu nes quas ſignificar᷑ itẽdimꝰAe 3. dines ficaĩ Abet aũt dubuatoõez Deter/ minatis duabus pꝛimis qont bus:bhic deiminat terciã. vtrũ altero ãmicoꝝ trãſmutato a ſtatu con/ tracte amicitie peat amicitia remane re.pꝛimo qõem in generali ꝓpõit. d. ꝙ dubitatõem habz. i. dubiñ ẽ de eo ꝗ; eſt amicitias diſſolui vel nõ diſſolui ad amicos nõ pmanẽtes in ſtatu cotracie amicicie. vtuꝝ. ſ. amicicia in tali caſu de beat vel nõ debeat remaner· Seinde ibil vel ad eos ꝗdem] queſtion? ſolui ſub quatuoꝛ articulis.quoꝛũ pꝛimus e ſit amicitia diſſo luẽda. ſcõs vix ofeſtiz diſſoluẽda:ibil vrrũ igit᷑ cõleſtiz e vtꝝ altero amicoꝝ raãſmutato in maius bo nũ:⁊ nõ reliquo: ſ amicitia diſſoluẽ/ da:ibil Si aũt h quartus vtꝝ ad ami/ cũ relictũ nos debeamꝰ hĩe licut ad ex traneu: ubil vtꝝ igit᷑ nãlis ¶ In pꝛimo articulo tria facit. ꝗa pꝛimo detminat ipᷣʒ quãtũ ad amicitiã delectabilem ⁊c vtꝝ altero amicoꝝ trãſ inutato in malũ vtilem. 2? determinat vnũ incidens:ibi LAccãabit .. ʒ? determinat articulũ pꝛi/ cipalẽ quãtũ ad amiciti virtuoſa:ibi Si aũt acceptet dicit ꝗ̊ pꝛimo nul / lũ eſt incõueniẽs amicitias diſſolui ad eos ꝗ exũt amici ꝓpter vtile vel ꝓpter delectabile cũ ipi m habeãt adbuc.b. ſ. vtile vel delectabile.qꝛ ceſſãtibꝰ cauſis ceſſat effectus.hec aũt duo erant cauſea e illaꝝ amicitiaꝝ. qꝛ amatoꝛes erat am ci illoꝝ amabiliũ: nõ pſonaꝝ delectaꝝ quare deficiẽtibus illis rõnabile ẽ non amare pſonas: ſed diſſolui amicitias. Con ibi. Accãbit ãt vetermiat vnuʒ icidẽs circa pdicta. p? gQ ꝓpõit caſum. 2 8terminatlipſũ. ibi. Eu gd rit . Pe * 5* 6 LIBRO ze⸗ ꝙ aliquis uicus accadbit alium. ſi illle alius iſtum amãs ꝓpt vtile vł ꝓpt delectabile ſilet ⁊ fingat ſe amare ꝓpt amoꝛẽ vᷣtuſ: qꝛ ᷣʒ illud ꝙ a pꝛicipio li bꝛi. S8. diximus plures amicoꝛum orĩie fiũt circa ãicos cũ alit᷑ ſint ãici.⁊ aliter exiſtimãt ſe eẽ ãicos. Nũc ꝗ qͥritur vr? pᷣfata accãtio ſit rõalis. Deiñ ibi.. Cũ quidẽ. Dicit ad h̊ duo p: ꝙ cũ aliquii decipiatur ⁊ ſuſpicet᷑ ſe amari pꝑ amo rẽ vᷣtutis.illo alto nõ opãte aliquid ta/ le in ſignũ vᷣtuñᷣ iſtius.ſʒ ꝑ oia euiden opante ad delectatiõeʒ l ad vtilitatẽ. iſte decept debzʒ cãri ⁊ accare ſe ipſuʒ nõ alteꝝ.poſtq; alter nullũ fecit decep toꝛiũ.2. dicit ꝙ ſi decipiat᷑ a ſimulatõe ⁊ fictiõe altiꝰ.iuſtũ ẽ accãre decipiẽtẽ⸗ ⁊ magis q; eos ꝗ nümiſma ⁊ monetã violãt.i.falſificãt.p qᷓ; decipiũt merca/ toꝛes.⁊ b magis tto q;to circa rẽ ho noꝛabilioꝛẽ. puta circa moꝛẽ fut opatõ mala.ſ.deceptio. Con ibi. Si ãt deit minat prĩcipalẽ articulũ q;tũ ad amici tiã vᷣtuoſã.p. ãt articulñ ꝓpoõit.d. ſi ali gꝗs ãicũ acceptet a pꝛicipio tãqᷓ; bonuzʒz ⁊ ſit vẽ bonꝰ. poſtea vo fiat mal.q̃rit vtꝝ ãpliꝰſit amãdꝰ.2 ſoluit.d.ꝙ hᷣͥ nõ ẽ poſſibile ãicitiam.ſ.remanẽ. ʒ? pbat h dupliciter. p:qꝛ nõ õe obiectũ ẽ hac ãi⸗ citia amabile ſʒ tiimõ bonũ obiectuzʒ. nec oʒ tali icitia amatoꝛẽ eẽ ois obie cti. qꝛ nõ oʒ eẽ mali obiecti.ſʒ in eo ꝗ faciẽ malꝰ nõ ẽ bonũ vᷣtut:quaj ipſe ẽ amabilł hac icitia.hꝰ rei põit ma.ibi. LSi ꝗdẽ nõ ..q2? arguit ſic. nemo bonꝰ dz aſſimilari hõi pᷣuo.ſʒ dictũ ẽ..lie& c.ðq oĩs ãicꝰ ẽ ſimił ſiłi ãico.quaĩ bo nus nõ erit ampliꝰ ãicꝰbõi pꝛauo bui⸗ rei põit p: ma.ibi.. Nec aſſimłari.2? mi. ibi. Dictũ ẽ at.] ⁊ pʒ tota rat io. Con ibi.. Vtꝝ ig cfeſti. 83Beiminat ſcõm articulũ qõis.płãt ppõit ip̃m. d. vtꝝ iꝗ ãicitia diſoluenda ſit confeſtim ⁊ indilate diſoluẽda.2 ſoluit pꝑ diſticti one:qꝛ maloꝝ hõinũ.alij ſũt inſanabi/ les alij vo ſanabiles ⁊ diſciplinabileſ. Dicit g ꝙ nõ õibꝰ mal ſut cõfeſtim ãt⸗ tie diſſoluẽde:qꝛ nõ illis ꝗ ſũt ſauabi les.ſʒ in ſanabilibꝰ im̃ cui rõ ẽ qᷓum ad ſanabiles: qꝛ dirrectionẽ.i.coꝛꝛecti onẽ hñtibus ł ſuſcipiẽtibꝰ adiuuãdũ ẽ ad recipiẽdũ bonũ moꝛẽ magis qᷓ; ad recuperãdã ſpᷣam tẽpoꝛalẽ q;to meliuſ ẽ bonuſ mos qᷓ; ſba tempoꝛaliſ ⁊ qᷓio iſti ãicitie magis eſt ꝓpꝛiũ eẽ circa bo/ nũ moꝛẽ qᷓ; circaſſᷣam tẽpoꝛaleʒ. Rõ ãt q;tũ ad inſanabiles ẽ:qꝛ nullũ ĩcon ueniẽſ videbit᷑ facere ille qui diſſoluit ſicitias ad hominẽ malũ: qꝛ nõ exſtat ſicuſ huic puta ſoꝛti in q;tũ ẽ h.ſʒ huic tali ut tał ẽ.puta vᷣtuoſꝰ cũ aũt alteratꝰ fuerit a pᷣtute ĩ malitiã ⁊ ãicꝰ bonꝰ fue rit ĩpotẽs ipſũ reſaluare ⁊ reſtituẽ ad pꝛiſtinã bonitatẽ· recedit ab eo ⁊ eiui amicitia ſine õi iniuria ⁊ inconueniẽti Conĩ ibi ¶ Si ãt b. Seterminat itiuʒ articulũ qõis.p: ãt ꝓpõit dubium.d.ſi iſte pmaneat iĩ ſtatu ↄcte icitie.⁊ ali⸗ cui fiat magis epyekes ⁊ magiſ bonꝰ X multũ differat in vᷣtute ab eo ꝗ in pri ſtino ſtatu permanetr.queritur vtꝝ illo manẽte ſit vtẽdũ tãqᷓ; amico.2? ibil vł nõ cõuẽit.qõnẽ ſoluit.d.ꝙ nõ cõuẽit nec eſt poſſibile ꝙ vir epyekes ⁊ tuo ſus effecius vtatur illo alio tãq; aico. pᷣ ãt fit maxime maifeſtũ in magna di⸗ ſtãtia.puta in hijs ãicitijſq ↄhũtur ex pueritia.ſi vnus maneat puer fʒ men teʒ ⁊ ſᷣm moꝛes. alter aũt fiat vir talis quał ẽ optimꝰ.quałr iſti erũt poſt hãc mutationẽ ãici.q.d. nullo mõ. ʒ. ibi. Lnec placẽtes. ꝓbat h̊ arguẽs ſic oẽs adinuicẽ ãici ſunt placẽtes in eiſdem: ⁊ gaudẽtes de eiſdem ⁊ mriſtati ab eiſ dẽ adinuicẽ.hᷣ exñt ipſis amicis.ſic cõplacebũt congaudebũt ⁊ triſtabũt᷑ adinuicẽ ꝙ patet.qꝛ ſine hijs nõ cõue/ nit eẽ amicoðs ꝓpter hoc:quia ſine hijſ/ nõ eſt poſſibile conuiuẽ ut diciũ ẽ.ð.li: ð·c.x.ſed amici facti ex pꝛefata mutati one differenteſ nõ habebũt h̊ adinuicẽ quare poſt mutationẽ huius nõ erunt amici. huius rationis ponit pꝛimo mi 2. otutẽ maio.ibi. Sine hijs. Conĩ ibi. vtrũ igꝗ] Deiminat quartũ arnculũ queſtionis.pꝛimo aũt ipſum pꝛoponi: ſupoſton nugsch aligui nüchzame Mherti ſitfigaol ſialueſia busßnin⸗ Pusiuima ſoneinet eniamnic luͤine Rea gulb⸗ Loffmüre Umleert Mondu wei⸗ tſrer ni tcuua gllynmne Alicintad Uranict bommprn nmnth. un n dicdbilbus runons pe mipnin Fedlüſ Innoni ſicisige mrcabile Nt eſſe nbonan änni ugaud inig ſi enme lemnti ignict niihh Pcütüdien itic hore mhnig den ratni einntl Res ſmeidagen e genni ii muliiſ Nuu Mnii cprekesti loio tiß in ünn nagna Giſidin Nean erhin gräütfatnu Gerit gti A mllonizt⸗ Dat baiſedd Rcritinien en trinbil nſenis ſ weti ſſtin girnkliin d. querit᷑ vtrũ opoꝛteat relinquẽtẽ ha bere ipſũ relictũ.vel nihil vel tatũ alie⸗ nũ.ſcoòm ꝙ babuiſſet.ſi non eſſet unqᷓ; factus ãicus ei.2. ibi.. Nõ opoꝛtet. Soluit.d.ꝙ hẽre oʒ memoꝛiã facte cõ ſuetudiniſ ab antiquo qᷓ;uis nũc fracte qꝛ quẽaðʒ opoꝛtet largiri ãicis pñtibꝰ magis qᷓ; alienis.ſic ẽt amicis pᷣteritis eſt aliquid tribuẽdũ magis q;ᷓ illis qui nũqᷓ; amici fuerunt.ᷣ ãt opoꝛtet facere pꝓpter factã olim ãicitiam. dũ tamẽ nõ ſit facta diſſolunio ꝓpter ſupabũdantiã malitie ſicut accidit de ꝓditoꝛibus qui bus pᷣm intentionẽ ſeculi magis debe⸗ mus inimicari qᷓ; ãicari. Nic determinat quartã.ſ.vtꝝ micabilia hõis ad ãicũ venerint ex ai cabilibus hõis ad ſe ipſũ.pꝛimo autẽ ſuppoſito titulo qſtionis ꝓponit cõclu/ ſionẽ intẽtam.2 pꝛobat eã ibi ponũt enĩ amicũ] Dicit g̊ pꝛimo ꝙ ãicabilia i. ãicitie opa qͥ operatur homo ad qi/ cos.⁊ quibꝰ operibus determinatur. .i. difiniũt ⁊ diſtingũtur amicitie vidẽ tur veniſſe ex hijs aicabilibꝰque opera mur bomo ad ſe ipſuũͥ. Conĩ ibi Ponũt eni.] Dictã cõcluſionẽ pꝛobat ⁊ inten dit ſic arguere. bñficennã ⁊ bemuolen tiã.⁊ cõuictũ ⁊ concoꝛdiã babet vnul/ quiſq; virtuoſus ad ſe ipſum. ⁊ ex ↄñti ad ãicũ ut ad ſe ipſum.ſed b ſunt qua⸗ tuoꝛ amicabilia.quare amicabilia iſũt homini. primo ad ſe ipſũ. ⁊ h modo di cuntur ⁊ h ↄſeqnti ad amicuzʒ ut ad ſe ipſum vẽire amicabilia ad amicuʒ ex ãicabilibus hominis ad ſè ipſũ. huius rationis ponit pꝛimo minoꝛc. 2* pꝛi⸗ mã partẽ maioꝛis ibi. Ad ſe ipſu ãt] ʒ? aliã ibi.. Ad ãicũ Ponit ̊ pꝛimo minoꝛẽ q;tum ad ſingulas partes eiuſ oſtẽdẽs ĩ pꝛincipio ꝙ beneſicentia ſit amicabile.d. ꝙ multi litterati ponũt æ dicũt eſſe amicũ hominẽ volẽtẽ ⁊ opã/⸗ tem bona ſecũdũ veritatẽ exitia. ſal⸗ tis autẽ tribus queſtionibus. VIIII teʒ bona ſibi apparentia aliter pꝛoxio illius pꝛoximi grata.hᷣ autẽ eſt benefi/ centia. eſt enĩ bñficẽtia appetitus bo/ noꝛũ ad pꝛoximũ volũtarius ? efficax ⁊æ liberalis. Opoꝛtet ̊ hominẽ beneſfſ cuʒ eſſe volẽtẽ:ut opus ſu voluntarium X opantẽ ut velle ſit efficax ⁊ illius ꝓ/ ximi gratia. ut velle ⁊ pꝛpfſiceĩ ſit libe/⸗ rale. Peiñ ibi.. Vel voletẽ. Oſtẽdit ideʒ de beniuolẽtia.d.ꝙ ẽt litterati po nunt eẽ amicũ hominẽ volenteʒ ꝙ ſu ĩ reꝝ natura ⁊ ꝙ viuat amic eius ipſi½ anuci gratia. b autẽ ẽ beniuolentia qᷓ; matres paſſe ſũt ad filios quibus ſunt valde beniuole v ideo paſſi ſũt amici offenſi erga caros ſuos quibus ſut offẽ ſi. matres eni que nolũt ſciri matreſ eẽ que filios ad hoſpitalia ꝓhitiunt non ſunt benefice filijs: nec cõuiuentes nec concoꝛdes ſunt tñ eiſ beniuole.ſicut ⁊ amici offenſi ſe habent ad caros ſuos. Eſt ſciendũ ꝙ bemiuolentia eſt appe tituſ bene eſſendi ⁊ bñuiuendi erga ãi cum voluntarius inefficax liberalis. differt ergo a beneficentia: qꝛ illa eſt efficax ⁊ operatiua hec autem in effi/ cax ⁊ non operatiua DHeinde lbi. bij autem: Ydem oſtendit de conulctu. d. ꝙ etiam aliqui litterati dũt eſſe amicũ homineʒ libenter conuiuenteʒ. ex quo ſequitur ꝙ cõuictus eſt amicabłe opuſ Eſt ergo ſciendum ꝙ conuictus eſt ap petitus ad amicũ cõuiuendi coopãdo ei ⁊ colloquendo ⁊ conludendo ⁊c cõ⸗ ſiliando ⁊ conuerſando cum eo. Seiñ ibi. Et eadem eligentem.] Oſtendit idem de concoꝛdia dicens qð etiaz lu terati ponunt eſſe amicuʒ hominẽ eað eligẽtẽ cũ ãico.?ł cõdolẽtẽ ⁊ pgaudẽtẽ amico. hec aũt maxime accidunt circa matres q̃ maxime filijs cõdolẽt ⁊ con/ gaudẽt. boꝛũ aũt amicabiliũ alig bo⸗ mines determinãt ⁊ diffiniüt amicitiã ſt aũt ſciendũ ꝙ concoꝛdia eſt vni/ tas volũtatũ etiã eligendo: gaudendo: 2 dolendo. vt videbit᷑.j.c. . Ic amici tia diffinit a diuerß diuerſimode. ſed ꝑ iſtũ pbᷣm videt eſſe diffinita maxime ꝑ IIBRO beniuolẽtiã tanq́; per genus amicicie .6. li. S& c. 2. tertio ¶ Coñr ibi Ad ſe ipᷣm aũt pponit pꝛimã ptẽ miõꝛis pꝛi cipalis.pꝛimo aũt ꝓpõit eã generalit 2 decłat eã ſingłr.ibil Iſte.n. cõſeẽtit ʒ3:. cõcludit eã vt declarat:ibij Inexi⸗/ ſtere dicit gᷓ pꝛio ꝙ viro epieikei.i.bo no ⁊ ſtudioſo inexiſtit ſimpłr vnũqq; boꝝ amicabiliũ:reliꝗs aũt hõibus nõ ſtudios inexñt hec amicabilia ſᷣm quid qꝛ ſcðᷣm ꝙ ſe ipᷣos exiſtimãt eſſe tales. i.stuoſos ⁊ ſtudioſos:non tñ ſũt.qꝛ ſi cnt nõ ſimpłr amũt ſe ipos:ſic nec ſim Kr hñt amicabilia ad ſe ipos:illi ꝗ nõ t boni. vt ꝓbat.j.eo.li.c.9: ſʒ ſufcit oñdere ꝓpoſitũ de viro ᷣtuoſo ⁊ ſtudio ſo. qꝛ ille eſt vnicuiq; homini regula ⁊ mẽfa.quẽadmodũ dem c. S.li.ʒ? cꝛ.7 ⁊Tu ¾ne—. 8&: c. fi. v]. li. x? c. 7 Cui rõ eſt. qꝛ qualis ẽ finis opabiliũ ſᷣm nãm ⁊ ſcõ,ʒ rei pitatẽ talis vr æ appʒ viro ſimplici ter ſtuoſo.vt. S. li ʒ:? csalłato. oir ibil Iſte.n. ↄſentit Oñdu ſingła ami cabilia ineriſtẽ viro stuoſo ad ſe ipᷣm. pꝛimo iſtud ꝓpõit:ſed nõ ꝓbat niſi de cõcoꝛdia.2? ppõit boc ⁊ ꝓbat de bene ficẽtia ibil Et vult vtiq; de bẽiuolẽ/ na ibi. Et viuẽ ꝗ? de cõuictu ibiſ vel cõuiuẽ ? ꝓbat idẽ de cõcoꝛdia ibij cõ dolet ꝗ Dicit g̊ pꝛimo ꝙ iſte ſtudioſꝰ cõſentit ſibi ipᷣiſ in repugnanna appe/ tituũ ⁊ eadẽ appetit ſc⸗òom omnẽ aiam i. ſcðʒ omnẽ ptẽ anime.ſ.ſcõᷣm intel⸗/ lectiuã ⁊ ſẽſitiuã. tñ dĩnt.qꝛ ea qͥ liber appetit ſᷣm appetitũ intellectiuũ eligẽ do illa eadẽ nõ libẽ appetit ſcoᷣm ap/ petitũ ſenſitiuũ obediẽdo.⁊ ideo ap/ petit intellectus cõpat᷑ ad rõem vt ex audiens eã.ſenſitiuus aũt vt obediẽs ei.S.li.i.c.fi.⁊ hoc mõ dĩ̃ eẽ cõcoꝛdia hõis ad ſe ipᷣm.qꝛ ẽ cõcoꝛdia vnius ap petu ad alteꝝ. ¶ Coñ ibil &t vult oſtẽdit hoc ð bñficẽtia.d.qꝙ vir ſtudio ſe tanqᷓ; ſibi ipᷣi beneſicus vult ſibi ipſi bona.que bona ſũt exñtia ſibi ipi ap pentia. ⁊ cũ h opat᷑ ea.qꝛ boni viri in/ tereſt elaboꝛare.i.laboꝛando ꝓcurare bonũ.⁊ h oĩa facit ſui ipᷣius gra. ꝙ p/ bat᷑.qꝛ ps intellectiua vmuſcuiuſq; vi⸗ det᷑ eſſe ipemet vnuſqſqʒ. ſed ſtudioſ⸗ vult ⁊ opat᷑ bona gĩa ptis intellectiue in qua cõſiſtit maxie huana pſctõ.qua re gĩa ſui ipᷣius. ¶ Eſt aũt ſciẽdũ ꝙ qᷓ uis nulla ꝑs hõis ſit hõ ꝓpꝛie loquen/ do.tamẽ illa ꝑs dĩ eſſe hõ in qua pꝛin/ cipaliter ⁊ maxime cõſiſtit rõ ⁊ ꝓpꝛie/ tas hũamitatis. ſed in pte intellectiua q̃ ſimpkłr ẽ incoꝛruptibilis nõ ẽ ad ali ſpeʒ trãſmutabił.ſicut mã pꝛima cõſi/ ſtit pꝛincipalit᷑.⁊ maxĩe rõ ⁊ ꝓpꝛietaſ hũanitatis.quare ipᷣa dĩ eẽ hõ:eo mo/ do quo alicin pꝑti eẽntiali cõpetit eẽ ſui totius. Coñr ibil Et vinẽ Oſtendit idẽ de beniuolẽtia. Hicit g̊ duo.pꝛimo ꝙ vir ſtudioſus tãq; ſibi ipi beniuolus vult volũtate nõ electõe ſe ipᷣm viuere ⁊ ſaluari.2: ꝙ h̊ vult maxĩe de illa pte qua ſapit ⁊ itelłit q ẽ ꝑs ĩtelłctiua.de/ inde ibil Bonũ.n. ꝓbat ⁊ expõit pꝛi/ mũ.d.ꝙ vnꝰꝗſq; vult ſibi ipi bõa:poſt/ qᷓ; oia bonũ appetũt vt.õ.li.i.in pꝛinꝰ ſed eẽ viuẽ ⁊ ſaluari ẽ bonũ viro ſiudio ſo.quare iſtð appetit:⁊ vult ſibi ipi qᷓ uis tñ iſto velit:nõ tñ iſtò eligit.qꝛ fcũũs ẽ aliꝰ ab eligẽtibꝰ. nullus.n.eligit hĩe oĩa:qꝛ nõ eligit illud ꝙ iã fem eſt:ſicut pʒ de deo ꝗ nũc de fcõ hʒ oẽ bonũ.ſed ipᷣe ẽ ens ⁊ eẽntialr exñs illð bonũ ꝙ ꝗdẽ ẽ aliqñ ſic ⁊ in pꝑpetuũ.⁊ iõ ipᷣe ñ eligit illð bonũ cũ ſit ſimpłr neceſſe eẽ de quo nõ ẽ ełctõ.ſicut nec de aliq fcõ vel pᷣtẽito.vt õ̊.li.ʒ.c.p.⁊.d. ⁊ li..c. 3.quare nẽo volẽs bẽiuole ſe ipᷣm viuẽ eligit viuẽ.deiñ ibil videbĩ aũt decłat Fʒʒ dem̃.ſ.ꝙ ſtudioſꝰ ꝗlz maxie vult vi⸗/ uere ⁊ ſaluari ꝑtẽ intellectiuã.qꝙ; ꝓbat p h: qꝛ vnuſqſq; hõ videbit᷑ ⁊ appebit eẽ intellectiuus vł ſimpłr ⁊ abſolute: vł ſaltẽ maxſe in ↄpatõne aliaꝝ ptiũ. quar̃ ſtudioſꝰ hãc ptẽ maxie vult bñ vſi uẽ ⁊ ſaluari.Coñr ibil vł cõniuẽ ideʒ oſtẽdit de cõuictu:pꝛio ꝓponẽs intẽtũ ⁊ dicit ꝙ vir ſtudioſꝰ vult ſibi ipᷣi cõui/ uẽ.qꝙ ſᷣo ꝓbat:qꝛ oĩs hõ libẽter vult cõ uiuẽ illi cui cõuiuit dełctabiłr.ſʒ ſtudio ſus ſibi ip̃i cõuiuit dełctabiłr. quare ſi⸗ bi ip̃i libẽter vult cõuiuẽ · hur rõis põit pꝛio cõcluſionẽ.⁊:lmiĩoꝛẽ ibil delctabłr euto Gicömns cla 4. euetura picgtel nnoſto⸗c aitphlot ſemo: cablles. todl gattehor⸗ aluin gilarg⸗ Uespunan Scclde esdbal cgrän gelbenen battoiree ere.Ob letteyd⸗ ſioſpſt Hy rdl t ſtiſctemi manot. gnepprnt donößn ſenni inkefrnnen ſtaſergeen Nbümi⸗ neſtdob. iker di⸗ neoäi edlarbie⸗ ghoſiſtin loi lcor Ninerfmn lent cce Lipennbtkn gilerſe e Glare derkmn Mcorderen Cöcltange fmicabtlüͤ dhoſo ho RM Nein Krun ie laniinti ünmi ientge Reibin ilcöeni nnznn ſhihlats öekeinin Eniüni jepsinlaun Pbategin kſißiirni nlib nibgnünnin niut mun iſſengti⸗ s.eini giidi ihzoebeti! ris ld der ewi. düß ampkrtete õ c5.10lt⸗ binunbetni. (ctiia hnuitfün iurlamig mOD ͦuii ahin int ren giriingi inmiumn bi eni fnlui⸗ sbölhit elcinik i in a riilin⸗ 3 pbationẽ ei ibi. Operatoꝝ lad cuiꝰ euidenniã ẽ ſciẽdũ ꝙ bomo dicitur ſibi ipi cõuiuẽ remeõrãdo ꝓpꝛia opa iam facta v attẽdẽdo ad futura circa ſe ipʒ euẽtura ⁊ ſpeculãdo ſᷣm ſue cognitiõiin pꝛicipia. ᷣ eni mõ cõuerſat᷑ hõ cũ ani/ mo ſuo.⁊ ꝑ ↄñs cum ſe ipᷣo.h ãt oĩa ut ait phus facit delectabiłr vir ſtudioſus qꝛ memoꝛie opatoꝝ bonoꝝ ſüt ei dele ctabiles.⁊ ſpes futuroꝝ bonoꝝ ſe boe æ ido olłctabłes. ⁊ ipᷣe ſtudioſ abü⸗ dat teboꝛõatib.i. magis * arduiſſpe culatiomibꝰ qͥ ſüt ẽt ei valõ delect abiles qm ſicut hʒ phia delectationes admira biles puirtate ? firmitate ut.j.lix:c. 8· ſic cunlibet ſtudioſo ſut ſue ſpeculati/ ones delectabiules.quare ſtudioſus ſibi ipſi vłr cõuiuit oᷣlectabiłr. ⁊ p ↄñs val de libenter. Coni ibi. Condolet.] ꝓ⸗ bat idẽ de concoꝛdia intẽdẽs ſic argu/ ere. Dis hõ ꝗ alicui delectat᷑ ⁊ cõdo⸗ . let ⁊ eꝰ bʒ cocoꝛdiã ad illu. ſʒ ſtudio ſus ipſi ſibi cõoelectat᷑ ⁊ cõdolʒ. quaĩ bʒ cõcoꝛdiã ad ſe ipſũ. hui rois poit p: mi. ⁊ 2: phatione er ibi Sim. n. vbi ſciendũ ꝙ diſcoꝛdia põt eẽ hoil ad ſe ipſũ dupłr. vno mõ ſm pies bõis. qꝛ una appetit vnum. altera oppoſi tũ alio mõ yʒ pies tẽpo: is. qꝛ hõ vno tẽpoꝛe vult vnũ ⁊ alto vult oppoſitũ ⁊ inde ſurgit penitudo ſup bijs qꝗͥ pꝛius facta ſũt que mõ vellemus nõ leciſſe. phus ãt vtrac; diſcoꝛdiã excłdit ab bo mine ſtudioſo.d.ꝙ toti bomini ẽ idẽ de lectabłex idẽ triſte: p cõſeqͥnſ ab bo mine toto idẽ appetit᷑ ⁊ ideʒ fugit᷑.⁊ ñ ẽ ðlectabile vnũ uni pti: alið alij. 7ʒ3 ps ſẽſitiua ẽ obedies pti rõali. quaf nõ ẽ diſcoꝛdia in tłi hoõie ſʒ ptes hõis Atẽ nec ᷣm pies tẽpis:qꝛ ut ẽ ⁊ vt co uenit dicẽ ð moꝛtali hõie. vir Stuoſus ? ipenitibilł. nõ quin peiteret ſi male e / giſſet. ſed qꝛ male nõ agit iõ nõ pẽitet quare nec 'm ptes tempis vin ſtudioſ diſcoꝛdat aſe ipſo. Conj bil Inexiſtẽe] Cõcludu generałr ꝙ ſingła pᷣdictoꝛũ amicabiliu vident mexiſiẽ epyekei. . ſtudioſo hõt ad ſe ipſũ ſicut oñſu eſt de ſingulis. Conĩ ibi. Ad aicũ aut. põſt ſecudã ptẽ minoꝛis pꝛincipalł rõis. d. ynj ſtudioſus ſe hiĩe videtur ad aiců. quẽadm ſe hʒ ad ſe ipſu. ꝙ ꝓbat ex iri bus ſimk ſüptis. pꝛimo qꝛ vus qicus ẽ hõi quaſi alius ipſe.2: qꝛ dicitia videt᷑ eſſe ali boꝝ amicabiliu. vel ſim? oia ſeu appetitui vſus oium 3 q amici veri ſunt illi qui bec quatuoꝛ alcabilia inexiſtunt ĩ ſpctu ſun adiuicẽ. quaĩ̃ peqᷓ; ſtudioſus habʒ b quatuoꝛ aicabilia ad ſe ipſũ.⁊ ãicus ẽ alius ipſe:⁊ ãicitia ẽ grualiter: b oia ⁊ amici b operãtur adi uicem. ſequit᷑ ꝙ ſicut bᷣ inſunt tali höti ad ſe ipſuʒ eodẽ mõ ex ↄñti inſint ei i1 pabiuudine ad aicũ.⁊ ꝑ b pʒ pꝛincipa ls verias qõis? ¶ Lecno 62 BSBiſe ipſum at vtn eſt vke ñ eſt amicitia]. Zeiminaſ. 4. pꝛi/ mis queſtionibus. bic cõſeqni eterminat qumtã. ſ. vtruʒ bõls ad ſe ipſũ ſit amicuia pꝛopꝛie dicta. peauteʒ queſtionẽ pꝛopõit.⁊ qõnem ſecũdum vnuz intellectu a pꝛeſenu ꝓpoſito abi jcit. 2? ptractat qonẽ ſʒ aliuʒ itellectũ ibi Nidebitur autẽ Dicit pꝛumo q quenno illa qua queruur. vt bominis ad ſe ipſum ſit amicitia relinquitur in pꝛeſenti ſupple ſᷣm intellectũ ᷣm que poſſet queriſ imili modo de luſſuia v/ trum ſit hominis ad ſe ipſũ: ſecunduʒ foꝛ malẽ rõem iuſtuie.⁊ eodem modo põt hic queri de foꝛmali ratione ami⸗ citie. quia in eiſdem ⁊ circa eadeʒ ſũt ambe: iuſtitia ſcilz amicitia ut. S. li⸗ 8ðec? 9* Eſt ergo ſcienduʒ ꝙ poteſt que rere de foꝛmali ratione amicitie. vtruzʒ ſit bominis ad ſe ipſum: vel de opere amicitie. vtrum ſit cuiuſ ubet hominis ad ſe ipſum. In pꝛimo intellectu que/ ſtio pꝛo nũc abijcitur. quia comuniſ di fficultas eſt de iuſtitia ⁊ amicitia. in ſe cundo intellectu recipitur t periracta tur. cuius ratio eſt: quia in queſtione ꝓ xia ſermo pꝛeceſſerat de operib ami / citie Conĩ ibi videbit] qõez ptractat in intellectu pᷣmiſſo. pꝛio auũt in gene/ rali.2: ĩ ſpali ibil vnt auũt dicta.] dica LIBRO 6 pꝛimo ꝙ hõis ad ſe ipſuʒ videbitur viiq; ãicitia eſſe duplicit: ⁊ ex duplici medio.pꝛimo ſic:ʒ ꝙ cõtingit duo.vł tria vłplura ex dictis ãicabilibꝰſeu ãi⸗ citie operibus exiſtere hõi ad ſe ipſuz ſicut pbatũ eſt. ö.cpximo.qꝛ oĩa qua/ tuor ãicabilia inexiſtũt hõi stuoſo ĩ oꝛ dine ad ſe ipſũ.2? videtur idẽ.qm ſup/ abũdãtia icine hõis ad ãicũ aſſimila tur ei ãicitie que eſt hominis ad ſe ip̃ʒ vñ cõuẽient᷑ dicitur.in landẽ ãicitie tał᷑ diligit talem ſicut ſe ipſũ ⁊ in lege pᷣce ptũ ẽ. Hilige pximũ tuũ ſicut te ipſuzʒ. quare hõis ad ſe ipſuʒ videtur ãicitia eẽ ad minus qᷓt ad opuſ ãicitie quic/ quid ſit ð ſoꝛmali rõe ãicine. Conĩ ibi Lvidẽtur ãt dicta. qõnẽ pᷣmiſſã ptrac/ tat in ſpali qtũ ad hominezʒ pꝛauũS. eni.c.ꝓximo ẽ ſufficienter oñſũ ꝙ ami cabilia inſũt ſtudioſo hõi ad ſe ipſum. quare ꝓ nũc nõ oʒ oñdere niſi de puo. pꝛimo ̊ ſup iſto articulo ꝓponit ſuum intetui. 2. phat ipſũ ibi. differũt eniʒ 3ͤ⁊ infert ipſuũ ꝓbatũ ibi.. Mõ vtiq; vĩ t infert vnũ moꝛale documẽtũ ibi. ſi vtiq;] pꝛimo g ꝓponit intẽtũ ſuum in quatuoꝛ cõcluſionibꝰ.d. pꝛimo ꝙ mul/ nis:qᷓ;uis exñtibus pꝛauis ⁊ paſſiões ſequẽtibꝰ vident᷑ exiſtẽ dicta aicabilia ad ſe ipſos nõ ſimpłr: ſʒ ᷣm pꝛauam affectionez. ſ. Fʒ ꝙ ipſi placẽt ſibi ipſiſ voluptatibus turpibus pfruẽtes.⁊ ᷣm falſã opinionẽ.ſ.ſᷣm ꝙ ipſi exiſumant eẽ epyekes ⁊ bonũ illud ꝙ appetunt T ſic tali affectione ⁊ tali opimõe ipſi participt in ipſis ãicabilibꝰ. 2? dicit ꝙ nulli hominũ valde pꝛauoꝝ æ nefa/ rioꝝ.hᷣ ãicabilia inexiſtũt in oꝛdine ad ſe ipſu. ʒ. ꝙ nec ẽt vidẽtur eis exiſtere ymo ⁊ eis ⁊ alijs notũ eſt talia amica bilia eis ineẽ. 4 dicit ꝙ fere dici põt vłr. ꝙ nec pꝛauis hominibꝰ gbuſcũqAg qualitcũq; pꝛauiſ exñt talia ad ſe ipoſ Conj ibi differunt enĩ Apbat intẽtũ iã pꝛopoſitũ. oñdẽs pꝛimo ꝙ pꝛaui non hñt ad ſe ipſos cõcoꝛdiã.2? ꝓ nes bñ/ ficentiã ibi. hij aũt rurſ *. ꝙ nec cõ uictũ ſeu ſocletatẽ ibi.. qrunt q. Kg Pꝓ cõcoꝛdia hñt diſcoꝛdiã ibi.. Mec cõ/ gaudent.] Pꝛimo ergo dicit iõ pꝛa uis nõ exũt dicabilia ad ſe ipſos. qꝛ diſ ferũt ⁊ diſcoꝛdãt a ſe ipſis ſᷣm diuerſoſ appetitus.⁊ pꝑ ↄñs nõ hñt in ſe cõcoꝛ⸗ diã.ꝙ enĩ diſcoꝛdẽt pꝛobatur qꝛ ĩconti nentes qui nõ ſũt niſiſemimali. ut.. li.⁊⁊ altera cõcupiſcunt ſᷣm appetituʒ ſenſitiuũ.⁊ alia volũt ᷣm appetitũ in/ tellectiuũ.qm ipſi eligũt.i.poptãt qdã delectabilia notiua exñtia ꝓ illis bois que ſibi ipſis vidẽtur eẽ ſunplicit bõa * eligẽda. Nota po ꝙ electio ñ ſumit hic ꝓpꝛie ut deſcribit᷑.õ.li.ʒ?c.. nec ita large ſicut dixi.õ.li.i.ſʒ ſũmit᷑ ͥ ele ctio ſᷣm ꝙ ẽ duoꝝ ꝓpoſitoꝝ alterius p/ optatõ: ſic.n.fit in caſu incõtinentie qꝛ intellectus æ appetitus intellectiuus ꝓponit vnũ bonũ honeſtũ. ſenſus autẽ ⁊ appetitus ſẽſitiuus ꝓpõit aliq dele/ ctabile honeſtan oppoſitũ. In caſu ãt pᷣoptat delectabile bõ hoęſio.⁊ h pop tatio dicitur hᷣ electio. Cont ibi.. Hij aũt rurſus. Oñdit ꝙ pꝛaui nõ hñt bñ ficẽtiã. bᷣ ãt oſtẽdit duplicuer.pꝛio ex ſuhtractione beneficij. 2 ex illatione damni ibi Quib at. Dicit ꝗ̊ pꝛimo ⁊ hij alij alia.ſ.malitia.pꝛaui rece⸗/ dunt ab opari. ⁊ õmittunt ea que ipſi met exiſtimãt optĩa ipſis eẽ ⁊ a talibꝰ bonis ſibi procuradis deſiſtunt: ꝓpter timiditatẽ laboꝛis ⁊ afflictiõis: ⁊ ppi deſididã aĩe ⁊ pigritiam coꝛpis.quare nõ habẽt ad ſe ipſos beneficentiã. ve inde ibi.. Quibꝰ aũt Oſtẽdit b idẽ ex illatione damni. d. ꝙ illi pꝛaui quibus ſunt operata multa mala culpabilia æ dura penalia inferunt ſibi ipſis damna 42 ꝓpter malitid odiũt ⁊ fugiũt vi⸗ uer̃ ꝓpter ſᷣ interimũt ſe ipſos. quar tales nõ hñt ad ſe ipſos bũficẽtis. Eſt t ſciẽdũ ꝙ h̊ rõ nõ ꝓcedit vłr de ꝗbuſ/ cũq; pᷣuiſ:ſʒ tm̃ ð hijſ ꝗ ſũt ſüme pꝛaui T ex anguſtia ðſperati. ut pʒ ex texiu. Conr ibi. qrũt q; mali oñdit ꝙ pꝛam non habent ad ſe ipſos conuictuʒ ⁊ ſo cietatem.d.ꝙ ⁊ mali querunt aliquoſ extra ſe cum quibus commoꝛẽtur ⁊ ſe cſf ſsl Allor ſ leoliſ on ul ſpenil. Mlupt Gnoꝛütea ſor Gbaan holesnd Mtinta. Mcli En ſonen Nelopoti ſcitnchu Enulliſacit Nrpot noe poltnuͤeſe ſcat Con Gagprann ſeciensad peäfaath aitn ſecigiudi weorinß⸗ Cliuiſi ieſnn appen unimne Enndeng llbehulen Alr/eatiz Uchpsmabea ſabpunns alwwige demwblen tia ipnd erina onf Renoreron lli wein an cicgeugt⸗ ſbleciüihe⸗ un igin lanöingn ſtanaee ſeſ hi⸗ Ple.ſicg rigen dn tnn iſütnr . bine D üfn Pri — dermdg plan wääfmpn Nelaviſn ölpen Alhiimtbe Münm Ndränenn i NNe iboncli ſin tuns riigt nopeſi dn ie döheenin icganiii Biän Atang ceicj. Lal mi. Ai giipſseilit ias deſln , 18 1 Hiisl ipſoſ fugiũt nõ potẽtes cõmoꝛari cũſe ipſis.i.cũ ſins ais:vbiſut memoꝛie pᷣ/ teritoꝝ ⁊ ſpes futuroꝝ ⁊ ſẽſus pntiũ. cui fuge cà eſt: qꝛ entes ⁊ cõmoꝛan/ les cũ ſe ipũs ⁊ ſuis ais recoꝛdat᷑ mul ioꝝ maloꝝ difficilium ⁊ triſtabiliũ. x ſperãt.i.expectant cum timoꝛe alia ſi milia pꝛioꝛibus. cũ alijs vo viuẽtes ⁊ cõmoꝛdtes a ſe ipſis diſtrabũt᷑ ⁊æ ma/ loꝝ ſuoꝝ obliuiſcunt᷑.⁊ h̊ mõ videt᷑ eis qꝙ bẽant requiẽ aliqualeʒ. quare tales põies nibil amabile in ſe ipſis bñteſũ patiunt᷑.nec hñt aliq amicabile ad ſe ipſos Eſt ãt ſciẽdũ ꝙ bᷣ intulit cõcluſio nem generaleʒ de õi ãimali:qꝛ ex iſto medio põt inferri de cõcoꝛdia:⁊ de bñ ficẽtia:qᷓ;uis nõ de beniuolẽtia de qua h nullã facit mẽtionẽ ꝓ eo ꝙ nullſim/ płer põt nõ eẽ ſibi ipſi beniuoluſ q;uis poſſit nõ eſſe ſibi ipſi concoꝛs bñficꝰ ⁊ ſociał.Conĩ ibi. MNec cõgaudẽt.oñ dit ꝙ pꝛaui bñt ꝓ cõcoꝛdia diſcoꝛdiaʒ rediens ad declarationẽ pꝛime pticłe p: ãt facit hͥ 2: remouʒ vnũ dubiũ ibi. Si aũt nõ poſſibile. Dicit g̊ pe ꝙ pᷣui nec cõgaudẽt ſibi ipſis:nec cõdolẽt y / mo eoꝝ aia ſᷣm diuerſas uires conten dit ⁊ ↄriat᷑ ſibi ipſi.⁊ h̊ ꝗdẽ.i.iſta vis aĩe puta.appetitus ſẽſitiuꝰ ꝓpter ma litiam.i.ꝓpter pꝛonitatẽ ad malũ do/ let recedes a ꝗbꝰcũq; turpibꝰ delecta bilibꝰ. h ãt.ſ.appetiiꝰ intellectiuꝰ dele ctatur recedẽs a talibꝰ turpibꝰ:⁊ h pu ta :h vis trahit aiam buc.puta ad ma lũ:⁊ hᷣ puta.uis altera trahit illuc.pu/ ta.ad bonũ quẽaðm duo mouẽtia vↄria idẽ mobile ad oppoſitas ptes trahen/ tia:⁊ ipſum diſcrepãtia diſcipãtia ⁊ la cerãtia.onĩ ibi. ſi aũt nõ poſſibile Remouet dubiũ qꝛ dixerdt vnũ appe/ titũ dolet᷑ ⁊æ alteꝝ delectari:ne foꝛte di ctũ eiꝰ credat᷑ eẽ falſũ.pꝑ b ꝙ nõ ſit poſ ſibile eũdẽ hominẽ ſimul dolẽ ⁊ delec taxi.dicit ꝙ bᷣ nõ ẽ ↄ eũ:qꝛ ſit ita:vł nõ ita.nõ ẽ magna differẽtia.qꝛ ſaltẽ ſi ſi triſtari ⁊ delectari nõ ẽ poſſibile appe tituſ eiuſð hõis.tñ poſt paꝝ tpis ẽ poſ ſibile. ſic ꝙ poſt triſtabit᷑:qꝛ pꝛiuſ ẽ de/ lectaꝰ:qꝛ non a pꝛicipio ſimpłr volue rat ſlla ibi fieri delectabilia. quub ⸗ delectatꝰ ẽ. Cuiꝰ ſignũ ẽ: qꝛ mali cõit replent᷑ penitudie. penitudo ãt ẽ tꝛiſti tia de pᷣcedente delectatiõe ⁊ letitia. Con ibi.. Mõ vtiq;] Infert itẽtũ iaʒ ꝓbatũ.d.ꝙ nõ videt᷑ hõ pꝛau diſponi amicabilit ad aliquez: qꝛ nec ẽt ad ſe ipſũ ꝓpter nõ hĩe aliqð amicabile.⁊ ſic pʒ ꝙ pᷣui hõis ad ſe ipſũ nõ ẽ ſimpli citer ãicitia ᷣm opa.Cont ibi. Si vti / q; ſic] infert ex pꝛemiſſis moꝛale docu mentũ.d.ꝙ ſi ſe habere hoc mõ.i.non hĩe opa ãicitie ad ſe ipſũ nec ad alim E valð miſen abhõinabile ad fugiẽdũ ſequitur ꝙ multũ intẽſe nob fugiẽduʒ ẽ hĩe malitiã ⁊ cũ magno conatu tep / tãdũ eẽ epykea v ł epykẽ.i.bonũ ⁊ tuoſũ:qꝛ h̊ mõ vnuſqſ q; ſe hẽbit ãica/ byr ad ſe ipſũ ⁊ ad ꝓximũ:⁊ fiet ãicuſ ſui ⁊ ꝓxini ꝙ eſt valde felix ⁊ gloꝛio ſum. quare. c. ¶ Cectio 6: Eniuolẽtia at.] deiminai. .. pꝛis qõibꝰ. b conĩ deiminat. tia ł amatio:ł qd. quã detminat ſp.i. cõcluſiõibꝰ. p: ꝙ beiuolẽtia nõ ẽ ãici/ tia.2? nec amatõ ibil ſʒ nec amatõ 3ye ꝙ eſt pꝛĩcipiũ ãicitie ibi. Aidetur otiq; pꝛincipium.] quarta qð non eſt pꝛincipium amicitie vtił vlł delectabik ibil nõ eã que pp.] quĩtã ꝙ ẽ pꝛicipin ãicitie vtuoſe ibi.. Zotalr Picit p: ſuppoſito titło qõis ꝙ beiuoletia vio eẽ ãicitia.nõ tñ ẽ ãicitia.ꝙ ꝓbat᷑:qꝛ ůaia citia nec ẽ ad ignotos.nec ẽ latens.ut 665. li. S c? 2 o bẽiuolẽria ẽ ad ignotoſ .i. ẽ latẽs. quare bẽiuolẽtia nõ ẽ ãicitia cuiꝰ rõis põit p: cõcluſioneʒ.2? mi.ibi LFit.n. Gꝛmaio.cũ allegatiõe ſua ibi. Lamicitia aũt Sed contra h obijcitur quia amicitia eſt beniuolentia ut dictſu elſt. 5. li?S. c. 2 QAuare per conuerſionę beniuolentia eſt amicitia. vnde ibi di/ citur qð beniuolenn in contrapaſſis anmicitiam eſſe dicũt. Hicenduʒ aute,ʒ ad h ꝙ amicitia non eſt beniuolẽtia. ſʒ vyeꝝ ẽ ꝙ icludit bẽiuolẽtiã ſicut totũ i cludit ptẽ.aicitia nãq; ĩcłdit apperitũ hẽiuolẽtie.bñficẽtie.ſocietaſᷣ ⁊ cõcoꝛ ſextã. vtꝝ bẽiuolẽtia ſit ãici- II3RO die. ut oñſũ eſt. . eo. li. c. 2 vt. 5. li. 8 dictuz eſt ſimpliciter ꝙ amicina ſit be/ niuolentia.Conĩ ibi.. Sʒ nec amato)/ Pꝛobat ſecũdã cõcluſionẽ duplici rõe ſecũda ibi.. Et amatio. pꝛimo ꝗᷓ argu it ſic. omnis amatio intẽtionẽ ⁊ appe titum habet.ſed beniuolẽtia:nec ĩtẽtio neʒ nec appetitum habet.quare beni uolentia nõ eſt amatio. huius rõis po nit pꝛimo concluſionẽ.2 minoꝛeʒ ibi LMHõ eni. ʒ? maio.ibi.. Amatiõi aũt Eſt autem ſciendum ad euidẽtiam ra/ tiõis.pꝛimo ꝙ intẽtio eſt deſideriuʒ fi nis tãq; aſſequẽdi per aliq mediũ.ut notaui.õ.li.ʒ.c. de voluntate.q.22 Se cũdo ſciendũ ꝙ appetitus ſũmit᷑ hic p deſiderio vtendi vel fruẽdi. vel vidẽdi vel aliqualit habẽdi ipſuʒ appetibile tãqᷓ; bonuʒ ipſius appetẽtis. ʒ:ſcienðᷣ ꝙ amatio includit ĩtentionem ⁊ ꝓpoſi tum agendi ⁊ operãdi pꝛo bono ⁊ ſa/ lute rei amate ⁊ appetitum ſeu deſide riũ boni ⁊ ſalutis rei amate.ut notaui õ.li.S.c.? ⁊ ex h patet.ma.pꝛopoſi tio reſponſiõis.ſ. qualiter omms ama/ tio habzʒ intẽtionẽ ⁊ appetiium: Al? ſci endũ ꝙ beniuolẽtia habet intentionẽ cooperãdi ꝓ bono ⁊ vtilitate illiuſ cui ſumus beniuoli.ut.j. dicit᷑ in concluſi one tertia.nec etià habet appenitũ ha bendi:vtẽdi:vel fruendi:vel imuãdi il lum cui ſumus beniuoli.vt ex parte ſe quenti poteſt haberi ex hijs que dicũt᷑ de beniuolẽtia qᷓ; interdũ habemꝰ cir-/ ca agoniſtas. ⁊ ſic patet minoꝛ pꝛed/ cte rõis.Conĩ ibi.. Et amatio. Ar/ guit 2. ſic. amatio ẽ cũ cõſuetudie nõ ex repentino ſed beniuolẽtia põt eſſe ſine cõſuetudine pꝛeuia. ⁊ ex repẽtio. quare beniuolentia nõ ẽ amatio.huiuſ rõis ponit p: maioꝛc.2. minoꝛem ibi. Beniuolẽtia ʒ cõfiꝛmat.mi.pᷣdicte rõis ibi..Hẽiuoli.n. Picẽs ꝙ hõies videntes agoniſtas.i.pugiles in agõe ſeu certamine cõpugnantes:fiunt ip̃iſ beniuoli ⁊ cõplacent in eis.ſic ꝙ vidẽ tes pugnã eoꝝ:plus volunt bonũ vni⸗ partis q; altius:tamẽ ꝓ bono eoꝝ aſ ſequendo.nihil cooperabũtur. quare beniuoli ex rõe ſolius beniuolẽne. nõ habẽt intẽtionẽ reſpectu finis aſſequẽ di vel agẽdi per eos. Quarto ibi. qð erniz diximus. Konfirmat ſcòam rõeʒ .d. ꝙ nos diximus ꝙ bemuolentia fu repente quia homines repente beni/ uoli fiunt ⁊ ſecundũ beniuolẽnã ſuꝑpfſi cietenꝰ⁊ nõ ꝓfũde diligũt:ex quo bei / volęẽtia eſt appetitus inefficax vt dixi⸗ .ẽ.eo.li.c* Conjĩ ibi videtur vtiq; Seclarat tertiã cõcluſionẽ.pꝛimo aüut ꝓponit intentũ cũ quodã exẽplo. ſcoo exponit exemplũ ibi.. Hon emiʒ tcio ipfſuʒ applicat ad pꝛopoſitũ ibi. Sic vtiq; · infert propoſitũ declaratũ ibi Lppier ꝙ tranſierens. icit ̊ pꝛrimo V beniuolẽtia videt᷑ eſſe pꝛincipiuʒ ãi citie:quẽadmodũ delectatõ que ꝑ viſũ rei pulchꝛe concipitur eſt pꝛincipium amationis que eſt amar᷑. Scðo ibil nõ enim] Expomu dictũ exẽplũ.d. ꝙ nul lus amat amoꝛe amationis aliqua.nõ 5p̃delectatus pulchritudinis ſpecie ſeun foꝛme eius.gaudens autem ſpẽ ⁊ foꝛ ma eius in uidendo eam: nõ pꝛopter hͥ mſi alið addatf: ⁊ vlterioꝛ affectio ſuperueniat amat eaz.ſed cum ſupue/ nerit deſideriũ ex cõcupia ſic ꝙ abſẽtẽ deſiderat ⁊ eius pᷣſetiã cõcupiſcit.tũc amat eã amoꝛe amatiõis.⁊ h̊ mõ de/ lectari in ſpẽ pꝛiꝰ ẽ qᷓ; amar̃.⁊ põt eẽ ſine illo.⁊ nõ ep?: ⁊ ꝑ ↄñs ẽ pꝛincipii eius.ʒ. ibi Sic vtiq; ᷣmiſſũ exẽpluʒ applicat ad ꝓpoſitũ.d/ꝙ ſic ł h̊ mõ ſe habet beniuoletia ad ãiciuã ſic ꝙ ãici/⸗ tia nõ põt eẽ ſine beniuolẽtia:qꝛ ñ eſi poſſibile aliquos fieri ãicos nõ pꝛi ſa / ctos beniuolos.Sʒ beniuoli facti ũ pp p ſe adinuidẽ amãũt.qꝛ beniuoli ſolũ vo lũt bõa ilł ꝗbꝰſt bẽiuoli.ſʒ ꝓ iſtis bõis exequẽdis nihil coopabũt᷑ eis. nec ẽt turbabũt᷑ magna triſtitia: ꝓ ip̃is gbus ſt bẽiuoli.ſi ſt afflicti qualicũq; miia. ⁊ h̊ mõ pʒ ꝙ ãicitia neceſſario pᷣſup⸗/ põit bẽiuolẽtiã.⁊ ñ eↄ:ꝗꝛibi pp ꝙ ſin fert ꝓpoſitũ ðclaratũ.d.qꝙ ad pᷣmiſſa ⸗ ſiderãs ꝑp h̊ ꝙ dictũ ẽ dicet traͤſferẽſ ſe Penato nea 1 eſt Anatonss ſncorn⸗ pnonneßt aplam ſloen ſnigete ie ict antctugne Annutuma Arckorpe untnonf lbſes us ſherdele Nitbi ve uumtenone Utſtimnenna ſoſenana ag W belnuchest pontlis p wa iez aipn pnupot beicvuſvi Ahnübenin Weganile brunenisr wo eimn nſtmneen lani pn gliguntie ſellet klan inmmmnnin nmheitin⸗ (lkaiort Nützfngi⸗ 1 ngndi pemäfn lennimein etii icocliin icta dicie hünn amt⸗ luneſnn Wptils ſelde Nienig in Mnenz ia Wii S Wüwdatüt . Rinn tickwazi Nlanägen rei na amdi Sli ictcün Nimanshen dans umnſili⸗ eün s Adann apiſcginn ſcni caplai mti. bind iihma 1 1 zeinun ng luin tü yeltnin uudimiſcgi⸗ e boanigliugi * VIIII ab amatione ad amicitiam ⁊ a dele⸗ ctatiõe ad benmiuolentiã.ꝙ beniuolen tia eſt pꝛicipiũ amicitie ſicut delectõ amationis ⁊ ꝙ beniuolentia diuturna in conſuetudine redacta ſit amicitia.i. pars integrans amicitid. eſt enim pꝛi cipiũ eius: qꝛ pꝛima pars eius. Cont̃ ibi. Mõ eam. eclarat quartã cõclu ſionẽ que ẽ expoſitiua tertie iam ꝓba/ te. Bicit igitur ꝙ. d. beniuolentiã ppt amicitiaʒ nõ dicet beniuolẽti fieri eã amicitiam que eſt ꝓpter vtile.nec eazʒ que eſt pꝛopter delectabile:quia beni uolentia non fit in his rebus.vel circa illas res quas amamus pꝛopt vtile vł pꝛopter delectabile. ᷣ autẽ declarat. Con ibi. HBeneficiatus quideʒ pꝛĩo autem re mouet vnã obiectionẽ.2. p/ bat ſuã intentionẽ ibi.. Aolens ãt p: igitur remouet obiectionẽ:ſi quis dice ret ꝙ benefſiciatus eſt ſuo benefacioꝛi beniuolus pꝛo recepto beneficio tãqᷓ; pꝛo vuli.⁊ per ↄñs ſumꝰ beniuoli ad eos quos amamuſ pꝛopter vtile.ad hᷣ autez dicit phᷣus:ꝙ beneſiciatus retri buit ꝓ recepto bñficio beniuolentiam benefactoꝛi ſuo iuxta opera exhibens ei.⁊ hᷣ mõ beniuolẽtia nõ fertur ſuper vtile expectatũ.ſed ſuper iuſtam retri butionẽ vtilis iam accepti. ⁊ amicitia vero que fundatur m amoꝛe vtilis cõ/ cernit vtile expectatũ nõ acceptũ. vo lens autẽ. Pꝛobat ſuã intentionẽ.d. ꝙ aliquis volẽs aliquẽ ꝓximũ ſuũ be ne uiuere ⁊ feliciter operãi:ſpẽ habẽſ p illum habendi rerum vtiliũ abũdan tiam non videtur eſſe beniuolus illi ꝓ ximo.ſed ſibi ipſi: quẽadm nec amicꝰ eſt ille qui curat ⁊ iuuat ꝓpꝛimũ ꝓpter quẽdaʒ vſum quẽ ſperat ab illo pximo ⁊ non ꝓpter bonũ ꝓximi.dictũ eſt enĩ ꝙ amicũ vocant bomines eũ qui vult alterum bene uiuere illius gratie.e. e. li.ꝗ⁊c: Conĩ ibi. . Zotaliter.] Infert quitã cõcluſionẽ tãq; pꝛobatãa ex tcia. in qua dictũ eſt ꝙ beniuolẽtia eſt pꝛin cipium amicitie alicuius ⁊ in quarta dictum eſt ꝙ non eſt pꝛincipium ami/ citie vtilis vel delectabił. quare reſtat ꝙ ſit pꝛĩcipiũ amicitie virtuoſe. DBicit igitur ꝙ totaliter ⁊ vniuerſaliter beni uolentia ſu:pꝛopter virtutem generat ſumptam etiã pꝛopter epykeiam.i.iu/ ſtitiam ſeu bonitatem ſpali modo ac/ ceptã illius cui aligs ſit bemiuoluſ.cuʒ ſ.apparet ei bonus vel foꝛtis:bellico/ ſus.ſ.vel aliquid taliuʒ que apparent hominibus virtuoſa. quẽ admodũ dixi mus in agõiſtis accider. quare ſi beni volentia diuturna conuerutur in aliqᷓ; amicitiam. manifeſtum eſt ꝙ conuerti/ tur in illã que eſt ꝓpter virtutẽ.ſicut ⁊ ipſa beniuolentia eſt pꝛopter virtute,z ⁊ non pꝛopter vtile.ut ꝓbatuʒ eſt.nec pꝛopter delctabile ut pꝛobari poteſt. ſicut de vniil. (Mectio 77 Micabile aũt. Determina tis.6. pꝛimis queſtiõibus·h nr̃ determinat ſeptimam .vtrum concoꝛdia ſit omodoxia cilicet pvel amicitia. vel quid. hãc queſtionem autem determmnat ſbᷣ ſepteʒz articulis. In pꝛimo oñdit ꝙ concoꝛdia non eſt omodoxia. ⁊ cũ b oſtendit inter quos non eſt. In ſcdo de quibus non eſt ibi. LMec circa q opoꝛtet In tertio inter quos eſt ⁊ de quibus eſt ibi. Sed ciui tates In 4? p quẽ modũ cõcoꝛdia fit ⁊ ẽ ibi. puta Citates In x· oñdit qd eſt ibi. politica aũt. In ̃. oñdit int quos ẽ maxime ibil Eſt at talł. In 7· inter quos eſt minime ibi pꝛauos ãt Pꝛio iꝗᷓ ſuppoſito titulo qõis vtrum concoꝛdia ſit omodoxia.vł ꝗd.itẽdẽs ꝓbare ꝙ nõ arguit.ſic. omodoxia põt exiſtẽ ⁊ ineẽ ignoꝛatib ſe adinuicẽ.ſʒ cõcoꝛdia nõ.quare cõcoꝛdia nõ ẽ omo doxia. huius rei põit.p? virtutẽ mino. 2: cõcluſionẽ ibi. pp ꝙ nõ ẽ ʒJ: maio. ibi.l hic ꝗdẽ eni. Eſt ꝗ ſciẽdũ ꝙ omo/ doxia int᷑pꝛetat᷑ vitas:ſimultas ſeu cõ ſẽſus opiniõis dicta ab omoy ꝙ ẽ ſimł ⁊ vnal⁊ doxos ꝙ eſt opinio.q.vna ſi⸗/ mul disſoꝝ hominũ opinio. In tali ãt opiniõe ⁊ opiniõis ſimultate ⁊ vnita te conuenire poſſunt illi qui ſibi in/ uiceʒ penitus ignoti ſũt.