Cc8a_qt

Cc8a_qt_1 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

Regulae Sulpitii Giovanni Sulpizio, da Veroli . ..α„Hα .α . K 2 , 4 727 1 * . 8„ 2 S „„7 2 „ N 12 4509558974 021 IINNVe’veavttmn — UB Tôbingen Archliyflire orbanden 7 S . N . . . ⸗ 4 * . . . 14 . „ . 7 . „. . 3 . * . 1 . . . . . . . 7 1 / . .„ — . — . 4 . . 5 . — . . 4 . . . . . . ;B — — sl pomponii læti Tetraſtichum: Noſtra palemonias non optant ſæcula chartas: Quum legitis culti munera Sulpitii Hic breuis arte labor: iuuenes iam pandite uela: Sulcabit tuto ftamine lynter aquas. Bart.Platynæuiri clariſſimi Epigramma. Qui uis ad lætam pueros perducere frugem: IIlos Sulpitii lactea uerba doce: Quæ ſunt de ueterum libris decerpta probatis: ludicioq; noui uera reperta chori. F ranget in his audax genuinum ſæpe malignum Nobile te ntarit lædere ſiquis opus. Mar tini philethici Carmen. Quiſquis es & doctus fieri ſermone latino. Multaq; ſub paruo codice noſſe cupis. Sulpitii præcepta legas artiſq; libellos. Et uia ſac laudiſ prima ſit iſta tuæx? Quicquid grammatici per mille uolumina quondam. Scripſerunt ueteres: hoc breue monſtrat opus. Eiuſdem diſtichum. Dogmata Sulpitii toto celebrentur in orbe. Atltcqq; ſit in precio docta minerua ſuo. Finis 6 — — — △ — ð;—,o — — - —,— — — — * .. .ð Ex hiis duæ ſunt liquidæ. I. &.r. Aliquando etiam. m. &. n. Quas ideo liqui — das appellamus: quia poſt ipſas mutas poſitæ ſaciunt præcedentem ſyllabam D tum ad totum intellectum. Or̃o eſt ordinatio dictionum congruam perſectã &·⸗ lIo. Sulpitii Verulãi uiri clariſſimi de octo ptibus ofonis libe lus utiliſſimus. Hæc quæ ſunt noſtri præludia parua libelli Diſcat donati poſt elementa puer. Quem ſi emendatum docuit pia cura magiſtri: Vtilius potuit nempe docere nihil. Rammatica rectæ loꝗquelæ rectæc ſcripturæ ſciétia △ quaæ uſu ratiõe autoritateq; cõſtat. Grãmaticæ ptes ſũt dqttuor. Litera Syllaba. Dictio & Oratio Littera ẽ mini ma pars uocis compolitæ ex litteris quæ ſcribi poteſt idiuidua, & dicitur a littura : uel a legẽdo quaſi legite Hra: quia legendi iter præbet. Litteræ accidunt tria: no men quo appellant. Figura qua depiguntur. Poteſtas gqua ualent. Litteræ in hoc diſtant ab elementis ꝙ ele X ran menta proprie ſunt ipſæ litterag pronũciationes. Lit — — teræ uero figuræ: ſed confunduntur. Litteræ ſunt in alphabeto duæ & uigiĩti. a. b. c. d. e. f. g. h. i. K. l. m. n. O. p. q. r. ſ. t. u. x. y.. Ex hiis ꝗnq; ſunt uocales.a.e.i.O. u. Vocales ideo dictæ: quia plenã ꝑ ſe uocẽ faciut..=C. 11- Y.uocalis græca ẽ & in græcis ſcribit dictiõibus: ut Tityrus. Cæteras coſlona“ — S tesappellamus: ꝗqſi cũ uocalibus ſonãtes. Sũt autem ſexdecim. b. c. d. g Kilm ce- .n. p. q. r. S. t. x. 2. H.non eſt littera: ſed aſpiratiõis nota. Conſonantes diuidunt S .— in mutas & ſemiuocales: Mutæ ſunt nouem. b. c. d. f. g. k. p. q. t. Mutæ autem/. ideo dictæ: quia reſpectu aliarum litterarum parũ ſonãt. Semiuocales ſunt ſe G s ptem.j.m. n.t.S.x.z. Ideo dictæ ſemiuocales: quia plenam uocem non habent breuem eſſe communem: ut pharetra & pharetra. Diphtongus eſt congluni — natio duarum uocalium uim ſuam ſeruantium in eadem ſyllaba. Diphthon 7 %¾ gi ſunt quattuor: æ. œ. au. eu. Narum duæ ſcribũtur & non proferũtur: æ. &. œ. ut æneas & ſœnum. Au & eu ſcribuntur & proferuntor: ut audio & euge. .— Gyllaba eſt uox litteralis quæ ſub uno accentu & uno ſpiritu indiſtanter pro⸗ &r Nne fertur. Accidunt ſyllabæ quattuor. Tenor. Spũs. Tempus & numerus littæ- Jr rarum. Tenores ideſt accentus ſunt tres. Acutus. grauis & circunflexus. pürẽs duo ſunt. Aſper & lenis. Tempora tria. Breue longum & commune. Nume — 4 NA⸗ Lan ———= rus quia ſyllaba conſtare poteſt ab una ad ſex Ir̃as: ut a ab abs.ſtra trans ſtirpes Dict io eſt minima pars oratiõis conſtructæ.i.in ordine poſitæ. pars autem ꝗ ꝛ qʒ ſnĩam demonſtrans. Gratio eſt duplex. ſ.grammatica: quæ conſtare po- teſt ex nomine & uerbo. Et rhetorica quæ conſtat ex ſex partibus. Pars ora ex! uerbo. Et rhetorica Aua S ars rd tionsi eſt uox indicans mentis conceptum. Partes orationis ſunt c cto. No men. pronomen. Verbum. Participium Præpolito. Aduerbum. Interiectio * Coniuncto. Ex hiis prima illa quattuor ſunt declinabilia. Reliqua uero non declinantur. Nomen & pronomen declinantur per caſus. Verbum per tẽ pora & modos. Participiũ uero p tempora & caſus. De Nomine. Omen eſt pars orationis cum caſu quæ corporis aut rei communẽ n qualitatem propriam ue ſigniſicat. Nomini accidunt quĩq;ʒ Spe- 2 cies Genus Numerus Figura & Caſus. Nominum aliud propri- um. aliud appellatiuum. Proprium nomen & quod naturaliter uniuſcuiuſq; priuatam ſubſtantiam & qualitatem ſignificat. Propriorum nominum quat tuor ſunt ſpecies Prænomen Nomen Cognomen & Agnomen. Prænomen eſt quod præponitur nomini diſſerẽtiæ uel aicitiæ cauſa. ut Quintus aulus Titus. Nomen eſt proprie uniuſcuiuſq; ſuum ut Cecilius. Cognomen eſt cognationis nomen ut Scipio. Agnomen ẽ quod ab aliquo euentu imponi- tur: ut Numidicus Torquatus Aphricanus. Appellatiuum eſt quod natura- liter cõe ẽ multorum quos eadem ſubſtantia: ſiue qualitas ſiue quatitas gene ralis & ſpecialis iungit. Generalis. ut animal corpus. Specialis: ut homo lapis. Species eſt: qua cognoſcitur primitiuum a deriuatiuo. Species nomiaum duæ ſunt. Primitiua ut mons. Deriuatiua ut montanus. Nominum aliud adiectiuũ. aliud ſubſtãtiuũ. Subſtantiuũ nomẽ eſt cui præpõit᷑ unũ articular tantum. ut hic poeta uel duo ad ſummũ ut hic & hæc homo. Adiectiuũ no mẽ ẽ cui præponunt tria articularia uelcõiuncta uel diuiſa. Coniũcta ut hic & hæc & hoc ſœlix. Diuiſa. ut hic & hæc omnis & hoc omne. Eſt etiã illud quod uariatur per tres diuerſas uoces ut honus bona bonum. Adiectiuoꝶ tres ſpecies ſunt. Alia. n. perfecta ſunt uoce conſtructtone & ſigni ficatiõe: ut foœlix & albus alba album. Alia uoce deficiunt: ut pauꝑ. Alia in ſignificat iõe: ut omnis nullus quis & cætera quæ imperfecta dicunt. Cõmunes ꝓpriopz- appellatiuorumq; ſpecies: ut cenſet Priſcianus hæ ſunt. Corporale quod cor pus ſignificat: ut lapis. Incorporale: quod incorporeum ut anima uirtus. O⸗ monymum quod una uoce diuerſa ſigniſcat ut nepos. Synonymum quod cum diuerſum ſit uoce idem ſignificat: ut ẽſis gladius mucro. Appellatiuorũ propriæ ſpecies ſunt decem & octo. Adiectiuum ẽ quod adiiciitur propriis uel appellatiuis & ſignificat laudem uel uituperationẽ uel medium uel acci- dens unicuiq; Ad aliquid nomen eſt quod ſine intellectu illius ad quod dici tur: proſerri non poteſt: ut pater filius. Quaſi ad aliquid eſt quod cum ſigni⸗/ ficat aliquid contrarium aut adhærẽs. tamen non etiã illud ſignificat ex quo accipit denominationem ut dies nox. Gentile: quod gentẽ ſigniſicat:ut græ cus italus. Patrium quod a patria ſumitur: ut Romanus. Interrogatiuũ quod cum interrogatione profertur: ut qualis. Infinitum quod incertum quid ſi gniſicat ut quis. Relat iuũ quod reſert aliquid ut alius. Collectiuũ quod vel I NN non ete den R — in ſiagulari multitudi hem ſigniſicat ut populus. Diuiduũ quod a a duobus uel pluribus ad ſingulos refertur: uel ad plures in numero pariiut uterq; bini terni. Fictiuum eſt quod a proprietate ſonorum per imitationem fit. ut tinti nabulum. Generale quod in ſpecies diuidi põt ut animal. Speciale quod a ge nere diuiditur ut homo. Ordinale quod ordinem ſigniſicat ut primus. Nume rale quod numerum demonſtrat ut duo. Abſolatum quod per ſe plenum eſt ut ratio. Temporale quod tempus oſtẽdit: ut menſis. Locale quod locum aut ſpatium indicat ut longinquus. Species deriuatiuorum ſunt hæ. Patronymi cum poſſeſſiuum: cõparatiuum. Superlatiuum. Diminutiuum & denomina tiuum. Verbale. participiale & aduerbiale. Ex his quia reliqua ſuo loco dice⸗ mus. Nunc hæc noſſe ſit ſatis. Poſſeſſiuum eſt quod cum genitiuo principali ſignificat aliquid ex his quæ poſſidentur. Diminutiuum eſt quod diminu- tionem ſui primitiui abſolute demonſtrat. Denominatiuum eſt generaliter omne quod a aprimituo nomine deriuatur. Verbale quod a uerbo ut ama- tor. Participiale: quod a participiis: ut amandus. Aduerbiale quod ab aduer bio ut craſtinus. Genus eſt diſcretio ſexus. Genera nominum ſunt ſeptem Maſculinum.ut hic poeta. Fomininum ut hæc muſa. Neutrum ut hoc ſcam num. Cõmune ut hic & hæc homo. Omne ut hic & hæc & hoc ſœlix. Promi ſcuum ut hic paſſer. Incetum ut hic & hæc dies. Articularia ſecundum genera & numeros ab hic hæc hoc pronomine ſumimus. Articulare eſt uox ſequen- tem caſum & numerum indicans. O & heus aduerbia ſunt. & præponuntur omnibus uocatiuis. Numerus ẽ dictiõis forma quæ diſcretionem qtitatis fa cere poteſt. Nuumeri in omni parte orationis decliabili duo ſunt.ſingularis & pluralis. Singularis ut homo. pluralis ut homines. Figuræ nominũ ſunt tres: Simplex ut animus. Compoſita ut magnanimus. Decompoſita ut magnani- mitas. Caſus eſt declinatio nominis nel aliarum caſualium dictonũ:quæ ſit maxime in fine. Caſus ſũt ſex. Nominatiuus qui & rectus. Genitiuus qui & patrius & poſſeſſiuus. Datiuus qui & commendatiuus. Accuſatiuus qui & cauſatiuus. Vocatiuus ꝗ & ſalutatorius. Ablatiuus qui & comparatiuus & la tinus dicitur. Ex his. unus eſt rectus uidelicet nominatiuus. Obliqui ſũt qua tuor. Genitiuus datiuus. accuſatiuus: & ablatiuus. Vocatiuus uero eſt per ſe uocandi caſus. Declinatio eſt inflexio nominis. Sunt autem declinationes nominum quinq;ʒ. Prima quæ facit genitiuum in æ diphthõgon: ut poeta poe tæ. Secũda in i: ut dominus domini. Tertia in is ut pater patris. Quarta in us uel iu u: ut uiſus uiſus. & cornu cornu. Quita in ei diuiſas ſyllabas ut dies diei RBerbum eſt pars orationis cum temporibus & modis ſine caſu acti u onis uel paſi ionis uel utriuſq;: uel neutrius ſignificatiuum. Gene ra uerborum ſunt quinq;. Actiuum. Paſſiuum. Neutrum. Com⸗ mune & deponens. Tempora uerborum ſunt tria. præſens præ-- a iii ſens tempus TtoFri dicitur cuius pars præteriit pars futura eſt:ut docet pri fallit in uerbis ſubſtantiuis & uocatiuis. Modaus eſt diuerſa in elinatio animi uarios eius aflectus demonſtrans. Modi uerborum ſunt qui teritum & ſuturum. Sed præteritum rurſus diuiditur ĩ tria ln præteritum perfectum. In præteritum perſectum & in præteritum pluſꝗperſectum. Præ ſcianus: quo q;. Indicatiuus ꝗ & diffinitiuus dicitur. Imperatiuus qui & præcatiuus. Op tatiuus qui & deſideratiuus. Subiunctiuus qui & coniunctiuus.Infinitiuus ꝗ & infinitiuus. Species ſunt duæ primitiua ut amo. Deriuatiua ut amaturio Figuræ ſunt tres. Simplex ut taceo. Compoſita ut conticeo. Decompoſita ut conticeſco. Coniugatio eſt conſequens uerborum declinatio. Coniugatio- nes uerborum ſunt quattuor. prima quæ in ſecunda perſona præſentis ĩdica tiui habet a antes & ris: ut amo amas & amor amari. Secũda: quæ habet e ante S & ris: ut doceo doces & doceor doceris. Tertia quæ habet i ante s & ris ut lego legis & legor legeris. Quarta quæ habet i productum ante S & ris nitur aliis qa ipſa loquit᷑ & p eam oſtendit᷑ ſecũda ad ꝗᷓ loquimur. tertia de qᷓ at audio audis & audior audiris. Verba quæ coniugationes non ſequũtur appellant anomala. ut ſum. Perſonæ ĩ uerbo ſunt tres. prima ut amo. Secun// da ut amas. Tertia ut amat. & ſimiliter in plurali. Prima perſona ideo præpo loquit᷑. Numeri ſũt duo. ſingularis ut amo. pluralis ut amamus. De pticipio Articipium eſt pars orationisquæ pro uer bo accipitur:a quo deri uatur & genus & caſum habet ad ſimilitudinẽ noĩs:& accidentia p duerbi abſq; diſcretione perſonarum: & modorum. Genera partici M pioꝝꝶ ſũt quattuor. Maſculinum ut amatus. Fœmininum ut ama D ta. Neutrum ut amatum. Omne ut hic & hæc & hoc amãs. Caſus ſunt ſex in nomine Tempora participioꝶ tria ſunt. Præſens cum imperfecto ut amãs. perſectum cum pluſꝗperſecto ut amatus. Futuꝶ ut amaturus & amãdus:. Fi guræ participioꝶ ſunt duæ. Simplex ut legens. Decompoſita ur perlegens. Participia declinan tur ut noĩa præter pauca quæ deſcedunt a uerbis quartæ coniugationis in eo deſinentibus: quoniam mutant primas duas uocales in eu: ut iens euntis. quiens queuntis. De pronomine. Ronomen eſt pars ofonis ꝗ ꝓ noie proprio uniuſcuiuſq; rei acci pitur: perſonaſq; finitas recipit. Genera ſunt quinq;. Maſculinũ ut hic. Fœmininũ urhæc. Neutge ut hoc. Cõmune ut noſtras. om- ne ut ego tu ſui. Figuræ ſunt duæ. Simplex ut is. Cõpoſita ut idem quod componitur ex is & demum Solum idemidẽ decompoſitæ ſiguræ eſt. Perſonæ ſunt tres. Prima ut ego: Secũda ut tu. Tertia ut ille. deo prima & ſe cnnda perſona unica tantum pronoia hahent: quia non egent diuerſis uoci⸗ bus: quoniam ſemper preſentes inter ſe ſunt& demõſtratiuæ. tertia uero per ſona ideo habet plura: quia modo demõſtrat: ut hic modo refert ut ipſe. mõ præſens eſt & uicina. ut iſte modo abſẽs & longe poſita. ut ille Si.n. ſuper om ₰ “ Pro 1nn⸗ kl ſtea gu⸗ ſen n ver tuc kre mi Dex tpei ſin goi 0 ig rio ut io. det 86 Ens ſtur de⸗ io ce i⸗ mici ama rin mis, S antæ es in aecl Hlini om⸗ dem 2el⸗ ſe noci⸗ er , 10 — . nes alias partes orationis finit perſonas pronomen rectiſſime tertiaruin quo q; perſonarum differẽtia diſticte profertur quæ plurimas habet diuerſitates pronomina non ſumunt articularia in declinatione. Sed noſtras & ueſtras nõ ranꝗᷓ pronomina aſſumpſerunt. ſed quia ſequuntur declinationem nominũ tertiæ declinationis. Ego & tu ideo genera habuere confuſa: quia cum demõ ſtratiua ſint ſecum genera oſtendunt. Modi declinationis pronominum ſũt . quattuor. Primus continet tria pronomina ego tu ſui.Secundus quuq; ille ip ſe iſte hic & is. Tertius quinq; meus tuus ſuus noſter & ueſter. Quartus duo noſtras & ueſtras. Pronomina primi & ſecundi modi ſum primitiua. Keliꝗq uero deriuatiua. lpſe ipſa ipſum ideo non ſacit ipſud in neutrali uoce ſicut iſ tud & illud quia ueteres dicebant ipſus ipſa ipſim. De præpolitione. NRæpoſito eſt pars orationis indeclinabilis quæ præponitur aliis partibus orationis. per appoſitionem. ut coram deo. per compoſi tionem. ut in doctus. De aduerbio Duerbium eſt pars orationis indeclinabilis quæ adiecta uerbo ſi- a gniſicationẽ eius explanat atq; ĩplet. Species duæ ſũt. Primitiua ut cLam. deriuatiua ut clanculum. Significationes ſunt multæ: ut . qualitatis. Temporis. Similitudinis ꝗqtitatis & ſimilia. Figuræ ſũt tres. Simplex ut diu. Compoſita ut interdum. Decompoſita: ut im prudenter ʒ ſdDeſlnteriectiooeoenr. Nteriectio eſt pars orationis indeclinabilis quæ mentis affectum ſignificans interiacet aliis partibus orationis, Interiectioni acci dit ſignificatio tantum. De cõôiunctione. Oniunctio eſt pars orationis indeclinabilis coniunctiua ali arum partium orationis. Coniunctioni accidunt tria. poteſtas.figura & ordo. poteſtas eſt uis quæ coniungit. approbat.affirma: conti- nuat & ſimilia peragit. Figuræ ſunt duæ. Simplexiut & Compo ita ut & en im. Ordies coniũctionum ſunt tres præpoſitiuus. ſuppoſitiuus & communis. Pins. lo. Sulpitii Verulani de morihus puerorum carmen iuuenile. Vos decet in menſa mores ſeruare docemus. Virtuti ut ſtudeas litteruliſq; ſimul. Quæ prius admoneo miti puer indoie ſerua. Præq; tuis oculis hæc mea iuſſa tene. Sit ſine labe toga. & facies ſit lauta: manuſq;. tiria nec naſo pẽdeat ulla tuo Et nihil emineat: & ſint ſine ſordibus ungues. Sit coma:ſit turpi calceus abſq; luto. Liguaq; nõ rigeat. careãt rubigie dẽtes. Atq; palam pudeat te fricuiſſe caput. Exprimere & pulices. ſcabiẽq; urgere nocentem. Ne te ſordidulum:qui uidet iſta uocet. à iiis Seu ſpuis aut mingis: nares nutaſue memento SðUDWMUU Poſt tua concuſſumuertere terga caput. Mucorem haud tangas. digitis ſputũ ue reſorbas. Paniculo naſum mungere nempe decet. Et ruptare caue ꝗn ora in terga reflectas. Stringe os:crepitũ coge tener̃ nates. Munditiæq; tibi placeant. medio quoq; cultu. Vtere. ne turpis uel uideare leuis. Ne maledicta refer. nec promas turpia dictu: Et ſtomachoſa quidem dicere turpe tibd. Moribus urbanis curato præditus eſſe. Parce gulæ turpi:luxuriamq; fuge. Parce & auaritiæ. bilẽ frenar memẽto. Inuidulus tumidus nõ odioſus eris. Deſidiam fugies: atq; ocia turpia pelle Et ludi turpes ſint procul atq; uiri Fidus ſis: audenſq; bonis temerarius eſſe. Deſpice non audax ſis: timidus ue minus. Nec penitus mutum. nnec te decet eſſe loquacem Conuenit ille thoro. conuenit iſte fſoro. Et manſuetus eris. rectum te lectus habebit. Detege nec ſocium. nec tua membra moue. S Nec ſisdifficilis nimiũ.nec credulus eſto. Dedecus & metues:& reuerer̃ pbos Fautilis & mendax nunꝗᷓ.nimiũ ue ſeuerus Eſto:ſed comẽ muniſficũq; uelim. Sis pius: atq; coles ſuperos., uenerare parentes. Et noceas nulli ſuripiaſq; nihil Nec ſis uinoſus:ꝗquis potaſſe catonem Fama reſert. fugias ſumere bina mera Omnibus in rebus ſtudeas precor eſſe modeſtus. Sis auidus laudis. ſit tibi cura boni. . Non ſis deriſor nõ ſomniculoſus iniquus.Nõ iudex.nec tu teſtis iniquus erxis Sic bene moratum laudabimus atq; colemus: Sic & honorus eris. ſic eris ipſe grauis. Nunc ſaciles aures:animum quoq; præbe ſerenum. Morigerate mihi:mollia iuſſa dabo. Non ſum qui laudem ſũmo te accũbere mane. Iudice conueniens me dabit hora cibum. Nec uos ante focum cœnas producite longas. Hæc ſaciat caupo.qui ſapit iſta fugit. Sterne thoros nitide. lautoſq; appõe qdrantes. Artcq; ſalem & cinerem flumina uina dapes. Te uitare ueli cupidus ne ut lucro ſonoras Cõtracte fauces mãde rite iuuet. Et licet ãtig cubuiſſẽt pectore prono. Te colla hæc ætas recte tenere iubet. Et finito menſæ cubitis hærere potentes. Tu tãtũ faciles pone repõe manus Tuq; puer iubeo ſedeas uel rato ſed aſtans. Pocula miſcet celer. pone ue tolle dapes. lura⸗a u — lIuraq; conuiuas ſup importare miniſter. Effuge. nã turpis ſæ fit inde toga: Quckien iubebit an facillis ſemperg ſubito. 1t de D Quemqʒ tibi dederit tu tibi ſume Ilocum MM “ Quodq; uir egregius pauido tibi porriget illud. nates Sume libens grates. aptaq;ʒ uerba refer FFBlſto tribus digitis. magnos nec ſumito morſus. Nec duplices offas mandere utrinq; iuuet. Dapſilis & largus ſemper blandeq; ſodali. Impartire tuo pauperibuſq; dapes. k Nec uos obſcœnos jaudabimus aut comedones: . Eſſe decet uiuas: uiuere non ut edas. i1 Namqʒ cibus nimius capiti ſtomachoq; nocebit: Corporis hic uires ingeniiq; rapit. Gauſape non macules.aut pectora:nec tibi mentum. Stillet: ſitqʒ tibi ne manus uncta caue. H Sæpe ora ac digitos mappa ſiccabis adapta. In quadra facit non tua palma moram Quod tibi uicinum fuerit tibi ſume ſodali bo (Cece tuo referat dum tamen ille manum. lim⸗ Dumqʒ in fruſtra ſecat caueas ſumpſiſſe reciſa. Nhi1 L. ucro legit dulces abſq; pudore bolo. pen Non manibus gremio immuſſis tibi uel licet unguis. ſergz Quogd ſumes reſidens non agitato pedes. lncidaſq; prius ꝗᷓ deus contundat offellam. Tingantur rurſus ne tibi morſa caue. Nec linguas digitos: nec rodas turpiter oſſa. Aſt ea cultello radere rite potes:· Siue ſuper menſam cortex cumuletur & ipſa. Oſſa uel in pateram præpedibuſ ue iace. Nec tanqᷓ fiſcos tenta nec delege fruſtra. Et quocunq; manus: huc tibi lumen eat. Nec ſocium torue aſpitias: ue quod ederit ille. Aduertas: geſtus inſpice ſæpe tuos. l Pocula quum ſumes tergat tibi mappa labella: Si tergas manibus non mihi charus eris: et. Vna manus ſumat pateram: ni hanc iactet in hoſtem A4 (Theſeus: aut Beli ſint monumenta patris. us Allr0tDt hanc ſi binis manibus captabis id apte. Efficies:digitis uaſcula ſume tribus. Et teneas oculos: nec ſupra pocula fare. Plena aliquo uita ſit tibi bucca cihbo. Deme merum ciatho multum ne forte ſuperſit. Quod nolit ſocius ſumere ſponte tuus. Quiĩ ſapit extinguet multo cum fonte phalernum. Er parco lympham diluet ille mer. Non ſacias binos hauſtus/nec feſſus anheles. Sipila nec labiis ſtridula prome tuis ”ôƷM Nec cito ſorbebis uelut oui lutea grati.