⁊ ſic apparet IIBRO maioꝛ pꝛopoſitio. Eſt etiã ſciendũ qð mnulluʒ aicabile põt eſſe bominiſ ad al terum ſimpliciter ignotũ: q;uis poſſit eſſe ad alterũ ignoꝛantez ſieut beniuo lentia:ſed nullo mõ põt eſſe beniuolen tia ad aliqueʒ tõaliter ignotuʒ ei qui ẽ beniuolus quin eũ nouerit viſu vł au ditu:ł fama:qꝛ ergo concoꝛdia ẽ vnuʒ de. 4. amicabilibus ut oſtenſuz eſt. 8. eo.li.c neceſſe eſt ꝙ ipſa non ſit int᷑ eos qui mutuo penitus ſe ignoꝛant:⁊ ſic patet minoꝛ ⁊ tamẽ inter quos ñ ẽ. Scðo ibi. Hec circa. Oſtendit ð ꝗq/ bus non eſt concoꝛdia.d.ꝙ nõ eſt circa qycunq; opinabile:nec vui piti dicunt eos concoꝛdare vłr qui ſunt cõſentien teſ de quibuſlʒ. puta eos qui de celeſti bus ſole ⁊ luna ⁊ eoꝝ eclypſibꝰ ⁊ mo ribus conſenſerũt qꝛ de talibꝰ mutuo concoꝛd are ⁊ conſenti nõ ẽ aliquod de. 4. amicabilibus. concoꝛdia tamẽ ẽ vnũ de numero iſtoꝛũ ut dictũ ẽᷣ. quaĩ non eſt conſenſus de illis celeſtibus vł de quibuscũq; per nos opabilibꝰ. Ex hᷣ aut cõfirmatur pꝛima cocluſio: quia omodoxia poteſt eſſe de celeſtibus:⁊ de gbuſcũq; neceſſarijs:vł ipoſſibilibꝰ concoꝛdia vero nõ.quare non eſt omo doxia. z. ibil Sed ciuitates. Oſten/ dit ſimł inter quos eſt ⁊ de quibus eſt concoꝛdia.Eſt enim inter cohitantes cõicantes coopantes adinuicem qua/ les ſunt ciues: ⁊ idcirco dicit ꝙ hõies cõuer debent concoꝛdare ciuitates.i. ciues: qui pꝛedicto modo ſe habent. Eſt autem eoꝛũ concoꝛdia de rebꝰquo uomõ conferentibꝰ per nos opari poſ ibilibus: magnitudineʒ q;dam bnti- bns contingentibus ineſſe: vel ambo/ bus:vel pluribus:vel omnibꝰqui ↄcoꝛ dare noſcuntur.dicit ergo ꝙ tunc ciueſ concoꝛdare dnr:cũ cõſentiant de cõfe/ rentibus: æ cum eligant eadem bona * ch operẽtur eadem ab eis cõiter o/ pinata ꝗa ſunt magnitudinẽ qᷓ;dã ha bentia: æ que ſunt connngenna ⁊ poſ ſibilia exiſtere ambobus:pluribus:vel omnibus qꝛ generałr illi qui dicũtur pꝛopꝛie concoꝛdar. concoꝛdãt circa il lud ꝙ eſt per nos operabile:⁊ q ẽ ma gnum.⁊ ſic patet de quibus eſt. æ int quos eſt concoꝛdia. Conr ibi. Puta ciuitates. Oſtendit per quẽ modũ cõ coꝛdia fit et eſt.pꝛimo autẽ oſtendit hᷣ in pꝛopoſito.ſcoðo autẽ in oppoſito ibi Lũ autem in vterq;. Dicit ergo pꝛi/ mo ꝙ hoc modo ſit concoꝛdia:⁊ h mõ ciues concoꝛdant.cũ videatur omnib- ꝙ pꝛincipatus ſeu pꝛicipes ſunt eligi/ bileſ ⁊ eligendi ſecudum politiam ari/ ſtocꝛaticam. vel cũ omnibus videat᷑ ꝙ oppugnandi ſunt lacedemonij. vel qð pictatus debeat pꝛincipari.⁊ in b oẽs conſentiunt.⁊ cũ ipſe pictatus bᷣ volu/ it.⁊ electioni de ſe facte conſenſit.hbᷣ in ꝰ* qᷓ;ᷓ modo fu:⁊ eſt cõcoꝛdia inter ciues Seinde ibi. Cum autẽ vterq; Oſtè dit pꝛedictuʒ moð in oppoſito.d.qꝙ cũ vterq; douꝛũ.vel quilibʒ omniũ ſe ipʒ velit pꝛincipari.quẽaðʒ euripides po eta deſcripſit in poematibus ſuis que dicunt᷑ forniſſa. vbi oſtẽdit litem ⁊ diſ coꝛdiaʒ naſci:ex eo ꝙ quilibet vult bo noꝛẽ ⁊ vtilitates ſibi ipſi. quia nõ cõ/ uenit concoꝛdare eos quoꝛum vterq; vult bene habere omnia ⁊ quecũq;.ſʒ qudãdo voluntas omnium fertur in eu/ dem. puta cum plebei ſimplices volũt ⁊ conſentiunt viros epiekes et optioſ pꝛincipari. tunc quideʒ fit concoꝛdia. quia hᷣ modo fit omnib qð appetunt. Coni ibi. Polinca Oſtẽdit ð cõcoꝛ dia quid eſt. d. q;uis non ſit amicina ſimpluiciter.eſt tamẽ amicitia que dicit politica quẽadm cõiter oiciiur. bᷣ autẽ eſt:quia concoꝛdia eſt circa ea que ſũt ad ciuitatem conſerentia: ⁊ ad vitam ſufficientem conuenientia. Eſt autem ſciendum ꝙ amicitia politica nõ ẽ ſim pliciter amicitia: quia nec habet nec includit illa.ꝗ.amicabilia que ſequũt᷑ amicitiam ſimpliciter æ pꝛopꝛie dictäã nec eſt poſſibile vnum hominẽ haber talem ſocialem amicitiã ad omnes bo mines vnius ciuitatis. habeĩ tamẽ pot amicinam politicam ad omnes.i.pa⸗ cem ⁊ tranquilitatem cũ omnibus:⁊ h; eſt cũ omnibus concoꝛdare in nego/ iüilarnos b lal ts. O narie. nterec hanifi ſtant. mnoco iumi glicinen genban wlog peunt, lonisaud imnen ſa ſcie um crſeicil ucn ſea Mion ſtuni e⸗ laregnen⸗ flumnbm Nanfliten oropeemr Mianſent Cuinn⸗ hit alen ſcchnt achn arelent ewrer an Ohamnia Morän inpenmn. Gcammune lpiriedo Adesanri Annlos . ptipvean boppeit Nekebisnuib Unls heber⸗ Peeſteiamin iibenn enormm Perabinig Nöhabenin Wmnalapi erlick rn Wlga⸗ nantl Aändbi nüN Z ungönme mdes nii nmni gmanbo⸗ Namgif udnigiubt nauineng li moptone nrbelid nicſi eo unti t n Mnd 1 gaid eba ſinplcch eprezeseiſt narz in ncn Liicrza Mn WiaNd end ön an 1 õ õ aun bi, nrttiigel VIIII cijs ⁊ cauſis cõibus.Coni ibi.. Eſt at talis. ſteẽdit de cõcoꝛdia in quibꝰ ẽ mmarie. dꝙ talis cõcoꝛdia ẽ maxime inter eos qui ſunt vint epyekes ⁊c bõi bᷣ autẽ fit ꝓpter.s.conditiones que pᷣ/ ſtant ⁊ ſeruant concoꝛdiã:qꝛ boni viri pꝛimo cõcoꝛdant ſibi ipſis vnuſquuſq; cũ ammo ſuo pacẽ hũs ut.õ.e.liec.ꝗ. ꝙ nõ cõuenit pᷣuis hõib/ ut. S. e. li ceꝰ Itẽ 2 boni viri concoꝛdãt adinuicem pꝛo eo ꝙ ſunt in eiſdẽ operibus ⁊ occu patiomb exñtes ⁊ viuentes ⁊ eiſdem bonis gaudentes.qꝛ bonis ſecundum virtutem ſicut eſt dicere qð hoc ſit po ſſibile. In multo enim differunt eoꝛuʒ opcra ſecũdũ ꝙ oꝛdinãtur ad vite ne⸗/ ceſſitatem. ſed ſimpliciter amplius cõ/ ueniũt put oꝛdimnant᷑ ad bonitatẽ ⁊ ad tutẽ. Iteeʒ tertio bonoꝝ bominũ volũ tates perſeuerant᷑ permanẽt ⁊ nõ trãſ fluunt ab vno deſiderio in alteruʒ ſicut tranſfluit euripus ſeu ventus ⁊ ſic oĩs homo pꝛauus ſepe tranfluit: æ ᷣm ani mũ tranſmutantur. ut. S. li. S. c. 8. Nez 4 boni viri volunt iuxta que ſunt cõia bõa ⁊ aliena ut.S.liec. 3.(⁊ cexjꝰ Itẽ ſe volunt adinuicem cõferẽtia ⁊ vtilia p ꝙ alter alteri ſubuenit ⁊ alter alteri obuigatur ex quibus omnib' ſequitur ꝙ boni viri ſint concoꝛdes.h pꝛedicta bona concoꝛditer cõueniẽter ⁊ vnani/ mit᷑ appetunt. Conr ibi. Pꝛauos Joñ dit inter quos:qꝛ inter pꝛauos eſt con coꝛdia minime.dicit ergo pꝛuno ꝙ nõ eſt poſſibile bomines pꝛauos eſſe con/ coꝛdes quẽaòm nõ eſt poſſibile eos eẽ amicos.tũ ꝓ niſi foꝛſã in paruo ⁊ mo/ dico tẽpoꝛe cuius cã eſt:qꝛ ſinguli pꝓ ſe ipſis appetũt ſupabũdãtiam ⁊ ampli⸗ de rebus vtilibus ⁊ volunt deficere ⁊ minus habere de laboꝛibus ? minus pꝛeſtare in miniſtrationibus ⁊ collecu ⁊ ſubuentionibus.qꝛ igit᷑ vnuſquiſq; h vult ſibi ipſi ⁊ ſic ſe habere.iõ quilibʒ perſcrutatur v ꝓhibet ꝓximũ ſuũ ne.ſ. ſuperabundet in conferẽtibus.nec mi mnaus habeat in grauammb“. vñ ſequũt᷑ duo mala. pꝛio qꝛ cõe bonũ ꝑdit᷑ ꝓ eo qꝙ hominũ nõ ſeruantiũ ipſuʒ ex eo ꝙ ſi guli ad pꝛopꝛia nõ ad cõe bonũ inten/ dunt. 2? ſequitur diſcoꝛdia ⁊ contentõ quia iſti cogunt ſe adinuiceʒ ⁊ mutuo opera iuſta facere. ⁊ ipſi nolunt iuſta facere ⁊ inde ſurgunt accãtiones vitu/⸗ perationes: ⁊ pugne diſſoluentes oẽm concoꝛdiã ⁊ amicitiã que eſt ꝓpter vi le. vt. S. li.Sðcꝛi3 N(¶Kectio 8. Eefactoꝛes aũt. etermi⸗/ natis. 7.pꝛimis qõibus. hic etermiat octauã.ſ.vtrũ bene factoꝛes amẽt beneficiatos. magis q; amentur ab eis: ⁊ quia iſtud habetur docente cõi experiẽtia. ideo ſingularit᷑ qritur cã buiꝰ quare ua eſt. pꝛimo 5 qõnem pꝛoponit.d. ꝙ benefactoꝛes vi dentur ſuos beneficiatoſ magis amare qᷓ; ipſi beneficiati.beneſaciẽtes amẽt benefactoꝛes ſuos qui bene opati ſunt circa eos: ⁊ qꝛ iſtud videtur factũ ſicut res irrationabilis pꝛeter omnẽ ratio/ nem. iõ qritur cã eius quajĩ ſic euenit. 2 ibi. Oluribus qdẽ Secũdũ opini/ onẽ alioꝝ qõnẽ ſoluit ʒ: illã ſolutionẽ repꝛehẽdit ut in ſufficiẽtem ibi. Nid / bitur vtiq;. pꝛopꝛiam opinionẽ po nit ibi. qꝙ in artificibꝰ accidit. Circa opinionẽ vero alioꝝ. pꝛĩo recitat eoꝛũ rationẽ. 22 opinionis radicẽ ibi. Epy charinus. Sicit ̊ pꝛimo ꝙ pluribus videtur: ꝙ ideo bnfactoꝛes amẽt be/ neficiatos magis q; eꝰ? quia quẽaðm in mutuis illi qui debet volũt non eſſe creditoꝛes quibus debẽt. ⁊ ꝑ cõſeqns parũ uel nihil diligunt eos creditoꝛes vr accõmodãtes optant ⁊ curãt ſalutẽ æ vitam debentiũ.ſic ſuo modo benefi ciati recipiẽdo beneficiũ ſunt debito/ res effecti ⁊ debẽt: benefactoꝛes autẽ ſunt tãq;ᷓ creditoꝛes ⁊ eiſ debetur:qua pꝛopter benefactoꝛeſ nolũt eſſe ⁊ viuẽ ſuos beneſiciatos. per b expectantes lucrari gratias ⁊ aliquã retributionnẽ b mõ amãt eoſ. creditoꝛibus ãt nõ E cura reddẽ gratiaſ ut iſti dicũt.⁊ hᷣ mõ paꝝ ł nihil amãt ſuos bñfactoꝛel. P LIBRO rõis põit p: mi.2. ma. ibi..quẽaðm. 3. cõcluſionẽ ibi. Sic ⁊ beueſiciatos Deiñ ibi.. Epychaꝰ. ponit buius rei radicẽ:d.ꝙ epychauſ poeta foꝛte dicet ipſos ſic opinũtes dĩe h.i.rationẽ pᷣmi ſſaml videntes ..i.cõſiderãtes ⁊ rõem ſumẽetes ex mala radice ⁊ ex malo be/ neficiatoꝝ nõ ex nã bonoꝝ moꝝ ſʒ ex quadam occaſione mali ꝙ accidit ĩ hu manis moribus.h igitur malũ aſſimu/ latur malo humano: ⁊ videtur ipſũ eẽ T ita ẽ.ꝙ quidẽ eſt duplex.vnuʒ in ĩtel leciu:qꝛ cõiter muli homines ſũt iĩme moꝛeſ recepte gratie reributiõis faci ende alteꝝ autẽ eſt in appetitu:qꝛ cõii multi appetũt bene pati ⁊ bene reci⸗ per̃ magis q; bene lãgiri ⁊ bene facẽ MHotandũ autẽ ꝙ ideo multi bomines ſunt imemoꝛes recepte gratie:qꝛ nõ li benter recoꝛdamur eoꝝ ꝑ que viomur humiliari ⁊ in ſeruitute redigi: ſʒ rece ptio beneficij hominẽ recipientẽ hũili at donũti:⁊ in eius ſeruitutẽ ipſum re/⸗ digit obligans eũ dãti. quar nõ libeni taliuʒ recoꝛd amur. eſt enĩi bumana nã młtipliciter fua.ut habetur ĩ ꝓphemio metaphiſice. quarĩ memoꝛiã ſeruitutis hoꝛꝛet. vnde Seneca ait:q; memoꝛia benefſicioꝝ labilis. Iniuriaꝝ vo tenax NHotadũ etiã ꝙ iõ cõiter homines ap / petunt magis dare qᷓ; recipẽ:qꝛ conti/ nue defficiunt videtur ãt ꝙ pecuniarũ emiſſio ſit perditio quedã ipſius eẽ iã qᷓ; exũte humana vita per pecunias ut S.li.ꝗ. tractatu de liberalitate. ꝙ aüt ſimpliciter beatius ſit dare magis q; accipẽ.dicit dñs act.xx conĩ ibi viök autẽ. Premiſſã opimonẽ repꝛehẽdit ut in ſufficientẽ. d. ꝙ cauſa nalioꝛ ap⸗/ parebit ⁊ videbitur eẽ qᷓ; illa que aſſi/ gnata eſt ⁊ nõ erit ſimilis illi cauſe qᷓ eſt circa accõmodãtes.qꝛ illa ſi. upta eſt no ex nã nec ex conditioue rei.ſʒ ex oc/ caxione mali. ⁊ ideo nõ reſpondet᷑ ad queſtionẽ nec aſſignatur cã niſi in caſu et ꝑ accidẽs quoniã accõmodãtes nõ habẽt amationẽ circa illos quibus ac/ cõmo dauerũt.ſed volutatẽ ſolã ſeu de ſideriũ eius ꝙ ẽ ſaluãi debitoꝛes luen ⁊ ſolutionis gratia.ſed benefacientes amant æa diligunt beneficiatos dato ; nihil ſint eis vnles.nec in poſterum ſi at eis aliqua retributio.remoto igitur illo modo amandi per accñs.ſ. amare ꝓpitcr ſpem reiributiõis habẽde. qrit cauſa quare bñfactoꝛes ament benefi ciatos magis qᷓ; e ? ⁊ de iſta cauſa ni hil dixit pꝛemiſſa opinio de qua tamẽ eſt pꝛincipaliter queſtio.Conr ibi. qð in aruſicibus] Secundũ opinionẽ p/ pꝛiam queſtioneʒ ſoluit aſſignans ſex cauſas ꝓpter quas nãliter bñfactoꝛes amant magis bñ̃ficiatoſ qᷓ; en? Sũmit ãt pꝛimam ex compatione opificis æ opis.ſcoam ex cõparatione dñi ⁊ po/ ſeſſiões ibi Simul aũt t᷑nam de com paratione obiecti delectatoꝛis æ min delectabilis ibi. Selectabił dt. quar tam ex comꝑatiõe actionis ⁊ paſſiõis ibi. Et amatio: quintã ex cõparati/ one difficultatis ⁊ facilitatis ibi Ad buc autẽ Hextaʒ ex cõparatiõe certitu dinis ⁊ incertitudinis ibi... Magis ſciunt icit g pꝛimo ꝙ in artificibus reſpectu ſuoꝝ operũ hͥ accidit ꝙ dictuʒ eſt de benefactiomibꝰ qm̃ artifices opa ſua diligũt dato ꝙ nullã vtilitatẽ ſpera⸗ rent ex eis: æ inde ſũmitur pꝛima rõ noſtri pꝛopoſiti qm̃ omnis opifex plus diligit opus ſuũ q;ᷓ diligatur ab opere etiã ſi opus eſſet factũ animatũ potenſ intelligere ⁊ diligere.ᷣ ãt patet in exẽ plo poetaꝝ qui ſupexceſſiue diligũt po emãdta ſua tãq; pꝛopꝛios filios. Sʒ cõ paratio benefactoꝝ ad beneficiatos aſ ſimilatur iſti cõparationi: qꝛ bñficiatꝰ ꝙdam opu benefactoꝝ ſuoꝝ. quare bñfactoꝛes diligũt bñficiatoſ tãq; opa ſua magis q; eꝰ? huiꝰrõis põit pꝛimo ma.ibil Omnis eni ].ꝛ? cõfirmatioeʒ ibi.. MHaxie aũt ʒ.mi.ibi.. Tali vni q; h omnia pʒ. 4? aſſignat cãz ma. quare.ſ.opifex pluſ diligit opus qᷓ; eꝰ: ibi. hꝰ ãt cã.] pꝛimo aũt aſſignat eaʒ penes eẽ.2? penes cognoſci ibi. h ãt nale Eicit p: ꝙ eẽ ẽ eligibile appe⸗ (iurtil Me⸗ is⸗ inpiu fma aaun ſunt dlote ülg ſoß̃ Zn ſena uſu⸗ ſaini⸗ aio guune erſe iard yſniin ls tui got le⸗ thiang ſüm mnelige c nel ginelig ellgene zni iel. loucurno Prurgen icur⸗ Wn Austic keupeſi kurane einagae öammpe Conitbe inpenes Meinr Wwenti n Nfetatan quaenue⸗ lüdi. Ntopffki⸗ ſcichtſn An Metmaue Ne Mn N an elhcat Eu Cbg opmmni, hunt biinors rhin dos Weiii ons n audt üanfcese imninatiſen miur pemi wiscpiuge gan d ünmimin jehüun mingin cnni, üinin i uris ip ,Zünt Nigtce/, italg/ 4 4 tie⸗ VIII tibile ⁊ amabile omnibus ſed nos ſu/ mus ⁊ e hẽmuſ maxime in actu puta in viueĩ ſecũdũ actũ pꝛimũ ⁊ in opari ſm actũ ſcõᷣm. ſſic ꝙ et vnuſquiſq; actu operans ⁊ faciẽs ẽ quodã mõ ſuũ opꝰ ſicut diligit ſuuʒ eẽ.conſtat at ꝙ opuſñ diligit opificem ſicut ſuũ eſſe.quare ñ tm̃ diligit q;tu diligit᷑ ab opiſice. buius rõis põit p: ma 2. mi.ibi Sumus ãt 3? concluſionẽ ibi.. Ziligit aũt Eſt ůt ſciendũ ꝙ iõ opifex ut actu opans ⁊ ac tu faciens ẽ ſuũ op quodã mõ.qm̃ actꝰ facieni ut ẽ faciẽs ẽ ſacere ⁊ agere. ac t aũt oꝑis ut ẽ in actu ẽ ipſu flei ⁊ agi 2 patil rei artiſiciak. ſʒ aciio paſſio facẽ ⁊ fieri ſunt vnus actus numero ꝗ aciꝰ duoꝝ.ſ.agẽtis ⁊ patiẽſ.ut hẽtur 3 phiſico. quare iſta duo. ſ. agẽs ⁊ pa tiens faciẽs ⁊ factũ ſũt vnũ in illo actu vno ⁊ iſte ẽ modꝰ quo faciẽs ẽ ſuũ opꝰ æ h ẽ ẽt modus quo itelligẽs ⁊ intelle⸗/ ctũ ſũt vnũ ut bẽtur.ʒ?de aĩa.qꝛ actus intelligẽtis ut intelligẽtis ẽ itelligẽ ⁊ actꝰ intelligẽſ ut intellecti ẽ intelligi. ſʒ intelligere ⁊ intelligi ſũt vnus aciꝰ intelligendi ⁊ intellectio vnica.quare H mõ intellectus ⁊ imtellectũ ſũt vnũ ĩ illo aciu vno. ſicut opꝰ t opifex. Si o queritur quare opus nõ im diligit opi ficẽ ſicut eↄ: poſtq; ſũt equaliter ⁊ mu tuo ⁊ adinuicẽ.rũdeo ꝙ iõ qꝛ iſte cõis actus ⁊ iſtud eẽ cõe duoꝝ: exit ab agẽ te in paſſũ ⁊ manet in paſſo.amoꝛ aũt ſequitur iſtud eẽ.⁊ vbi eſt iſtud eẽ illic fertur amoꝛ ipſius eẽ. quajr gratia iſtiꝰ eẽ magis fert᷑ amoꝛ ipſiꝰ agẽtis ĩ paſſũ qᷓ; amoꝛ paſſi ĩ agẽs ⁊ in pꝛincipium. Conm ibi. h aũt nãle. Aſſignat aliam cãm penes cognoſci int es ſic arguẽ Mãle ẽ ut vnuſquiſq; diligat illð ꝙ eiꝰ potentiã mãiſeſtat.ſʒ op actu ens ma nifeſtat ⁊ nuntiat potentiam opificis quare nale ẽ ut vnuſquiſq; opifex opꝰ ſuũ diligat. cõſtat aũt ꝙ opꝰ ſic nõ dili git opificẽ ſuũ.quare ⁊c.huĩ rõis põit pꝛ cõcluſionẽ cõuemẽtẽ iſti rõi ⁊ pᷣcedẽ ti. 22 mi. ibi. ꝙ eni Eſt ãt ſciẽdũ ꝙ iõ tenet maioꝛ aſſũpta: qꝛ; naliter appeti/ mus potentid noſtrã ⁊ ſufficiẽtiã mãi feſtari p alios ſciri. b ãt appetu acct dit nobᷣ ppter duo.p· ꝓpt eẽ nĩiʒ ꝙᷣ ſal uatur ĩ memoꝛijs ⁊c noticijs alioꝝ. qꝛ eẽ intellecti ⁊ cogniti ut ẽ cognitũ ẽ in cognoſcẽte ut dictũ ẽ. ꝓpter honoꝛa bile ⁊ laudabile eẽ: qꝛ nuilꝰ laudat᷑ vł honoꝛat᷑ niſi pᷣcogniia eius stute ⁊1 ſu fficiẽtia aliquali. appetit aũt bonoꝛis ⁊ laudis ẽ nob nãlis.Conĩ ibi. Sumk ãt. Aſſignat ſcam cãm quare bene/ factoꝛ bñficiatũ diligit:pluꝰqᷓ; eꝰargu ens ita. Ois hõ gaudet ĩ re illa i qua ẽ bonũ ſuũ ⁊ illa ẽ ei ölectabił ? ama/ bił: q;to plus ẽ in ea bonũ eiuſ tto ẽ ei magis amabilł.ſed bonũ bnfacto⸗/ ꝛiſ ẽ ĩ patiente bñficiato.bonũ t bnfi / ciati nõ ẽ in bũſacioꝛe ł nõ tãtũ. quare bñfactoꝛ pł gaudet ĩ bñficiato qᷓ; e 2? ⁊ beneficiatꝰ plus ẽ delectabił ⁊ ama bilis bñfactoꝛi q; e * bui rõis ponit maio.in ilt obis. Quare gauðt ĩ q;b 1 qᷣ nõ hʒ itellectũ ſufficiẽtẽ niſi ꝑ mino rẽ quã ponit ĩ tota pte reſidua añ ⁊ pꝰ d. ꝙ bonũ bñfactoꝝ eſt illud ꝙ hʒ ſᷣm actũ ⁊ ſupple ꝙ ſecũdũ actü hʒ bonũ ſuuz rẽ ſuã ⁊ effectũ ſuũ in oꝑe ſuo ꝙ E ĩpatiẽte bñficiato ſʒ ipᷣi patiẽti bñficia to nullũ bonũ ẽ ĩ opãte ⁊ bñfactorĩ niſi foꝛte bonũ cõferẽs ⁊ vtłe ſecũdũ q;dã ſpẽ. habet᷑ ãt minuſ delectablłe ⁊ ama bile q; opus bonũ vᷣtutis ꝙ; habet be⸗/ nefactoꝛ ĩ bñficiato ⁊ ſic pʒ minoꝛ.mõ ex illis verbis pꝛemiſſis extrabe maio rem ſecũdũ ſupplemẽta pꝛemiſſa ĩ foꝛ ma rõis. Eſt autẽ ſciẽdũ ꝙ ideo bñfac toꝛ habet bonũ in beneficiato ⁊ non e 2?:quia ex debito ⁊ ex iure moꝛali bñ/ factoꝛ ut ſic eſt ſui iuris ⁊ nõ alieni.bñ ficiatus uero ut ſic nõ eſt ſui iuris ſed E iuris alieni.ſ.beneſactoꝛis ſui tãqᷓ reſ eius ⁊ bonum eius.Conĩ ibi. SGSelec/ tabił aũt. Aſſignat cãm tertiã pᷣmit⸗/ tens pꝛĩo q;dã diſtinctionẽ delectabili uz ſecũdũ differẽtias tẽpoꝛum.d. ꝙ cũ bonũ delectabile poſſit eẽ pꝛeſens vel poſſit eſſe pꝛeterituʒ. vel eſſe futurum. ⁊ tamẽ nuqᷓ; delectet niſi quado agi IIBRO mouet ⁊ titillat noſ.Sciẽdũ ꝙ bõi pꝛe ſentis eſt delectabilis operatio.puta ĩ/ tuẽi ⁊ vti:frui ⁊æ amplecti.futuri vero delectabilis eſt ſola ſpes:que aliqñ di/ lata affligit animam ſicut ⁊ cõcupiſcẽ tiaʒ ut.S.li.ʒ c.de delectatiõe. pᷣteriti aũt delectabił eſt ſola memoꝛia.2cibi. LSelectabiliſſimũ cauſã aſſignat du/ pliciter. pꝛio ſic. bonũ ſᷣm operationẽ ⁊ pᷣſentiã eſt homini delectabiliſſimuʒ ⁊ amabiliſſimũ. ſʒ benefactoꝛi manet opus ſᷣm pᷣſentiã diuturnã in ipſo bñfi/ ciato.ipſi autẽ patiẽti beneficiato bo/ nuʒ vtile cito tranſit in pꝛeteritũ.quaĩr bñfactoꝛi amabilius eſt bonũ ſuũ in bñũ ficiato qᷓ; e ↄ? quar magiſ amat euʒ qᷓ e ehꝰ rei põit pꝛ maio.2? mi.ibil ei qd — ig pʒ. Sʒ 2 h̊ obijcit᷑ ſicut obijcit eu ſtratiꝰ:qꝛ ſic vtile reciper ⁊æ bene pati ſtatim trãſit in pꝛeteritũ ꝙ ẽ recepiſſe ⁊ bene paſſuʒz eſſe.ſic ẽt benefacere ⁊ bene operari tranſit ſtatim in pᷣteruũ ꝙ ẽ bene feciſſe ⁊ bene operatũ eẽ ab ſq; omni differentia vel dilatione int/ poſita:quia nõ põt tranſire bõa paſſio nõ ſimul tranſeunte bona actiõe. Itezʒ munus manet pꝛincipalyr apud bñfici atum.opus tñ nõ manet apud benefi⸗/ cum. quajr̃ videtur fieri cõtrario modo ꝙᷓ dicat phᷣs. Picendũ autẽ ad hᷣ pmiſ ſa quadã diſtinctiõe de opatõnibuſ.qm operationũ quedã ſunt interioꝛes.que dã exterioꝛes. Interioꝛ vero nõ ſemp habet finẽ aliũ a ſe: qꝛ ipſa poteſt ſibi eſſe eupꝛaxia ut dicit pᷣus ponẽs diffe rentiã inter actionem ⁊ factionem. ᷓ. li.õ: exterioꝛ autẽ ſemper habet finezʒ aliquẽ alium a ſe ſicut omnis factio ut ibidem hẽtur.c? ʒ? bonum autẽ finale exterioꝛis opationis magis cõſiſtit ĩ fi ne ⁊ in cõpleto eſſe q; in medio ⁊ in fi eri ſecũdũ ꝙ eſt operatio stutis.vnõᷣ ta les operationes vłr ſunt delectabiles in fine.nõ tamẽ vłr in ſieri.operari.n. ſoꝛtiter ⁊ pugnare non eſt delectabile niſi ſecũdũ ꝙ artingit finẽ. ut. 8.li. 4 cavlt.de foꝛtitudine. Sic etiã operãi tẽ perate ⁊ coꝛpoꝛalia delectabiliũ fugẽ ⁊ coꝛpus caſtigare nõ ſemper ẽ ita de lectabile:ſicut fugiſſe ⁊ caſngaſſe.vnð meritum ⁊ laus honor ⁊ pꝛemiũ dat non omnibus pugnantibus ſed vincẽè tibus ut.S.li.i.cx. ijs ergo pᷣmiſſis ſciendum ꝙ płᷣs loquitur de bono fina li iſtius larginonis ⁊ bñficẽtie:ꝙ con/ ſiſtit in hoc ꝙ ẽ bene ⁊ laudabiliter ſe/ ciſſe ac liberałr tribuiſſe. Iſtud aũt bo num includẽs meritum:laudẽ: gloꝛiã ⁊ honoꝛem nõ tranſit tranſeunte facti one vł paſſione.ſʒ eſt diuturnũ nõ ãmi ſſibile ꝑ foꝛtunũ. paſſio aũt ⁊ munꝰac ceptũ ut in pluribus cito tranſit.quia ?ł᷑ conſũumitur ſuo vſu vel perditur aliquo caſu.quare ceſſat vtraq; obiectio.vei de ibi Et memoꝛia] pꝛedictã cauſaʒ aſſignat aliter.d. ꝙ bonoꝝ vtutis mẽo⸗ ria eſt valde delectabił.mẽoꝛia vo reꝝ vtilis.vel non eſt ł ſaltem minus ẽ de⸗/ lectabił.qᷓ;uis expectatio illoꝝ ⁊ iſtoꝝ videatur ſe habere e ↄ * mõ cõtrario. vnde intendit ſic arguere. memoꝛia p/ ſone cuiuſcũq; delectabilioꝛ reddit eãẽ amabilioꝛẽ memoꝛũti.ſʒ memoꝛia be neficiati apud benefactoꝛem ẽ delecta bilioꝛ q; memoꝛia benefactoꝛis apud bñficiatum pꝛo eo ꝙ illa ẽ memoꝛia bo noꝝ virtutis ⁊ iſta eſt memoꝛia bono ꝛzum vtiliũ tantũ.quare apud benefac toꝛem amabilioꝛ ẽ beneficiatuſ qᷓ; e ↄ: hiainus rõis ponit tm̃ otuteʒ minoris ut viſum eſt. Eſt autẽ ſciẽdũ ꝙ inter pꝛe⸗/ terita bona.illa que fuerunt finalia vł pꝛopinquioꝛa pꝛeſenti nunc.ſunt eniʒ poſterioꝛa generatione. vtilia vero ſũt remotioꝛa.quia ſunt pꝛiora generatio ne ut hẽtur ex. 4 phiſicoꝝ. quare mẽo ria bonoꝝ viutis que ſunt finalia eſt delectabilioꝛ q; memoꝛia vtiliuʒ: quia illa fuerũt melioꝛa ⁊ adhuc ſũt aliquo modo pᷣſẽtioꝛa. Inter futura vero via generatiõis vtilia pꝛeſenti: nũc ſũt p/ pinquioꝛa qᷓ; bona finalia.quare vide tur delectabilioꝛ eſſe expectatio vnliũ tãqᷓ; eoꝝ que ſunt pñtioꝛa ⁊ pꝛopingo ra.tñ qꝛ finalia ſunt pꝛioꝛa intẽtiõe.iõ ſimpłr delectabilioꝛ eſt expectatio bo/ fl in ych teeli. ſoſlye lbisſe lun bi Aniart Ulibos pontß ſiog⸗ honn Numen tſocis te i WMa Pen ſerane clinst genin MMun ſeconſe geeliͤtc lslunt⸗ Gfyman. gigon onunca ſgnelit wi m mrl Köiorin Agne ame Oten 1 erppi polit helabo Acpiun cußbe Wirke Grice glaredi büfenn ſunt be derurn i En denüͤn RAn Wönk hfn egn bine. ün gri Mnmeie mitin It tmin al Tumü Wed.e Wisti kniriſnn en mir, Wwirit .Nu) Abinn e Ag min Wwtenin Nelorbil Hienorun Tenoria M eagdben ueqz mmel nicügnu tennih mimene . imngen r in int uniun ahrſtin 8 rans Nenn iſi alu etmd vora aſe⸗ rwuſii mnan VIII nox otutis ĩ vriliũ apud bonos viros Cont᷑ ibi Et amatio. MAſſignat quar taʒ cãz itedẽs ſic argueĩ quiↄz ſuper excellũt circa actũ cõicationis amicabi lis ſupexcellũt ẽt ĩ amare ⁊ ĩ amicabi / ubus ſed bñfactores ſimpliciter excel/ lunt bũñfici atos circa actũ cõicationis amicitie quare v ĩK amare ⁊ in amica bilibus magis ergo amät. hui ratiõil ponit primo uirtutem maioris ſuppo/⸗ ſito ꝙ agẽs ſit pᷣſtantius patiẽte ut ha betur. 3: de anima ⁊? ꝑ cõſequẽs ĩ co/ municatione actiui T paſſiun ſupexcel lit faciẽs ⁊ agens. SZici ꝙ amatio ⁊ amare aſſimilatur fcõmi 7 amari aſſi/ miatur paſſiont 1t ei ꝙ eſt pati. quaĩ ꝓpter ſimilitudinè iter amare ⁊? facet iter amari ⁊ pati faciẽtes ſicut ſupex⸗ cellẽtes magis amat patientes ima gis amatur ex quo ifert generalẽ ꝓpoſi tionẽ ꝙ amare ⁊t amicabilia bere ma/ gis conſequitur eis uel eos qui ſuper excellũt circa actũ comunicatioõis qua⸗ les ſant faciẽtes.põt etiã bec ꝓpoſitõö cõfirmari ñ ſolũ ex pmiſſa ſilitudie ſʒ etiã ga omniſ amicutia ↄſiſtit eentialit ĩ comunicatiõe ut. 5. li?. cei2? quaĩ ꝗ ſupexcellũt iĩ comunicatiõe excellut et ĩ amoĩ. minoꝛ binus rõnis eſt euidẽs qꝛ beneſaciẽte agũt ſeu faclũt ⁊ bene ficiati patiutu Conĩ ibi Adhuc aũt Aſſignat quintã cãʒ. d. ꝙ oẽs bomineſ nãliter magis diligũt ea que cum diffi cultate a laborioſe fiũt quã ea qꝗ facili ter ⁊ illaboꝛioſe fiunt ꝙ patet ꝗa ul g9 ex ꝓpꝛio laboꝛe pecunias acgqrunt poſlidẽt magis diligũt eas quã üli ꝗſi ne laboꝛe a ſuis pꝛogenitoꝛibus eas accipiunt ut. S. li. 4. tractu d libalitate c.?? ſʒ bene pati ⁊ beneficiai ẽ illabo rioſũ ⁊ facile bñ̃facere añt bene lax giri ẽ operoſũ * laboꝛioſũ ⁊ difficile. quare hõies magis diligunt eos ꝗbus bñfecerunt quã eos a ꝗbus bene paſſi ſunt. bub rõis ponit pima.ꝛ? mi.ibi ui detur utiq;ʒ. B cõſirmat maioꝛẽ per ſi⸗ gnum ⁊ expimẽtuʒ ibiſ ꝓpter boc at] .d. ꝙ ꝓpter hoc ꝙ ea que laboꝛioſe fi⸗ unt omneſ magis diligunt fit ꝙ mĩes für magis amatiĩceſ quã pĩes. qa mii/ bus magis quã prib e laboꝛioſa filio rũ generatõ ñ ꝗdẽ q;;tũ ad prioꝛ? actu ſz tũ ad pᷣgnãtuʒ ptum. Conĩ ibi · Et magis.. Aſſignat. 6. caz. Inten/ dens ſic arguere. Illi qui cãʒ duülectio nis magis ſciũt. magiſ diligut.ſʒ bñfa ctoꝛes magis ſciũt caz dilectionis quã bñficiati ſciũt enim qua itenuone de derint.utrũ amoꝛe. uel timoꝛe· utrum in ſpe retributionis uel ſine tali ſpe utrã bona fide uel dolo ad decipiẽdù E qualiterꝰ beneficiati at iſtud ignorãt quare bñfactoꝛes magis diligunt bñfi ciatos qᷓ; ecõvſo. h rei ponit mino .tin ĩducens exemplũ de miĩibus que ma/ gis ſciuũt v earũ ſüt filij. ideo magis diligũt q; patres ut. 5. 1u 8. c. u. hoc modo dicit eſſe ꝓpꝛiũ bñfactoꝛibus re ſpeciu bñficiatoꝝ ꝗꝙ magis ſciũt qᷓ; illi ſicut expoſui. ¶L. 9. Abitat aut Determiatis. S. orimis qoibus bic vnt deter minat nonam utru oz bomi nẽ amar maxime ſe ipſa k aliquẽ aliũ ꝛio at qõnẽ pꝛopõit. 2 ad vnã pꝑtẽ ar guit ibi. Increpãt: B. ad aliã ibi. rõ nibus aut.] 4. pa0 Flutiõe qõis moð ſoluendi pꝛeſcribi ibi ·Rubitatf qui 10 qõnẽ ſo lui ib. Li op bꝛiũ 6:ſlõnez epylogãdo cõcludit ibi. Sic quidẽ ig in fine. Micit pꝛio ꝙ pdicta iteꝝ du bitat᷑ qritur vtruʒ hominẽ opoꝛteat . amat᷑ maxie ſe ipſu. ? maxie aliquẽ ali uz. k cõntatẽ oĩuz. Coni ibi Increpãt Arguit ꝙ nõ ſe ipſum duplr. pe ex cõt — opinione.2cex cõi moꝛe bominum qꝛ pomines cõiter iĩcrept eos qui ſe lipol maxie diligut vocant eos amatoꝛes ſui tãq; in turpi ob pbꝛio exñtes fʒ qm moð loquẽdi. paulus dicit ꝙ in nouiſſi miſ diebꝰ erũt tẽpoꝛa piculoſa ⁊ erunt põies ſe ipſos amãteſ cupidi: ellati ſu pbi. ?: ad thi. 5:c 2 wbi. Aidet autẽ. Arguit ad idẽ ſic.mos quẽ mali tenẽt X boni fugiũt malus 1 a fugiẽdus eſt. ſz tak amoꝛ ſui ẽ bꝰ.quat fugiedul hur ”MB — ECesg . H LIBRG rei ponit ſola mi.qꝛ ma. peꝛ ſe nota ẽ. Dicit g ꝙ pꝛauus videt᷑ agere oĩa ſui ipſius gratia ⁊ nulliꝰ alterius amoĩr ł cauſa. ⁊ q;to eſt deterioꝛ: tãto pluſce teri accuſãt ipſũ:ut ſui ipſiꝰnimiũ ama toꝛẽ. puta dicẽtes ꝙ nil agit a ſe ipſo ĩ/ alterũ ł in cõe bonũ.ſʒ oĩa ad ſe ipſum ſic ꝙ eius finalis intẽtio nũqᷓ; exit a ſe ipſo in aliquid alteꝑ:ſʒ ſ. Eper tẽdit ĩ ſe ipſũ æ manet in eo ut ĩ termio: ſic ni hil agit a ſe ipſo ꝓpłea ꝙ nimis amat ſe ipſũ.vir aũt epyekes ⁊ bonus agit ꝓpter bonũ:⁊ q;to melioꝛ tãto magis agit ꝓpi bonũ.ſ.gtia opis boni ⁊ cõiſ boni. Itẽ agit Ftia ãici. Itẽ pᷣfert ea 4 ſunt ſui ipſius pꝛeferendo negotia ãici ſui negotijs ſuiſ. ſic ergo pʒ ꝙ amoꝛ ſui ſeu philatia pᷣm grecos ẽ mos quẽ pᷣm tenet ⁊ quẽ boni fugiunt. Conj ibil rõi bus at. Argint ad oppoſitũ duplicit P ex. 4. dicabilibus.2. ex. 4. ꝓuerbijs cõibus ibi. Sʒ ⁊ ꝓuerbia. ꝓpp. g inten diit ſic arguẽ · oĩs hõ dʒ maxime amar maxie qicũ.⁊ maxie ãicꝰ eſt qui amico ſuo maxime vult pᷣm beniuoletiã maxi ma bõa. q hʒ ad eũn reliqua tria ãica bilia.ſ.bñficẽtiã ſotalẽ cõuictũ ⁊ con/ coꝛdiã.quibus deiminat᷑ ⁊ diffinit᷑ ãi/ cus ut. S. e. li. c. 4. ſed h oĩa inexiſtunt maxime. ⁊ debet inexiſtẽ bono hõi ad e ipſũ. quar̃ debet amare maxie ſe ipᷣʒ huiꝰ rei põit p: pꝛimã ptẽ ma 2?2 mi. in pte ibi. h at exiſtũt. J3. alterã pteʒ maio.ibi Et reliqua ꝗ* complet mi. genealit᷑ ibi. Bictũ eſt Tota rõ pʒ q upta ẽ totaliter ex.i. c. 6. e. li. q. 4. 2 ibi. Sʒ = ꝓuerbia Ad idẽ arguit ex 4· pobijs cõibꝰ. d. ꝙ lm ꝓuerbia cõia q in h̊ cõcoꝛdit᷑ cõſenuũt. illiſ. uͦt aici q? ru e coꝛ vnũ ⁊ aia vna: ſᷣm vnanimes volũtateſ. ⁊ quoꝝ bõa ſuüt adiuicẽ cõia quo ad vſũ uit notaf.ꝛcpolitice:⁊ quo *equalitas qᷓ; reqrit ãtcitia.⁊ quoꝝ ẽ taliſ ꝓpingtas ſicut int᷑ genu ⁊ tybiam 3 oia maxie ĩexiſtũt hoi cõpato ad e ipſũ ⁊ maxie hõi bono. quare hõ eſt T eẽ dʒ aicꝰ maxiĩe ſi ui ipſius. ⁊ ſe ipſũ dʒ reſpicẽ it maxie aicũ. hꝰ rei põit p: ma.in ilł.ꝗ. puerbijs.2? mi. lbi. B. n. oĩa.] ʒ? cõcluſionẽ ibi.maxime eni. Coni ibi. dubitaf. pſcribit moð ſoluẽ di qõeʒ. d.tria p? conueniẽt᷑ dubitat vtris.i.vtrũ iſtis ł ilł rõibus ſit debilũ ſequi ⁊ pᷣber̃ aſſenſũ ꝓ eo ꝙ ambe par tes hñt aliqꝗd credibile ⁊ ꝓbabile. 2 dicit ꝙ foꝛte oʒ nos diuidẽ tales ſ mo/ neſ ⁊ defminaf inq;tũ ⁊ ĩ quo vtriqʒ ᷣ mones verũ dicũt: qꝛ nec iſti nec illi ſt oĩo falſi. 3? dicit ꝙ foꝛte fiet maifeſti id ꝙ qritur. ſi accipiamꝰamſ ſeu ama toꝛẽ ſui qualit vterq; ex vtra qʒ pte di⸗ cüũt. qualit᷑ ſũt talẽ ſui amatoꝛẽ. Ent ibi. In op pbꝛiũ Im b qõnẽ ſoluit ſhᷣ duob articuł. p? oñs q; vno mõ amaf ſe ipſũ ẽ op pbꝛioſũ x ex ꝓbabile. 2 ρ alio mõ ẽ bonũ ⁊ laudabile ibi. vide/ bitur vtiq;. Circa pꝛimũ p: tradit illũ modũ.2? ex h infert ppoſuũ ibi ꝓpi Tappellatio .. ʒꝰ ꝓbat vnũ ſuppoſitum ibi. qm at tał. Dicit peq illi ꝗq ama toꝛẽ ſui ducũt in oppbꝛiũ vocãt philan tos ⁊ amaloꝛes ſui eos ꝗ ſibi ipſis tri⸗ buüt plus qᷓ; debeant ⁊ pum vk nihil alijs de tribus ĩ quibuſ poſuerũt felici/ tatẽ hoĩes bõa ſẽſibilia ꝓſequẽtes.ſ.ð pecunijs/æ diuitijs de honoꝛibuſ ⁊ ex cellẽtijs.de voluptatibꝰcoꝛpoꝛis.h eni tria multi appetũt.⁊ vehemẽt ſtudent circa ipſa pcuranda tãqᷓ; entia optia ⁊ felitia:ꝓpter ꝙ talia bona qꝛ comu niter multu optara ſüt circũ pugnabi/ lia qꝛ ꝓpter b̊ hõieſ adinuicẽ pugnãt vnde fit ꝙ hõies auaꝛi ⁊ cupidi circa talia vlłr ipſi largiunt᷑.bᷣ no pti rõali aai me. ſʒ ſuis cõcupiſcẽnjs 2 paſſiõibus ⁊ irrationali ptii aĩe. ſic igs pʒ pꝛimꝰ modus ſũmẽdi philãtũ.Coni ibi. Lpp ꝙ applło. Inſèrt ex pdicus ſuũ ꝓpoſi tuʒ. d. ꝙ ꝑp h̊ qᷣ dicta ſüt de multitudie taliũ amatoꝝ ſui ⁊ de pᷣuitate ipſoꝝ fa cta eſt cõis appellatio ⁊. vocatio ⁊ de nominatio a pꝛauo moꝛe valde multi plicato. ⁊ iõ iuſte ex pbat᷑ ille geſt iſto mõ philatꝰ. Eſt eni ſciẽð ꝙ iſte ẽ exp⸗-/ band triplici de cãpꝰ qꝛ maxis boni/ aie p̃feꝛt bõa minoꝛa.ſ.bona coꝛpis 7 cir it aaa ſisn hose gfee itap ler ll lgliab 4dg ſog Mreiu luche! Pſei ſede ecp⸗ lira lbos enen ſtiänt eboni lest! ſint lixen ſe cica to⸗ Woga ⸗ gi ls feyken su nepe⸗ lenn nigsei baſbin Ulbalt⸗ eslerg lſepn Cönobe agſiet ſuigi Ganoin ſimum mmuine ſini ſc⸗ h⸗ N nn Män ſi Ndae kulefn tiümeii nii niha ncpe⸗ n Mni wſurck nni ehn 11 ii ſpürii 1ennirel wrlbuſt Grpors he hemüiſtuen n eia gi dona Ginmeige 11 cdd higidi 15 1Müͤds Käsn iKl ukfüfpt 1enunmdt e er 1tdt rentlem tilegatn grich mußn C exkiora circa que maxie ſtudʒ. 2 ga pii röoõnali aie pᷣfert ptẽ irrõnalẽ cui fuii ĩ pᷣdictis bonis maxie ſtudet.ʒqꝛ ꝓxis ſuis melioꝛibus ſe pᷣfert ſe ipʒʒ ĩ pᷣdici᷑ bõis affectiõe amara vñ fit ad alios ſñũ affectiõe abſq; feder᷑.ſũ mivᷣicoꝛdia ut ait apoſtolꝰ.ad Ro. i.Conĩ ibi. AAm̃ ãt talia ꝓbat quoddã ſuppoſitũ.ſup/ poſuerat enĩ ꝙ młti comunit᷑ aſ. ueueĩt illos.ſ.uocare philantos.ꝗ ſibi ipſis talia bõa tribuũt exceſſie.bᷣ ãt probat d. ꝙ nõ imãifeſtũ eẽ ꝙ appet exoppo ſito. qꝛ ſi ꝗs ſẽꝑ ſtudet maxie ĩter oẽs agere iuſta.⁊ agere tẽpata ⁊ qeũq; ta lia opa vᷣʒ uirtutẽ ⁊ totaliter in tali⸗ by ſibi ipi ſẽꝑ bonũ acqꝗrit.nullꝰ ĩ ꝓpio ſe dicet iſũ eẽ philãtũ.nec uitupabit. nec prauũ.quare ſeꝗt ꝙ ĩpropioſe phi lãtꝰ dicat᷑ ille ꝗ ſe ipſũ nimis amat.nõ ĩ bõis uirtutũ.ſʒ ĩ bois corpoꝛalibus ⁊ exterioꝛibus.Coniĩ ibi. videbit᷑ ãt o/ ſtẽdit modũ alin ſʒ quẽ amare ſeipᷣin ẽ bonũ ⁊ laudabile ꝓbãs ꝙ uir epye/ kes ⁊ bõus ſit vᷣe philãtus.p. ãt ꝓbat itẽtu.ꝛcirca h remouet vnũ dubiũ ibi Lveꝝ enĩ ꝙ Intẽtũ at ꝓbat triplici rõ ne. ſecũda ibi Quare bonũ tertia lbi. Lmalo Pꝛiĩo iẽ itẽdit ſic arguere oĩs homo ꝗ diligit maxie bᷣ ꝙ ẽ ipe maxie ? ppular maxie:ſʒ vnuſqſq; ẽ maxie il lud ꝙ ĩ eo ẽ pꝛicipaliſſimũ.ſ.xs rõna/ lis ⁊ vir epyekes h̊ diligit maxie.qua — re vir epyekes ẽ philãt maxie.bui rõ nis põit pꝛio ↄcluſionẽ. d. ꝙ talis.pu/ ta epyekes ꝗ iugii ſtudet oꝑari luſta ⁊ tẽpata ⁊ cetera uirtutũ opa videbitur magis eẽ philãt q; qcũq; ali⸗ tanq;ᷓ il le g ſibi ipi tribuit optia ⁊ maxia boõa 7 2ſubdit mi.ibi.. Et largit᷑..d.ꝙ epy/ cekes largit᷑ amoꝛẽ ⁊T cetera bõa pꝛici / paliſſie pti ſui ipᷣi.ſ.rõnali a buic fa⸗ cit oĩa obedire:tanq;ᷓ rei dilectiſſie bhõ ãt glibet è maxie iſtud pꝛĩcipaliſſimũ ſui quẽadmodit ciuitas ⁊ oĩs alia ↄgi gatio ẽ maxie illud ꝙ i ea ẽ pꝛicipaliſ ſimum ſicut bodie dicitur ecirca eſſe maxime illud quod ẽ in ea pꝛĩcipaliſ/ ſimũ.ſ.ſedes apoſtolica. In hoĩe ũt di VIIII citt eẽ pꝛincipaliſſiũʒ ps rõnalis q̃ per natur ceteris paribus piicipatr. vt ha bet᷑ pꝛimo politice. poit mi. ibi LEt philãtꝰ ..d. ꝙ oĩis maxie diligẽs b ꝙ ẽ ipᷣe maxie ⁊ huic oĩa largiẽs E philat⸗ maxie. 4.ibil Et ↄtinẽs cõfirmat alte rã ptẽ mi.d.qꝙ hõ ſit maxie ꝑs intelle/ ctia ⁊ h duplici medio. pꝛio qꝛ? poiines dicit ĩ tenẽdo intellectũ ⁊ icõunenſ in nõ tenẽdo.dictũ ẽ enĩ ſupꝛa li. ? ꝙ cõ —„ „ —— .* tinẽtis è vicere ⁊ icotinelis vici. in u⸗/ troq; tñ fʒ veritatẽ. aliꝗd vincit ⁊ ali⸗ gd vicit᷑.ĩ ĩicõtinẽte eni vicii ꝑs ſeſitia vicit itelłctia.⁊ ſʒ h tot hõ reputat᷑ vict.victa parte intellectiua.nõ iñ vin cens vincente parte ſenſitiua. conti/ nens auteʒ dicitur vicẽs qꝛ vincit parſ itelłctia ñ tñ vict qᷓ;uis vicat᷑ ꝑſ ſeſitia ac ſi homies ſupponãt ꝙ unuſquiſq; ſit itellectiuũ ⁊ nõ aliõ Itẽ homo dĩ egiſſe maxie uolũtarie ea que cũ röne egit ac ſi uolũtaſ toti hõis ſit appetit itellectiuꝰ ⁊ ꝑ cõſequẽs totꝰ hõ maxie ſit ps intellectiua. F ibi Am̃ quið igitur] reſũmit totã ninozeme pʒ- ibil ppi ꝙ phpilar reſumit pꝛincipa lẽ ↄckoʒ ⁊ pʒ. ibil ᷣm alterã ſocãzʒ ↄckoz exponit. d. ꝗ epyekes ẽ philãt vm alterã ſpẽz philãti a ſpẽ philãti ex ꝓbãti ⁊ ẽ dꝛẽns ab ea tin q;tũ differt uiuere vʒ rõʒ ⁊ mueĩ fʒ paſſionẽ.quia ille philãtus uiuit ſʒ paſſionẽ. Ilte vo bʒ rönẽ Itẽ ;tũ dĩt appetẽ bonũ ſipkꝛ exñs ab appetẽ bonũ apparẽs: ꝙ E ſo lũ miſũ ⁊ appẽs ↄferre ⁊ utłe eẽ cũ tñ ñ ſu. qꝛ ille philatus ſegꝗti bonũ appẽſ Iſte aũt bonũ exnñs. Item q;tum dit acceptatũ ⁊ laudatũ põs añ accepta to nõ laudato. qꝛ ule philantus ut dictuʒ ẽ uituperab ⁊ ex ꝓbãbꝛ iſte at acceptat᷑ ⁊ laudat᷑. oẽs.n. homĩes ge nerałꝛ accipiũt.i.appbãt T acceptat eos qui circa bonas actönes ſtudent vini aliter ; alij multi qun dicunt cõiter philãti ⁊ iõ iſtos laudãt. Itẽ ſi om̃ſ eſſet iſio mõ philãti optie oibeent qm̃ oiĩbꝰ ↄtẽdẽtibus.i.ſimł tedẽtibꝰ c laboribꝰ ad bonũ ⁊ oĩb naͤeut tan 4 ——MZMN III. q; finẽ ꝓximũ agẽ optĩa vᷣtutũ opa:tũc ineſſẽt õibꝰcõiter neceſſaꝛia vite ⁊ vni cuiq; ꝓpꝛie ineſſent maxia bona aĩie ꝓ eo ꝙ uᷣtus eſt tale quid. puta potentia bonoꝝ acquiſitiua ⁊ cõſeruatia.ut ha/ betur pꝰ retho. ſiãt oẽs eſſẽt philanti illo alio mõ peſſime omnib eet. Sic pʒ qualiter vir epyekes dicit᷑ philani Conĩ ibi Quare bonũ: ꝓpponit ſcõam rõeʒ ad pꝛincipale ꝓpoſitũ arguẽs ſic Dis qii ẽ ſibi ipſi beneficus iuuãs ſe/ ipſũ ⁊ ꝓximos ẽ vẽ philantus ⁊ null⸗ ſeipſu ledens ⁊ ꝓximos ſuos ⁊ aicos eſt vẽ philatuſ Sʒ bonꝰ hõ ſic ſibi ipſi bñficus ⁊ ãicis ſuis ꝙ bona agẽs iuua bit᷑ a ſe ipſo.⁊ ẽt iuuabii ꝓximos ⁊ ãi⸗ cos.malus ãt pꝛauis paſſionibuſ dedi tus ⁊ ſequẽs eas ledit ſe ipſũ ⁊ pxios quare oĩis bonus ⁊ nullus malus ẽ vẽ philantꝰ.hꝰ rei põit p? cõcluſionẽ.⁊ 22 mi. ibi. Et. n. ipſe pzʒ. Eni ibi ma lo quidẽ igꝗ põit ttiã rõeʒ ꝗ talis è nul Ehñs diſſonrid ⁊ diſcoꝛdiã ĩ ſeipſo ẽ amicus ſui ipſius ꝙ pʒ qꝛ diſcoꝛdia eſt ꝙdã inimicabile. ſicut cõcoꝛdia ẽ ꝙdã ãicabile ut.S.eo.li.c. “ ſʒ õis mal hbz talẽ diſſonãtiã in ſeipſo. quare nullus malus ẽ philãtus. ex quo ſeqꝗtur oĩs philantꝰ eſt bonꝰ:æ omis bonꝰ ẽ phila tus. h rei põit mi. d. ꝙ hõi malo.i.in hõie malo diſſonãt ⁊ diſcordãt illa bo/ na q opoꝛtẽt ipſũ agẽ ſecũdũ rectã rõʒ T illa mala q agit tʒ ſuã paſſionẽ.vnĩũ agit de facto ⁊ oppoſitũ oportẽt ipſuʒ agere de debito:qꝛ õis intellectuſ.i.ap petitus intellectiuꝰ eligit optimuʒz ſibi ipſi ꝙ opoꝛtẽt hõiezʒ agẽ. ſolus ãt epy/ ekes obedit inteilectui. 7 p ↄñs ipſe ſolus eſt ver̃ philãtꝰ. Nota vero ex pte iſta ꝙ pbᷣus. 5. e. lectiõe ⁊. . e.li. c. 4* vbi dicit ꝙ hõ maxie ẽ intelleciꝰ nõ ſũ/ mit intellectũ ut diuiſũ Z volutatẽ: qꝛ ſi illo mõ ſüpſiſſet nequaq; mõ dixiſſʒ q; intellectus eligit. cũ electio ſit actus ⁊ opatio volũtatis ur oſteſũ ẽ. S. li. ʒꝛc. e ſumit iẽ intellectũ ꝓ tota pte rõali cõ/⸗ pꝛehẽd ẽte itellectũ ⁊ intellectiuum oppetitũ.qui ẽ volũtas ut ʒ: de anima RO Cont᷑ ibi m enim remouet dubium poſſet nãq; dubitari. quõ vir ſtudioſus ⁊ epyekes põt eẽ philãtus:qꝛ rõ vide tur demõſtrare oppoſuũ dicendo ſic. nullus ẽ philãtus ꝗ pꝛopꝛi vitã c oĩa bona vite:pecuniã ⁊ oẽʒ tẽpoꝛalẽ ſub/ ſtantiã hõꝛes pꝛincipatꝰ ⁊ poteſtates a ſe ipſo ꝓijcit ⁊ abijcit ãicoꝝ ſuorũ ⁊ pꝛĩe ſue gratia.ſed vir ſtudioſus ſic fa⸗ cit.quare nõ videt᷑ eẽ philãtꝰ. ad bᷣ ãt dicit phus cõcedẽdo mi. ⁊ negãdo ali quo mõ ma.ꝙ veꝝ eſt illud q dicit᷑ de ſtudioſo.ꝙ multa vult agẽ gtia aicoꝛuʒ ⁊ pꝛie.⁊ ẽt ꝙ ſi opteat moꝛi ꝓ eis eli⸗ get vtiq; moꝛi ⁊ pꝛojiciet atq; abijci/ et pecunias ⁊ honoꝛes ⁊ vlĩ oĩa bona circũpugnabilia: ꝓ quibꝰ.ſ.diuidẽdis rapiẽdis ⁊ deffẽdẽdis fit inter hoĩes pugna.hᷣ oĩa tñ faciet ꝓcurdſſibiipᷣi bo nũ ut verꝰ amatoꝛ ſui ꝙ oñdit ibij a truũ eni pꝛio ãt oñdit recõpẽſationem vite.2? pecunie ibi ¶ Et pecuniaſ ʒe ho noꝛis ⁊ potẽtie ibi. et circa honoĩs 4actiõis vᷣtuoſe ibi.. Cõuẽit ⁊ actio⸗ nes. Qꝛ vero tria optãt ĩ vita.ſ. delec tatio longeuiras æ opano.⁊ iõ oñdit recõpẽſationẽ iſtoꝝ triũ.d.qꝙ ſtudioſus pꝛeeliget delectari valde ⁊ intenſe in pauco ⁊ bꝛei tẽpoꝛe magis qᷓ; dełctãi quiete ⁊ remiſſe ĩ multo ⁊ lõgo tẽpor Itẽ magis eliget bene ac felicuer viuẽ P vnũ annũ qᷓ; px młtos ãnos qualitcũ/ qʒ alio mõ ẽ magis eliget vicã actio nẽ bonã ⁊ magnã qᷓ; multaſ puas.Sic ig accidit ſtudioſis viris moꝛiẽnbus ꝓ pꝛĩa ⁊ aicis ꝙ ipſi eligũt ſibi ipſis ma gnũ bonũ.puta delectationẽ bꝛeuẽ ſed valde intẽſã vitã bꝛeuẽ. ſʒ valde felicẽ ſm tepus poſſibilẽ actioneʒ vnã.ſʒ ex-· cellenter boni. Heiñ ibi æ pecuniaſ Oñdit recõpẽſationẽ pecunie.d. ꝙ vi ri ſtudioſi pꝛoijciũt.i.abijciũt peciiaſ in qua piectiõe ãici eoꝝ plura bona re cipiãt.ſic ꝙ ãico viri ſtldioſi fiũt ⁊ vẽi⸗ ũt pecunie ipſi t ſtudioſo fit ⁊ puenit bonũ virtuni.⁊ p ↄñs h̊ mõ mibuit ſibi ipᷣi maiꝰ bonũ vir ſtudio ſus qᷓ; largiat amntxo. Deiñ ibi.. Et circa bonoꝛes vs Aci p gicus 4l grſt iſ enn a ditre⸗ nci ietin unt / aii benn hi ſcpcht dſen tbi alſe nwi oi⸗ onun ni⸗ aitele⸗ lumteo nin. clcart üüllrd; Von gmd Nöͤcke hanen plicim gpire icite Pben N R hii Hig . inie mii 1 icnfini aisſt it u gn tguin upeset nucg bie Röahen iwäi Shnnde Wriitii eicrh Niinmn Nüt imnh no.tain ie tinern gscdei 1 gde acſcliannni ines li elgefim uhi uss iülaſien Caininriſt ni nrtii Cngniſe õ cixi i ⸗ Nwibeen oofrt bwon isi R oñ̃dit recõpẽſationẽ honoꝛis.d.qꝙ idẽ mod recõpẽſatiõis ẽ circa honoꝛes ſi cut circa pecunias.qꝛ ſtudioſus oĩa hᷣ .ſ. pꝛicipatꝰ bonoꝛes pijciet a ſe ut aĩcus pl?hẽat.⁊ b erit ei magnũ bonũ æ laudabile. quare vr̃ ꝙ ſtudioſus eli-/ gat libi ipſi magnũ bonũ reliquẽs pꝛo alijs oib bona ſua circumpugnabilia que fm caſus foꝛtune varios pdi poſ⸗/ ſüt. Deiñ ibi ouenit ⁊ actioneſ. oñ dit recõpenſationẽ aciiõis Htuoſe. d. ꝙ in caſu aliqñ cõuenit ꝙ vir ſtudioſus ꝓ ijcit ãico ſuo ẽt actiones pᷣtuoſas ſic qð moꝛit᷑ p eo ut ille viuat ⁊ otuoſe agat vł aliq viuens dat ei locũ ⁊ opoꝛtuni tatẽ bene agẽdi ea qͥ ie pꝑ ſe poſſz agẽ h ãico largiri ⁊ cãm ei ſieri bene ope⸗/ randi melius põt eẽ q; ipſũ ſtudioſum p ſe ipſu h eadẽ opari qꝛ in õibꝰ lau⸗ dabilibus gtijs p ſtudicſũ factis videt᷑ ꝙ ipſe ſibi ipi maius bonũ tribuat. Al umo at ibi. Sic quidẽ ig. Epylogan do cõcludit. d.ꝙ opoꝛtet æ debituʒ eſt hominem fieri 1 eſſe philantu. quẽad modũ dictũ ẽ h vltimo mõ.nõ opoꝛtet aũt eſſe philantum ſicut multi ſũt phi / lanti eo mõ quo dictij eſt. S. de philã⸗ to expꝛobãbili. Lectio xx Abitatur autẽ ⁊ circa ſelicẽ Petermina.9. pꝛimis qõibꝰ h decimã determinat. p. ãt ip ſam pꝛoponit.d. ꝙ dubitatur circa feli / cẽ vtrũ aicis indigeat vł nõ.b at intel / lige nunc pro indigẽtia moꝛali.2. vnã opinionem ſuper boc recitat ibil nibu enim .? ipſũ ĩpꝛobat bᷣ ibi LAſſimila tur autem. A? queſtionem determinat ſecundũ ppꝛiã opimonẽ ibi. Si auteʒ amici.] e motiuum pꝛime opinionis explicat ibi Quid iꝗᷓ dieunt.6: moti uũ illud anibilat ibi. dt nõ eſt verũ Sicunt ergo illi de pꝛima opimone. ꝙ viris beatis ⁊ p ſe ipſos ſufficienb⸗ nõ eſt opus neò neceſſitas amicis. Ad 5̈ autem dicendum mouentur quadru/ plici medio p: ex bonoꝝ inexiſtentia: qꝛ viris beatiſ inexiſtunt omma bona. Sicit enim Hoetius de conſolatione. . qð beatitudo eſt ſtatus omnium bo⸗ noꝛũ aggregatione perlectus. quatr᷑ ta les nõ indigẽt ãiciſ bñfactoꝛibus.ſcðo ex p ſe ſufficiẽtia: qꝛ dicunt bonos pſe ſufficiẽtes nullo indigere ut. 6. li. i. ce8 quare amicis nõ indigẽt. ʒ? ex amicabi li bñficẽtia:qꝛ dicũt ãicũ exiſtẽiẽ ⁊ en/ teʒ quaſi alteꝝ ipſũ quẽ amat. ut. S. e li.c. 4 dicitur ꝙ amicus eſt alius ipſe quẽ amãt dicũt inq; aicũ talem tribuẽ amato ea que p ſe ipſũ here nõ poſſet felix aũt p ſe põt habere omnia ſibi ne ceſſaria.4 ex arridẽtia foꝛtune ł fati: vnde dicunt. quid ẽ opus ãicis hõi qui foꝛtunã ãicã cũ.ſ. bene ⁊ abundanter det a tribuat ei deymõ.i. fatũ diuinũ. ficut dixit hoꝛꝛeſtes ĩ neceſſitate ⁊ an xietate poſitus imploꝛans auxiliũ me/ nelay. dicebat. n. ꝙ tunc erat tempus locus ⁊ opus amicis.nõ aũt cum eſſet ex omnẽ neceſſitatẽ felicitate potiius. ut refert euripides poeta in quodam poemate. quare videtur quod felix nõ indigebit amicis. Cont ibil aſſimi 7 latur.] Pꝛemiſſam opinionẽ ipꝛobat .d. q ipſa aſſimilat incõuemiẽti: qꝛ ⁊ ĩ conueniẽs ẽ ꝓ eo ꝙ; implicat oppoſita cũ eni attribuũt felici ois bona nõ aſ ſianãt ymo negãt ei amicos. ſequit᷑ ꝙ felix bẽat omnia. nõ oĩa bona: quia videt᷑ ꝙ int᷑ oia bona que hñtur exte/ rius de quibꝰipſi loquũtur maximũ bo num ſi bonos amicos habẽ. quare ſi felix nõ bʒ iſtud maximum. nõ omnia habz. Sic iñ bʒ omnia ⁊ nõ oĩa.Cont ibi. Si autẽ aici.] Qoõnẽ determinat pꝛobãs ſimpliciter ꝙ felix aicis indigʒ triplici rõe.2 ibi. Incõueniẽs 3 ibi polincũ pꝛimo gſic argint. cmuſcũqʒ intereſt bñfacẽ ⁊ melius facẽ ſicut põt ipſe quidem amicis indiget. Sed iſtõ felicis intereſt. quare indiget amicis hui rei põit pꝛimo mi.d. ; magis e r intereſt amici benefacere q; bene pa// ti. ſicut amare magis q; amãi ut. Z. li. . c & viri boni ⁊ etiã virtui interẽ bñfacere. ymo optume facere: quia vij tus eſt quedam extre mitas ſecundum optimũ ⁊ bñ. ut ſup.li?2.c6: põit vir tutei maioꝛis. d. ꝙ melius eſt facere LIIBRO aicis q́; exneis.quare qꝛ cꝰ eſt facere meliꝰ er ẽ aicis bũfacere. ʒ? infert ↄcłoʒ ibil bñpaſſis ..d.qꝙ uir ſtudioſus ⁊ felix idigebit aicis bñpaſſis h ẽ qui recipiãt eiꝰ bñficia. 4?ibil ꝓpter ꝙ Infert ꝑ moð coꝛtłij ꝙ ppi pᷣ ꝙ ĩ rõe dcm̃ ẽ queret᷑ rurſus.j.e.li.q.iz.utrum ſit opꝰ aĩcis ĩ bonis ſoꝛtunis magis qᷓ; iĩ iſoꝛtunijs ac ſi ĩſoꝛtunatꝰidigeat ami cis ſibi bñfacturis æ bñfoꝛtunati feli⸗ ces idigeant aicis bñpaſſuris quibus ipſi bñficiät Conĩ ibi.. Incõuẽiens. Arguit.2· ſic nullꝰ eligẽt uitã ſollicita tã ſʒ quilʒ eligeret uitã felicẽ.quare ui ta felix non poteſt eſſe uita ſolitaria ut ẽt dictũ ẽ.ẽ.li.i.e.iꝛ.⁊ p ↄñs felix al⸗ cis idiget ne ſolitari ꝰremaneat.huius rei põin ; cluſionẽ. 2?2 ma. ibil nullꝰ] Ppʒ. ¶ Cont ibi. Npoliicũ. Arguit 5. ſic õe aĩal politicũ et aptũ natũ ad ſocialẽ cõmctũ idiget ilł cũ quibꝰ ẽ me liꝰↄmoꝛãi.ſʒ felix ut hõ ẽ aiĩal politicũ ⁊ ẽ aptꝰ natꝰ cõuiuere qꝛ felici ĩexiſtit humanſa cõditio hẽt.n. illa bona que i ſunt hõi natura uel ꝑ naturã ⁊ cũ hoc mantfeſtũ ẽ ꝙ meli ẽ cõmoꝛari cũ ami cis ⁊ cũ hijs qui ſũt epyekes ⁊ boni qᷓ; cũ exneiſ qui ñ ſunt aĩci ⁊ cũ quibꝰ cũq; alijs qui nõ ſunt boni.quare felix aĩcis ĩdiget ⁊ opꝰ ẽ ei hẽre ãicos.huiꝰ rei ponit p: totaʒ mi. ⁊ pʒ.20 cõclõez ibi. Opus eſt ergo. onj ibil quid 8 dicũt. exponit ⁊ explicat motm̃ pꝛl me opiniomis. d. ſub interrogatione Lad g dicũt pꝛimi ..i.de opinione pꝛĩa ⁊ ĩ quo uerũ dicũt dicẽtes felicẽ nõ in digere aĩciſ poſtq; ꝓbatũ ẽ ymo idi get. ad h̊ ipᷣe rñdet.d.qꝙ ill dixerũt ipi ꝙ multi ſupficiales ⁊ impiti exiſtimt eos ſolos eſſe aĩcos qui ſut utileſ ·bonꝰ aüt talibus aicis nõ ĩdigʒ qꝛ bona ne ceſſaria ſufficiẽt exiſtũt ei ut .8. li. Sec. 6˙ Ytẽ ñ indigʒ ilk ãicis ꝗ ſüt ꝑp delec / tabile.niſi foꝛſã in puo:qꝛ vita felix ex iſtẽſ ölectabił ut. 5. li.i.c. xj: nõ idigʒ ſupiducta delectatione ut ibiò dicitur. Itẽ dũt iſti ꝙ hõ nõ idigẽs aĩcis tali⸗/ b' neceſſarijs ad utile uł delectabile uidet᷑ nullis ĩdigere aĩcis. ¶ Eſt eniʒ ſciẽdũ ꝙ cũ aĩcicia ſit triplex ſʒ triplex amabile una ꝗð ꝓpter utile alia ꝑp de lectabile ⁊ alia ꝑꝑ bonũ ut. 8. li. Sec?: uiſũ ẽ iſtis ꝙ qꝛ ſelix nõ idigʒ aicis pp p: duo ꝙ nec idigeat pꝑ tertiũ ¶ Sed con ibi..h ãt nõ ẽ uerũ. llud motiu uz phᷣs ãnihilat.oñs pꝰ ꝙ felicitas nõ hʒ moð poſſeſiõis utił·2? ꝙ felix idigʒ aĩcis ppᷣ delectabile ibi.. Si ãt felix F ꝙ idiget ꝑꝑ bonũ ibi. Bonꝰ ntiq;. . Sicit g pꝛ ꝙ bᷣ ꝙ ꝑ iſtos dictũ ẽ᷑. foꝛte nõ ẽ uerũ.qꝛ dictũ ẽ a pꝛicipio. ̊.li. i.c.9.⁊.c: io? ꝙ felicitas ẽ opõ qͥdam opꝑõ ãt fit ⁊ nõ exiſtit.hẽt.n.eſſe ĩ fieri ⁊ nõ in fcõ eſſe quẽaðʒ quedam poſfo puta domꝰ uł fudus hut eſſe ĩ per manẽtia ⁊ ĩ fcõ eẽ. ¶ Motandum q quẽaðdᷣʒ pr̃famulias idiget pluribꝰ au/ xilijs ad facere domũ qᷓ; ad habere iã ſcãm poſtqᷓ.n.fc ẽ nõ ĩdiget artificibꝰ ab' idigint ĩ faciẽdo domum.ſic muli „— idigemꝰ pp ulla qͥ cõſiſtũt iĩ fieri. ꝗbus nõ idigemꝰ ppꝑ ula q cõſiſtũt ĩ fcõ Eẽ. ſʒ ut ait ppᷣs.pꝛicipaliſliz ꝙ ẽ ĩ felice ẽ op atio ꝗᷓoſiſtit ĩ fieri. quar muli idigead exercẽdã talẽ oponẽ ꝗbꝰ nõ idigemus ad recipiẽdã una poſeſſionẽ. Cont ibi.. Si aũt felix. ꝓbat ꝙ felix aicis ĩ diget pp delectabile itẽdẽs ſic arguere Oẽs actões pꝑ nãm ⁊ ſʒ ſe ipᷣas delec/ tabiles ſunt uiro ſtudioſo potenti eas ſpeculari delectabiles.ſʒ actiões aico/ rũ ſtudioſoꝝ ſũt hꝰmõi ⁊ eas poſſuꝰ ẽt plꝰq; nias ſ Peculari.quare erũut ei öᷣle ctabiles. hbui rei ponit p⸗ mi. d. ꝙ fe⸗ lix ẽẽ ẽ bñ opari ⁊ bñ uiuere.ut.ð.li.iꝰ c..opatio ãt bõi uiri ẽ ſtudioſa qꝛ uir tus opꝰ uirtuoſi bonuʒ reddit.ut.õ.li 2ce*π & s ſe ip̃am delectabilis ẽt p nãm ut dicet i fine pꝑtis. ⁊ ut hẽt᷑.S̊. li:iᷣ c quamuis autem ſpeculari propꝛium opus fit de nuẽ:o delecta/ bilium.nõ ſolum tñ qꝛ nos poſſumus ſpeculari ꝓximos nĩies magis quam nos ipſos ⁊ illoꝛum actiones magis quam noſtras pꝛopꝛias que ſunt ſpe culãti ſtudioſo naturaliter ⁊ ſimplici/ ter delectabils.2 ibi. Studioſoꝛum Infert concluſionẽ.d.ꝙ ꝑp h̊ actiões M ———O2 . ðs, — — ie⸗ anbe z delen gcli gſia nus apin ineli puim ean ſſſen gice fuhor ſancl föſoi lehi⸗ Mlikit ieni bo Pon (hetpp fiepeini Gnmnario nlindtn Wwüere og geigrs i bonase lſeion dole aoſnp pist megle lliſpecr ſhen neiin. ideſe⸗ efacle ötinu nusi igt lbeſe wautſ akfae line e pu s; ürit Büſih chd.zl tohi Neſeifen uinſef ickide Nnin gnſede ünin zgiiſirig eimig Pnöidgn iſni. (i gbelreics zſeißasder ſoenn u Haiisin 1esi atgüir u Enugt, 4 meröl grinil Nbentololi gutukii un hill wis Nen nus n ngs n mnuin e ner Sficn Yplen cõtinua'r. ſed ſine aicis ẽ difficile.quaĩ bonus aicis indiget. huiꝰrõis declara mi. ð.ꝙ hõies exiſtimãt opoꝛtẽ viꝝ fe/ Vl „nop ſtudioſoꝝ q ſũt aici erüt delecta, biles ꝗbꝰcũq; bonis.3. cõplet mi.d.ꝙ ambe.i.opꝰ ꝓpꝛiũ boni viri:⁊ opꝰalie mʒ ſimile iſui hñt in ſe ea qͥ p nãm ſũt delectabilia.p:g ſcienduʒ ꝙ iõ magis poſſumꝰ ſpeculari ꝓximos nĩos ⁊ eoꝝ actiões qᷓ; nos ipſos ⁊ noſtras actiõeſ qꝛ ſicut ꝑ viſũ melius videm ea qͥ viõ mus dirrecte qᷓ; ea qͥ videmꝰreflexe ſic &Et p intellectũ melius ſpeculamur ea qᷓ intelligimuſ dirrecte q; ea q reflexe.ſʒ ꝓximos noſtros cognoſcim intellecii one dirrecie nos ipſos ãt intellectione reflexa. quare magis illos qᷓ; nos ipᷣoſ. Itẽ qꝛ amoꝛ c libet ad ſe ipſũ nõ pmi tit hõiez ita bene cognoſcẽ ſemet ipſũ ſicut alteꝝ. 2.ſciẽdũ ꝙ iõ opus vᷣtuoſũ nõõ ſolũ ppꝛiuʒ ſʒ ẽt alienũ ẽ delectabi le hõi ſtudioſo:qꝛ opus ẽ ꝑ nãm delec tfabile nõ qꝛ ꝓpꝛiuʒz. ſed qꝛ stuoſũ. õe At ꝙ nãlit ⁊ hõeſte delectabile:ẽ viro ſtudioſo delectabile.S. li? 3? ce 7. Enf ibi. Bon vtiq;. pbat ꝙ kelix ãicis in diget pp bonũ.h̊ at ꝓbat quadruplici rõe pꝛimã ſũmut ex electione.ſcaʒ ex cotinuatiõe ibi. Exiſtimãt ãt. ttiã ex ſimilitudine hituũ ibi. Studioſus.n.] quartã ex coexercitatiõe vᷣtutũ ibi fiet autẽ. p. i ſic arguit bonus ill indigʒ q̃ eligit.Si enĩ ea nõ hret felix nõ eſſet ut. j.c.ꝓximo ſed bon eligit ſpeculari bonas actiones àici.quare ilł indiget hꝰ rei põit p: cõcluſionezʒ.⁊ pʒ 2? mi. d.ꝙ lpſe eligit ſpeculari actiões ſtudi oſas ſimpłr inq;tũ ſũt ſtudioſe ſicut ⁊ ꝓpꝛias tales. autem ſunt actiões bõi viri exiſtentis ãici. Mota & ꝙ ſtudioſuſ vult ſpeculari tales actiões ꝓpteꝛ duo .ſſ. ppter bonitatẽ eaꝝ ⁊ ꝓpter affectio nẽ ãicoꝝ.ꝛcibi exiſtimãt. Arguit ad idẽ ſic. bonꝰilł indiget ſine quibuſ non ẽ facile: ſed difficileæ opationes optias licẽ delectabilit᷑ ⁊ ſine difficultate viuẽ vlro aũt ſolitario eẽt vita difficilis: qꝛ nõ eſt facile hõi ſm ſe ipſũ ſolũ exñti tinue opari.Sʒ cum altiſ ⁊ ad alteꝛos cũ àicis ⁊ ad ãticos erit ei facile.opatio ſt magis cõtinua ẽ magis delectabilis ſecũdũ ſe ipſ.h̊ ãt ⁊ ̊ mõ oʒ eſſe cir/ ca felicẽ. cuius opatio debet cõtinuari in vita perfecta ut.õ.lieiic?9 3. ibi. Studioſus eni. Arguit ſic. Selix ſtu/⸗ dioſus gaudet ⁊ delectatur in quibꝰcũ qʒ opatiõibus factis ſᷣm vᷣtutẽ:⁊ cõtri/ ſtat᷑ ĩ factis ſᷣm malitiaʒ: qꝛ vłr oĩs hõ qualitercũq; diſpoſitus ⁊ habituatꝰ de lectat᷑ in opationibus factis fʒʒ talẽ hbĩ tũ qualis eſt hitꝰ eius:quẽaðm muſic delectat᷑ in bonis melodijs ſuo hitui ꝰ ſonis. triſtat aũt in pᷣuis ſuo hitui diſ/ ſonis.ſed ãicꝰ viri felicis faceret opati/⸗ ones ſᷣm stutẽ ⁊ cõſonas hitui viri fe/⸗ licis.quare vir felix ĩidiget eis tãq; ſibi delectabilibus. h“ rei põit ſolaʒ ma.⁊ pʒ Ad cuius euidẽtiã noueris ꝙ ma/ giſter robinus piſiẽſis muſicus habuit ſeb incendiũ in domo ſua. clamãtibãt viris ⁊ mulieribus ⁊ puulis ad ignem in domo magri robini vocibus diſcoꝛ⸗/ dantibꝰ. magiſter robinꝰ clamoꝛẽ audi & magis triſtatꝰ ẽ de diſſonãtia ⁊ de/ ſtructione cantus.quam de cõbuſtione domus: ⁊ iõ ignis extictione neglecta acceſſit ad cõcoꝛdanð clamãates vt eẽt in clamore cõſonãtia muſica ꝓpoꝛtiõa tis diapẽte ⁊ e 8 ſm triplũ in ſignũ ꝙ oĩs hõ gaudet opationibꝰ ſuo hĩtui cõfoꝛmibꝰ.? ibil Fiet aũt vtiq; Ar⸗/ guit ſic. felix ilł indiget quibꝰ fit vᷣtutũ coexercitano coaugmẽtũ ⁊ coĩitẽſio:ſʒ dicis fit quare ãicis indiget.huiuſ rõis põit mi.d.ꝙ quẽaðm ait theo.i.ſpecu/ latoꝛ dimnuſ ex cõuiuẽ bõruʒ hõinũ ad inuicẽ ãicoꝝ fiet ipſis bonis queędã vir tutũ alkeſis.i.coexercitatio vł ſingina riũ.i.coexercitiũ ꝑ ꝙ fiet augmentum ¶ Lectio x-j· Sfmi ſũ amicũ hẽre.2? ꝙ nãlr ẽ ei eligibile Atur aliꝰaũt itẽdentibus e Iterminatis.x. pꝛimis qõibus uũdecimã.ſ.vtꝝ felix idigeat qicis idigẽtia nãli. hãc aũt determiat in tribus cõcluſiõibus pꝛia ꝙ; hõi ſtu/ dioſo ⁊ felici ẽ nãliter eligibile ſtudio/ „ 2* IIBRO eũ tali ãico cõuiuẽ ibi.. Eſſe eligibłe 5* ꝙ oʒ eũ ad h̊ ꝙ ſit felix ãicos habeĩ ⁊ cũ eis cõuiuẽ ibi..ꝙ ãt ẽ ipſi. in.fi. c.p: ꝓponit ↄcluſionẽ pꝛĩazʒ.d.ꝙ pꝰ q; intẽdendo ⁊ inueſtigando moꝛalit᷑ inuenimus ꝙ felix ãicis indiget.nunc etiã intẽdentibꝰ nobᷣ nãlius videtur ꝙ hõi ſtudioſo ⁊ felici ẽ nãliter eligibilis deſiderabił ⁊ appetibił ãicꝰ ſtudioſus 2? ibi. Mã eni. pbat cõcluſionẽ ꝓpo ſitã.pꝛtñ ꝓbat vnũ pᷣambulũ in quo fũ/⸗ datur ꝓbatio cõcluſiõis ꝓpoſite.2: p/ bat eã ibi.. Eligibile ãt pe g pbat ge neralit᷑ iſtud pᷣãbulũ ꝙ viuere ſit bonũ æ delectabile ꝑ nãm hõi ſtudioſo.2. ũt Peclaꝛat ſpecialit᷑ quõ ẽ ei delectabi/ le ibi.. Nidẽs ãt pꝛio iꝗ ſic arguit.q ẽ ꝑ nãm bonũ ⁊ delectabile. bᷣ eſt hõi ſtudioſo bonũ ⁊ delectabile ut dictũ eſt .S.q li.i.c.xj?⁊ li.ʒ.c.7.⁊ e.li.c. ꝓximo Sʒ vulẽ eſt ꝑx nãm bonũ ⁊ delectabi⸗/ le.quare hõi ſtudioſo. hꝰ rei põit pꝛio ma. ⁊ pʒ 2. ꝓbat mi.ibi.. Aiuẽ at der minũt p: ãt pᷣmittit quid ẽ viuẽ gene/ ralit ſũptũ.et ꝗd ẽ viuẽ pꝛicipalr ſũp/⸗ tuʒ. ⁊ 2? ꝓbat ꝓpoſitũ ibi Viuẽ autẽ eoꝝ Dicit g pꝰ ꝙ antiqui phi deimi/ nãt ⁊ diffiniũt viuẽ ꝙ ineſt gen ralr 2 ctis aĩialibus pꝑ potẽtiâ pximã ſeſus ⁊ ſẽtiẽdi.dicẽtes ꝙ viuere ałe eſt ꝓxime poſſe ſentire.viuẽ aũt in hõibus diffini unt p potẽti ſeſus ĩqᷓ;tũ.ſ.hõ ẽe aĩal vł p potẽtiã ĩte llectꝰ iq;tũ eſt hõ dñtes q; hũanũ viuere ẽ ꝓxime ⁊ imediate poſ ſe intelligẽ.viuẽ ãt pꝛincipalłr nõ cõſi/⸗ ſtit in potẽtia:qꝛ potẽtia reducitur ad actũ.ſicut pfectũ ad pfecti.⁊ ſicut illð ꝙ ẽ ad finẽ:reducit ad ſuũ finẽ. In bo nis enĩ melioꝛ eſt actꝰ qᷓ; potẽtia vt ha betur.ix metha. In opatiõe nãq; cõſi / ſtit pꝛicipale bonũ hõis ut.ã.li.i.c.q. ⁊.c.x. quare pꝛĩcipaliter viuẽ ĩ hõibꝰ eſt ſentire ⁊ intelligẽ in actu. Deiñ ibi Diuẽ at eoꝝ. pbat ꝙ viuẽ ſit nãliter bonũ ⁊ delectabile.duplici rõe 2 ibi. LSi ãat ipſũ p: igit᷑ arguit ſic.õe deimi natũ eſt de nã boni.ut dicũt pyctago⸗ rici.⁊ ut oñſũ eſt.õ.li.2.c.⸗: malũ eni couenit mul mõis.bhonũ t vno mõ.⁊ petibile. Sʒ vi tuʒ. muliũ eni mõis cõtingit moꝛi. ⁊ ex pluribꝰ cais.viuẽ.n.ñ cõuenit niſi vno mõ:cũ quo ca vue ẽ integra.quaĩ viuẽ eſt de nã bõi.⁊ ꝑ ↄñs nãlii delectabi/ le.hꝰ rei põit p: cõcluſioneʒ. ꝛ.mi.ibi. LSeterminatũ eni. ;. maio.ibi. De terminatũ ãt reſumit ma.pꝛincipa us rõis.d.ꝙ illud ꝙ ẽ ꝑ nãʒ bonũ: ẽ ẽt epyekei bonũ vlſumilit delectabile.xeĩ fert cõcluſionẽ pꝛincipał rõis.d.ꝙ ꝑp bᷣ videt᷑ ꝙ viuẽ ſu õibſtudioſis ⁊ epye kibus nalii bonũ ⁊ delectabile: 6. ibi LMõ oʒ aũt.] expõit dictã cõcluſioneʒ dubiũ remouẽdo.d.ꝙ nõ oʒ accipeĩ in dicta cõcluſione viuẽ ſᷣm vitã malaʒ ⁊ coꝛꝛuptã:nec vitã in triſtitijs ⁊ calãi tatibus anguſtiatã. quare tał vita ẽ in determinata: quẽam ⁊ ulla qꝗ iexiſtũt ei q infinit᷑ mõis poſſũt vitã depraua/ re ⁊ moleſtar̃. Iſtud ãt erit mÄifeſtiuſ in hitis:illud eſt ĩ ↄntibus dicẽdiſ ð tri ſtina.j.li.x.ĩ tractatu.de delectatione dʒ & intelligi rõ ⁊ cõcluſio de viuẽ nõ occaſionato.ſed nãli ⁊ integro. Conĩ ibi.. Si aũt ipſũ Arguit ad idẽ ſic ꝙ oẽs appetũt: ẽ nãliter bonũ ⁊ appeti⸗ bile ⁊ delectabłe:qꝛ ſola nãlia ſüt eað apud oẽs.ut pepyarininias ⁊ maxime illò ꝙ appetũt õeſ viri epyekes ⁊ bea n qui nihil appetũt niſi ꝙ ẽ nãliter ap ie huiſmõi.quar ẽ na/ liter bonũ appetibłe ⁊ delectabłe. hꝰ rei põit p:? cõcluſionẽ.2.mi.ibi. videt aãt ⁊ pʒ.ttio cõfirmat ſcdᷣaʒ piẽ mi.d. ꝙ iõ viri epyekes ⁊ beati maxie appe tũt viuere:qꝛ eiſ inẽ vita eligibilioꝛ qᷓ; alijs ⁊ eoꝛum uita ẽ beatiſſima. Cont᷑ ibi Vidẽs ãt oñdit ſpeciali᷑: quomõ muere ẽ delectabile uiuẽtibꝰpꝛicipalꝛ ⁊ ĩ actu.hoc ẽt oſtẽdit ĩ.ꝗ.punctis.p- eiz tradit pceptionexter oꝛis opõnis 2. pceptionẽ pceptiõis. ʒ: pceptioneʒ ipius eſſe ut ẽ actus ⁊ pfectio.ꝗoſten dit quomõ ſeꝗt᷑ inde delectatio· Dicit )Opꝛio ꝙ uidẽs coꝛporali uiſiõe ſ Etit ſe uidere.i.pcipit ꝙ ipᷣemet uidet ſimił audiens ſetit quoniam audit percipi⸗ ens ſe audire. Similiter uadens ſen⸗ nn vacn telt ſuus. ſener ellge vdie gnin 1 per⸗ dicte guu glarep 1finer ſeet Wect genp iomi pere nzert honüf Pceptn vonp⸗ ſuten niaue hini agye Weſed gune Neche oren Eftera uapee ſinded nem ecis tedicil ni1 gular Ueeit ſeueri 1tn ſus vi lation lces c⸗ MW In gini ebai And d nnan Bwii Amidk lsne itisig cikal iiiing fgn mmin meikuin ntiri ſümimen dümün n NNten Schiontii Neüenn Gnnt di bonit Clanänni nmius 1 miepyrtaslt ii. niigſinn beu muif iuchgbin = 1 ole is uint mtici s , tit quoniã vadit.i.pcipit ſe vadẽ ⁊ ſikr ⁊ vłr ĩ alijs opationibꝰ. qm in oibus ẽ aliquid ſentiens qm operat᷑.i.pcipiẽs ſe aciualr operari. 2 dicit ꝙ nos qui intellectũ habe mus ſentimui qm̃ ſenti mus.i.percipimus nos percipere ſeu ſentire ⁊ ſimili mõ intelligim nos in telligere percipiẽtes qm intelligimus 3 dicit ꝙ h percipere.ſ.qm̃ ſentimuſ ⁊? qm intelligim eſt percipere qin ſummua ⁊ percipere nos eſſe ꝙ pʒ ex pᷣhabitis dictũ eſt eni ⁊ ꝓbatum:qm̃ eẽ ⁊ viuere pꝛincipałr erat ſentire ⁊c intelligere. quare percipiẽtes bᷣ nos percipimꝰ eẽ T viuere.4. dicit ꝙ pᷣdictũ ſentire itel ligere ſeu percipẽ ẽ bõi ſecũdũ ſe ipᷣm delectabile ꝙ pꝛobat: quoniã ſenti ⁊ percipẽ illud bonũ ꝙ exiſtit i ipſo hõie ? homini nãliter delectabile. ſed ſẽtire ⁊ percipereſe viuẽ ẽ ſentire illud bo/ nuʒz exiſtẽ in ſe ipſo. qꝛ ipſa vita ẽ ꝙdã bonũ ſm nãm. quare talis ſenſuſ c ta pceptio eſt naliter delectabilis. bꝰ rei põit p: concluſionẽ ibi.. Sentire. ]2 ptutẽ mino.ibi Mã. 3. maio. ibi bo nũ autẽ ⁊ ſic pʒ quõ pꝛincipalit᷑ viuẽ ſit hõi naliter delectabile. Si aũt obij/ clat᷑ ꝙ percipere ſe dolẽ nõ ẽ delecta⸗ bpile.ſed pcipere ſe dolẽ ẽ percipere ſe viuere. cum dolor ſit ſenſus cõtrarij ʒ medicos.quaĩ pcipere ſe viuẽ non ſep eſt delectabile. Sicendũ ꝙ quedã ſunt vlr vera ſũpta ꝑ ſe que tñ ſunt falſa ſü / pta ꝑ accñs.bi ꝗna. h ẽ ylkr va per ſe ſũmẽdo immos. quicũqʒ te dicit eẽ hõi nem. vicit veꝝ. ſi tñ addatur aliquid ꝑ accñs poteſt eẽ falſũ.puta dicendo qui te dicit eſſe bominẽ cecũ dicit te eẽ hõi/⸗ nẽ. ⁊ tñ ñ dicit verũ. Sinulit᷑ ĩ ppoſito quia vłr ſẽtire vitã ineẽ hõi ẽ delecta/ bile ei nõ addẽdo aliquid p accñs.Sʒ ſẽtire vitã ledi ł coꝛꝛũpi:vł ſentire vitã ⁊ tñ nõ ẽ delectabile pꝛo eo ꝙ quis ſẽ ſus vie ſit m ſe delectabiliſ. tñ delec/ tationẽ ꝓhibet ſenſus leſionis ꝗ pꝑ ac- cidẽs cõiũgit᷑ cũ ſẽſu vite.Con lbi eli / gibile aut. &Æ pambulo veclarato p/ bat cõcluſionẽ pꝛimã.ſ.q bomini ſtudi X oſo ſit eligibke bonũ amicũ habere. arguit ſic. Sicut ſe hʒ ſtudioſus hõ ad ſe ipſü:ſic ſe hʒ ad amicũ ut. j. e. llec. fl⸗ ꝓ eo ꝙ amicus eſt alter ipſe qui amat ut. 5. e. 4 Sed ſtudioſus ſic ſe bʒ ad ſe ipſũ.ꝙ eẽ ſuũ ⁊ viuẽ ⁊ ſe ipſũ ĩ actu habere ẽ ei eligibile.quare hb idez ẽ ei eligibile : reſpectu amici vł ꝓximi buiꝰ rei põit pꝛ mi.ꝓbatũ ex pꝛecedẽtibus ⁊ patet. 2? ma.ibi.Et at ad ſe. J?2 cluſionẽ cũ reſaptõe mi.ibi. Quẽaðʒ ig. Eſt aũt ſciẽdũ ꝙ iõ pbus dicit ſtu⸗ dioſũ eligere ⁊ velle ãico ſuo eſſe ⁊ vi uere ſicut ſibi ipſi. vł ꝓximo quia cõue nit ꝙ ãicus optat vitã amico aliquãdo plus qᷓ;ᷓ ſibi ipſi.aliqũ minꝰ:aliqñ autẽ tm̃.puta ãicus amãs icuʒ ut pat᷑ filiũ optat amico pluſqᷓ ſibi ipſi. AFokii enĩ patres ſic amat. pluſ eni vellẽt ipi mo ri q; ſi eoꝝ filij moꝛerent᷑:ꝓ eo ꝙ eoꝛuũ eſſe ſaluatur in filijs ⁊ nõ e : yt 27 de anima. u.6. l. 8.c. i2. anncus ut amaͤſ ut filius patrẽ optat ãico minus ſibt ipſi. min eni filii amät q; amẽf. vt. 8. JEc. li.c. S. T. li. S. c. i2. amicus ũt nõ di/ ſcernẽſint ſe ⁊ amicũ.ꝗ ẽt ꝓ amico ſal uando patus moꝛi ut.S. e.li. c..tlis inquã optat ãico indifferẽt ſicut ſibi ipſi.quat᷑ phᷣs dicit. k ꝓxime. ꝓpter. mk tos qui minꝰ amãt flios qᷓ; ſe ipſios in oꝛdine ad vitã. Coni ibi. Eſſe at itel/ ligibile · Pꝛobat ſcõaz cõcluſionẽ. ſ . bõi ſtudioſo ſit eligibłe cõuiue cũ ai co. pꝛãt facit h.· reſi umit cõcluſionem pꝛimã cũ ſuo medio ibi Si vtiq; btõ In ſua vo ꝓbatiõe iplicantur duo ſi iler quoꝝ pꝛimus tał eſt. ſicut hõ ſtudioſuſ ſe bʒ ad ſe ipſũ.ſic ſe hʒ ad amicũ. ſed ſic ſe hʒ ad ſe ipſũ ꝙ ei eligibile eſſe æ viuẽ ppi ſentir ⁊ pcipẽ ſe ipſũ eẽ bo nu: qꝛ iſte tał ſẽſus ẽ ei vald delectabi liſ.quaĩ ſimiełr eligit ⁊ optat aicu ee 7* viuẽ vt ipʒ ſẽtiat ⁊ pcipiat bñ eẽ.⁊ p⸗ ↄñs maxie optat ipſũ pcipere ⁊ ſenti re. huius ratiõis ponit pꝛimo minoꝛ? patet 2? concluſi lonem ibi. Röſẽtire ergo! Scös ſilkus acciꝑ it Cõcluſione, p maioꝛi ſua: h mõ mmis ſtucdiol⸗ IIBRO eligit ⁊ appetit conſentire æ ſimul ſen tire amicum bene eſſe æ valere. Sed buiuſmodi ſentire fit in conuiuer ⁊ co municare ſermomb a mente. Sic eni videtur dici pꝛopꝛie cõuiuere bumanũ nõ ſolum in eodẽ loco babitare ⁊ pa⸗ ſci.quẽaðm dicit cõuictus pecoꝝ.quat ſtudioſus eliget taliter conuiuere cum amico.huius ratiõis ſupponit maioꝛẽ ex pꝛima ratiõe. ponit autẽ ⁊æ declarat minoꝛẽ in littera ⁊ patet. cõtra partẽ iſtã obijcitur dupłr pꝛio ꝙ eẽ hõis non ſit eligibilis ei pꝛopter ſentire:quia eẽ bominis eſt bomo. ſentire vero hõis ñ eſt ipſe homo.ſed accñs eius.nulluſ at eligit magis accñs ſuũ qᷓ; ſe ipſu.quar ⁊c. Scðo ꝙ ſtudioſus nõ eligat amicũ paꝛopter ſentire ipſũ. qꝛ tũc nõ diligẽt eum illius:ſed ſui ipſius gratia cũ ſen/ tire ſit in ſentiẽte nõ in ſenſato ut. 2 de amicitia. ̊ autem eſſet cõtra illud ꝙ di ctum eſt. .eo.li.c. ?⁊ ccõ?x liẽSc. 4*⁷ c? &quare c. Dicẽdũ aũt ad pꝛi⸗ muz ꝙ homo diligit ſe ipſum viuentez in potentia pꝛopter ſe ipſum viuentẽ ĩ actu:eſſe autẽ honunis ſümitur in pꝛo poſito pꝛo bomine viuente in potentia ⁊ nõ operãte in actu. Sẽtir autẽſi uümi tur nõ pꝛo illo ſolo accidente. ſed pꝛo toto hõie viuente ⁊ operante in actu. victum ẽ enim ꝙ bᷣ eſt pꝛincipałr viuz ad ꝙ reducit᷑ potẽtia viuẽdi.Ad ſecũð ſt dicẽdũ ꝙ ſtudioſus diligit amicũ ſui ipſius ⁊ illius ſimul gratia. veꝝ ẽ aũt beniuolẽtia impẽditur amico ipſius gratia. ut oſtẽſũ ẽ. S. c. de beniuolẽtia. conuictus tamẽ impẽditur in vtriuſq; gratia.hᷣ ãt eſt maxie pꝛopꝛiũ amicis: ut. j. e. li. c. fi. ⁊. ö. li. S. c. quare quo ad cõuictũ eligitur amicus ꝓpt conſẽti re. ut.ſ.ambo adinuicẽ æ mutuo ſe cõ ſentiant. i.ſe ſimul ſentiant Beide ibi. Si vtiq; Reſümit pꝛimã cõcluſionẽ cum ſuo medio.d.ꝙ ſi ut ꝓbatum ẽ ho mini bono ẽ eligibile eſſe ⁊ viuere tan c illud ꝙ eſt naliter bonum ⁊ delecta bile ſecũdũ ſe ipſũ ⁊ cũ h̊ eẽ ⁊ viuer ãi ci eſt oximũ ſuo eẽ qꝛ eſt alter ipſe. ſequitur ꝙ amicus erit bomini btõ eli⸗ gibile. Conĩ ibi. qꝙ aũt ẽ ipſi i.] Pꝛo⸗ bat tertiã cõcluſionẽ ꝙ oʒ beati habẽ? amicum:æ cõuiuere cum amico. d. ꝙ il lud ꝙ eſt viro beato eligibile. boc oz ei exiſtere: aliter nõ eſſet beatus nec fe/ lix:ſed indigens ⁊ inſufficiens. Sʒz vi⸗ ro beato eſt eligibile bẽre ãicum ⁊ cõ⸗ uiuere cum amico. ut. S. pꝛobatum eſt. quare opoꝛtet hᷣ illi exiſter. ⁊ ſic omni felicitati.i.feliciter operanti opus ẽ / tuoſis amicis nõ ſolum moꝛalkr. veꝝ ẽt nãliter ut deductũ eſt. huius autẽ rõis ponit maioꝛẽ.2 minoꝛẽ ibi. opus ꝗ Lectio i2 h̊ determinat duodecimã ꝓponẽs eã pꝛimo ⁊ dicẽs Y iteruz qri tur vtrum ſit faciendũ vł nõ facisdum attendendo ad bonum moꝛis ⁊ vnli/ tatis ꝙ vnus homo habeat plures qi⸗- cos in magna multitudine.2 ibi.Ak quẽaðm qõnẽ ſoluit ponẽs.6.ᷣcõcluſi ones. pꝛimã generalẽ ð õ amicitia. ſe cũdã ſpãlẽ de ãicitia ꝓpt vtile ibil hijſ gdez ig. ſtiam de amicitia ppi delec⸗ tabile ibi. Sed ⁊ qui Quartã de ãi/ citia ꝓpi pᷣtutẽ ibi.¶ Studioſos.] quitã de ãicitia politica ꝗᷓ dicitur poliphilia ibi. poliphili. ſextã iteꝝ de ãicitia pp uirtutẽ ibi ꝑpꝑ otutẽ diẽ g p? ꝙ qnaðʒ circa pegrinationẽ.i.circa exneationẽ videt᷑ eẽ pꝛudẽter dictũ.ꝙ ego nõ vo⸗ cer a vicinis ⁊ ꝓpximis meis multiu Pe/ grinus ab eis. nec ẽt vocer nullo mo p egrinus.i. extraneus ab eis. ̊ lð dictũ ẽt cõgruit circa ãicitiq.ut.ſ.nõ ſiʒ nullo mõ ãic nec ẽt młtũ ãicus õibꝰ ſʒ ſ̃ upa bũdãtiã qͥ v᷑ioſa ẽ ſicut ⁊ defect. Eſt t ſciẽdũ ꝙ aicari alicii ⁊ pegrinãi ab aliquo ſunt modi cõtrarij ſe habendi ad aliquẽ.ãicari eni illi ĩcludit dome/ ſtice ac failiãit aſſociat ei æ apppĩqua re ac intimaj ſe illi. pegrinari vero ab illo includit extraneari recedere ⁊ el lungare ſe ab eo.p eodeʒ.n.ſũmit pe grinari ⁊ extraneari ut ibi in põ ex⸗ ſneech Trum igitur plures dicos.] BSeterminatis. xj. qöõnibus. 0 ſa s lin adee gunfy noſehi daler elele ſienmn fülmst ii ih Pgennan ſisemes glaum igdchen ans elnes eceſe ſnpe Nlmmen dieſie lpit⸗ ſatniia wmich loinmn. ſſopas. enbenent lgliae ne Ioneü Mion trdn Uittern u cebe brperſt tpucit ſcenipu Uinap Uenienshe Grnoerpe Wepgeat eaitſoi lamernin ſatagi lſicute Unoon⸗ Hnienis nte rätmin pinkß Muna pp Aumiti Nciun woini en Nin iſig . deen icigepin⸗ mis Mönlig arMoni 18105l nin iſzi jirsi iſ t ig uigni irrin iilichiine iat n umn n un lgii, u bi au neus factus ſine fratribus meis ⁊ pe/ grinus filijs matris mee: qꝛ ſicut ſt ha bẽdi fratres mei ⁊ filij matris mee.ſic et idẽ ẽ exneũ eis ł pegrinũ eis fiẽi. quaĩ phᷣs ʒ q;dã ꝓpoꝛtionẽ arguit ex mõ ſe bdi ad vnũ ↄriũ modũ ſe bñdi ad alten ut viſu ẽ qꝛ ñ faceret pꝛudẽt ꝗ vellet ſe babere ad omnesociueſ ſuoſ ſiẽ pegrinꝰ exne ł ad oeſ ſicut aicus faͤiliaris ⁊ do meſticus Cont᷑ ibi. Hijs quidẽ liᷓ põit faʒ cõcluſionẽ.d.qꝙ illõ generalr dictũ ẽ videt᷑ młtũ cõgrueĩ illis amicis ꝗ ad vtilitatẽ intẽdunt ſi ic. ꝙ ſicut nõ expedit nullũ talẽ ãicũ hẽre ſic nec expedit młtos hĩe ꝓpt᷑ ouo vnũ qꝛ laboꝛidſũ ⁊ difficile ẽ reminiſtraĩ multis ꝓ eo ꝙ plures ãici tales ſuffici / entes ſufficieniã hñtes eoꝝ que ſunt neceſſaria ad vitã ppꝛiam ſuſtentãd ſunt pſcrutatoꝛes manuũ ⁊ expectato ꝛeſ muneꝝ ſicut oculi ancile in manib? dñe ſue ſic eoꝝ oculi ad ãicũ ſuũ donec largiat᷑ eis aliqd bõi.Aluð ẽ ꝙ nõ ſul ficit vita hõi bono volẽti tractare ⁊ ne gotiari cũ multis qꝛ tales negociato⸗ res inquiſitoꝛes lucri.ſunt ĩpediti aico ru ſuoꝝ ad bñuiuẽ qꝛ nonſmmunt homi nem beneuiuere quia nec delectabilt a quiete. nec etiã vtilit᷑ ⁊ hũde:nec bñ moꝛalit ⁊ honeſte. quare hõi bono ni⸗ pil ẽ opus bere iplos tales in magna multitudine. Coni ibi. Sʒ ⁊ qui. po nit tertiã ↄcluſionẽ.d.qꝙ ẽt illis ꝗ amãt ad delectatonẽ ſuffitiũt pauci ãici ꝙ p bat per ſimile qꝛ quẽadm in cibo ſuffi/ cit paucũ ſal ad pᷣſtandũ ei lectamtũ ſic etiã pauci ãici eutrapeli ſufficiũt ho mini ad pꝛeſtandũ ei delectamẽtũ cõ⸗ ueniens bũane vite. Eſt tñj ſciẽdũ ꝙ ſi / cut nõ expedit multũ ſal in cibo ſic eti nõ expedit nihil de ſale ĩ cibo: qꝛ totꝰ eẽt inſipidus ſimili mõ ſine ſale delec/ tamenti ſociał ẽ inutilis ad ſocietatem ſicut agrias.ut.. li. : cꝰ ð eutrapelia æ ſicut acaris ſi negat᷑.qui inludo ł col loquio nulli ⁊ cui nullus eſt gratul. hõ et nimis volẽs in talibusdelectaĩ ⁊? ð lectari ẽ ſocius hono ꝛoſus. ſicut bome ——— ꝗꝛ taʒ pauci ñ poſſũt diuidi ꝑ agrico lochus ut. e'allegato. Eoni ibi Studi oſos Põit quarta cõcluſionẽ. pꝛio at pponit ⁊ pbat eã per ſimile.2. expoit eã ibi. . Et foꝛie qin Sicit ꝗ̊ pꝛimo re ſumẽs queſtionẽ ꝙ in ſpeciali queritur vtrum opoꝛtet babere plures in nume ro ãicos ſtudioſos ꝓpt vtututẽ dilñtes X dilectos ad ꝙ dicit ꝙ ẽ vtiq; mẽſura quedam amicabilis multitudinis quẽ admodũ citas requirit aliq; menſurã cilis multitudinis. qꝛ nec ex.x. tin hõi/ bus fit ciuitas ẽt poſito ꝙꝙ quilibet hõ rñdeat ꝓ vna domo ſicut bᷣ intelligitur nec ẽt fit ciuitas ex nimia multitudine puta. ex.x.miliadibus i. ex decies.x. milibus domoꝝ. qtũ at 'm numeꝝ nõ ẽ determinatũ aliquid vnũ ſic ꝙ minu: nõ ſufficeret ⁊ õe plus ſupflueret. Sʒ = foꝛte ʒ nãʒ ⁊ ↄdõnẽ cĩtat᷑ ðt᷑miĩatuzʒ mediuʒ aliꝙ quorũdã extremoꝝ vmuſ in plus ⁊ alterius in minus. Sic ꝙ int — media oia erũt cõueniẽtia ꝓ q;titate ci uitatiſ. Simikr in ꝓpoſito videtin ꝙ ãi coꝝ hñdoꝝ ꝑ vnũ aicũ ſit aliqua młti/ tudo deternnnata m quã poſſumuſ æ debemus ãicos facere. Eſt at ſciendũ ꝙ milias miliadis ſignificat.x. milia vnde.x.miliades faciũt.c.milia ꝗ nu⸗ mer ẽ nimis magnus de cõi lese ꝓ q; titate ciuitatis ꝓpter tria. pꝛio ꝓpt di ficultateʒ regẽdi tantã multitudinẽ ? ipoſſibilitatẽ. niſi pꝛinceps ſit potentiſ ſimus in regione ⁊ pꝛudẽtiſſimus i re gimine ꝙ raro accidit.2. ppier difficul tatẽ paſcẽdi ⁊ nutriẽdi tãtã multitudi⸗ nem in vno loco. 3? ꝓpt disſitatẽ moꝝ qꝛ tot hõieſ uis eẽ poſſũt vntꝰ moꝛis re quiſiti ad vrbanitatẽ. Itẽ er pauciſ pu ta ex.x.nõ põt ciuitas cõſtitui ꝓpẽ duo pꝛ pꝑp in ſufficientã hãbẽdi neceſſaria. laſ ⁊ vinitoꝛeſ:p textoꝛes ⁊ patoes:p fabꝛoſ ferrarioſ ⁊ lignarioſ p carniſiceſ 2 piſcatoꝛes:p ſartoꝛes ⁊ ſutores:per mercatoꝛes ⁊ milites. per paſtoꝛes ⁊ pannificos. cũ tũ pᷣ oia ſint neceſſaria aa ſufficiẽti citaſ.2: pp ipotentiã reſi ſtẽdi ĩ curſibhoſtiũ ⁊ ꝗvcãq; maloꝝ II3RO Eſt ꝗᷓ conueniẽs qtititas ciuitatis pẽ ſata cõdiiione regionis ⁊ puintie.æ li bertatis ⁊ ſterilitatis terre æ ceteris omnibus illa que ſufficienter poſſet re gi ⁊ nutriri ⁊ vnius moꝛis effici qᷓ poſ ſit ẽt ſibi ipſi in diuerſis officijſ ⁊ mini ſterijs ſufficere ⁊ ſe ab hoſtibus deffẽ dere. Conĩ ibi. Et foꝛte] pꝛedictã cõ cluſionẽ exponit oñdens circa pꝛedic/ tam amicabilẽ multitudinẽ. pꝛimo qð eſſet melius ⁊ amicabilius ſi eſſet poſ/ ſibile.2 quid eſt ibi. vel impoſſibile vł difficile ibi. Qm̃ autẽ nõ poſſibile. ʒ? quid eſt illi rationale ibi. Soꝛte. Di/ cit ergo pꝛimo ꝙ foꝛte muliitudo aĩca bilis debet eſſe determinata q;tum ad plures cum quibus aliquis ãicus vnuſ exñs poterit cõuiuere. quia b̊ videtur eſſe amicabilius inter cetera amicabi- lia.⁊ ideo qma ſocialis conuictꝰ ẽ pꝛi/ cipaliſſimũ ĩ omni bona amicitia ut. j. eo.li.c.fi.⁊.õ̊.li.S⁊c.ꝓ. ideo amicabi lis nulutudo videtur eẽ determinãda Fm multitudinẽ ⁊ cõuiciin poſſibilẽ conuenienteʒ. Scdᷣo ibi. qm autẽ non poſſibile Oſtendit ꝙ mult pᷣm nume rũ qicabiliter viuer̃ nõ eſt poſſibile. d. nõ poſſibile eẽ cũ multis amicabiliter cõuiuere ex tribus difficultatibus occu rentibus.pꝛiĩa quidẽ ꝙ vnus homo nõ poteſt ſimul pſonã pꝛopꝛiã ⁊ ſe ipſum młnis diſtribuere.i.pꝛeſẽtẽ expibẽ ma xime ſi illi nõ ſint ſimul in eodẽ loco.bᷣ tamẽ ſepe opoꝛtet facer̃ qui vult ami- citias conſeruare: qꝛ nõ a populo mul tas amicitiaſ diſſoluit ut. S. li. 8. c. . 2 quia ſi debeant omnes ãici iſtius cũ eo ⁊ adinuicem cõmoꝛari opoꝛtet illos ĩ/ ter ſe amicos eſſe. aliter iſte nõ eſſet ãi cus amboꝝ:vel foꝛte nullius p üllaz re gulam. nemo põt duobus dñis ſeruire MHat. ye maxime ſi diſcoꝛdẽt.h autez eſt operoſuʒ laboꝛioſũ ⁊ difficile q illi omnes ſint bene amici inter ſe. 3 qꝛ difficile vel ĩpoſſibile eſt ſimul vn i con gaudere. ⁊ alteri cõdoler: hͥ ramen 0o3 facere ſicut conueniẽs ſimul.ſedẽ alqñ cum vno gaudẽte ⁊ nuptias celebꝛũte ⁊ gaudere cuʒ eo ⁊ itẽ cum alio dolẽ/ te ſimul ſedere opoꝛtet ⁊ cõdolere cuz eo ſuper luctu patris vel filij. Scoo lbi Foꝛte igitur. Oſtendit quid ſuper p/ miſſis eſt rõabile.d. ꝙ ſecũdũ rationẽ ⁊ honeſtatẽ bene habet iſte modus ꝙ ſ.nullus querat ãciſſime eſſe ⁊ ſe ha/ bere ad multos.ᷣ ſed ſolũ ad tot quot 2 uenit eſſe ſufficientes ad bene cõuiueĩ ꝙ pꝛobat ex tribus. pꝛimo ex eo y nõ videtur eſſe contingens vł poſſibile ut vnus homo ſit multis valde amicus eꝰ ſignuʒ eſt:quia pꝛopter h ꝙ nullus hõ poteſt valde amare plures amaſias: Eſt enĩ ſciẽdũ ꝙ ſicut eſt de intellectu ⁊ ſenſu de quo dicitur ꝙ pluribus intẽ tus minoꝛ eſt ad ſingula ſenſus. Sic ẽ de appetitu ⁊ affeciu ꝙ pluribus dedi tus minoꝛ ad ſingula ſit affectus. ſcdᷣo ex eo ſuperabũdãtia quedã eſſe videt᷑ anncitie ⁊ ad viciũ vergere quia h ꝙẽ eſſe valde amicũ debet eſſe.vel ad vnũ tantũ.vel ſaltem ad pauciſſimos. ttio ex eo ꝙ ita videtur eſſe in rebus que ſe quũtur nãlem inſtinctũ puta in amici/ tia pueroruʒ cõnutritoꝝ qui vᷣm illã ãt citiam ethayricã nõ fiunt multi amici vnius ſolius.amici eni ethayrici dicũt ymniʒare ymnos de cantare ⁊ cãtile/ nas dicere in duobus idẽ binis ⁊ bini quare ſimili modo amici pꝛopi virtutẽ non opoꝛtet fieri multos vm. Sed illi tantum qui ſufficiunt ad bene cõuiueĩ Conj̃ ibi.. Noliphili. Põi quintaʒ concluſionẽ pꝛincipalẽ pꝛimo tñ põit eam ſecũdũ opinionẽ alioꝝ.d.ꝙ amici poliphili ideſt pluriũ amatoꝛeſ qui po tiuntur ⁊ vtunt᷑ omnibus cuʒ ciuibus tanq; ſuis fꝗmiliaribuſ. nulli oĩuz vidẽ tur amici q;uis ſecũdũ veritatem ſint amici politice dicti. quos alij vocant placidos qui placidi omnes in omni⸗/ bus volũt delectare.⁊ neminẽ in ali⸗ quo cõtriſtare ut.