· Nec nimium tarda fuge phalerna mora. Vnum ſiue duo.ad ſummum tria pocula ſumes. Sic hunc numerum excedes iam mihi potus eris. Fac uideas quodcunq; bibes:modicumqʒ pitiſſa. Crater ſiue calix det tibi uina breuis Os quoq; tergebis ſemper poſt pocula palmas. Abule: quum menſam deſeris atq; labra. inflectenſq; genu. iungens quoq; brachia proſit. Dictio. ſed tolles ordine quæq; ſuo-PFinns. Clariſſimo uiro. Falcõi Sinibaldo patritio Ro.prothonotario apoſtolico apo ſtoliciq; fiſci cuſtodĩ Sulpitius Verulamus ſalutem. 5 1 1 ga., . 8 Secundam horum librorum editionem eo tibi dicare cõſtitui ſa- pientiſſime Falco:quod mirifice me delectauit tua illa pura & pie tas:qua in inſtituendis domeſticis uteris. Qui quidẽ uel hoc uno ſoælices appellatr̃ ſe poſſunt.quod apud te:ſi uiuere contingit. In fratris enim filios paternum. In famulos uelut patrui animum geris. Vt habeat igitur pie tas talis quo nõ modoeos qui tibi chariſſimi ſunt ad litteras excitet:ſed eſſet quod romanis & exteris tradere quãplurimoſq;: ut tuus eſt mos: ualeat pro⸗ mereri. Lætus accipe munuſculũ quod ofſerimus. ſed utinam. ut erit præſer Iĩ lucido in præ entia ſatiſfactu miſic haberemus dignum aliquid: quod Frã⸗- ciſco eius fratri poſſes ſubminiſtrare. Dequo quid tibi nunc dicã: Profecto quom eius acumen quom feruens ſtudium tam in noſtra oratoria ꝗᷓ in iuris facultate percipienda: quomodo animi candorem: quõ deniq; ſanctos mores inſpicro: illud auſim de eo quod naſicæ aſcribitur iudicare. Eũ eloquentia ſprimum iuris ſcientia conſultiſſimuũ: ingenio uero ſapientiſſimum fore. Sed pero me oportũe meditaturum: quod huic etiã aliquãdo ſis tra diturus. uale lIo. Sulpitii Verulani uiri eruditiſſimi de arte grammatica opuſculum compendioſum. Fundamenta cupis latiæ qui noſcere lnguæ: Artibus ut doctis inuigilare queass:: Hac intereſt. te calle breui: paruocq; labore Perducam ſauſto ſydexe:carpe uiaam. „.W —— ● 2 ſ. f ee — — — — — – — 22 nunt. ut hi poetæ: Nomina per caſus nam te uariare docebo: Hinc tibi ꝙ ſeruent nomina quæq; genus: Poſt hæc de uerbis & formis pauca locutus Præteritis tradam iuncta ſupina ſuis: Poſtremo ut uerbis deceat te iungere caſus. Conſtruere & partes ſœdere quaſq; ſuo. Ergo age ut ad lætum uenias puer optime frugem. Sulpitii diſcas hæc monumenta tui. H . De nominatiuo primæ declinationis. ”MUHG Rimæ declinationis nomina ſiue latina ſiue græca: aut in a aut ĩi as aut in es habent ſingulares nominatiuos. In a terminata tam ma⸗/ ſculina quã ſfœminina ꝗᷓ communia ſũt: ut hic poeta:hic ſcriba hæc Roma. hæc muſa. hic & hæc aduena. Ex neutris quibus ſecundũ hanc declinatiem uetuſſiſtimi utebantur ſolum polenta: ut Ouidii teſtimonio ifra docebimus in uſu remanſit Nam ſecundum tertiam declinationẽ non uariantur. in as & in es græca ſunt tantum & maſculina: ut hic æneas hic anchiſes. H De genitiuo & datiuo. . Genitiui & datiui in æ diphthongõ finiuntur. ut huius poetæ. Veteres tamẽ genitiuos fœmininorum in a deſinentium plerunq; in as more græco termi narunt. ut huius familiæ & familias. & in ai: ut aulai pro aulæ & picta i pro pi Ctæ. De Accuſatiuo. Accuſatiui in am deſinunt. ut hunc poetã. hanc muſam. Vocatiui & ablatiui in a. ut o poeta. ab hoc poeta.llla uero ꝓpria græ ca in as & in a etiam in an finiunt accuſatiuos. ut hunc æneam & ænean. hac æginam & æginan. Alia græca in es accuſatiuos etiam in en emittunt ut an- chiſen. Vocatiuos autem & ablatiuos in e: ut o anchiſe. ab hoc anchiſe. Inter dum etiam in a quod olim anchiſa etiam in nominatiuo dicebant: ut docet. Quintilianus. Barbara propria in am aut non uariantur: ur Balabam. Aut ſolummodo in genitiuo & datiuo: ut Adam huius adæ. huic adæ. Reliqui ca ſus nominatiuo ſimiles ſunt. De Nominatiuis & uocatiuis pluralibus. Huius declinationes pluralis nominatiui & uocatiui in æ d'phthongon deſi De genitiuis. Gti ĩ ag ut horum poetaꝑe.niſi ĩ um ꝑ ſyncopam cõpoſita & deriuata nomi na ꝓſerantur ut graiugenum & grauigenaꝶe dardanidũ & dardanidage, nam muſum & poetum & ſimilia non dicimus. De cdatiuis & ablatiuis. Datiui & ablatiui in is exeunt:ut his poetis ab his poeiis.pauca tamen ſomi nina in abus hos caſus habent: ut deabus. filiabus equabus mulabus liberta bus duabus & ambabus. & uix plura. Quãuis antiqui dextrabus & eabus di⸗- xerunt. Et falſũ eſt illud quod omnia fœminina quæ a maſculinis in us neu- tro carentibus tranſſormantur in abus hos habent caſus. Nam ut inquit ual la diuabus.priuignabus. genitabus. aſinabus. iuuencabus, ceruabul, lupabus * urſabus. libertinabus. patronabus. concubinabus. ſeruabus. ſamulabus. do- minabus: animabus non dicimus. Sociabus uero apud Florum legimus. Aſinabus uero apud Priſcianuum. De Accuſatiuis. Accuſatiui in as emittuntur: ut hos poetas. De recto ſingulari ſecundæ declinationis. Ecundæ declinationis nominum ſex modis terminantur ſingula- sS res nominatiui.aut.n. in um deſinunt ut tẽplum: aut in er: ut caper aut in ir ut uir.aut in ur ut ſat.aut in us ut Virgilius aut in eus di⸗ phithongon græcorum tantum. ut Tydeus orpheus. Inuenimus ẽt inos græca terminata,: ut hæc Leſbos. hoc chaos. & in on neutra. ut hoc lliõ. hoc epitheton. De Genitiuis. . Genitiui in ĩ longum deſinunt.ut templum templi. Sed in quibuſdam ſũt pba res In quibuſdam una ſyllaba abundant. Nam pauciorum ſyllabarum ꝗᷓ no- minatiui ſint eſſe nõ poſſũt. Vnde in his gtĩs quos poetæ miores nomĩatiuis proferũt fit ſubtractio lr̃æ ultimæ per apocopẽ. ut peculi pro peculii. omnes igitur genitiui huius declinationis una ſyllaba rectos ſuperant. ut uir uiri. ſat᷑ ſaturi tydeus tydei.Exceptis qui ueniunt a nominatiuis ĩ us & in um qui pa- res ſunt ut uirgilius uirgilii: templum templi. & qui formãtur a nominatiuis in er habentibus formininũ in a : ut niger nigri nigra. Ex his excepimus quæ suel ſp uel n ãte er ſyllabã hẽnt: ut miſer miſeri ꝓſp ꝓſpi tener teneri. Et a fe rO uel gero cõpoĩta ut armifer armiferi.armiger armigeri. Demit ẽt puer pue ri. liber liberi qd bacchũ & ingenuũ ſignificat. Nã in aliis ſignificationibus li bri facit.adulter adulteri ſocer ſoceri.lacer laceri iber iberi pẽultima/ꝓducta ltem & eius cõpoſitũ celtiber celtiberi.præſbyter præſbyteri. mulciber mul- ciberi & mulciberis. Dexter dexteri & dextri. Aſper aſperi & aſpri. Sed aſperi quando eſt proprium. De Datiuis & ablatiuis. Datiui & ablatiui formantur a gẽitiuis i in o uerſo:ut Virgilii uirgilio Templi Templo. Tydei Tydeo. Græca autem illa in eus genitiuos in ei uel ĩ eos & in eo more actico etiã habent & datiuos in i: ut orpheus huius orphei uel orpheo uel orpheos huic orphi. Virgilius in Buccoli. Orphi calliopeano formoſus apollo. & in ſexto æneidos. In fſoribus letum androgeo. Statius. Nõ mutum caput orpheos Loqueber. —ðDMW— Accuſatiui in um deſinunt: ut hoc tẽplum hoc templum.hic tydeus hũc ty- deum. Sed hæc in æus diphthongõ græca emittũt hunc caſum etiam in a & uocatiuum in eu ut hunc tydeum & tydæa otydeu. Inuẽitur & accuſatiuus græcorum in on ut tydeon. Pactolus Pactolon: leſbõ meandrõ Vocatiuus de ſinentiũ in er & in um ſimilis eſt nominatiuo: ut hic magiſter o magr̃ hoc tẽ plum. hæc glicerium o glicerium. Ideoq; animaduertendum o euãdre: o tym bre o teucre o puere & his ſimilia non eſſe a nominatiuis in er ſed a rectis in us ut euandrus trymbrus teucrus puerus: ut ãtiqui dicebant. Nomia propria — (A e bon ur na 10 lat per ſ E e in⸗ h a Us. der c⸗ uᷣ ö⸗ li , in us terminata & i ante us habentia uocatiuũ in i remoto us minorem no- minatiuo una ſyllaba faciunt: ut uirgilius o uirgili. Pompeius o pompei. Ca ius o cai. Vetuſtiſſimi tamen dicebant o uirgilie pompeie caie. Cætera in us conuerſo us ĩ e faciunt uocatiuum. ut priamus o priame. Quædann græca i us terminata hunc caſum emittunt:in. uut Oedipus œdipu: Panthus pantu Quædã in os ſimilẽ nominatiuo ut ilios & ilie. Dicimus tamen o deus: o lu cus fili o filie. o populus o popule: o fluuius o fluuie. o agne & o agnus. o uul ge & o uulgus. o chore & o chorus. o pelage & o pelagus quæ ſic ſuo arbitrio protulere maiores. At ne aliquando ambiguam dictis meis fidem adhibeas chariſſime lector. Volo te ſcire hæc oĩa ex illuſtribus me collegiſſe auctort bus quorum non poſui uerba ne crebra interpellatio faſtidium generarer & ne ingenium puerile proſuſitate confunderem. De Nominatiuo & uocatiuo pluralibus. ⁴ Nominatiui plurales & uti huius declinatiõis ĩ i longum deſinunt ut hi ma giſtri o magiſtri. Sed neutra nomina habent nominatiuos accuſatiuos & uo catiuos in a ut hæc templa hæc templa o templa. De gtis. Genitiui in orũ terminãt. ut hoꝶ tẽploꝶ:hoꝶ, domi noꝶ. ꝓferũt ẽt ĩ um ab auctori bus genitiui maſculini præſertĩ neutro carẽtes ſiue p ſyncopã ſiue ĩ um na turaliter exeãt: ut deũ & deoge nũmũ & nũmoꝑꝶ⸗Mille nümũ tñ & mille de nariũ nõ mille nũmoꝑꝶ & mille déarioge triũuiꝶ ſed nõtrimuiroꝶ: ut Var ro docet.ln neutris autẽ ſyncopẽ fieri aut nunꝗ aut raro ĩuẽies. Datiui & ab latiui ĩ is ꝓferunt ut his templis ab is tẽplis. Sed ludoge & feſtoꝶ noia illa ſẽ per pluralia tã ĩ ium ꝗᷓ ĩ orum gtõs emittũt. Dtõs ãt & abltõs ĩ ibus. ut horũ ſaturnalium & ſaturnaliorum. his ſaturnalibus ab his ſaturnalibus. horum uulcanaliũ & uulcanalioꝶ his uulcanalibus ab his uulcanalibus. Dicimus etiam duobus & ambobus. De accuſatiuiis Accuſatiui in os exeunt ut hos dominos. has platanos. De adiectiuorum trium uocum adiectione. S Adiectiua quæ partim ſunt primæ pti ſecundæ declinatiõis ſic uariãt in numero ſingulari. Bonus bona bonum. Boni bonæ boni b onæ bono bo num bonam bonum. O bone o bona bonuma bono a bona a bono. In plurali boni bonæ bona. bonoꝶ bonarũ bonorum. bonis. bonos bonas bo na.o boni o bonæ o bona:a bonis. De tertia declinatione. Ertie declinationis ſingulares nti uarie terminantur. Deſinunt. n. t in a.ut hoc poema.in e. ut hoc cubile:in i nullum eſt nomen:niſi il la monoptota neutri ge.gũmi ſinapi nauli. Et ois generis.frugi nihil:mãcipi.huiuſmodi & ſimiliia. In al. ut hoc ani- mal.In el.ut hoc mel:In il ut hic & hæc uigil. In ol ut hic ſol. In ul ut cõſul In an ut hic titan. In en ut hoc nomen. In in ut hic delphin ĩ on ut hæc ſydõ ſy donis.ĩ ar ut hoc calcar ĩ ex ut hic uomerii ir ut hoc gadir ĩ or ut hic orator græca ut clamys. in os ut hic flos in us ut tempus. in æs diphthongon: ut hic in ur ut hic turtur:in as ut hic meœcenas. in esut hic pes. in is ut hic collis. In y præs. in aus quoq; ut laus. in ans ut amans. in ens ut mens: in vns ut tiryns.in tibus epy. Sed aliquæ terminationes ex his interdum productæ interdũ cor ons ut mons: in uns: ut aruns. in ars ꝛut pars. in ers ut iners. in ors ut mors in urs: ut tyburs. in uls ut plus. in abs ut trabsein ebs ut plebs in ibs ut calibs.in obs ut ſcobs:in urbs:ut urbs in aps ut daps: quis in uſu non ſit in epsi ut ad-⸗ eps in irps ut ſtrips. in yps græca ut gryps & cinyps: in ops ut inops in ips ut ſtips. in ems ut hyems. in ax ut fax. in ex ut lex & fex in ix ut nix in yx græ. ut ſtyx.in ox ut uox. in ux ut lux in aux ut faux: in alx ut falx in anx ut lanx. in unx ut coniunx. arx. ut arx in ac ut lac. in ec ut allec in id ut dauid.ĩ ud ut bo gud in ut ut caput. in y ut epy. Statius Quos Tiron & ſummis in geſtum mõ reptæ inueniuntur quas ꝗdem cum de genitiuo tractabitur cognoſces. De genitiuis. . — . . 2. — „ . . 2 Genitiui ĩ is correptũ deſinunt:excepto huius uis qd ꝓducitur.in a rectũ deſinentia addita tis ſyllaba faciunt genitiuum ut poema poematis.ſyrma ſir matis. Vetuſtiſſimi tamen huiuſmodi nomina græca iuxta primam declina- tionem uariabãt etiã mutato genere & iuxta ſecundam mutata uoce: ut hæc ta e in is uertunt: ut monile monilis. Cepe indeclinabile eſt dicimus etiã hæc cæpa cæpe. In e ꝓductum græca ſunt & propriam ſeruant declinationem ut hæc penelope penelopes & rhetorice rhetorices. Ino ſi fœminina ſint & g uel d ante ohabeãt o in i breue conuertunt& accepto nis formãt genitiuum ui uirgo uirginis: dulcedo dulcedinis. Compago tamẽ & ambago compagis & ambagis. Et ſi Oui. dixit Atq; ita diſparibus clamis compagĩe ceræ. Dido didonis facit & græce didos uel didus. Caliſto etiam caliſtonis & caliſtos uel caliſtus ſic & ſimilia. Cætera uero quæcũque ſeruanto longum: ut iuno iuno nis caupo cauponis præter hic cardo cardinis: ordo ordinis hõ hoĩs: Vetuſti tamen homonis dixerunt nemo neminis: turbo turbinis quando ẽ appellati uum:quãdo ꝓprium turbonis. Apollo apollinis. hic cupido cupidinis margo marginis. brito britonis ex gallica gẽte homo. Caro carnis format. Anio flu- uius anienis facit qd uolunt eẽ a recto anien. Nerio quoq;uxor & uis matris nerienis: ut auctor eſt Gellius. Lac lactis. allec allecis. bogud bogudis. dauid dauidis caput capitis: ſic & eius cõpoſita: ſinciput ſincipitis:occiput occipitis nepet oppidi nomẽ indeclinabile eſt dicitur tamẽ nepis & nepte nepetis. In al deſinentia ſiue neutra ſunt ſormant gẽitiuũ in alis longum: ut hoc animal animalis. Si maſculina habentillud a breue : ut Hanibal Hanibalis & hic ſal ſalis. In el addita is ſormant genituum ut mel mellis. In il in ol & in ul eſt. ſic & nequam. uel hoc poema poemæ: & hoc poematum poemati. In e correptam termina ſumunt is utuigil uigilis ſol ſolis & conſul cõſulis. nihil nomẽ indeclinabile inds I citan ram min 5 dne te cita 4 les hͤ lii⸗ emi ber lert Pta nea⸗ eris lete man lina hice mey ebe⸗ in⸗ wor Rrös Wer (ena lae un Inh min liue In an terminata ĩ a longũ ſeruãt & formãt gtũm addita is ut titã titãis græ ci tamen hẽnt hoꝶ ommium gtõs ĩ os ut pan panos titã titanos.ln en correp tã mutãt e ĩ i ẽt breue & is ſumũt:ut hic flamè flamis hoc numẽ numiĩs.ĩ en ꝓductũ accipiũt is ut liẽ lienis ren renis ſiren ſirenis ſplẽ ſplenis.ĩ in aſſumũt is penultima ꝓducta. ut phorẽ phorenis delphi delphinis: Sed græci ĩ os ter minãt. in on ſũpto is genitiuũ cõfuſe emittũt ut ſimõ ſimonis mẽnõ mẽno- is ſarpedõ ſarpedonis nõnulla tamẽ accipiunt tis ut lacoõ lacoõtis demo⸗- phoõ demophoõtis ſarpedon penultima correptaſ. arpedõtis: ĩ ar accipiũt is ut cæſar cæſaris nectar nectaris: par paris penultia correpta. ſed far farris ſa- citad differẽtiã uerbi faris &nar naris pducit a. Lar hoĩs ꝓpriuũ lartis. Sed neu tra ſi deriuatiua ſũt ꝓducũt a ĩ obliquis caſibus ur a lupa lupanar lupanatis a calce calcCar calcaris. Epar ãt epatis facit ĩ er finita ſumũt is & gtũm pẽulti ma corr̃ pta reddũt: ut carcer exis mulier eris ãt ptrahit᷑. Lucr. Siue uiꝶꝑ ſobo les ſiue ẽ mulieris origo.uer ueris ꝓducit. Adiectiua tamẽ ĩ cer:ꝗᷓ fœium ĩ is hẽnt uertũt cer ĩ cris alacer alacris. Veteres uero alacris ĩ maſculio ẽt ꝓtule rũt. Terẽ. ꝗd tu es alacris? Sd celeber celebris facit ſaluber ſalubris:ĩber ĩbris emittit. ſic eius cõpoĩta ſeptẽber ſeptẽbris octobris: nouẽ bris deẽbris mulci ber uero mulciberis: ſupius dixius mulcibris oli, Illa uero ꝗ ĩ ter hẽt fectos uertunt ter ĩ tris ut fr̃ ffis æther tamẽ æteris dr later lareris iter itieris corr pta pẽultia crater ãt crateris. ſtater ſtateris: & pãther patheris ꝓducta ꝗqdã be ne addi uolũt caracter caracteris: iupiter iouis facitilicet atiꝗ iupitris & ioupi teris dixierint. & iouis in ntio Accipiter acci pitris & accipiteris proſerebart ueteres. Sic & opiter: marſpiter: dieſpiter: in ir ſumunt is & penulti- mam coripiunt ut gadir gadiris in iris: ut Cariſius declinauit. in or ſi. maſcu lina aut fœminina aut coĩa ſunt addita is &producta formãt genitiuum:ut hic otator oratoris hec ſoror ſororis hic & hec auctor auctoris memoris ta men corripit o ſic rhetoris arboris tricorporis roboris indecoris & ſi ꝓduci debet tamen corripitur Sic & illa uetuſta marci poris & plubliporis. Sic prc⸗ pria græca ut hectoris & actoris. Neutra quoq; o breue ſeruãt marmor mar moris. Cor autẽ cordis facit. in ur omnia ſumpto is & correpto u gignun gtõs ut uultur uulturis fulgur fulguris. furis poducitur. Robur uero robo ris: ebur eboris ſœmur ſœmoris iecur iecoris & iocinoris corripiunt litter inas latina ablata S addita ſyllaba tis reddunt genitiuos: ut o mœcẽas mœ cenatis, arpinas arpinatis. ꝗᷓꝗᷓ ueteres omnia gentilia ſic declinauerunt hic & hæc arpinatis & hoc arpinate, Excipimus hæc monoſyllaba hic as aſſis. hoc uas uaſis quod in plurali ſecundæ eſt declinationis. hic uas uadis hic mas ma ris. hoc fas & nefas. Sic hic & hæc & hoc nugas omnis ge. Græca ãt huius ter minationis habent apud illos ĩ dos uel in tos gtũm: quẽ uertũt apud nos in tis uel in dis ut calchas calchantos calchantis gigas gigãtos gigantis adamas adamantos adamantis: Pallas proprium uiri pallantos paliãtis pallas dea pa lados palladis. lampas lampados lampadis atcas arcados arcadis. menãas me nados menadis. In es correptum latia quæ maſculini uel communis geſũt remotos & mutatoe in i breues & addita tis faciunt genitiuũ: ut hic ſtipes ſti pitis. hic & hæc miles militis: Excipiuntur illa quæ æ diphthongon habent in pebultima. & quæ a uerbis deriuant: quæ e ſeruãt breue ut hic & hæc p⸗⸗ pes præpetis. & hic & hæc teres teretis hic & hæc ebes ebetis. Sic declinant iĩ ate S hiitia qᷓuis longums ſeruant: ut aries arietis. paries parietis. tamen hic & hæc inquies ꝓducit genitiuũ inquietis. Fœmina quoq; e breue ſeruant ut teges tegetis. ſed pes & compoſita ab eo ꝗquis producant aliquãdo S ſormant ĩ ecis gtũm correpto e. ut copes cõpedis tripes tripedis. Apes uero apis habet- Aſedendo autem deriuata in idis correptum emittunt. obſes obſidis. deſes deſidis. Sedes uero ſedis facit.ln es longum ſiue græca ſiue latina ſint:mutata es in is reddũt genitiuos ut cedes cedis. Achilles achillis. Sed antiqui omniũ grecorum noĩum genitiuos etiam in i terminarunt. Virg. Atq; ĩmitis achilli nũc acris orõti. Quandoq; ad primam redegerunt declinationem ut orõtes oromæ. Chremes autem chremis &chremetis & laches lachis & lachetis & la chitis. Rannes rannis & ranetis. Dares daretis. & daris. Sic & multa græcorũ uariantur. Ceres tamen cereris facit. Merces mercedis quod cum ſequenti- bus e producit. hæres hæredis locuples locupletis: quies quietis: quod olim quintæ fuit decliatiõis:at eius compoſitum requies adhuc ſeruat. quis Cice. in Catone maiore dlxit requietem Agnes agnetis magnes. magnetis. lebes lebetis. In is longum deſinentia latina ablata S & addita tis pariunt gtum: ut hæc lis litis: hic & hæc dis ditis glis glitis. Excipitur glis gliris & glis gliſſis lIla queq;tam in er ꝗᷓ in is finita nomina regulam ſeruant in er terminatorũ ut hic puſuis: & puluer pulueris. hic uomis & uomer uomeris. hic & hæc pu- ter & pubis puberis & pubis. dicitur & pubes pubis genere ſœminino & ſi- gnificat multitudinem adoleſcentium & totũ populum ut tradit Seruius & pecten. Cætera ĩ is correptum ſimilem habẽt geni tiuum nominatiuo ut hic collis huius collis.tyberis tiberis. Excipitur hic lapis huius lapidis ſed oli la pis. polis cupis cupidis & eius cõpoſita ut tricuſpis tticuſpidis.Semis ſemiſſis põdus.nam ꝓ dimidio nõ declinat caſſis. caſſidis: hic ſanguis ſanguinis: hic & hæc exanguis huius exanguis facit: nec primitiuum imitatur. Hæc capis ca pidis: quod græcum eſſe mauult Priſcianus: Hic & hæc potis & hoc pote hu lus potis habet ex quo componitur poteuolo poteuis poteuult & potiſſẽ po/ tiſſes potiſſet, pro quo dicimus poſſum: d ut cætera alia præclare noſter Põ- ponius docuit. Græca in is ſi a genitiuo græco conſonantem