õ.li. . c.de aicitia. ſcðo ponit cõcluſionẽ ſᷣm pꝛopꝛiã opi/ moneʒz. d. ꝙ conuenit ⁊ ẽ poſſibile vnũ homineʒ multis eſſe amicũ politice.i. ſᷣm politicam amicitiam ⁊ cũ h̊ nõ eſt al lepy ſced tiae palt pott E ſosan osut nenie gicost aulb⸗ (mi ut gert Gten mge⸗ fisl Kiren nuna eo. i Nheraur igei bigti,n lngni Glze fniſa⸗ ſbi Pnnia ſonnns cihon Pbinhe⸗ ſlltizä lus die nigemg lihun⸗ leborin wrby⸗ lareense vllani⸗ D fnuns,- Nenäls finepo Wenö . Nuled eckiſ Umes miſe d nrleen Wlenis. menimbun altcchens etieſe eea . edereſe Katii ceundsn maimane non minii ium muinend miahaynaden nanet cinn iebens n mipehim Ghos. Sl naibar in bil pirin e iwii nii N mücuntgi ruinliin iünmmi ieiiiin Womman mniin Cein, einpmni nin VIIII placidũ vitioſe ſʒ ageĩ ut ueĩ epyekea łepyekẽ.i.ut bonũ ⁊ ſtudioſũ.Eſt.n. ſciedũ ꝙ hꝰmõi aĩcitia politica dr aĩici tia equoce cũ illa de qua nũc eſt prici / pał: fᷣmo.Cõſequẽt᷑ ibi. pp uirtutẽ. põit ſextã cõcłſionẽ reſũmẽs aliqd de ꝗ4A¶dðo ꝙ amicitia ꝑp uirtutẽ ⁊ pp ip ſos amatos.nõ ẽ nec eẽ põt ad mul/ tos ut uiſũ ẽ.adr ãt h̊ alia cõcłſio.ꝙ ĩ uenire aliquos paucos tales uirtuoſoſ aĩcos ẽ ualde amabłe.ꝙ patere poteſt cuilibz ꝓ eo ꝙ ualde rari ſunt ⁊ ualde raro iuemiri poſſunt. C. iz— Crũ ãt in bõis foꝛtunijſ. Se termĩaſ.i2.pꝛĩs qſtionibus. Vic detiat. iʒ.quam p: ꝓponit 2· ſoluit ibi..nẽm. ꝓp. g ꝓponit ꝙ qõ querit ⁊ ꝓbat ꝙ qõ ſuppõit.d.ꝙ poſt pdicta qritur utꝝ hõi ſui opus amicis magis in ifortunijs q; in bonis ſortu- nijs.vł ecõuerſo qꝛ ſicut qõ ſupponit. aici reqrunt᷑ ĩ ãbobꝰ ſtaubꝰ.ſ.ĩ ſtatu ĩ foꝛtunato ⁊ ĩ ſtatu bñ foꝛtunato. homi nes.n.iſoꝛtunati lõ idigẽt aĩcis.qꝛ in/⸗ digẽt auxilio.foꝛtunati vo iõ idigẽt aĩ/ cis.qꝛ idigẽt cõuiuẽtibꝰ ⁊ talibꝰ ꝗbus bñfaciãt.volunt eiʒ bona opari ⁊æ do⸗/ na largiri. hᷣ ãt cõueniẽtiſſime fit ad ãi cos. ut. S. e. li. c.x. Con ibi..Mẽm. qꝗᷓ ſtionẽ ſoluit ſub tribuſ cõcluſionibꝰ.Fᷣa ibi.. AHeli ãt. ſtertia ibi.Eſt. n. - pᷣntia. Dicit gᷓ de p: ꝙ amicos hĩe in ifoꝛtunijs ẽ magis nẽm ꝓ uita ſuſtẽtã da q; i bonis foꝛtunis. Auod ꝓbat qꝛ pp b in h caſu ẽ opus rebꝰ utilibꝰ uitã ſuſtẽtdtibꝰ. e fᷣa cõcluſiõe ibi.. ¶Re lius. picit ꝙ hẽre aĩcos ĩ boms foꝛtu⸗ nis ẽ magis bonũ ꝓ felicitada mita qᷓ; ĩ ifortunijs.ꝙ ꝓbat.qꝛ ꝑp boies be/ ne fortũati qrunt viros epyekes ⁊ bo nos ⁊ h pp duo.ſ.qꝛ eligibiliuſ ẽ bñfi/ ciaꝛe eos q;ᷓ alios ⁊ qꝛ ehgibiliuſ ẽ cõ uerſaꝛi cũ eis q; cl alijs. Hota . 4. orias inter neceſſuate hoĩs ⁊ bonitatẽ virtutis.pꝛima quið ẽ qꝛ ſine neceſſi/ tate nãlis uita durare nõ poteſt. tů ſũ bõitate poteſt. ẽ. n. neceſſitas ſine qua viuere nõ poſſum ut au hugo i dida/ ſcalicõ.li. ult: c. vli? fa ẽ.qꝛ vita felix oſtituit᷑ ex bõitate tuſ̃ ut.S.li.i.c.ð. ⁊. c.x.nõ tñ ex neceſſitate niſi p acñũs qꝛ ut ait hugo ubi.õ.felitiuſ viueremꝰ ſi eſſet poſſibile ſñ neceſſitate cibi ⁊ po tus veſtitꝰ ⁊ ſiłium qᷓ; cuʒ neceſſitate tłum. Tertia dĩia qꝛ neceſſitas hoĩs ſubeſt foꝛtune ſicut ⁊ arti.qm circa ea dẽ ſ ars ⁊ foꝛtũa.quẽaðʒ ait agathõ .õð̊:li.hc. I. bõitas ãt uirtutis nec foꝛ/ tune ſubeſt nec arti.qꝛ ſicut nullꝰ iuit⸗ poteſt ipſam hẽre ſic nec pdere. ut. 82. li.ʒ.c.SD.⁊ pp hãc cãʒ ſoꝛtis eligit moꝛ tem coꝛporis ꝓ ſalute virtutis.ut nota ui. . queſtiõe de foꝛtitudine. Quarta dĩia ẽ.qꝛ iĩfſoꝛtunati ĩdigẽt ãicis cã ne/⸗ ceſſitaſ᷑ pp bñ pati.foꝛtunati ãt cã bõi tatiſ pp bene agere.qꝛ illi idigẽet ut iu uent iſti ãt ut iuuẽt.uirtuoſi.n.ẽ bene agere qᷓ; bene pati.ut.S.e.li.c.x.⁊ . S. li.4.c.de liberalitate·Conĩ ibi.. Eſt n. ſponit ↄcłoʒ tertiã. d.ꝙ ipſa aĩcoꝝ pᷣntia ẽ vłꝛ delectabił.tã ĩ bonis foꝛtu nis q; in ĩfortunijs. hanc ãt ↄcłoʒ pꝛo bat ibi.. Alleuiãt᷑ eiʒ. ꝰ ãt ꝓbat par tem vnã.2 alterã ibi. In bonis foꝛtu nis. ꝰ ex iſtis elicit doctrinã de vocan dis ⁊ viſitandis aĩcis ibi.ꝓp ꝙ uide bit. Ppꝰ. igit᷑ pbat ꝙ in ĩfoꝛtunijſ aĩco/ rũ pᷣntia ſit delectabił p hͥ ꝙ docz expꝑi ẽtia. exptũ ẽ.n. ꝙ boĩes infoꝛtunati ⁊ cõtriſtati alleuiãt᷑ a doloꝛe ſuo amicis eoꝛũ eis cõdolentibus.ſuꝑ bᷣ ãt pbłᷣs qᷣ rit huius alleuiationis cãm. p: ⁊ ꝛctra dit eam ibi.]vĩ ãt pᷣntia.] 3? remouet non cãm creditam eſſe cãm.ibi. triſta tum ãt. Zicit pᷣ ꝙ pꝛopter bᷣ dubi⸗ tabit aliquis de cã dicte alleuiationis. utrum. ſ. ideo alleuiẽtur qꝛ tranſũmũt aĩci condolentes ⁊ accipiunt in ſe par tem doloꝛis quẽazʒ alleuiaf ille ꝗ po⸗ tat pondus que cum aliquis a tranſi mit ⁊ accipit in ſe partem llius pon/ 8is uel non ideo alleuiaur. Sed 150o quia amicorũ pᷣntia exñs delectabilis ⁊ ĩtellectꝰ ſeu cognitio e quod ẽ ami/⸗ cos tanquam fideliter diligẽtes ſibi co dolẽ: exñs ẽt delectabił facit ſeuſariuͤt CIBRO triſtitiaʒ eſſe ⁊ apꝑpere minoꝛẽ ꝓ eo ꝙ; delectatio de uno minuit triſtitiã de al tero ſi gᷓ ifoꝛtunati alleuiẽt ex amicoꝝ pᷣſentia.uel ꝑp bᷣ̊ uel pp illud ?ł᷑ pp ali/ quid aliud dimittat᷑ ad pᷣſens uſq; ad partẽ ſequẽtẽ.qꝛ qualiſcũq; cã ſit h ꝙ dcm̃ eſt.vr̃ ułꝛ accidere.ſ.ꝙ infoꝛtuna/ ti alleuiant᷑ ex pᷣſentia coꝛdialium ami coꝛũ. Deinde ibi. videt᷑ ãt pꝛeſẽtia. Aſſignat duplicem cãm pᷣdicte alleuia tionis.p: quidẽ eſt.qꝛ aĩcoꝛum mutua p̃ſentia vĩ eſſe mixtura quedã doloꝛis ⁊T gaudij ꝓ eo ꝙ ifoꝛtunatꝰ aĩcusſimul triſtatur de ſuo ifoꝛtunio ⁊ delectatur de pᷣſente aĩco.qm̃ uidere aĩcos ẽ natu raliter delectabile ut..e.li.c.xi.2? cã eſt qꝛ aĩcoꝛũ pᷣſentia fu hõi ĩfoꝛtunato quoddã auxilium ad nõ cõtriſtari uel ſaltẽ ad minuſ cõtriſtari.qꝛ amicus eſt ꝙdã bonũ cõſolatiuũ ex uiſione ⁊ ſer⸗ moẽ ſpecialiter ſi amicus ille ſit epide xius .ſuperopinatiuus ab epi q ẽ ·õ. ⁊ dexia ꝙ eſt opio.q.ſup moꝛibus ali enis opinatiuus.talis.n. nouit moꝛezʒ ifoꝛtunati ſocij ⁊ nouit in quibus dele ctatur ⁊æ triſtat᷑ ⁊ per conſe quẽs in ſer mone ſit cauere diſplicẽtia ⁊ diceĩ pla centia.Con ibil triſtatũ ãt. remonet non cãm creditam eẽ cãm.pꝰ ꝙ facit h; 2. remouet dubium ibi. muliebꝛit t. dicit g p: ꝙ doloꝛ aĩicoꝛũ nõ eſt alleuia/ mẽ hõi infortunato.qꝛ cuilibet ẽ triſte ſentire amicũ ſuum triſtaiuz in ſui ipſ- ifoꝛtunijs. quar nãliter omis hõ fugit ⁊ non uult eſſe uel fieri cã triſtitie ami cis ſinſ.pp quod homines fʒ nãm viri les reuerẽtur ⁊ accuſant aĩcos ſuos cõ tꝛiſtari ⁊ cõdoleꝛe ipᷣis.⁊ non ſuſtinet bonus hõ.i.nõ ſuſtinere vr̃ triſtitiam ĩ facie aĩcoꝛum niſi foꝛte ſuperexcendat aĩm ad triſtinã aĩcis fcãzʒ de ſuo ĩfoꝛtu nio.tunc.n.diſſiłlat dĩinum pꝛopꝛiuzʒ ⁊ doloꝛem de dãno ⁊ oſtendit doloreʒ ⁊ triſtitiam de aĩcoꝛum doloꝛe ipꝛopans eis quia doluerunt ubi nõ erat cã dolo ris.⁊ totaluer nõ complacet ĩ complo rantibus ſibi pꝛopter h qꝛ nec ipſe eſt ploꝛ atiuꝰ. ſic ꝗ̊ pʒ quod viro bõ infoꝛ tunato non ſit doloꝛiſ alleniamen ex ᷣ ꝙ illi cõdolent.einde ibi.. AHulie bꝛiter ãt. remouet dubium.qꝛ quidaʒ ſunt tales viri qui muliebꝛuer gaudẽt ceteris coanguſtatis condolentibus ⁊ coafflictis vna cũ eis ⁊ amũt taluer cõ dolentes tanq; vero aĩco.ex quo vidẽ tur ꝙ talis condoloꝛ ꝑ ſe alleuiaret in/ foꝛtunati doloꝛem.Ad b ãt dicit phus ꝙ in omnibus oʒ imitari 'ᷣm artem æ Iᷣm moꝛem nõ quẽlibet hominem. ſed melioꝛem vidʒ ſtudioſum ⁊ epiekem. qꝛ iſte eſt menſura vicuiq;.ſi icut vte. ut. . e. li. c. 4. ? li. ʒ.c. 7. ⁊ ei vñ bonuʒ ꝙ eſt ᷣm nãm bonum ut ibidẽ hr. qua re in arte non debemꝰattendere ad ea que in iuns occaſionatis fiumt.q.p ac cidens. de quibus nihil cure eſt arti. ut · S.li..c.fi.ſed ſicut ars imitat na⸗ turam ut hĩ.2. phiſicoꝛum debemus at tendere ad ea que fiunt m naturam. Con ibi. In bonis foꝛtunis. Zecla rat alieram partem ↄcłomis pꝛopoſite .ſ. ꝙ in bonis foꝛtums aĩcoꝛum pꝛeſen tia ẽ delectabinis. Quã pꝛobat ex duo/ bus p: qꝛ talis pꝛeſentia facit cõuerſa/ tionem delectabilẽ ut. S. e.li. c.x.⁊. xi. 2: qꝛ facit intelligẽtiã ⁊ notitiam ami co bene foꝛtunato ꝙ alter delectatur bonis ipſius bene fortunati. h aũt ẽ ei valde delectabile.qꝛ prebet amico ſuo materiam cõſolationis ⁊ gaudij. Conĩ ibi. pꝛopter ꝙ videbitur. Ex p̃bitis elicit doctrinam de vocandis ⁊ viſitan dis aicis. tradens ſup b. 6. pulcheria documenta. pꝛimo tria de uocando.2: alia tria de viſitando ibi. Ire aũt ecõ uerſo.] Dicit q? ad pꝛimum documẽ/ tum ꝙ pꝛobpter pꝛemiſſa videbiuur eſſe rationabile opoꝛtere ⁊ debere ad bo⸗ nas foꝛtunas pꝛompte vocare aĩcos. qꝛ decens eſt hõineʒ bonum eſſe bene facriuum quado poteſt. ⁊ hoc libeni æ pꝛompte.ſʒ pꝛompte vocare aĩcos ad participationem gaudii vementis ex bona foꝛtuna:eſt eis benefacere:qua re ita faciendum eſt. Quo ad ſecunduũ dicit.ꝙ ad ĩfoꝛtunia opoꝛtet eos vocat uj Cui ſua ſun nni n adte ſoci au fue Ou lorn udeb Ncoeu grei ſitade pim nerloi arder lidebe hocani boni. xeponm ſcere⸗ Nreſttan GBler⸗ an nmnp muniſte Jickeu goln ſmubinr ſiante ſcüch penent nelins Nbmen iſti⸗ ſiutge nicolen Penece tad b. eici ſ bmnipe eiſt nab M nan ndbe näre 1 luumnn dnge na Winen i 1epezen ſart ſe Lünbann äi gn Efge ladn, 1AS. V NWNDeeK Vnsnen naſcti inotnune Aer deban s gli ban 6 iin — vNN, Ktileut mim linktii riahnti, vemmriß pigꝛitando tardando q:minimum ł nibil maloꝛum oʒ tradere aĩcis quan tuz eſt poſſibile unde exiuit h verbum cuiuſdam infoꝛtũati nolentiſ infoꝛtuia ſua reuelar̃ amicis ſuis.ſʒ dicebat ego ſum ſufficienter ifoꝛtunatus ꝓ me ⁊ ꝓ amicis meis.quare nõ oʒ quod ipſi ſci ant ne vna mecũ iſoꝛtunentur. Quo. ad tertium dicit ꝙ amici maxime ſunt vocãdi in caſu in quo ipſi debeant in pauca turbari ⁊ triſtari ⁊ ipſe vocans poſſit per eos ad mag acquirẽda iuua ri:uel ſaltem ad nõ pꝑdẽda.puta ſi ami eci iui poſſẽt te faciliter a moꝛtis peri/ culo.uel ab alio magno dãno liberare tu deberes ſine oĩ moꝛa diſpẽdio tuoꝝ aicoꝛum ſuffragium iuocare.Coni ibi. LIre ãt eouerſo. tradit alia tria docu mẽta de mõ eundi ad aĩicos.d.quo ad pꝛimũ ꝙ ire ad aicos ĩfortũatoſ oʒ ecõ uerſo qᷓ; vocare eos:qꝛ ifoꝛtunati ðbẽt tarde vocare amicos ut dictũ eſt.ſʒ aĩ / ci debẽt ire ad eoſ cito ⁊ pꝛompte ẽt ñ uocati.cuius ratio ẽ bonum ⁊ melius. bonũ quið qm̃ aĩci boni intereſt per ſe asc pꝛompte ẽt ſine requiſitione bene⸗ facere. maxime hijs ĩfoꝛtunatis in neceſſitate poſitis nõ dignificantibꝰ ſu as miſerias reuelare nec ĩpoꝛtune ali / oꝛuʒ auxilium imploꝛare.qui vulgo di cuntur pauperes verecundi ⁊ ſic ẽ bo/ num iſtis ⁊ illis viſitantibus ⁊ viſitan Itẽ eſt eis melius ⁊ delectabilius pro eo quod viſitàs bñ agit liberaliꝰ ⁊ hbo/ noꝛabilius ſi ꝑ ſe nõ reꝗſitus agit qua ſi requiſitus extiterit.viſitat etiã bene ficiũ cũ minoꝛi verecũdia recipit ſi non petierit qᷓ; ſi petierit.quare abob eſt melius ⁊ delectabilłꝰ. Qug ad ſecũdũ documentũ dicit ꝙ ẽt ad bonas foꝛtu/ nas aici oʒ aĩicum eiꝰ ire cito ⁊ ꝓmpte ſi tñ ipſe ſit uł eſſe poſſit coopans cum aiĩco ĩ eius bois faꝛtunis.cuius ratio ẽ qꝛ neceſſitas aĩicoꝛum ĩ rebus utilibus e ad h. ſ. ad ꝓmouere ⁊ augere bona coaici ſui. Auo ad ternuʒ dicit ꝙ ad bonã paſſionẽ.i.ad bonã foꝛtunaʒ aĩci vnde iſte poſſit b pati ⁊ iuuari quiete VIIII ⁊ tarde eundum. cinus rõ ẽ duplex vna quidẽ ex pte viſitätis qꝛ nõ eſt bo num hoĩem ſtudioſum promptũ fieri ⁊ ſe ingerere ad adiuuari ꝑ alios.libe/ ralis.n.nec petitiuuꝰ: nec multü acce ptiuuꝰ ?.ut.S.li.4.tractatu.ð liᷣalita te.⁊. uero rõ ẽ ex pte viſitati qꝛ reuerẽ dũ ⁊c declinandũ ẽ ⁊ cauere oʒ opinio nem idelectatiõis ne.ſ. bene ſoꝛtuna- tus opinet᷑:ꝙ tu nõ delectaris in bono ſuo ut ſuo.ſed ut poteſt eſſe cõmodũ tu um ⁊ ſumme cauere oʒ oneroſũ eſie aĩ/ co ꝙ quãdoq; accidit qñ quis ſe impor tune igerit bonis foꝛtunis alterius.vl/ timo ãt cõcludit ꝙ aĩcoꝛum pñtia ĩ oibꝰ foꝛtunis qualibuſcũq; videt᷑ eſſe utiq; appetibilis ⁊ eligibilis. Hota uero ꝙ aliquis põt dare aĩco bñfoꝛtunato opi/ nioneʒ idelectatiõiſ oupliciter vno mo do.ſi nullum cõgratulatiõis oſtẽdat ſi gnum ſup eius bõa foꝛtuna.alio modo ſi oſtẽdat:iñ ex modo cupiditatis ſue pᷣtendat ꝙ non delectatur pp illum. ſed pp ſe ipſum.utrũq; ãt cauedũ ẽ ⁊ ðᷣ utroq; põt intelligi lia phi. ¶ L.i . – Aim igit᷑ quẽadmodũ. Det, minan.iz. pꝛimis queſtionibꝰ pic determinat.iq. ⁊ uliimaʒ qh; ſine pꝓpõe tituli determinat.ſuppõit .n. ꝙ ſunt quatuoꝛ amicabilia ut.ſ.bñ ficentia.beniuolẽtia.ſocialis cõuictus ⁊æ ↄcoꝛdia.poſſet g̊ queri ꝙ iſtoꝛum ſit aĩcis eligibiliſſiuʒ vtrum cõuiuere uel aliquod aliud. Ad h̊ reſpõdet phus ꝙ; cõuiuere eſt eis eligibiliſſiuʒ.bᷣ aũt pꝛo bat quadꝛupliciter pꝛex cõdõne uiſus 2 ex opone ſenſus ibi.cõicatio.n.ʒ? ex comuni hõiũ uſu ibi. ⁊ ꝙ aliqũ ⸗.· ex ꝓfectu virtutis ibi. fit quidẽ igit᷑. pꝛ ergo ſic itendit arguer ſicut ſe habzʒ viſus ad pſonas mutuo ſe amãtes. ſic cõuictus ad amicos: qꝛ amãutes ſunt quaſi amici ⁊ viſus quaſi cõuictus.ſed viſus ẽ amãtibus ſe dilectiſſimũ.⁊ ma gis eligunt hũc ſenſum ad prefruendũ ſe ipſis mutuo quam alios ſenſus:⁊ ſi aõꝛ ſᷣm hũc ſenſũ extitiſſet ⁊ factus fu iſſet.quare cõuictus erit amicis dllec/ R 2 LBRO tiſſimũ amicabile ⁊ eligibiliſſimũ. hꝰ rei ponit p?.mi. ⁊ patet.2 cõcłoz ibi. LSic ⁊ aicis. Obijcit᷑ aũt cõtra dẽa ðᷣ viſu qꝛ tact vr eſſe dilectioꝛ amãtibꝰq; uiſus:ꝙ patet.qꝛ eſt eis delectabilioꝛ ut.S.tractu.de tẽperãtia.Picẽd ãt ꝙ ĩ amãtibꝰ ſũt duo.vnũ ẽ beſtialis cõcu⸗ pia.aliðò eſt humanꝰ aõꝛ ꝗ oꝛdinat᷑ ad ſocialẽ cõuictũ viri ⁊ mułeiſ. ut notaui S. q.jde tẽpũtia.illa g̊ cõcupĩa bꝛuta lis ẽ magis ad tactũ qᷓ; ad viſuʒ.ſʒ ſoci alis aõꝛ magis ẽ ad uiſũ qᷓ; ad aliquẽ alium.iõq; ppᷣus loꝗtur de amantibꝰſe hũanit nõ de cõcupiſcẽtibꝰ ſe bꝛutalit Eſt g ſciẽdũ ꝙ iõ viſus apud amãtes ẽ dileciiſſimꝰ ſenſuũ.qꝛ ſicut pła nos ſci⸗ re facit ⁊ płes rerü drias nobis demõ ſtrat.ut habetur phemio metaphiſice. ſic ẽt amteſ pła ſcire facit ð amato ⁊ plures cõditiões ⁊ dĩias amabiles de amato demonſtrat.2. ibi. Cõicatio. Ar guit ſic illud ẽ aĩciſ eligibiliꝰ ⁊ dile cti ꝙ amicitie itimi eëntialius ſʒ hᷣ eſt comunicatio vite que eſt.quare ipſa met aĩcitia.ĩ oĩ.n.coĩcatione ẽ aĩcitia ⁊ oĩs aĩcitia ĩ coicatione.ut ꝓbat᷑.õ.li 3. c. 9. c? i2: quare aicis eſt eligibiliſ ſimũ cõicare vitã ⁊ adinuicẽ cõuiuer̃. huiuſ rei. ponit ſolam mi. ⁊ pʒ · zʒeibi. LEt ut ad ſeipſuʒ. Arguit ſic. ſicut ſe habet aicuſ ad ſe ipſũ.ſic ſe hʒ ad aĩcũ ſed ſic ſe hʒ ad ſe ipſũ qꝙ maxime appe it ſetiĩ ſe ipſũ ĩ aciu opantẽ. quare hᷣ maxime appetet de aico. h̊ͥ autez fit in cõuiuere.quare aici ſimplici ut amici maxiĩe appetũt cõuiuere.h rei poit p: ma.2. mi.ibi. circa ſe. ʒ cõcłoʒ ibi. Læ circa ponit ſupplemẽtũ minoꝛis ibi.Oʒ ãt. ? reſũit cõcłoʒ ibi.lqua/ re coue ment. ꝗ? ibi. Et ꝙ aliqũ. lar guut ſic. illud ẽ qicis eligibiliſſiũʒ i quo finẽ ponũt.ſʒ finẽ ponũt ĩ cõuiuere ⁊ 9 gſari.quar hͥ ẽ eis eligibiliſſimũ. h'rei. ſupponit ma.ut pſe notã. ponit ãt mi. declarat eã.d.qꝙ amici volunt cõuer ſari cũ aĩcis in h̊ ꝙ eſt eẽ.i.cã fiał eſſẽ di ſingulis uel ĩ h ꝙ iò eſt: cuius gĩa tã⸗ qᷓ; finis ipſi eligũt viuere.appetũt eizʒ. potẽtia vinere ppꝑ actu viuere ut notaui .S. eo.li: c.xie ꝓpt᷑ ꝙ aĩci diueꝛſi ⁊ dis ſimode nutriti ⁊ diuerſa bona pꝑ conſe quẽs appetẽtes ĩ diuerſis cõuiuũt.pu⸗/ ta hij cõputant ut meꝛcatoꝛes ⁊ nümu larij.hij ãt colludũt ad aleas ut burgẽ ſes ⁊ hoĩes delicati ac molles ut.S. hi Jc c. xi? hij at coexercitant᷑ ĩ armis ut Juuenes nobiles ⁊ alij cõuenant᷑ ut hoĩes appetitu venatoꝛes nõ qð illiꝗ ex venatione querunt neceſſitatẽ vict ſui ſed illi ꝗ ſolatiũ.alij uero cõphiloſo phãt᷑ ut ſapiẽtes ⁊ ſcolaſtici viri ⁊ vlłꝛ ſinguli hoĩes in hᷣ ſunt cõmoꝛantes qð maxime diligũt oĩuʒ eoꝛũ que hẽnt ĩ ui ta iſta. ut.j.h· x: ce gc ⁊ uolẽtes cõuiue re cũ aĩcis h faciũt ꝙ ipᷣi maxime appe tũt ⁊ ilł ꝗbus exiſtimãt opoꝛtei eos 2 uiuere iſtud comunict. ſic igit pʒ ꝙ ai ci ponũt illõ ꝙ ipſi exiſtimat eſſe fineʒ ĩ viuere ⁊ ĩ cõuiuere aĩcis.scibi. fit qui dẽ igit᷑. Arguit ad iò ex ꝓfcũ virtui. p. tñ manifãt ꝓfectũ ſeu augmẽtü ma/ litie 22 Arguit ad ꝓpoſitũ ibi.. Quod ſt eoꝝ. Dicit g p: ꝙ pꝛauoꝝ hominũ aĩcitia fit malo.qꝛ ipſi coĩcant opibus pꝛauis exñtes oĩo iſiabiles de malo in peĩs.alt᷑ ꝓpteꝛ alterum continue ꝓce dẽtes.iõq; fiunt magis mali adiuicem aſſiłati.ſicut ſcriptũ ẽ.cũ poſo pvteril.ð inde ibi.. Qð aũt eoꝛũ. Arguit ſic ad ꝓpoſitũ. Illð ẽ aĩciſ eligibiliſſimũ.pq; i amicitia ⁊ in oĩ bono maxime ꝓfici⸗ ũt. ſʒ h fit peꝛ cõuiuere.quare ⁊ c.hrei ponit ⁊ declarat.mi.d.ꝙ aicitia q ẽ eo rũ ꝗ ſũt epiekeſ ⁊ bõi ẽ ⁊ ipſa epyekeſ/ ⁊ uirtuoſa q per ↄuictũ aicoꝛũ coauge t ⁊ in h ⁊ ĩ llo caſtis ⁊ Stiſ eoꝝ collo/ gqis ⁊ amici melioꝛes fiũt ſumł opera⸗ tes ⁊ ſe adinuicẽ dirigentes. ut. S. li S? cu qꝛ ⁊ ipſi abiuicẽ recipiũt eaĩ ꝗ/ us cõplacẽt vnde ſimpliciter ex bonũ ⁊ alia bona recipiũt.a boniſ aĩcis.ſic ꝗ pz ꝙ amici ꝑ cõuiuere ꝓficiũt ĩ aĩcitia ⁊ ĩ oĩ bono.quaĩr̃ ↄuiuẽ ẽ eis eligibiliſ ſimũ. Altio at epylogat pꝛedicta eaaꝰ tinuãs ad dicenda. dicit ergo.ꝙ de dici tia tm̃ dem̃ ſit.ↄñs autem erit per tran⸗ / muͤg Gitad Cwuui nnpa dheren nnqu fuig. 65.t tutibe ſeguit deöͤle⸗ plenan plures⸗ ſet ma oͤl ugbiͦt rei Va n nmede paneck da p lalone natee foſe obyiti. liorti⸗ Muunein rili Wiagerr cdin Ckizenes giunten latenni Ebis Ghlian ncza Bki ſefmne ifucg nm. bonni mogis ve Mon umme . achucen pzuni Witſcaa nmef eachi anndel⸗ ſaehhere orüconde ſanncl oi⸗ S M,ll üttnig zaciw cs citimn ls⸗ encd Gyrin A — — — Serr — S= ſire de delectatione. ¶ Incipit liber decimus. ¶ Mectio * Oſt b aũt de ð lectatiõe] P⸗ .S. li.i. de vir ad illũ finẽ cõ⸗ ferentibus in reliquis.S.libꝛis. Hic cõſequẽt᷑ ĩ x? re dit ad cõplenð tractatũ de fine vtun ĩi / cpoatũ in pꝛimo:qꝛ vo in dicto fine. ſ. in ipſa felicitate includit delectatio ⁊ operatio ut dictũ eſt. S. li.ixc.xjciõ pꝛi / mo tãgit de ðlectatiõe. 2 de opatione in qua cõſiſtui felicuas.j.c· 7· Dictis vnq;. p? g̊ pꝛopõit intẽtũ.d.ꝙ poſt h q.S. tractata ſũt de fine Stutis ⁊ de vir tutibus ⁊ ãtcuijs ⁊ eaꝝ cõditionibus ſequit᷑ ptraãſire dicẽdo ⁊ Sterminando de lectatione: h ſequitur forte ad ↄ plendum tractatũ de felicitate: quia „ plures aiunt felicitatẽ eẽ cũ de lectatio ne ⁊ vocãt beatũ ab eo ꝙ ẽ gaudẽ.ut .5. li. ac. i42 22 ibi. Haxie eni.] ꝓ/ bat ꝙ bſit agendũ de delectatione. 2. ãt agit de ipᷣa ibi.Eudoxi .Pꝛobat igit᷑ ꝙ hſit agendũu de delectatione du plici via. p: ex pte delectationũ: 2 ex parte hommnũ ii. pꝛo talibus ũt EEx parte aũt delectationũ tãgit quiq; me/ dia ꝓpi q agẽduʒ eẽ videtur de delec⸗ tatione a triſtitia. p? quò qꝛ delectatõ maxie videtur coapꝓpꝛiãi generi no/ ſtro.ſ.generi hbumano·qꝛ quis ſit cõis õib' aialibus. ſiẽ ſenſus tactus ⁊ gu ſtus ut. 6. tractatu de tẽpertia tamen maxime inuenitur cõcoꝛpoꝛata buane vite. . li. ſcõo. c. 32 quare ꝓpter bꝛhic ubi agitur de cõditionibus hõinũ agẽ/ dũ ẽ de delectanõe.:? qꝛ pedagogi oy/ akiʒones.i. gubernatoꝛes iuuenũ eru diunt eos delectatiõe ⁊ triſtitia ut.ſ.ðᷣ lectẽtur ĩ ilł ſolũ ĩ quibꝰoʒ ⁊ triſtentur in hijs ſolũ i ꝗbus oz. H eni ẽ recta di ſciplia. ut ait pło.S.li.ꝛcc. ʒꝰ aliquãdo n. oʒ adhibere penas i educatione iu qᷓ; det ninauit de fine vtutis. tutibus ⁊ öõibꝰ uenum. qꝛ nõ obediũt fᷣmoni ſimplici ut.j.c xi: quaĩ ẽt ꝓpter bꝛ bic ageduzʒ de delectatiõe ⁊ triſtitia ubi agit᷑ de bominũ eruditiõe.3: qꝛ vĩ ꝙ gaudere ac delectari ꝗbus oʒ ⁊ odire ac triſtari in ꝗbus oʒ ſit maxime cõferens ad uir tutẽ ꝓ eo ꝙ ny eſt bonꝰ qui non gaudet opibus bonis.nꝰ uirtuoſus qui nõ ga udet opꝑibus virtuoſis. ut. S. h u ce xi? æ ſiłꝛ iĩtelligo ꝙ nꝰ eſt bon qui ñ triſta tur opibus mał.quare de hijs agendũ eſt hic vbi agit᷑ de virtiute. 4? qꝛ delec tatio ⁊ triſtitia ptendũt ⁊ extendũt vi res ſuas pꝑ totã hoĩs vitã tanq; illa que hñt ĩclinationẽ aĩoꝛũ facere ideſinent ꝙ patet qꝛ delectatio itendit ⁊ triſtitia reijcit opõneſ ꝗbuſ ſupueniunt ut. 3. li 2 C 3 quar ꝓpter b: bic ẽ de ipſis age dum vbi agit᷑ de iclinationibꝰ ? opo⸗ nib hoinũ. ?qꝛ b bñt magnã potentiã ad decoꝛãdaʒ vel iquinãdaʒ virtute X felicẽ uitã ꝓ eo ꝙ õs eligũt delectabłia ⁊ fugiunt triſtia. ut. j. c ꝓximo. ? ideo ſi delectabilia ñ exiſtãt.nõ erit hõ fellxx ſed idigens. ut.̊. li: ? c i2 quare de hijs agenoũ ẽ bic vbi agi:/de felicitate Con ibi.l pꝛo talibꝰ at.] ꝓbat ideʒ ex fa uia.ſ.ex pte hominum ſup iſtis opi nantiü ſic itendẽs arguere, de hijs eſt hic agendũ de quoꝝ bonitate ⁊ mali⸗ tia ſüt diuerſe opiniones ppoꝛũ morali uz. ſ. de bõitate ⁊ malitia delectatiõis æ triſtitie ſũt hꝰ opiniones.quare ⁊cc. herei.ponit pꝛ.mi.recitãs illas opinio nes. 2 ſingkꝛ repꝛebendit quoddã di/ ciũ vnius opinionis illarũ ibi..Ne for te ãt. Dicit ̊ pꝰ ꝙ quibuſdã phiſ vide bit᷑ nihil eligendũ eſſe pꝛo talibus. pu ta pꝛo adeptione delectabiliũ uel pro fuga triſtiuʒ: ipſis quið talibꝰ hñtibus multam dubitationẽ. aliter aluer ſẽe tiẽtibus diuerſis bõinibuſ.qꝛ bij dñt ð lectationẽ eſſe ſimplicit bonum alij ve/⸗ ro dñt ep? ipſaʒ eſſe aliquid ualde pꝛa uuz. iſti tñ dñt h diuerſimode. quidam n. dñt h ita pſuaſi ⁊ ita o pinantes eẽ alij uero nõ ꝑſuaſi nec opinantes dele ctationeʒ eſſe ſi mpliciter pꝛauam eſti M AUR 3 LIBROC mãt ꝙ meli ẽ ꝙ ita dicatur quãuis nõ ſii ita ad uitã humanda bene regendaʒ. qꝛ vident multos ĩclinari ad delectatõ nes ⁊ ſeruize delectationi magis qᷓ; rõi ⁊ p ↄñs ex h̊ malos fieri.pp ꝙ oʒ per tales ſermones ad cõtrariũ homies du cere qꝛ ſic cõuemt venire ad medium. ut. S.li.2.c.fi. Cont̃ ibi. Ne forte. re pꝛehendit iſtud dcm.ſ. ꝙ; dicenduzʒ ſit aliquod mẽdatiũ ut inde ꝓueniat ma/ ius bonũ. Dicit g quod foꝛte b̊ non bñ dr ⁊ maxime ĩ bijs que tangũt paſſio/ nes ⁊ actiões qm̃ ĩ illis ſũt minus cre dibiles ßmones qᷓ; opera.quare cũ ſer mones alicuiuſ diſſoluũt hijs opibus qᷓ ceteris apparẽt ad ſenſũ.ðipſi quið con tẽpti fiũt.qꝛ.vᷣʒ grego.cinus uita deſi pi citur. reſtat ut ei pᷣdicatõ ↄtẽnat. ⁊ ite rum illud ꝙ, veru coiterimunt cüfal/ ſo ꝑpmixto qꝛ ſᷣm ambꝛo. medaces faci/ unt ut ſa dicẽtibꝰ nõ credatur. o g. ſi quis vituperãs in generali ipſam dele / ctationẽ.poſten vero viſuſ appetere ac perſequi eã vĩ utiqʒ inclinare coꝛda vi dẽtiũ ad ipſa delectationẽ tãqᷓ; ad illã q taliter bona ⁊ appenbilis vłr exiſtat qꝛ nõ ẽ multoꝝ ipſũ audiẽtiũ log ⁊ vi dẽtiũ opari determinare ⁊ diſcernere qᷓ; delectationẽ operãdo pſequit᷑ ⁊ de qua pᷣdicãdo loꝗt. Conr vidẽt ig In/ fert bonitatẽ veroꝝ ſe rmonũ.d.ꝙ pꝓpi pmiſſa vidẽtur vi ſᷣmones eẽ vtiliſſimi ſimpliciter nõ ſolũ ad ſciẽnaʒ. ſʒ ẽt ad bonã vitã. p eo qꝙ ipſe cõfoꝛmes ⁊ cõ⸗ ueniẽtes opibus credent᷑.⁊ ꝓpt h̊ ꝓuo cant audiẽtes itelligẽtes ad buiuæ Fʒ eos. quaĩ ſᷣmones taliũ hominũ va di cẽtiũ ⁊ eað faciẽuũ ſufficiẽtes ſüt. nũc ig nos ſupueniamꝰ pſcrutari dicta ali / oꝛũ de delectatiõe. Hic aũ̃t notada ſüt tia.p. ꝙ cõcluſio h̊ pꝛobata.ſ. qꝙ ĩ hac ſciẽtia de ðlectatiõe ſit agendũ.fuit ẽt ꝓhata ſupius.li. c. e 2 h ſetẽtia phᷣi ꝙ nõ ẽ dicẽdũ mẽdatiũ: nec facien dũ aliq malũ. vt inde ꝓueniat maius bonũ. ẽ ẽt ſñtia apłi ad Ro.iij dicẽtiſ ꝙ dänatio inſta ẽ eoꝝ ꝗ dicũt ⁊ tenent oppoſitũ·ʒ? ꝙ qᷓuis i pᷣmones ſint vti liſſimi cũ opatiõibꝰ. tñ ſine opatiõibus ſũt inutiliſſimi. ſicut egrotanti ſunt in vtiles ſᷣmones medici ſi nõ mädentur effectui ut arguit. .li. c. ?· ¶ec. · Adoxius igit᷑] poſtq; ꝓpoſu it ⁊ ꝓbauit agẽdũ eẽ de delec — tatione. B ↄñ̃r agit de ipſa. p· aãt diſcutit opinionẽ eudoxi.2· opinio⸗ nẽ platonis ibi.. Mõ tñ ſi nõ 3.0pini onẽ alioꝝ minus ſolẽniũ ibi. Ad pꝛo ferẽtes aũt ? ponẽdo pꝛopꝛiam ibi. Auid ẽ qt quale ꝗd.] opinionẽ aũt eudoxi.p: recitat.2· diſcutit ibi.. Cal vtiq;ʒ Eſt g ſciẽdũ ꝙ eudoxiuſ opinat⸗ E delectationẽ eſſe ꝑ ſe bonũ.h aũt eſſe bonũ apud antiquos dicebat᷑ tipłr px mõ ut diuidit᷑ ↄ caſuale ꝗꝙ accidit pᷣter itẽtionẽ: ⁊ h mõ dicit᷑ p ſe bonũ õe qð cadit ſub intentiõe:ſiue ſit finis ſine ſit ad finẽ. alio mõ dicit᷑ ꝑ ſe bonũ ut diui dit᷑ ð bonũ vtile ꝙ ẽ pp aliud. b mõ ſola bona finalia dicutur ꝑ ſe bõa. alio mõ dicebatur ꝑ ſe bonũ a płoiciſ bonũ ſeparatũ.⁊ h̊ mõ nullũ bonũ hbumanũ P hõinẽ opabile ⁊ de cõi lege bõibus cõicabile põt dici ꝑ ſe bonũ.pꝛimis ãt duobus mõis ſũmẽdo ꝑ ſe bonuʒ dicit eudoxius delectanonẽ eẽ p ſe bonũ æ H ꝓbauit quadruplici rõe. ut recitat 5 pbᷣus 2 ibi.. Hõ minꝰ. ʒ ib LAaxi me : ibij Appoſitãq;. p: ro talis ẽ. illud ẽ per ſe bonuʒ ꝙ oĩa rõnabilia ? irrationabilia deſiderãt appetũt. ut pʒ ex deſcriptiõe bom... li.i.· in pꝛinci Pio.Sʒ oĩa delectationẽ deſiderant ⁊ appetũt. quare ipſa ẽ pꝑ ſe bonũ.huiuſ rõis põit pcõcluſionẽ.ꝛemi.ibil ꝓpter oĩa] ⁊ pʒ 37 ma.ibi. In oĩbꝰ q; con firmat tripliciter p: ex ꝑte appenbiliũ qꝛz illud ꝙ eſt in oibus ⁊ ab omnibus eligibile ⁊ appetibile: videt eẽ ſi impli citer epykes.i.ſup bonũ taq illud ꝙ int᷑ cũcta appetibilia maxie potentiſſi/ mũ ad attrahẽdũ generalii oẽs appe/ titus.qui ꝗdẽ tractus non fit niſi ex ra tione boni.quare tał tractus maximuſ fieri nõ poterit niſi ex rõe boni p maxi ma. ſcòo cõfirmatur ið ex pte appeti⸗ tuũ:qꝛ omnia appetẽtia ferri in idem appetibile nuntiat ⁊ ſignat ⁊ teſtatur ſppet ripi nethn ſtig Cibe s Gt bont bon li.ſe nopi Rgr Uaden NN b ln Munt gmi X wnnopnng müheiteſt rünf egucch eſtineſi Niewirr ktr Wübimii Nükgin pbebone nitip beini jnöe utſocnt „Fiole g. Peoni rciatönc ni mi .Srupe wiN irehri Gtuni lenaiiſf M ilui, Wilinii⸗ nſlin Tucn tnieheßn öetſr rn illud eẽ bonũ tãq; öibus appetẽtibus optimũ ꝙ ꝗdẽ teſtimoniũ eẽ falſũ non E biſimile. ut.õ li. 8.c.i. 3. ↄfirmatur ideʒ ex ꝑte bonoꝝ cõiuʒ ⁊ ꝓpꝛioꝛum qꝛ ſicut vnicuiq; ẽ bonũ id ꝙ vnuſquiſ/ q; ſibi ipſi qrit ⁊ appetit.quẽaðm vnũ qq; aĩal querit cibũ ſibi ipſi bonuʒ. ſic videt᷑ ꝙ omnib erit bonũ illud ꝙ ge/ neralit oĩa querũt. quare pʒ maioꝛ illud ẽ ꝑ ſe bonũ ꝙ oĩia appetũt. De/ inde ibi. Credebant᷑ ãt. cõfirmat to/ taʒ rõeʒ pꝛemiſſã.d.ꝙ ſᷣmones eudo/ xi de ðᷣlectatiõe:credebãtur eẽ ſi ma/ gis ꝑp meꝛis vᷣtutẽ q; hẽbat circa öle/ ctationẽ q; ꝓpter ipſoꝝ efficatiaʒ ꝓ eo ꝙ ipſe nõ videbat᷑ loꝗ ex affectione ad delectationẽ ut itẽperat. quin ymo vi debatur eſſe tẽperatus differẽter. non vtiq; ad oñtationẽ: ſʒ videbatur ſic ſe hĩ̃e ſᷣm vitatẽ:qꝛ magis credebatur ei in hac ꝑte quã alti intempato.2. rõ qᷓ; ponit ibi.MNõ minꝰ. taliſ ẽ. Illud c griũ eſt malũ vłr fugiedu.ipſũ eſt ꝑ ſe appetẽdũ ut bonũ.ſed triſtitia ↄriũ de lectationis ẽ malũ fugiẽdũ:quare ipſa delectatio ẽ bonũ p ſe appetẽdũ.hui rei põit pꝛĩo cõcluſionẽ. 2? mi.ibi.. tri ſtitiam enĩ. ʒ? maioꝛẽ in vᷣtute ibi.l ſi milit Zriũ. 3? rõ ibi. ¶Raxie.] Zał eſt. illud ẽ maxime eligibile ut ꝑ ſe bo nũ ꝙ ꝓpter ſe nõ ꝓpter alteꝝ: nec al⸗ terius boni gratia eligimus ſʒ tale bo nũ eſt delectatio quã nos eligimus pꝑp ipſã.vnde nullũ videmus introgare eũ qui delectatur. quare delectat᷑ ac ſi ꝗl/ qʒ; ſupponat delectationẽ exiſtẽ ſm ſe appetibilẽ ⁊ eligibilẽ. quare vc. buiuſ rei põit pꝛ ma.2? mi.cũ ſua cõfirmatio ne ibi·Tale autẽ. 4ε rõ ibi. Appo ſutã q; alis ẽ omne ꝙ appolitũ ali/ cui bono auget ipſũ.reddẽs illud meli us ⁊ eligibilius eſt per ſe bonũ ꝙ pʒ: qꝛ bonũ augeuir appoſitiõe bõi: velñ boni.nõ põt autẽ augeri appoſitiõe ñ boni·quar᷑ augetur ſolũ appoſitiõe bo ni. ſed delectatio appoſita cuicunq; bo noꝝ ipſum auget ⁊ facit eligibilius ut pʒ:quia iuſte ageĩ ⁊ temperatum eſſe melius eſt ⁊ eligibilius cuʒ delectati one:qᷓ; ſine delectatione. huius rõis ponit pꝛimo minoꝛẽ cum ſua delecta tione.22 maioꝛem ibi. Augeri vti;q ⁊ patet tota ratio.Coni ibi. Tali vti q; ratione. Opinionẽ cum ſuis motil recitatam diſcutit deffendẽdo eã ab ĩ/ pugnatione platonis. oſtendens pꝛĩo ꝙ plato nõ ſoluit bene rationẽ vltimã Scðo qð nec pꝛimã ibi. Inſtantes autem. ? ꝙ nec ſecũdã ibi.. Mõ við tur aũt Oe tertia vero nihil dicit. pla to igitur ex oppoſito quarte rõis argu ebat ſic ↄð opinionem eudoxi: nullũ q; appoſitum vel mixtum alteri bono eſt meliꝰq; ſine illo:eſt per ſe bonuʒ:quia omne ꝙ eſt peꝛ ſe bonũ eſt eligibilius vllo alio ſibi appoſito. Sed delectatõ mixta cum pꝛudentia eſt melioꝛ ⁊ eli gibilioꝛ qᷓ; ſine pꝛudentia. quare delec tatio non eſt per ſe bonum. huius pla tonice rationis ponit pꝛimo cõcluſio/ nem. 2 minoꝛzeʒz ibi. Eligibllioꝛem ʒ? maioꝛẽ ibi. Si auteʒ mixtum. * ibi. ARanifeſtum ꝙ nec.] Mũdet ad rationẽ platonis.d.qꝙ ſi ratio pꝛemiſſa eſſet bona. et eius maior eſſet vera:ſe queret᷑ mãifeſte ꝙ nec aliq aliud bo⸗ num eſſet per ſe bonũ.qꝛ nullum vnũ eſt eligibilius ſecundum ſe ipſum ſolũ qᷓ; cum aliquo illonꝝ bonoꝛum q ſũt bo naſ kcüdͤſe ipſa acceptum. nulla eni eſt bonitas virtutis que ſit eligibilioꝛ ſine ſapiẽtia qᷓ cũ ſapiẽtia nec aliquod bonũ q nos cõicare poſſumuſ:tale aũ=t bonum queritur per moꝛales phos. Quãuis ergo ratio platonis veritatẽ poſſet habere loquendo de bono diuio ab humanis ſenſibus ſeparato ſumme ſimplici ⁊ imper miſcibili.nõ poteſt tñ valere de bono humano in vita pꝛeſen ti babendo. de quo arguebat eudoxi Conĩ ibi. Inſtantes autẽ Oſtendit ꝙ nec pꝛimam rationem eudoxi bene ſoluit plato.inſtabit eĩi cõtrra ma.d.ꝙ ñᷣ vlr eſt bonum ꝙ omnia appetunt. qm̃ appetitꝰ irrõalis appetit malũ cuʒ ad uerſetur rationali appetẽti bonũ ut.S. M 4 IISRO li.ic. penultimo.⁊ ſi appetitꝰ pꝛauus pꝓ malitiã vel ꝑ beſtialitatem appetit malũ ut.S.li.7.c.⁊:quaſi vellet ſic ar/ guere.id ꝙ oĩa appetunt vocet᷑.a.tunc ſic appetitꝰ pꝛaui appetũt nõ bonuʒ. Sʒ hij appetũt.a.cum ſint de numero oim. quare.a. ẽ nõ bonũ. Ad h̊ autem dicit. Ariſtoteles ꝙ hij qui ſic inſtant nil veritatis ad ꝓpoſitum dicũt:qꝛ noſ ppᷣi aimus eẽ verũ illud ꝙ videtur oĩbꝰ fama enim nõ omnino pꝑdit᷑: qᷓ; populi młti famt ut.S.li.⁊.c.ina multo mi nꝰfama qᷓ; omnia famãt. ipſe ãt plato interimẽs iſtã fidẽ cõem nõ dicit verba credibilioꝛa. pequidẽ de appetitu irra tionali mihil dicit qᷓ;uis ſi ſola irrati/ onala que ſine intellectu ſunt appe⸗ terẽt delectationẽ eſſʒ aliquid ꝙ dicit qꝛ ibi poſſet irrationale aduerſari rõ/ nali.ſed cũ illa que mntelligunt ⁊ ſapi ũit ið appetũt nihil dicẽ:cuʒ in h appe/ titu rationale ⁊ irrõale nequaq; ſibi ĩ uicẽ adiłerſentur. ſʒ conueniant. 2ccẽt õ appetitu pꝛauo dici põt ꝙ foꝛte in re/ bus prams ẽ aliq nale bonũ q; eſt me lius qᷓ; ipſe res ſecũdũ ſe ipſas accep⸗/ te:ꝙ etiã vocatũ eſt diuinũ bonum. . li. 7.c.i? a iſtud diuinũ bonũ nãaliter appetit finẽ bonũ vnicuiq; rei.⁊ eius nãli inclinationi pꝛopꝛiuzʒ. vide..li. .c.i ide hꝰmõi bono nali ⁊ dino ꝗo eſt æ qualiter rebus inẽ. Coni ibi.nõ videtur aũt. Oñdit ꝙ nec ſcaʒ rõez bene ſoluit Plato Picit ; nec ullud ꝙ in ſecunda rõe eudoxi dicit᷑ per pla tonẽ videtur bene dici. dicũt eni non ſequitur delectationẽ eſſe bonum.ſi tri ſtitia ei oria ſit malũ.dicũt quið oppõi mał malo.ut extremũ extremo:ut ꝓdi galitatẽ illiᷣalitant ⁊æ ambo h̊ mala op poni ei bono ꝙ neutrum p̃dictoꝝ ma loꝛũ eſt. puta medio ut lihalitati: quið veꝝ dicũt nõ male. Camẽ ad p/⸗ poſitũ ĩ hijs que dicta ſunt applican/ tes nõ dicũt veꝝ:qm ambobꝰ cõtrarijs pꝛauis exiſtẽnibus ſicut vicioſis extre/ mis.opoꝛtet ambo eſſe fugienda: qꝛ ſi cut conueniunt in cõi rõne mali. ſic ẽt cõueniũt neceſſario in cõi paſſiõe mali ꝙ ẽ eẽ fugiendũ. rijs vero exñtibꝰne utris ⁊ indifferentibꝰ ad bonum ⁊ ad maluũ.neutrũ.ſ. eẽ fugienð vł eligeno debet eis. vel ſic lege cõtrarijs neutriſ exñtibus mał.i.nec iſtis.nec illis neu/ trũ erit fugiẽdũ. Nunc at in pꝛopoſito hõies cõiter triſtiti fugiũt ut maluʒ ⁊ delectationẽ eligunt ut bonũ. quaj tri ſtitia ⁊ delectano videntur oppõi non ut duo mala extrema fugiẽda. ſʒ ſicut fugiẽð ⁊ appetẽð.⁊ hᷣ modo opponũt᷑ malũ ⁊ bonũ: qꝛ in h̊ genere cõtꝛarie tat valʒ pꝛemiſſa rõ. ⁊ nõ eius reſpõ/ ſio ut viſum eſt. ¶ Lectio ʒ Dn iñ̃.] Ziſcuſſa opinione eudoxi. hᷣ diſcutu opinionem Oplatonis ſoluẽs tres rões ei⸗ b quas ybare viſus eſt delectationem nõ eẽ bonũ.ſcòaz ibi. dicũt ãt.]itiam ibi ꝑfectũ] pla.ig arguebat.pe ſic ex nã boni.bonũ ẽ qualitas ſʒ qᷓ; quales dicimur. puta bom.ſed ðlectauo nõ ẽ qualitas.quare nõ ẽ bonũ. Ad hᷣ rñòt ariſtoteles ↄcedendo mi. æ negando ma.d.ꝙ poſito ꝙ delectatõ ñ ſit de nu mero qu aliuatuʒ ut dicebat᷑ in mi.non ꝓpter h ſequit᷑ ꝙ nõ ſu de numero bo noꝛũ ꝓ eo ꝙ nõ omnia bona ſunt qua/ litates.puta vᷣtutũ opationes qᷓ maxia bona ſi ⁊ tñ qualitateſñ ſi.ſic nec ipᷣa feliciteg ut conſiſtit in operattione uir/ tuns. (Gecũda rõ ponitur ⁊ ſoluit ibi dicunt at que talis ẽ. õe bonũ eſt de/ termiatũ ⁊ natura bõi ẽ natura deter minati ut ̊ lj. ?cπι lizece;“ Sed de lectatio ñ ẽ determĩata.ymo ĩdetermi nata cũ ſuſcipiat magis ⁊ mius: dele/ ctamur eni magis ⁊c minus. quare de lectano nõ ẽ bqnũ.¶ SGeinde ibij ſi qui dẽ lad hoc reſpondet ariſtoteleſ.dupłr pꝛio quidẽ ſũmẽdo hꝰmõi ſuſceptionę magis ⁊ minꝰ. dicit g pꝛĩo ꝙſi ex dele ctari magis ⁊ minꝰ iudicãt ipᷣaʒ dele/ ctationẽ ñ eẽ honũ ið hñt dicere circa iuſtitiã ⁊ circa aliaſ stutes ſᷣʒ quaſ ipᷣi mãatifeſte dicũt hõies exiſtẽ.quales.pu ta iuſtos ⁊ tẽpatos ⁊ vłr vᷣtuoſos ma/ gis ⁊ min. quare ⁊ ſm uirtutes erit ið ↄñs.ſ.ꝙ nõ erũt bone: ſi delectatis ſe: hoin olin nieg hutfa ſo i Aba fnd ſan⸗ glc labe pporn ſiomie ino bp ſinnsren aͤre Gnd e Neden 1min eſitta ſnpe⸗ lig gkeoe datonea boni h bn Cenerao 6en Verati getin Pfeae, Nüͤfhe tebin Mirar Mhcris e R Wum Aßſ ppani Gbn sſeſpi 3 Wie Winen Nendsd leann ii in cdutan 61 „ „1 „ 6 zonn W ilA Nin.mnda eumewbo Münre Nnatie iſean midren n ſib Nidn inmn e S ns N iin iͦitn gia i 1 aund S pp hanc cãm nõ ſit bõa: qꝛ ſicut hõies delectãt᷑ magis ⁊ minus:ſic ẽt ſut iuſi magis ⁊ minus ⁊ foꝛtes ſũt magis ⁊ minus.⁊ cõuẽit eos iuſte agẽ magiſ ⁊ minus. ⁊ epate agẽ magis ⁊ mnus. b at eſt euidẽter falſũ ꝙ.ſ.Stutũ actus ⁊ bitus nõ ſint ð numero bonoꝝquar nõ ꝓpt᷑ hãc debet dici ꝙ delectatio nõ ſit bonũ 2? wi. Si autẽ. Rũdet i foꝛ ma mixta.d. ꝙ ſi in delectatiõibus nõ dñt vlr cãm ꝓpter q; delectatio nõ ſit bonũ ꝓ eo ꝙ aliqͥ delectatiões ſũt mi⸗ xte: ⁊ aliq imixte.ſic ꝙ mixte ⁊ ipure nõ ſint bone ex eo ꝙ ſuũt idetminate fʒ multimoda genera mixtionuz. multi⸗/ mõe qdẽ pñit miſcẽi ſapoꝛes ĩ cibo ad h ut facit delectationẽ.⁊ Fʒ h delecta tio ↄñs dicit᷑ mixta ⁊ indeterminata. Ad h ãt rũdet ariſtoteles ꝙ quẽadðm Fm platonẽ nibil pꝛohibzʒ ꝙ ſaͤitas exi iſtat determiata. i.determiate bona. ? ſuſcipiat magis ⁊ minꝰ quare nõ eſt eadẽ huũoꝝ ⁊ qualitatũ cõmẽſuratio ⁊ ꝓportio ĩ oĩbus ſãis nec in eodẽ hoĩe ſao mãet vna ⁊ eadẽ cõmẽſuratio ſẽꝑ imo ſepe rẽittit᷑. ⁊ ʒ hoc permanet ſaitas reiſſa uſq; ad aliquẽ gradũ vltꝛa quẽ nõ remdàeret ſanitas ipᷣa.tñ differt a ſeipᷣa ʒ magis ⁊ min in alio ⁊ alio tẽpoꝛe. ſic ẽt nibi ꝓhibet delectatio/ nẽ determiate bonã eẽ ⁊ cũ hoc magi ⁊æ minꝰ ſuſcipere vt foꝛma mixta quał ſãitas ⁊c nõ imixta qualis ẽ habitus ſimplex. 3 platonis rõ ponit᷑ ibil pfe ctũq; ] ⁊a ſoluitur ibil nõ bene at rõ i/ git ẽ. oẽ per ſe bonũ eſt pfectü.ſʒ dele/ ctatio nõ ẽ perfecta.quare nõ ẽ per ſe bonũ. bui rei põit pꝛio ma. 2 probat mi.ibiſ motiões.d.qꝙ oẽs mMotiões ⁊ generationes ſunt impfecte ᷣm plato. ſz delectanões oẽs ſũt motiões ⁊ ge⸗ neratiões ui ipi platõici dicere ⁊ aſt u ere tẽptãt.quare de lectatiões oẽs ſunt ipfecte.