habuerint ãte os illud o in i mutãt & gemitiuũ latinum faciunt: ut ſimois ſimoentos ſimo entis quod e ãte n ſuſcipit & latinum & græcum accuſatiuum habet.Adonis adonidos adonidis. chlamys clamydos clamydis quod per y ſcribitur ut quæ dam alia quæ ſub hac regula comprehenduntur. Doris doridos doridis Et ſi e- —— i in⸗ N ll len Eme/ peiki habent aep⸗ inunt ! en bie INN manti bber⸗ (eles m ommi achii orote l xcori lenti⸗ dolim 8 (ce, lebes grüm glilis naor Kd ol⸗ ig ut hie ſeniſis nisthi⸗ cis otehu militer patronomyca. ut æneis æneidos æneidis. Præterea Egis egidis, iaſpis iaſpidis. anubis: anubidis: ſardis ſardinis lapillus aſpis aſpidis.1 natpidis, anubis; anubidis: lardis lardi s lapillus aſpis aſpidis. ibis ibidis qd in plurali numero habet ibes ibium.iſis iſitctis, Pari pathlis G& bict a gridis & tygris tibris tybridis & tibris. Aalexis alexicdhs & alexis. Cice. ad atti- ſ⸗ da ichsmanu amabam. Aduertẽdum quidem homini nomina ſemp in accuſatiuo & ablatiuo paria eſſe: ut Seruius docet. Thetis thetidis ma ter achillis: cuius ablatiuum etiam theti Plautus pronunciauit. Thetis theti os en e eſſine t uror cantchius datiuus eſt thety. In 05 maiculina perdunt s. & ſumũt ris ut me ris. Nepos tamen nepotis facit. Cætera in os in otis habent ge itiuũ prodacta o ut hæc cos cotis. hic & hæc ſacerdos ſacerdotis. At cõpos ompotis corripit. Bos bouis habet. Os oſſis os: oris. cuſtos cuſtodis arbos: Bonos:la bosinebos: odos quoniam & nonos: labos: nepos: odos quoniam & in or terminant ſupra docuimus quos habet genitiuos. Græca quidem in os genitiuum græcum ſequuntur. os fina .. al coͤlerugin t heros heroos herois: minos mĩoos minois: nam minonis n eſt a recto minon uel mino. Athos autem athonis Cicero decli nalit urn ein gen eard min ſen. ncum cus gemtiuus athor li. In us curtum ſi neutra ſunt deponunt u s corripiunt: ut corpus corporis. Illa tñ in lus dus & nus corripiũt eris ut uellus 1s: deri Et ue lus uelleris: pondus ponderis: munuſ muneris: ſed facinus facinoris ha pignus oris & eris: ut uultPriſcia. Rudus ruderis fœnus ſœnoris & ſœne Ti 7 - „. »„ . — is penus penoris. olim peniris & peniteris. Quæ ãt uerba ĩ ero deſinẽtia ha gent eris correptum faciunt: ut ulcus ulceris ab ulcero ulceras. olus oleris ens is dor unt: ut ul ras. elero Plers Lemmpus aer temporis habet: hoc pecus pecudis. In itercus iter euristho⸗ cus aceris hic lepus leporis. Comparatiua quidem perdunt us & ris producunt: ut fortius fortioris melius melioris. In us productum remo ie ii ſumunr: Keruanta gumenf ſalus ſalutis. Tellus uero telluris habet men ineddn b. paiu lis. Et monſyllaba: depoſito uris producũt:ut mus murs-Rcd 8 . grun⸗ acit & ſus ſuis. In æs dipthongon duo latina inueni anur-h is hic præs predis. In aus ſœminina ſunt & in dis genitiuũ nabent: ut fraus fraudis laus laudis. Iu bs ms ps deſinentia formant geniti- uum iterpoſito i: ut urbs urbis hyems hyemis iops inopis. Sed ſi ante bs uel ps e habuerint & nõſint monoſyllaba illud e in i uertunt: ut cælebs cælibis: princeps principis: ſed auceps aucupis facit. Et a capite compoſita remouẽt S & e ĩ i mutant: ſumũt itis ut anceps ancipitis: & biceps bicipitis. triceps tri cipitis. Antig uero ancipes bicipes tricipes dixerut. In Is ns rs delinentia abla Seſumpta tis — gtum:ut puls pultis. mons mõtis pars partis. Frons 1 licet non ſit in uſu frondis facit: cum folia arboge ſigniſicat nã frons Konriscapnisſ pars. Len s lédis animal capitis:lens lẽtis legumẽ Glans gla- n ſ an ge biunt etiam iens quĩens & cætera ab eo & queo deducta quoni niu ernnent genitiuumut iens euntis præteriens prætereuntis. biens uero am iẽtis habet & libripens libripendis. ſed aruns aruntis facit uecors & a corde compoſita primitiuum ſequũtur. In xi a uerbis in go deri uant᷑ ablata x & addita gis faciunt gtũm ut grex gregis grego gas. lex legis le 8o gis. remigis cuius ntõ remex non utimur e in i mutat. Cõiunx uero cõiu⸗ gis dicimus remota n litera: quã in plurali & in omnibus obliquis pdit. Frux: quomodo utimur frugis hẽt. oli etiam hæc frugæs dixerunt. Cætera omnia latina perdunt x & cis capiunt. ut fallax fallacis. nex necis. ſex fecis. quincunx ꝗncuncis: ſeptũcis: deũcĩs. Sed ſi e ate d hẽant neq; ſint monoſyllaba nec ab il lis compoſita mutant e in i correptum per obliquos caſus: ut apex apicis: uertex uerticis. lodicis tamen & ueruecis producunt. Similiter maſculina ĩ is corripiunt penultimum: ut fornix fornicis. Fœnix uero & bombix ꝓducũt. Barbara ut pharnax corripiunt. Addunt maſtix. ſed Pli. utitur maſtice maſti ces. Reliq in x penultimã ꝓducunt ut fœlix fœlicis. Excipimus grex gre gis crux crucis. fax facis nux nucis: pix picis dux ducis trux trucis: coniũx coniu- „ gis: falix ſalicis: filix filicis: pellex peilicis. pernix pernicioſus etiam corripit. pi ſtris piſtricis picis:nam cum piſtris facit naui ſignificat. nix niuis: ſenex ſenis. Veteres ſenicis dixerunt. Nox autem noctis habet: pernox pernoctis. Spinx ſpingis ſpingos. Supellex ſupellectilis haber. De datiuis. Datiui huius declinationiſ in i productum a genitiuis remoto s deducuntur ut huius patris: huic patri. ſed ſi a græcis deſcendant aliꝗᷓdo corripiũt: ut Sta. in Achillei. Palladi littore celeb:abat ſcyros honoꝶ forte diẽ. De accuſatiuis Acti a datiuis i mutato in em ſormantur ur patrĩ patrem: ſed quædam in in ſaciunt & græca ſunt fere & in is termiĩata ut carybdis carybdiĩi ſirtis ſirtĩ Te thys thetyos tethim, neapolis neapolim, & alia hmõi. At iſta in em & in im: turris turrem turrim. torquis torquem & torquim. buris burem & burim. ſe curis ſecurem & ſecurim. bipennis bipennem & bipennim. puppis puppẽ & pPuppim: reſtis reſtem & reſtim peluis peluem & peluim febris febrẽ & febri uis uim tantum. Tybris tybrim: &tyberis tyberim tigris tigrim. ſitis ſiti. tuſ⸗ ſis tuſſim maguderis maguderim. Reliqui acti græci huiuſ declinationis in ĩ ut hæreſin. apud Cyprianum ibin irin carybdin. Qui. Er fletu madidis ibĩ a dite genis. Idẽ in põto Cum ferre carybdim achei. Et frequenter in a etiã ter minant ut lampas lãpadem & lampada. ætherẽ & æthera aerẽ & aera thorax thoracẽ & thoraca: ſyren ſyrenem & ſyrena. ſydonem & ſydona:hic pan hũc pana. hic titã hunc tita hunc titana hic delphin hunc delphina tantůmõ. Nõ nulla in on habent huuc caſum ut didon athos athon. & in o etiam ut dido & alecto. Virgil. Luctificam alecto. Neutri autẽ generis noĩa actũm & utũm ſimilem nominatiuo hẽnt. ut hoc corpus hoc corpus corpus. De uocatiuis. Vocatiui ſimiles ſunt nominatiuis:ut pater o pa ter. Inueniunt tamen græca quæ & utũm ſeruant græcum:ut hic pallas o palla o palla. hæc lampas: o lam pa.hæc thebais o thebai.hic chremes o chreme oachille'o lache.aliꝗ latinũ & græcũ hẽnt: ut tybris o tybris & o tybri. & o paris & o pari. Virgi. Tuc; o nrün dora W dari oderi gis le cöͤin/ Hiux mni cunx. Dil pici naſi maſti legis oniu⸗ Nt i enis. pinr nmort 1n Atiuis imnin i e nim: m’ de ſebri ſtul⸗ mi ddia jjter orar huc 5N ido tuͦm iuis, 10 n lin tybri tuo genitor cũ flamine ſancto. Oui. Qui ſapiant oculos an paric unnme habes. Ablatiui aut in e aut in i. aut ĩ e & in i finiuntur. Neutra in e terminata ablati uũ in i & in e faciunt. ut hoc mare ab hoc mari & mare.ab hoc monili & mõi le. Sed hæc in e ſolum huuc caſum emittunt rethe: gauſape præſepe. ſoracte: præneſte celene. In al & in ar exeuntia in i terminãat: ut ceruical ceruicali. cal car calcari Dicimus tamen ſale lare farre: par pare pari. Itẽ maſculina & cõia uel in er uel in is deſinentia ſi faciuntĩ e neutrum ablatũm in i efſferũt:ut pe- deſter hæc pedeſtris & hoc pedeſtre ab hoc pedeſtri ſalubri celebri. hic & hæc õnis & hoc omne ab boc & ab hac & ab hocõni hic & hæc utilis & hoc uti le ab hoc & ab hac & abhoc utili. Oui. tamẽuerſui obtemperans cœleſte dicit noc mihi nãa recolo fore ut a cœlleſte ſagitta. galis regali: martialis marriali ꝗᷓ do eſt adiectiuum: nã propria appellatiuis ſimilia ablatiuũ habẽt ine: ut iuue nalis iuuenale: martialis martiale. Illa etiam quæ actũm in um habent ablati uum in i faciunt:ut tuſſim tuſſi: ſitim ſiti:neapolĩ neapoli.qᷓ uero ĩ em & im ine & in i:ut puppe & puppi.reſte & reſti. bipennis autẽ bipẽne tantũ.In is & in er menſium noĩia terminãt hunc caſum in i ut aprilis aprili: ſeptember ſep tẽbri.hymber quidẽ hymbre hymbri format. In er cuiuſcũq; generis noĩa nec in is terminata abltũm in e ſolum emittũt:ut pauper paupere: uber uber gener degnere. Sed teriata ĩ ui s: ut auis ouis. guis: ut anguis ingnis ut igniſ in ctis: ut uectis.ĩ mnis:ut amnis.& omnis generis. noĩa & compatiua omnia & uerbalia in ix: & gentlia in as abltũm in i G& in e faciũt. ut aui & aue: angui & angue.igni & igne.uecti & uecte amni & amne:amante & amanti. fortiore & fortiori:uictrice & uictrici:arpinate & arpinati. rudis tamẽ adiectiuum ru di ſolummõ habet.quando uero eſt ſubſtantiuum rude. Soſpes & hoſpes:ſoſ pite & hoſpite.poſtis poſte & poſti.Strigiliſ ſtrigili tantum pugil pugili & pu gile. uigil uigili & uigile Reliqᷓ omnia tertiæ declinationis in e ſiniũt abltm ut cladeſ clade claſſiſ claſſe:niſi ſui licentia metri cã uerterint poetæ. Virgil. ꝗᷓ dtũm eſſe multi uolunt &plurimi atteſtẽtur: Aduectũ æneam claſſi. Quanꝗᷓ De nominatiuis accuſatiuis & uocatiuis pluralibus. Nominatiuus actũs & uocatiuus plurales tertiæ declinatiõis finiũtur in eſ ut hi patres hoſ patreſ o patres. Sed illa quæ in is terminantur ſiue etiã aliter & finiunt gtũm pluralẽ in iũ frequenter emittunt actũm in es & in is. ut hoſ & haſ omnes & omniſ.hos ignes & ignis. Pauca. n. habent ntũm & actũm & utũm ĩ is ut hec ſardis o ſardis.Itẽ alpis ſyrtis trallis & gadis ꝗᷓꝗᷓ dici mo ſyrteſ & gades: Neutra qᷓ ablatũm habent ine hos caſus in a terminant: ut hæc cor- pora o corpora.rethe uero rhetia habet.llla autem ꝗ in i uel in e & in i finiũt abltũm formant hos caus ab ipſis ablatiſ in ĩ addita a: ut mari maria pare uel pari paria:ſœlice uel lici cia. Excipiunt iſta quæ non ſeruant ante a Ludi cra quod Valla primæ & ſecundæ uult eſſe declinatiõis a Peilciane bene diſ latiuo aut in um aut in ium termi lentiens. Item uetera & amplaſtra. uege ampluſtra quoq; legimns. Comparati ua quoq;ʒ in a deſinũtiut fortiora maiora. ſed dicimus plura & pluria: ſicut cõ plura & cõpluria. Plæraq; autem græca habẽt actũm etiam ĩ as breue: ut plia das hyadas: lampadas. colchydas: delphinas: panas tytanas ſyrenas. De genirtiuo plurali. G enitiuus pluralis fit a ſingulari ab in natur ſiue natura ſiue p ſyncopã. Illa autẽ que abltũm in i:aut in i&ĩ e hẽnt ſuſcipiũr um & faciunt gtũm ut ab hoc cu bili cubilium. ab hoc animali aĩalium. a ſœlice fœlicium. a ſapiente & ſapien ti ſapientium. Multa tamẽ ex his ꝗᷓ finiunt abltũm in i & in e per ſyncopã ꝓ ferunt.ut ſapiẽtum ꝓ ſapientium.mœrentum ꝓ mœrẽtium. ſed comparati ua in um tantum emittunt: ut hoꝶ & haꝶe & horũ fortioꝶe: præter plus qd pluri um hẽt. Similiter dicimus uetus uet erum uigil uigilum. pugil pugilum memor memoꝶ cõplicum: ſupplicum: artificum. Quæ in duas deſinũt cõſo⸗/ nantes & abltũm ĩ e faciunt:e in ium uertunt: ut mars martium: fons fontiũ frons frõtium. præter cõiũx cõiugum. Et in ms ps deſinentia ut hvems hye⸗ mum. princeps principum. Ex hiis tamẽ exeipimus cõpoſita a capite quæ ſa ciunt gtũm in ium: ut tricipitium bicipitium: niſi p ſyncopã ſuccidãtur. illa quoq; quæ in gtõ ſingulari pares habẽt ſyllabas ĩ ium emittunt᷑: ut collis col liũ: caro carniu. apes apium & apum. Inuẽa. Exiamenq; apium lõga conſede- rit una. Cedes cedium. ſed ſimilia ĩ es frequentus in um terminãtur: ur uatũ G uatium, ſedum & ſedium. Indoles tamen indolum: ſoboles lium facir. luuenis uero iuuenum canis canum: panis panum: ſtrigilis ſtrigilum bæreſis hæreſum. Item in as latina in ium exeũt: ut arpinas arpinatium ciuitas ciuita tium probitas probitatium. proferũtur uero iſta etiam ĩ um. ſiue natura. uel potius per ſyncopam. ut ciuitatum probitatum. ſimiliter tãtum pluraliter de clinata & in es terminata in ium faciunt: uires uirium penates penatium tres triumOpes tamen opum potius ꝗᷓ opium. proceres procerum. Sic dicimus minorum: maiorum primorum. Lemurum lucerum ĩ quibus aurium iudici um ĩſequimur. In is longum deſinẽtia & creſcentia in genitiuo etiã in um ſa⸗ ciuntiut lis litium. ſamnis ſãnitium. nox quidem noctium facit. nix niuium ſupellex ſnpellectiliũ. cor cordium. ſel fellium. allec allecium. a melle melliũ non inuenit. nec a lacte lactium niſi a lactibus quod inteſtina ſignificat. Cæ tera omnia terminãt genitiuum pluralem ĩ um, ut conſul conſulumuirtus uirtutum. caput capitum pater pa trium. fruges frugum. ales ãt habet alitũ & alituũ figurate ut ait Seruius. bos boum per ſyncopã & datiuũ & abltũm bo bus. Compoſita uero ſimplicium regulas fere ſequũtur ut uecordium & ino Pum.at rethe rethium haber. De datiuo & ablatiuo. Datiuus & ablatiuus plurales a ſingulari genitiuo naſcũtu r interiecta hu ut huius patris his patribus ab his patribus. Sed neurra ĩa finita habent hos caſus ĩ is: ut hoc toreuma his toreumatis ab his toreumatis: hoc poema his Nemn urme GCen ſus lus hu Kles Da ſutn. hoct Mo α naut Cenit Da Piunt Uenria liuain bunt ceeſt Umu losc⸗ wparati ſcutco n uhniab laaut hoccu Ahpien nori poai glugl Gglun irco⸗ 8ſorti se: geſ⸗ Ur il liscol nſece⸗ mun bzreſs Eciuin rauel lierce um e licima niucdci uml niviun weli C wwirtus litü tümbo 1 ino abe enhe mih — ppe matis ab his poematis ſaciunt etiam in bus Priſciano auctore. De recto ſingulari quartæ declinationis Varta declinatio duas habet in nominatiuo terminationes us & u A ut hic uiſus & hoc cornu. Sed in u terminata neutra ſunt & omner ſingulares caſus In u finiunt. leges tamen apud Pli. & Lucãum cor S nus & genu quæ ſunt a rectis ãtiquis hic cornus hic genus. In us it aut maſculina ſunt aut cœminina. De genitiuo. Genitiuus ergo in us terĩatorum exit in us productũ ut hic uiſus huius ui ſus. Vetuſtiſſimi tamen in uis ſyllabas terminabant & dtũm in u. ut hic ſena- tus huius ſenatuis huic ſenatu. Hic metus huius metuis huic metu. huius rei Aulus gelius eſt approbatus aſſertor. De datiuo & reliquis caſibus. Datiuus nunc terminatur:in ui ut huic uiſui. Accuſatiuus ĩ um ut hunc ui ſum. Vocatiuus ſimilis eſt nominatiuo ut o uiſus Ablatiuus in u finitur ut ab hoc uiſu. De nominatiuo & uocatiuo pluralibus. Nominatiuus accuſatiuus & uocatiuus plurales iu us exeunt. ut hi hos & o ui ſus. Verum neutra illa in u terminata hos caſus a nominatiuo fſormant:addi ta a ut hæc cornua hæc cornua cornua. De genitiuo. Genitiuus in uum finitur:ut horum uiſuum. De datiuuo & ablatiuo. Datiuus & abltũs in ibus ut his uiſibus. aliqua tamen deriuatiue eam acci-⸗ piunt ut ante bus:ut hi artus:his & ab is artubus. arcubus partubus ad dife- rentiam horum noĩum ars arx pars. Inueniuntur tamen aliqua: nulla deriua- tiua impellẽte u ante bus ſeruare ut lacuhus tribubus ſimiliter portubus acu bus: quercubus ſpecubũs quod & ſpecibus habet: queſtubus pro querelis queſtibus.pro lucro. Et quõiam domus partim eſt quartæ partim ſecũde par tim utriuſq; declinationis: ne in eius uariatione quis decipi poſſit per ſingu-/ los caſus declinare uolumus. hæc domus huius damus & domi huic domui hanc domumo domus ab hac domo. In plurali hæ domus harum domorum & domuum his domibus has domos o domus ab his domibus. Antiqui in ablatiuo ſingulari domum etiam dicebant & Auguſtus domos pro domus: genitiuo eſt uſus. De recto ſingulari quintæ declinationis. Quintæ declinationis nomina terminant nominatiuum & uocatiuum in es ut hæc ſpẽs o ſpẽs & oĩa ſũt generis ſœminini excepto dies ĩcertũ ſingulari. meridies in utroq; numero maſculin. De genitiuis & datiuis Gtũs & dtũs finiunt in ęi diuiſas ſyllabas.ut huius ſpẽi huic ſpẽi. Veteres ta- men gtũm in es terminarũt: ut huius ſpẽs huius dies. Virgilius in geor. Libra dies: ſomniqʒ pares ubi fecerit horas: & in e. ut huius die & in ii. ut huius dii. Virgi.in.i.Aeneidos. Munera lætitiamq; dii. & datiuum ĩ e.ut huic facie.Gel lius tradit. M De actuſatiuo. . Accuſatiuus ſit a ntõ mutato s. in m litterã. ut hæc ſpẽs hãc ſpẽm. De abltõᷣ Ablatũs in e deſinit.ut ab hac ſp?. De mõ actõ & uocatiuo pluralibus. biii Nominatiuus accuſatiuus & uocatiuus plurales ſimies ſunt nominatiua ſingulari. ut he & has & ſpecies. De genitiuo. Grtus fit ab ablatiuo ſin gulari addita rum ut. harum ſpẽérum. De datiuo & ablatiuo. Dtũs & abltũs fiunt a ſingulari abltõ adiecta bus ut his & ab his ſpébus. Sed nõ te fugiatoĩa ꝗntæ declinatiõis noĩa carere gtiĩs dtĩs & abltis pluralibus P ter hæc res ſpẽs:dies:meridies acies facies materies & progenies addũt & ma neries: quod barbarũ eſt. De octo noĩbus q dechinationẽ ꝓnoĩum imitãtur & ꝗs uel qui. Octo ſunt noĩa qᷓ cũ cõpoſitis more ꝓpnoĩum ſecũdi otdinis de clinant unus totus: ſoluſ alius alter uter ullus & nullus : ut unus una uniũ uni us uni. unũ unã unũ o une o una o unũ ab do ab unaab uno. In numero plu- rali uni unæ una unoꝶ unaꝑ unoꝑ: dtõ & ablatiuo unis ũos unas una. o uni ounæ o una. ab unis. Veteres more adiectiuoꝶ primi & ſecũdi ordis hæc no mia uariabãt: Ex hiſ octo unus totusñſolus hẽnt utũm. Eã declĩationẽ etiã ꝗs uel ꝗ ſequũtur: ut ꝗs uel qui ꝗᷓ qd. uel cuius cui quẽ quã qꝗ uel ꝗd.a quo uel a qui a ꝗᷓ uel a qui.a quo uel a qui.ĩ plurali ꝗ ꝗq quæ quoꝶ quag quoꝶ qs uel ꝗbus. quos quas qa quis uela quibus. De compoſitis cum quis & qui. Quis & qui inimica inter ſe ſunt. nam cum quis quo olim cõmunis generis fuit uenit in compoſitionem non recipit qui in nominatiuo ſingulari. & quis cum augetur expellit quis unde extant uerſus. Cum quis namq; piam ſine quis qui coniunge putaſꝗᷓ Dam uis cuncq; libet qui ſine quis retinebit. è Cõponit᷑ ꝗs cũ ſi:ut ſiquis:cum ne ut nequis cum alius.ut aliquis cũ en ut ee quis. n in c uerſo cũ nũ ut nuũquis cũ ꝗs ut quiſꝗs queq; ꝗcquid quoꝶ quidẽ uocibus ſecundũ analogiã poſſumus uti. Quid uero precipiũt ꝗſquis ratum mõ habere in recto & actõ ꝗcquid: & in abſiõ quoquo. alia uero oĩa declinãt ut eog ſimplex quiſq quod uel ꝗd præpoſitis uel poſtpoſitis duabus uocibo niſi ꝙ in fœminina uoce nti ſingularis & neutrali pluralis dicimus ſiqᷓ neqᷓ ali qua nunꝗᷓ & hoge ablatiuus nõ terminat in i: & a multis præſertim multitidi ms numeri uocibus aures ahhorrent: ut quorũꝗᷓ ꝗſꝗᷓ adiiceint quis hæ pticu Iæ nã nt quiſnã.