⁊ pꝑ cõſequẽs nõ ſũt perfecte vt dictũ fuerat ĩ mi.pꝛicipalis rõis. Dei de ibil no bñ at reſpondet ad huiuſ⸗ modi rationem interimẽes füdamẽtuʒ minoꝛis in qua dicebat᷑ delectatio ẽ motio ⁊ generatio ⁊ addebat ꝓ cõfir⸗ matiõe ꝙ ẽ repletio ſʒ naturà ariſtote les igit᷑ pꝛobat pꝛio ꝙ delectatio nõ ẽ motio.2. ꝙ nec generatio ibil ꝙ at ge/⸗ nerationẽ ʒ: ꝙ nec ĩpletio ibi ⁊ dũt 4 ꝙ nec ẽ vłr cũ repletione ibi.opi⸗ nio ãt ad pꝛimũ g arguit ſic.oĩ motiõi inẽ velocitas ⁊ tditas tãq; ꝓpꝛiũ ꝙ; ieſt oĩ ł ʒ ſeipʒ ł ĩ cõpatõe ad alið ſʒ ſeipᷣʒ quiò ut motio grauiũ deſcẽdẽtiũ lapis eni deſcẽdẽs naturałr mouet᷑ ue locius circa finẽ ⁊ tardius circa pꝛĩci/ piũ.ĩ cõpatiõe ãt ut motio mũdi.i.celi ꝙ ᷣʒʒ ſe totũ mouet᷑ unifoꝛmiter.ſed cõ pãdo ptes circulo meridiano vicinas ad alias ptes polis pꝛopiquas hʒ uti q;ʒ uelocitatẽ ĩ mediis ⁊c tarditatẽ ĩ ex/ trẽis.ſic igit᷑ oĩis motis aliquo iſtorum modoꝝ ẽ uelox vel tarda.ſʒ delectatio neutrũ hẽt quare nõ eſt mono.hui rei põit pꝛio cõcluſionẽ.2? ma.ibi.oĩ eni ꝓpꝛiũ patet pꝑ dicta.ʒ: mi.ibi. de/ lectabulit᷑..d.ꝙ neutrũ pᷣdictorũ.lł ue/ locitatis ⁊ tarditatis exiſtit delectatio ni qᷓ;uis delectatũ fuiſſe dicat᷑ vel tar/ de uel uelocit᷑ quemadmodum iratum fuiſſe delectari tamen non conuenit tarde uel uelociter. ſicut nec iraſci :tñ ire ⁊ vłr vᷣm locũ moueri ⁊ augeri ſᷣm quãtitatẽ ⁊ oĩa talẽ motũ includentia cõuenit tarde uel uelociter ⁊ ẽt tranſ/ poꝛtare ⁊ tranſire ĩ delectationẽ cõue/ nit ⁊ uelociter tarde.iñ operari ſᷣm delectationẽ.i.ea delectari nõ cõuenit uelociter uel tarde.¶ Motãdũ & ꝙ dele ctatio hẽt modũ quietis ⁊ finis qꝛ eſt magis ĩ quiete q; motu ut ſupꝛa li..· ce i? æ ẽ ut ſuperueniẽs ſinis. ut j c x ximo. ⁊ ideo ſicut tranſitus ad quiete ꝗq uocat᷑ ſtatꝰ.6.phiſicoꝝ ſe bẽt ad ꝗe/⸗ tẽ.ſic trãſpoſitio ⁊ trãſitus ad delecta/ tionẽ ſe bʒ ad delectationẽ. ille ãt ſtat- ſic ſe hẽt ad quietẽ ꝙ ambo ſunt in tẽ/ poꝛe multo uel pauco. ut pbat᷑ 6: phi ſicorũ. ſtatus tñ eſt uelox uel tardus ſi cut ⁊ motꝰ:qꝛ motꝰꝗdẽ ẽ ut pꝛobat᷑ ibi dẽ ges tñ nec tarda nec uelox ?. quajĩ ſi mili mõ tranſitus ad delectationẽ erit tardus vł velox. nõ tamẽ ipſa delecta tio.⁊ ſic pʒ rõ mi.aſſumpte.Coñr ibi. IIBRO AQs aũt generationẽ.] pꝛobat ſecũð .ſ.ꝙ delectatio non ẽ generatõ.⁊ b ſic Ex quibuſcũq; ⁊ cuiuſcunq; generatõ ẽ delectatio eiuſdẽ ⁊ in eadẽ diſſolutõ erit ↄria ei triſtitia:ſʒ triſtitia non põt eſſe diſſolutio illius tał geniti.⁊ in illa ex quibus.quaĩ nec delectatio fuit ali/ cuius ⁊ ex aliꝗbus generatio. hui rei onit p:. cõcluſionẽ.d. ꝙ ãt generatõzʒ upple dicũt eẽ ðlectationẽ.nõ eſt veꝝ qualiter enim delectatio erit generatõ .q.d.nullo mõ.2? ſubdit ma.d. ꝙ viðt nõ ẽt fieri ex quocũq;:vt ꝓbat᷑ p.phiſi coꝝ.Sʒ vłr videt᷑.ſ.qꝙ ex quibulſ fit reſ p generationẽ:in illa diſſoluitur ꝑ cõ/ trariã coꝛꝛuptionẽ.⁊ cuius generatio eſt delectatio.eius coꝛꝛuptio erit con/ traria triſtitia. Si eni vnũ cõtrarioꝝ ẽ generatio. reliquũ ẽ coꝛꝛuptio. mino. ſupponit.Ad cunus euidenuã ẽ ſcienð ꝙ generatio que eẽt delectatio nõ pol / ſet ynaginãi eẽ ex aliquibꝰ: niſi ex de lectabili ⁊ ðᷣlectato.triſtitia vero ũ põt eſſe diſſolutio in h̊ͥ duo:qm̃ triſtitia reꝗʒ rit ſenſuʒ ⁊ appꝛehẽſionẽ rei obiecte. ⁊ per ↄñs ſi ipſa ſit diſſolunio in rem delectatã ⁊ in rẽ delectabilẽ reqret ne ceſſario ſenſum ⁊ appꝛehẽſionẽ rei de lectabilis. tunc ãt ſenſus ille ⁊ appꝛe hẽſio erit delectatio.vel cum delectati ⸗ one.quare nõ interueniet triſtitia que ſit corꝛuptio ⁊ diſſolutio ĩ ̊ duo. Cont ibi. Et dicũt autẽ.] ꝓbat ꝙ delectatõ non ſit repletio. Arguit ergo ſic. ducẽs ad impoſſibłe.ſi delectatio eſt re pletõ coꝛpoꝛalis eius capacitatis qͥ ẽ ſ̃ʒ nãz in quo eſt ipſa repletio in eo erit delec tatio ⁊ illud delectabitur. Sed coꝛpuſ repletuꝛ. puta ſtomachus ⁊ in eo eſt repletio: quia coꝛpus delectabitur ⁊ in coꝛpoꝛe erit delectano.h̊ autem eſt impoſſibile.quare repletio non eſt de/ lectatio nec e puerſo quãuis facta con ueniẽti repletione in coꝛ poꝛe: anima delectetur: ⁊ facta inciſione triſtetur. huius rei ponit pꝛimo oppoſitum ᷣm alioꝛum opinionem.d.ꝙ platonici di⸗/ cunt triſtitiam eſſe deffectum illius ꝙ ↄuẽit aĩali ſecũdũ natura ⁊ dicũt ðlec⸗ tationeʒ eſſe repletionẽ oppoſitam. 22 ꝓ fundamẽto rationis ſupponit qð re pletio ⁊ deffectio ſeu vacuuas ſũt paſ/ ſiones coꝛpoꝛales que indifferenter ĩ/ ueniunt᷑ in coꝛpor̃ animato ⁊ ianima to:⁊ hinc ſũmitur minoꝛ pᷣmiſſa.ʒ. ad dit maiorẽ ibi. Si vtiq;. ⁊ patet.A cõcluſionẽ ibi. Coꝛpus g.? deſtruit illã concluſionem ut falſam ibi. Hon videtur autẽ. infert ↄcluſionẽ ĩtẽtã ut verã ibil ñ ẽ g J.⁊: exponit eaʒ: dubiũ ꝛemouendo ibi. Sed facta] ⁊ patet. O hijcitur tñ cõtra rõem iſtam:quia vi detur ꝙ aliqua delectatio ſit coꝛpoꝛal paſſio.ſicut ⁊ repletio:quoniã delecta tio coꝛpoꝛalis diuiditur contra anima lem. S. tractatu de temperantia. in principio. Sed dicenð ꝙ coꝛpoꝛale ſũ/ mitur dupliciter. vno mõ cũ excluſione anime:quia repleri põt coꝛpus inani / matũ ita ſicut animatuz. ⁊ ideo in hac repletiõe nihil fſoꝛmaliter patitur aĩia .S. vero tractatu de temperantia: ſũmi tur ſine huiuſmodi excluſione. ſʒ dicit ꝙ eſt delectatio coꝛpoꝛalis: quoniam anima delectatur patiẽte coꝛpoꝛe ut habetur ibidẽ.Coni ibi.. Opinio at pꝛobat ꝙ delectatio nõ vłꝛ nec ſemper eſt cum repletione. pꝛimo autẽ recitat motm̃ opinionis contrarie.d.ꝙ b opi/ nio videt᷑ facta eſſe ex hijs delectatio/ nibus ⁊ triſtitijs que fiũt circa cibuʒ. qꝛ vident homines cibo indigentes ⁊ ex b triſtatos delectari ⁊ gaudeĩr̃ con/ uenienti repletione.2? ibi. b autem Oñdit ꝓpoſitũ.d.qꝙ b ðłctai ex reple tiõe pꝰ triſtitiã de vacuitate nõ accidit vkr circa oẽs delectationeſ.qĩ ſine tꝛi ſtitia de tali vacuitate ſũt multe delec/ tationes abſq; repletione. puta ðlecta tiões mathematice qͥ.ſ.pueiũt ex ſpe/ culatiõe mathema. ⁊ mediate qͥ ſi fʒ ſeſꝰ.puta ðᷣlłctatõ ꝑ olfactũ ĩ bõiſ odo ꝛibuſ.ſʒ ⁊ viſiões ⁊ auditiões ⁊ młte bonoꝝ memoꝛie.⁊ ẽt ſpeſ ſeu expecta tões ſunt delectabiles ⁊ cuʒ delecia/ tione ſine triſtitia ↄtraria ð vacultate quar ñ vłr oĩs ðᷣlectatõ ẽ cũ repletiõe zeibi..uiꝰ iꝗᷓ h. Infert ſecũdã cõclu le cal eik nel np Ahn büroel lloe⸗ G ſahe luf⸗ leol ber pla ſin caſan naſin napa ſautne bapri Celon ticir color⸗ haei⸗ Pppeti Ulica⸗ wnn⸗ ei ges n; ppeg nngſe Einnfann E — —* 2 = E — E Ximiiiin dſn teer eniſtangun noſtce uraädte N e un mernNti wierckiefic drrals n nir e Corai/ Oport onitecſen, . pind miſn Cummre dgin Aeabisinn Se fücuiß — 4 ines wnigen. G Nlum u ns Ei Jun iagidiͤn zuemaut in ſiͦin ſionẽ ex iſta pbatione. d. introgatiue igꝗ rei generaliſſũt generatiões pᷣfa/ te delectationes q ſunt ſine triſtitia de vacuitate ⁊ ſine repletiõe.q.d.ꝙ nul// liꝰ. ꝙ ꝓbat qꝛ defecte ⁊ vacuitateſ nul lius rei facti ſũt añ delectationẽ.cꝰ rei Ipletõ poſſit dici ðlectatõ ut pʒ ĩ delec tationibus memoꝛaſÿ. ¶ Lectio 4 D pꝓlerẽtes ãt iſcuſſis opi nionibus platõis ⁊ eudoxi. HB ↄñr diſcutit opinionem quo rũdã minꝰ ſolẽniũ dicẽtiũ delectatio/ nẽ ñ eẽ ꝑ ſe bonũ qui tali rõe mouebã tur qꝛ ꝙ ẽ ꝑ ſe tale:eſt vniuerſalit᷑:ta le.qꝛ qð per ſe ĩieſt:õi inẽ:p. poſterio rũ.ſed delectatio nõ ẽ vłr bonũ cũ við amꝰ aliquas delectatiões eẽ ꝓbꝛoſiſſi / mas. puta beſtiales vt viſũ ẽ. S.li.⁊.c⸗ 7: quar̃ dełctatio nõ ẽ ꝑ ſe bonũCir / ca iſtã ig opionẽ ſic ꝓcedit ꝙ p ſoluu eius rõeʒ. 2? dicit aliꝗd circa cõcluſio/ nẽ ibi. ARaãifeſte p. g rñdet ad rõeʒ triplicit᷑ 2: rñſio ponitur ibi.. vł ſic vii qᷓ; B? ibi vł ſpẽ differũt Oicit ꝗ̊ pᷣꝙ aliquis dicet ⁊ rñũdebit ad illos ꝗ pꝛo bhat delectationeʒ nõ eẽ ꝑ ſe bonũ dele/ ctatiões ꝓbꝛoſiſſimas ꝓ medio ꝓferẽ tes ⁊ dicz eis qm nõ ſũt delectationes ſimplicit᷑ nec eaꝝ obiecta ſũt delectabi lia ſimplicit᷑ qꝛ licet ſit delectabilia ma le diſpoſii.puta viris beſtialibꝰnõ ꝓpt B exiſtimãdũ ẽ ipᷣa eẽ delectabilia ſim plici?᷑ ymo ↄna deficit ꝑ fallatia: ſʒ ꝗcd ⁊ ſimplicit᷑ quẽam nec illa ſũt eſtimã da ſana ſimplicit᷑ ł dulcia ſipłr ł ama⸗/ ra ſimpkłr qͥ laboꝛantibꝰa egro ſũt ſa na.puta medicina qͥ nocẽt ſano iuuat ĩ firmũ.⁊ q̃ laborãtib ſũt duleia vł amã ſicut nec ſlla alba ſimpliciè qꝗᷓ vidẽt᷑ al / ba patiẽnibꝰ obcalmiã. ẽ enĩ obcalmia oculorum apoſtea mittẽs bumoꝛẽ pu⸗ tridũ ⁊ ſubalbũ circa pupillã ex cuius coloꝛe vidẽt᷑ extioꝛa qͥ appent oculo al ba eẽ.ita viſũ ẽ.õ.li.ʒ:c.ꝛ⁊ ꝙ ſimłi moõ appetit male diſpoſit facit itellectuʒ iudicare aht᷑ qᷓ; ſit ĩ rei Sitate ⁊ ipſum mẽtiri facit circa pꝛicipia ut.S.li: oec: ibeiñ ibi.vxł᷑ ſic vtiqʒ. Rñdet alit d. ꝙ ad pᷣdictã rõeʒ dicẽt᷑ ut pꝛius di⸗ ctũ eſt.ł ſic.ſ.ꝙ ðlectatiões ſũt bone et eligibiles:nõ tñ ab ilł delectatiõibuſ a ꝗbus mali hõies ſũmũt eas quẽaðʒ ⁊ ditari bonũ ꝗdẽ ẽ ⁊ eligibile nõ tamẽ qualitcũq;.puta ꝓdeunti ꝓximũ ſuum ditari ſibi q;uis ſit bonũ ſᷣm ſe:tñ cũ ꝓ⸗ ditiõe ẽ malũ.nõ rõe ſui.ſʒ rõe ꝓditio nis.ſimili mõ ſanũ eẽ bonũ ẽ.ſanari tñ qualit᷑cũq; nõ eẽt bonũ. puta comedẽ/ ti k bibẽti aliqd hoꝛꝛẽdũ ꝓ hũana eſca ſicut ſũt carnes humane.vł ſãguis bũa nus.vñ ex cã iſta Cõſtãtinꝰ monarchi⸗ aʒ tenẽs ĩperij ⁊ a deo lepꝛa pcuſſꝰno luit a lepꝛa mũdari ꝑ balneũ faciẽduʒ ex ſanguie infantiũ:hoꝛꝛuu eni facinꝰ æ ſe tãtoꝝ criminũ eẽ reuʒ.qᷓ;uis gᷓ ſa/ nari vellʒ tãqᷓ; bonũ.nõ tamẽ talit nec ex tali cã.quare deus per miſteriuʒ ſa cti Silueſtri curauit eũ.Sicut iꝗ̊ impa toꝛ moꝛtał rputauit ſanãi bõũ eẽ.ſʒ cũ altiuſ iactura ſanari malũ eẽ.ſic ẽt deꝰ ĩmoꝛtalis h̊ appbauit p bñficiũubſe⸗ cutũ.ſimili mõ ĩ ꝓpoſito generalit᷑ põt dici ꝙ dlectari bonũ quið ẽ. ſʒ nõ eſſet bonũ ex qualicũq; cã delectari. Deiñ ibi. vł ſpẽ. Rũñdet alit᷑ ⁊ meliuſ/d.ꝙ põt vtiq; dici ut dictũ ẽ.ł alit fʒ ꝙ ðle/ ctatiões ſpẽ dĩnt. ⁊ tũc põt dici ꝙ de lectatio nõ ẽ bonũ vłr ſᷣʒ totuʒ genus ſuũ.ſʒ aliqua vel aliqͥ ſpẽs delectanõiſ ſũt ꝑ ſe bonũ ⁊ vłr bonũ.qꝙ aũt delec/ tationes ſpẽ differaãt: ꝓbat duplicit᷑ p. qꝛ effectꝰ caãꝝ ſpẽ differẽtiũ:ſũt ſpẽ dił᷑/ ferẽtes.ſed ðlectatlões ſũt effectuſ cãꝝ ſpẽ differẽtiũ.ille.ſ.qͥ cãntur ab obiecqiᷣ bõis ex pte vna ⁊ ille qͥ cãntur a turpi bus ex pte alt᷑a. quar̃ hee ⁊ ille ſpene dĩnt. hꝰrei tãgit mediũ.d.ꝙ ille qͥ cãnt a bõis ſũt ſpẽ altẽ ab hijs q cãnt᷑ a tur pibꝰ.ſcõo qꝛ foꝛme dĩnt ſpẽ q reꝗrũ iĩ ſins ſubiectis diſpoſitiões differentes ſpẽ.ſʒ delectatiõeſ aliqͥ ſunt huiſmõt qͥ differũt ſpẽ.hꝰrei põit ſolã tutẽ mi.d. ꝙ höieʒ ñ entẽ iuſtũ nec cõuenit ðlec/ tãi ðlectatiõe opis iuſti.nec hõieʒ non ẽtẽ muſicũ ↄuẽit ðłctãi ðłctatiõe oꝑis muſici ⁊ ſiłr cõuẽit ł nõ cõuenit ĩ alijs qꝛ hõinẽ nõ entẽ iuſtũ.nec cõuenit de/ lectari delectatiõe oꝑis ĩiuſti.ex hijſ ig IIBRO hẽmꝰ ꝙ delectatio iuſti reqrit iuſncia ĩ ſuo ſuſceptio ⁊ delectatio ĩiuſti iiuſti/ nã ĩ ſuo.iuſtina vo ⁊ ĩiuſtina ſũt diſpo ſitiões ſpẽ differẽtes.quare delectatio h ⁊ illa differũt ſpẽ.Si vero dubitetur de delectatiõe muſici. qꝛ videt᷑ nõ eſſe verũ ꝙ dictũ ẽ cũ multi nõ muſici dele ctentur ĩ audiẽdo muſicos iubilantes. Hicẽdũ ꝙ muſicus põt dici dupliciter pꝛ mõ ꝗ bẽt artẽ in intellectu.alio mõ ꝗ hzʒ amoꝛẽ in appetitu.⁊ B.2ꝛ mõ hõi nes inertes nibil ſcientes de muſica amãũtes tñ audire bonã armoniã dicũt᷑ muſici.qꝛ vĩcuiq; amãti ẽ delectabile il lð ꝙ amat ut.õ.liꝰc.xji Coni ibil ma nifeſtare ãt ſupꝑ cõcluſiõe pᷣmiſſe ac ſo/ lute rõis dicit duo.pꝛimũ ꝙ nõ õis de/ lectatio ẽ bona ł eligibił:ſcom ꝙ ñ õe eligibile ẽ ꝓpter delectationẽ eligibi/ le ibi.. Et circa młta. pꝛimũ pꝓbat du pliciter.2: ibi.. Rullꝰq; ꝓp. tangens mediũſue rõis dicit ꝙ; ãicus de quo.õ. li.ꝗ. c.de amicitia faceta ſcðʒ ꝙ mõ pᷣ ces ſit alter ens.i.differenſ ab adulato re videtur mãifeſtare ꝑ ea qͥ de ipſo di cuntur òlectationẽ nõ eẽ aliq bonũ vł ſaltẽ ꝙ delectatiões ſit ſpẽ differẽtes. ſic ꝙ ſi aliqua delectatio ſit bonuʒ ꝗd ſaltẽ nõ oĩs erit bonũ.cuiꝰrõ pʒ.qꝛ nul lus hõ vltuperat᷑ de bono ĩtẽto.ſʒ adu latoꝛ vetupat᷑ de delectatione intenta. quare delectatio illa nõ ẽ bonũ. bꝰ rei ꝓpõit p. cõcluſionẽ ut viſuzʒ eſt. 2. ibi. L quidẽ ppõit mi.d. ꝙ hic.ſ.ãicꝰ bonꝰ facetꝰ videt᷑ loqui ad bonũ.h̊ aũt.ſ.ad/ ulator videt᷑ loꝗ ad ðlectationẽ qᷓ; intẽ dit inferre ei cui colloquitur.⁊ h ꝗdem adulatoꝛ vituperatur de itentiõe ðlec/ tatiõis iĩferẽde:hũc ãt.ſ.ãicũ hõies lau dãt tãq; nõ colloquẽtẽ ad altera qᷓ; ad bonũ pacis ⁊ ãicitie ꝙ intendit.2 ibi. MHullus qʒ. Arguit ſic. õe bonũ ẽ eli / gibile.ſʒ nõ oĩs delectatio ẽ eligibilis quare nõ oĩs ẽ bona. huius rei põit ⁊ otermiat mi. duplicit᷑. pe qꝛ nullłꝰ rõne vtẽs eligeret viuẽ delectabilit᷑ ſic ꝙ ð lectaretur in hijs in ꝗbus ðlectãtur pu eri ⁊ ꝙ hẽret mẽtẽ puerilẽ exiſtimans debẽ delectari ĩ hijs ĩ quibꝰ pueri ma/ xime exiſtimãt delectãi debẽ.2: qꝛ nec aliquis eligẽt gaudẽ faciẽdo ali opꝰ turpiſſimoꝝ q;uis nequaq; de tali ope turpiſſimo debẽt triſtari ⁊ puniri:qꝛ ſo la hituatio turpis opiſ auſert electiõeʒ ⁊ deſideriũ delectatiõis.eiñ ibil Et circa multa. pbat ſcom.ſ.ꝙ ñ oẽ eligi bile ẽ ꝓpt᷑ delectationẽ eligibile:ut ali q dixerãat. pł ãt facit b.2: epylogat ibi. LAm̃ ꝗdẽ iẽ Zicit p: ꝙ nos facẽmꝰ ſtudiũ circa multa appetẽtes ⁊ eligen/ tes ea:qᷓ;uis nec vnic delectationẽ in ferrẽt ꝙ pʒ in exẽplis.puta qꝛ eligimꝰ vidẽ qdaʒ pñtia nõ delectabilia. puta vulnera v moꝛbos parẽtũ q́;uis no po ſemus eos ſanare. Itẽ recoꝛdãi qᷣdaʒ pᷣterita non delectabilia. puta mala qᷣ fecimus ⁊ q paſſi ſumus. Itẽ ſcire qᷣ/ dã futura nõ ðlectabilia.putaſcit moꝛ tẽ ꝓpꝛiã ⁊ ãicoꝝ.ſi ãt ex nãli neceſſita te ſequãt᷑ delectatiões ꝗbuſdã de pᷣdic tis.puta ꝗbuſdã viſiõibꝰ ł recoꝛdatio⸗ nib ł ſciẽtijs nihil differt ad ꝓpoſuũ: qꝛ ẽt eligeremiſta.poſito ꝙ ab eiſñ fi eret delectatio aliqua. Deiñ ibi.. Qm̃ gdẽ iã.]epylogat.d.qꝙ mãifeſtũ eẽ vi⸗/ det᷑ ex antiquoꝝ dictis ꝙ delectatio nõ vłr ẽ ꝑ ſe bonũ.itẽ ꝙ nõ oĩs delectatio ẽ eligibił᷑ taq; bõa:⁊ ʒe ꝙ qᷣdã ðlectati ones Fᷣʒz ſe ipſas ſunt eligibiles dĩntes ſpẽ a nõ eligibilibꝰ ł ſaltẽ ea a quibus fiũt delectatiões.hee ⁊ ille ſũt differẽ/ tes ſʒʒ ſpẽʒ ex quoꝝ differẽtia infereba tur. S. delectanonẽ.differẽtia iᷓ qͥ ð de lectatiõe ⁊ iriſtitia dicũt᷑ ab alijs ſint dicta ⁊ repetita ſufficieter a nob. ¶ Lectio. 5· AVid ãt ẽ ł quale ꝗd. Diſcuſ/ ſis alioꝝ opimõibꝰ ð nã delec tatiõis:bᷣ põit ꝓpꝛiã ſub..cõ cluſiõibꝰ.p: ꝙ delectatio ñ ẽ moius.2: ꝙ ñ ẽ generatio ibi. Ex hijs at hʒ: ꝙ; ſeꝗt᷑ pfectã opationẽ lbi. Sẽſꝰ ãt ois 4 ꝙ pficit opationẽ ibi. pficit ãt oꝑ ationẽ. ? ꝙ ñ põt eẽ ſẽpꝑ continua ibi Lqualii iꝗᷓ ↄtinue ꝙ ẽ nãlii ab oĩbꝰ appetẽda ibi Lappetere autem.7· młte delectatiões abiuicẽ vĩ̃nt ſpẽ ibij vñ vidẽt᷑ ⁊ ſpẽ S? ꝙ ẽt differũt bõitate zuita ua bilyi ſſten canone ſtöle nobil hanaüp⸗ ſbiipi⸗ ge oi däfnec⸗ ep ſpeof laauo nore belpyi Aaeude⸗ Ncrld zoilg tureeſe piſösps cificoe neicg upeni ſpes nſĩ dhoib Mlulae il Gfieiol⸗ Neicipab lonel EWann ſäden nsfiri ſpisifin Reaaip latanöts tadlecan gnne Dlcilii ſul dol Aique fini Akpn cala uce airi⸗ Pahen: Gbfien Nes ptes Ldtffene 1inic Nll Wnge miknig — Naäe giich grieni egb. PNii estin lenannin ncelgn acin dn Z laäi zanümd le, gütiin Cigbiesns Nrit büs 5 KWe). . d4„ nüinin e piiig moiinene- biliu⸗ ſe un ahiit — — Sè S — VIIII ⁊ pᷣuitate ibi. dĩntibꝰ qt c õis eſt aliqua opatio ei ꝓpꝛia bõa ⁊ otuoſa. ibi. videt᷑ ãt eẽ. p igitur dicit ꝙ mãt eſti erit vtiq; ꝗd ẽ ł quale quid ẽ dele ctatio reſumẽtibꝰ a pꝛĩcipio ea q dicta ſuᷣ ð öolectatiõe.S.l.⁊. circa fi.li. De inò ibi videt᷑ eni viſio] Accedit ad ꝓ bandũ pꝛimã cocluſionẽ duplici rõe.2? ibi.videbit᷑ at vtiq; p. at itẽdit ſic ar guẽ. ois mor ẽ talit ĩ tẽpoĩr ꝙ ĩdiget q dã fine citra qᷣm ñ ẽ ipſi ſpẽſ ymo pteſ en ſpẽ dĩnt a toto ⁊ abĩuicẽ.ſʒ nulla j lectatio ẽ huiuſmõi.quar nulla ðᷣlectõ ẽ motꝰ.hꝰ rei põit p. mi.2. cõcluſionẽ ibi.ppt᷑ ꝙ B;. ma.ibil In tẽpꝑe eniʒ Ad euidẽtiã ãt mi. p. pᷣmittit exẽpluʒ .d. ꝙ viſio ut ẽ opano vi/ tale gd eſt ꝙ 3 oẽ ꝙcũq; tẽpuſ ſuũ ł ſuaꝝ ptiũ við tur eẽ ꝑfecta fʒ ſpẽʒ ſuã.ſic ꝙ nulla ꝑs viſiõis põt accipi ĩ qua ñ ſaluet᷑ nã ſpe cifica tociuſ viſionis. viſio eni nullo fi ne idigz ꝗ ↄnt᷑ factꝰ pficiat ſpẽʒ viſiõi In pꝛ nã q; pticula viſioms hẽt᷑ pfecta ſpẽs viſiõil.ẽ.n.tale totũ ꝙẽ bõgeneũ cũ oĩbꝰ ptibus ſuis ſicut calor cqlibet pticula e ous caloꝛ. ſic ẽt ĩ ꝓpoſito tale qd vr eẽ ðᷣlectatio.ẽ enĩ ꝙda totũ bõge neũ cũ ptib ſiis:ſic ꝙ ſʒʒ nullũ tẽpus i nullo tẽpe ł i nulla tẽpis pte:poterit ꝗs delectationẽ accipẽ nõ accipiẽdo ꝑp fectã ðlectatiõis ſpẽʒ:qꝛ nec ðlectatio nis facte ĩ plus ł maiꝰ tẽpus pficietur ſpẽs ĩ fine illitẽ poꝛis qͥ nõ fiut hita ⁊ pfecta ĩ pꝛicipio tẽpoꝛis.qlibzʒ.n.ꝑs ðᷣ lectatiõis ẽ ðᷣlectatio eadẽ ĩ ſpẽ cũ to⸗ ta olectanõe. Deiñ ĩfert cõcluſionẽ. d. ꝙ pp hᷣ ꝙ dictũ ẽ. olectatio nõ ẽ motuſ. Sicẽdũ ibi.. In tẽꝑe em põit ⁊ ꝓbat ma. d.qꝙ oĩs motꝰ ẽ tałr i tẽpoĩ ꝙ ẽ ad aliquẽ finẽ añqᷓ; ñ hẽtur er ꝑpſecta ſpꝛ' ꝙ ꝓbat᷑ ꝑ młta exẽpla.motio.n.ediſi⸗ catia tũc ẽ pfecta fʒ ſpẽzʒ ſuã.cũ faci⸗ at ł faciẽdo ptigat ad illud finale bonũ ꝙ appett ⁊ ioĩtẽpe ſimł ſupto ẽit vti qʒ h fiale bonũ.qʒ ñ añ:qꝛ ĩ ptibꝰ tpis oẽs ptes mot ſut iperecie ⁊ ſũt altẽ ac differẽtes Fʒ ſpẽʒ a tota ediſicatõe ⁊ abiuicẽ ĩt ſe ꝙ appet:q; lapið fuda mẽtaliũ cõpoſitõ qͥ ẽ ps.pꝛẽ alta diſfe rẽs ſpẽ a oganõe colune. ⁊ h ps.2. alta fʒ ſpẽz a facniõe totius templi ⁊ pᷣ totał factio tẽpli ꝑfecta eſt: qꝛ nullo a lio indiget ad ꝓpoſitũ finẽ ꝑ quẽ hẽt᷑ edificatiõis ſpẽs. factio ãt füdamẽti ? triſculpti ẽ ĩpfecta.viraq;.n.ẽ factio ꝑ tis. quaĩr totał factio ⁊ ptialeſ ſactiõeſ differũt ſpẽ:qꝛ vt dictũ ẽ nõ cõuẽit acci pẽ motũ ʒ ſpẽʒ factũ ĩ quocũq; tẽpoĩ ſeu ĩ quacũq; tẽpoꝛis pte.ſʒ ĩ õi ⁊ to/ to tẽpoꝛe cõuẽit accipẽ ſpẽʒ totiꝰ mot⸗ Seiñ ibi.. Simiłr at] addit alia exẽ/ pla. d. ꝙ ſimiłr põt ꝓbãt ið ĩ ůbłatiõe reliꝗs motibui localibꝰ: qꝛ ſi latio eſt motꝰ: vñ.i.a t᷑ᷣmio a quo ⁊ ẽt quo.i.ĩ / minũ in quẽ: ⁊ hꝰ latõis ſũt differẽtie Fʒ ſpẽʒ ł ſʒ ſpẽs diuerſas.volatꝰ auiuʒ æ ãbulatio equoꝝ ⁊ ſaltatuo leonũ. vł quorũcũq; aĩaliũ ⁊ ſimiliũ diſtictia.⁊ nõ ſolũ ſic talibꝰ dĩntijs dꝛñũt abiuicem latiões. ſʒ ẽt ĩ vna eaõq; latiõe.puta ĩ ipſa ãbulatiõe dint ſpẽ ptes alauicẽ ⁊ a toto:ꝙ ꝓbat tali rõe.illi motꝰoifferũt ſpẽ.quoꝝ t᷑mini diĩnt ſpẽ: ſʒ tmm toti ãbulatiõis ⁊ ptiũ ãbulatiõis:dint ſpẽ. quar̃ ⁊ ipſi mot ſic ſũpii differunt ſpẽ abiuicẽ. hbꝰ ꝓ ſillogiſſmi põit mi.d.ꝙ h duo.ſ.vñ.i.tminꝰ a quo ⁊ quo.i.tminꝰ ĩ quẽ nõ ſũt ij ĩ toto ſtadio ſup quo fit tota äbulatio ⁊ ĩ pte ſtadij ſup qua fit pſ abłatiõii nec ĩ alta ⁊ alta ptequafß nec ptraſi lineã bc: lineã ula erit 15. qꝛ mobile pertraſit nõ ſoli i lineaz mathematice ſũptã. qᷓ ĩ lineã ĩ loco exi ſtẽtẽæ ad locũ applicatã.b ãt liea vni parũ ſtadu ẽ in loco altero ab alia. vbi gtia de õib hijs ſit totũ ſtadiuʒz. a.g.⁊ dicat i. d. p? & pſ ſtadij erit a. d. 2 vezꝛo d.g. tota iꝗᷓ àbulatõ. a. g. differt a pte pe ſ. a d.p t᷑mmũ in quẽ. 2. vero per t⸗ minũ a quo ptes ẽt inter ſe per vtroſ. 3 qꝛ nec tminus a quo vnius eſt imnus a quo altius. nec tminus in quẽ vniuſ iminus ĩ quẽ aliius ut pʒ cõſiderũti. Seinde ibi. per certitudinẽ remit tit ad nãlẽ phiam difficultates incidẽ/ ſes circa motũ.d.ꝙ in alijs.i.in phicii LIBRO dictũ ẽ de motu per certitndinẽ qualẽ nõ exigit pns negotiũ Seið ibil viðt Reſũmit ſpᷣſtãtiã totius rõis.d.qð ad pñs videt᷑ ꝙ motus nõ ẽ perfectus ſᷣm ſpetiẽ in õi tẽpoꝛe.i.ĩ qualibʒ tẽpoꝛis ꝑte.ſʒ multi motus.i.ꝑtes totius motꝰ ſunt imperfecti ad totius motus ſpe/ cleʒ cõparati: qꝛ certe vñ.i.t᷑ᷣmis a q ⁊ quo.i.ierminus in quẽ ſpecificant ⁊ ſpẽm largiuntur motui ⁊ ciulibet eiuſ parti. h at fuit maioꝛ pꝛicipał rõis.ſʒ ſpẽs delectatiõis plecta ẽ ĩ quocũq; tẽ poꝛe.i.in quacũq; tẽpoꝛis ꝑte.bᷣ auteʒ fuit minoꝛ.quaĩ ſeꝗt᷑ cõclulſio maifeſta ꝙ motus ⁊ delectõ ſut alteri aciuſ ⁊ ꝙ delectatio ẽ aligd de numero totoꝛũ ⁊ perfectoꝛum in qualibet ſui pte. 2ibi Lvidebit᷑ ãt] Zld cõcluſionẽ pꝛĩcipalẽ arguit ſic. YImpoſſibile ẽ motũ eẽ ĩ nõ tempoꝛe:ſʒ nõ ẽ ipoſſibile ðlectationẽ ĩ no ſẽpoĩ eſſe. põt eni eſſe in ipſo nũc quia ẽ totuʒ aliquid nõ neceſſario diii ſu in purteſ ſᷣm tẽpoꝛis partes que nũ/ qᷓ; ſimul eſſe poſſut:quare delectatio ñ ẽ motꝰ.huius rei põit pꝛ cõcluſionẽ.2 ma.ibi.. Ex ñ cõnngẽ. ʒ: mi.ibi. de lectari aũt. Conj ibi.. Ex hijs aut ꝓ bat ſedam cõcluſionẽ ĩtẽdens ſic argu ere. Ois motꝰ ⁊ oĩs generatõ ſut rerũ partibiliũ.⁊ nõ reꝝ ĩpartibiliũ que ſũt tota quedã nõ diuiſa nec diſibilia ſᷣm partes tris nec per partes alterius ⁊H alteriuſ rõis. h pʒ io qꝛ nec viſionis nec peccati nec vitaũᷣ nec alicꝰĩptibiliſ ẽ generatio.ſicut nec iſtoꝝ ẽ aligs mo tus.ſed delectatio ẽ totũ ꝙdazʒ iptibile ut oñſũ eſt.Sð.quare delectatiõis ñ erit generatio nec ꝑ ↄñs ipſa ẽ generatio Hiꝰ rei põit p? cõcluſionẽ.⁊ patet.22 ma.ibi ¶Hõ eni oĩuʒ. B? repetu cõclu ſionẽ ibi. Hec vtiq;. ? mi.ibi. totũ eni. Attẽde tñ ꝙ phᷣus ppomit vnã cõ cluſionẽ.ſ.ꝙ delectatio nõ ẽ generatio ⁊ pꝛobat alia.ſ. hãc ꝙ delectatiõis nõ eſt generatio. hee autẽ multuz differre vidẽtur ſicut ⁊ iſte. actõ nõ ẽ actõ ⁊ ac tionis nõ eſt actio.p: eni ẽ falſa.2 o ẽ vera.quare ꝓbata 2nõ 1õ ꝓhata eſt pꝛ.ſicut ꝓbato ꝙ actiõis nõ ẽ actio.nõ ideo pꝛobatũ ẽ ꝙ acuo nõ eſt actio. ſi militer ĩ ꝓpoſito ꝓbato ꝙ delectanõiſ nõ eſt generatio.nõ iõ ꝓbatũ eẽ videt ꝙ ðlectatõ nõ ẽ generauo. Ad h t di cendũ ꝙ ꝓbatio vʒ gtia tał materie ꝑ locũ a minoꝛi deſtructiõe.qꝛ magis vi⸗ det᷑ ꝙ ðlectatiõis eſſet generatio qᷓ; ꝙ ipᷣa eẽt generatõ. ex b eni repugnat ei ꝙ ad ipſã ſit motꝰł genẽatio:qꝛ ẽ ĩipar uibił ut dictũ ẽ.ö̊.hᷣ ãt magiſ repugnat motui ⁊ generationi qᷓ; imio. ſequit᷑ ꝑpfectã opꝑationeʒz ſic ꝙ oĩs oꝑatio pfecta ẽ delectabił.p iẽ de ſcribit opationẽ pfectã. 2. infert ↄcluſi onem intentam ibi. b autem vtiq;. Pꝛimo autem deſcribit operationem coii ſũptã ⁊ opatiõeʒ pꝑfectã:⁊ opatio nẽ pfeciiſſim.dicit gꝗ ad pꝛimũ ope ratõ ẽ oĩs ſenſus.i.oĩs ſẽſatio qᷣcũq; ſit illa hõis vł aĩalis opani ad ſeſibile.i. circa k ĩ ipſu ſeſibile.ꝙ aũt hic dicu de ſeſu ⁊ ſenſauõe ⁊ ſeſibili itellige parit de intellectu ⁊ itellectiõe ⁊ itelligibi/ li.Quo ad ſcõʒ vo dicit ꝙ opatio ꝑfec⸗ ta ẽ ſenſatio hõis bñ diſpoſui ad pul/ cherꝛimuʒ ſẽſibile eoꝝ qͥ iacẽt.i.ſuꝑpſi. ⁊ obiecta ſũt ſub tali ſẽſu. pfecta nãq; opatio viòt᷑ eẽ tale quid ꝑ ſe ⁊ cõueru biłr. ꝙ at dicit᷑ opꝑãu bñ diſpoſiti.quia põt referri ad potẽtiã ſeſ ł intelleciꝰ ł ad holeʒ ꝗ potẽtiã hʒ ł differt ad ꝓpo ſuũ qꝛ dicẽ ipſu ſeſũ ł itellectũ opari ñ ẽ aliud qᷓ; dicẽ ſuppoſiiũ ĩ quo ẽ ſeſꝰ ki te llectꝰ opati ſʒ potẽtiã hac ł illã Qe? ad t᷑uũ qt dicit ꝙ oꝑatõ optĩa ⁊ pfectiſ ſima fᷣůʒ unãcq;q; potẽtiã ĩ genẽ ſuo eſt opatio illa q ẽ potentie opue diſpoſite opanũ circa obiectũ potẽtiſſimũ.i.opti mũ eoꝛuʒ que ſut ſub ambuu ⁊ facul/ tate talis potẽtie.vᷣbi ꝗna.de oĩbꝰ hijſ circa viſũ.opatio ndqʒ viſꝰcõii ſumpta eſt eius ſenſatio circa viſibile.operatõ autẽ perſecta ẽ viſus bene diſpoſiti ad pulcherrimũ viſibłe.perſec iſſima o ẽ viſus optime diſpoſui circa pulcherꝛi⸗/ mũ viſibile.Eſt g ſciẽdũ ꝙ opatio pfe⸗ ctiſſima requirit optimã diſpoſitionem On ibi. Seſus ãt õis Ipbat ttiã cõcluſionẽ.ſ.ꝙ delectatio . ꝛ—— G ſentc⸗ ſaiſt Celte melig musi nen! ſeon Cla mnis edel iſin ſ biuta lopts M Wo 95 n tidel hou aue liin opuin omm⸗ͤ bilisn Conin nd⸗ Cpe nid. nls one no no: ie tai unn mn n Ngiſ Unn Kis e Plnn uhneſen Agfe Ni wang Nenincge uüpnigg ſeiniä ni auſüke räühaan dilichen nie i igepani 1 liadtt orit i ecan ipſetin diinn lnnag clenia ſtigghl itilli ipiu i ui giſtt umgtenpi wealnilc nintir jundh itim Geiinu u n iggun iufhm tnmedel VIIII in ſubiecto ſeu in potentia cuius eſt ⁊ optimã rõem obiectiuã in obiecto.pu/ ta perſectiſſima viſio optimũ viſũ quo ad omnia ⁊ optimum viſibile quo ad omnmia in ipſo viſibilia.operatio autez perſecta nõ perfectiſſima reꝗrit boni / tatem in altero ⁊ optimitatem in alio puta perfecta viſio bonũ viſum ⁊ opti muʒ viſibile optimũ viſum ⁊ viſibile bonũ.alterũ eniĩ ſufficit ꝙ ſit optimũ lzʒ nõ ambo.Seiñ ibi. hᷣ autẽ vtiq; In/ fert cõcluſionẽ intẽtã.d.qꝙ hᷣ operatõ ꝑ fectiſſima erit vtiq; ölectabiliſſia ſicut quelibet pfecta eſt delectabilis.bᷣ autẽ intelligendũ eſt comparando opatõeſ/ vnius ſenſus adinuicẽ: qꝛ ſecundũ om nem ſenſũ eſt vel eſſe põt delectatio ⁊ ſecundum intellectũ pꝛacticuʒ vel ſpe culatiuũ.accipiẽdo igꝗg omnes opatlõeſ vnius potẽtie ſenſus vł intellectus illa 7 delectabiliſſima q inter eas ẽ perfec tiſſima.dicitur autẽ perfectiſſima ut vi ſuz eſt opatio que ẽ potẽtie ſe hñtiſ bñ æ optime ad obiectũ ſtudioſiſſimum ⁊ optimũ eoꝝ que ſũt ſub facłtate ⁊ am bitu talis potẽtie.Eſt ãt ſciendũ ꝙ qᷓ; uis płᷣs nõ pꝛobet expꝛeſſe concluſio nem pꝓpoſitazʒ ꝓbata tñ reputari debʒ duplici rõe.p.qꝛ h̊ mõſtrat expiẽtia.2. qꝛ S.li. c. iᷣ.ẽ habituʒ ꝙ omnis o/ peratio volũtaria nõ impedita ẽ opan ti delectabił.ſed oĩs opatio pfecta eſt huiuſmõi.ẽ eni voluntaria ⁊ nõ impe⸗/ dita qꝛ ẽ potẽtie ñ diſpoſite:ꝙ ñ eet ſi eẽt iuolũtaria.puta ſeſatio exceſſiui ca loꝛiſ nec eſſet ad optimũ tãgibiliuʒ qm optimũ ẽ ñ extremũ ſed mediũ.quare omnis operatio pfecta vłr eſt delecta/ bilis ⁊ perfectiſſima delectabiliſſima. Con ibi. perficit autẽ ꝛobat quar tam cõcluſionẽ.ſ. ꝙ delectatio perficit operationẽ. ꝓbat autem eã ſolũ ex po/ nẽdo.qm̃.j.ĩ ꝓbatione ſeplĩe cõcluſio nis ꝓbabitur euidẽter. p· ſuã cõcluſi onẽ propõit ⁊ pʒ. 2? ipſã exponit ibi. Lnõ aũt ſecũdũ eundẽ qꝛ vero ſũt qua tuoꝛ mõi perficiẽdi operatõnẽ ᷣm. 4. cũꝝ genera. pficitur. n. oꝑatõ ab ac⸗ tiuo t a paſſiuo foꝛma a fine: p? excludit a delectatione pꝛimos.ſcòos modos. 2? cõcludit tertiuʒ. ? attribuit ei quartũ ibi. perficit aut Dicit ergo pꝰ: ꝙ delectatio nõ ᷣm eũdẽ modũ opa tionẽ perficit ſᷣm quos eã perficiũt ſen ſibile pficiẽs eã ꝑ modũ aciiui.⁊ ſenſ⸗ perficiẽs eã per modũ paſſiui ⁊ recep tiui:qñ.ſ.ambo h ſunt ſtudioſa.i.bona qlibet in oꝛdine ſuo.ꝙ ãt h̊ ſu poſſibi⸗/ le.ſ.ꝙ aliqd ſit pficiẽs nõ tñ erit agẽſ nec patiens pʒ. qm cẽ diuerſoꝝ geneꝝ pficiũt diuerſimoð effeciũ ſuũ quẽaðʒ ſãitas ⁊ medhcus nõ ſimiłr ſũt cã eius ꝙ eſt ſanari.medicus em ẽ cauſa effici ens:ſanitas vero finalis. ⁊ ideo ſicut ſut diſſimileſ cãe:ſic ẽt diſſimilłr pficiũt ſuũ cãtũ. HPeinde ibi. Scõm vnũque/ q;.] pꝛobat ꝙ ſuppoſuit.ſ. ꝙ ſenſus ⁊c ſenſibile pficiant operationem:· Dicit manifeſtũ eſſe ꝙ ſᷣʒ unũquẽque ſenſu fit delectatio. dicimus enim ⁊ experi⸗ mur viſiões æ auditiones aliquas eẽ delectabiles.⁊ p ↄñs pfectas ĩ gener ſuo.qꝛ ut hĩ ex pte pecdẽti 2. S. li. 7. C 16. nulla opatõ ipfecta ipedua Eſim pliciter delectabilis. ꝙ ãt oponis pfec/⸗ tio ⁊ delectatio ſi ex bonitate ſenſus æ ſẽſibilis pꝛobat᷑ p experiennã. qm̃ expimẽto marfeſtũ ẽ ꝙ opatõ ẽ maxie tctabit᷑ ⁊ pfecta.qñ ſeſꝰ ẽ potẽtiſſimꝰ æ optie diſpoſit ⁊ cũ talis exũs opat᷑ circa obiectũ tale. puta optimũ.qm ſẽ ſibil ⁊ ſẽſato.i.hñte ſenſum exñtibꝰ ta libus puta optis ſemp erit delectatõ ⁊c pfectio ĩ opõe exiſtẽte qð ſenſibili: ta / q; faciẽte ⁊ agẽte. ſenſu uero tãqᷓ; pati ente ⁊ recipiẽte.Deide ibi. pficit at Peclarat ꝙ delectatio opõeʒ pficit nõ mõ foꝛme ſʒ mõ finiſ. dicit ̊ ꝙ delecta tio opõeʒ pficit ñ ut hĩtuſ.i.ñ ut foꝛma que ĩieſt rei foꝛmate.ſicut ſanitaſ hoĩ ſa no. Belectatio nãq; ẽ ſubiectiue in ap petitu. opõ vᷣo ĩ ſenſu ki itellectu. qua re delectatio nõ ineſt omni operationi delectabili. quia nec eſt ſemper ea- dẽ potentia cum ea. perficit ergo eam ſicut ſuperueniens quidam finis eo LIIBRO modo quo ſupuenit iuuenibꝰ pulchꝛi tudo hic autem finis qui eſt de lectatio erit indeſinenter in opanõe uſq; qꝛ vł qᷓ;diu ſenſibile vel intelligibile erit p⸗ ſens ĩ ratione obiecti ⁊ ſenſus ł intel⸗/ lectus erit diſcernẽs lſpeculans circa tale obiectũ abſq; ipedimẽto ⁊ fatiga tione: quoniã actio ⁊ paſſio ſecũdũ ſe . ſimilibus exiſtẽtibus: ⁊ adinuicẽ ſim/ liter ſe habẽtibuſ ſemp idem effectus aptus natus ẽ fieri ab eis. ſed delectõ eſt effectus ſenſibilis vel intelligibiliſ tãq; actiui ⁊ ſeſus vel intellectus taqᷓ; paſſii. quare ſenſibili vel intelligibili et ſenſu vł intellectu exiſtentibus ſimi libus ⁊ ſimiliter ſe habentibus neceſ/ ſe eſt ꝙ delectatio ſimiliter fiat. huius rei põit pꝛio concluſionẽ ibi uſe q;quoq; ſecundo ma. ibi.. Similibus enim S euidentiam pꝛedictoꝛum ſunt quatuoꝛ ĩquirẽdã pꝛim uʒ utꝝ qlibʒ ꝑs mot differat ſpẽ a qalibet alia parte ⁊ a toto mo/ tu. ſecundum vtrum viſionis puncti vł vnitatis ſit generatio tertiũ vtrũ vele ctatioĩs ſit generatio:quartũ utrũ oᷣle ctatio pficiat opationẽ p modũ fims. Aalii igit᷑ ↄtinue. ¶ ¶. 6⸗ cõcluſionibꝰ de delectatione. declarat quintã.ſ.ꝙ delectatio bũa/ na nõ poteſt ſemper eẽ continua. hanc aũt pꝛobat dupliciter. pꝛimo ex parte potẽtie. ſcòo ex ꝑte obiecii ibi. que/ dã autẽ. Dicit gᷓ pꝛimo interrogatiue qualiter eſt poſſibile ꝙ actiuũ ⁊ paſſi⸗ uuʒ delectatiõis.ſ.ſenſus ⁊ ſenſibile ĩ⸗ tellectus ⁊ intelligibłe ſemper ſimilia maneant ⁊ ſẽper ſimiliter ſe hẽant ad continẽð delectationez. q.d. nullo mõ. ſequit᷑ igit᷑ ꝙ nullus cõtinue delectet:F etiã laboꝛat.i.affligitur ł triſtatur.cuiꝰ ratio ẽ.qim̃ quicũq; cõtinue multũ vel modicũ delectatur:ipſe neceſſario tãtũ cõtinue opat᷑ ðlectatõ nãq; ſegt opatõ nẽ. nec ſeparatur ab ea ut Jj. c. ꝓxio.ſʒ nullus ſemper cõnnue opatur. omnia eni humana coꝛpa ſũt talia ꝙ ñ poſſũt Declaratis quatuoꝛ pꝛimis cõtinue oꝑãi nec p ↄñs hõ qui fatigat coꝛpꝑe fatigato.quar̃ nulꝰ cõtinue de/ lectatur. huius rei põit pꝛimo virtuteʒ mi.ibi. oĩa.n. ẽ cõcluſionẽ ibi.lñ ſit ig. B. vtutẽ ma. ibil ſegt n. Heibil que dã ãt. Arguit ad idẽ ex pte obiecii de lectabił itẽdẽs talẽ rõeʒ. ꝗcũq; ↄtinue delectat᷑: delectat᷑ in iłł q ſimilite⸗ ſe habẽt ad appetitum exiſtentia nona uł uetera ⁊ ĩ pꝛincipio ⁊ in medio ⁊ ĩ fine.aliter.n. non cõtinuat᷑ delectatio ut habet᷑ ex parte pꝛecedẽti.ſed nꝰ in hac uita delectatur ſemp ĩ talibꝰ. qua re nec continue delectatur. huius rei. declarat mi.d. ꝙ quedam delectabilia delectãt hõinem enna ⁊ exñna noua tunc.n.cum nouitate ſunt placida.po/ ſterius ãt cum antiqua fuerint non ſi/ miłꝛ delectãt ymo ſepe faſtidiuzʒ gene rãt.⁊ ideo mens intenſe a pꝛĩcipio ad talia inclinata circa illa delectabiliter operatur.quẽadmodũ accidit quod ali qui nouiter rem aliquã ſᷣm uiſum aſpi cientes habent utiq; delectabilem viſi onem. poſtea uero nõ erit eis delecta/ biliſ operatio ideſt uiſio ſed erit eis ne glecta ⁊ in faſtidium uerſa.ꝑp b igitur obſcurat᷑ ⁊ euaneſcit delectatio. Conf ibi. Appetẽ ãt. pbat ſextã cõcłoʒ. ſ. quod delectatio ẽ nãliter ab oĩbus ap/ petenda Arguit g ſic.oẽs naturaliter appetunt perſcm̃ uiuer̃ ⁊ perfectiſſimũ uite.quod patet qꝛ oẽs naturaliter ap petũt uiuere ut. S.li..c.xj.⁊ per con/ ſequens maxime appetũt perfectuz ui uere ⁊ perfectiſſimuʒ uite:ſed delecta/ tio ẽ perfectiſſimum uite perficiẽs ipᷣm uiuere. quare oẽs naturaliter eã appe/ tunt.huus rei ponit p: ↄcłoʒ ⁊ patet 2: uirtutem ma.ibi eo quod oẽs pa tet. 3. ibi.. Nita ãt. pꝛobat mi.tali p/ ſillogiſmo. Helectatio pficit operatio nes ut.õ.c.pꝛoximo in ↄcłone.A? ſed uiuere pꝛincipaliter eſt operano ł ope rationes ut.ð.li.9.c.xj.⁊ ut pꝛobatur hic.qꝛ unuſquiſq; circa illa ⁊ ĩ iliſope ratur ⁊ conuerſatur que maxime ad un tam diligit ut.ẽ.li.q.c.fi. puta muſicꝰ ſnecpe M⸗ . ns⸗ dale Zibi huca ſtſee cita ſepe kenmt imelee ehcta ſeiitſo⸗ ſoi pant Fefeſin llteri Diße bi. ebi ſopꝛn uuſo⸗ iune bens e NWeochin Waw unntnnt, it ſenpichde 1 Ncthir ifnnini Negabient nesa vſadenten pbigr acno. C5 ſeni dce döhesn ds MA 1 etaini SNAd CtN cüctaz urkimen urwtaon aluc cichh A NN/, uba nul, operatur auditu circa melodias quas maxime diligit ⁊ amatoꝛ diſcipline ⁊æ ſcientie operatur ⁊ ſpeculatur men/ te circa thomata.i.circa vera ſpecula⸗ bilia certa ⁊ ſcifica:⁊ mõ ſimili vnuſ/ quiſq; reliquoꝝ amantiũ ꝗ maximeo/ perantur circa illã maxime amant ad ſuum uiuẽ.quare delectatio pficit ipſũ viuere. huius pꝛoſilłi declarat pꝛimo minozem. 2? ponit maiorem ibi .e/ lectatio autez J. 3? concluſionem ibi. LEt viuere autem.] b autem conclu⸗ ſio fuit minoꝛ in pꝛincipali ſillogiſmo. ⁊ ideo.ꝗloco:infert concluſioneʒ pꝛĩ cipalem ibi. Ranonalit igik. . reſũ mit medium thi.. ꝓficit emm. 6 re⸗/ mouet dubiũ q;tũ ꝑtinet ad pꝛopoſuũ ibi.¶ Atrũ autẽ.d. ꝙ cum oſtenſuʒ ſit ꝙ delectatio eſt appetibilis per iſtud medium.qꝛ viuere eſt appetibile.vtz tñ eligamus ⁊ appetamus viuere pp delectari: vel delectari ꝓpter viueĩ: di mittatur in pñti:qm illud nõ faceĩt ad oſtenſionẽ pꝛopoſiti pꝛo eo ꝙ b vidẽt cõiungi ⁊ nõ recipere ſeparationẽ.qm̃ nũqᷓ; fit nec unqᷓ; fieri poteſt delectatõ ſine operatione in qua cõſiſtit princi⸗ paluter viuere. h t videbitur in queſti / onibus. Cont᷑ ibi:vnde vidẽtur. pꝛo bat ſeptimã ↄcluſionẽ quadꝛuplici rõe 2 ibi Apparebu aute.] 3 ibi Ad- buc autẽ. A? ibi. gere eni.lp. ꝗ argu it ſic.operationes diſfferentes ſpẽ ꝑfi/ ciũt᷑ a differentibuſ ſpẽ.ſed operatiões que perſiciuntur a delectationibus dif ferunt ſpẽ.puta operatiõeſ mentis ſeu intellectus ⁊ operatiões ſenſuũ. quatr̃ delectationes a quibus perſiciunt᷑ diſ/ ferũt ſpẽ.hinus rei ponit pꝛimo conclu ſionẽ. 2̈ maioꝛẽ declarans eã ꝑ exem/ pla młta ⁊ patet ibi. Altera eni ſpẽ] ʒ? reſumit maioꝛẽ declaratã ibi. Simi liter ãt ⁊ opanones. ponit mi.ibi. LBiſferunt autẽ Fr reſũmit cõcluſiõeʒ ibi. Et perſiciẽtes. Deinde ibi:lap parebit autẽ Arguit 2 ſic. ea que ſut pꝛopꝛia alteris ⁊ oifferẽtib ſpẽ diſfe⸗ runt ſpẽ: ſʒ delectationes ſunt pꝛopꝛie — operationibꝰ alteris ⁊ differentib'ſpẽ coaugẽt enim eas. quare ⁊ ipſe delec/ tationes differunt ſpẽ. huius rei ponit pꝛimo cõcluſionez tangẽdo mediũ. d. ꝙ ẽt apparebit ꝙ delectationes diffe⸗ runt ſpẽ ex eo ꝙ ẽ vnãq;q; ðᷣlectatiõeʒ coappꝛopriari illi opatiõi quã perſicu 2? ibi · Coauget Põit ⁊ clarat mi. ⁊ patet littera.ʒibi ¶ Alteriſ aũt ſpẽ Ponit ma. ut per ſe notã. qꝛ pꝛopꝛi⸗ um eſt ꝙ ineſt omni ⁊ ſoli. Nota vero ꝙ; coaugentia nãm rei iõ ꝓpꝛla dicun tur ei:qꝛ omnis reſ ⁊ omms foꝛma in puꝛitatem contrahit ⁊ ad coꝛꝛuptiõeʒ tendit per additionẽ æ admixtionem rei ñ cõnaturalis ſed aliene medie vel extreme. ſicut patet de albedine que fit impurior ⁊ remiſſioꝛ ⁊ coꝛꝛuptioꝛ pꝛoximioꝛ quoq; alieno coloꝛe ſi ibi p⸗ mixto.quare neceſſe eſt ut nã coaugẽs ⁊ intedens operationẽ vł qcũq; rẽ ſit pꝛopꝛia ⁊ ↄnãlis ei. Coni ibi. dhᷣ aute magis. Ad idẽ arguit.ʒ.ſic: que cũqʒ ſunt impeditiua aliquibus opati onibus differunt ſpẽ ab illis que cõfir mant ⁊ melioꝛes faciunt illas opatio/ nes. ſed quedã delectationes ſunt im/ peditiue ⁊ officiunt opationibus quaſ alique delectatões cõſirmãt ⁊ melio⸗ res faciut. quare iſte differũt ſpẽ ab il lis.huius rei pomit p: cõcluſionẽ impli cite.tãgendo ẽt mediuzʒ.d.ꝗ concluſio iam pꝛobata dupliciter adhuc magis appebit vera: ex eo ꝙ eſt delectatiões aliquas ab alteris ſeu diuerſis cãis fa/ ctaſ eſſe impeditiuaſ opationibus que ſupple cõfirmantur ⁊ uigoꝛant᷑ p dele ctanones que ſequuntur ⁊ pficunt eaſ 2 ibi amãtes.n. ꝓpbat mi. p exẽpla. et pʒ ꝓbatio.ʒ. ibi l.qꝛ quið 15 reſũit mi. im ꝓbatazʒ. ꝙ qꝛ ðlectatio opꝑaulo/ nibus propꝛia cõfirmat et diuturnio⸗ res et melioꝛes facit operationes: q? delectatiõeſ aliene que.