ꝗᷓ ut ꝗſq; ex quo fit unuſꝗſq; ſingulare tãtũ.piam ut quiſpiã: putas:ut quiſputas:quam :ut quiſꝗᷓ. A qui etiã deducta:ut ꝗdã quis:quilibet: quicunq; primitiuũ ſequuntur. De compoſitis ex duobus rectis. In compoſitis ex duobus rectis ambo ntĩ declinanrur: ut hæc reſpublica. hu- ius reipublicæ huic rei publicæ hanc rempublicã: o reſpublica ab hac republi ca. in numero plurali hæ reſpublicæ: harum reꝶ publicarum:hiſ rebuſpu. has reſpub. o reſpublicæ. ab his rebuſpublicis. Sic & cẽtimanus: cẽtimanus cẽtima nui. & unanimus: quæ componuntur ex corrupro & integro declinant. Alter uter autem nunc poſtremũtantum uariat ntüm. olim etiam priorem: ut akhler uter alterutra alterutrum alterutrius alterutri: alterutrum alterutrã alterurg- ab alterutro:ab alterutra ab alterutro: In'nuero plurali alterutri alterutræ al din lerut den tto — Uno uuuma horu bani W n ni 6 ate mict rd wen dei⸗ c⸗ diot Jn hea i dern k 4 Pri⸗ mic mi natido tiuo⸗ io. Kg bu; Am⸗ ntäuut nisce iun bl⸗ dW Keno etiͦg vo el Pvel qu. eners Acgis 1 Ute quce o eclinit vocibo Neqali eivd eptie niſii ilber . cahe⸗ Puh Ckuima Mer tale zl terutra.alterutroum alterutrage alterutroge alterutris alterutros: alterutras alterutra. ab alterutris. Inueniunt & alia huiuſmodi ut oliſatrũ oliſatri oliſa trO & reliqua. dicit & oliſatrum ſicut roſmarinum quod & roſmarinus nũcu patur. In compoſitis ex recto & obliquo rectus tantummõ uariatur. ut hic tri- unuſmilitum:huius tribunimilitũ huic tribunomilitum:hunc rribunũmili- tum o tribunemilitum:ab hoc tribunomilitum. In plurali hi tribunimilitum horum tribũorummi. his tribuniſmi. hos tribunoſmi. o rribunimi.ab his tri buniſmilitum. De patronymicorum formatione. Atronymicum eſt quod a ppriis tatummõ deriuat patrum noĩbus P ſecundum græcã formã. & ſignificat cũgtõ primitiui filium uel ne potẽ filiam uel nepotem.ut Eacides fi lius uel nepos æaci. Forman tur patronymica abuſiue a nominibus matrum. ꝓ ur iliades. auorũ ut atlantiades. regum ut cecropides. fratrum: ut phœtontiades: urbium gẽtium & regionum. ut argolis. troas theſſalis. & quoniam uel maſculina uel ſœmi- nina ſunt. Maſculina in des terminata ſic formantur. In des Nomi- na primiordinis mutant extermum e genitiui:in a: & iuncta ſyllaba des red- dũt patronymicũ ut pelias peliæ peliades: æneæ & ænæeades. æneides. n. con tra regulam eſt. Anchiſes anchiſiades hẽt: & Laertes laertiades: cum patrony/ micum nunꝗᷓ debeat primitiui gtũm niſi una ſyllaba ſuperare. Secundi uero ordinis non quæ in i terminant genitiuum ſumunt des ut priami priamides. Qux in duplex ii uertunt ultimum in a & des accipiũt ut Menetius meneti menetiades. Quæ uero in ei mutant ei in i longum & ſumũt des ut tydeus ty dei titides: quod euphoniæ gratia quidã uolũt d ĩ t uertere.Si tertii ſint ordis dtõ formãt: addita des ſyllaba. ut Hectori hectorides. Herculi herculides. Sci pio tamen:ꝗꝗᷓ latinum nomen ſcipiades hẽt ꝓ ſcipionides. In is. Patro nymica fœminina in is fiunt a maſculino ablato de ut priamides priamis. Ae- neades æneas. Virgilius tamen æneis uſurpauit. Sciendum eſt poetas quan- doq; uel addere ſyllabas patronymicis: ut Atlantides pro atalãtides: peliades Pro pelides. Vel diminuere. ut deucalides pro deucalionides. Iune. In ne patronym ica fœminina ſunt & formantur a genitiuis addita ſyllaba ne. ut Adraſtus adraſti adraſtine. Nereus nerei nerine: mutato e in i. longum. Sed Acriſius acriſii acriſione producta peultima format. l De patronymicorum declinatione. In e igitur maſculina more primæ declinatiõis nominum inflectuntur. ut hic priamides huius priamidæ huic priamidæ hunc priamidã & priamidẽ o priamide & priamida ab hoc priamidæ & priamida. hi priamidæ horum pria midage & priamidũ. his priamidisthos priamidas. o pamidæ:ab his priamidis Foeminina in tertiam declinationem ſequntur: ut hæc priamis huiui prin midis & priamidos huic priamidi hanc priamidem & priamida: o priamis & priamiab hac priamidæ he priamides harum priamidũ his priamichbus has priamides & priamidas o brigmic ab his priamidibuu, In ias quoq; ſœminina ſic declinantur. Hæc pelias huius peliadis & pelia- dos huic peliadi hanc peliadem & peliada o pelias & o pelia ab hac peliade. EHix peliades: harum peliadum his peliadibus has peliades & peliadas o pelia des ab his peliadibus: De declinatione græcorum ine. 1 In e propria ſiue patronymica ſic uariantur. Hæc penelope huius penelo- pes huic penelope hanc penelopen o penelope ab hac penelope. Hæ penelope harum penelopen his penelopes has penelopas o penelope ab his penelopes. In os græca ſic eũt. hoc melos huius melos & melus huic melei & meli hoc mmelos: o melos: ab hoc melei & meli hæc melea & melex. hoꝶ melon & me- lon his meleſis. hæc melea & mele o melea & mele. ab his meleſi. Inis In is ſic eunt. hæc matãorphoſis huius metãorphoſios & phoſeos & huic metamorphoſii & phoſei & phoſi hanc metamorphoſim. o metamorphoſis & phoſi. ab hac meramorphoſii & phoſi.hæ metãorphoſies & phoſees & pho ſis harum metamorphoſion & phoſeon. his metamorphoſiis & ſeſi. has meta morphoſias & ſeas & phoſis. Vocatiuus nomi natiuo ſimilis ẽ & ablatiuus da tiuo.ſed his duobus latine nõ utimur & aliquibus uocibus abſtinemus quas . in noſtram quandoq; declinationem tranſferimuſ. Ino Hæc ſappho. huius ſapphoos & ſapphus huic ſapphoi & ſapphi hãc ſapphoa & ſappho.o ſappho.ab hac ſapphoi & ſapphi:hæ ſapphoe & ſapphi. harum ſa pphon. his ſapphoes & ſapphois has ſapphous & ſapphos o ſapphoe & ſapphi ab his ſapphoes & ſapphis. Ines 8èD In es. Hic moſes huius moſi huic moſi hunc moſem. o moſes ab hoc moſe hi hos & o moſes. Reliqui caſus in uſu nã ſunt dicitur & moyſes hebreũ Hic ieſu huius ieſu huic ielu hune ieſum:io ieſu ab hoc ieſu.hii hos & o ieſus. — De nominibus heteroclitteis Voniam de heteroclitis iam mihi dicẽdum eſt de qubus ſane ma⸗ gna inter grammaticos diſſenſio eſt. Fateor me fere omnia ex di uerſis auctoribus collegiſſe: quæ grammatica lege.i. cõmũi uſu he teroclita iudicantur. Si quos ãt auctores illis refragari compereris aſcribito auctoritati. Scimus. n. plautum dixiſſe delitia fœminĩo ge.& nume ro ſingulari. & Ciceronem ne & alios interdum alia multa quæ lex gramma tica uetat.pmittit tamẽ analogia idem rõne proportõis aut fimilium declina tio ſimilis. Hæc iõ ne me aut immemorem: aut gnarum fuiſſe quiſpiam iudi cet ne ue quod ueteribus interdum ſcriptoribus licuit ſibi quoq; licere in ea veputet. aut quod raro inuẽtum eſt & figurate uel incuria quadam elapſum inquotidianum ſermonem audeat uſurpare. Primum ergo dicam quid ſit ap totum & monoptotũ nomen ex ſentẽtia Priſciani. nam ſentit aliter Diome- des. Aptotum eſt quod nominatiuum tanrummodo haber & in cæteris caſi hus deſicit. plerunq; tamen uocatiuum habere euam inuẽitur: eo ꝙ ſit nomi nullo leci Eeer Pllar tebe Dipte Trip Pene caln nom clina Lair bh terel tiuf⸗ pancc belhe⸗ pudr Hoc Gran con ie⸗ mo ac⸗ inad tur teſte. aAue. minat homit ſushẽ adlr ttiam wulte Dei mero hoer Wum Wr Lbeli peli bereb⸗ ope eoes. Nlihoe Ee⸗ ns ie or Apho s wen Ug d guas hon ruml hpobi ole reüklie ne ma⸗ nerc lhe velenis pome um Lclira miodi leinea ſpſom Sltao ome⸗ naci tpon natiuo ſimilis. ut hic iupiter o iupiter. Neutra uero Aprota tres poſſunt hahe re caſus ppter ſimilitudinem nominatiuæ accuſatiuæ & uocatiue uocis quæ generaliter eſt in omnibus neutris: ut fas & neſas: ir ardor & pus: ꝗqᷓ legimus puris. Monoptotum eſt quod unam uocem habet per omnes caſus ſiue ſin- gulares:ſiue plurales:ſiue utriuſq; numeri.ut ſinapi gummi.cæpe pondo ce⸗ tæ. Pedum & literarum nomina & numerorum a quattuor uſq; ad centum Diptota dicuntur quæ duos caſus diuerſos habent. ut uerua ueribus. Triptota que tres:ut templum templi templo. Tetraptota quæ quattuor ut genere generi genero generum. Pentaptota quæ quinq; ut caſtus caſti caſto caſtum caſte. Exaptota ꝗᷓ ſex: ut totus totio toti totum tote toto. Heteroelitũ nomen eſt:quod uario modo declinatur. Heterocliſis eſt uaria nominũ de- clinat io:quæ quidẽ fit in caſu numero genere declinatione & uoce. Defecti ua in caſu & numero.Hec certis deficiũt caſibus & numero plurali. hæc fori ab hac forte. hunc laterem: ab hoc latere. Sic phocas. Sed priſciano addit hi la tere & o lateres hanc ditionẽ ab hac ditione. Sponte & flamine ꝓ ſpirituabla tiui ſoli ſunt. Legimus ſpontis gtũm apud Columel.& flamina apud Tybul. pancoſcq; alios. Tabi & tabo genitiui & ablti ſunt caſus. dicimus tamen hec ta beſ hanc tabem ab hac tabe. Macte utũs eſt ſolus. Legit & mactus nã fuit a- pud uetuſtiſſios adiectiuũ. Lucre.li.v.nũc ſæpe boues luce ferro male macte Hoc tãtũdẽ huius tantũdẽ hoc tãtundẽ. Addũt hæc lues hãc luẽ: ab hac lue. Grates ntĩ accuſatiui & utĩ pluralis uox ſola eſt. Sed apud Cice.in oratore: ſi corruptus non eſt: legimus gtũm gratis: ut cum gratis cã nihil facias. Suppe- tiæ & ſuppetias. inficiæ & inficias repetũdag & repetundas pluraliter tãtum mõ dicimus.Hoc ſpecus huius ſpecus & o ſpecus duntaxat habet. ut Seruio placet.Sed cur actõ careat ipſe nõ uideo. Satias ſolus ntũs: ꝗᷓꝗᷓ Lucillus ſatiate in abltõ dixit. Dicam & dicas utriuſq;ʒ numeri acti ſunt. Dicã ĩ nomĩatiuo uti tur. Cicero ĩ uerrem actiõe quarta ſcribit heraclio dica. Natu ſolus ablatiuus teſte Seruio.Sic aſtu & promptu. ab aſtu tamen legimus hi aſtu hos aſtus & o aſtus Priſcianus aſtu nomen eſſe indecliabile inquit. Ganeo labeo & aleo no- minatiuos tantũ & utõs o habere priſcianus docuit in accentibus. Hæc carẽt nominatiuis & uocatiuis ſingularibus tantũ. ſed reliquos utriuſq; numeri ca ſus hẽnt. Remigis frondis uerberis: quod ẽt ſingulari caret accõ. Dapis necis addimus prunoris auctoritate Seruũ ſed remex legitur apud Serenum. Frõs etiam dicitur teſte Seruio:ſed olim frondis in ntõ dicebant. Phocas tamen uult carer̃ recto. Fœminis etiam rectũ nõ habet licet ſint ꝗ dicant hoc femẽ. Dapis in nominatiuo Liuius eſt uſus. Hæc tres duntaxat ha bent caſus in nu mero ſingulari. at in plurali ĩ nullo deſiciunt hoc plus huius pluris hoc plus hoc uirus uirus: o nirus. huius opis hanc opẽ ab hac ope quando eſt appellati uum huius uicis hãc uicem ab hac uice. hæc uis huius uis hãc uĩ ab hac ui qᷓ tuor hẽt caſus.plurale eius ſecundum quoſdam uires fuit. & apd ueteres Hhæc uis & has uis. Hæc cũ pluralem integrg hẽant abſtũm tantũmõ ſnigularẽ ha pere cõpinut teſte Phoca. Obice fruge pce uiſcere. Priſciaus ãt ꝗnto lib. uult inuẽiri huius p̃cis huic preci ab hac prece. huic frugi hãc frugẽ ab hac fruge. Hæc neutra cum ſeruent omnes caſus in ſingulari nomĩatiuum actüm &uι catiuum ĩ plurali tantũmodo habent:lura æra maria uina mora farra ordea thura mella fella fora. Addimus defruta & mulſa uinorum: & uinis etia apud Plinium legimus. Item ærum & æribus apud Catonem. ðèð 2— „% . . Huiuſmodi ſunt quintæ declinatiõis nomina: ut pernicies ſpes cuius compo ſitum expes nominatiuum & uocatiuum utriuſq; numeri habet. Demimus hæc nouẽ res ſpecies dies: meridies: acies facies mãeries & progenies. Veru in candi caſu. Similiter pronomina omnia: præter tu meus noſter & noſtras. Numero plurali carentia. plurali numero naturaliter carent oĩa deorum homnium urbiũ mõtiũ ſilua rũ fluuiorũ & locoꝶ propria noĩa niſi ſua natura pluraliter tantũmodo aut cõſuſe pferantur: ut athenæ thebæ cume Verulæ Pauteoli argi quod pter ali orũ morem in ſingulari hẽt hoc argos. Suſcipiunt tamen aliqdo ꝓpria nomi na numeꝶe miltitudinis gr̃a æquiuocationis ut Scipiões lelii & aiaces q omo nyma ſunt. Aliquando ſi tranſeunt in appellatiua familiæ: ut Ceſares: Fabii. Maſculina ſingularrra. Præterea hæc ſunt maſculina quæ ex uſu cõmuni pluralẽ numegꝶ reſpuunt: ſanguis ſumus puluis limus pontus mundus fimus ſol genius ſal æther aer ceſtus ꝓ baltheo ueneris. addimus ueſper. ſed nemo cõmũis ge:eſt & unuſꝗſ q; omnis. Fyoeminina ſingularia. Fœminina ſingularia hæc ſunt. pax mors uita fames ſitis lux gloria: fſama ſa⸗- lus lues gaza tabes labes humus ꝓles ſoboles pix ſenecta ſe: ectus iuuenta iu nentus penus fuga fides ĩdoles eloquentia proſapia ſtrues tuſſis bilis colera culpa galla arabies ſanies ſecordia uecordia perſimõia auaritia caries pernici es ſapina ſtultitia inſania dementiaamẽtia diligentia elegantia memoria ami citia arena ueſpera & paupertas. Adduntur & plura ſed ꝗ raro. Inuenies ta- mẽ aliquorum pluralia apud auctores amicitias memorias & ſapiẽtias ſæpius Neutra ſingularia. S Neutra ſingularia ſunt ſas & neſas irpus ador lac ſolum ſenium ſalum letam cœnum aenõ uirus indeclinabile uer uulgus pelagus gelu manna mãmona paſca crocũ baratꝑe nil nihil nihilum neceſſe ueſper ueſperum lutum mãe uii cum ſpicũ penum macellum nitrum & uitrum. Accedũt ad hæc nomina me tallorum excepto æs & electge Adde etiam noia liquidorũ ut ius & flegma: . & aridorum humi naſcentium quæ ad menſuram ponduſue reſferũtur cuiuſ — Elarel diptotũ eſſe Priſcianus oſtendit. caret enĩ gtõ & reliquos caſus habet. nterrogatiua ut quis uter & quotus. Relatiua: ut quĩ quæ quod is ſuus idem Diſtributiua: ut quicunq; omnis nullus. Infinita: ut alius aliquis carent uo⸗ Gdere Ponte Vinum lepoc ber Petrol neet Wüli Maſe⸗ ore riſu⸗ carcl lele une ſocri e A Fom dinun bire esſ opes⸗ lecebe Cone⸗ ie⸗ tem Pitur ſordes Neat ertat delezj iugrl ſune en paliz Lun Hui m lin b⸗ lu⸗ Inehi lge, nAo 1oden nipud Cond mimes Vewmn lbet⸗ Sidem m WO⸗ Ctrus. ziſtu coaut erali Anomi AIno. oun ter a unthl uma ſ, ventain let emnic Nriaam niesta⸗ ſepius nkeuun niwonn nie Ui mmwe ſegrn u iul q; generis ſint. ut triticum cicer piper milium ſœnũ. Ex quibus omniba hæc pluralem non reſugerunt. æquor mare fretum unda latex aqua lympha mel uinum poculum fons fluuius flumen amnis ſtagnum lacuna lacus puteus pa lus. Acetis uero apud Pli legimus. Præterea ordeum frumentum faba melo pepo citrullus nouum uerbum far piſum uel hæc piſa lupinus frugum. Ita q; herbarum & fructicum quædã nomina aduertẽda ſunt diligenter ut apiũ petroſilinum ſanſucum mẽtaſtrum cuminum roſmarinum abortanum. Ité· nepeta mẽta & plæraq; alia ne pluraliter declinamus. ꝗᷓꝗ Ouid. rutas dixerit. Vrilius ſumes acuentes lumina rutas. Maſculina pluralia. Maſculina pluraliter declinata ſunt. Quirites priates optimates proceres mi nores maiores cœlites. ſed legimus ſingulares huius nominis obliquos poſte ri ſuperi inferi penates liberi lemures ſales cani fori manes faſces antes ambo carceres caſſes furfures pugillares codilli loculi & natales ꝓ generis nobilita te ſecundum Diomedẽ. Falci annales: legitur ramen annalis tertius apud Gel lium. Cancelli lares ſentes uepres. Adde ſi uis luceres tacienſis quintilii fabii locri & ſimilia. Ludorum quoq; & feſtorum multa nomina ſunt huiuſmodi. ut Apollinares Quinquatres Circenſes & plura. Fœminina pluralia. Fœminina pluralia lunt calendæ idus feriæ nundinæ Nundinum. n. & trinũ dinum legimus perraro. Nonæ iduciæ latebræ tenebræ lactes thermæ excu biæ exuuiæ primitiæ ĩferiæ exeqniæ inficiæ ſuppetiæ dire tricæ ambages ga des fidiculæ pro inſtrumento tortorio paleæ quiſquiliæ reliquiæ blanditiæ opes cantes organorum ſiſtulæ ſiue deæ minæ faleræ nuge inſidie facetiæ il lecebræ delitiæ quod uolunt diuerſum a delicio eſſe. Diuitiæ uuptie argutie cunæ ſcalæ ſcopæ: bigæ trigæ quadrigæ ſeiuge compedes inimicitiæ genæ ãtiæ gates nareſ mãubiae ãbae foreſ.ualuae. Et feſtorum nomina: ut latinae Item cermoniae decretales: clittellae & mappae: ut Seruio placet: Sed mapa le gitur paſſim. Addit Diomedes grates gingiuae præſtigae nenie pelage ſortes lordes & gratiæ deæ, Neutrapluralia. Neutaa pluralia ſũt præcordia cũabula luſtra caſtra roſtra ſerta arma ſpõſalia exta tripudia ſpolia liba cibaria claſſica.apud Sueto. uero legius claſſicũ ſerta teſea iuſta bactra artaxata carcheſia crepũdia uinacea ceraunia lachana fabra iuga ĩteſtia peana ꝓ pidari poemate cythara effata & ambo. Quæ oĩa ſecũde ſunt declinationis. Pondo uero & tempe ideclinabilia ltemilia quod cum ſe quentibus ordinis eſt tertii. Maurus tamen hoc ile dicit. Mœnia magalia ma palia milia altaria palearia flamina quæ habet flamine in ablatiuo ſingulari. Lumina pro oculis & uerbera: quorum meminit Diomedes frequẽter ſingu laria habent. Sic & preſepia: cinus meminit Phocas. Addũtur ludoꝶ & fſeſto rum nomina ſecundam & tertiã declinationem ſequuntur. ut orgia parenta lia bacchanalia neptnnalia comitia ſolennia. hec oſtrea oſtreorũ in numero plurali græcum eſt. nam apud nos hæc oſtrea oſtree dicitur teſte Seruio,. Mul ta his addi poſſent.ſi omnia quæ aliud in ſingulari aliud in plurali ſignificit diſcernamus multa etiã demi ſi unius aut paucoꝶ auctoritatẽ ſequemur. Le gimus enim fumos ſoles mũdos genuiuos elegantias arenas maribus & mul ta alia plurali.ltẽ in ſingulari quiritem optimatẽ narem forem ſpoliũ libum bigam qdrigã lactem paleam iugũ iteſtinum tripudiũ altare & plura hmõi. Sed mẽinerimus multa multos dixiſſe ꝗqᷓ alibi phibentur. Totidem etiam: li cet ſit omnis generis numero ſingulari caret. Carẽt & numeralia præterun⸗ una unum centenarium & mille ſubſtantiuum: & quædam deriuata a nume ris: ut ducenti. Maſculina in plurali neutralia. Hæc in numero ſingulari maſculini.at in plurali neutri gene. ſũt tartarus tar tara. Dindymus dindyma. Tenarus tenara. Supparus ſuppara. Cetus cete. Ser uius tamen dicit Cetus nuſquam lectum. Menalus menala. hiſmarus hiſma- ra. taigetus taigeta. gargarus gargara. Stra. ãt gargage mõtem eſſe. gargara co loniam docet.pileus pilea. carbaſus carbaſa infernus inferna auernus auerna Ac maſſicus maſſica & hi maſſici. Sibila ſibila & hi ſibili. baltheus baltea & hi baltei. Maurus tamen baltea tantũ habere dicit. iocus ioca & hi ioci Locus lo D ca & hi loci euentus euenta & is euentus. luſſus iuſſa permiſſus permiſſa quæ . lib.ix.hoc iuſſum. Lex inquiteſt generale iuſſum populi. Fœminina in plurali neutralia. rria e quarta in ſecundam tranſeunt declinationem. Legimus apud Gellium Hæc in nũero ſingulari ſœminina: in plurali neutra eſſe compiunt᷑. pgamus pgama. intybus intyba & intybi: quo Pli. in. xx. utitur: apud quẽ etiã legimus intybũ. Quocirca nõ uidet uarium eſſe. Arbutus arbuta. altilis & altilia quæ ꝗdem cẽſeo adiectiua ut reptilis & reptilia Itẽ ſupellex ſupellectillia. Paſeua quod uix inuenies. Itẽ zizania & zizaniæ Bucolica hæc bucolica orũ: geor- gica hæc georgica. Rhetorica hæc rhetorica thopica hæc thopica. & ſimilia. Neutra in ſingulari & plurali maſculina. Neutra in ſingulari & ĩplurali maſculia hæc inuenio. Filum hi fili & hec fila Frenum hi freni & hæc frena. Lucanus. Traxerunt torti magica uertigie fili Idem. Caliben frenoſq; momordit:. Raſtrum hi raſtri & hæc raſtra. clauſtrũ hi clauſtri & hæc clauſtra: capiſtrũ capiſtri & hæc capiſtra porꝶ hi porri & hæc porra. Elyſiũ hi elyſii tãtũ. Cœlũ hi cœli. Lucre. ꝗs totidẽ nertit celos. ar gos hi argi:ſpecus hi ſpecus: ut Seruio placet. Sed uidetur ab hic ſpecus po tius deriuari. Cæterum aduertendum eſt plus neutri generis comparatiuum in plurali eſſe generis omnis Neeutra in plurali fœæminina. Hæc neutra ĩ plurali fœminina efficiũt: Epulũ epulæ: balneũ balneæ & hæc balnea. delitiũ delitiæ. Cepe cepe ſecundũ Phocã & Diomedẽ. ſed mihi poti- us ĩter ſin gularia neutra reiiciendũ uidetur. Item nũdinũ mundinæ amigda- lũ amigdalæ & hæc amigdala. nam amigdalus arbor eſt: ſicut hæc amigdala apud Plinium. Quæ plurifariam efferunt nominatiuum. uneq Hiantg Ahocv zpud ſuus cornus iger diei fin wina tühic . Trita Aer kahie benn ſtong uncn mmenta pecca hꝛ uſuie aep nſs⸗ Kum dunt Pese Phin i Hicpe werh oan wem ſers Ger minck worle Amuol libum hmöi, ianli cterum mume we Thünn, Vri erna 1hi ls ſo lgoe lum egimos ge Mon igeot/ er ia l uſtrü onni 8 lloser cos o tioun e ⸗ ngi⸗ orm Sunt quædâ pᷣterea quæ dupliciter aut tripliciter efferũt ntũm & cũuoce us rxiant genus:ut hic tõitrus & hoc tõitru. hic baculus &hoc baculũ hic tignus & hoc tignum hæc piſa & hoc piſum. hic naſus hæc naſa & hoc nalũ legitur apud Plantũ hic ſpicus & hæc ſpica: & hoc ſpicum quod plurale nõ habet. hic ſinus & hoc ſinũ pro uaſe.hic agiportus & hoc angiportum. hic cornu & hic cornus. Luca. Cornus tibi cura ſiniſtri. Hic tapes tapetis tapetũ tapeti & hoc tapete tapetis hæcueſpera & hoc ueſpeꝶ & hoc ueſper principiũ noctis ſeu diei finis. nã ueſper eſt ueneris ſtella quæ ueſperus heſperus & ueſperuge no minatur. hoc mundũ hic mundus hoc gelu & hic gelus hic artus & hoc ar- tũ.hic clipeus & hoc clipeum. hæc ſyngrapha & hoc ſvngraphum hic ſeſterti us & hoc ſeſtertium. hæc criſtallus& hoc criſtallum ut dicut quidã. hæc mar garita & hoc margaritũ & hæc margaris: ut Seruius tradit. Hic galerus & hoc galerum. hic cothon & hoc cothonũ.i. portus nõ naturalis hic crater & crate ra. hic panther panthera hic turbo & hoc turben. hæc tiara hic tiaras hæc he benus & hoc hebenum. hic ſãguis & hoc ſanguen hæ c ilios hoc ilium & hoc ilion. hæc ſaguntus & hoc ſaguntum. hic gibbus hæc gibba & hic gibber. hic fundus & fũdũ.hic curriculus hoc curriculum. hic cõmentarius & hoc com mentarium. hic luctus & hoc luctum. Vultus & uultũ. rictus & r'ctũ moni tus & monitum. ramus & ramale. hoc fretũ & hic fretus hoc peccatũ & hic peccatus.hoc tributũ & hic tributus: hoc ſinapi & hæc ſinapis. hoc gummi: & hæc hummis. hæc multra & hoc multrale. Horum pleraq; remâſerunt in uſu:ideoq; noranda. Diſcertur & ita quædam pomoge & arborum noiĩa: ut hæc prum & hoc prunũ hæc malo & hoc malũ:hæc pirus & hoc pirũ hec ce raſus & hoc ceſarũ: & ceraſiũ hic ceraſus. Propertius. Hlic dulces ceraſos: hic atumnalia poma. Hæc cornus & hoc cornum. hæc morus & hoc morum. Quuxæ in uario nominatiuo ſeruant genus. Sunt quæ duplicem habẽt rectũ ſeruato genere: ut hæc caſſis & caſſida hæe apes & apis: hic adeps & adipes. hic ſtips & ſtipis hæc ſcobs & ſcobis hic del- phin & delphinus & delphinis. hic cometa & cometes comete. hic arabas ara bis: & arabus arabi: hic gongrus & gonger gõgri.hiegobio & gobius hic mu gil & mugilis. hic elephas & elephãtus. hic tybris & tyberis. hic arar & araris hic puluis & puluer. hic cucũis & cucumer. hic cinis & ciner: hic uomis & uo mer. hic & hæc puber & pubis hic labor & labos lepor & lepos honor & ho- nos. arbor & arbos: odor & odos. uapor & uapos clamor & clamos. Quorum meminit Quintilianus Hæc plebs, & plebs hic iber iberis & iberus iberi. P iper & prolperus teucer& teucrus: euander & euandrus. athon & athos oædi pus & œdipos & œdipodes & plura alia huiuſmodi ut iter & itiner: ut ueterĩs * Sunt & aliqua recto cõſuſa: ut lens lendis & lentis: caſſis caſſis & caſſidis: glis gliris glitis & gliſſis, uasuaſis & uadis pecus pecudis & pecoris ſides ſidis & uldei: ut ſeruio placet quod improbat Priſcianus. ai da. Sic & plura comperies— Multa in una uoce diuerſi generis reperiuntur. ut hic uel hæc finis hæc uel hic clunis. hic uel hæc uel hoc ſpecus quod habuit in neutro genere ſpecoris dicim etiam ſpecum ſpeci & ſpecum:ſpecu:hic penus &hoc penus quartæ & hoc penus penoris & hoc pẽum pẽi ut Gellius ſcribit. hic uel hoc uulgus hic uel hæc aluus:hic uel hæc paradiſus hic uel hæc ſardonix: hic uel hoc iubar: hic uel hec pampĩus:hic uel hec turtur ꝓ aue:hic uel hæc liquor.hic uel hæc pauper: hic uel hec retis & hoc rete: hic uel hoc ſexus. hic uel hoc carcer hic uel hoc gutt hec uel hoc allec hic uel hoc adeps hic uel hec funis. Hæc cupreſ ſus & hic cupreſſus apud Ennium. Adducuntur & illa diuerſa ſignificatiua: ut hic caſſis & hæc caſſis. Hic malus & hæc malus: hic lens & hæc lens hic uas & hoc uas. hic glis & hec glis pecus & hoc pecus& multa huiuſmõi poterit quiſ piã ſtudioſus plura colligere. ego quidem his ſum contentus. VYVYVariantia delinationenn Inueniuntur nomina quæ in caſibus alterius numeri mutant declinationem ut ſunt illa tertii ordinis in a terminata: que datiuum & ablatiuum pluralem more nominum lecundæ declinationis emittũt ut his & ab his poematis his declinationis gtũm datiuum & ablatiuum more tertiæ faciunt ut horum ſa turnalium: his & ab his ſaturnalibus. Domus partim ſecundæ eſt & parti quartæ declinationis: ut ſupra docuimus. Ambo & duo declinantur ut plu ralia adie ctiuorum primæ & ſecundæ declinationis niſi ꝙ; in datiuis& ablati- uis habent ambobus & duobus: ambabus & duabus & in nominatiuis & uo catiuis in maſculino & neutro genere ambo & duo. Olim autẽ ĩ maſculini accuſatiuo ambo & duo etiam habuerint, Virgil. in undecimo Si duo præte rea tales idea tuliſſet terra uiros. Horatius præterea ne uos titillet gloria iure iurando aſtringam ambo lugerum in numero ſingulari ſecundæ eſt in plura li tertiæ declinationis. Vas uaſis contra in ſingulari tertie in plurali uero ſecũ dæ. Sed olim iuger ſiue iugus iugeris declinabant Tybul. Vt multo innume ram iugere paſcat ouem. Quod leges & in ſoluta oratione. nec uidetur figura te dictum. ut impete ꝓ impetu apud Lucretium & papinium: quod quidam uolunt ab impes eſſe. & ut angele pro angelo. apud Claudianum inueniunt ſecunde & tertiæ declinationis cõmunia, ut glomus glomi & glomeris. Acer acri ſecũdum Seruium quem arguit Priſcianus: & aceris: ſignificatq; arborem Sequeſter ſequeſtri& ſequeſtris. Non multa ſunt adiectiua trium uocum quæz in tertiam declinationem trabuntur. Sincerus ſincera ſincerũ: hic & hæc ſiu ceris & hoc ſincere: ſic biugus & bniugis quadriiugus & quadriiugis & cæte- naa iugo. Magnanimus & magnanimis Examimus &e exanimis. Puſillanimus & puſillanimis: & reliqua ab animo deduéta: quæ in animus deſinunt. Limus Quæ diuerſi ſunt generis Alinis uns der rocl hosin Keracr. ſiſtis An ledecipi Hxcr eltose cus cofn wonitos (spla ustſaln ngor⸗ Mlali luege luocen⸗ ukfn riſariie pellanih unt⸗ hxcula et A res teſte Sunt Muiuoe Gi hon ſte A ce ſt Pnen lomen corte⸗ impero lec ſdun nprocor ueneni hec ve berori guane Uhuu hie ühr. cuelha erhie cref Niut cu engui tiopem alem Vis his ECu orum 1 kpeni urpl Lablati ls& u0 alculiai o prete oria ine⸗ inphun eto leci ſonowe urligu guidm Cenion sAet Abotem unge teſil Acen⸗ win⸗ us procliuis. accliuus & accliuis. dechiuus: & decliuis effrenus & effrenis infre nus & infrenis. L udicrus: & ut uult Priſcianus Iudicris: ſed Valla non probat. Acer acra acrum & acris: ut docet Caper. Pberhennus & perhennis. QOuid. in faſtis. Amne perhenne latens anna perhenna uocor. Incolumus nõ dicitur ne te decipiat alexander. Secundæ & quartæ declinationis cõia. Hæc reperio ſecnndæ & quartæ declinationi cõia hæc cornus pinus aditus queſtus ornatus tumultus laurus. licet laurui & lauru nõ dicamus. lacus quer cus colus ficus pro arbore. & fructu. Ortus cantus cetus, Adde etiam penus monitus cuius uterq; datiuus ſecundum quartam non eſt in uſu: nec ablati uus pluralis. Viſus paſſus aditus ſenatus uerſus uictus: gemitus: lectus:obi- tus: ſaltus: aſpectus: fluctus: luctus. aeſtus. fũptus piſcatus exercitus & his plu ra quorum noſter pomponius meminit. Heteroclita uoce. Malta ſũt heteroclita: ut ea quorũ obliq nominatiuũ non imitant ut iupiter louis: ego mei:epar epatis ebur eboris: ie cur iecoris. Sed ſi oĩa q aliquã habẽt ĩ uoce uariationẽ pſequar nõ minus erit lectori ꝗᷓ ſcriptori moleſtũ Hæc autẽ quæ hactenus dixi ſũt cognitu uiſa digna neceſſaria. Nec te fugiant illa ꝗᷓ plu rifariã efferũt nominatiuum aut cõtra regulas ſeſe attollunt ut iter itineris ap pellari heteroclita uoce. MMutantia ſignificationen. Sunt & quæ in caſibus & numeris mutant ſignificationem ut ops opis quo deam ſignificat per omnes cãus. Rurſus in genitiuo facultatem & auxilium in accuſatiuo & ablatiuo auxilium. In plurali diuitias & facultatem ut Serui. docet. Aliquando potentiam. Saluſtius: opib us coniurationis fretus. Vete ⸗- res teſte Capro dixerunt hic & hæc ops proopulento: ſicut cops pro copioſo. Sunt & alia quæ aliud in ſingulari quam in plurali ſignificãt ut littera & litte ræ. ludus & ſudi: terra & terræ mare & maria. Sunt & alia quæ omonyma ſeu æquiuoca:ſeu diuerſa ſigniſicantia appellant ut cœlum ſpecies aura diſcrimẽ De compoſitorum pronominum declinatione. Operi ſinito uolui apicena addere & tanquam pinnis ornare ut quæ- dam non uulgaria de pronominibus compoſitis traderem. Ite & hic cõponũã tur.&& dicimo. nominatiuo iſtic iſtoc uel iſtuc accuſatiuo iſtunc iſtãc iſtoc uel iſtuc Ablati uo ab iſtoc ab iſtac ab iſtoc. In plurali nomĩatiui & acti neutrali uoce iſtæc. Nam non niſi per uoces quæ inc deſinunt componunt᷑ :preter da tiuũ ſingularem. Similiter illic illæc illoc uel illuc. Idem eadem idem com põitur ex is ea id & demum: & ſequitur priniitiuum: ſed neutrali uoce rurſus componitur in nominatiuo & accuſatiuo tantum ut identidem quod aliqua do aduerbium eſt & ſequenter ſigniſicat. Ego coniungitur cum met: & ſu- am per omnes caſus ſeruat declinationennmm. Met cõ nectitur cum omnibus obliquis huius pronminis tu & omnibus ca ſibus plural is præterꝗᷓ cum genitiuo. Tu temet ĩ nominatiuo ſolo & uocati uo dicimus. Tute nomiatiuo etia Sulpitius ad ciceronẽ uſus. Tete meme ſe ſe accuſatiui & ablatiui caſus ſũt. ſeſe pluralis numeri eti ẽ. Meapte nr̃apte ruapte ur̃apte & ſuapte.ſoli nãq;ſingulares ablti ſũt a poſſeſſiuis. legius n. ſua pte põdere apud Ciceronẽ ĩ natura deogꝶ. Veteres. n. per ommia genera omni ablatiuo uſi ſũt. Ce ſyllabam adiiciebat atiꝗ oĩbus caſibus huius pronomi- nis hic hæc hoc ce. Noui autem tantummodo his obliquis qui in es deſinũt uti genitio huiuſce. datiuo hiſce. accuſatiuo hoſce haſce. ablatiuo hiſce: quæ uox inuenitur etiam maſculina nomiatiui pluralis. Terẽtius in eunucho. Hi ſce hoc munere arbitrantur ſuam thaidem eſſe. Rurſus componebant hicce cum ne ce in ci uerſo ut hiccine hæccine:h occine. ſicut illanccine iſtãccie, nã illicce illiuſce iſticce iſtiuſce illucce iſtucce illacce. iſtacce ueteres dicebãt. Ecca & ella in nominatiuo ſigulari & genere ſœminio ueteres uſi ſunt. Terẽ ella atiuo ſigulari & genere ſœn tius Ecca noſtri fundi calamitas. Eccum eccam eccos eccas. ellum ellã ellos ellas utriuſq; numeri accuſatiui ſunt. Vale candide lector. Pars hic prima mei finitur Falco laboris— lam ſient plauſus ex helycone tii. En mihi fert niueos doctorum turba lapillos. Murmuret ignarus liuor & ipſe lice. Sed nos ad reliquum pergamus numine dextro. Pectora proficiant ut ſtudioſa breui. =DòèðDG Ad elariſſimum uirum Falconem Sinibaldum. Io. Sulpitii Verulãi de generi bus nominum liber ſecundaas. Nequis in androgyos conuertat hermafſroditos. Nomina.nec miro ſalmacis amne riget. Obſeruent noſtri iuuenes præcepta libelli. Atcq; accepta feram optime Falco tiob. Nam ni ſi me ornaſſet meritis tua plurima uirtus. Tam caſtigatum non legeretur opus. Ropria uirorum noĩia malculini generis ut hic Scipio. Fœmina⸗ rum fſominini: ut hæc penelope. Officiorũ quæ ad mares ptinẽt p maſculina: ut hic papa: hic pontiſex. Quæ ad ſœminas ſœminina: ut hæc ſage hæc præſica: quæ ad utroſque cõia ut hic & hæc dux D Angelorum & demonum nomina maſculina ſunt: ut hic Cherubin Seraphiĩ ĩideclinabilia. Hic ſathanas dicitur & ſatan. Cherub quoq; & ſeraph. maſculia ſunt ꝗdoq; declinabilia ordinis tertii quæ in plurali habent cherubin & ſera phin indeclinabilia: ut illa ſuperiora in in. Sic. n. diuus Heronymus utitur ꝗ docet ſeraph ſignificare ardentem: uel ince dentem: & cherub ſcĩæ plenitu- dinem. Dicimus autẽ hoc demonium & hic demõ demõis: & ſigniſicat aucto re Lactãtio peritum & rerum ſcium. Adiectiui quod tres habet uoces. prià Qo Abo⸗ he eſt( iuua⸗ neut 1rc beun thu⸗ ven⸗ den cit. Fu duc mir To. ac heæ o⸗ cent hinur heutr N hom Ne Bta⸗ Utd Unri, Due Mlli berise lnate ſculin ſtͤcol Rtor ali Eerti B wereſe niae insnſn eraonm rovom, SClrin ſcen Ncho N mthe ſcce, liccbi n. ler lid ehene vmina/ e hune⸗ inide nacdu derpti nalen wnag Pen, ceggi eſt maſculina ut bonus.Secũda ſœminina:ut bona. Tertia neutralis:ut bonũ Quod duas. Pri ma. cõmunis ẽ generis: reliqua neutralis: ut hic & hæc dulci & hoc dulce.Quod unam omnis eſt generis. ut hic & hæc & hoc ſœlix. De arborum nominibus. Arborum nomina ſœminina ſunt: ut hæc pirus. oleaſter quidem maſculinũ eſt Calphurnius oleaſtra neutro ge. in plurali ꝓnunciauit: Me teneras ſalices iuuat aut oleaſtra putare. Dumus rubus & uepres etiam maſculia ſunt. Siler neutri ge.eſt. Virgi. in ſecũdo Georgicorum. Curua tenent ut molle ſiler len tæcq; geniſtæ. Itẽ ſuber & robur ueutra ſunt. Tybullus pomũ ꝓ arbore ipſa 1 neutro ge. ꝓtulit. Balſamum arbor bdellium henum amomum cardamomũ thus mirabolanum maron: malobraton liguſtrum uacinium neutra ſunt. In . ueniens forſan & plura. Spinus arbor prum maſculinũ eſt. hæc buxus & hoc ̃. l buxum:anctore Seruio dicimus. Sed Caper fruſtra buxum materiam eſſe di- cit. De fluuiorum nominibus. Fluuioge ꝓpria nomina maſculina ſunt ut tybris. Albula tamẽ ſœ. ge.reperit᷑ Oui.in.iiii.fſaſtorum. Clauiger & tanta ẽ albula potu deo.ldem Styx & lethe duo inferni flumina. Stra. lib. viii. Catonẽ ſœminino ge. uocitari dicit. Cruſtu mium neutro Luca. ꝓtulit in ſecundo. Cruſtumiũq; rapax & iũcto lapis iſau ro.Itẽ apud eundẽ. Lander tepiduũ in molles zephiros diſcurrit iader. Rhenã quoq; & in horatio: & in Cæſaris cõmentariis neutrali genere legitur. VItra hæc alia quædã inuenies ſiue ꝑ ſe ſiue cũ flumine iuncta. De noĩbus uolucrũ Volucrum noiĩa ꝓmiſcua ſunt:hoc eſt und articulo utrũqʒ ſexum comprehẽ dentia:ut hæc aquila:ut hic gryps. Columbus uero maſculinũ ẽ cuius foemi ninum colõba. Gallus quoq; fœmininum hẽt gallina. Oeſtrum infecti genus neurrale eſt. Picus & pica diuerſæ ſunt uolucres. & ideo etiã epiceni ſũt gene ris.Halcyonis generis cõmunis. hẽtq; in plurali hi & hæ halcyones Litterarũ nomina neutra ſunt & indeclinabilia. Dee numeralibus. Nũeralia noĩa aqttuor uſq; ad centum ſũt pluralia oĩs generis indeclinabilia Et a centum cõpoſita ſunt hmõi: ut tercẽtũ.Excipimus adiectiua triũ uocũ: ut ducenti ducentæ ducenta: & centenarium quod appellatiuum nomẽ & ne utri generis eſt. Tres cõmũis ẽ generis. Tria neutri: Duo maſculini & neutri. Duæ ſœ. Mille neutrum eſt ſingulare ut mille hominum. & habet plurale milia: ut duo milia hominum. Mille rurſus monoptotũ plurale & omnis ge- 2 5 neris eſt:ut mille uiri:mille pecudes:& mille pericula. De terminatis in a- In a terminata ſœminini ſunt generis: ut hæc candela. Demuntur hæc ma ſculina hic poeta planeta cometa lãiſtã popa nauta cythariſta pincerna ſophi ſta collega ſcurra lixa aſſecla ſcriba perfuga tranſfuga & populorum nomia? ut turca ſcyta getha ſarmata:quæ quidam malunt eſſe communia cum mul-⸗ tis aliis populorum nominibus arabs æthiops. Item talpa & damma qne in certi generis reperiuntur Charta cera amphora panthera:margarita catapul- * ta ꝗꝗᷓ apud græcos maſculina: apud nos tamen feminina ſunt. Sciendum qui dem græca reliqua & barbara in a cuiuſdam eẽ gẽeris apud nos cuius ſũt apd illos. pauca neutra inueniuntur ut oĩa græca & barbara que uel ſunt tertiæ d clinationis ut poema problema epithoma qd & hæc epithomedre. Vel non declinantur ut manna mammona. Sed unum eſt primæ declinationis polẽta Qui. Dulce dedit teſta quod coxerat ante polenta. Ildem. Cum liꝗdo mixta p ſudit diua polenta. Dicitur & hæc polenta polentæ. Adde & illa ſemper plura ſia arma præcordia ſponſalia & reliqua: que ĩter heteroclita nüeramus. Cõia hbæc ſunt pediſſequa: aduena quod neutro generi figurate iungitur: ut ad uena mancipium: conuena: auriga conuiua uerna. Adduntur & a uerbis de⸗- ducta ſeu cõpoſita: nec a maſculinis tranſformata & precipue a colo & gigno ut hic & hæc agricola: innonicola. chriſticola graiugena. alienigena. Vereres uero dixerunt alienigenus. Vnde Vale. alienigẽa ſtudia dixit. Excipitur uer- bigena quod maſculinum ẽ. Sunt qui illis adiiciant hic & hæc parricida homi cida patricida: que Phocas uult eſſe maſculina. Ine In e correptum finita neutra ſũt: ut hoc ſedile.In e productum ſœĩa ut lybie libyes que quiſq;ʒ & ſimilia inter adiectiua cõprehenduntur. Ini. In i neutra ſunt: ut gũmi ſinapi. Cõpoſita uero a gtis: ut illiuſmodi omnis ge neris ſunt. Obliquos tamen plærique caſus eſſe uoluerunt. qui cum omni⸗⸗ bus generibus caſibuſque iungãtur: oĩs etiã gũis ſunt mihili frugi mancipi at Veii gabii iliturgi & reliqua nomina oppidorum maſculini. Ino. Ino deſinentia maſculĩa inueniuntur:ut hic ſermo. Sed ſi duel l ãte o habẽt ſunt foeminina ut hæc dulcedo hæc margo quod etiam maſculini reperi- tur:hæc uirgo quod quidam uolunt eẽ cõmunis. Demuntur ex his ordo pre do ſpado cudo cardo ligo mago que maſculina ſunt. Slmiliter bubo quod ẽt ſœiĩ inuenies apd Virgi. Pondo neutrum plurale ẽ monoptotum. Verbalia & participalia ĩ o ſũt fœ ĩa:ut hæc oratio:lectio. Reliqᷓ omnia in o quacunq; lr̃a antecedẽte maſculina ſunt. ut ſtellio unio ꝓ puncto: & lapillo. nã pro coniũ- ctione & ſi raro inuenit᷑ ſœmininum eſt. Caro & talio fœminina ſunt. Ambo & duo tã maſculina ꝗᷓ neutra. Homo nemo & latro. cõia. Sed apd recentiores præſto qd̃ uerbis ſubſtãtiuis iungit oĩs eſſe uidet᷑: Sunt ꝗ addant pſeudo qd 2* ego non inuenio niſi compoſitum & pſeidus per ſe traductum. Leo maſculinum cõunis eſſe generis tradit Seruius. Inu. In u ut genu:in c ut lac:in d ut ꝗd aliquid. in t ut caput occiput neutra ſũt. ſed tot & quot cum compoſitis omnis ſunt generis. In al. ₰ℳ In al ut aĩla ſal ſemp maſculinum ẽ. Quidã tamen ex uetuſtiſſimis neutro ge/- nere ptulerunt Affranius. Quicꝗd loquimur ſa merumeſt. In el in il In el & in il neutra ſũt: ut hoc mel hoc nihil hoc nil. Pugil & mugil maſculia Vigil uero cõmunis eſt generis apud omnes. IIlIinol&* in ul. aol & in ul maſculina ſunt ut ſol & conſul præſul uero & exul cõia. * m la hæcè lnim lnon chii⸗ enne cen! wult 0e (ſtu Au⸗ ir ns Pin nos ſa ſer e⸗ Utre lud Yn ſter hiel ſore Eh ſcali drrc Thei inor Mee trico hia) cec In in gul laa Bor nqui irn ied Anon polen nirap rpiun (i zut ͤck⸗ gioro⸗ eleres der⸗ Ahom bie 14 s ge mni R no⸗ ube en⸗ coe ocet daa “ conid⸗ Anbo⸗ niores o . nſ⸗ 1. noge⸗ Goi li Liadl In am. In am unum inuenitur omnis generis & utriulq; numeri hic & hæc & hoc neꝗᷓ. tantundẽ neutrũ eſt. totidẽ generis oĩs pluralis nũeri. In im In im unum ẽ oppidi nomẽ indeclinabile Cim. H In um In um ueutra ſũt omnia. ut hoc tẽplum. Caue tamẽ ne mulierum pꝓpria te de cipiãt: ut gliceriũ & euſtochiũ. In an en & ĩ on. In an maſculia ſũt. ut hic titã. en neutra ut hoc ſtamẽ. Demuntur compoſita a cano ga maſculina ut hic fidi cen lyricen.iſta etiam maſculina ſũt ſi plen pecten quod neutrum eſſe Seruius uult. Ren rien lien flamen. Vnum ſcœmininũ eſt ſyren. In in maſculia ut hic delphin, In on quoq; maſculina: ut helycõ. Barbiton ãt fœmininum eſt. di- citur & batbitos, inueniturq; neutri & maſculini generis. Sidon quoq; & urbiũ noĩa: ut Babylõ & ſydõ ſœ ĩa ſunt.At ilion epitheton & reliꝗᷓ græca: q in ſecũdam apd nos trãſferunt᷑ declinationẽ neutri ſunt generis. In ar In ar neutra ſũt ut hoc iubar.Sed lar maſcnlinum eſt. Par adiectiuum cum cõ poſitis ut diſpar& cõpar oĩs generis. In er. In er maſculia ut uomer. Exci piunt mater & mulier ꝗ fœĩa ſunt Lynter ꝗuis apd græcos ſit maſculinũ apd nos ſœmininumeſt. Demun ẽt & hæc neutra uer tuber ſuber uber pro matil la & iubertate. Pauper piper cadauer ueſper p noctis pncipio. Laſer cicer ſiſer ſiler iter ſpiter & ruder qd& rudus frequẽtius dr̃. Cõis generis ſũt pauꝑ puber de gener & uber ꝓ abũdanti. Caue ne te decipiãt iſta cõia coniũcta obliꝗs ne utrorũ:ut paupis tuguri ubere ſolo & alia hmõi. urt terete telo:diuite regno.il Iud nõ præmitẽdum qttuor hæc alacer ater ſaluber & celtiber oli fuiſſe cõis ge.nũc uero tatũmõ maſculi ſicut eſter pedefler celer uolucer paluſter cãpe ſter ſilueſter qᷓ fœæmininũ ĩ is hẽnt & neutrũ ine. In ir maſculi fũt:ut hic uir hic leuir. Tria ſũt neutri generis: ut ir pir gadir. Martyr græcũ uocabulũ eſtcõ munis generis. In or. In or maſculia: ut fulgor. Tria ſũt ſœia arbor uxor ſoror. Neutra ſũt cor ardor marmor æquor. Com paratiua ſũt cõis ge.ut hic & hæc doctior: olĩ uero triũ fuer̃ generũ ut priſcia.li b. ſeptĩo docet.ſẽior ma ſculinum eſt. actor pro oratore& recitatore cõis Auctor uero ab augeo ſiue a græco maſculinum. Auctor a quo auctoritas come.luno uirgiliana in decão ænei. Auctor ego audendi. Et aduertendum quoq; diligẽter ꝙ quædã noĩa in or quæ a uerbis nõ deſcẽdũt ut ſcẽator & blaneator auctor̃ Seruio cõia ſũt Mẽor & ĩmemor & cõpoſita ab his tribus noĩ bus corpus:decor & color: ut tricorpor indecolor & bicolor omnis generis ſunt: licet aliꝗ uelit eſſe cõmu nia. Virgi.luſtũq; memor precatur. Veteres hic & hec memoris & hoc mẽor̃ decliabãt. 