ſ. conſequũtur alias opatiões officiunt impediunt et nocẽt iſtis opatiõtbus. mãileſtum ẽ ꝙ multũ diſtat et differut bee et ille.i. diſ ferũt ſpẽ.alii enĩ nõ multũ diart. da IIBRO minima diſtantia ẽ diſtantia numera tm̃. Mota vero ꝑpꝑ exẽpla ꝙ antig gen tiles faciebant ſua ſpectacula in thea/ tris.i.in quibuſdà cõibuſ locis ad foꝛ/ mã ſemicirculi diſpoſuis:et ibi pugiłs agoniʒabãt.i.pugnabãt et certabant. ig qui conuenerãt ſic attenti erant ad pugnã vidẽdã.qñ pugiles ſoꝛtiter di⸗/ micabant ꝙ nõ poſſẽt comedẽ bona et delicata cibaria.ẽt ſi fameſcerẽt. quã/ do vᷣo pugiles pᷣui erant et nihil virile faciebant.tunc qui cõuenerant ad ſpe ctaculum poſſent comedere legumina male parata ꝓ eo quod ad ſpectaculũ modicum attenti erant ⁊ ideo exiuit ĩ de pꝛouerbiũ de pꝛauis pugilibus qõ ipſi faciunt nos comedere legumma. 4 Conſequẽter ibi ifere enĩ ad idẽ arguit ꝗ? ſic.oĩs delectatio differt ſᷣm ſpeciẽ ab omni re que equipolet triſti / tie cõtrarie.hoc patet qꝛ contraria dif/ ferũt ſpecie.ut ẽ metaphiſice ⁊ cõtra⸗ riorũ cõtrarij ſunt effectus.⁊ ideo ne/ ceſſe eſt quod res equipolens in effe/ ctu uni cõtrarioꝛũ ſpecie differat ab al tero.ſed delectationes uni operationi aliene equipollent ꝓpꝛie triſtitie que cõtrariatur delectationi que debet eẽ pꝛopꝛia illi operationi.quaꝛe delecta/ tio huic operationi pꝛopꝛia differt ſe/ cũdũ ſpeciẽ a delectatione aliena.huiꝰ rationis ponit ⁊ declarat ſolã mi. d. delectationes huic opeꝛi aliene faciũt fere idẽ equipolenter quod faciunt tri ſtitie huic operi proprie. quod patet quia triſtuie operatiõibus pꝛopꝛie coꝛ rumpunt eas ⁊ ceſſare faciunt. puta ſi huic ſcriptoꝛi ſit indelectabile ⁊ triſte ſcribere ipſe utiq; nõ ſcribet operatio⸗/ ne exiſtente triſti ĩmo ceſſabit qᷓ;diu ei ſcriptura triſtis erit. ſiłr ſi ratiocina,⸗ ri ſit triſte alicui ſtatim dimittet ⁊ non rocinabitur nec addiſcet niſi forte me tu nel uiolenna. ſicut accidit pueris.. ſic igitur accidit cõtrariũ circa opera/ tones humanas. i. contrarij effectus a duabus cauſis cõtrariis. ſ. pꝛopꝛijs delectatiõibus que operationẽ firmãt ⁊ melioꝛẽ reddũt ⁊ a pꝛopꝛiis triſtini is que operationẽ eneruũt ⁊ coꝛꝛũpũt uocantur ãt propꝛie delectanones uel triſtitie ille que fiunt in operatiõe nel ex opeꝛatione ſᷣm ſeipſũ inquãtũ talis eperatio ẽ.aliene uero ille que acci⸗/ dunt circa unã operationẽ de quadam alia.ut delectatio que accidit ſermoci / nanti actualiter ex ſimultanea fiſtula/ re auditione.ſunt igitur delectatiõeſ di cte aliene quoniã faciunt opus pꝛoxi⸗ mum effectui quẽ faciunt pꝛoprie triſti tie.quoniã ⁊ hee ⁊ ille operanonem eandem coꝛũpũt nõ tamen ſimiliter. ¶ Eſtergo ſciendum ꝙ triſtitia pꝛo- pria coꝛꝛumpit per ſe operationẽ.quo niã appetitus triſtis ex operatione pp fugã triſtitie auertit intellectũ ł ſeſũ k manum ab opere triſti ⁊ prohibet o/⸗ perari.ſed aliena delectatio coꝛꝛũpit per accidẽs operationẽ quoniã appe nitus in operatione aliqua delectatus intenſe trahitur intenſe ad illã. ⁊ per cõſequens quaſi faſtidiens vel decipi/ ens aliquas relinquit eas ⁊ intellectꝰ uel ſenſus multũ intentus ad delecta biles fit quaſi obliuiſcẽs.uel non per/ cipiens alias operationes nõ delecta biles uel minꝰ delectabiles ⁊ hoc mõ uenus furatur intellectũ ſpiſſe ſapien/ tis.ut ſupra li.⁊.c.Sð. ⁊ ideo dñt nul⸗ lum poſſe aliquid intelligere in uene/ reoꝛũ delectatione actualiter poſituʒ ut ſupꝛa eodẽ. 7. c:ij. ¶ Koſequẽter i⸗ bi. differẽtibus aũt probat octauam cõcluſionẽ. ſ.quod delectationes abi uicẽ differũt bomitate ⁊ prauitate.un// de pꝛopter hãc cõcluſionẽ babẽda in⸗ troductus eſt totus tractatus iſte de olectatione. huc igitur cõcluſionẽ pꝛio ponit ⁊ exponit.ꝛ probat eã ibi ⁊ e/ nĩ cõcupiſcẽtie] dicit ergo pꝛimo qð operationibus abinuicẽ differẽtibus epikeia.i.bonitate/L pꝛauitate quo/ modo differũt operationes uirtuoſe ex parte una ⁊ uitioſe ex altera.⁊ exiſtẽti bus hiis. puta uirtuoſis elligibilibus ⁊ elligendis.hiis ãt puta uitioſis exi⸗ ſ⸗ ſel il ſe ſunt e⸗ nt ſecte Pro epie pru ſue⸗ mn Un. o⸗ a⸗ ſian mag lieb mnal erĩ ze ni le i.⸗ leliuut/ ſe. Ca Utuperat upnt ſtudmn deleaal ltg deb eg nigs güi⸗ Gcn⸗ V ſcitie leti nig Lali noͤſin (atio (teti bitatie ſitid⸗ gubii urſap om ANI Mii n e inn meſſ ”M chüp pepren heraonmn inlie Wen nau meleriſe nifhie komcti ni mii nqns dcam Neuli iälensfi cngn nteast nrl Wwad de tis el vengr Gnes hö deh bütest dorn cüſpiſe ſn . ieiin ſtentibus fugiendis ⁊ hiis exiſtentibꝰ neutris. puta illis que nec ad uirtuteʒ nec ad uicium pertinẽt. nec ad rõnẽ ſi mili modo ſe hñt ſᷣm hanc triplicẽ dif ferẽtià delectationes. quoniã quedaʒ ſunt bone ⁊ eligende quedã uero pꝛa/ ue 4 fugiẽde quedã at ſunt neutre. qꝛ ſm unquaq; operationẽ fit aliqua de / lectatio propꝛia illi.⁊ illa delectatio qᷓ pꝛopꝛia eſt operationi ſtudioſe ẽ utu epiekes .i. ſuper bõa. illa uero que p pꝛia ẽ operationi pꝛaue utiq; mala ſicut operatio ſibi ſubiecta. illa uero 4 „ —„ eẽt pꝛopꝛia operatiõi neutre eẽt et ne / utra. Geinde ibij eni pꝛobat con/ cluſionẽ iã expoſitã triplici rõne.2 ibi Ldiffert ãt uiſus pꝛio Fitẽdit arguere ſi ꝙ minus uidetur meſſe. ineſt ⁊ id ꝙ magis.ſed minus uidẽtur ꝙ; cõcupiſcẽ —— ℳ— tie bonorũ operũ eẽnt bone ⁊ malorũ male ⁊ tñ ſut. quare ⁊ delectatiões o/ perũ bonoꝛũ erũt bone: maloꝛũ ma/ le. huius ronis ſupponit ma:ſicut ma/ ximãi logica. põit ergo pꝛio ſecũdã p/ tẽ mi.d.qꝙ cõcupiſcẽtie bonorũ ſũt cer / te ſunt laudabiles ⁊ per cõſequẽs bo/ ne. cõcupiſcẽtie uero turpiũ operũ ſũt uituperabiles per cõſequẽs pꝛaue. 2 ponit ⁊ pꝛobat alterã partẽ. ſ. ꝙ i⸗ ſtud minꝰ uidetur de cõcupiſcẽtiis qᷓ; ð delectabilibus ibil magis pꝛopꝛie ol/ cit ̊ ꝙ iõ magis uidereiur ꝙ delectati ões ſequãtur bonitatẽ ⁊ malitiã opeꝝ magis q; ↄcupiſcẽtie.qꝛ delectatiões q̃ fiat ĩ oꝑatiõib ſunt eis magis ꝓppꝛie q; concupiſcentie. quoniam concupi/ ſcẽtie operũ ſũt ab eis diſtincte ⁊ ſepa te tẽpoꝛibus ⁊ natura. cõcupiſcentie nãq; pꝛecedũt opus tẽpore ⁊ natura: æ aliquando ſunt cõcupiſcẽtie: tamẽ nõ ſunt nec erũt opera cõcupita.dele/ ctationes uero ſunt ab opibus indiſti/ cte ⁊ inſeparabiles ĩtãtũ ut habeat du bitationẽ apud aliquos utrũ operatio ſit idẽ cũ delectatione. 3 ſoluit iſtud dubiũ ibi. nõ tñ uidetur. d. ꝙ nõ vide tur ſapiẽti ꝙ delectatio ſit mẽs.i.ope⸗ ratio mens nec ẽt ꝙ ſit ſẽſus.i.opera⸗ — tio ſẽſus.hᷣ enĩ uidetur euidẽter ĩcõue mẽs ꝙ delectaio que in appetuu ſub iectiue ſicut ⁊ cõcupiſcentia ſit oꝑatio metis uł ſẽſus ſʒ quibuſdã bominibus iõ uiſũ fuit ꝙ eẽnt idẽ qꝗꝛ nõ ſepãtur ab muicẽ. tñ rõ non eſt ſufficiens qꝛ nec prudẽtia ⁊ moꝛalis uirtus ſepantur ut dẽtia ẽ uirtus ĩtellectuał ut S. e.6 c. 4· .i6. ̊ tñ habẽus ꝙ quẽadmodũ opa tiones abiuicẽ ſũt altere borater P⸗ uitate ſic ⁊ ipe delectationes.¶ Cõſe/ quẽter ibi differt guu 2c ſic. quecũq; differũt puritate ⁊ ĩpuritate ipa diffe⸗ rüũt bõitate ⁊ pꝛauitate vł ma. vel mi. ſi ad rõnẽ ⁊ electionẽ ptineãt.puritas „ — eni ẽ ipuritati pꝛeferẽda: ſed delecta/ tiões puritate ⁊ impuritate differunt. quare ⁊ ĩ bõitate ⁊ pꝛauitate: bui rõ/ nis põit ⁊ declarat mi.d.ꝙ ſicut uiſus differt puritate a tactu en ſẽſus pu / rioꝛ ⁊ ſpiritualioꝛ.tacius ar ipurioꝛ matialioꝛ v ſimpłr bꝛutalioꝛ voẽt au⸗/ ditus ⁊ olfactus differũt puritate a gu ſiu per eãdẽ rõnẽ tactus eni ⁊ guſtus n ſentiunt per ſpeciem rei ſenſibilis ſine applicatione coꝛpoꝛalirei ſeſibilil ſuper oꝛganũ ſeſus. alij uero tres ſẽ/ ſaus ſẽtiũt p ſolã ſpeciẽ rei ſeſibilis. ſic àadifferũt ſeſus abinuicẽ puritate ⁊ i⸗/ puritate ⁊ ſiłi mõ differũt abinuicẽ de lectanões que ſũt ⁊ fiũt ab opatiõibuſ ſeẽſuũ ⁊ iterũ oẽs iſte a delectabilibus fiũt circa opatiões mẽtis. ⁊ uterũ u/ treq; delectatiões circa mentẽ ⁊ circa ſenſu inter ſe differut abiuicẽ puruate 4 ipuritate. quare T bonitate ⁊ pzam tate. (Mota vero ꝙ puritas ẽ pmiruo —, vnius nature cu aliena nã. puritas ue ro0 ẽ ipermixitio. vnde uinũ pmixtũ aq dicitur ipurũ: ipmixtũ ãt alteri liquoꝛi dicit᷑ purũ. ⁊ h̊ͥ mõ caro puer dicit pu / rior q;ᷓ caro uiri adulti q nutritus mk/ niplicibꝰ alimẽtis. ut bet᷑ pꝛio de gene⸗ ratiõe. delectatio aũt ẽ ð nã accidẽtiũ die. qm aia dlectat᷑ nõ corpas cũ g de lectatio pmiſcet᷑ accidẽtib/ corpoꝛi& da cit᷑ ipura v uocat᷑ delectatio evapard ſupꝛa li.6ec. i? T tñ nõ ſut idẽ qꝛ pꝛu⸗/ IIBRO utſupꝛa tractatu de tẽperãtia. c.i. cum it ſipir aial ab aĩa ut ibide bet Con ſequenter ibil videt᷑ at eẽ vi] ꝓbat.9. cõcluſionẽ.ſ.ꝙ hoĩs ẽ aliqua delecta⸗/ tio ꝓpꝛia ei uirtuoſa ⁊ bõa. hãc ãt pj/ bat oꝛdie tali.qꝛ pꝛio ꝓbat ꝙ cuilibet aĩali ẽ aliqua delectatio pꝛopꝛia.2 obi cit contra hoc quo ad hoĩes ibil diffe⸗ rũt aãt qʒi obiectionẽ ſoluit ibi uidet at i oibus H?docet q delectatio Ehoi ꝓpꝛia ibil earũ ãt dicit pꝛio ꝙ unicu iq; aĩali fʒ ſpeciẽ itelligẽdo diſtributõ nẽ fieri ꝓ generibꝰ ſinguloꝛũ nõ pro ſi gulis generũ.uidet᷑ eẽ ppꝛia opatio a⸗ liqua. h ãt pꝛobari põt röne ⁊ inducti one. rõne quidẽ qꝛ unicuiq; ẽ ꝓpꝛiũ a⸗ liquod opus. ut li.i.c.9. unicuiq; ãt opatiõi eſt aliqua delectatio pꝛopꝛia quare tał delectatio ꝓpꝛia opatiõi eſt pPpꝛia aĩiali.hinꝰ rõis tãgit mediũ ibi. Lqueadmodũ ſinducnone bo pꝛobatur qmn iſtuei euideter appebit cuilibet dili geter ſpeculãti unoquoq; aĩjaliũ genẽ altera enĩ ea delectati egꝗ ⁊ altera ca mis ⁊ alta hõis ſicut ait eraclitꝰ aſios magis eligẽ. i. magis appetẽ fenũ qᷓ; auru: v , cõſequẽs aſinis alimẽtũ de- lectabili fenũ ẽ qᷓ; aurum ⁊ ſic ò aluis quare rõabile videt ꝙ delectanões 4 ſut ꝓpꝛie aĩaliũ diuerſoꝝ ſpetie ſint ⁊ differ ẽtiũ ſpecie cta obijcit quo ad hõies.d. ꝙ ñ paꝝ dif ferãt delectatiões hõiuz. cũ tñ ipi ñ dif ferãt ſpẽ.qm ohᷣa eadẽ ap̃hẽſa p ſẽſũ k P ĩitellectũ hos hoĩes delectat ⁊ illos ↄtriſtãt. ⁊ mõ bᷣ eadẽ ſüt illł triſtia ⁊ odibilia biiſ vo ſũt ölectabilia æ ama / bilia quẽadʒ accidit ĩ dulcib⸗.i. j. ſapi/ cie uidẽtf ẽt ĩdifferẽtes eẽ diſ. qm ñ eaõ ſut ſapida bõi ſũo æ höi febꝛicitãti ĩmo iò ẽ uni ſapidum ⁊ alti aboĩabile ⁊ ĩſipið.nec ið appet tẽpa⸗ te calidũ hõi debili ꝗ hʒ tactũ ſtupidũ ⁊ hõi hñti tactũ bñ diſi poitũ ⁊ ſiłr acci dit ĩ aliis ſẽſibilibꝰ ⁊⸗ itelligihilibꝰ. G ide ibi.uidet᷑ at obiectionẽ pᷣmiſſã ſol ui. d. ꝙſicut dictu ẽ S li. z. c. S. ĩ õibꝰi ,· ipe differẽtes ſpetie.ð ille So q ſut aĩaliũ eide ibiſ differũt at H p̃di S ſtis uidet᷑ eẽ dicẽdũ ꝙ ita ẽ ĩ nã ⁊. ĩ rei itate ſicut uidet.⁊ ꝙ uidet uiro ſtudi oſo.qꝛ certe bñ dicif quẽaðʒ bñ ac se dici uidet᷑ ꝑ me ⁊ ꝑ alios ꝙ mẽſura v⸗ niuſcuiuſq; opis a cognitiõis eiꝰ⁊ diſ/ cretiõis eiꝰẽ virtꝰqͥ ẽ circa illud opꝰ hoõ fʒ potutẽ bõus fʒ ꝙ tak ẽ ut õ li. ʒ. c. 27· li. 9. c. 4. quare ille ðlectationes ſũt nãłr ac ve ðᷣlectabiles q uidẽt miro ſtudioſo ⁊ illa ſũt nãłr ⁊ vacii lecta⸗ bilia ꝗbꝰ tał oᷣlectat᷑ ⁊ gaudet.qꝛ ſin- dioſrõe ſigula iudicat ⁊ iſigulis sum ei appet ut õ li. .c. 7.ſi vero ea qͥ huic ſtudioſo appẽt triſtia. ſicut ĩnãliſ cibus uel potus uł cõcubitꝰ ł iiuſtũ lucrũ ⁊ ſi milia vidẽt᷑ illi vitioſo olectabilia ñ eſt admirabile. qm tał appẽtia ꝓuenit ex coꝛꝛuptiõe.młte ãt ſũt coꝛꝛuptiones ⁊ nocumẽta q fit ł a nã praua kcõſuetn die mala. ut li.7. c. 7. h igit appent ſtudioſo triſtia ⁊ vicioſo dᷣlectabilia nõ ſipkr ſũt ðlectabilia ſʒ tĩ ſʒ qd.qꝛ tm̃ hijs male diſpõidᷣ. quare mãifeſtũ ẽ q dicẽdũ ñ ẽ eẽ ſimpłr lectationes eas quas dicius cõfeſſas ⁊ cõceſſas eẽ tur⸗ pes ⁊ pꝛauas niſi tm̃ hõibꝰ coꝛꝛuptis Fʒ appetitũ ¶Meide ibi. eaꝝ ãt do⸗ cet q ðlectatio ſit hõi ppꝛia pꝛĩo igit᷑ hᷣ querit.d.qᷓ; ł qualẽ ðlectationẽ ð̊ nu/ mẽo eax q ſũt epiekes.i.ſũt bõe dicẽ/ dũ ẽ eẽ hõis iq;t ũ ẽ hõ. q̃dã eni öbent ea iq;tũ ẽ aial et ille ñ ſũt ei ꝓpꝛie. ſʒ illa ꝗᷣ öbet ei ut ẽ hõ. ad h at ipᷣe dicit VB ẽ mãiſeſtũ ex opanõibus ex gqbus ſequũt᷑ ðlectatiões. qm ut dictũ ẽ. illa ðᷣlectatio ẽ hõis ut ẽ hõ et ẽ ꝓpꝛia bo mini qᷓᷣ ẽ ꝓpꝛia opatiõi ppꝛie hõ igit᷑ ſu una ſiue plures huiuſmõi opa/ tio k opatiõeꝗ qͥ fũt uiri ĩ virtute pfecti ⁊ iĩ uirtu uſu beati.ille unq; delectati ões qͥ pficiũt feliciſſimas uiri beati o⸗ patiões dicẽtur eẽ pꝛincipalr hõis ðᷣ/ lectatiões relique ãt 2 Zet ex cõſequẽti multuplicit᷑ ſᷣʒ ꝓpoꝛtionẽ et oꝛdinem operationum. quia quemadmodum S operationũ alie ſunt ꝓpinquioꝛes. e alie rẽotioꝛes a pꝛiucipaliſi ima. ſic ẽt eodẽ oꝛdie ſe hñt ðᷣlectatiões bõe. ha bemus ꝗ̊ ꝙ bõis ẽ aliqua ᷣlectatio ei e hõi ſiue lelela riigt ie⸗ ſonne lons lor rd tlpe⸗ ſtike. N N grion pen ſt luid ſbt⸗ ſie⸗ ſele inc poſt llac leree ſibs ſſ⸗ Nuln bie diine mnßagi ne müitfiig leumnenes Ceſisei wi'n⸗ upriolgtl unonid bie i ägiitar ſne ee Abüe a nra ar innuiilu becigun⸗ irhüſu uſti Angelun Cnk is⸗ ca l ia um nai ſimk nögniN i ꝓpꝛia epiekes et bona et in hijs bẽt᷑ det᷑/ miatio ppᷣi ð ölectatiõe ſipir. Meeto. 7. Aictis utiq; hijs poſtq; deteꝛ mia/ uit de öᷣlectatiõe qͥ ſicut finis pfi/⸗ cit opationẽ felicẽ hᷣ cõſequenter determiĩat de ipᷣa felicitate ut ẽ opatio que finis ẽ õiuʒ uirtutũ ⁊ õiuʒ operũ hũanoꝝ pꝛio ãt ꝓponit itẽtionẽ ſuã cõtinuãs dicta dicẽdis.⁊⁊proſequit᷑ ibil dixius vicit ꝗ̊ͤ qðᷣ ĩ hijs dictis que dicẽda fuerãt circa uirtu/ tes in 22 li. 24?2 6 q; cica amiciciaſ l. S 9:c q circa delectatiões li.7. ⁊ in pte pꝛia huius decimi. reliquũ ẽ ꝙ dicẽdũ reſtat dicere ⁊ ptranſire dicẽdo de felici⸗ tate. ⁊ h typo.i.figura.qꝛ figurałr ⁊ groſ/ ſe debẽus bic ꝓcedere.ut dictũ ẽ ſupꝛa li. pꝛĩo.c.2.iõ ãt de felicitate dicẽdũ ẽ.qꝛ ipã poſuius eẽ finẽ õiuʒ bonoꝝ hũanoꝝ S li. pꝛio c. S. ⁊ alibi ſepe.ᷣmo ãt de ipᷣo erit cõ pẽdioſioꝛ ⁊ facilioꝛ nobis reſũmẽtib di⸗/ cta quedã de felicitate ů li.i.ubi tractatus iſte i ꝗqteꝛmiand ẽ ĩ boc libꝛo ¶ Beinde ibij dixius ãt intẽtionẽ ſuã pſe/ luit. pꝛio ãt tradit pfectionẽ ⁊ integrita/ tẽ felicitatis.2 caãlitatẽ ⁊ originẽ c.xi.lu/ trũ igit᷑ circa pꝛimũ uero tradu pꝛio.6. cõ cluſiões de felicitate i generali.2: i de fe icitate ſpeculatia ĩ ſpali.c.pꝓxio ſi ẽ ãt fe licuas ʒ:6. de cõpatione felicitatis moꝛa lis ⁊ ſpꝛculatiue ibi in fie ꝓpximi.c. qð ãt pꝛiꝰ dictũ ẽ] 4. 5. ð felicitate ſpeculatia c. x. pfecta ãt felicitas pꝛĩe ãt. 6. cõcluſiõeſ ſũt iſte. pꝛia ꝙ felicitas nõ ẽ habit. ꝛ? ꝙ ẽ operatlo ibij ſi uriq; b. ʒꝙ eſt opatio non neceſſaria uł utitł᷑ ſʒ pp ſe elligibił ibil op/ ationũ ].4 ꝙ duo ſũt genẽa operationum pp ſe eſligibiliũ.ſ.ſtudioſa ⁊ ludicra ibi tales ãt ? ꝙ felicitas ñ ẽ opatio ludi ibi Luidet᷑ igit᷑ quidẽ .qꝙ ẽ operatio ſtudioſa ibil vere ãt felix dicit ergo de pꝛia cõclu/ ſiõe ꝙ nos diximus ã li.pꝛio c.decio. qm̃ felicit as nõ ẽ habitꝰ.hᷣ ãt pꝛobat᷑ ex tribuſ incõueniẽtibꝰ.qͥꝛ tũc ſequeret᷑ ꝙ felicuas poſſet ĩexiſtere hõi ſẽꝑ doꝛmiẽti poſt habi ũ acqſitũ:ſicut aliq doꝛmiſſe dicũt᷑ ĩ ſardis ut recitat᷑.4. phiſicoꝝ tractatu de tẽpoꝛe itẽ hõi diſpõito ſicut plãta carẽti vſu rõmi ⁊ ſeſuũ poſt habitũ acqſitũ qð repꝛobat᷑ s X i.i. c. i. itẽ hõi ĩfoꝛtunato a ĩcidẽti pami/ cis infoꝛtũijs ꝙ iprobat õͤ li.i.c.iꝗ. ᷣaʒ cõcluſionẽ põit ibi ſi uriq; .d.ꝙ ſi ᷣ pꝛe miſſa incõueniẽtia nõ placẽt magis ẽ utic; ponẽda felicitas ĩ opationẽ quadã qualẽ deſcribẽus ĩferius.⁊ ſicut dictũ eſt in hijs q̃ pꝛius in pꝛio li. c. 9. ⁊ x: xi.v xii. dixis mus. pꝓbatio ̊ bꝰ cõcluſiõis tatł ẽ qm feli citas hui hõis ẽ eius bitus ł eius opqio⸗ nõ ẽ at habitus ut pbatũ ẽ ẽ̊ ⁊ hic lii. eſt igit᷑ opatio. Mernã cõcluſionẽ declarat ibi opationũ ãt ᷣmittẽs pꝛio unã diſtin/ ctonẽ.d.q opationũ hee ꝗdẽ neceſſarie ⁊ vtiles ⁊ ꝓpter alła bõa elligibiles cuiuſ⸗/ mõi ſũt opatiões medicinales ad ſaitateʒ ꝓcurãdã oꝛdiate:alie vero ſunt ſᷣʒ ſe ipßas eligibiles cuiuſt. mõi ſũt opatiões qᷣ ſibi ipᷣiſ ſũt eupꝛaxie ſicut de quibuſdã actionibꝰ dicit ã li. G. c. ʒ. ⁊. G6. quare. ſ.ñ ẽ alterũo/ pus pᷣter ipᷣas ut &ᷓ li.i.circa pꝛincipiũ.2 vero poſt diſtictionẽ ſubdit cõcluſionem.d. mãifeſtũ eẽ ꝙ felicitas ᷑ de, numẽo opauo nũ ſʒ ſeipᷣas elligibiliũ.ʒ: addit medium ibil nullo eni idigẽs luolens ſic arguẽ. õis opatio neceſſaria ⁊ ſolũ ppter altà eiligi/ bilis ẽ utiqʒ indigẽs aliquo alio finali bo/ no. opatio uero per ſe ſufficiẽs ⁊ nullo ĩdi/ gẽs ẽ opõ ſjʒ ſe elligibił ſʒ felicitas nullo idigẽs ẽ. ſʒ per ſe ſufficiẽs ẽ.quare ẽ oꝑa tio nõ neceſſaria ł utił:ſʒ ppter ſe elligibi?ł bui rõnis ponit pꝛio mi.= ma. k uirtutem ei ibi ſʒ ſeipᷣ̃as cconcluſioneʒ declarat ibil tales ãt uolẽs igit᷑ oſtẽdẽ ꝙ duo ſũt ge nera opationũ propter ſe elligibilin. pro⸗ bat hoc pꝛĩo de opationib uirtuoſis.d.q; actiones q ſũt ſʒ urtutẽ uident᷑ eſſe tales puta ſʒ ſe elligibiles qð pꝛobat᷑ quoniaʒ bona ⁊ ſiudioſa agẽ ẽ de nũẽo eoꝛũ elligi/ piliũ qͥ propter ſe ipᷣa elligũtur ut ẽ li.i.c. 18. 9: in pluribus locis alibi: ſʒ actio/ nes uirtutũ ſũt huiuſmodi. ut li.i.c. duo/ decio. quare ipe ſũt ſʒʒz ſe elligibiles.. ibi IIſzʒ ⁊ ludoꝝ ᷣ idẽ probat de opationibus ludicris.ꝙ ⁊ tales ſũt ẽt operationes de/ lectabiles ludoꝝ. ſ. propter ſe elligibiles qꝛz homies ludẽtes non elligũt ludos pro pter alta bona ex ludis expectata.ꝙ pꝛo⸗ bat duplicit.pꝛio qꝛ ꝗ plus ledit᷑ iuuat ab aliquo nõ appetit illud ut utile pp alte rũ bonũ:ſʒ ludẽtes magis ledũt᷑ q; iuuẽt a ludis in quibus ſepe negligũt iacturam coꝛpoꝛũ ⁊ paſſionis.i.poſſeſſionis.qꝛ ĩ q/ buſdã ludis ledũtur coꝛpoꝛa ⁊ expẽdũtur inutilit᷑ multa bona.quare ludẽtes ñ appe vt ludos pꝛopter alterũ finale bonũ. huiꝰ rationis ponit pꝛĩo concluſionẽ.ꝛmi. ibi. liegie enĩ deinde ibil refugiunt arguit 2: ſic. Alud ñ elligitur propter alierum ad qð refugiũt maxie illi qui nullo utili indigent ſʒ tales maxime refugiũt ad luduʒ. quare ludus huiuſmodi ñ propter alterũ bonũ el ligit᷑.huiꝰ rationis ponit mi.d.qꝙ młti feli ciũ.i.eoꝛũ ꝗ in õnibꝰneceſſarijs ⁊ vnlibus abundãtes putãt᷑ eẽ felices tãqᷓ; nullo ne/ ceſſario indigẽtes. iſti inqᷓ; refugiũt ad ta/ les ludicras ↄuerſationes ⁊ operationes propi ꝙ apðò tyrãnos abundãtiſſimos illi appꝛobũt᷑ ut gratioſi qui fũt in ludicris o⸗/ perationibꝰ eutrapeli.i.bñ pᷣtètes oba facta in deriſũ:⁊ in riſũ qꝛ tyraãmi in hijs q appetũt ſeipſos delectabiles tribuũt uo lłẽtes p talia èlectari. quare inidũ indigẽt talibus eutrapeł qui ſciũt ꝗrioſe ac placi⸗ biliter ludẽ.quĩtã cõcluſionẽ pꝛobat ibij ui dẽt᷑ ꝗdẽ iẽ pꝛĩo tñ rẽouzʒ motĩa cõcluſiõis oppõite.iducit motia cõcluſiõis ppoſite ibil quẽadmodũ igit᷑ ẽ ſciẽdũ pꝛio ꝙ o⸗ pa ludicra ꝗbuſdã uiſa fũt eẽ felicia ex du/ plici motio.pꝛĩo qꝛ hõies ꝗ ſũt ĩ potẽtati⸗ be oſtituti taq; dij terrẽi ⁊ beati talia opa ꝓ ſeipᷣis eligũt. 2?qꝛ ulira oẽs ſuas ᷣłcta tiões ⁊ delicias ĩ hijs libẽt olectãt.płᷣs S rñdet pꝛio ad pꝛimũ.2? ad ſecũdum ibi. Lnec ſi dicit pꝛĩo ꝙ hᷣ ludicra opa uidẽt ꝗbuſdà aĩalibꝰ uiris eẽ felicitatia.i.felici⸗ taſ̃ factia.ppter hoc.qꝛ uidẽt eos ꝗ ſũt in potẽtatibꝰ:ſiẽ reges ⁊ pꝛĩcipũtes uacare ĩ hijs opatiõibus lucienis. & Ad b ãt ipᷣe dicit ꝙ tales hõies ñ ſũt ſignũ ꝙ ita ſit qꝛ nec uirtus uolũtaſf̃ nec pꝛudẽtia intellectꝰ a quibꝰ ſũt opatiões ſtudioſe hoĩs felicita tcẽ cõſtituũt in h ꝙ ẽ eẽ potẽtẽ. nota vo cãz que quidem eſt. quia potentatus poteſt uenire homini uel ex genere uel ex uio- lentia. virtꝰ at ⁊ itellectꝰ pꝛudẽtie nequa/ q; ut li. 2. c. i. itẽ potẽtatu cõuẽit un ma/ le. virtute at ł ĩtellectu pꝛudẽtie ñ.ut pꝛio LIBRO reethoꝛicorũ. ibil neq; ſireſpõdet ad tʒ d. ꝙ nec ẽt ſignũ ẽ ꝙ pᷣdicta hõiuʒz eſtiatio ſit uera ſi pꝛedicti tyrãni exiſtẽtes ĩguſta⸗/ biles ⁊ guſtare ĩpotẽtes delectatiõis hõe/ ſte liberał ⁊ ſicẽ refugiũt ad coꝛpoꝛales ðᷣ lectatiões.ſicut dictũ ẽ ã li.⁊.c.is.pp hoe quidẽ nõ ẽ eſtimaãdũ tales opatões ⁊ ta liter ðᷣlłcãbiles eẽ ceteris eligibilioꝛes qꝛ pueri exiſtimt optia eẽ illa ꝗͥ apð eos pᷣ/ tioſa ſunt.puta põa ł auiculas.ł qubet io/ calia puerilia. quare rõnabile uidet᷑ ꝙ quẽ admodũ alia uidẽt᷑ puẽis pꝛetioſa ſic ẽt altera uideãt᷑ eẽ opiia ⁊ pꝛetioſa pꝛauis hõibꝰ ⁊ alta ſtudioſis ⁊ epiekibus.i.ualõ bõis.huiꝰ rei Itia qꝛ tyrãni potẽtes lu⸗ dis ⁊ coꝛpoꝛalibꝰ uoluptatibꝰ intẽdentes ſunt pꝛaui.iõ illa q uidẽt᷑ eis bõa ⁊ optia nõ ſũt ſipłr optia.ſũt ãt iõ pꝛaui.qꝛ talibꝰ itẽti ñ curãt ð bono cõi cũ tũ ex officio pꝛiĩ cipatꝰ ſit cuſtodes iuſti ut õ̊ li.s.c.xi.⁊ ha bere debẽt curã ſubditoꝛũ.ſicut patres fi / lioꝛũ.ut ̊ li.S.c.x.norũdũ ẽt ꝙ delectatio ſincera liberał ⁊ honeſta ẽ illa qͥ pficit o⸗/ patiões virtu.tales enĩ ſũt pulchꝛe moꝛa luer ⁊ bone.ut li.i.c.xi.⁊ tał delectatnio nec triſti iã nec ſupabundãtiã hẽt. ut õ li. 7. c.fi. Cöſequẽter ibi L quẽadmodũ ij ꝓbat cõcluſionẽ intẽtã triplici rõne 2 ibi. Læ enĩ icõueniẽs ..ʒ: ibil ſtudere ãt] pꝛia rõ uero includit duos ſillogiſmos. pꝛĩa aũt tał ẽ. qm illa opatio ẽ eluigibiliſſima q vi / det᷑ uiro ſtudioſo elligibiliſſia.ſʒ opatio ñ fʒ ludũ ſʒ ᷣʒ uirtutẽ uidet᷑ ſtudioſo elligibi liſſima.quare ipᷣa ẽ tał.ſecũdus ſillogiſmꝰ talis ẽ qm̃ opatio ludi nõ ẽ opõ elligibiliſ ſia ſipliciter ut patet ex pꝛio ſillogiſmo ſʒ felicitas ẽ opõ ſipłr elligibiliſſia.ut & li.i. c. S. ⁊ 9.quare ñ ẽ opꝑatio ludi.ð iſto ſillo/ giſmo ñ põit explicite niſi cõcluſionẽ ibi. Lnõ in ludo pe pꝛio t ponit pꝛio ma.d.q; quẽadmodũ dictũ ẽ multotiẽs puta ſupꝛa li.i.c.xi.⁊ h. ʒ.c.7.⁊ li.S.c.fi.⁊ ſepe ali/ bi. ſtudioſo vidẽt᷑ eẽ pꝛeidſa optia ⁊ vᷣle⸗ ctabilia ea qͥ ʒ nãzʒ ⁊ ſimpłr ſut talia ẽtia vnicuiq; ãt alteri dicũt᷑ eẽ oꝑõ eligibiliſſi ma illa ꝗ ↄueit ei ʒy ꝓpꝛiũ hitũ.vt.S. i. 5 c.⁊.ubi fuit plẽius expõuũ.⁊c uero ſubdit mioꝛẽ ibil ⁊ ſtudioſo] æ patet. veinde i/ biꝑ ⁊ eniĩ arguit ꝛeſic qꝛ nec ludꝰ nec opul bion u p ſiul u. lioc ae ſbe e nug ict Maee agh lnne iecz lier, uitggi d ſee üpns biN Wrh⸗ Pmiinn hürtg nu infn ecad. ſunmns ig a lai i⸗ em 1 M üibir ui Eainodi Einönen cene iſ ncs. üs Dbllſmmit R Piluuilt iiſtrin iclin upontd⸗ i liaei giutt Ertruuun Amit — ludi ẽ ſimpłr finis operũ banoꝑ. ſ feli taſ ẽ huiuſmòi finis.quaĩ ut pꝛiꝰ.buius ra nõis põit ⁊ ꝓbat pꝛio maioꝛeʒ . ⁊ patet. 2 minoꝛeʒ ibi.. finis enim h ⁊ patet. De inde ibil ſtudere ãt a guit ʒ.ſic.felicitas ẽ finis cuius gꝛatia fiunt cetera ⁊ ꝗ ñ fu gra tia ceteroꝛũ: ſʒ ludus ñ ẽ finis cuiꝰ gratia fiãt cetera.iſipiẽs eni eẽt ⁊ ualde puerile dicẽ ꝙ ſtudẽ ⁊ laboꝛãe ðbereus ludi gra/ tia.itẽ lud/ fu cefoꝛũ gratia.qꝛ fʒ anatar ſe poetã recte uidet᷑ ſe habẽ i ſua itẽnone qvult ludere ut ſtudeat. qm lud aſſimila tur regei.imo ĩ ludo qrius requiẽ. ut li. 4A.c.de eutrapelia. ⁊ li..c.xj.⁊ iõ boõies laboꝛare cõnue ipotẽtes idigẽt requie æ iterdũ ꝑp requiẽ idiget ludo. requies aũt cẽ opaniis gratia.quare nec ipᷣa nec ludui ſut finis. Juare felicitas ñ ẽ nec ludus nec requies. nec operatio ludi. bui rõis põit p̃miſſã ð ludo q iq ẽ expõita.aliã at ſuppo nit ex dictis ĩ pꝛio li.ſextã cõcluſionẽ ꝓbat ibil uidet᷑ ãt lelix duplicii.pꝛio ex pte o/ patiõls. 2? ex pte ðᷣłctatiõis ibil potietq; pꝛio ãt arguit ſic.opꝑõ illa ẽ felicuas qẽ ᷑ʒ uirtutẽ v ̃ʒ rationẽ ⁊ fʒ melioꝛẽ hõis ꝑ/ tẽ. quãto fʒʒ h̊ tertia ẽ ſtudioſioꝛ ⁊ pfe⸗ ctioꝛ tato eã oicius eẽ melioꝛẽ.ſʒ oꝑõ ſtu/ dio a qͥ fit cũ ſtudio ñ cũ ludo ẽ huiuſmodi quare ipa ẽ felicitas ⁊ ecõuerſo. hui rõis põit pꝛio pꝛiaʒ ptẽ ma. ⁊ patet.2? mi. ibi Lh ãt cũ ſtudio. ʒ: ↄplet ma.ibil melioꝛa/ q; ad cuius euideti ẽ ſciendũ ꝙ op dicit ſtudioſũ qñ ẽ factũ cũ rõis ⁊ animi appli/ catiõe ad ipuʒ ⁊ ꝙ ẽ ſerioſe ĩ rõis ſerie oꝛ natũ.tale vo ẽ oõne opus rõis:op ãt ridi/ culũ ẽ opꝰ ðriſoꝛiũ ⁊ riſu dignũ ⁊ extra oꝛ dinẽ rõis actũ quale dicimus cõiter opuſ truphaticũ. Fʒ h igit᷑ dicit ppᷣs ꝙ ſine du/ bio melioꝛa ſũt ſtudioſa pa opatiõibꝰ ri⸗ dicuł.2 ibi potiet᷑ q; arguit ſic. ölectatio ſtiali pti hõis.puta ſeſui a ſeſitio appeti/ tui. ſʒ tali ptrnec felicitas nec felix dlecã tio cõuẽit:quare nec felix ðlectatõ ẽ coꝛpo zatł ðᷣlectatõ.nec felix opõ ẽ coꝛpoꝛał opõ qͥ bẽt ex ludo: a ex ſiłibꝰ. ipᷣaʒ opõnẽ eẽ opõnẽ ſʒ uirtutẽ ut dictũ ẽ g̊ li.i.huiꝰ rõiſ põit pꝛio ma. 2: mi.ibil felicitate ãt litte/ ra uero ſatis patet: cõcluſionẽ tñ pꝛicipa- lẽ elicias ex ↄcluſiõe ppria ſilłi. lectio.ð⸗ Aat ẽ felicitas poſiq; declarauit 66. cöõcluſiões de felicitate poita i genẽali hic declarat alias 12. de icitate ſpeculatĩia ĩ ſpeclali. quaꝝ pꝛia e ꝙ felicitas ẽ opõ ʒ uirtute optiaʒ. ᷣa ꝓe ſʒ ptẽ hõis optiazʒ ibi h at utiq; 3. o, patõ ſpeculatia ibi qm t ſpeculatia./4. ꝙ opõ ſpeculatia ẽ opõ optia ibil opeia e/ ni ...ꝙ tał opõ ẽ cõtiuiſſia ibil & at cotiu/ iſſia.6.ꝙ ẽ ðᷣłcãbiliſſia ibi ðlectabiliſſia 7. ꝙ ẽ ſufficiẽtiſſia ibi ⁊ q dicit᷑..ð.ꝙ ipa ſola ẽ maxie ʒ ipᷣ az diligibił ibil uide bit᷑ ãt .q. ꝙ ẽ uacatia ibi uidet᷑q; felicitas ĩ uacatiõe .x.qꝙ ẽ ſpeculatia ⁊ illaboꝛioſa i / bij ſi utiq;.xi. ꝙ felicitas ẽ opõ ſpeculati na ñ qualitcũq;.ſʒ cũ diut᷑ nitate uiie i bil ꝑ fecta utiq; .i2. q tał felix uita ẽ melioꝛ q; hũana ibi.tał uti pꝛiaʒ g cõcluſionẽ ĩ/ fert ex pᷣhabiũ.d.ꝙ felicitas ẽ opꝑpo fʒ mir/ tutẽ ut imediate ſupꝛa. ꝓbatũ ẽ. v ẽt li.i. c. x. roãbile uidet᷑ eẽ ꝙ ipaſit opõ fʒ uirtu tẽ optiaz. b ãt ꝓbat᷑ ſequi ſicut ⁊c p̃habita cõcluſio.qi eni cõfeſſu ẽ felicitatẽ eẽ opti mũ bonũ hõis iõ ſequit᷑ ꝙ ẽ ð genẽ bono / ꝝ optioꝝ. qualia ſũt opa uirtutũ.pari rõ/ ne ſeꝗt᷑ ꝙ etiam eſt de ſpetie bonoꝛum o/ ptioꝝ qualia ſũt opera uirtui opſie.qua⸗ re felicitas ẽ opõ ʒ uirtutẽ optiaʒ. 2. cõ/ cluſionẽ pbat ibil bᷣ ãt utiq; ſic intẽdẽs ar guere. opõ ſᷣz uirtutẽ optiaʒ eſt operatio ſecundum partem optimaʒ. pꝓ eo ꝙ uirtu/ tũ optia ẽ pfectio pns optie: ⁊ iõ opõ vni us ẽ opõ alti: ſʒ felicitas ẽ opõ vᷣtui optie ut poſteſũ ẽ. ⁊ pũᷣ optime.hui rõls põit pꝛio uirtutẽ ma.⁊ patet 2 expõit ꝗd ẽ p⸗ optia hõis ibil ſũ uiiq;.d.ita eẽ ſiue põat ꝓ itellect' ſit iſlud optimũ:ſiue aligꝗd alte rũ.puta uolũtas ł aliquid ſepatũ.tñ ꝙcũq; ſit illud opoꝛtet ꝙ bẽat tria.ſ. ꝙ fʒ nãz ui deat᷑ pꝛincipari uiribꝰ ceteris tãq; liberis 2 oñari eis ł oibꝰ ł aliquibꝰtãqᷓ; fuis.ʒ. ꝙ bẽat itelligẽtiã ⁊ notitiã ð bõis ⁊ dõi⸗ nijs. at opti mũ ſiue ſit ꝙdã diuinũ ſepa/ tũ ut opiati ſut ſtoici ⁊ auerroys cometa/ toꝛ ſiue ſit diniſſiuʒ bonũ ð nũeo eoꝝ q ſut noſtra ⁊c ĩ nobis t qᷓ; nobis eſſẽtialia. ipᷣʒ iñ ẽ tale.ꝙ c'opꝑatio ſʒʒ tutẽ ei phui Eꝑ/ fecta felicitas.ẽ at hic colligeð ꝙ ps hõis optia ñ põt eẽ uolũtas ut 3 itelleciũ diſa. qꝛ ſic ñ hẽt ĩtelligenã nec eẽ põt itellectuſ ut ↄ uolũtatẽ diſꝰ.quare ſic k mouzʒ ut õ li. 6 c. ʒ. ſic nihil dicit ð imitabili k fugiẽdo ut 3.8 aia. nec ſic p cõſequẽs pꝛicipat᷑ nec dMaf᷑.qꝛ ſbᷣlato mouẽ tollit᷑ pꝛicipari ⁊ do miari. quaꝛe ſ̃z h̊ ꝑs hõis optia ẽ ut bic ſcrihit᷑ tota ps ĩtellectia icludẽs ite llectuzʒ Tw appetitũ nec didit᷑ ↄ ptẽ beſtialẽ ĩcludẽ? tẽ ſẽſũ ⁊ appetitũ.nẽ ſciẽdũ ꝙ ſ̃ʒ euſra⸗ ciũ.ar. ↄſueuit uocar̃ oẽs uijs nãls dias ſᷣ ꝓꝙ ſüt a nã pmit iſtitute A 10 dicit aliqᷓ; it uires hõis diniſſia ſuppõens aliquas ali as eẽ dinas. ñi qdẽ tãq; aliqd dinũ ſepatü ut aliꝗ eſtiauerũt: ſʒ iõ qꝛ ſunt a nã nante ſ.a cã pꝛia eſſẽtialit dina bñ ⁊ optie ſʒ ra tionẽ dine ſapie regularit᷑ oꝛdiate ⁊æ ad o/ pa nãlia fiałr ĩcliate.vñ tractu ẽ ꝙ op'na ture ẽ op itelligẽtie un recitat ille ↄmẽta toꝛ.i2 .metaphi. tertiã ↄclłõez tradit ibi Lqi ãt ẽ ].d.qꝛfelit opõ ẽ ſi peculatia. h at pſuadet triplicit.pꝛio qꝛ h̊ dictũ ẽ a młiis platõicis ⁊ alijſ.2?2 qꝛ b ẽ nals ↄſonũ hijs ꝗ dicta ſũt pꝛiꝰ li.i.c.q.⁊. x. ubi felicitas aſcripta.ʒ:qꝛ hᷣ ẽ cõſonũ ipi vᷣo cui oĩa cõ ſonãt. ut. i. lic. x. ꝙ at b cõcluſio cõſõet 1pi vo ꝓbat p...cõcluſiões ſequẽtes ꝗͥ ad de/ clarationẽ iſti ſut ĩtroducte. quariã g con/ cluſionẽ.ſ.ꝙ opõ ſpeculatia ſit optia ꝓbat ibil optia litẽdẽs ſic ãguẽ.illa oꝑõ ẽ optia qͥ pt optie ⁊ circa cogſcibilia optia. p:ici pia. n. optĩa oʒ habẽ effectũ optimũ: ſʒ o⸗ põ ſpeculatia ẽ huiuſi mõi cũ ſi opõ intelle — ctꝰq ẽ ps optia õiuzʒ ptiũ q ſũt ĩ nobiſ ⁊ il / la coqſcibilia circa qᷣ ẽ ĩtellectꝰſũt optia o/ mniũ cogſcibili. quare tał opõ ẽ optia. hꝰ rois poii pꝛio cõcluſionẽ.2? urtutẽ mi. uel ptẽ eiut expoſui. attẽde so ꝙ accipiat itel lectũ ꝓ tota pte pꝛicipãte ſicut pbs iſiuat i pte pcedẽti. . cõcluſionẽ.ſ. ꝙ opõ ſpecu/ latĩa ẽ cõtininſſima phat ibi ẽ ãt cõtinuiſ ſia ..d. ꝙ ſpeculatia opõ ẽ cõninuiſſia ꝙ p/ bat p experiẽtid. ꝙ cõtinueſi peculari poſ⸗ ſumꝰmagis qᷓ; cõſiue aliqd opãi hãt cKO ⸗ qꝛ ps ĩtellectia ni ẽ oꝛgãica. ⁊ iõ ſʒ ſe ino/ pãdo fatgari ñ põt qᷓ;uis hõ fanget᷑ in op do ſʒ uirtutẽ fataſtica qᷓ; neceſſe ẽ opari opãte intellectu.qꝛ neceſſe ẽ intelligẽtem öRO quẽlibʒ fataſmata ſpeculãi. ut hẽt. ʒ? a/ nia. 1 ieꝝ qꝛ intelligibilia q itelligim⸗ ſe p ex tũc nobis pᷣſio ſut.ſẽſibilia vo ñ.rece⸗ dẽte nanq; ſole recedunt a uiſu multa ui- ſibila. ⁊ ſiłi mõ cõuẽit ĩ alijs ſeſibꝰ.quare ñ ſẽp ſẽtimꝰ cũ uolumns. intelligimꝰ at cũ uolumꝰ ſʒ phᷣm. 6: cõcluſionẽ clarat ibi. Lexiſtimamꝰq; qͥ ẽ ꝙ opõ ſpecłatia ẽ òłcã biliſſia ſicut ð felicitate dictũ ẽ õᷓ li.i.c.xi. T iõ dicit ꝙ ut ̊ oñſũ ẽ nos exiſtiamꝰ ołca tionẽ admixtã eẽ felicitati.vñ greci beatũ dicũt ⁊ noĩãt ab eo ꝙ ẽ gaudẽ ut õ li.⁊.c. ij. pᷣ ij pᷣmiſſo dicit ad ꝓpõitũ ꝙ õiuʒ opõ nũ qͥ ſut ʒy uirtutẽ oᷣlłcãbiliſſia opõ ẽ illa qͥ ſʒ ſapiaʒ ẽ ſʒ iſta ẽ opo ſpeculatiua. quare ipa ẽ ðᷣłcãbiliſſia. huiꝰ rõis põit pꝛio ma. ibil ðłcãbiliſſia ʒe infert ex hᷣ vnũ coꝛꝛela/ riũ ex quo cõfirmat᷑ ꝓpõitũ.d.ꝙ ex b uiot᷑ phia habẽ ðłcãnões admirabiles pp duo ſ. pꝛopter puruatẽ ꝓpter firmitatem qmia in philoſophia delectantur duo mo⸗ di hominũ.ſ.querentes ꝗ adhuc adiſcunt ⁊ ſciẽtes qui iam perfecii rationale ẽ cõ/ uerſationẽ in phia eſſe ðlectabilioꝛ? per⸗ fectis ſciẽtibus q; querennbus ⁊ addiſcẽ tibus.ſciendum ẽ aũt ꝙ; ᷣlect. tiones phie ſũt ideo mirabiles qꝛ ſunt rare ⁊ inſolite. pauciſſimi.n. hõies guſtant ð ipᷣis. ommia o inſolita ſũt mirabilia un habẽei põt ex ꝓ hẽio methaphiſice. 2? ſciendũ ꝙ ideo de/ lectationes huiuſmodi dicũtur habere pu / ritatem qꝛ non ſunt pmixte cidennibus coꝛpoꝛis.ut notaui g̊.c.d.¶ Item qꝛ nõ poſſunt permiſceri ſuo cõtrario cũ non ba/ beant contrariũ ut õ li.7.c. finali. ¶ Ter tio uero ſciendum ꝙ ideo dicuntur firme quia non poſſunt per penitudinem infi/ mari ſicut infir mantun delectationes ma- loꝛum hominunt᷑ qui poſt delectationem triſtantur quia delectati ſũt. ⁊ ideo pꝛaui em penitudine ut ſupꝛa li.9.c. -. Item quia ſequuntur operanones in rectitudine ⁊ ueritate certiſſimas a fir/ miſſimas. ſicut dicitur de pꝛimis pꝛinci pijs quarto meihaphiſice. ¶ Sepniaz cõ cluſionem ſcilicet quod operatio ſpecula/ tiua eſt ſufficientiſſima pꝛobat ibil ⁊æ que dicitur pꝛimo autem pꝛoponit eam dicẽs quod illa operatio uel uite condino que di . . n inn⸗ an Wid guſ. nii ncn fi aben ilne nzan Wele ne aWn mücn gabu en nmmn ber de onckidß mbloi N, s Alii S r tmdolne 1s. onn wapon, düq n W beben n , äne citur aftarkeia ſecundum grecos 1 m latinos per ſe ſufficienuiſſima erit ntique maxime circa uitam u operationem ſpe⸗ culatiuã: verum eſt etiam ꝙ ſapiens ideſt ſpeculatiuus bomo ⁊ iuſtus idẽ ciuilis hõ ⁊ ẽt reliꝗ vłr quałrcũq; bituati ⁊ diſpõiti indigẽt neceſſarijſ veſtibꝰ: ⁊ alimẽũᷣ ⁊ alijſ quibdã vite fomeni.tñ ſpeculatiuus minꝰ idiget vltra neceſſitatẽ ; ceier ciles ⁊ pe litici.2? ꝓbat h iductie ibi.talibꝰ ãt oicit Iꝙ talib vite neceſſe arijs ſufficient ad ne/ ceſſitatẽ elargiũ ſuſtẽtatiõi nãe iuſtꝰ adhuc idigebit ad vſũ iuſtitie cũ cibꝰ ad quos op/ etur iuſte: indigz reb cũ ꝗbꝰ reddat obi ta ad ꝗ tenet᷑ ui.j.c.ꝓxio. ſimilit at tẽpat ad uſũ tẽpãtie idiget alimẽdᷣ a gb' debz ab ſtinẽ ⁊ opoꝛtunitate venereoꝝꝶ a quibꝰ ab⸗/ ſtine at. alit. n. nõ erit maãifeſt' vſus taliũ s/ tutũ ut.j.c. ꝓxio.ſimilit ẽt foꝛteſ ad vſũ foꝛ ntudinis ĩdigẽt reb bellicis.ſʒ ſapiẽs cõtẽ platoꝛ ad vſũ ſapiẽtie ſue nõ idiget talibꝰ: qꝛ enſ ⁊ exiſtẽs ſeu manẽs ſʒ ſe ipſũ ſolita riꝰpõt ſine reꝝ exiioꝝ amiculis ſpecłari:⁊ qᷓ;io ſapiẽtioꝛ ẽ tato min“ idigz libꝛis. ⁊ ꝗ buſcũq; extrinſeciſ ⁊ licei ſit ei meli hre co opatoꝛeſ ad miſtrãð neceſſaria ł ẽt ad exci tanõ igeiuz erꝰ.tñ cõpat cetẽis hõib ipe E ſe ſibi ſufficiẽtiſſim.i. mime idigẽs. Oc tauã cõcluſionẽ.ſ.ꝙ opatio ſpeculatia ſola pp ſe ipſã olligat᷑.declarat ibi Lviðbit at d. et videbit᷑ ipa opatio ſpeculatia ſola ꝓpi ſe ipſã diligi:qm ab ipᷣa nihil fit hõi pᷣt ipᷣm ſpeculãi:ſʒ ab opatiõib gtutũ exti oꝑp abiliũ ſẽp acꝗrimꝰ aliꝗd ł p? ł min pꝛeter actionẽ earum. Eſt. n. ſcienõ ꝙ opatiões Stutũ moꝛaliũ ut ĩ pluribꝰ traſeut bñ iĩ exii oꝛẽ mãm vł ꝓhibitiue: ſicut maſuetudo x tẽpãtia ł poſitie ⁊ pᷣceptie: ſicut ſoꝛtitudo ⁊ iuſtitia.quaĩ ſẽp ł exi ł inti ĩ coꝛpꝑe ſep * aliqd ?ł plꝰ ł mim ex eis acꝗrim pter actio nẽ:ſ qꝛ ſpeculai nec ĩ coꝛpꝰ nec exti trã⸗ ſit. hie ẽ q er es nihil pᷣt ſpeculãt acꝗrimꝰ. det felicitas. Pq; ¶ Cec. 9 clarauit pꝛias. S. cõclu iões ð fe Vicitate. b determĩat nonam.ſ. qꝙ; opatio ſpeculatia ẽ vacatia. ſicut felicitas pẽ iẽ oñdit felicitatẽ i vacatiõe eẽ. ? stutel politicas ĩ vacatiõe ñ eẽ ibi lpcticaꝝ 3. 8 muẽ ⁊ vitã ſpecłatiuã ĩ vacatiõe eẽ ibl. Lin- J telleci at opatio] ad euidẽti ũt pᷣſe ied ovacaĩ ſmit᷑ duplicit vno mõ ut ẽ neutrum traſitiuũ regẽs datiuũ pꝰ ſe: łk ablatin cu p/ poſitiõe mn. tũc ið ẽ ꝗ itẽdẽ l iſiteẽ t inbe 2 rer᷑ ut eũ dicit᷑ ꝙ bij ꝗſũt ĩ potẽtatib/ vacãt ludis li ludis ut. S. c. pxio. Alio mõ ut eſt neutꝝ abſolutũ ſignãs illud ꝙ ceſſaĩ ab atiõibꝰ. ſicut dicimꝰ aliquẽ abſolutũ a curi extioꝛibꝰ eẽ vacãtẽ. qualit᷑ dicit augu. la / boꝛabat martba ? vacabat maria. Munc ãt pbs ĩitẽdit ꝙ felicitas ẽ ĩ vacatiõs.ꝛmo ſüpta ſᷣm ꝙ attribuit Earie. Dicit ergo p:ꝙ felicitaſ eẽ videt᷑ ĩ vacatiõe.i.iĩ abſolu tiõe ⁊ ceſſatiõe ab extioꝛiba ſecularibus curiſ ꝙ pſuadet:qꝛ nos ñ vacamꝰ. 2. mõ ut vacemꝰ p. mõ.ſicut nec pacẽ bẽm ut bel/ lemꝰ. ſʒ e 2? nos bellam ut pacẽ ducamul hẽamꝰ. ⁊ iõ vacare ⁊ pacẽ hĩe bʒ moð oltimi finis ꝗ ẽ felicitas. quare felicitas in vacatiõe ⁊ ĩ pace eſt. ſicut dĩ de deo. ꝙ in pace factꝰ ẽ locuſ eiꝰ.⁊ ibi pᷣcticaꝝ.ondit bᷣtuteſ politicaſ ñ eẽ i vcaloe. ad c- euidẽ tiã ẽ ſciẽdũ ꝙ politia ouo concernit. vnu. ſ. oꝛdinẽ ciuʒ int ſe ⁊ cũ duce: ⁊ cũ aicis. al / teꝝ oꝛdinẽ defeſiõis eoꝝ ab hoſtibus ʒ b exigit duo genera virtutuʒ.1 virtuteſ bel licas ⁊ virtutes politicaſ que nom̃ retinẽt ſui generis. Secundũ h igitur dicit pbus ꝙ operationes virtutuʒ pꝛacticarum ideſt o, patiuaꝝ ⁊ opantiuʒ in rebꝰpoliticiſ pꝛimi oꝛdinis ⁊ in rebuſ bellicis ſecũdi oꝛdinis. 2 actiones alie vitioſe ?ł nõ vicioſe q ſũt cir ca b duo genera rerum vident eſſe nõ va⸗ cantes ꝙ apparet pꝛimo de virtute ope⸗/ rationis bellice ⁊ perſecie in genere ſuo quia ſecundum eam nullus eligit bellare gratia belli v eiuſ ꝙ eſt bellare nec p?ꝛepa rare bellum:belli ſolius gratia. quoniã ta lis qui hᷣ faceret videtur omnino violentul homicida eſſe ⁊ crudelis occiſoꝛ:effuſionẽ ſanguinis ſitiens maxime ſi ãicos vel quoſ libet innocẽtes oppugnatoꝛes faceret ad hoc ſolum ut pugne fierent et occaſionel. b aãt Fʒ nullã stutẽ ẽ eligibile..ẽ ãt et q po/ litici. oñ dit idẽ de vᷣtute politica.d. ꝙ vir/ tus que eſt viri politici eſt nõ vacans. nec ĩ ppꝛia actiõe geſcẽſ ꝙ pʒ: qꝛ pt vſi eiq. ſ. cilii ↄsſãi ipe poliucẽ acgres boꝛes poiẽtatꝰ ł poti ſibi ipi et cetis cibꝰ acqrit acquirẽ intendit felcitatẽ qͥ exiiit ⁊ ẽ al/ fa ⁊ dipᷣſa ab actiõe politica quaui felicita tem ſpeculatiud ł ciuilẽ nos querimus op tinẽ per actiões politicas mãueſtum argu mẽtũ mribuẽtes ꝙ ed qrimus ut exiſtentem alterã ab actiõibꝰ noſiris: qm agẽtes cilit nõ ſtatĩ arbitramur nos felices: ⁊ i0 labo⸗ ramus n ſelices efficiamur. Ex bijs g ſeꝗ tur ꝙ felicitaſ q ꝑ vtuteſ nõ vacãtes queri i væatiõe ĩuenitur. 2ecimã cõcluſionẽ p⸗/ bat ibi. Si vtiq; .ſ. ꝙ vita ⁊ opatio ſpecu latiua ẽ vacatia ⁊ illaboꝛioſa ſicut vila be ata. hãc ãt ꝓbat ex quoda aſſũpto:⁊ ex.y. q reſumit de bijſ q ſuperius ſũt ꝓbata. Di cit g ſi ꝓ qꝛ:qꝛ uia eſt ꝙ acuões politice ⁊ bellice qᷣ ſut ʒ vtiues pcellũt pulchritudie ⁊ magnitudie aliquas aliaſ puta actioneſ ludi ut dictũ c. S.c.primo ⁊ et aliquas ali as q ſut bõis ad ſe ipſũ ſʒ tute m: qꝛ iſte ſi ad alteꝝ ⁊ tendũt dirrecte ad cõe bonu: 7 qꝛ. ſcdᷣo ut ſtatĩ viſũ ẽ hee ptutes pꝛecellẽ tes nõ ſũt vacates.p eo ꝗ fineʒ aliqm p̃ter ſe appetũt a⁊ m quaq;ᷓ ꝓpi ſe tin ſi eligibi/ les. ? qꝛ. 3 opario itelleet' ur viſu e differt ab illis pᷣdictis p illud ꝙ ẽ eè ſtucioſũ æ p ſe bonũ tã ſa nullũ finẽ appetit.et qꝛ. 4. ut viſ ẽ við/ tur habẽ pfectã ꝓpꝛisʒ delectationez. 7 qꝛ. ut viſu c. S. J·li. c. ede lectatio ꝓpꝛia coauget opationẽ: 2 p ↄñs dat ei ꝑmanẽ tiaʒ ⁊ cõtinuitatẽ reddẽs eꝗ cõtinuſſimꝗ. unt ia oñſu eſt. ⁊ qꝛ. oeini ceteras tuti ope ratiões ẽ p ſe ſufficiẽs.iõ ꝓpter Ppnuſſa ſeꝗ tur ꝙ fʒ hãc opancnẽ ⁊ pilã ſpeculatiuaʒ apparẽt enna vł iexiſtena homini cẽ va⸗ catiuũ ⁊ eẽ illaboꝛioſũ eo modo quo paiit ⁊ ꝓmitiit eſſe humanũ.⁊ ẽt ſ̃ᷣm bc mexi⸗ ſtüt hõi cetera ommia que attribuũtur viro beato ⁊ felici ut viſũ eſt ex reſũptis condi/ tionibus ſpeculatiue operanonis ⁊ felici/ tatis. Sed contra pꝛedicta obijcitur. quia S.dictũ eſt.c.ꝓximo q; requies eſt opera/ tioms gratia nõ epsſo Sed vacare ẽ quie / ſcere. quafr̃ gratia operationis eligit᷑. x nõ e cõuerſo.cuius oppoſituʒ videtur hic di⸗ ci. Vicendũ autem ꝙ ſicut ſ ut duo genera operum.ſ.opus coꝛ poꝛale opus menta/ le.⁊ ſicut duo genera delectationum. ſ. coꝛ poꝛalis ⁊ mentalis ſic ſunt duo genera va — q; exñs ſpeculatia que pter ſe ip IBRO cationum.ſſ. vacare ab hijs a vacare ab ilt 2 ſicut delectatio Popꝛia vni operauoni coꝛzupit alteruʒ opus. ut. 6. e. Ii. cye ſic ve bemẽs applicanio ad vnũ coꝛꝛ⸗ũpii alterũ. Nuüc autẽ vniuerſalii melius eſt operãi ſʒ ſe q; ab opere vacare ſecundum ſe ut dictũ eſt. S. ſed operari mentalit æ vacare coꝛ- poꝛaliter melius eſt q; operari coꝛ poꝛalit᷑. qꝛ iſtud trahit ſecum vacare mentaliter. h autem modo loquitur vł iniẽdu bic loqui ppᷣus ſecundũ intenionem epycuri qui va cationem a curis ſecularibus aimbuu feli citati. Undecim ã cõcluſionẽ pbat ibi. p/ fecta vtiq; .d. q pfecta homimis felicitas erit h̊ que ſcripta è. ñ quocũq; modo.Sʒ accipiens perfectã vite longuudinem.h t Pbat:quia nihil eoꝛum que ad felicitatem pertinẽt eſt imperfectũ. ſed bꝛeuitas vite i perſectũ quid eſt. quare ad felicitatẽ no p/ tinet. habebit ergo longitudinem vite vir perfecte felix ut..li.i.c.: vbi vide obiec tonem contra b ⁊ ſolutionem. Duodeci⸗ mã concluſioneʒ pꝛobat ibi.. Talis autẽ ſ.q talis ſpeculatiua felix vita eſt melioꝛ qᷓ; humana vel qᷓ; ſecundum hominẽ pꝛio gutem pꝛobat eam. ſcòo hoꝛtatur nos ad talem vitam ibi.. Opoꝛtet autem nõ pꝛio ergo concluſionem pꝛoponit ⁊ exponit.d. ꝙ talis vita qualł eſt pꝛedeſcripta emelioꝛ vita qᷓ; vita ſecundũ bomineʒ: quia homo nõ ſecundum ꝙ eſt homo ex cauſa rationa li ⁊ bumana carne ſubſiſtens viuet ſic. ſ. vita ſpeculatiua ſed ſecunduʒ ꝙ aliquid di uinũ in ipſo exiſtu. puta pars intellectiua. ita ꝙ vitam ſecundum hominẽ vocat vilaz totius compoſiti. vitam autez ſpeculatiud vocat vitam partis ſeu pꝛincipij intellecti ui. hanc ergo concluſioneʒ ſic pꝛobat. quia ſicut ſe habet intellectus vel diuinuʒ intel lectiuuʒ ad compoſitum penes differenni ſic operatio hinus diuini ad operat ionem cõpoſiti ⁊ vita huiꝰ ad vitã illiꝰ.Sed diui/ nł itellectꝰ ſic ſe hʒ in exèellẽtiã ad hbõte,zʒ quajr ⁊ vita excellet vitã.hꝰ rei põit pꝛma. d. ꝙ q;to ſᷣm excellẽtiã h diumnum differt a compoſito tanto eodem medo differnt opa⸗ tio que eſt ab h̊ diuino ab opatiõe q eſt fz alia oᷣutẽ deſeruiẽtẽ toti cõpõito.? ſubdit mi.ibi lſi vtiq; vt expoſui.ʒ?ꝛcluſiõeʒ ibi h S ſin 1 wi udi n li nälnn tdebe ngun mbut lll, Eliane S Wdi men nniti n uun Aace n doc ITüsni uctan mmur obel mw pii apontd ainen abon Aammnen 8 ſun ſt, S niniſt, frumi nee bn minj Enfnnni 0 Nonen Pais ſindbqD⸗ nundft dif⸗ Cüri/ n Et q̃ ?m hũc Seiñ ibi¶ Dʒ at ſboꝛtatur nos ad pfat vitã. d. ꝙ ozʒ hoieʒ ſapẽ ⁊ ſa pið ĩtelligẽ nõ ſolũ huana fʒ eos qui talia ſuadent. nec ſoluʒ moꝛtalia hominẽ. q;uiſ moꝛtalẽ. ſed opoꝛtet iq;tum homini cõuẽit eſt ei poſſibile facere in ſe ipſo aliquod ĩ moꝛtale ⁊ opoꝛtet omnia facere ad bunc finẽ qui ẽ viuere ſᷣm opiimũ eoꝝ q ſũti eo. Ad h ãt inducit noſ triplicit.p: ibi ſi.n.⁊ mole .d.ꝙ licet illð dĩnũ itellectꝰ ſit mole paruũ tñ potẽtia et pcõſiliate ẽ młtũ et ma gis ſupexcellit oĩbꝰ alijs qſũt ĩ hõie.quar ſecunduʒ illud viuẽdũ ẽ. ꝛ: ibi Lidebit᷑ aũt. qꝛ videbitur bñ conſiliãti ꝙ vnũq; intellectũ bas ſit maxiĩe. h.ſ.intellect p eo ꝙ iſtud ẽ pꝛincipale ⁊c meli int illa q ſunt põis ut. . li. 9. c. a. c.6: quare m illud maxie viuẽdũ ẽ. 3ʒ. ibi Inconueniẽs. 1q2 cũ ꝑs intellectiua ſit electiua et oꝛdinati⸗ ua hũane vite icõueniẽs erit ſi ipſamet ps ĩItellectiua nõ eligat vitã ſui ipſius.ſʒ alicu ius alteri. puta ptis ſenſitie ſicut eligũt a⸗ liqui beſtiales vitã pecuðò eligetes ut. g. li. .i. c&αuar eligedũ ẽ viuẽ fʒ ptẽ itellecti⸗ uã ꝙ ẽ viuẽ vita ſpeculatia ⁊ cõtẽplatiua. ſʒ ʒ pᷣdicta obijcit᷑ p:qꝛ õe totũ maiꝰ ẽ ſua pte. ſʒ bõtas intellect eſt pars bonuatis te itelleci.nõ melioꝛ eſt vita illa ; ſta. 2 qꝛz dicit ſapiens Eccle. 3.c: altioꝛa te ne q̃ſteris apoſtol. nõ alta ſapiẽtes ſʒ hũili pus cõſẽtẽtes.ſʒ illa qͥ ſut nõo buana.ſʒ.S. hũana ſũt nimis alta ⁊ nobᷣ altioꝛa. quare ila nõ debemus qrere.ʒ. qꝛ nemo conari debʒ ad ĩpoſſibile. ſʒ immoꝛtale eẽ nob ẽ ipoſſibile. volũtaſ. n. ꝓpat᷑ eẽ ipoſſibiiũ: qꝛ imoꝛtalitatiſ.ut.õ.li:ʒ:c.quat᷑ ad imoꝛ tale nemo conãi debet. Ad pꝛimũ autẽ ꝙ triplex ẽ gradvite.ſ.vegetatie ſeſitie in tellectiue. b ãt triplex vita ẽ opatio aĩie nõ coꝛpoꝛis.ut.2c de aĩa. ſʒ differẽter: qꝛ p ve/ getatiuaʒ ⁊ ſeſitiuã aĩa ĩfoꝛmat coꝛpꝰ'hñs vires ⁊ potẽtias oꝛganicas: deèminatas ad oꝛgana diſtincta tãq; ad ſ ubiecta: ſʒ p ĩ tellectinã nõ: qꝛ illa nõ ẽ oꝛganica:⁊ iõ vi / ta ſm ptẽ intellectiuã ẽ tã ; vita a coꝛpoꝛ ſeparatavita vo Fʒ alias ptes ẽ vita ſim/ plicit᷑ coꝛpi cõiũcta ⁊ ita cõparãt᷑ adinui⸗/ cẽ iſti duo mõi vite.j. cepximo. Fʒ b at vita X vegetatĩa ⁊ ſeſitia dicũt vita opatio cõ/⸗ poſiti:qꝛ p eas aĩa componit᷑ ? vnit coꝛ/ poꝛi. vita vo itellectina diciẽ vua i tellectuſ Ealicui diĩni in opãdo a coꝛpoꝛe ſepati:q tñ ẽ maxie hõ ut dicit᷑ ĩ textu.⁊ iõ boual vi te ĩitelleciꝰ ñ ẽ ps bõitaſᷣ cõpoliii eo modo quo hᷣ ſũmit᷑ vita cõpoſita vt expoſui. Ad Fm bo dicẽdũ ꝙ huana dicunt᷑ b: illa tin cõitas hõinũ pcipit qᷣ pꝑtinẽt aliquo mo ad ptẽ ſẽſitiuã.ſapẽ vᷣo vltra iſta nõ ẽ ſapẽ ni / mis alta. nec hõie ſiplicit altioꝛa.nec talia ſapẽ interdicit eccleſi.? apoſtolꝰ. Ad talia o ſapiẽda ⁊c ĩtelligẽda:boꝛtat᷑ nos apolto P nõ ad illa qͥ ſimplicit exceduũt facultateʒ püani igenij: qualia ſut ſecreta dini cõſilij 2 diſpoſinõis ei i futux q ꝓhibet᷑ ꝑ apo⸗ ſtolũ ⁊ ecleſia.Ad ttin ver⸗ dicẽdũ ꝙ co⸗ nãi ad imoꝛtale ↄuẽit duplicit. vno mõ ad 5ꝙ moꝛtale. purs coꝛp' t vita ei P chto ẽ ei: nõ moꝛiat᷑. alio mõ ꝙ illud ꝙ nalit i⸗ moꝛtale pficiat᷑. puta ĩtelłct gẽ imoꝛtat ? ꝑpetu ut. 3. de aia peat mõ conãt ad imoz tale ẽ conari ad ipoſſibile.:vo mõ ẽ conat ad poſſibłe ⁊ ad b boꝛtat nos pp. L. x: Aaog ãt ẽ dictũ pꝛius pbadj. 6.2 tis ſpeculatie ⁊ felicitad politice. Copara tio ãt eaꝝ ẽ triplex.vna penes peminẽtlaʒ alia penes ↄcõitãtiã. ttia peneſ idigẽtiã maioꝛẽ ł minoꝛẽ.has ãt cõpatioes poit in 6. cõcluſiõibꝰ. p?ꝙ felicitas ſ peculaniae ꝑ fectione p' ſic ꝙ ſpeculatiue felix ẽ lun plr citer feliciſſimus. 2. ꝙ felicitas politica & 2 jbi. Scdo at qni ʒ· ꝙ felicuas politica eſt accñtibꝰ cõpoſiti iuᷣcta ibi.oniuga ta ãt * felicitas ſpeculatia ab hijs ſe parata ibi. que ãt tellectꝰ.] ? ꝙ felicitas politica idigʒ pluribj ibi. videvit at. beg ſpeculatia idiget paucioꝛib ibi. Specu⸗/ lãti at. . Ad pꝛimũ ũt intendit ſic arguẽ. fi nale bonũ vnicuiq; ꝓpꝛiũ ẽ ei optimu v ð / lectabiliſſimũ. ſed felix vua m itellectum eſt finale bonum homini pꝛopꝛium cuʒ bo mo ſit maxime b̈ intellectiuun tanduamn pꝛincipale totius. ut dicium eit peius in b ci5. l. 7. c. .c. 9. Quar talis vita eſt põi optia ⁊ delectabiliſſima. et babes eã cluſiõib⸗ de kelicitate in generau 2. i2. de ſpeculatia felicitate ĩſpe cõpoſiti qꝛ bõitas cõpoſiti maioꝛ ẽ bonita aalib phat alias. 6. de cõpatiõe felcita- . IIBRO feliciſſimus.hꝰ rei põit p? ma.2: mi.ibil et ſiõeſ quas moderãt᷑.puta ira cõcupiſcẽ bõi vtiq; ʒ? effectũ cõcluſionis ibi. Iſte tia timoꝛ T audatia delectatio ⁊ triſtiia LEſt ãt ſciẽduzʒ circa maiorẽ ꝙ iõ vnicuiq; ſũt accidẽtia cõpoſiti:nõ at ptis intellecii⸗ Pꝓpiũ bonũ ẽ optimũ ðᷣlectabiliſſiũ:qꝛ vnꝰ ueſʒ ſe ſupte. vᷣtutes ãt cõpoſiti ſũt hũane quiſq; maxie amat ſe ipſuʒ ut. 5. li. . c. 4 qꝛ accñtib cõpoſiii cõiuncte.⁊ ꝑ ↄñs eoꝝ ⁊ c.i vbi dicit᷑ q amoꝛ ad ſe ipſũ aſſilat felicitas.⁊ iõ to infert ꝙ vita vtiq; feli⸗ MUẽ ſupabũdãatie. ⁊. c.9. ⁊. c.xj⸗ Itẽ qꝛ bonuz citas qͥ ſʒʒ p̃dictas tutes ẽ exercitata:ẽ cõ 4 diuinũ hõis appetit ppꝛiũ hois bonum ut poſiti accñtibꝰ cõiugata. Conĩ ibi LAue 6 S.e.li.c.2? Coni ibi..2 auteʒz. Declarat at intellectꝰ eclarat quartã cõcluſionẽ famtõcluſionẽ.intendẽs ſic arguẽ Ille eſt d. ꝙ felicitas intellectus ẽ a pᷣdicũᷣ accñti/ MM 4 2. nõ p. felix qui ſᷣm opationes bũanas. q busſ. epata. at ut ꝓbatũ ẽ relingt. d. ꝙdö 4 .ſ.ſũt totius cõpoſiii ẽ felix:ꝗ ʒʒ vᷣtuiẽ aliid ipſa ia dictũ ẽ tm̃ q;tũ ẽ neceſſariũ ad ppo ””ÿ”MZ a ſpecłatia ẽ felix:quare ipſe ẽ non p:ſʒ fᷣo ſuũ.ᷣð.c.pxio.cõcluſiõe.iꝛ dicẽ.n. certius felix.hꝰrei põit pecõcluſionẽ ⁊æ pz. 2. mi.d. qᷓ; dictũ ſit ẽ maius pñri ꝓpoſuo qm i mo ? ꝙ opatiões hũane qͥ.ſ.ſũt cõpoſiti ſecũda rali negotio ſufficit pcedẽ ſiguralit gꝛoſ R aliam virutem a ſpeculatiua ſunt et fiunt ſe ut. .lłi?c·2 u li?2 c3. Enj ibi Lvidbit qð pꝛobat inducendo: quoniam opera ãt Declarat... cõcluſt ionẽ.p· ãt ꝓpõit eã iuſta ⁊ foꝛtia ⁊ alia opa q ᷣm alias moꝛa/ ſimł cũ.6h:2 phat ibi Lopatiões at Dicit 3 . les vtutes agimus in mercimonioꝝ coica, pꝙ felix vita ſpeculatia videbit᷑ indigẽ ex dA tiõibus ⁊ in neceſſitatibuſ nris ⁊ ꝓximoꝝ tioꝛi larginõe ſuptuũ iñ in puũ ł imn chz ⁊ in młtimodis actiõibꝰ ⁊ paſſiõib gbus vua moꝛal.cõſtat enĩ ꝙ ambabuſ vitis ex ap obbſeruamus vnicuiq; ꝙ decet ⁊ cõgruit vz equali ⁊ de pari opꝰ neceſſarijs ad ſuſtẽta ju legẽ ⁊ moꝛẽ.h̊ᷣ fnq;tũ oĩa opa ſũt humana nonẽ vite pñtis qͥ ſine alimẽſ ⁊ veſtimẽtis ad eõpoſitum ptinẽtia: qm qdã eoꝝ videt᷑ ⁊ hitacuł traſigi ñ põt ⁊ licet politicꝰhõ.ſ. A accidẽ a coꝛpoꝛe.i.ꝓpter neceſſitatẽ coꝛ⸗/ politice viuẽs magis laboꝛet cuca coꝛpus Piiao poꝛis ⁊ vłr moꝛiſ.vł moꝛał tuſ multũ co T circa qᷣcũq; talia ciuilit᷑ opabilia q; ſpe aloa appꝛopꝛiãi vr̃ paſſiõibus ſicut expoſui. &. culatiuꝰ. ⁊ ex hͥ maioꝛi cibo iĩdigeat qᷓ; iſte min li.in qõe.. Atrũ iuſtitia moderef aliqud tmñ b puũ ꝗd pᷣbet de dĩia ad nĩm ppoſitũů: iß paſſionẽ ] ma. ãt. hꝰ rei hẽri põt ex bijs ꝗ qꝛ nõ curamus dicẽ ꝗs eoꝝ pl⸗ idigeat ad ſEſin dicta ſũt in.iꝛ:cõcluſiõe pximi capłi.Cont ſui coꝛpis fomẽtũ. Sʒ quis płibus idiget di ibi. Coniugata. eclarat ttiã cõcluſ io⸗ ad ſue vᷣtu᷑ exercuiũ ⁊ h. 2 mõ dicim⸗ po i nẽ arguẽſita. felicitaſ illa ⁊ felix vita ẽ hu liticã plurib⸗ indigẽ. Deiñ ibi opatiões mana ⁊ accñtibꝰ cõpoſiti cõiugata. que eſt ãt.oñdit ꝓpoſitũ de idigẽtia politici. d. ꝗ apil cõlugata pꝛudẽtie cõcopulata paſſionibuſ opanões vᷣtuti.ſ.ſpeculatĩe ⁊ politice ad Lni ⁊ exercitata ſᷣm tuteſ ꝗ ſũt circa cõpoſiii ſuũ exeꝛcitiũ młtũ penes ĩdigẽtiã differũt ma ſzʒ felicitas politica ẽ buius.quare ipſa ẽ ꝓbat᷑ ĩductie.viro.n. liali opꝰ ẽ pecuni (cir hũana ⁊ accñtibus cõpoſiti cõiugata.hui⸗ js ad agẽ opa lihalia: et iuſto ẽt ad agẽ iu e rei põit p: mi.d.ꝙ pꝛudẽtia cõlugata. i. ſta. puta redditiões öbitoꝝ: qꝛ vſ/ vtutũ ta d inſepabilit cõiũcta vᷣtuti moꝛis.i.ſtuti mo liũ ñ ſolu ẽ ĩ volũtate:qꝛ ut dicit de luſtitia , rali: ⁊ hͥ otus ẽ cõiũcta pꝛudẽtie ut.S. li. “%ll ipa ẽ hitꝰq: volumꝰiuſta ⁊ opamur iuſte ⁊ di civ: cui cũ eſt qꝛ pꝛudẽnie pꝛincipia ᷣm ſumꝰ opatiui iuſtoꝝ ut. ᷓ. li :cel? ⁊ ideo qꝛ ih . moꝛales tutes ſt accepta. ſũmuntur. n. volütates hoiuz ſt alijs imamifeſte. et ſ auk ſpen ſine rõe itẽto ut. l..6. c. ioꝛvtus at ĩtẽtioneyz mauln non nuſti ſimulaͤt ſe velle agẽ iuſte ſi din facit rectã ut ibið.c.ijꝰ moꝛaliũ vo otutum poſſẽt. iõ in q́; liall et iuſto ẽ opꝰ pecunia idfe ſctũ ł rcificado accepta ẽ ſʒ rõeʒ pꝛudẽtie ad plenũ vſũ ſuaꝝ pᷣtutũ.⁊ ſimilit foꝛti eſt faa taliũ.n. rõ ẽ pꝛudẽtia ut.li. 6. c. ? It be op potẽtia roboꝛis. ⁊ bellici appai.ſi iñ „ mMorales bᷣtutes ſũt pcopulate paſſiõibus pficiat ali magnũ opus ſᷣ m vtutẽ foꝛtitu/ i⸗ quas moderàt ut pte ꝓxia dictü ẽ. - pↄñnſſ· dis. xet viro tẽpato ẽ opus poteſtate bõꝝ fe Nn oss iſte pᷣtutes ſunt circa cõpoſitum qꝛ piai poaliũ alii.n.nõ eẽt mãifeſiꝰ.ſi eni nihil hẽ g . * 1 at ad comedẽð niſi oñdet ſobꝛietatem ſuã.⁊ ſimiłr ſe hʒ quilibʒ alioꝝ ad vſũ vᷣtũ moꝛał.Heiñ ibil querit᷑ ãt] ꝓbat ið ꝑ ſignũ ꝙ eſt:qꝛ per inłtos qri᷑ vil?ꝝ illud ꝙ ẽ pꝛincipaliꝰ ĩ ᷣtute ſit ipſa ele ctio vł exterioꝛ actio.bᷣ ãt ſignũ ẽ ꝙ ᷣtꝰ exiſtit ĩi ambabꝰ. iſtud eni in q̃ſtiõe ſup ponit᷑.vñ mãifeſtũ ẽ ꝙ eẽ pfectum vᷣtui eꝛu ĩ ambabꝰ:tñ ut viſũ ẽ ad actiones extrioꝛes mulũ rebus opꝰ ẽ.⁊ qᷓ;to ac⸗ tiones ext᷑ioꝛes iuſte ł foꝛtes ł magni fice ſunt maiores q;titate ⁊ cõitate rei publice. ⁊ melioꝛes fructu ⁊ i. ta te tãto pluribus idigeét. ( Q. j Nerit᷑ ãt h̊ vtꝝ opatio ſit pnci palioꝛ in pᷣtutute qᷓ; electio ⁊ arguit᷑ ꝙ ſic. qꝛ ꝙ dñat᷑ vᷣtuti. tuoſo hitui ẽ pꝛĩcipaliꝰ ĩ stute. ſed opatiões ſũt oñe hituũ ⁊ ei ꝙ ẽ fiẽi bĩ tꝰ tales ł tales ut/S.li.ꝛc.2· quaĩ̃ pꝛiĩ cipalioꝛes ſᷣ.ſʒ oppoſitũ vr̃ qꝛ magis iudicamꝰ moꝛes ex electiõe qᷓ; ex oꝑa/⸗ niõibut. 6. li: : c. . quare electio vr eẽ pꝛicipalioꝛ. Sicẽð ãt ꝙ ĩ moꝛali vᷣtute pꝛicipalioꝛ ẽ electio qᷓ; qcũq; alia ei acilo.qꝙ ꝓbat᷑ dupłr.p.qꝛ ꝙ ẽ ꝓpꝛiũs/ tuti ẽ in ea pꝛicipaliꝰ eo ꝙ põt eẽ ſine utute.ſʒ electio vᷣtũ talł qualẽ hʒ vᷣtuo/ ſus ẽ ppꝛia virtuti.actio ãt ↄñs põt eẽ ſũi vᷣtute: põt.n.nõ iuſtꝰ oꝑãai iuſta.⁊ ñ tẽ patus tẽpata ut ðclarat᷑.õ.li.2.c. quar̃ ⁊c.2? qꝛ vᷣtꝰ moꝛatł diffinit᷑ ꝑ pꝛin cipalioꝛa ſua.ſʒ pꝑ electionẽ nõ pꝑ actio/ nẽ ↄñiẽ diffinit. S.li.ꝛc. quare pꝛici palioꝛ ẽ electõ q; actio. Ad illud ãt ꝙ; obijcit᷑ dicẽðò ꝙ opationes qͥ dnĩ hituũ dñe nõ ſum̃tur ut diuiſe ↄ electionẽ.qꝛ ełctiões ⁊ actiões ut electe generant bitꝰ ⁊ augẽt ⁊ ſaluãt.⁊ ꝓpt᷑ b dnĩ bee ille ſimł dñe.Cont᷑ ibi. Speculãti ãnft declarat ſextã cõcluſioneʒ.d.ꝙ böi ſpeculãti ad opatjonẽ ſpecłatõĩs nullo tłiũ bõꝝ tẽpaliũ ẽ op?ł neceſſitas ymo ut dĩre vʒ audeã tłia tẽpała ipedimẽta ſt᷑ ad ſpeculationẽ:quar felicitas ſpecu latia talibꝰvł nõ indiget ł ſaltẽ pau tio ꝛibꝰ idigʒ qᷓ; felicitas politica:qꝛ bõ ʒ ꝙ bomo ⁊ Fʒ ꝙ płibus cõuiuit ciuili ⁊T fʒ ꝙ eligit ʒʒ vᷣtutẽ moꝛalẽ agẽ hẽ⸗ bit opus: ⁊ indigebit trib⸗ E ach bũanit᷑ i alios cõuerſäit. N. L.xj. Erfecta ãt felicitas ꝓpbã vj. ↄcluſiõibꝰde felicitate ĩ gene rali.⁊.i2? de felicitate ſpecu⸗ atla ĩ ſpeciali.⁊.6.ð cõꝑatiõe felici⸗ tadᷣ ſpecłatie ⁊ politice.bᷣ conĩ ꝓbat a⸗ lias.6õ.ð pfectiõe ſelicitaſᷣ ſpecłatiue. quaꝝ p: ẽ ꝙ pfecta felicitas ẽ ſpecula/ tia. 2? ꝙ indiget extioꝛi ꝓſperitate vic tui neceſſaia ibi. op ãt erit ʒ: ꝙ ñ idi get magna ⁊a młta ibi nõ tñ eſtimaõ] 4 19 bõa vita ſpecłatia ẽ ðo amũtiſſia ibi ſᷣʒʒ ĩtellectũ ãt. ? ꝙ ſapiẽs eſt deo amãtiſſimꝰ ibi qm ãt h ]de ꝙ ſapiẽs ẽ felaiſſimꝰ ibi Eunð ãt lĩ fine capłi p.: pꝓpõit cõcluſionẽ pꝛiazʒ. d. ꝙ hic. 1. ex dicẽdis appebit ꝙ pfecta felicitas ẽ qdam.i.optia opatõ ſpeculatia. 2: ibi [deos.n. ꝓpbat eã ꝑ duo ſigna.pꝛimũ ſuümit᷑ ex hijs qᷣ ſi.õ.hõieʒ.i.ex dijs.ſᷣʒ ex hijs qͥ ſut.j.hõieʒ.ſ.ex beſtijs ibil ſi gnũ at] arguit ꝗ̊ p ſic. hũanaꝝ felici/ tatũ ⁊ opationũ:iula ẽ pfectiſſia ⁊ feli ciſſia qͥ ẽ opatiõi ⁊ felicitati dine cogẽti ſſia ⁊ ſilima. ſpecłatia ẽ hꝰõi.cũ dij ſit felices ĩ ſpeculatiõe nõ ĩ moꝛali actiõe nec in ariificiali factiõe.quat᷑ vita ⁊ o/ patio ſpecularia hõis erit feliciſſima. ⁊ pfectiſſia.hꝰ rei pᷣmiſit cõcluſionẽ in foꝛma pᷣexpoſita.h ãt ponit ⁊ ðclarat ututẽ mi.ſ.qꝙ dijſit felices ĩ ſpeculatõe et.2 ma. in fine ptis ibi. et hũanaꝝ Dicit ꝗᷓ de hijs ꝙ iſtud ẽ ſignũ vᷣua p/⸗ poſite ꝙ deos eẽ felices maxie ac bea/ tos:noſ oẽſ vłr ſuſpicati ſumꝰ.ñ tñ ĩ ac tiõibꝰ moꝛalibꝰ quales.n. actiões at/ tribueĩ ipſis debemus.q.d.ꝙ nullas. non enim actiones iuſtas quomam ipᷣi apparẽnt ridiculi et deridendiſi eſ/ ſent commutantes vendndo v emen do.vł ſi eſſent dantes depoſitioneſ ⁊ qͥ cũq; talia faciẽtes q per iuſtitiã fiũt bñ ſed ẽt erũt ridiculi: ſi ſint bellici foꝛteſ kfribilia pꝛelij ſuſtinentes ⁊ ꝓpter cõe bonũ periclitantes. ꝙ ẽt ſequitur ſi vk liberales ſint cui eni dabunt pecunias ſuas ⁊ in quibus expendẽt eas ymoĩ cõueniens eẽ videt᷑ ſi apud eos ſu nũ/ miſma. vł aliquid tale ꝓ nümiſmate q; tñ eſt neceſſarium pꝛo liberali actiõe ut.5.li/ tractatu de liberalitate. Itẽ ið ſeꝗt᷑ ſi fuerint temperan:circa quid Jn. eſſẽt tẽperati:cũ nec guſtũ: nec tac tũ hẽant ymo laus eoꝝ in h eſſet valð oneꝛoſa:qm̃ nullaſ hñt ł hĩe poſſũt pꝛa uas cõcupias de quaꝝ repᷣſſione laudẽ tur ⁊ bꝛeuiter cũctis cõſiderantibꝰſeu cõſideratiõe ptꝛanſeuntibus appare/⸗ bunt oĩa qᷣ ſũt circa moꝛales actiones pua ⁊ indigna ut attribuãt᷑ dijs.pʒ igꝗ ꝙ dij non ſunt felices in moꝛalibus ac tionibus:ſũt tñ felices in aliqbꝰopatõi bꝰ ꝙ pʒ quoniã omneſ pbᷣi ſuſpicati ſũ eos viuere ⁊ per ↄñs opari.ñ opʒ.n. eos doꝛmit cũ ñ hẽãt ſenſuſ fatigabiłs nec eſſe pñt quenaðòðm eudymiona vel eudymion.i.intus clauſam habens in telligentiã ab eu ꝙ eſt in.⁊ dymion ĩ / telligentiaactualis. quaſi intelligens ſeu nõ tntelligẽſ actuałr. Deiñ ibii vi / uenti. ex pꝛedicd arguit ſic. Oẽ viuẽſ actualit᷑ nõ in actione nec in factione neceſſario viuit in ſpeculatiõe:ſʒ ut vi/ ſuʒz ẽ.dij actualit᷑ viuũt nõ tñ in moꝛali actione ut deductũ ẽ ⁊ młto minus in artificiali factiõe. melioꝛ eni ẽ actõ qᷓ; factio ſʒ genus ſuũ:qꝛ oĩs factio habʒ altm finẽ a ſe.actio tñ põt ſibi eẽ finiſ ⁊ eupᷣxia ut.õ.li.õ.c.õ quat dij viuũt in ſpeculatiõe ⁊ dij ſũmi:opatio a nĩiſ opationibꝰdifferẽs penes beatitudieʒ erit vtiq; ſpeculatiua.hꝰ rei ponit pꝛio ma. 2. cõcluſionẽ ibi. Quare dunni. AVlterius ãt ibi. Hũanaꝝ.] põit ma. pꝛincipał rõis ⁊ pʒ. Eſt autẽ ſciẽduʒ circa ꝓbationẽ minoris ꝙ õis oꝑpatio ĩ tellectuał vite.vł eſt ſpeculatio eu ſpe culatiua:vł eſt acrio ſeu actiua.i.pꝛac/ tica:vł eſt factio ſeu factiua.hee.n. ſũt tres fines triũ mentiũ.ſ.ſpeculatio mẽ tis ſpeculatie: ⁊ actio mentis actiue. ⁊ factio finis ẽ mẽᷣ factiue ut.õ.li.h. c. 3. ⁊ ̈ hos tres fines et eoꝝ pꝛinci pia.diſtiguit phs tria ſciẽtiaꝝ ⁊ artiuʒ genera. 6: metaphi.ſ.ſpeculatiuã. vel thoꝛicã: ł actiuã.vł pꝛacticã ⁊ factiuã ł mecanicã.quare neceſſe ẽ ꝙ finis ⁊ IIBROC „ felicitas cuiuſcũq; itellectuat vite ſ irr in ſpeculatione vel in actione:vel in fa ctione ſed ſecundum pbiloſophum di felicitas nec ĩ actione nec in factione. quar ĩ ſpeculatiõe erit.qualiter autem felicitas in ſpeculatõe cõſiſtat.⁊ quali ter debeat accipi ſpeculatio in qõibus videbit᷑. Deiñ ibi.. Signũ ãt Argu/ it ad idẽ ex.ꝛ:?ſigno.d. ꝙ ſignũ ẽ vita ꝓpoſite:qꝛ videmꝰ aĩalia reliqua non pticipare ſelicitate: qꝛ tali opatiõe ſũt nãliter ⁊ pfecte.i.vłr pꝛiuata. ex hᷣ at ſigno intendit ſic arguere.illa opatio ẽ hõis pfecta felicitas in qua non cõicat cũ beſtijs ⁊ ĩ qua pticipat cũ dijs. Sʒ ſpeculatõ ẽ tał opatio.quar ipſa ẽ pfe cta hõis felicitas. hur rei declarat p: ma.d.ꝙ dijs.i.intelligentijs ſepatis ẽ oĩs vita beata:hominibuſ ineſt vita be ata inq;tum exiſtit eis participatio ⁊æ ſimilitudo q̃dã tał opationis ⁊ vite felicis.alijs aũt aĩalibꝰnõ ineſt vita fe lix.qꝛ nullũ eoꝝ eſt felix.ex quo ſequit ꝙ illa opatio eſt felicitas hõis in qua nõ cõicat cũ beſtijs v in qua pticipat cum angel qͥ fuit maio. 2. dat virtuteʒ mi. ibil qꝛ nequaqᷓ;].d.ꝙ iõ aĩalia non ſunt felicia:qꝛ nõ cõicãt cũ hõibꝰin ſpe culatiõe.vłr enĩ ĩqᷓ;tũ ſe pᷣtẽdit ⁊ ſe ex tẽdit ſpeculatõ.ĩtãtũ ſe extẽdit felici⸗/ tas nec plłnec minꝰ i ꝗbus magis inẽ ſpeculãi.⁊ eis ẽt magis cõpetit felici tari ac felices eẽ.nõ ꝗð fᷣʒ accidẽs ſpe culationẽ cõtigẽs.ſʒ ſʒ ſe ipſã ſpecula/⸗ tionẽ.ipſa enĩ ẽ ʒʒ ſe ipſã honoꝛabił ⁊- felix.ʒ. ibi. Quare erit Infert cõclu ſionẽ ⁊ pʒ. Eſt ãt ſciẽdũ ꝙ aĩalia reli⸗ qua cognitõnẽ ⁊ eſtiationez hñtia hñt eã ĩ ſił itudinẽ nĩe cognitõiſ pᷣctice ñ tñ ſpeculatie. quoniaʒ ſicut noſter ĩtelle ctus pꝛacticus ẽ appetitiuus ⁊ motiuꝰ cũ appetitu. ſic omnis beſtiarum ſen/ ſus eſt appetuiuus ⁊ motiuus cum appetitu. motiuus .nihil enim de cõi lege cognoſcũt niſi in oꝛdine ad dele/ ccabile vel triſte ad utile uel nociuum ad terribile uel auſibile ⁊ ſic de aliis cõferẽtibus ſibi uel pꝛoli in bonum uł malum ⁊ ſᷣm h̊ videntur habere na/ 2 B . — —N B — — op nune ſneb⸗ eſten nuln W n e iſ⸗ iep deſ pol tiot opal Die n gucd ocbe Dr⸗ du gunn wieſ unhi uemti müct i us incan lesi ſiik ichen nrlſt nrui EShäsin 1 en Zbatmwr j̈ͦtitlan böiri⸗ ziicuth⸗ cricn in⸗ pes er P cüſ iztuit Zepiſtal fimit nmghinn iiiii. muntl — IWV lanei nun e lumg run X turales habitus virtutum vel vitioꝛum mobilium ut. ᷓ. li. 6.c. 7. Didetur eni ꝙ leo ſit ſoꝛtis ꝙ lupus timidus q; foꝛ mica pꝛudens. ꝙ aſinus inſipiens. et ſic de ſimilibuſ. Coni ibi.. Opus erit ꝓbat ſecũdã concluſionẽ.ſ.ꝙ perſecta felicitas indiget exterioꝛi ꝓſperitate. Dicit ergo ꝙ pfectione felicitati opus erit exterioꝛi pꝛoſperitate. cuius rõ ẽ: quia bominis natura nõ ẽ per ſe ſuffi⸗ tiens ad ſpeculari nec per ↄñs ad feli citari. ſz opoꝛtet neceſſario coꝛpus ſa num eſie: et ad hoc opoꝛtet cibum exi ſtere et reliquũ famł atũ neceſſariũ ad coꝛpoꝛis fomẽtũ. Nota vero ꝙ neceſ ſarius famulatus ad coꝛpoꝛis ſanita- tem. ſunt quatuoꝛ nãlium diuitiarum genera. ſ. alimenta. quia coꝛpus cõti/ nentie cõſuũmitur et laboꝛat ut. S.li.· c.fi. Alimentuʒ aũt debetur animali ꝓpter nutritionẽ a augmentũ ⁊ reſtau rationem deperdin. ut pꝛimo de gene ratione. Scdo ſũt neceſſaria veſtimen ta:quia coꝛpus ẽ ciio paſſibile ab eſtu et frigoꝛe. Lertio hitabilia:quia coꝛ⸗/ pus ẽ fatibile et cito muariabile: et iõ indiget loco quienſ a pꝛotectionis 4. in caſu ſunt neceſſaria vebicula ꝓpt᷑ ꝓ creanda cetera neceſſaria. b auteʒ ba bentur ex. 2 politice ¶ Eoni ibi. nõ tñ eſtimãdũ. Pꝛobat tertiaʒ cõcluſio nem.ſ. ꝙ felix nõ indiget multa et ma gna ꝓſperitate tempoꝛalium. p ergo propõit eam. d. ꝙ licet nõ cõtingat ho minem moꝛalem eẽ bonum et felicem ſine bonis exterioꝛibus tñ nõ ꝓpter pᷣ eſt exiſtimãð virũ futuruʒ felicẽ indigẽ multis ⁊ magnis ad h̊ ꝙ fiat felxx. 2. pꝛobat h ibi.. Mon eni in ſupabun/ dantia hoc dacgleite⸗ ratione. 2 auctoritate ibi Et ſolon.] Scienð tñ ẽ pꝙ rõ pbi directe cõcludit ð felicita te politica ⁊ iudirecte p locũ a mino. de ſpeculatia. ꝛſcienò ꝙ ad felicitateʒ politicã tria ſolũ eẽntialit᷑ reqrunt᷑.ſ.ac tio bona ⁊ virtuoſa: ⁊ ꝓpoꝛtõ debita opan ad opꝰ.a 3 p ſe vite ſufficiẽtia Zic iꝗ phs ſic arguit.oẽ neceſſariũ vł ad felicitatẽ ẽ neceſſariũ ł ad ꝑſe ſufti cienttã:vł ad ppoꝛtionẽ debitã: vł acdh actionẽ bonã. y ad nullũ iſtoꝝ ? neceſ ſaria multitudo vł ſupabundãatla diui / tiaꝝ. quare nec ipſa eſt ad feliciatem neceſſaria. buius rei ma. pʒ ex notan minoꝛem o ponit ⁊ ꝓphat in textu. d-. ꝙ nec id ꝙ vocat᷑ ꝑ ſe ſufficiens.i.p ſe ſufficientia.nec ludicium.i.pꝛopoꝛtio debita q; rõ iudicat ᷣʒ oẽs circũſtãtia puta qñ oʒ:vbi oʒ:qᷓtũ oʒ:quaalit᷑ oʒ: cũ ſimilibus circũſtantijs oclara. S. li.ʒ? eʒ? nec ẽt actio bona eſt ł conſiſtit in ſuperabũdãtia.ꝙ pʒ p· ð actiõe:qꝛ poſſibile ẽ viꝛos ñ exñntes pꝛicipes ma ris terre agẽ opa stutuʒ bona.2. pʒ idẽ de pꝛopoꝛtiõe iudicata qm̃ aliquis ex moderadᷣ ⁊ nõ magnis diuitijs põt agẽ ʒ vᷣtutẽ.i.Fʒ virtui ⁊ rõis exigẽ⸗ tiã ⁊ ꝓpoꝛtionẽ iudicatã ꝙ facile ẽ vi / dẽ: qꝛ idiote.i.paꝝ ſciẽtes ĩ dõ ſua de tẽpoãlibꝰ ditijs vñr agẽ opa ſtudioſa ₰ ñ minꝰymo magis qᷓ; viri potentes nõ gaẽ vʒ qtiratẽ muney. ſzʒ kʒ ꝓpoꝛtio/ nẽ facultatũ ⁊ opeꝝn quẽaðʒ dicit xpᷣs dñs ve dico vob qꝛ vidua hb pauꝑ plus oibus milit in gaʒopbilatiuʒ. Luc.21 cũ tñ illa duo tin minuta milit: cetẽi vo munera magna. 32 Ppz id de ſufficiẽtia qꝛ ſufficiẽs ẽ hõi exiſtẽ tãta cũ q;tis op aꝛi põt vᷣtuoſe:qm̃ vita viri vʒ otutẽ oꝑ ſtis erit vtiq; felix: ꝙ põt fieri ſine a⸗ bũdãtia reꝝ. 2? ibi.. Et ſolon. Argu⸗ tad ideʒ ſic.ſʒ dicunt opiniones ſapi ẽtum:ſic ẽ in rei veritate ſʒ opimones ſapiẽtũ dicũt felicẽ nõ indiger multis ſupabundantibus diuitijs. quar ita 7. hꝰrei põit p: mi. recitãs dicta ſolõis X anaxago. ſcoo ma. ibi. oſonaf di cit pꝰ ꝙ ſolon bñ ac recte dicẽs enũ⸗ tiauit eẽ felices viros moderate dita tos hijs bonis que ſũt ex:dũ tñ ſint a⸗ — poſſidentes ager que oʒ. anaxagosas autẽ videtur exiſtiare felicem eẽ nõ di / uitez nec potentẽ.d/ꝙ no admirabit᷑ ſi ꝗd b'mõi opiniõiſ appeat muluͦ eẽ i gẽtes optia opa ⁊ viuentes tẽpate: qꝛ bñ cõuẽeit viꝛos moderate. quia pauca IIBRO conueniẽs qꝛ hõies iſti de hiis que ſũt extra h ſola ſentiẽtes.i.percipiẽtes.2 ibi cõſonare põit ⁊ ↄfirmat ma.d.q; opiniones ſapientũ videntur rõnibus cõſonare. nullus eni płs ſapiens põit opinionẽ ſine rõne ⁊ ideo habent fidẽ i.nueritatẽ ⁊ certitudinẽ aliquam talia eoꝛũ dicta.¶ ANtẽ cõfirmatur iſtud qꝛ ĩ operabilibus iudicatur verũ ⁊ diſcer/ nitur a falſo non ſolũ rõnibus:ſed ma/ xime ex uita ⁊ operationibus.ſic quod illis maxime credendũ eſt qui confir⸗ mant doctrinã per uitã ⁊ ſermones p operationes quod fecerũt maxime bo ni phᷣi. ſicut ſocrates ⁊ tales. ſolon anaxag. quare crędendũ eſt eis ſicut uera dicentibus ¶ Geinde ibi. Linten- dere aũt dat unũ documẽtum. d. quod oportet nos predicta intendere ſi ve/ ra ſint uel falſa inferentes æ cõferen/ tes ea ad uitam ⁊ opera dicẽtium ſic. quod mulum eſt acceptdũ dictũ cõ/ ſonũtilus ei operibus tñ diſſonãtibus nõ eſt ſimpłr acceptãdũ.ſed ſuſ. cipiẽ / dũ ſermões nõ ad fidẽ ſed ad examẽ Eonſequenter ibi. ſecundũ intelle/ ctũ pꝛobat quartà cõcluſionẽ. ſ. quod bona hominis uita ſpeculatiua eſi deo amantiſſima. ⁊ ĩtendit ſic arguere. dij gaudent rationabiliter taq; ſuo aman tiſſimo bono humano optio ⁊ eis co/ gnatiſſimo.ſed bona hominis uita ſpe culatiua ẽ optima ⁊ eis cognatiſſima quare ipᷣa eſt diis amantiſſima. huius rõnis ponit pꝛimo cõcluſionẽ.d. quod uir operãſ ſʒ intellectũ curans.i. aſſi/ due ipum exercens: æ ei obediens: æ in appetitu optime diſpoſitus ipſe ui/ detur deo eẽ amantiſſimus. 2 ibij ſi eni quedã põit ma.d.quod ſi.i.qꝛ diiſ i.deo ſũmo:⁊ eius angelis intelligẽ/ tiis ſeparatis fit ⁊ eſt quedã cura ꝛeꝝ humanarũ quẽadmodũ æ iidetur ſᷣm ronem eẽ debere: erit utiq; multum ra tiõabile ipos gaudere bono noſtro o/ ptimo ⁊ eis cognatiſſimo. 3.? ibi Lhoc autẽ utiq; ſubdit mi. d. quod hoc no/ ſtꝛũ optimũ ⁊ diis cognatiſſimum eſt il lud quod includit. q. ſ.intellectũ ſic homines ſint ſm intellectũ uiuentes 2 quod ſint diligentes ⁊ amates h.ſ. uitam ſecũdũ intellectũ. 32 quod ſint bonoꝛantes ⁊ dignantes rebeneficia/ re dijs tãq; curatis ⁊ curã babentibuſ de nobis.:quod ſint recte ⁊ bene o⸗ perãtes:ut contineãt ⁊ augeãt bonita tẽ hoĩis.¶ Conſequenter ibi. quoni az at h oĩa ꝓbat quitã cõcluſionẽ in/ tendens ſic arguere.cuicũq;.4.pꝛedi⸗ cta exiſtunt ipſe eſt deo amantiſſimus. ſed ſapienti exiſtunt maxime. 4. ſupꝛa dicta. quatr̃ ipſe eſt deo amantiſſimus Rariſſimus. huius rõnis ponit pꝛrio minoꝛẽ.ꝛ.cõcluſionẽ ibil deo l patet. Conſequenter ibil eũdem ãt pꝛobat ſextã cõcluſionẽ arguens ita.cõueniẽs eſt eẽ edẽ hominẽ deo amantiſſimuʒ ⁊ feliciſſimum ſed ut ꝓbatum eſt. ſapi ens eſt deo amãtiſſimus.quare ipſe eſt feliciſſimus. huius rationis ponit pꝛĩo ma. 2. cõcluſionẽ ibi. quare ⁊ vtiq;l x patet totũ ⁊ per conſequens tota eius (detentn nio de felicitate. Lectio iꝛ: Trum igitur ſi de hiis poſt/ quã declarauit perfecticnẽ ⁊ integritatẽ felicitatis. h̊ tradit oꝛigi / nẽ eis. pꝛuno autem ſuper hᷣ queſuio nem kogonnr⸗ cðo eam ſoluit ibi. vł quẽaðm.] Dicit ergo pꝛimo ꝙ poſt pᷣ dicta queritur vtrum ſit exiſtimanduzʒ ꝙ noſtra electio pꝛopoſitum vel inten tio qua volumus tractar moꝛalia bz finem intentum·bᷣ ſuppoſito ꝙ de hijs ſ. bonis felicibus ⁊ vłr de ᷣtutibus ⁊ etiã de amicitia necnõ ⁊ de delectatio ne ſit ſufficienter dictum in typis.i.in fᷣmonibus groſſis et figuratis:qꝛ ſic ðᷣ bet tradi diſciplina de moꝛibus et hũa nis opationibus ut.õ. li.i.c.2v?et li.2 xc.2 Eſt enim ſciendum ꝙſi moꝛalis ſcientia in ſuperioꝛibus tradita ſuffice ret ad fieri hominẽ felicẽ ⁊ ad cãre ſe licitatẽ que eſt finis huius ſcientie.tũc utiq; electio finẽ haberet intentum.ſi autem non ſufficit nec finem habet.⁊ — — n v⸗ ſa = ———— —— —— — unnine eAi mmnfine AMWE GNN gnüß Binän nsn Imet u sd e. erſicncni bradu a ſoperban mi inog n anmn mintenf ſtrinne ſwrienii eirti Ruetl- R—K e ideo idem eſt querere utrũ ſciẽtia ſut ficiẽter tradita finẽ habeat. ⁊ utrũ ad felicitatem dandã ſufficiat. ¶ Gein/ de ibi uel quẽadmodũ queſtionẽ ſol uit. pꝛio auteʒ ipſã determiat. 2 rẽo/ uet unũ dubiũ quod reſtabat ibi igit᷑ poſt h queſtionẽ vero determinat ſub .i2. cõcluſiomibus.pꝛia ꝙ ad fieri ho/ minẽ felicẽ ſermo ſcie non ſufficit.27 quibuſd bene natis iuuẽibus pꝛofi/ cit ibi nunc autẽ uident᷑ ʒeq nec mul tum nec cõiter pꝛoficit ibi multos ãt nõ poſſe ꝗ? ꝙ natura nõ ſufficit ibil fi eri ãt bonos e ꝙ nulla doctrina ſine cõſuetudinibus ſufficit ibi. ſermo ãt 6 bona conſuetudo perficit ibi ſiu/ niq; moꝛẽ I.qꝙ ad bonã cõſuetudineʒ neceſſaria lex bene oꝛdinans educa tionẽ iuuenũ ibil ex iuuene..S.quod eſt neceſſaria lex oꝛdinãs continua/ tionem uirorum ibi. Mon ſufficiens autẽ 9.ẽ neceſſaria lex cuʒ poteſtate ibil ſi igi᷑ qu? admodũ.x.ꝙ ad felici latẽ habẽdam eſt optimum coeʒ ⁊ re ctam curam fieri in ciuitatibus ad be ne operari ibil in ſola ãt.xi.ꝙ ubi ðf ficit cõis cura debet per patreſſami/⸗ lias fieri domeſtica cura ibil quẽad/ modũ in ciuitatibus .i2. ꝙ curã cõ/ munẽ ⁊ domeſticã maxime ſcit ⁊ ma/ xime põt habere ſolus ille qui ẽ fact bonus legispõitiuus ibi adhuc ãt ? differũt pꝛiazʒ uero concluſionẽ ꝓbat duplici rõne ſecũda ibi ſi quidẽ igit᷑ pꝛio ꝗ ſic arguit.idem eſt ſinis opera bilium humanoꝛũ ⁊ buius ciuilis ſciẽ ne ut ſupꝛa li. i. c.i.methodus quideʒ homo ciuilis exiſtens appetit boc bo nũ bumanũ.qð ẽ finigpniũ opeꝝ hbu manoꝝ: ſed in operatiõibus non eſt ſi nis ſpeculari ⁊ cognoſcere ſingula o⸗/ peranda.ſʒ operari ea quẽadmodum dictum eſt ſupꝛa li.2? quare ſcire ð uir tute ⁊ de ptinẽtibꝰ ad uirtutẽ nõ ẽ ſuj ficiens.ſʒ ultra ſcire optãdum eſt uir/ tutes habere ⁊ uirtutibus uti. uel o/ ptandum ſi aliqualiter alit᷑ bõi fe/ lices eſſe poſſimus.huius rationis po nit pꝛio mi. cum nota ſiłitudinis ubi innuit᷑ maioꝛ. Rinfert cõcluſionẽ ibi. Libil vniq;ʒ Pꝛopter q; ſciendũ qð plato poſuit hominẽ ſieri felicem in cõ templatione ydearum ut dicit ppᷣs. . li. i. c. a ꝓpter illum modum ponen di felicitatem ſubdiuidit h ibi.. Si ali qualiter ⁊ ſibi. e ibi. Si quidem lar guit ſic. Si ſermones ſcientifici eſſent fufficientes ad facere homines ſtudio/ ſos ⁊ felices.tũc ipſi ſtudioſi ⁊ felices facti multas ⁊ magnas mercedes gratianꝝ actiones nobis afferrent. ſed h eſt falſum: quia nihil faciunt. quare ⁊æ antecedẽs. buius rei ponit conſe/ quentiam tantum que tenet ꝑ boc qꝛ beneficiati non ingrati referũt gratias ⁊ mercedes benefactoꝛibus ſuiſut.. li. S. ⁊. ꝗin pluribus locis. ſed facti ſe lices eſſent ſumme beneficiati ⁊ non eſſent ingrati: quia eſſent honi et ſtudi oſi.quare ⁊c.falſitas autesꝭ cosſeqᷣntis patet ad ſenſum vbi tamen addit phs ꝙ etiam modo dato ꝙ ex ſermonibus non fiat homo felix. opoꝛtet tribuere gratias hijs quo tales ſermones cõpo nunt quia ipſi faciunt ꝙ facere poſſũt. ut auditores boni ⁊ beati fiant. q;uis intentum nõ ſemper obuneant. Cont ibi. MHunc autem videntur.] Decla/ rat ſecundam concluſionẽ.ſ.ꝙ f mo ſci / entie moꝛalis quibuſdam pꝛoficit. Di cit ergo ꝙ ſᷣmones vitioꝝ expꝛobrati ⁊æ virtutũ magnificatiui ammoꝝ ex boꝛtatiui æ exemploꝛum poſitiui taleſ inqᷓ; moꝛales ſermones vidẽtur poſſe pꝛouocare ⁊ mouere ad bonum iuue/ nes liberaleſ qui. ſ. ſe ipos ⁊ bona ſua exponũt ⁊ tribuũt libẽt᷑ bõis opibus ñ gtia retribuuõis recipiẽde pecunia/ rie ? carnalit voluptuole. cui cam aſſi gnat: quia ſermones buiuſmodi viden tur moꝛem nobilem. i. indolem bona æ vt vere amantem bonũ boneſtũ poſ ſe facere cathakotimũ.i.plenũ ex vtu/⸗ te.⁊ per cõſequẽs felicẽ:quomam ille felix eſt qui bonis ex virtute venienn bus plenuſ eſt. Eſt autem Cciendunæ TIRO bona natiuitas ⁊ bona diſpoſitio iuue nilis vocatur indoles.q.ſine dolo que eſt pꝛopꝛie ſignum euidens et iudiciũ future pꝛobitatis.talis autem indoles includit affectionem liberalem et no⸗ bilem. ſicut enim affectio illiberalis et ignobilis eſt amare ſolum gratia puta Fia ꝓpꝛie vtilitad᷑ ł ꝓpꝛie voluptatis ſic affectio liᷣał ẽ amare nõ ſui ipſius ſolum gratia: ſed tia bonitatis et ho- neſtaſt et amicoꝛum et pꝛie. b autem ẽ nãlis ãimi nobilitas que ideo dicitur mos. quia eſt habitus naturalis cõſue tudinem bonam inducens. Hicit eniz phᷣusꝙ naãles habitus exiſtunt pueris et beſtijs.ð.li.oõcc. i72 Conj ibi. mul tos autem non poſſe. Pꝛobat tertiaʒ concluſionem quadꝛupliciter. pꝛio ex fuga mali.2. ex concupiſcẽtia boni ibi LPaſſione emm. 3e ex difficultate deponendi malum ibi. Mon eniʒ poſ ſibile. 4? e? difficultate obtinendi bo/ num ibi. Amabile autẽ. Pꝛio igit ar guit ſic. Quicũq; nati ſunt obedire nõ verecundie: ſed timoꝛi et recedere ab operibus pꝛanis non pꝛopter fugã turpitudinis ſed pꝛopter ſolam fugaz penarum eis non pꝛoficit ad felicitatẽ moꝛalis ſermo ſeu p̃dicatio.ſed multi comuniter ſi huiſmodi. quare tał mo nec multis nec comuniter ſufficienter pꝛoficit:huius rei ponit pꝛimo cõcluſi onem. d. ꝙ moꝛales ſermones nõ vi⸗ dentur poſſe pꝛocurare multos ad bo nitatem vndeſint felices.2? ponit mi. ibi.Mon emim Aaioꝛ autẽ patet ꝙ moꝛalis ſermo põt ſolũ inducere ve recundiam exponẽdo turpitudinẽ pꝛa uoꝛum operuʒ. non tamen timoꝛẽ niſi habeat pro ſe legem que põt facere vl tionem. auteʒ eſt plus qᷓ; moꝛalis pᷣ/ mo quał pᷣdicatõ xpᷣianoꝝ qui pꝛopo/ nũt populis penam eternam. tamẽ qꝛ illa pena differtur. ideo multi ſunt qui cõtemnunt.2 ibi LPaſſione eni Ar guit ſic Quicũq; perſequuntur ppꝛiaf delectationes et earum cõcupiſcẽtias per quas delectationes erũt et creſcẽt ipſe concupiſcentie: et qui fugiunt op- poſitas triſtitias qui etiaʒ non habeẽt itellectũ qui eſt pꝛudentialis habitus diſcretiuũ ⁊ capacẽ boni uere ſᷣm na/ turam delectabilis exiſtẽtes inguſta tiui cõſequẽtis delectationiſ. tales i q; nullus moꝛalis ſermo pꝛouocare pot ad bõitatẽ ſʒ młti cõiter ſũt huiuſmõt quare nec multis.nec cõiter talis ſer/ mo ſufficit.huius ranonis ponit pꝛio mi.2. ma.ibil tales ãt ..d.