00n ur. In ur neutra ſunt ut hoc iecur. Maſculinum eſt ſatur. Item furfur & auium appellatiua. & gentilia ꝗᷓ t uel x ante ur habent ut aſtur uult & ãxur. Ligur quidem augur & fur cõmunia ſunt. nͤnͤͤͤIIndn as in as ſœminiĩa ut hæc pietas. Demuntur quine; mas miaris: as aſſis: uas uadis Boreas & gigas que maſculina ſunt. Primas & optimas nõ uel raro dicimus. c i! = genttliz ut appinas & ſed primates & optimates. Fas nefas & uas uaſis neutra.gentilia ut arp — — ä generũ ſunt. Cicero uero ad atticum eriam neutr zuarne⸗ ufugen er arbinas H iterum. In quo fluxus e acht e Senerxe Pili. “ uina priuernacia dicit Nugas omnis eſt Vergiee es & apes febng Que aſculina ſunt. ut hic fomes. Demunt ſeges ſy ee⸗ hẽant nes ri Aninar cres autẽ præpes diues ſuperſtes ſoſpes ho eene n tamen eſn nea mieat. Miles antiſtes ales he bes comes eques non tamen 0 ſo dru/ dignitate. & a ſedeo & a pes compoſita in deſes preſes erunrur Prs Smmni ſunt eneris. Compes uero ſœ.ẽ. Sed ex illis queda Depoſitum Ppes Comunmis mane valas. Lucalus Imperiumqʒ comes.luuẽalis. lntc nelt be a Vale. maximus. Diues & præpotẽs naturæ regnum iſingulari hi e el e inquies dixit. que omnia licet etiam genus aritezen 13 cenſu⸗ Salaſiu⸗ hi. 6tamen illud in plurali non hẽnt. Nec pluta eẽ adie iſes ite⸗ uideãtur! erhol es cuius neutrũ plurale Statius Prulit Accipias iulii nn⸗ rum Roſpita lahina pandas. Et manilius. Hoſpita ſacra ferens. Luca. per in hoſpita ſyrtis littora. In es productam ſœminina ſunt. ut hæc fides. Die: 11e1 12 1 5 ic aries & pa⸗- ẽ. Item patronymica in es ut priamides. & habentia ĩ ite Far hie mif, kies. Verres quoq; maſculinum eſt.ſimiliter hic præs. Euerd. Iipp truũͤ. In is. Comes inges & ſic hæres locuples & uates Hippomanes uero neu B n ãte i ia: quoniã ſunt In is ſœminina ſunt: ut hæc uallis. Demuntur nateis abentin⸗ Ausnid⸗ le maſculina: ut panis & piſcis. At bipennis quod Virg. a i ini. Meridi maſculinũ ſingulari incerti generis ẽ. In plurali maſculini. Meridies quoq; ininũ eſt una ſyllaba creſcunt tur: ut Ferro ſonant iacta bipẽni: fœmininũ eſt. Illa quæ una ſyllaba ſet B inis. Excipiunt in genitiuo maſculina ſunt: ut hic lapis lapidis ſanguis vngainis. HH cacſi⸗ cuſpis iaſpis & aſpis que ſomiĩna ſunt, ricuſpilber Aedilis molaris tiam ſunt hic fuſtis caſſis enſis poſtis anguis unguis fo ctis axis torquis cor unn lapidemue ſignificat.collis orbis mẽſis uectis axis tor nnalis bist⸗ en & wen nus At incerti ſunt ge. finis clunis & reſtis. ſimiliter n apd his nrlin S?gener ſœminino pronũciatur. Cõmunia ſũt õ 1,. Ro teſtis ciuis hoſtis ſamnis & dis quod in plurali eſt ad ſunt: ut morRakier & hæc ditia. Adiectiua que neutrũ habent in e cõunia ſunten in a ſaulinarut hic flos hic heros nepos quod oliĩ cõis generis fuſt. Qu os d imus græca q⸗ tuor tamẽ ſœminina inueniuntur cos glos dos & arbos. Addimus g 4 dam ut chios leſbos ilioſ quæ ſecũdã declinationem quumrur Nerara da os oris & os oſſis. Adduntur aliqua græca. ut chaos melos & epos. 1 ſunt hic & hæc bos cuſtos ſacerdos impos cõpos & chyromonos. Inu . .* . „* „ — ₰ :de-⸗ In us ſi ſecundæ ſunt declinationis maltuſin⸗ mnucnies n e eauzna . muntur hæc foœminina domus arctus . 4 TuscuRos aluus byſſus colus uãnus penus humus phaſelus porticus ſmarag iusch gvod es wnte s etq tie ſi lepo Penit iustr lei mae drid⸗ lnar lr Uda⸗ Cit⸗ copte barun Eerp cömn nsine Cicitu hecſa linike apug⸗ triS inuc bun Dro lamn erixcal tirci⸗ Cunx 6 haln. aſue Amſe⸗ Luan lasſi Regoo⸗ Aüutin d dus diphpthongus ægyptus abyſſus criſtallus. Adde ſi placet paradifus AnI quod etiam maſculini reperies pampinus ambiguum genus hr̃e & Diome- Ain des & ſeruius aiunt ſed refertur ad maſculinum. Græca etiam aliqua quæ uer Ies⸗ tunt os ĩ us fœminina ſunt ut delos delus athomos athomus periodos perio duus. Quatuor ſunt neutra pelagus pus uirus & uulgus. quod maſculinum ẽt hinr eſt. qda cõia: ut philoſophus & philocolus ſi credius Priſcião. Siĩ us finita ter unen tiæ ſint declinationis & amittant u in genitiuo ſũt neutra:ut munus muneris udtb⸗ lepus tamen maſculinum eſt. Vetus omnis eſt generis, Si uero u habeant in genitiuo & creſcãt ſunt fœminina. ut ſalus ſalutis:ſed mus maſculini eſt. Crus un ius rus & tbus neutra. Ligus grus & ſus cõmunia. Intercus omnis ge. reprief: rs ſed quando dicimus morbus intercutis neutri eſt. Si quartæ ſint declinatiõis Pular maſculinis accedũt: ut hic uiſus. Excipimus nouem ſœminina acus anus idus Cnlu⸗ tribus nurus ſocrus domus manus & porticus. Inaus. gir⸗ In aus diphthongon finita fœminina ſunt ut hæc fraus. fIn X perin In x littera terrminata ſunt ſœminina ut hæc filix Adiectiua omnis ſũt ge. ur DsI aud ax nugax loquax rapax procax fallax pertinax minax cõtumax peruicax. llini Opifex artifex auriſex quæ tria magis uidentur eſſe cõmunia. Adde ſimplez ANW duplex pernix fœlix. Ferox atrox uelox trux & plura. Reliqua plurium ſylla- Wi, barum nomina:niſi ſint ſœtus terræ ſi e ãte x habeãt maſcnlia ſunt: ut hic co hG95 dex pollex ſenex: quod etiam ſœminino genere Tybullus enunciauit. Inderx ii cõmunis eſt generis. Valerius Certiſſima index inquit. Et Cice. Sed cũ oratio Reuite nis indicem uocẽ hẽamus. Himbrex ĩcerti generis reperitur: ꝗᷓꝗᷓ uerius ſœĩo ount dicitur. Pumex maſculinũ eſt. Catullus tamen fœiĩo protullit ge. Ex his uero DMZ haæc ſœminina ſupellex pellex uibex obex quod teſte Seruio rectius eſt maſcu ſcaunn lini.Forfex forpex ramex arex ſilex cortex: quæ tamen duo etiam aliquando wolrs apud aliquos maſculim generis reperiũtur: Vnde Iuuena. Silicem ꝗqᷓ conterit s ot atru. Et Virgi. Stabat acuta ſilex: ldẽ in ſeptimo. Raptus de ſubere cortex. Et umc ꝭ in Buco. Muſco circundat amaræ corticis. Fornix autem thorax phœnix: bõ N 0 bix pro uerme. nam pro uellere fœmininum ẽ Varix limax ut apud Columel Giun lam. Impilcitus conchæ limax. Sandlix color rex grex calix cilix fenix phrux nut erix calx pro ictu & natrix ſerpentis appellatiuũ maſculina ſunt. Luca. Et na- no. trix uiolator aquæ. Celox quoq; nauis appellatiuum maſculinũ eſt Item ꝗn Cr cunx deunx & ſeptunx. Sic & onix ac ſardonix incerti generis reperitur. juune c nalis. Conducta paulus age bat ſardonice. Et alibi. Denſi radiant teſtudine to Nndo ta ſardonices. Dux exlex & coõiunx cõmunia ſunt. Verbalia in trix ꝗ ueniũt mi a maſculinis in or fœĩa ſunt & hẽnt neutra in nũero plurali ut cultricia aĩalia lnus Luca. Tollite iam pridẽ uictricia tollite ſigna. In.s. præcedente conſonãte rece⸗ Ins Ira deſinentia conſonãte precedente fſœminina ſunt ut hæc pars hæc ſtix n⸗ ps quod pro trũco arboris quandoq; maſculinũ eſt Scrobs uirili genere ma⸗ uA girs utimur. Accidentia tamẽ ſunt oĩs ge. ut diſcors prudens inops inſons ex- c iii pers amans legens. Maſculina ſunt mons pons fons dẽs & eius compoſitũ tti dens quod ẽt adiectiuũ eſſe poteſt. Torrens triens quadrãs ſeſtans dodrãs de/ ſtans: adde ſeps appellatiuum ſerpentis. Luca. VInificus ſeps. Sed poliſyllaba in ps maſculina ſunt ut mancepſ adeps & forceps incerti generis reperiuntur Hæc autẽ cõia ſunt biforns effrons parens in fans princeps anceps & celebs. Adduertendaq; participia uel ad mares tantum uel ad fœmina?s ptinentia: ut deuirginans pariens lactans uel malculino & neut ro uel neutro & fœminino eſſe. cõmunia. ſed figurate diuerſo generi uel epiceno ſolere coniungi; ut ala deuirginans & ueterus prægnas & cygnus pariens & elephas lactans. poſtrẽo præſentis tpis aliqua participia ꝗ in ſubſtãtia tranfeunt neutra inueniuntur: ut aecidens antecedens docens. Aliqua maſculina: ut oriens occidens. pfluẽs Aliqua fœminina: ut conſonans: aliqua ſœminina & neutra. ut animãs a quo aiantes & aĩantia: aliqᷓ maſculina & fœia ut ſerpens. Virgi. Saucius at ſerpens Hæc qnæ de generibus ſcripſi ſeuexro ſunt iudicio au ctorum uſu ded rom pta. Quare ſi interdum apud alios diuerſa compeereris his adhæras potius. Ea autem quæ confuſis generibus dicerentur in ſauperiori libro inter het ero clita maxima ex parte diſcere poteris. Vale lecto & in cumbe uirtulti. Altera ad optatum uenere uolumina finem. “ ludicio docti uera reperta chori: Lætitia exultans plaudat ſtudioſa iuuentus. & cum Sulpitio Falco per ora ſoner. Non auſit liuor coram damnare libelloo. Quos leg it intentus diſcit amatq; domi. Finis ſecundi. lo. Suplitii Verulani liber tertius de præteritis. Præterita o pueri liber hic pariterq; ſupina. Vos docet hunc auide diſcere quemq; uelim: Diſcite:nam frugi eſt & paruo magna labore. Implebit uobis horrea noſtra ſeges. Sed tamen interrea Falconis dicite laudes. Agquo mil uirtus uult procul effe ſui. In quo magnanimo regnat prudentia ſumma. Et modus & recti iuſtus ubiq; tenor. In quo uel primo candor uetus ille quiritum. Certimur: & linguæ: ſed'ſine labe decus Et quidem uirtuti ſi pæmia digna dabuntur. Per ficiet regnis Roma beata tuis. . . NARIte ꝗde præteritis & ſupinis incipiam aliquid opere preciũm mi a hi uidetur de his dicere: q ĩ numexis tpibus modis perſonis & con iugatione deſficiunt. Deq; his uerbis que præterita non hẽt & quæ — mutantur. In: ſerã etiã impe ratiuorum formationem & quattuoxr uerborum ſormas: & ea qᷓ in prima ſunt cõſuſa perſona. Addã & illa quæ in elaeed dicatiuo dupliciter efferuntur. Poſt hæc de preteritis diſſeram Inde de ſupi- “, nis: & de his ꝗ in illis deficiunt. Poſtremo de paſſiuorũ cõium deponẽtiumlY ilbe præteritis. Deſectiua in numeris temporibus modis & perſonis. ðDð Mane Infit uerbum eſt perſonæ tertiæ temporis præſentis & præteriti perfecti *M Forem fores foret. In plurali forent. Optatiui & ſubiunctiui modi uoces ſũt. tirt ſore uero infiniti. Sic aſſorem deforem & conforem uariantur. *ꝰ Quęæſo in plurali quæſumus habet. in infinitiuo quæſere. Excipiti S nhr plurali expiciunt ferũt habere. Inquio ſeu inꝗᷓ: quã uocem Priſcia. uult eſſe fu ſti turis tꝑis. Inquis inquit:in plurali inqunt.In præterito perfecto inquiſti inꝗt. n Futuro inquiet.ln imperatiuo inque. Futuri optatiui ingat participium ing⸗ ens. hæ uoces in uſu reperiuntur. Pricſianus autẽ totam fere uerbi declinatio a nem reperiri teſtatur. Auſim auſis auſit. in plurali auſint. Cedo ſecũdæ perſo⸗ mic næ hoc eſt dic uel da imperatiuo cedite. Faxo faxis faxit. in plurali faxut. Futu tben ro optatiui & præſenti ſubiunctiui faxiĩt Aio ais ait: in plurali aiunt. Præte- vn rito imperfecto aiebam aiebas aiebar in plurali aiebamus aiebatis aiebant. Ppotus, Præterito pfecto ait. Futuro aies: quo utitur Cicero pro Cecinna. Impera- keteno tiuo ai rarum inuentu.in plurali aiamus. futuro optatiui aiat. in plurali aiatis aiãt. Imperatiuo aue:in plurali auete. Futuro aueto.ĩ plurali auetote. Infiniti- uo auere.Sic ſalue & uale declinãtur. Cicero tamen ſaluebis aliꝗᷓdo uſus eſt. QOuat ouans pticipium hẽt: ut tradit phocas. Multas uero huius uerbi uo- ces legimus: ꝗbus uidemur tota fere uerbi decliatiõe uti poſſe. Sodes ꝓ ſi au des. Sis ꝓ ſi uis: Capſis pro cape ſi uis. ſolæ uoces ſunt: utĩ Oratore Tullius do cet. Dieſcit luceſcii:nocteſcit ueſperaſcit ꝑ tertias pſonas ſingulares uariãätur. at ĩ præteritis pfectis. & quæ ab his formant deficiunt. Memiui memiſti me mit in plurali meminimus meminiſtis meminerunt uel meminere. uoces ſũt cões præſenti & ptõ perfecto mõi indicatiui. Ptõ impfecto & pluſquãpfecto meminerã memineras meminerat.In plurali memineramus memineratiſme minerãt. Futuro impatiui memento:in plurali mementote.Ptõ pfecto& pluſ Aperfecto optatiui utinam meminiſſem meminiſſes meminiſſet.ĩ plurali uti nam meminiſſemus meminiſſetis meminiſſent. Præterito perfecto ſubiũcti ui cũ meminerim memĩeris meminerit. cũ meminerimus ritis rint. Ptõ pluſ ꝗberſecto cũ meminiſſem.ꝓ omnes pſonas utriuſqʒ nũeri.Futuro cũ memiẽ xo ris rit. cum meminerimus ritis rint. Ptõ perfecto & pluſquamperfecto ĩſi⸗ nitiui meminiſſe. participium olim habuit meminiſſẽs. Sic declinantur Odi noui cœpi niſi ꝙ etiã in imperatiuo deficiunt Legimus in ſecũdo de Orator̃ odiant. ab his ſũt oſus notus & cœptus pticipia Pricſiano auctore Addit pnlo B cas pepigi. Prima perſona ſingularis iõ carẽt omnes impatiui: quia ſibi ipſi cin m impare nõ poteſt: & prima pluralis ideo habent: quia aliis põt impare ĩmiſcẽz ns K do ſeipſam. Imperſonalia tam actiuæ ꝗᷓ paſſiuæ uocis per ſingula modoꝑ tẽ A§Taa pora ſingulas uoces hent tertiis ſimiles. Volo & malo in impatiuo mõ & ſu pinis deficiunt. Malo etiã in futuro idicatiui. Nolo in impatiuo hẽt noli noli to nolite nolitote Volo & malo ideo carent imꝑatiuo: quia imperatiuus ſi gniſicat neceſſitatẽ: & uoluntas quã ſignificat uolo debet eſſe libera. Defe Ctiua in cõiugatione Sũ es eſt uolo uis uult & fero fers fert anomala ſũt nam nõ ſequunt certæ coniugatiõs decliationẽ. Edo hẽt in impatĩo es & ede edat edamus eſte edite edãt. In futuro eſto eſtote & cũ reliꝗs uocibus. In præſẽti && præterito impſecto optatiui eſſem eſſes eſſet. eſſemus eſſetis eſſent.lnfũiti- o eſſe. olim autẽ ederem & edere. nam dicebant edo edis edit.Illius etià uo⸗ cibus Macro. uſus eſt in gerundio edendi edẽdo ed ẽdum. Vir. Exiguã in ce- rerem penuria adegit edendi. Eo iui itum cũ cõpoſitis ſequitur fere quartã cõiugatiõemilicet raro ſeruet e: ut eunt eat eà eũdi & reliquis uocibo:q illud habent. Sed ĩ futuro præſentis hẽt ibo ibis ibited olim apud uereres quarta cõiugatio ſic etiã terminabatur: ut audibo ſcribo quod apud cõicos leges. du co dico fſacio & fero hẽnt ĩ impatiuo duc dic fac fer pro duce dice ſace fere qᷓ ideo per apocopen proferuntur: nec caſus nominum eſſe uideantur. ð Quæ præteritis carent & quæ mutantur Præterito pfecto & his tpibus quæ formantur ab illo carent oĩa uerba: quæ appellantur inchoatiua & meditatiua: ut labaſco: ꝗꝗᷓ auctore diomede quidã huic dedere hmõi præteritũ: ut labefacto ſum & amaturio præter hæc duo e ſurio & ptutio. præterea gliſco qd olĩ gliſci habuit. Sido polleo ſitio uideo ambigo:item ſcando niteo uergo arceo: mãdo ſtrideo: ut uult Priſcianus. Le gitur tamen uerſi ſtridi & ſtridui ſitiui arcui: unde coercui ſcãdi: unde aſcẽdi mandi mandui & mandidi. Sic etiã quatio furo ſiſto ferio fero ſũ timeor me tuor: tollor poſcor arguor: & omnia paſſiua quorũ actiua ſup inis caret: quæ Infra docebimus. Additur ueſcor medeor reminiſcor: & liquor. Ex his plera qʒ mutuãtur ex aliis: ut ſido a ſedeo ſedi. qᷓtio a cõcutio concuſſi.nã quaſſi nõ eſt in uſu furo ab inſanio inſaniui. Siſto cũ cõpoſitis quãdo neutrum eſt abſo lutũ a ſto ſteti.nã quando actionẽ ſignificat penitus caret: ut nomet Priſciã. Sunt tamen qui rectius dicant habere ſtarui & ſtatutũ. Ferio a percutio pcuſi ſero a tullo tuli ſũ a ſuo uerbo antiquo fui.tollor a ſufieror ſublatus ſũ.ſic ei⸗ actũ tollo ſubſtuli.poſcor a poſtulor poſtulatus ſum. arguor a cõuincor con nictus ſũ. ueſcor a poſcor poſtulatus ſũ. Itẽ medeor a medicor medicatu s ſũ liquor a liqueſio liquefactus ſum. reminiſcor arecordor recordatus ſum teſta Phoca. De imperatiuorum formatione. Imperatius oĩs actiue uocis format ſecũdã perſonã ſingularis ſecunda præ ſentis ĩdicatiuiabiecta s: ſed ĩ tertia cõiugatiõe ĩ mutat ĩ eꝛut amaſ ama. doceſ dcce. legis lege. auidis audi. Tertia uero pſõa fit a prĩa ĩdicatiui o uerſo ĩet in prĩa cõiugatiõe.ĩ aliis uero ĩ at:a q fit priĩa pluralis uerſo t ĩ mus: ut amet ame mus.doceat doceamo. legat legãus:a- diat audiamus. Scda pluralis ſita ſecun —— Au tione Leco 1s ma am⸗ ſsel loci cis ama wet ma a tut lert ro con dia ſco . ier ſun cit unlt niti tont guer Erſe lir loc Aſu olinoli Nbeſ 1 Dele ſöürmam ceecat Nreſid, blnhiti ctüito⸗ ince⸗ gurti ilad dvarna ees elere ge egici dde iceo znusle ealcedi georwe ergæ s peenn ir Atabo opou iſcen⸗ corc nuslͤ mielt⸗ ce ncoel ſet in netame en co uiuo uiuiſco. Hio uero hiſco format non hiaſco & miſereor miſereſco: q da ſingularis remota. S & addita te:ut amate docete audite: ſed ĩ tertia cõiuga tione e in i uertitur ut legite. Tertia ſormatur a tertia ſingularis: interiecta ri. Secunda ſingularis futuri fit a ſecunda &tertia præſentis addita to. Prima plu ralis eius ſimilis ẽ primæ præſẽtis. Scda cõficit a ſecũda ſingularis addita te: ut amato amatote. Tertia conficitur a tertia præſentis indicatiui addita out amant amanto. Secunda perſona præſentis imperatiuorũ paſſiuæ uocis ſimi lis eſt infinitis actiuæ. & fit addita re: ut ama amare. Tertia fit a tertia actiuæ uocis addita ur. Scda perſona pluralis ſimilis eſt ſecãũdæ indicatiui paſſiuæ uo Cis ut amamini: & mutata ni in nor fit ſecunda pluralis futurizut amamini & amaminor: Prima uero utriuſq; a tertia præſentis imperatiui t uerſo ĩ m: ut a met amemur. Tertia fit a tertia actiuæ uocis indicatiui addita or :ut amant amantor. De uerborum formis & inchoatia. Formæ uerborum q a perfecta deriuantur quattuor ſũt uidelicet ĩcohati⸗ ua meditatiua frequentatiua deſideratiua. Incohatiua ſũt q̃ in ſco terminan tur: & rei icœptionẽ ſignificant uel ꝗᷓtum ſua primitiua ut calefacio ĩcipio ca lere uel caleo. ut Aulus Gellus docet. Formantur autẽ a ſecũda nerborũ perſe ctorũ ꝑſona addita co:ut labo labas labaſco luceo luces luceſco cupio cupiſ oĩa ſũt tertiæ coniugationis. Sed aliqᷓ nõ hẽnt uerba pfecta: ut iuueneſco ſene ſco conſueſco:conquieſco. Aliqua ab appellatiuis non s deriuant᷑ ut ab igne igneſcit: a damo dumeſcit. ab herba herbaſcit. De mediatiua. Editatiuæ formæ uerba meditationẽ ſigniſicãt & i urio termiant m fiuntq; a ſupino in u addita rio: eſu eſurio mictu micturio & ſunt quartæ coniugationis. De frequentatiua. Frequẽtatiuæ in to & in tor ſo & xo deſinũt & frequẽtiã ſigni ficãt fiuntqʒ a ſupino ultiĩo u uerſo in o:ur curſu curſo:nexu nexo dictu dicto & di ctito:quod eſt frequentatiuũ a frequẽtatiuo:ut factito ſcriptito lectito:Quo rũ triũ ꝑprima frequẽtatiua in uſu nõ ſũt.at alia qᷓ primæ ſũt cõiugatõis & a pe unltimũ hent mutãt illud i i: ut rogatu rogito uolatu uolito.Illa uero ꝗᷓ pr̃te ritũ hẽnt ĩ gi formant ut plurimũ a ſecunda pſona abiectos & addita ſyllaba to ut legis legito: quod & lectito: ut diximus hẽnt fugis ſugito. Quæro ꝗqdẽe querito: qſo ꝗſito: ſcio ſcito ſitor ſciſcitor: ſecto ſector ægreo ægroto habẽt. Et ſciendum eſt omnia primæ eſſe coniugationis. De deſideratiua. Eſſideratiuæ formæ uerba qnæ ſub meditatiuis multi comprhen d dũt terminantur in ſo ut uiſo.i. cupio uidere ſiue ad uidendũ eo fa cCio. faceſſo capio capeſſo. acio accerſo lacero laceſſo arceo acreſſo & hmõi que ſunt tertiæ coniugationis & actus admimiſtrationem cum motu ſignificant. De nominibus & ſigniſicatiõe horum uerborum aliter & argutius ſentit Valla. ſed nos teritorem uſum ſecuti ſumus non par- uo conſilio: Addunt his pleriq; alias ſormas & diminntiuam in lo ut ſorbeo X ſorbillo. catulo catillo. garrio garrullo caluo caluillo. FEea quæ In prima confuſa ſunt perſoon. Dicòo dicas & cis. fũdo fũdas & fundis: uolo uolas & uis appello appellas & ap pellis cõpello cõpellas & cõpellis mando mãdas & mandis lego gas & gis ſero ras & ris. cedo das & cedo dis: Quæ dupliciter in indicatiuo efferuntur & idẽ ſigniſicant. Tergo tergis: & tergeo terges feruo ſeruis & freueo ferues fer uio ſeruis: ut Fabius mõòet & ferbeo ferbes. ſtrideo ſtrides & ſtrido dis.fulgo fulgis & fulgeo fulges denſo denſas & denſeo denſes duro as & dureo dures. olo olis & oleo es cõniuo conniuis & conniueo comniues. ungo ungis & un guo unguis ſorbo ſorbis & ſorbeo ſorbes. frigo frigis & frigeo ges excello ex Gellis & excelleo les ſono ſonas & ſono ſonis. uno unas & unio unis. caueo ca ues & cauo cauis. Quæ duplicem uſurpant cõiugationẽ. Morio potior & orior ſecundum tertiam & quartam proſferuntur conigatio nem. tem pario & cupio prætereo teſtes. Sed ſi in aliquo dubitas rogato do ciſſimos. Deaea neutro paſſiuis. Sunt præterea quinq; neutro paſſiua quæ in præteritis perfectis & pluſqper- fectis paſſiuam retinent decliationem.i reliquis neutralem. audeo gaudeo ſo leo fido & fio. Vſurpantia præteritũ duplex: præter hæc iueniuntur & alia quæ duplex uſurpãt præteritum & actie & pal ſiue uocis: ut ceno cenaui cenatus ſũ prandi & pranſus ſum iuraui & iuratus ſum. carui & caſſus ſum patui & paſſus ſum:moœrui & mœſtus ſum. “ De præteritis conſuſis. Cerno & creſco creui: paſco & paueo paui.acuo & aceo acui pendeo & pendo pepẽdi. luceo & lugeo luxi: migo & meo & meio minxi frigeo & frigo frixi itẽ frico frixi uel fricui.ut tradit Phocas. pandor & patior paſſus ſum uertor & uertor uerſus ſum. ôòèꝗèẽVMW Syncopata præterita. Non te lateat præterita in ui proferri ꝑ ſyncopam in ſecũda perſona utriuſq; numeri & in tertia pluralis: ut amaſti ſtis amarunt. Demutur ex his biſyllaba præter iſta quattuor cũ compoſitis ſciſti: noſti flaſti fleſti: legimus ẽt iſti pro iuiſti: & iſtis pro iuiſtis. Martia. Aequora per ſcylle magnus comes exules iſti Scirunt uero non dicimus. De præterito primæ cõiugationis Primæ cõiugationis uerba ſiue actia ſiue neutra formant præteritum per fectum a ſecũda indicatiui perſona mutata as ſyllaba in aui: ut amo as ama- ui. Sed crepo facit crepui: nexo nexui tono tonui lauo laui. iuuo iuui: do dedi circundo circũdedi penultima correpta ſto ſteti: reſto reſtiti ueto uetui &ue taui. plico cui. & aui. ltem compoſita eius ſedirarius in aui præter duplico qd ſp habet duplicaui ſic replicaui & ſupplicaui:Neco necui & necaui domo do .2 mui. frico fricui cubo cubui.ſono ſonui ſeco ſecui mico micui:cuius quidem compoſita cum præpoſitionibus ĩ aui faciunt:i ut dimicaui. dicimus & dimi- cui, Cæterum non ignorandum ꝙ compoſita ut plurimum ſimpliciũ ſorma on liſe gu⸗ tin no der kech Ilo i⸗ leri cot n tionẽ ſequũtur quæ ſecus ſe hũt ĩfra mõebimus. De ptõ ſecũdæ cõiugatiõis ed . Ecundæ coniugationis uerba quãcumq; cõſonantem àte eo habẽ * taaiaag in ui ſyllabas præteritum pariunt: ut ſorbeõ ſorbui. excipitur R s iubeo iuſſi: & quæ habent uocalem neutra longam: uel ar ſylla⸗ ze⸗ dam ante deo quæ in ſi præterita reddunt: ut rideo riſi: ardeo ar/ ſi. ſed ſtrideo ſtridi habet. tollimus ẽt illa quæ i uel e breuem habẽt ante deo „* . . . — 2 . * 2 -* —. „ er quoniam in di præteritum efferũt ut uideo di ſedeo di: exeipimus ẽt geminã ⸗ tia preteritum ut mordeo momordi pẽdeo pependi tondeo totondi: ſpõdeo oa ſpoſpondi. Et diſcendum eſt equidem omnia geminantia in compoſitione tine non gemĩari ut reſpondeo reſpondi. Demũtura do & ſto: & a diſco & poſco nene cõpoſita ut addo addidi. cõſto conſtiti. dediſco dedidici. reſpoſco repopoſci: DM a excipimus duo a curro præcurri & decurri. Repungo repupugi & repuxi fa- och cit. Diuido uero diuiſi. prandeo prandi & pranſus ſum. audeoauſus ſum. gau deo gauiſus ſum: ſoleo ſolitus ſummœreo mœſtus ſum. olim auſi gauiſi ſol ox-⸗ ui merui. Placeo placui & placitus ſum: teſte Mauro. Demuntur ẽt habentia koſ⸗ I uel r ãte geo:quoniam ĩ ſi finiunt præterttum ut alego alſi: iergeo terſi: & qᷓ Gpken habent uocalem longam uel diptongon ante geo: quoniam in xi facium: n ut lugeo luxi frugeo frixi: augeo auxi. Item leo leui habet: & ea quæ cõſonãte taee habent ante leo in ui ſyllabam terminant: ut fleo fleui: obſoleo obſolui: & ſo leo ſolui: ut eſt apud Saluſtium: & ſolitus fum. licet uarro uetet. Dorqueo cũ compoſitis in ſi deſinit: ut torſi & retorſi. Cieo cii habet & ciui. In ueo autẽ eo deſinentia ueo in ui uertunt: ut faueo faui: ferueo ferui: ſic & feruo. nã ferbeo Pfiti ſerbui facit conuiueo conniui & connixi. Adduntur & mulceo mulſi: mãeo vertor manſi:neo neui hæreo hæſi. luceo luxi: pelluceo pelluxi. MU n Ertiæ coniugationis uerba iubo termĩata præteritum iubi faciũt ninilg ut bibo bibi.ſed ea quæ uocalem propria natura longam ame bo labe t habent illd emittunt in pſi ut nubo nupſi ſcribo ſcripſi. Acubo ue Hipo ro compoſita faciunt in ui ſyllabas:nt in cumbo ĩcubui:imbuo ꝗ ui dem imbui. In con præcedente abiiciunt n & o in i cõnuerſo inci pteritu reddunt:ut uinco uici. Quæ uocalẽ habent natura longam ante co formãt ner illud in vi: ut dico dixi.præter ico quod nunc produci nunc corripi reperit W & ici facit. Parco ãt peperci & perſi.Illa quæ S ante co hahent in uigignũt præ oceli teritum: ut noſco noui: quieſco quieui & conquieui. Demitur compeſco q iAue compeſcui facit. Di ſpeſco diſpeſcui:diſcodidici:quod cum cõpoſitis gemiar o ſic poſco popoſci. gliſco oli gliſci:quo non utimur Con ꝗſco conquæxi & ſi nodo Agpngificat iqno. In do finita uertũt o i ſ: ut pãdo pãdi. prẽédo prẽdi. Excipiuũt ilen hẽntia u uel i ante n i penultima ꝗ in ui præteritũ pariunt abiecto nut fũdo · fudi. ſcido ſcidi oli ſciſcidi: ſed diuido habet diuiſi tundo tutidi: Addunt hẽ ſam ia uocalem natura longã ante do que in ſi faciunt ut ludo luſi cedo ceſſi ra do raſi cludo cluſi & caludo clauſi,.cedo quidem cecidi penultima producta — quando percutere ſignificat. Sic occidi incidi & recidi ꝓ ĩteremi. ſecui & reſe pigi panxi & pepi primum ſignificat paciſci. alterum cantare. tertiũ cõiunge re & figere. Quintilia. pepigi a pago uerbo antiꝗſſimo uulteſſe præteritum. Seruius a paſciſcor. Impingo impegi: diligo dilexi. negligo neglexi intelligo intellexi. Habentia r ante go præteritum in ſi creant, ut mergo merſi.demun tur cõpoſita a rego: quoniã faciũt in xi: ut corrigo correxi: pergo perrexi ſur- Auun col cui. Cado uero cecidi. occido occidi penultima correpta incido incidi. cõcido . Motca S ſimilia. cudo cudi & cuſſi. pedo pepedi. tendo tetendi. pendo pependi.fido Cor nũc fiſus ſum: olim fidi:perdo perdidi &c.a do compoĩta geminant di:ut cre Mod didi. Go in xi preteritum faciunt ut cingo cinxi. Ago tamẽ egi cum cõpo uihl ſitis. dego degi. cogo coegi lego legi. frango fregi. tango tetigi. pungo pupugi gli⸗ & punxi & repungo repunxi & repupugi.expungo expunxi tantũ pango pe- ngeor go ſurrexi. Lo in ui ſyllabas ut colo colui:fallo autem fefelli: pello pepuli: è& toe phlballo pſalli. Tollo oli tetuli pro nũc ſuſtuli: uello uelli & uulſi. qd Seruius ue Po tat. Reuello reuelli & reuulſi:pcello pculi & perculſi. excello uel excelleo ex Auñ culi uel excellui. Mo ſi uocalis lõga præcedat uertunt o illud ĩ pſi ut promo Eil ꝓmpſi. reliqua uero ĩ ui ſyllabas:ut gemo gemui. Emo cũ cõpoſitis emi. Sed ð? premo ſfacit preſſi.perimo peremi: interimo interemi. No temjĩata no in ui ſin uertũt:ut ſino ſiui ſterno ſtraui: cõtẽno tamẽ cõtẽpſi hẽt ſicut tẽno tẽpſi. IIlla Ernd quæ g uel o ãte no habent in ui ſyllabas finiũt ut gigno genui.pono poſui:& zobi a cano cõpoſita:ut ſuccinui cõcinui & ſuccini cõcini:ut ꝓbo placet.nã cão ce Uri cini reddit lino lini & leui. Po in pſi: ut ſcalpo ſcalpſi. Sed rũpo rupi habet ce⸗ Hla tamen ꝗ e breuẽ ante po habent ĩ ui ſyllabas terminata. ut ſtrepo ſtrepui ? Quo in vi:ut coquo coxi.liquo uero liqui. Ro in uiut ſero ſeui cuius qui (o. de compoſita in ui ſyllabas terminãt ut deſero deſerui. Sed conſero & inſero Neki habent conſerui & cõſeui inſerui & inſeui.ꝗqᷓro qᷓſiui tero triui e in i mutat: gvog curro cucurri cuius cõpoſita:ut dixĩus nõ geminãt:niſi decurro & precurro — q hẽnt precurri & decucurri & decurri ut Priſcia. admõuit. Gero uero geſſi 1. gehp hẽt: & uro uſſi: uerroq; uerſi & uerri. So in iui præteritũ facit: ut laceſſo lacein ling ſiui & laceſſi ẽt Arceſſo ãt arceſſi: ſicut accerſo accerſi & capeſſo capeſſi hẽt:æ· (ane faceſſo ſaceſſi uiſo uiſi & queſo queſi & queſiui:quæ tamen ut maniſeſtum ẽ Aen raro ſunt in uſu. Pinſo uel piſo pinſi uel pilui. To in ui ſyllabas:ut meto üömnli meſſui:ſterto ſtertui:ſed uerto uerti flecto flexi facit necto nexui & nexi pe- Cren⸗ cto pectui & pexi.plecto plexi mitto miſipeto peti & petiui:ſiſto ſtatui & ſte chin ti reſto reſtiti conſto conſtiti & huiuſmodi. Lo in ui ut uolo uolui. De-- bibre muntur habentia uocalem natura longam ante uo quæ xi habent ut uiuo in uixi:conuiuo conuixi: reuiuo reuixi. Xo in xui. ut nexo uexui. Cio nto terminata habentia a ante cio a in e uertunt: abiectoq; o preteritum reddũürt anes ut facio feci.iacio ieci.nam alia que i ante cio habent in xi deſinunt: ut aſpi/ loncl cio aſpexi. At icio ici facit. & elicio elicui. Dio in di:ut ſodio fſodi.Fio unumz· dei⸗ niAe. cocido hcliſico imae meho di ndo⸗ e, töine itun, religo Eemun cüſor⸗ uli wisve leoen ono ni E noinwi oſic icioc bilubet ſrpui inci Linlero wurat Lcuno 0 gel olel perg⸗ ſtume weio enipe⸗ iale i⸗ 2 / t iuo (o redlut in nume cum compoſitis:& hẽt factus ſum olim fii. Gio in gi ut fugio fugi. Pio in pi:ut capio cœpi. Cupio ãt cupſi & cupiui rapio rapui: ſapui & ſapiui & ſapii. Quio unum eſt inquio quod hẽt i nquiſti & inqui tantum. Rio unum eſt pa rio quod peperi facit. Tio in ſſi geminat ſſ ut concutio concuſſi. Vo in ui ſyllabas ut acuo acui:arguo argui dicimus ãt fluo fluxi: ſtruo ſtruxi: pluo pluui unguo ungui & unxi. Aho in xi: ut traho traxi. Eho in xi: ut ueho uexi. in eio unum eſt meio quod minxi habet: ut mingo. De præterito quartæ coniugationis. Vartæ coniugationis præteritum formatur a ſecũda perſona præ- qſeernmtis indicatiui mutatas littera in ui uelĩ i ut munio muniui uel munii. Excipiuntur in cio termĩata quæ ſi duarum excedãt nume rum ſillabarum & n habeant ante cio præteritum in xi hẽnt ut uĩ cio uinxi: qd etiã habet uinciui & uinci. ſanxio ſanxi olĩ ſãxiui & ſancii. Si ue ro non habuerint n faciunt ĩ ſi: ut farcio farſi:raucio rauſi. Amicio ãt amiciui & amicii.ſed haurio hauſi effert & hauriui & haurii ſalio ſaliui & ſalui. unde. deſilui. ſepio ſepſi ſentio ſenſi. uenio ueni cambio campſi & cambiui. Aio ait: aperio aperui & aperiui: teſte Phoca. & reliqua a pario deriuata in ui ſyllabas faciunt:ut cooperio coperui.ſed comperio comperi habet. Reperio p in præ terito geminat. & facit repperi. Def his quæ in ſupino deficiunt Supinis quidem carent omnia inchoatiua & meditatiua præter perturio per- turitum & eſurio eſuritũ. Item ſũ uolo nolo & malo Adde omnia neutra ſecũ dæ coniugationis quæ præteritum in ui ſyllabas habent ut langueo langui. præter hæc placeo noceo careo pateo ualeo doleo oleo pareo &lateo a quo la tito. Arceo autẽ & torreo ſunt actiua hæc quoq; ſupinum in uſu non habẽt. Aeſtuo ſterto mico rudo ſtrido ſtrideo pſallo: Et conquiniſco parcas obedit. quoq; dego Horreo ſcãdo pauet mando ſcabo iungeq; ſcalpo. Ambigo gli ſco tremo ſatago luo iungere debes. Et hæc actiua ſimiliter. Reſpuo cerno ſpuo propriis caruere ſupinis. MM Linquoq; cum renuo compeſco lamboq;ʒ lingo Caluoq; cum metuo timeo ſimul urgeo diſco — Arceo cum uiſo poſco couiungere debes: Similiter & illa que in his & aliis eſſe diximus defectiua & illa quæ præterito carent. De ſupinis preteritorum in bi. Supina uerborum in um deſinunt & ĩ u abiecta m ut amatũ amatu.Ea que in bi præteritum habent accepta tũ ſyllaba ſupinum reddũt ut bibi bibitũ. Ci finita præteritum faciunt in ctum: ut uici uictum: Sed habentiĩia i ante o. mu- tant o in ctum: ut iacio iactum facio factum. Horum tamẽ cõpoſita habent e ante ctum. ut reiectum refectum. Di in ſum: ut uidi uiſũ:momordi morſũ:to tondi tonſum. cedo cecidi ceſum. cado cecidi caſum. unde occidi penultima breui occaſum. Compoſita uero a do mutant o in i & accipiunt tumut reddo redditum circũdo autẽ circundatum habet tendo tentum & tẽſum oſtendo oſtentum & oſtenſum. edo eſum & eſtum: ſed rariori uſu abſcondo abſconſũ & abſconditum. Quinq; ſũt ꝗᷓ cũ cõpoſitis geminãt: ut findo ſcido cudo pan do cedo.quæ hẽnt ſiſſum ſciſſum cuſſum paſſũ ceſſũ Tutudi tunſum ſeruat n ut Priſci. in.xii. carmibus trradidit. dicimus tamen & tuſum. Gi in Ctum: ut legi lectum: Quæ uero a ante n hẽnt perdunt nut frango fractum.a fugi fu- gitum ẽ. Li in ſum:ut fefelli falſum. Tuli quidem latum. pepuli pulſum, uelli uulſum pculi pculſum hẽnt. Mi in ptũ: ut emi emptũ. Ni in tũ cecini catũ. oc ciuni occentũ.Pi ĩ ptũ: ut rupi ruptum capio cœpi captũ: & nõ cœptũ: at inci pio incœptum: recipio receptũ & hmõi. Qui in ctum liꝗ lictũ ſecundũ analo giam a quo reliꝗ relictũ. Ri in ſũ: ut cucurri curſum peperi uero paritũ & ptũ Et ab eo compoſita in tũ hẽnt ſupina: ut reperi repertũ ꝑ ſimplex p. Di in ſũ ut uidi uiſum: miſi miſſũ per duplex ſſ.Demitur hauſi hauſtũ pinſi piſtũ geſ- ſi geſtum: indulſi indultũ aliquando ĩdulſum. mulſi mulctum & mulſum uſſi uſtum: torſi tortum & torſum, Addimus uerba quartæ coniugationis haben tia l uel r ante ſi:quæ uertunt ſi ĩ tum ut fulſi fultum: farſi fartum. excipimus autẽ habentia p ante ſi quæ in ptum exeunt ut ſcripſi ptum: cambio tamen cã pſum habet. Ti ĩ atum: ut ſteti ſtatum: cuius & a ſiſto cõpoſita i ante tum ha bent: ut præſtiti. itum reſtiti itũ. ex his aliqua atũ ꝓducũt preſtatũ obſtatũ cõ ſtatũ. Luca. Conſtatura fides ſuperum. Verti ut eius cõpolita oſtendunt uer- ſum hẽt. nam conuerſi conuerſum aduerti aduerſum facit. Vi murant illud ĩ tum ut amaui amatũ audiui & audii auditũ., dimicaui dimicatum quæſiui qſi tum & quæſtum. Dicimus tamen adoleui adultũ agnoui agnitũ cognoui co gnitum caui cautũ lauiq; lautũ lotũ& quondam lauatũ. Pani paſtum ſeui ſatũ mutat e in a. at inſeui inſitum hẽt & cõſeui cõſitũ potaui potũ.oliĩ potatũ ſa⸗ liui ſaltum ſolui ſolutum uolui uolutum & ueneo uenii uẽum:ſepeliui ſepul tum amiciui amictũ. Vi ſyllabas termĩata uertunt eas in itum ut domui do mitũ præter ſricui frictũ necui nectũ: ſecui ſectum cenſui cenſum docui do ctum ſtatui ſtatutum miſcui mixtum tenui tentum torrui toſtũ: poſui poſi tum & poſtum rapui raptum pinſum piſtum & pinſitum apud Collumellam indui indutum excellui excelſum alui alitum & altum colui caultum cõſaului conſultum:ſuccinui ſuccẽtum:cõcinui cõcentum.& ſic cætera a cano:molui mollitum. occului occultum. texui textum: meſſui meſſum patui paffum. Ha bẽtia r ante ui ſyllabas mutant illas in tum ut aperui apertum carui tamẽ ca ritum hẽt & caſſum parui paritum & partum. mœrui mœſtũ. At ĩ o termina ta uertunt illud ĩ utũ ut acuo acutũ: ruo ruitũ & rutũ. Cõpoſita uero a ruo ru tum faciunt: ut dirutũ & erutũ & eruitũ: ut Priſciano placet. Xi ĩi tum ut di xi dictũ: illa autẽ ꝗᷓ hẽnt n ate xiabiiciunt illud ſi tertiæ ſint cõiugatiõis:ut mi ctũ pictũ.Excipimus cinctũ tictũ auctũ ũctũ punctũ.Fluxi ꝗdẽ fluxũ hẽt ne xi nexũ: fixi fixũ. De paſſiuoꝶ cõium & d ponẽtium pteritis paſſiua uerba ꝓ hopitn Ppnöpt ſuitedp uiſopi (lumd mlläpe preteni gleuus! ſormre⸗ Potior ſritol püoni ſomc tus ſan kor e ſoman pee Mmdion kifar Rda i orit derer tiox lunt wolendo oeſcorli dadon un etuer ncundt fiſ⸗ lamoeli nicäi tiͦ arinei iamo ni pri Diinſi iltüge⸗ liumed nis haben Ncpimus tamenc getumba obaaräc nduntven antiludi 4ℳ urluiqi gnoui ℳ nſeuiſatd ponti 1, dio ſel dommid oeui olupo luelam mn cöllu nomolci ni amaid ſotemmn ottuold omen 6 nöß Crühitte uaverb, ꝓpriis pticipiis & ſũ ex eſt cõnectunt pᷣteritũ ut amor amatus ſum uel amatus fui: ſed participiũ ipſum p diuerſa genera & nũeros uariat. llla igit quoꝶ acti ua ĩ ſupinis pticipiiſq; deficiũt carẽt præteritis. Reſtat iã ut dicãus de ſupinis cõium & deponẽtiũ: ꝗᷓ ut facilius formes finges ex illis actiuũ ĩ o: & ſeruata ſi miliũ norma fingas ẽt ſupinũ qd ueꝶ eſſe cõperis:ut. ab opitulor finge opitu lo opitulaui opitulatũ: qd eſt uerum ſupinũ ex hoc ergo pticipiũ a quo deide præteritũ formabis. Sed hæc ꝗᷓ ſequunt hãc regulam fingunt amplector am plexus ſum cõplector cõplexus ſum. experior exptus ſum miſereor miſertus ſum. reor ratus ſum loquor locutus ſũ. naſcor natus ſum ſequor ſecutus ſum Potior tertiæ cõiugatiõis: quod ad quartã reflectit: nam hẽt poti ri potitus ſũ facit. ulciſcor ultus ſum. orior ortus ſũ & oritus ſum iã aboletũ.ſed eius ptici piũ oriturus ſeruat. obliuiſcor oblitus ſum opperior opptus ſũiraſcor iratus ſum. cõminiſcor cõmẽtus ſum. Fruor ĩ quo Phocas deluſus ẽ fretus ſum frui tus ſum & fructus ſũ.morior mortuus ſum. Tuor tertii ordinis tutus ſum tu eor ſecundi tutus ſum ab his tueri. Infinitiuus cõmũis deducitur qror qſtus ſum. utor uſus ſũ:ordior orſus ſũ. ꝓficiſcor ꝓſfectus ſum nãciſcor nactus ſum paciſcor pepigi & pactus ſum. expergiſcor experrectus ſum. fũgor faunctus ſũ gradior greſſus ſum. metior mẽſus metitus ſum. patior paſſus ſum fateor ſaſ ſfus ſum. fatiſcor feſſus ſum labor lapſus ſum adipiſcor adeptus ſũ. Nitor oli hẽbat nixus ſum nũc niſus ſum. Cõperior mereor & diuertor hẽnt cõperi me rui & diuerti. ꝗᷓ Phocas paſſiua neutra appellat. Potuiſſem pluribus ĩ locis au- ctoritates doctorum afferre:ſed ꝗa ſtudui breuitati illas præterii non impru- dẽter. Si ꝗ uero funt qui doctorum teſtimonia quærãt ex doctiſſimis grãma ticoꝑꝶ atq; uſu auctorum accipere poterunt. Vale lector uirtutem ſemper ſequendo. Iam tandem exacta eſt operis pars tertia noſtri. Cur docilis plauſus tot mihi turba facis. JJMU lactetur clari nomen Falconis adaſtra. MUMU Quem laudare ſatis nulla camena poreſt. Hic eſt quem uirtus toto redimiuit honeſto: Huic date cœleſtes proſpera cuncta dei EFinis s Clariſſimo uiro Falconi Sinibaldo patritio romano protonotario apoſtolico Apoſtoliciq;ʒ fiſci cuſtodi Suplitius uerulanus ſalutẽ. ſi hos Iibros gramaticos clariſſime Falco diligentiori auctorum e obrſeruatiõe & meo iudicio poſt peruſinam illam editionem plenio res melioreſq; reddidi. Nam ſuperuacuus ut inquit Fabius foret in ſtudiis lõgior labor ſi mihĩ liceret melius ĩuẽir̃ pᷣteritis tamẽ hũc ꝗ ẽ de cõſtructiõe poſtremus nulla fere alia re factus eſt amplior:ꝗᷓ ꝙ uerborũ ſenſus præter maiorũ morẽ meũq; inſtitutũ tot amicis flagitãtibus: ut ſibi do cẽdi moleſtia ĩueniret. uulgi ſum lingua aperire coactus: quod ꝗdẽ ut minus offenderet ab illorum interpretatione quæ per ſe ſunt apertiſſima ſuperſedi. Melior autem eſt eo ꝙ multa a recentioribus nõ hactenus tradita cõtinet: & i multis quæ illi tradiderunt bene diſſentit. In ꝗbus ſiꝗs nos uoluerit oppug⸗ nare:dummõ nõ ſit ridiculus cauillator & pertinax: facile ꝓf ecto intelligere poterit qntis fuerit ĩ tenebris & errore maximo uerſatus. Poſtꝗᷓ mẽtis purga ta caligine lumen ueritatis a nobis acceperit. Vale & nil magis a ꝓbis præcep toribus tuã ſecutus ſententiam exigendnm putarim: ꝗᷓ qã maiori ex parte re fugitur:ut deſcipulos frequenter & prudẽter examinent. Ad lectores. Quiſquis ſcire cupit uerbis connectere uerba. SJò 6 Me diſcat paruo tempore doctus erit. Non hæc innumeris ſunt plena uolumina uerbis: Nam genus & ſpecies paucaq; noſſe ſatis: Ad quorum certas referet bene ſingula leges æ paſſim diſcet: congeret atq; puer. Cui ſi proprietas ſi copia tradita per te Doctor erit: magna eſt gloria parta ti bi. Enera uerborum præcipua ſunt duo. Perſonale & imperſonale per g ſonale uerborum eſt quod per numeros perſonaſq; declinatur ut amo as at amamamus atis ãt. Imperſonale eſt quod finitis numeris caret & perſonis:ut tedet miſeret. Genera uerborum perſonalium ſunt quinq; actiuum paſſiuum neutrum cõ⸗ mune & deponens. Omnia uerba perſonalia uolũt ãte ſe nomĩatiuũ uel uoca tiuum ut ego amo o Virgili ama: Nomiĩiatiuus & uocatiuus cũ uerbo debẽt in duobus cõcordare:in perſona & numero:ut tu amas: & o tu ama. Adiecti uum cum ſuo ſubſtantiuo in tribus cõuenire oportet. in generẽ numero & ca ſu:ut uir doctus legit: Rlatiuum ſubſtantiæ cũ ſuo antecedente accommoda tur in tribus:in genere numero& perſona.licet ĩ perſona diſcordare nõ poſſit ut equus quẽ uideo currit. Qui in componenda oratione grammatica fuerit accuratus raro errabit, Igitur uerbi ſenſu inuento: inueniri & perſonæ: gene ra & caſus conueniat. Declinatio & regimen conſeruentur. Dictioneſq; ipſæ latinæ ſint & uariatio nõ corrũpat᷑. Oia uerba actiua uolũt ante ſe ntům uel utũm agentem.