ſub interro gatione.quis utiq; ſᷣmo traſfoꝛmãet a malo in bonum bomies tales qua/ les deſcripti ſunt.quaſi dicens ꝙ nul/ lus.cuius cauſa ẽ qꝛ ſermo ẽ iualiduſ ⁊ inefficax apud eos qui pꝛincipia ſᷣ mõis non inielligunt.ſed pꝛedicti ſũt buiuſmodi.pꝛincipia enim ſermonuʒ moꝛalium ſumuntur ex deſiderio fina lis boni ſempiterni ⁊ honeſti ⁊ ex cõ tempiu carnalis boni coꝛꝛuptibilis ⁊ abomĩabilis.hniuſmõi ãt pꝛicipia pᷣ⸗ dicti hõies capere nõ poſſunt. quare moꝛalis ſermo ẽ inualidus apud eos ʒibil non eni jarguit ſic. ea que ſut cõſuetudinibus uel naturaliter cõpꝛe henſa tranſmutare ſermonẽ nõ ẽ poſ/ ſibile.uel ſaltem non eſt facile.ſʒ mul ti cõiter cõpꝛehẽſam babent diſpoſi / tionem malam ⁊ inclinationẽ ad ma/ luʒ. ⁊ͥ uel conſuetudimbus uel natu ra.quare nec in multis nec comũiter eſt poſſibile talia tranſmutare ſermo⸗/ nem.huius rationis ponit ma.⁊ pa/ tet. ¶ Mota uero ꝙ ideo tacuit de natura quia tenet per locum a maio⸗ ri deſtructiue.quia facilius eſt tranſ⸗ mutare conſuetudinem qᷓ; natinaʒ. ut .li.7.c.iꝗ.⁊ ideo ſi ſermo ñ facil / ter mutat conſuetudinẽ multo minus poterit tranſmutare naʒ. 4.] ama⸗ bile larguit ſic amabiie. ⁊ deſiderabi/ le ẽ tanq; id qð rarũ ⁊ difficile.ſi ac⸗ cipiamus ⁊ acquiramus uirtutem æ felicitatem omnibus exiſtentibus per q̃ uidẽur poſſe fiei epyekes.i. ualde bõi.quare multo magis eſſet difficile tutẽ accipẽ exiſtẽte ſolo ſermõe: ſine eite ute unn lüeg pate, Mn ſeen ſuace Lin bet ſfſerm perſ Erm Onſi huͤes Wglut nomn ſen aſ nen zmie na, Anul nhuß wint htgd Mhis! cheh n iis cu Unn i nioi cle.gn mudape niad SA Min ni ul, ve 1N, 16 nd⸗ Snuin moitcd .,4 M, d ceſ e⸗ Gnmen Cits⸗ si ſe i“ peis ⁊ legibus ⁊ cõſuetudinibus.hu / ius rationis ponit ſolum antecedens cõſequẽtia vero tenet ꝑ locum a mino ri. quia minus videtur difficile virtut? accipere appoſetis omuſmulmedis & Uð nĩ ibi. Ii ſolo ſermone appoſito eri autem bonos. Pꝛobat quartã cõ cluſionem.pꝛiĩo tñ pꝛemittit tres opi- niones iuxta quas ponit tres cõcluſio nes.2 pꝛobat iſt imediate ibi..QAdð quidẽ ig nã. Dicit ꝗgᷓ pꝛio ꝙ de cauſa eius ꝙ eſt fieri hõies bonos ſunt tres opiniones: quia hij quidẽ exiſtimt hᷣ fieri ꝑ nãm:quia vident aliquos ꝑ nã leʒ ſucceſſionẽ fieri reges.hij autẽ exi ſtimant bᷣ fieri per conſuetudinem qꝛ vident vłr homines fieri tales qualia cõſuetudinarie operantur ut. S. li.ꝛ c· .1. L. li. cc.S. hij ut exiſtimãt hb ſieri pꝓ doctrinã:quia vident pueros fieri bo / nos qui bonos habuerũt pedagogos Deiñ ibi. ꝙ gꝗdẽ iꝗ̊] ꝓbat ↄ pꝛimam opinionẽ.cõcluſionẽ intentã.intendẽſ ſic arguẽ.nullũ bonũ ꝙ nobis ĩeſt a nã exiſtit in nobᷣ.i.in poteſtate noſtra.ta⸗ le nãq; bonũ non ineſt niſi ꝑ aliq; cam diuinam ſicut bene uiuere dicitur exi / ſtere rebus bene foꝛtunatis ſed eſſe ſieri pꝛincipaliter bonos eſt in nobis ⁊ in poteſtate noſtra. ut ſupꝛa pꝛoba/ tũ eſt li.ʒ.c.SD.quare fieri bonos ñ ieſt a nanim Hulus rationis ponit ma.⁊ patet. on pꝛobat concluſionẽ quintam intẽdens ſic arguere.oĩs qui per ſermonẽ per⸗ ſuadetur ad bene uiuere audit libeéter æ intelligit mẽtaliter ſermonẽ cõmo⸗ usẽtem: ſed ille qui ʒʒ paſſionẽ muit ſi / cmut cõmuniter hõies uiuunt qui nõ ha bet bonis conſuetudinibůs animam peꝛeparatam nec audit nec intelligit fſfeer monem illius. quare talis minime perſuaderi poterii per doctrinã uel ꝑ ſermonẽ. ⁊ per ↄns nulla doctrina ſie conſuetudinibus ſufficit ad faciendu. hõies bonos. huius rõnis põit pꝛimo cõcluſionẽ.d.q; ſermo ⁊ doctrina non in omnibus hominibus poteſt eſſe cã ſequẽter ibil ſermo aũut elteitad. ſed ope aiaz auditoꝛis et bonis ↄſuetudinibꝰ pᷣpatã ad bñ gau dej de quibus gaudenò eſt v ad bene odire illa de quibus triſtandũ eſt quẽ aðm opoꝛtet eſſe terra bonam ⁊c bene cultam t pꝛeparataʒ que nutrit ſemè ad bᷣ ꝗ ger minet ⁊ fructificet.ſic enim ſe habet aĩa ad ſermonẽ:quia ſemen ?ẽ verbum dei ut dicitur in euãgelio Lu. .8. Terra bona coꝛ bonum optimu e 2? ibi Mõ.n. vtiq; Ponit minoꝛẽ ⁊ patet. 3? ibi. Sic autẽ pvabentem. o nit virtutem maioꝛis. d. interrogadie qualiter erit poſſibłe perſuadei ad bñ viuere hominem ſic ſe habentem.i. ᷣm paſſiones viuentẽ.q.d. nullo modo ⁊ totaliter.i.vniuerſalit᷑ nõ videt paſſio ſermoni doctrinali:ſed potius violen⸗ ne.i.coꝛpoꝛali pene obedu.ex quo ſe quitur ꝙ omnis qui ſermoni obedit ⁊ perſuadetur ad bene viuere:ipſe liben ter contra paſſioneʒ audit mntelligit ꝓpter conſuetudineʒ ſermonẽ moꝛalit ronſequemem que fuerat maioꝛ in ſil logiſmo. ¶ Eonr ibi. L Opoꝛtet vriq; moꝛem. Pꝛobat. 6. concluſionem. ſ. ꝙ poſt naturam ⁊ docirind bonã: boa conſuetudo perficit. hanc infert ex pᷣce dentibus:ꝙ opoꝛtet pꝛopter pꝛedicta ad virtutis ⁊ bonitatis humane pfec tionem pꝛeexiſtere aliqualiter moꝛeʒ .i. eonſuetudinem. nõ quidẽ qualẽcũq; ſʒ moꝛem pꝛopꝛium virtutis qui.ſ.na/ tus eſt generare virtuteʒ ut dicitur. 8. li.ꝛc. i. Item moreʒ diligentẽ bonũ honeſtum ⁊ aſpernentẽ ſeu cõtemnẽ⸗ tem turpe malum: talis enim mos eſt nobilis ut dictum eſt.ð.in concluſione ſecũda. Conj ibi.. Ex iuuene autẽ NYPꝛobat ſeptimam concluſionem.ſ. ꝙ ad bonam conſuetudinẽ eſt neceſſaria lex bene oꝛdinans educationem iuue/ num. Arguit autez ſic. Illud eſt neceſ ſarium ad bonam conſuetudinem ſine quo eſt difficile conſuetudinem indu⸗ cere vſq; ad tutem. ſed ſñ tali lege ẽ diſfficile. quare talis lex eſt ad b neceſ/ ſaria. huius rei ponit p:imo minorem IIBRO .d.ꝙ difficile eſt aliquem nõ nutritum ex iuuene.i.ex iuuentute. Talibꝰ .i. rectis legibusl ſoꝛtiri.i. adipiſci re cta ductione.i.uſq; ad virtutẽ per cõ/ ſuetudinẽ perduci.cuius rõ eſi qꝛ tẽ/ perate viuere ⁊ perſeuerãter cõcupi / ſcentie reſiſtere non eſt delectabile im mo triſte ⁊ aliter iuuenibus ꝗbus ma gis qᷓ; alijs eſt triſte ⁊ minus delecta / bile ⁊ per conſequens difficile.2? ibi. pꝛopter quod opoꝛtet ponit conclu /⸗ ſionem ⁊ patet. ¶ Conſequenter ibi. Lnon ſufficiens at pꝛobat concluſionẽ octauã.ſ.ꝙ lex ẽ neceſſaria ad bonaʒ continuationẽ adultoꝛũ ⁊ viroꝛũ pꝛio aũt pꝛeſuppõit vnum neceſſlarium.22 pꝛoponit intentum ibi.. ⁊ circa hoc 3.c pꝛobat ipſum ibi mulii eni dicit g pꝛĩio ꝙ foꝛte uel ſine ſoꝛte non ſufficit iuuenes exiſtentes ſoꝛtiri æ gaudere cura recta.ſic etiam opoꝛtet uirũ faciũ adiuenirę opera bona ⁊ bonũ ſtatum ipᷣa uisq; fali cura ⁊ in hijs aſſuefieri ad bonũ continuandũ incepta.2? ibi. La circa pꝛoponit concluſionẽ inten/ taʒ.d.ꝙ circa hoc.i.circa bonã uirorũ aſſuefactionẽ indigebimus legibus.⁊c uniuerſaliter circa omnẽ vitã in qua⸗ cunq; etate ĩ qua utimur ratione.ʒ? i/ bil mulii enĩ pꝛobat hanc concluſionẽ arguẽs ſic. illis eſt neceſſaria lex ne/ ceſſitans puniens æ pꝛemians ad h; ut ſint boni qui magis obediunt ne/ ceſſitati.i.coactioni qᷓ; ſermõt ⁊ iactu re.i.pene qᷓ; hono uirtuis eis pꝛopo ſito: ſʒ multi ſut huiuſmodi.quare mł tis.i.comunitati eſt talis neceſſaria lex ad hoc ꝙ ſint bõi. huius ratioms ponit pꝛio mi. ⁊ patet.2? confirmat to tã rationẽ peꝛ legiſpoſuoꝛes ibil pro⸗ pter quod icit ergo ꝙ pꝛopter hoc quod dictum eſt quidã legiſpoſitores exiſtimãt oportere ꝙ leges aduocent ⁊ pꝛouocent ad uirtutẽ aliquos boni boneſti gratia exponendo a expli- cãdo bonitatẽ qu habent bona ope ra tanq; ipſis obedientibus qui ſunt epiekes.i. ſuperboni pꝛopter conſue/ tudines pꝛecedentes aiaʒ ad optima preparantes. opoꝛtet at apponere pe nas alijs exiſtentibus inobedientibuſ doctrine moꝛali ⁊ degeneralioribus ꝗ ſ. in boc ab humano genere degene / rant qꝛ non ut rationales ranionẽ ⁊ ĩ telligeniiã:ſed ut beſtiales beſtialẽ cõ cupiſcentiã perſequunt᷑.opoꝛtet ena uiros a uitiorũ moꝛbis ⁊ cruminũ in/ ſanabiles exterminare totaliter de po pulo ⁊ ſtatuere in gibbeto.i. furcha. quoniã dignum ⁊ iuſtũ eſt uiruʒ epie/ keia uel epiekẽ.i.ualde bonũ ⁊ uiuẽ tẽ ad finẽ bonũ obedire ſe ermoni recte doctrine ⁊ leges talem honoꝛare: ui rũ ãt pꝛauũ ⁊ appetentem delectabi /⸗ lia debent punire triſtuia quẽadmo⸗ dũ animal ſubiugale uſq; quo exbibe/ at ſe domitum. pꝛopter quod dicunt legislatores oportere tales fieri triſti tias quales contrariantur amatis ? optatis delectationibus. puta amãs cõmeſſationẽ ⁊ ebrietateʒ debet pu/ mii per abſtinẽtias.amãs at pecũias alienas dʒ puniri p penas pecuniari as ⁊ ſic ð ſilibus.qꝛ ſʒʒ gregoꝛiũ ↄria Riijs curant᷑.Coni ibil ſi igit᷑ quẽad/ modũ ꝓpꝛobat nonꝗ cõcluſionẽ.ſ.ꝙ acd pᷣdicta ſit neceſſaria lex cũ poteſtate. pꝛĩo ãt reſumit qͥdã iã ꝓbata vnde ꝓ bet ſequẽna.d.ꝙ qꝛ ita ẽ ſicut dictum ẽ.ſ.q oportet hõieʒz ſi futurus ſit bo/ nus bñ niurinĩ iuuẽtute bñ aſſuefi⸗ eri cõſequẽti ſẽpore ⁊ bñ uiuere ⁊ cõ/ tinuaĩ i adinuẽtionibꝰ ſtudioſis ĩ uirili etate ⁊ a pᷣuis taliter cohiberi ꝙ nec volẽs nec nolẽs nec paſſiõe nec electi/ one poſſit agẽ pꝛaua.iõ ſupple ſequi / tur cõcluſio hic itẽta.2? ibil b t fiẽt p bat cõcluſionẽ intẽtã duplici uia. pꝛĩia ex ptte ĩſmẽdi õ dirrectionem.2· ex volũtate talis ĩſiſtentie ibi. v hõieʒ pꝛĩcipaliuer igit᷑ ãẽguit ſic.ad fieri bo/ minẽ bonũ ſʒ modũ ðſcriptũ ẽ neceſſa rius ĩtellect pus ⁊ ordo ĩctꝰ hñs foꝛti tudinẽ.i.potẽtiã coactiud. hõibꝰ.n. ſic viuẽtibꝰ fiẽt oĩa pᷣdicta hũane bõitati neceſſaria. ſʒ ſola lex aliomꝰ ptãt ba⸗ bet iſta tria.quare ipᷣa ẽ neceſſaria. hꝰ rõis põit pꝛio ma. ⁊ patet.2? mi. ibi. — Ny hh nne thul neen ni, nen fmnche mhene Ni i Wonſen Ware nenab zad ete rd d Aefenti NNN1 B. ni n e misi Mie enns wni 3pmi ttmi 0911 rii wrela⸗ bun ſnck eſon dar fonmtsſi 1 bi et Hpmiͤii a cliri, [paterna ]. d. ꝙ pceptio ſeu iuflio pa⸗ terna q;tũcũq; ſit recta ñ hẽt vi foꝛtem nec vi coactinũ.qꝛ nec paterfamilias põt carcerẽ facere ł mutilare ł occidẽ itẽ nec talẽ poteſtatẽ hẽt iuſſio uel pꝛe ceptũ vniꝰ uiri ſeu cuiuſcũq; pꝛiuate p⸗ ſoe ñ exiſtẽtis ĩ regia ł ĩpatoꝛia ł ſili di gnitate. lex ãt qͥ ẽ ↄſtitutio ł edictũ pꝛiĩ cipis hẽt illa tria pꝛiꝰ tacta.hẽt eni po teſtatẽ coactiua p penas legitias.⁊ eſt ſᷣmo ab aliqua pꝛudẽna ĩ qua ẽ rectuſ oꝛdo:⁊ ẽ ab itellectu uero.lex enĩ po⸗ teſtatẽ bẽt qꝛ ẽ a pꝛicipe potẽte i qu? trãſlata poteſtas ↄdẽdi leges. ut.c. 8 veteri iure enucleãdo.l.i. S. ⁊ hoc et. hẽt ãt oꝛdinẽ qꝛ ẽ a prudẽtia legiſ/ poitia. nt & li. 6. c. . ẽ t ab intellectu vero.qꝛ ẽ opꝰ rõis pᷣcipiẽi᷑ omnẽ uirtu tẽ ⁊ ꝓhibẽũ õe uitiũ.ut ̊ li.c.c.. De ide ibiſ 1 hõieʒ Jarguii ſic.illud eſt ne/ ceſſariũ ad fieri hõiez bonũ qð ĩ pᷣcipi ẽdo minꝰ ẽ odioſũ ⁊ oneroſũ: ſʒ lex eſt huiuſmõi.qunre ẽ neceſſaria.huiꝰ rõiſ põit ſolã mi.⁊ patet.ma. ãt tenet ꝑ pᷣ. qꝛ pᷣcipiens exiſtẽs odnoſũ ⁊ oneroſũ parit ⁊ cãt ĩ ſpᷣdid᷑ᷣ volũtatẽ ĩ belliõis ⁊ reſiſtẽtie.⁊ ideo ne pũiti iculpẽt hõieʒ pũiẽtẽ ꝓ ſcuto ðfẽſiõis oppõimꝰ legeʒ Conji ibil ĩ ſola ãt] ꝓbat ↄcluſionẽ ðci mã.ſ.ꝙ ad felicitatẽ hñdã ẽ optimũ in ciuitatibꝰ fiei cõez curã.pꝛio ãt recitat tres modos curãdi citatũ.2 ppõit.3ʒ. ↄcluſiões ad h probãdas ib il optimũ quidẽ igit᷑..ʒ: pbat iſtã decimã q pꝛia inter.ʒ.pbãdas ibij ↄcłões quidẽ dicit ̊ pꝛio ꝙ i ſola ciuitate lacedemo moꝝ uiot᷑ ꝙ legiſpõitor cũ paucis ↄſi liarijs fecerit cõez curã nutrimẽtis iun⸗ uenũ ĩ moꝛibꝰ:⁊ ẽt ſdiuætionũ ĩ artibꝰ neceſſarijs ꝓ ciuitatibus ⁊ hic ẽ vnuus modus.aliꝰ ẽ.ꝙ ĩ pluribꝰ ciuitatibꝰoĩo neglectũ curare ð talibus: ſʒ unuſqſ⸗ qʒ uiuit ꝓut uun.aliꝰ mod eſt medius cura ðdficit. hꝰ rõis põit maioꝛem.d.q; quẽ ðſcribit thẽiſteon poeta in poẽa⸗ te dicto ciclopite ab illa gente.d. ꝙ ibł fit cura pueroꝛũ ⁊ vxoꝝ:⁊ ñ alioꝝ. ſic ꝙ mod' pꝛus ẽ optius.v ſecũd ẽ peſſi⸗ m' tertiꝰ o med. Seide ibil optimũ adẽ lypoit. 5. ackões oſequet pbdas pꝛia ẽ ꝙ optiuz è ad fiei hõies bonos fiẽi cõeʒ ⁊ reciã curã:⁊ poſſe.i.pote/ ſtatẽ adhibẽ ad opãi ipᷣʒ qð curatũ ⁊ oꝛdiatũ ẽ 2 2c ẽ. ꝙ pꝛicipibꝰ re⸗ ctoꝛibꝰ ciuitatũ cõit᷑ negligẽtibꝰ gdicta ↄueniẽs eẽ uidet᷑ vnicuiq; pꝛudẽti pĩi fãilias cõferre ł eligẽ curâ ſuis filijs ⁊ ãicis.ut educẽt᷑ ad virtutes qᷓtũ ẽ ſi bi poſſibile p ſe conferre curam buius k eligẽ alterũ ꝗ curã ↄferat filijs ⁊ a/ micis .ʒ?cõcluſio ẽ ꝙ hõ ſactus lam le gispõitiuus p ĩduſtriã ⁊ expiennã ma xime videt huiuſmõi curã ciuilẽ vel do meſticã poſſe ac ſcire facere. Deide ibi Lcões quidẽ.n. pbat pꝛĩazx iſtaꝝ iriũ cõcluſionũ qͥ ẽ decia iter oẽs.arguit ãt ſic. cõe bonũ ẽ optimũ.nt õ̊ li.i.c.i.ſed cões cure p leges ſtudioſas facte ſun: cõe bonũ. quare ipᷣas fiẽi ẽ optimũ. bꝰ rei põit ſolã mi.d.q; mãifeſtũ ẽ ꝙ co⸗/ mües cure fiũt p ſtudioſas leges ſũt ca uſe epiekes.i.ualde bone ⁊ ita cũᷣ ſit cões ⁊ ſit ualde bone colligitur ꝙ ſunt bonũ cõe.qð aſſũptũ ẽ ĩ mioꝛi. ſi vero leges huiuſmõi ſũt ſcripte uel nõ ſcri⸗/ pte nihil differt ad ppõitũ dũ tñ cuſto⸗ diãt᷑.nec ẽt differt ſi p eas erudiat᷑ vnꝰ plurs.quẽadmodũ nł differt ĩ muſica æ exercitatia q̃ ẽ ars cirocij ł paleſtre ⁊ ĩ alijs rudimẽtis.i.rudium documẽ tis.ĩ oĩbꝰ.n. iſtis tm̃ valet adiſcere ſine ſcriptura ſicut cũ ſeriptura. ſine pluribꝰ ſicut cũ pluribꝰ.dũ tñ ilłd qð ʒ ſe ẽ co müe habeat ĩi H ł iĩ illis effectů. Conid ibil quẽadmodũ eni ꝓbat cõcluſiones vngdeciaʒ. ſ. ꝙ öficiẽte cõi cura debet fi eri p presfãilias dõeſtica cura. arguit at ſic. ſicut ſe debet bĩe rector ciuitatis ad ciuitatẽ. ſic recioꝛ domꝰ ad domuʒ ſʒ ut pꝛobatũ ẽ.ille ðbet curã eiuilẽ ge rere ſicut bonũ optimũ.quare ⁊ iſte re ctoꝛ domꝰ maxie vbi cõis cura ⁊ ciuiliſ quẽadmodũ ĩ ciuib poteſtatẽ bñt pꝛe/ lepta legalia: ⁊ moꝛes ꝗb firmãt le⸗ ges: ſic ⁊ ĩ dõibꝰ poteſtatẽ bñt paterni ſermones ⁊ paterni mores ideſt uer/ . „* IIBRO ba ⁊? exempla ad bonum pꝛonocan/ tia. ⁊ ẽt magis pp cognanoonẽ filioꝛũ ad parẽtes ⁊ ꝓpter bñficia data filijs p parẽtes.filij.n.qui pᷣexiſtunt diligen tes ⁊ amantes parẽtes ſuos ante pa/ rentũ pꝛecepta.⁊ ideo ſunt obediẽteſ e nature.i.nãli amoꝛi faciliter. Eſt autẽ ſciẽdũ q duo ſũt que faciũt contẽni p̃ce pta.ſ.poteſtas ⁊ volũtas reſiſtendh p/ cipientibus: ⁊ ſecundũ h legalis iuſſio pꝛeualet paterno ſᷣme ni reſpectu po/ teſtatis:qꝛ minuſ poſſumus reſiſterf re gi q; patri. ut habef.õ̊. concluſice.ix. e ↄ:? autẽ eſt reſpectu voluntaſ᷑:qꝛ cete ris paribus minus volumus offendefr̃ patrẽ qᷓ; regẽ.⁊ h eſt ꝙ dicitur h. Enĩr ibi.Adhuc autẽ ⁊ differũt. ꝛobat duodecimã cõcluſioneʒ .ſ. q bõ factus legiſpoſitiuus maxime ſcit a põt curã ciimnlẽ ⁊ domeſticam exercere. p: autẽ exponit ⁊æ comparat tres modos ſciẽ/ di opabiliamꝰ ex hijs declarat ꝓpoſi⸗ tũ ibi. Soꝛte t vtiq;] Circa pꝛimum autẽ ſciẽdũ ꝙ triplex eſt modus ſciẽdi opabilia. vnus quið ĩ vli alter ĩ pticu⸗/ lari.teriiꝰ ãt in vli ⁊ pticulãi ſimł. pe is cõpat iſtos tres modos in oꝛdie ad a ʒc.2. pꝛimũ ⁊ ſᷣm. in oꝛdie ad ſcir ⁊ agẽ ibi. Et nihil Dicit pe adhuc ſciendũ eſt ꝙ ſᷣm vnũquẽqʒ ariificẽ ⁊ ⁊ ſecũdũ vnũquodq; genuſ ſcibile mul tũ differũt in oꝛdine ad agẽ diſcipline pꝛincipioꝝ ⁊ ꝓpoſitionum cõiũ a diſci Pʒ in aꝛte medicinali ĩ qua vłr dicitur ꝙ febꝛicitanti cõpetit quies ⁊ abſtinẽ tia. hᷣ autẽ vłis noritia ſepe deficẽ pöt in cura:qꝛ foꝛte aliquis eſt cũ febꝛe ta lii diſpoſitus cui nõ cõfert abſtinẽtia.ſi militer in arie militari cõuenit qꝙ pu⸗ gil non omnibus hoſtibus eandẽ pu/ plinis pꝛopꝛioꝝ ⁊ ſingulariũ quẽ oᷣm grũ opponat fʒ aliqᷓ; regłã generaſe,ʒ ari ſue:q; ſepe pp accidẽtia ſingłaria deficeret.iſte igit᷑ modus ſciẽdi nõ ẽ ſi pliciteꝛ certus ⁊ idoneus ad bñ agere ſecũdꝰ at mod ſt certioꝛ qꝛ certꝰ agz uidebitur vnuſquiſq; facta ⁊æ adhibita pꝛopꝛia cura circa vnũquodq; opabi⸗ le. qꝛ B mo vnuſqſq; potitur notinia ma gis cõueniẽte ad opus agẽdũ. qᷓ; ut ha/ bet᷑ ĩ ppemio metaphi. ad agere exp / tos magis ꝓficere uidẽus ſine experi Etia rõnẽ hñtibꝰ.tertnꝰ ãt modus ẽ cer / tiſſimus. qm medicus z ꝙ medicus cur abit optie ſi ſciat vłe. puta ꝙ talis medicĩa uẽl dieta congruit oĩbꝰ ſiplicit uel oĩbꝰ ralibꝰſeu talii diſpõuis.ſciẽtie eni eẽ dicũt᷑ ⁊ ſut cõis pꝛĩcipij ⁊ cõis cłõis. nt hẽt᷑ pꝛĩo poſterioꝝ. ⁊ cũ ſci⸗ at ẽt nõ ſolũ illud cõe ſʒ èt ſciat diſpoſi tionẽ vm alicuiꝰ iſti.ſ.quẽ hẽt in cura ſiłi mõ ẽt accidit ĩ ceteris artibꝰ æ do / ctrims opabiliũ. Reinde ibil ⁊ nihil foꝛte cõpat pꝛimũ ⁊ ſecũdũ pᷣferẽs ſe/ cũdũ pꝛio.ĩ agẽ ⁊ pꝛimũ ſecũdo ĩ ſcir̃. dicit g ꝙ nihil ꝓhibet aliquẽ nõ ẽteʒ nõ exiſtẽtẽ ſciẽtẽ curare bñ qᷓ;uis non opiie.dũ tñ cõſideret diligẽt᷑ accidẽtia i vnoquoqʒ quẽ curat ſʒ ſuã expiẽtiaʒ quẽadmodũ accidit ꝙ aliꝗ hõies uidẽ tur eẽ ⁊ ſũt optimi medici ſin ipſorum cognoſcetes p expiẽtiã diſpõitionẽ ⁊ cõplexionẽ ſuã:⁊ ꝗd eis ſi ff cit a qind eis nocet. alteri ãt hõi ĩ nullo pdeſſe ł ſufficere poſſut. quare nihil eiꝰ hõi no⸗ lẽti fieri artificẽ bonũ ł ſpeculatiuũ bo nũ eũdẽ ẽ ad vleʒ notiti ⁊ ad vłeʒ vi/ tatem. ⁊ eſt illa vłis veritas cognoſcẽ da ut conuenit ⁊ ut eſt homini poſſibi/ le quia in dictũ eſt ciꝛca vniuerſale ſut artes ⁊ ſcientie.⁊ pꝛobatur pẽpe ſteri oꝝ. ⁊ habetur. S. li. 6. c* Deide ibi LSoꝛte autẽ vtiq;. Pꝛobat cõcluſio⸗ nem ſuam ex pᷣhabuis. ⁊ hᷣ ſic.qᷓ;cun/ q; curam ꝓpoſitam diſpoſinõi bene ⁊ optime:nõ eſt cuiuſcunq;.ð ſed ſcientis vniuerſale ⁊ ungulajr. vt pʒ ex pᷣbiſ̃ ſʒ legiſpõitiuꝰ ẽ ſciẽs vłe ⁊ ſigłare ptinẽ tin ad ciuilẽ ⁊ domeſticã curã ĩ qua cu ratir ꝙ homines fiant boni. quare le⸗ giſpoſitiui eſt huius cduſa tanqᷓ; eius qui maxime ſcit ⁊ ponit qualiter ſit a/ Zenda.Huius rei ponit p:imo cõcluſi onẽ equipolẽter.d.ꝙ hõi volẽti p cãm ſuam ciues facere melioꝛes ſmue mul tos ſiue paucos tẽptãdũ ẽ ei fiẽi bonũ — — — ”ðc ichiſi⸗ enöirel i ii iniing härs ui fuienn iiici fatanl lo eeſel Nhoito larin bo ANtezi 8 rdi nini tn mipt Reut inicur, uͤloet ſcleens Gufti, dnrge iignd inb mißen Niſn NiH im legiſ poſitiuum. quali dicat ꝙ legiſpoſi . tiuus põt optime talẽ curã agere.ꝛ·po nit virtutẽ minoꝛiſ dicens.ſi ꝓ quia.qꝛ ut dictũ ẽ ð ĩ ↄcłõibꝰ. 7.·ð:⁊ 9enos per leges aliquo mõ bõificãus ⁊ bonos ef ficius ciues.ʒ: ibil q;tũcunq; enĩ ꝓpõit ma.⁊ patet cũ ſua ꝓbanõe.habẽus i/ gitur ex pꝛimis ſex ↄcłõibus.qꝙ ad fie ri ciues bonos ⁊ felices aſſuefactio bo na ẽ neceſſaria ⁊ ex ↄñtibus tribꝰhabe mꝰ ꝙ ad bonã aſſuefactionẽ cõitaſ eſt neceſſaria lex poteſtatiua. ex vltimis ſt tribus habẽus ꝙ ad leges bõas ⁊ legales curas optimas eſt neceſſarius legiſpoſitiuus qui talem curazʒ ſcit ma xie vtiliter adhibere ⁊ per conſequenſ a bono legiſpoſitio pꝛimoꝛdialiter oꝛi ginatur felicitas cõitatis ⁊ ciuitatis ⁊ inde deriuatur ad legalẽ curam ⁊ ter / no ad conſuetudinem bonam per quã vltimo cõitas aſſequitur felicitatem ſu⸗ am. Lectio. 13. Bitur poſt hoe intendenduũ pio t qualiter ideſt quomodo aliquus poſtquam determinauit que/ ſtionem de origine felicitatis hic conſeduenter remouet unũ dubium quod reſtat.quod ex queſtionis derer-/ minatione dependet. pꝛimo autem il/ lud dubium mouet dicens ꝙ quia in p/ habitis dictum eſt ꝙ felicitas pꝛimoꝛ/ dialiter oꝛigiatur a legiſpõitio.igirur poſtquam hoc intendendum ⁊ conſide randum eſt vnde ideſt ex quo pꝛinci/ fiet bonus legiſpoſitiuus. (einde ibil uel quemadmodum ſiſtud dubium remouet v ad queſnionem reſpondet pꝛimo quidem ſecundum opinionem pꝛopꝛiam. ¶ Secundosecitat opinio nem falſam ibil uel non ſimile ʒꝰ im⸗ pꝛobat eam ibi.neque enim ſcriben/ tes] quarto reuertitur ad pꝛopꝛiam ibil relinquenſibus igitur] dicit ergo pꝛimo ꝙ uel dubium remanet uel ſic ẽ ꝙ legiſpoſinuus fit quemadmodu ideſt eo modo quo fiunt magiſtri ⁊ pe riti in alijs artibus a politica pꝛuden/ tia. quidem enim legiſpoſitiua eſt pſ quedam philoſophie politice. ¶ Eſ ergo ſciendum qꝙ omnis artifex fit per experientiam ⁊ doctrinam. ⁊ boc mo/ do fit legiſpoſitiuus.⁊ hec eſt intenno philoſophi ut patebit infra. ¶ Dein / de ibi. uel non ſimile recitat opinio nem falſam ſophiſticam dicens.q; uel ſoꝛte ideſt ſecundum opinionem alio/ rum non eſt ſimile in acquirenda poli⸗/ tica legiſpoſitiua uel alia.⁊ in acquirẽ dis reliquis ſcientijs ⁊ potẽtijs. ideſt artibus operantis.quia ſecundum ue/ ritatẽ in alijs artibus ⁊ doctrinis ha/ bendis homines ſunt tradentes ſeu do centes eas ⁊ operantes ſecundum i/ pſas. puta habendam medici docent medicinam a operantur ſecundum medicinam ⁊ ijdem ſcriptoꝛes ſcri⸗ bunt ⁊ ſcribere docent. ⁊ ſic de a-⸗ lijs. Sed de poluica ſecus eſt ſecun/ dum ſophiſtas:quia ipſi repꝛomittunt ſe daturos ⁊ docturos eam. nullus eoꝛum agit vel operatur ſecugdũ eam Sed ſimplices homines ciuiſiter con/ uerſantes agunt ᷣm eam ex quadam conſuetudinaria potentia et erperien tia magis q; mente vel ſcientia. ⁊ ſic patet eorum in entio in bac p rte. Conj ibi Meq; eniz ſcribentes. Im pꝛobat hanc opinionem ſophiſtarum pꝛimo ex defectu operum ⁊ ſecundo ex defectu diſcipuloꝛũ ibi.. Mec rurſꝰ Tertio ex defectu experientie ibil. Hõ tamen.] Quarto ex defeciu ſcientie ibi. Sophiſtarum autez. Dicit ergo pꝛimo ꝙ ideo ſophiſte politicam pꝛo/ mittentes videntur non poſſe docere polincam: quia ipſi de talibus rebus documentis politicis non ſcribunt: nec dicunt.nec opera faciunt. q;nis de talibus ſcribere melius eſſet q; ſermo nes iudicatiuos. i.ſermones per ad uocatos in cauſis ⁊ negotijs iudicialt bus inducendos ⁊ melius qᷓ; ſermões conſonatiuos i. laudatiuos viiu/ peratiuos componere: quia ergo de politicis nec ſinir nee oipn ſnie docere neſciunt. ( Secundo ibi. Mec rurſus.] Oſtendit idem erx defectu di⸗ ſcipuloꝛuz. d.ꝙ pᷣfati ſophiſte videntus LIBRO non facere filios ſuos politicos:nec ẽt alios amicos ſuoſ:nõ tñ hoc eſſet valõ rõabile ſi h facere poſſẽt ppter cĩitateſ T ꝓpter ſe ⁊ ꝓpi auicos:qꝛ ipi ł meliuſ poſſent relinquere vel tribuere ciui/ tatibus bonos ciues bene politicos. Itẽ nec ſibi ipſis ipſi eligerent magis aliquam aliã potentiã qᷓ; iſtam taleʒ p qᷓ; ſcirẽt ⁊ poſſẽt facere ciues bonos. Itẽ nec ſuis amiciſſimis amiciſ aliꝗd poſſent conferre melius qᷓ; facere eos bonos.qꝛ io ſophiſie verboſi nemineʒ bene politicum faciunt.videt᷑ ꝙ neſci ant. ʒ. ibi LHnon tñ paꝝ Arguit ideʒ ex defectu experiẽtie.d.ꝙ ad ſcĩ ⁊ do cere politicã opus eſt experientia. ſed ut dicruʒ eſt pꝛefati ſophiſte nullã hůt bonoꝝ opeꝝ ciuiliũ expientiaz. quare nec ſcire nec docere poſſut. buiꝰ rei de clarat mi. d.ꝙ experiẽna videt᷑ ñ paꝝ ſed multum conferre ad fieri bonũ po/ linicuʒ aliter eni nõ fierẽt homineſ po litici p politicã cõſuetudinẽ ⁊ cõuerſa tioneʒ magis q; ſine ipſa.ppter ꝙ ho minibus de polinica ſcire deſideranti / bus opus eſſe videtur experientia. 42 ibi. Sophiſtaꝝ. Oſtẽdit idem ex de fectu ſciẽtie arguẽs ita.quicũq; poſſũt ⁊ ſciunt docere politicã ipi ſciũt quatł᷑ eſt ipſa ⁊ circa qualia obiecta. ſed di⸗ n ſophiſte neutrum ſciunt. quare nec docere poſſunt. huius rei ponit p: con cl iſionem ⁊ pʒ.2c ibi. Zotalit᷑. l pʒ 3ʒ3- pꝛohat eã ibi.. Mõ eni vtiq; Ad cinus euidentiã pᷣſciendũ eſt ꝙ iſti ſo⸗ phiſte dixerant duo vituperia de ſciẽ/ tia politica ⁊ pꝛudentia legiſpoſitiua Nireranr.n.ꝙ poliiica pars quedam eſt rerho:ica.ſ.illa qua vtũtur aduoca/ n pꝛo habẽda victoꝛia in cauſis ſuis ł ſalteʒ continetur ſub illa.ſicut ars ſub fuiẽs cõtinet᷑ ſbᷣ architectonica.Sicut dictum eſt. . li.i. c.i Item dixerant ꝙ politica legiſpoſitiua non hʒ aliquid arduum nec difficile:quia facillimũ eſt congregare leges appꝛobatas ĩ vnũ. Er hijs gᷓ duobus arguit ) eos ꝓbanſ minoꝛem rõis ſue.2c ibi.. Nec viiq;. Dicit p. ꝙ ſi illi ſearent qualis ẽ poli tica:⁊ circa qualia bona eſt:nullo mõ dixiſſent eã eanðò eſſe cũ retboꝛica nec eſſe deterioꝛem rethoꝛica cũ ipſa ſit ar chitectonica ſup oẽs aries humanas ſic cira ſmale bonum omniũ operũ humanoꝝ ut pꝓbatũ ẽ.õ.li.i.c.iꝰ Sveiñ ibi NHec btiq;. Arguit ex.2?d.qꝙ ſi po litticã cognouiſſent nequaq; exiſtimaſ/ ſent eſſe facile ponere legẽ vm populo illi qui congregaret leges appꝛobataſ in alijs populis.hᷣ aũt dixerunt qꝛ po/ litricam nõ cognouerũt. huius rei poit pꝛimo cõſequẽtiã ⁊ pʒ.ꝛ⁊ deſtruit ſup /⸗ poſitũ eoꝛũ ibi. Eligere enĩ vbi oſtẽ dit pꝛio nõ eſſe facile legem poneĩ.22 bᷣ eis nõ eſt poſſibile ibi. Qualit᷑ igit ex hijs. ꝓpꝛimo g arguit ſic. nullũ ma/ ximũ ⁊ arduũ eſt facile.ſed eligere le/ ges optimas ẽ maximũ. quar̃ nõ ẽ ho mini facile. huius rei ponit ⁊ ꝓbat ꝑ ſimilia exempla minoꝛẽ.d. ꝙ; eligẽ de multis legibus optimas eſt maximũ quẽaðm illud cinus electio:⁊ diſcreiõ ⁊ iudicium rectum nõ eſt ſolius intel/ lectus ymo requiriur rectus appetitꝰ quia malitia in talibus peruertit iudi tiũ ⁊ mẽtiri facit circa pꝛincipia pꝛac tica ut.õ.li.hc.iõ?ꝰ Itez requiritur ex perientia ſẽſitiua quẽaðm in pꝛecepi᷑ que dantur cantoribus ſ̃ʒ muſicã.qm̃ experti circa ſingula iudicant recte ⁊ ĩ telligunt recte illa per qͥ ⁊ modũ qua li ꝑficiunt᷑ ea que opoꝛtet perfici ſ̃ʒ artem ⁊ etiã intelligunt qualia.i. qua les voces qualibet concoꝛdant. hõib⸗ autem inexpertis eſt amabile lateĩ ⁊ negligere.an opus fiat bene vel male quẽaðm ẽt aceidũ ĩ ſcriptura.i.in arte ſcriptoꝛia: leges autem latione ſũt ſi/ miles operibus politicis que ꝑ nulluʒ ſine experiẽtia poſſũt perfecte cogno/ ſci.Heinð ibi.. Qualiter igitur. oſtẽ dit ꝙ ſophiſtis inexpũ nõ ẽ poſſibile ccẽ quẽqᷓ; legiſpoſitin ł recte iudicare de legibus optimis niſi a cau. Arguit ergo ſic.ſicut ſe habet medicinalis ex/ pientia ad fieri medicum.ſic legaliſ ⁊ ⸗ ui INH lhn tſup .1 it Aüm eenel inͤi ben gagin munni mi rsbn. Eepprnt mitiudt piapne urume nprernt nſrici ntmert wügu umieh hbielrit enint⸗ minan rſt. unn naßi 6i geid A unke u ciuilis experientia ad fieri legiſ poſitm̃ Sed medicus nõ poteſt fieri bon ſine illa experientia. quare nec legiſpoſiti uus ſine iſta. buius rei ponit pꝛimo cõ cluſioneʒ ſub interrogatione. d. qualit ig ex hijs ſophiſtarũ vᷣbis fiet aliquis legiſpoſitiuus: vel qualiter poterit in talibus recte iudicare. q.d. nullo mõ. 2 ponit minoꝛem ibi. HMon enim vi⸗ dentur].d.ꝙ medici bene medicatiui nõ fiunt ſolis libꝛoꝛum cõſe criptionibꝰ vel lectionibus qᷓ;uis aliqui b attẽptẽt dicentes non ſolum genera curationũ: ſed etiã moð curandi. ⁊ ut opoꝛtet di / uidendo ſingulos babitus * cõplexio nes ⁊ diſpoſitiones bominũ. b autem legere vel audire ſunt exptis quidem vtilia.ſed neſcientibus.i.experientiaʒ non babentibus ſunt pꝛoꝛſus inutilia. ʒibi.Soꝛte igitur Repetit conclu ſionem cum aliqua expoſitiõe.d.ꝙ le⸗ gum ⁊ politiau.i.pꝛincipatuuʒ. vnde leges fiunt.congregationes ſunt quið vtiles hominibus potentibus ſpeculãi ⁊æ examinare illas ⁊ iudicare de ipſis que ſunt bene poſite ⁊ que Zrie.i.ma le ⁊ qualia pꝛecepta qualibus perſõiſ congruunt. ſed illis qui legum cõgre⸗ gationes ſine habitu.i. ſine memoꝛia 1 ſine pexñte experientia legendo vł audiendo pertranſeunt illis inq; tali bus non eſi datum iudicaĩ recte ð ipᷣiſ niſi foꝛte a caſu tamen vnum eſt ꝙ ex tali lectione fient intelligibilioꝛes nõ tamen perfecte ſcientes. Elinquentibus igitur. Im⸗ pꝛobata ſophiſtarum opiniõe Ade legiſpoſitione: b conſequẽ/ er reuertitur ad doctrinã pꝛopꝛiaʒ p. autem circa bᷣ pꝛopõisintentũ. 2. tra/ dit pꝛocedendi modũ ibi. Pꝛimum quidem igitur 3: incipit libꝛum poli ticoꝛuzʒ ibi. Zicamus. Eicit ergo p. ꝙ nobis reliuquentib imperſcrutabi ſem modũ ſophiſtis pꝛioꝛibus oʒ nos ipſos melius intendere de legiſt poſe⸗ tione ⁊ ver de omm politia: vt ppᷣia moꝛak que verſatur circa humana bo/ na perficiatur ad potentiam noſtra. i. vſq; ad vltimũ de potentia noſtra. Sci endum eſt enim ꝙ m euſtraciũ. ö. li .iꝛin pꝛohemio ariſtoteł circa pbiam thoꝛicam ⁊ pꝛacticaʒ ſtuduit v nego/ na de ãbabꝰexpoſuit iſtruẽs aias oium pertranſeuntium artibus 1 doctrinis. b phᷣia hẽt optimũ finẽ.ideo dicit hᷣ ſe facturum vſq; ad vltimũ de potẽtia Deiñ ibi.¶ Pꝛimũ quiõ.] Tradit mo dũ ꝓcedendi..ꝙ nos pꝛimũ tẽptabi⸗/ mus pertranſire legendo * diſcutien / do ſi quid eſt bene dictũ ſimplicit vel ſecundũ aliq; pattẽ a noſtris pꝛogeni/ toꝛibꝰ ꝗ nos in ſciẽtia genuerũt. Heiñ temptabimuſ ex cõgregaſ politijs ſpe culari ⁊ diſcernere q pꝛecepta ſaluant æ qualia coꝛꝛũpãt ciuitates ⁊c qualia peccata coꝛꝛũpunt ſi ngulas politian. ⁊æ ꝓpter quas cãs bee ciuitates agunt bene ciuiliter. ⁊ hee agunt cõtrarium i. male. aute m cõſiderabimus quia hijs omnibus conſideratis magis ⁊ melius cõſpiciemus qualis politia eſt optima ⁊ qualit᷑ oꝛdinata optime oꝛ dinata qualibus legibus * conſue⸗ tudinibus vtens. iſte qdem eſt pꝛoceſ ſus quẽ tenet in libꝛo politicoꝛũ.h enĩ pars ẽ phemiũ illius libꝛi.ibi eniʒ do cet qualit᷑ debeat quis kieri bonus le/ giſpoſitiuus. Deiñ ibi Zvicamus In cipit liber politicoꝝ.d.; dicamuſ igit incipientes: qm̃ omnẽ ciuitatem vide mus cõitatem quãdaʒ exiſtentẽ ⁊? oẽëʒ cõitatem boni alicuius tia inſtirutam hac.n. littera ↄtinuat᷑ illa ⁊ ita factũ ẽ vt vbi incipit liber politicoꝛũ. explicit eihicoꝝ. Euius expoſitionẽ v ſ. entẽtiã aliqualit᷑ aſſinuauimus pᷣſtante deo ꝗ opat᷑ oĩa in oibus.Cui ẽ honoꝛ ⁊ glo / ria in ſecula ſeculoꝝ Amen. Explicit ſententia ⁊ expoſitio cũ que/ ſtionib ſup libꝛos ethicoꝝ. Ariſtotel⸗ Impꝛeſſa Bꝛixie ad expenſas. Sp. dñi Bonifacij de manerua. .MH. cccc. lxxxij.die vltimo apꝛilis. — . — —— 2* . / 8 . 1 . . S 4 M P . . — 5 3 1 . * „ S * . . . . . . . R . = » . . . 7 . „ . . „* . „ 4 * 8 — 7 3 . — . . * — 2 . . —— — . * * SS R⸗ . 8 . . W— . * . . „. 6* * .. . . D — — . . 7 4 . * „ A . . — „ . . *WV . 1 * 5 . . 8 . . . . . . . 5 6 * . . .. — 4 . . . . 7 = * . . . — * — „ . . . — 2 *. . 7 . 4 deuoꝛa lum amari cre fnn er nem o erir dule ran qin n meb cragepinprum 171 deuauen m. I. .R de canralur⸗ In. nn dunpun. v Hon flere m. Sedin lohen em P ns he ds; Es Bo umep. ant paſton amma i ſnam ponrr p omb: ſi ins: funrres kn m erlechone eveangen nn er ſn cuunmgehca pucn nor Era⸗ acrden nn dono 6 eſ enn oꝛ vonns s ap eusdem b rem ladun n ens . 18. od monint⸗ oſben . Bon n pro onib⸗ – in rmſnnnn⸗ nen n wia quam ſequam zate. Regenn , re. V — . ℳ . ingae ems. pnenp. En. rs Ehbz mus Ppern⸗ õ de ℳ. F.A ir, Sukikyur laen ec⸗ lnev a. . h 1 14 —r. r 1 2* /ö 2 nam vonir- uiby ſuis devil. 4 1 Oer ercennarin⸗ g1. . 1g —V2 vI ⸗= rVy mi. 77 27 — rie nider lipum vemenrem diurursn ines ing n J 1 7 . 7 N 16 ““ r ρρHααιvn. 4 luptis pir diſpgu⸗ ones mer A — Yyy⸗ ohe U rre . mnarins eſt auns non s JPyrie Adevia 4A lis an ſu 1 — , 8 1 5. vN8 77 . Ke⸗ te . ſo 0 nes mmeas⸗ ſevid⸗ 4 0 ſum pa ſtoꝛ Sο uum ego 2 . 1A . / 7 vm iſwe bonus cnolwo mie 1conααα 27 mne W. 111 r. v. . . . „ „ it g e ne rer legv agnoſto parrem ammmnunm maam pono 6. 2 V Y d . N Tr .. . P 2 has oues habe 2 Ine Lnons wrhoe onm illas 1. 7 rr1 . 11 r. „ . meam audt enr fier umim Gu le; unus vurnouunm. evia AeviA A *& lap Hoch neſt emplum der meelo⸗ niſa Wrarch emplo⸗ eius; Irfachas ſagum n 8 ummdo magna ir En aher amch ſole. ſuna ſnb ped . Aſella Duodeam-m uroro habens nens⸗ Tanagaruru = paruman NP am agnum meelo- ecx vrac maif Wi ſeprem 1wnna derem⸗ emalt aeman mMmaems mhen min cis mier mm⸗ 7 rii wam pe vn Mm maamme anm H r . ve nrin. aurtnre ep b⸗⸗ r ncha — — ei P habamura EA ar e ei. Anon nalerun “ 2 eira m pii in Elo⸗ pn chus e. D EmZ mn nocti 6². Bernrenie arnmmer ſum abem ¶ Hic incipiũt tituli queſtionũ pꝛimi libꝛi ethicoꝛum:quarum. Pꝛia ẽ vtrũ bonũ hũanũ ſiue opõ hũa na ſi ſvᷣm pꝛimũ ĩ morali phia. 2. queſtio virũ homo vt liber. 3.vtrũ hᷣ ſcia ſola ſit pꝛaciica. 4.vtrũ ſit ſufficiẽt᷑ diuiſa ĩ ethycã yco⸗/ nomicã ⁊ politicam. S. vtrũ oĩa appetãt bonum. 6. vtrũ hõ heat eẽ ⁊ viuere ꝑp finem. 7.vtrũ õs opões hũane hẽãt vnũ finẽ. 8.vtrum ciuił ſcia ⁊æ tota bumana vita hẽat eundem finem. 9. vtrum moꝛalis ſcientia ſit in pꝛimo gradu certitudinis. decia.vtrũ ſit ad audiendũ vtilis. ii.vtrũ felicitas ſit bõa vita ⁊ feliciter viuere ſit ideʒ ꝙ bene viuere. 12. vtꝝ felicitaſ ↄſiſtat ĩ bõis ext᷑ioꝛibꝰ iʒ. vtrũ cõſiſtat ĩ bonis coꝛpis. iꝗ. vtrũ cõſiſtat ĩ bõis ſpũalibꝰ aie. 15. vtrũ vitas ſit pᷣferẽda aĩcitie. i6. vtrũ ſit aliqð bonũ ꝑ eſſentiã. i7. vtrũ bonuʒ dicat᷑ vniuoce de ſingu lis bonis. DZ 1is. vtrũ bonũ p eſſẽtiã felicitet hoĩem 19. vtrũ humana felicitas conſiſtat in vno bono vel in pluꝛibus. 2u. vtrũ bonũ ppſe ⁊ ñ pp alẽm appe ulbile ſit melius bono ꝑpꝑ ſe ⁊ pꝛopter alterum appetibili. 2i.vtrũ opatio in qua pricipalr cõſiſtit felicitas ſit opatio intellectus. 22. vtrũ pꝛ incipiuʒ ſit pluſquã medie tas tocius operis. 23. vtrũ ad felicitatẽ reqrat᷑ tu᷑ vſus. 24. vtrũ delectatio requirat᷑. 1 25: vtrũ tẽpoꝛał pꝛoſpitas requiraf. 26. vtrũ requirat᷑ bona coꝛpis diſpõ. 27. vtrũ felicitas iſit hoibꝰ a foꝛtuna. 28. vtrũ inſit a cã humana. 29. vtrũ a cauſa diuina. ʒa.vtrũ inter foꝛtunas huiuſ vite poſſit haberi felicitas. zi. ĩtẽtio ari.de põitiõe felicitaſᷣ cõcoꝛ det vł repugnet veritati fidei xpiane. 32. vtrũ felicitas ſu laudabił. 33. vtrũ ad moꝛalẽ ſciaʒ ptineat ĩquire re tota oiſpõnez hoĩs nalem. 24. vtꝝ ot'min diſtet ab vno extremo 34. vtꝝ potẽtie aĩe ſint ĩter ſe⁊ ab aĩa diſticte realitter. . 35. appetit ĩtellectꝰ ſit rõnał ꝑ eſſẽtiã aut p participationẽ iim. 36. vtrũ virtutes moꝛales ſint ĩ appeti tu ſenſitiuo vel ĩitellectiuo. . Sequũt᷑ tituli qõnum ſcõi libꝛi. Ra vtrũ nãlis appetitꝰ poſſit aſſue/ fieri ad oppoſitũ ei ad qð nãliter in/ 2. vtrũ virtutes moꝛales generẽt᷑ a nãa vel ex doctrina vel ex cõſuetudine. 3.vtrum poſſũt minui vel coꝛrumpi 4. vtrũ ex vnica opatione poſſit gene⸗ rari virtus. F. vtrũ opõnes virtutẽ pꝛecedẽtes ⁊ ſe quẽtes ſub eiuſdem ſpeciei. . 6. vtrũ virtus ſit magis circa delectatõ nes quam circa triſtitias. 7.vtrũ ot ſit ĩpaſſibilitas aĩe. 8.vtrũ ñ iuſtłꝰ poſſit opari iuſta ⁊ ñ tẽ⸗ peratus tempꝑata. ⁊ ſic de aliss. 9. vtrũ bm paſſiones dicamur ſtudioſi vel pꝛaui. laudandi vel vituperãdi. x.vtrũ hitꝰ ſit genꝰ virtutis. ii. vtrũ virtus ſit diſpoſitio actiua vel paſſiua reſpectu propꝛie opationis. 12. que ẽ pꝛia regła opiſ otuoſi. iʒ.quõ bõitas opis vᷣtuoſi pſiſtat ĩ me?: i4. quõ malitia peccati ðuiet a medio iy.vtrũ hitꝰ tuſ̃ ſit medi inter hĩitꝰ vi tioſos.ſicut rubeũ int᷑ albũ ⁊ nigrum. i6. vtꝝ paſſio ꝑ stutẽ regulata ſit medi uʒ int᷑ extremas paſſiões. ſicut tẽpera tum intenſum remiſſum. i7. vtrũ otꝰ intellectuał cõſiſtat ĩ me: is.vtrũ vᷣtꝰmoꝛabł ſit melioꝛ itellectuali i9.vtrũ ſit certi. 2ꝛa.vtrũ diffinitio vᷣtu ſit bñ aſſignata. 2ꝛi. vtrũ vtꝰ cõuenienter diuidat᷑.in. 4. cardinales. pꝛudentid.iuſtitiã.foꝛtitu/ dinem temperantiim. 22. vtrũ etꝰ moꝛalis cõueniẽter diuida tur ĩ iſtas quatuoꝛ de quibꝰ hic agitur T ĩ stutẽ vel sᷣtutes iuſtitie.· 23. vtrü extrema vicia magis opponÄt᷑ inter ſe quã virtuti medie. 3 — 8* „* . 7 —.. „ — 4 . 3 BE .. 25 4 —LK —. ð N — ANN Focus O Balancde Q „ N V -Euroskala Offset X — — 10 VierFarbSelector Standard“ 4 . Copyright 4/71999 VxyVMaster GmbH wwW.yymaster. com