& poſt ſe actũm patiẽtem. Excipimus metuo timeo audio ſẽ- tio intelligo & qdã alia ad ſenſus pertinẽtia quæ ſi recte animaduertimus: no minatiuum poſtulant patientem & actům agentem ut admonet briſcia. Sed hæc eidem regulæ ſubiiciantur. Interdico uero ſolũ ex actiuis refugit actũm Ea autẽ cõmodiſſime in ſex ſpẽs diuidemus. Ante uerbum iõ ponitur nomen & pronomẽ quia cũ uerbum ſignificet agere & pati: neceſſe eſt ut id in quo a ctio uel paſſio fit prius oſtendatur. & iõ poſtponitur ut in quẽ actus refert ur ntrelligatur. èèD “UL Viceoe mos ocu⸗ lo fers t lumento mintüp Pho, 3 Ubormi⸗ Ciſkrt. kenem. Ai Kn God⸗ Anaz ſelliſen ſpere, mand lultum Mumg ſalam datiuo omnib Momz Kigan musn ſint le Egent lnenſe APaui⸗ dd ic enminn waſhertec a ötiet Neni dopor⸗ imeiigr witi u, Pdis ep eer lecs mnehet dinnar vt tönomes Eutumc⸗ üvelvoe eido Nb na. Miti unen d Nronn niuſt ntaſen nzgen negi enründe mdol⸗ eltimusne ſen vit Ain turoN idin n Gsrettun Ctiuum uerbum eſt quod in odeſinit & format paſſiuum in or ut amo amor. Et põt fſere ſemper facere tranſitionem naturalem ad hoiem ĩ pria uel i ſcda pſõa. Sed cũ facio cõpoſita paſſiua hẽnt ter miata in io niſi a ĩ i uertàt ut caleſacio calefio & cõficio & cõſici or Rima ſpẽs actiuorum ſolum actũm pacientem poſt ſe poſtulat ut P ego amo iuſtitiam. & hæc ſimplicia appellantur. Amo as aui atum. Diligo diligis lexi ctum per amar quod minus ſignificat ꝗᷓ amare. „ Colo is lui tum per amare ornare & honorate & habitare. Video es di ſum cerno is creui etum p uedere. animo tamẽ uidemus.at cerni mus oculis & cõfundũt. Tãgo gis tetigi tactũ p toccare.Porto as aui atum Fe r0 fers tuli latum Gero ris geſſi ſtũ. Veho is xi ctũ per portare. Sed portamus iumento: ferimus nos ipſi: gerimus ipſi iumento & naui uehimur. teneo es nui ntũ per tenere & intẽdere. Timeo es mui ſine ſupino. Metuo is tui ſine ſu pino. Formido as aui atum per timere. Timemus præſentia metuimus ſutu ra formidamus diu. Dicimauſq; metuo & timeo tibi. ſed ſubiungitur actũs: & differũt. nam metuo te ut inimicum. metuo tibi ne malum accidat. Metuo a te ne mali aliquod afferatur. Deſidero as aui atum cupioi is iui itum. opto as aui atum ꝑ deſyderare. Supero as aui atum per uicere. Ledo is leſi leſum. Offẽ do offendis di ſum per diſpiacere. Occido is di ſum penultima producta per amazare. Lego gis gi ctum ꝑ leger̃ & furare. Decipio pis epi ptum. Fallo lis fe felli ſun:i per inganare,. Dic autem uia feſellit me. Ignoro as aui atum per non ſapere. Pello lis pepuli pulſum per deſcazare. Supplico as aui atum per do mandare pregando: quod etiam datiuo iungitur patienti. Conſulo lis lui ſultum per domandare cõſeglĩo. Sperno nis ſperui tum. Contemno nis pſi ptum per deſprezare. Faſtidio is iui itum per hauere in faſtidio: quod eſt per faſtum ſpernere. Audio is iui itum. Auſculto as aui atum per aldire qᷓ duo ẽt datiuo iunguntur: & ſignificãt obtempero: ut auſculto tibi. Potes ãt & ex his omnibus & fere reliqnis perſonalibus utitra ſuoſ caſus datiuum addere dam num aut urile decus aut dedecus denotãte. Exceptis illis quæ hunc naturalit exigunt: ut do & ſeruio: ut deſydero laudem filio tuo. Cù his quæ numeraui ſint reſerenda intelligas. cſ FEcungda ſpeties poſt accuſatinum uult genitiuũ uel ablatiuum ſine præpoſitione: ut impleo cadum uini & uino & dicuntur hæc recte poſſeſſiua:quia poſſeſſiuum.i. gtũm admittunt. Impleo es eui etü: Repleo es eui etum: Compleo es eui tum p reimpire. Expleo es eui etum per impire ad ſummo. Damno as aui. atum, Accuſo as aui atum: Incuſo as aui atum per accuſare & reprẽdere. Arguo guis gui gutũ. Increpo as aui atũ. Corripio pis pui ptum. Reprehẽdo dis endi enſum pꝑ reprendere Sed ĩcuſamus maiores. accuſamus pares uel iferiores. Emo is emi emptũ. Cõ mus maiori ex ꝑpte compoſita comprehendes. Daq; operam ut legem ad quã 2 paro as aui atum pꝑ cõpfare. Redimo is emi ptũ p recõprare. Vẽdo is didi tũ. Venũdo as uenũdedi atũ per uẽdere. Quæ ꝗnq; ſolũm õ ablatiuũ pciũ deno tantẽ poſtulant: ut emi Lactantiũ qrtuor aureis. Et hos gtõs ſine ſubſtãtiĩo tã ti: qti pluris & minoris ꝗtidẽ tãtidẽ ꝗtilibet qtiuis ꝗticũq;. ueniẽs tamè apd Terẽ. Videtur eſſe ꝗtiuis precii. & apud Saluſtiũ pluris precii. lzZ uero dicer p abltũm:emi libg miori precio ꝗᷓ tu. Similem cõſtructionẽ ſequunt᷑ oĩa uer⸗- iõ pluris ꝗᷓ Coſſus agebat.ldẽ Chryſogonus. Quãti deceat uel pollio ꝗᷓti.ldẽ tati una uenefica cõſtat. Dicimus ẽt boni & æꝗ id facio. Poteſq; illis oĩbo ad dere præpoſitionẽ cũ abltõ: ut emi librũ abs te tribus talẽtis. Aeſtio gtũm ẽt tegit:ut omnes unius æſtimemus aſſis: ut inquit Catullus 9* EFrtia ſpẽs ultra actũm aecipit dtũm idicãtẽ:in quẽ dirigit᷑ actus: urꝛ t tu das libgꝑ Ambroſio,& iſta dicunf acqꝗſitiua. do das dedi datum. Pryabeo es bui itum. Cõcedo is ſſi ſſum p dar̃ & cõcedere. Dono as aui atũ p donare. mpẽdo is di nſũ ꝑ dare ĩ pte: & diſpẽdere. Trado- is didi itũ. Tribuo is bui utũ exhibeo es buiitũ p dare. Credo is didi itũ p ac credere & cõſidare & credefr̃: ut credo pecuniã tibi: & credo uerbis tuis d hac re & credo ꝗᷓ dicis. Nuntio aui atũ. Significo as aui atũ. dico is xi ctũ. Narro as aui p aduiſare. Aſſero is rui itũ p uiſare. Aſſero is rui itũ cõfirmare & reconſti tuire. Dico as aui atũp dare ad honore. Dedico as aui atũ p cõſecrare: uẽdico As aui atum ꝑ appropriare. Lego as aui atũ ꝑ laſſare in teſtamẽto: & p mãdare Scribo is pſi ptũ pꝑ ſcriuere mitto is ſſi ſſumꝑ mandare. Ex hiis tamen mitto & ſcribo iungunt᷑ accuſatiuis & prepoſitiõi: ut ſcribo ad te lr̃as. Do lr̃as huic ad te: hoc eſt ut reddat tibi. & do tibi hoc laudi. Cõmitto is ſi ſũ p cõmettere & dare iĩ poteſta. Mado as aui atũ p cõmectere. Submitto is ſi ſſũ. Subdo is di di itũ. Suppono is ſui ſitum ꝑ ſottoponere. ꝓmitto is ſi ſum. Spõdeo es ſpoſpõ di ſũ ꝑ ꝓmettere. Deſpõdeo es deſpõdi ſum ꝑ deſi ponſare. Spõdet pater puel le deſpõdet pueri. Obiicio is iectum p opponer᷑: Cõmodo as aui atũper ĩpſtar Accõmodo as aui atu p adaptare. Addo is didi itum p adiungere. reddo is di di tum ꝑ rendere: Debeo es bui itum p eſſer obligato: q & ſoli dtõ cõiungit᷑ ut debeo tibi. lubeo es iuſſi iuſſum. ĩpo as aui arum. pcipio is epi ptumedico is xi ctũ ꝑ cõmãdare.indico is xi ctum p denunciar᷑.aſſimilo as aui atum cõpa 10 as aui atum. Cõfero fers cõtuli collatũ ꝑ aſſimularã. Sed dicimo cõfero & cõ paro te illi & cũ illo. Mãdo as aui atũ p cõmecter᷑. Cõmẽdo as aui atũ p cõmẽ dare: ut cõmẽdo te ceſari: nã ſi dixeris apud ceſarẽ ſignificat laudo. Et cõmen do mẽoriæ ſigniſicat trado. Aſcribo pſi ptum ꝑ ĩputare ut aſcribo hãc rẽ tibi laudi & ad laudẽ. Mõſtro as aui arum.oſtẽdo is di nſum. Indico as aui atum p demõſtrare. Refero ers tuli latũ g referire & reportare. Refero ãt ad te ẽ cõſu ote. Infero ers p mertere dẽtro &de cõtra. Suadeo es aſi afum p cõfortare ad ſar e. Perſuadeo es ꝓꝑ ĩdure cò affecto. Diſſuadeo es ꝑ cõſortare ad nõ ſar᷑. lnui coese Domce ſüt uno Poiceo cculit tetclico 4 Adom ödere Rucn. meten lam tiore. forti. auiati Phpol calcio een lo ciiqe amoe mees Utdon derden Edtco luiale Con Phe Hole keiim nndiiti, Dciceno Abſtirioti ume cicip ht oite, wezm Is olbyad vgrüner eAen edichrum eDonos re, Tod Hirüpec⸗ twisd hac Nauross Anconſt; enec Lymnidne nen min o lesbucc önener Cbeonci deshoſs ner l CConc cGinngt lumcn loc com Etconen citti Oiunß ricl⸗ Ortread lüldi deo es di ſum p ĩuidiare ut ĩuideo tibi laudẽ. Veteres ẽt dicebãt laudi & laud Diomede auctore: & iuideo te. Dicimo etia maledico & benedico tibi & te: & fut uno caſu contéta, & alia qdam q ſolo datiuo aliqdo gaudẽt. ur ꝓſpicio & ꝓuideo tibi. Item auxilior & caueo: T erẽ. Tibi ꝓſpexi.interdico uero xi um accuſatiuum non poſtulat: ſed datiuum & ablatinum ſine præpoſitione:uti terdico tibi aqua & igni. ́ÿMVUD Varta ſpecies eſt eoge ꝗᷓ ultra actũm patientẽ alium actũm regrũt: q ut ego doceo te aſtrologiã. appellaturq; traſitiua Doceo es cui ctũ per iſegnare Moneo es nui itù p amomire conſigliando. Admõeo nes nui itũ per admonire & recordare. Rogo as aui atum p bregar̃ & domandare. Interrogo as aui atum p domandare Celo celas aui atum p naſ cõdere. Dicimus etia ſed raro celo tibi librũ & celo te de libro. Flagito as aui atum. Poſco is popoſci. Peto is petii & iui itũ per petere: ſed flagitamus uehe mẽter. Poſcimus rem debitã & honeſtâ Petimo precando & humiliter. Poſtu lamus iuſta qd etiã ꝓ requirere accipitur: q ꝗttuor etiã abltũm caſũ cũ Ppoſi tione admittũt ut poſtu o abs te beneficiũ Dicimus & poſlulote criminis & furti. Oro as aui atũ p pregare. Exoro as aui atũ per ĩpetrare cõpreci ꝗᷓ abltõ & præpõni quoq; iſguntur: ſed rarius Virg. Veniaq; orẽus ab ipſo. Calcio as aui atũ ꝑ calzare. Veſtio is iui itũ.induo is ui utũ per ueſtire. Ex uo is xui utũ P ſpoliar. Cingo is xi ctũp cengere. Succiĩgo is xi ctũ ꝑ ſotto cẽgere.Dr̃ quoq; calcio tibi calceis: ut apud Geiliũ. Veſtio & induo & exuo te ueſte: & accigo me enle. Cõprehẽdes eũ ſupioribus qdam eoꝑꝶ cõpoſita: ut edoceo dedoceo d ſignificat oſtẽdo faſũ eſſe ꝙ doctus es. Cõmõco ſubmõeo expoſtulo qd ẽ cũ ꝗqrela reꝗro & accuſo. Legius doceo & admõeo te de hac re. & frequentius admõeo te huius rei. Induo & ueſtio tibi & cigo & exuo tibi. & ipſa dies exuit mẽcas e corporé. Sed his ꝗ in raro ſũt uſu abſtineas. & ſit ſat didciſſe. VYVinta ſpẽsẽ eog ꝗ poſt actũm poſtulãt ablatũm ſine præpõnei ut A fſpolio te ueſte. & appellant materialia: qa mareriã aut ĩſtrumẽtũ d Möſtrãt: poſſũtq; hocjabltõ cuiuſq; gẽeris uerba cõſtrui mõ loquẽ Ai r nõ repudiet. Munero as aui atum. Dono as aui atu p donare ut dono te laurea. Percutio tis ſſiſſũ. Verbero as aui atũ p batter orno as aui atũ p ornare. Onero as aui atũ picarchare & aggrauare. Exonero as aui atum Per deſcarchare & allegerir. Lacto as aui atum per allectare. Educo as aui atũ Educo is xi ctum per alleuare. Cibo as aui atum per dar ad mangiare. Alo is lui aſtũ. Nutiro is iui itũ per nutrire Paſco is aui ſtũ per paſcere. Dicimus au- tem paſtor paſcit oues. Herbam paſcit ouis herba ouem paſcit & ouis paſcit abſolute hinc paſcor uarie conſtruitur: ut a me paſceris tu & ego paſcor pie & panem. Dito as aui atum per arichire. Munio is iui irum per fortificare Spolio as aui atum per ſpoliare. Mordeo mordes momordiſum per morſica rei impugno as aui atum per impugnare.ſic oppugno & expugno qud ſigmi H 1 . .* fſicat pugnãdo uĩcet᷑. Lacero as aui atũ p laceratr᷑ & ſtracciat᷑ Vulnero as auia ſaͤi, tũ per ferire Lanio as aui atũ per tagliar a pezi. Obtrunco as aui atum p tagii nden are la teſta. Saturo as aui atum ꝑ ſatolare la gola. Satio as aui atũ per reimpir lil & ſatiſfare a li ſenſi & a lo animo. Vacuo as aui atum per uacuare. Aſpicio is nuoi⸗ xi ctum per guardare denãti ſic & deſpicio deorſum aſſ picio.ſuſpicio ſurſum doin aſpicio. ĩſpicio ĩtus aſpicio.ꝓſpicio ꝓcul aſpicio. reſpicio ĩtro aſpicio. Vexo as Adin aui atum. inſtigo as aui atũ per ſtimulare. Irrito as aui atum per cõmouer̃ ad h ira. Cædo is cecidi ſũ p battere & occider̃ nã cædo cæſſi ſum ꝑ dar̃ loco ẽ neu tꝶ: acqſitiuũluuo as iuui iutũ per giouare, ſic & adiuuo. Spargo is ſi ſum ꝑp ſpargere. Sterno is ſtraui ſtratũ ꝑ buctare ĩ terra. Leuo as aui atum per allege 5 rire. In ꝗbus res ꝗᷓ ſternitur ſpargitur & leuatur. In actõ etiam poni põt elegãꝗ tet. ꝙ quum ſit abltũs purus omnĩo ſupprimitur & ad præpoſitionẽ cõſugi- mus. Afficio is ſeci ctum per ĩducere & ĩferire. Capio is cœpi ptũ per pigliare uu Sed quum dicimus Hoc atrium capit centũ hoĩes ſignificat ꝙ eſt capax cẽtũ cin hominum. & cœpit me deſyderiũ tuũ.i. poſſider. Peto is per adar̃ ad trouare ſea & percotere: ut peto te haſta: cũ haſta nõ dicimus. Nã quado ĩſtrumẽta ſigni- Die ſicamus præpoſitionẽ hanc uerbis addimus:ut doceo te: id puncis loquor lin Neor gna. curro pedibus. Quãdo uero cõiunctionẽ & comitẽ exprimere uolum Geor addimus auctore etiam Valla ut ſuſcepi te cum honore, & tu ſcribis cũ iucũ pe ditate. quod quidem raro falilt. ẽð erdi FIta & ultima actiuoꝶ ſpẽs eorũ eſt qᷓ ultra actũm ſucipiunt abla mul 8 tiuum præpõne adiecta: ut Verulani audiunt lectionẽ a me uel ex cetun me: uel ſub me. Er dicunt hæc ſepatiua. Audio is iui itum. intell,·· ( go is vi ctũ. Accipio is cæpi ptũ per odire & p pigliar᷑.Capio is czæz niar pi ptum p pigliare le coſe che ſe porgono. nam ſumimus ꝓprie expoſita.re/ matie cipio pis epi ptũ per recipere & hberare. Sepo as aui atũ. Diuido is ſi fũ. Segre m go as aui atũ per ſpartire. Aufero ers li latum per leuar uia: quod etiã dtõ iun loan gitur. Haurio ris ſi ſtum per pigliare & attrare. Retraho is xi c per tirare i cppro dereto. Libero as aui atum Soluo is ſolui utũ ꝑ liberare & dſnodar᷑ & ſquagli en are: ut ſoluo te e uinculis: ſoluo gelu igne. Moueo es ui tum cũ cõpoſitis: ut a erbe moueo rẽoueo ſemoueo dimoueo cômoueo. uelos is uulſi ſum per ſcarpori re: Sic etiam diuello euello conuello. reuello. Extirpo as aui atũ per extirpare proiicio is eci ctum per iectare lontano. Eiicio is eci um per iectare fore. diſ . cCo is didici p ĩpare de intender. Ediſco is ci per imperare ad memoria. Exigo H is gi ctum per petere & obtenere. Veteres ramé dixerunt exigo te pecuniã & exigor a te pecuniã: ut Gellius tradit. His fere oĩbus poteſt addi abltũs ſine “r præpoſitione ſignificans rem efficientẽ. ut haurio aquã e puteo mambus. uel lo herbas e terra ligõe. Hæc ſatis de uerboꝶe actiuorũ cõſtructione. Sed aijiaad uertẽdũ ꝙ multa etiã cuiuſq; generis uer ba abſolute poni poſſũt: ur amo eo giorio. Quædã ſolo datiuo cõtenta ſunt: ut inuideo tibi Nec faueo Diomedi der. n ꝗ dicit te Malta relicto poſt ſe caſu alüs uerbis adhæ tent: ut opto te uiuere: humpeii iubeo te facere: puto dormite: & cupio euadas doctus. Multa præpoſitioni & Nm LCaſui ſuo ingutur: ut timeo ob uerba tua: Sed ꝗga immẽſum eſſet colliger̃ uer- Aic ba oĩa chariſſime lector: poteris ex paucis reliquorum conſtructione tuo ſtu cioſtinm dio induſtria obſeruationeq; diſcere. W— i, Veon Actiua uerba uerbis paſſiuis ideo præponuntur: quia naturaliter actus præce nori uH dit paſſionem. Et quia deriuatiua ſuis prinigeniis præponi debent. ilocin De paſſiuorum conſtructione. Döſonn Aſſiuũ uerbum eſt quod ab actĩo formatur addita r: ut amo amor 1erale p 8' in prima uel ſecunda pſona poteſt naturaliter ad animal rationa iöteti le tranſire. ſed daris uel dare datur primã perſonã non hẽt. Paſſuua ecö⸗ uerba omnia querũt ante ſe ntũm uel utũm patientẽ. & poſt ſe abla rpiine tiuum cũ præpoſitiõe uel dtũm agentem: & poſt illum poſtulãt:ſi libet omẽs cpucii caſus ſuoꝶ actiuogꝶ: ut iuſtitia amat᷑a me uel mihi litteræ dãtur a me tibi. Et Anout ſic diſcat puer per ſingulas ſpecies actiua themata in paſſiua mutare & contra inlend Dices tamẽa me iuberis tu. & hoc iuſſum eſt mihi ab illo.ꝗᷓꝗᷓ Seruius dicit iu rlin beor uſurpatum eſſe a me ĩuideris tu. & hæc res inuidet᷑ ab illo mihi. ſed inui dolond deor figurate a poetis ꝓlatũ aſſerit Priſcianus. a me celatur tibi liber. & me uel cliri ꝓPbpter me celans tu librũ. Tu es ĩterdictus a me aqua & igni: aqua & ignis in terdictus ẽ a me tibi:’ut Valla docet. Diomedi placet nos nõ poſſe uti paſſiue pümi multis uerbis eiuſmodi:ſed tantum imperſonaliter: ut a me maledicitur inui- meiee Qetur & obiicitur tibi. Tu es rogatus a me ueniã. uenia eſt rogata abs te. Oui minrel- Qdius dixit anguibus exuitur tenui cum pelle ueruſtas: Cadus ĩpletur a me ui Hotr ni & uĩo. equus emitura me ab illo. vii. aureis: uel pluris. ut doceris a me gram oltute⸗ maticam:ego ĩduor a te ueſte. Lectio auditur a me a magiſtro illa uero quat- fier. tuor uocatĩa noĩor uocor nũcupor appellor expetũt poſt ſe ẽt ntũm ut noĩor loannes uidelicet a te uel ab aliquo cõſtraunt & pleracꝑ alia. qᷓ ad eundum re „ 1.2 1 in ciprocant᷑ rut feror ſublimis ſcribor hæres: ĩdicor ſapiẽs: arguor ĩnocẽs. Quæ lrei Agdem ſint in ſeptima ſpẽ paſſiuoge quæ ab his ſeperant actiua. Diſce omnia olnon⸗ uerba appellari accidẽtalia Præter ſubſtantiua ſum es eſt & uocatiua:ut uocor. tii DDeneurrrrss.“ aine FEEutrum uerbum eſt quod in o deſinens non habet paſſi uum in or: cc n ut aro ſeruio Sum uero & ſua compoſita non deſinunt in o. ſic de bi fſectiua illa inquam infit noui:memini cœpi & huiuſmodi. Diui- decuni dimus autem neutra in ſpecies ſex quam aptiſſime. . L bhisſt Riima igitur neutrorge ſpẽs ſit eopeiq exigũt poſt ſe ablatiuum rei un p 7 poſſidẽt:aut nõ poſiidẽt: ut careo nũmis. NHicunt᷑ hæc poſſeſſiua Elin ſiue ea rõne ꝗᷓ diximo ſiue ꝗa genitiuum aliq regunt. Careo es rui moe r⁵⁶fitũ uel ſſum ꝓ nõ hauer qllo ch uoi.ĩeſt. n. uelle ĩ hoc uerbo utci Cero ait. Abundo as aui atuʒAſfluo is xi xum ꝑp aundaizutaffluit laſciuia. d Iidi Dicimus & amor affluit deſidioſis: Exubero as aui atum p abũdare. Egeo es gui.ĩdigeo es gui: per hauer biſogno:qᷓ duo etiã gtõ iungunt᷑ Satago is egi cũ dun per eſſer̃ diligente & ꝓcurare ſolum poſtulat gtũm. Terẽ. Hic ſatagit reꝶe ſua n n rum. ereo es rui p exercitarſe per prezo & andare ĩ facto de arme. Luca ære KWK merent puo. Dicimus etiam mereo æra. i. lucror. & mereo & mereor laudẽ ꝑ meritare. Mereo aũt & mereor de te ſignificat confero aliquid in te. Deme-/ cin reo & or ꝓmereo & or q ſignificant beneficia cõſero: actõ iungunt᷑ ſequente ri abltõ ut demerui te crimine meo. & Fabius: Plẽiori obſegꝗo demerere amãtiſ- Rer ſimos mei. Cõſto as ſtiti ſtatũ per cõſtare. cui addit & dtũs mihi. Valeo es lui ſon itum per ualere:ꝗᷓ cõſtruuntur ſicut emo. Decipit ãt multos ualeo: aut quum Ein põit᷑ ꝓ poſſum: aut cum plus aduerbium putat accuſatiuũ. Abſtineo es ui qd Nin etiã priſciano auctore tribus obliquis iungit: ut abſtineo illius illum & illo. Ecũda neutroꝶ ſpẽs uult poſt ſe drũm qui ſeruio refertur: ut ego r n s ileruio aĩcis. & hæc acq ſitiua appellãt. Seruio 1s iui itũ. ĩſeruio is iui un itũ. Deſeruio is ſui itũ ꝑ ſeruir. eruoꝶe ẽ ſeruit̃ iſeruir̃ aĩcoꝶe:dſer auif autẽ eſt delicatius obſeꝗ. ꝓſum eſt fui ꝑ giouare. Deſũ es fui p mãchare. Subſũ es fui ꝑ ſtare ſocto. Adſũ es fui ꝑ ſtare pᷣſẽte & uicino.Inſũ es p gouernare. Præniteo es tui p ſplẽdere piu. Obſũ es fui. Noceo es cui: officio o is eci ctũ ꝑ nocer̃: Sufficio is eci ctũ ꝑ baſtar̃. Nã cũ dicĩus:terra ſufficit humo re.i. dat abũde. & ille ſuffecit te prætori defuncto.i. ſubſtituit: actiuũ cẽ.Placeo in es cui & placitus ſũ ꝑ piacere. Diſꝑliceo es cuiꝑ diſpiacere. Libeo es ui itüp ſo⸗ uẽire ĩ appetito. Cõtingo is tigi actũ ꝑ accuſare cõueniẽtemẽte.cõuẽio nis eni um entũ ꝑ cõuemire o uero eſſere cõueniẽte. Reſto as aui atũ pꝑ reſiſter & cõtraria JJ́U re. Vaco as aui atũ p attẽdere. nã ꝗᷓdo cũ abltõ cõſtruit᷑ ſignificat uacuũ eſſe:· wf ut uaco culpa. Liceo es cui itũ ꝑ eſſer licito. Lateo es tui tũ peſſer naſcoſoꝛut·· rl tu mihi cã lates:qd ẽt actõ coniũgitur: ut nulla res latet deum. Inuigilo as aui aatü. Incubo is bui itũ ꝑ attẽder̃ cõ diligẽtia. Cõſulo is lui ltum ꝑ dare cõſeglio ne & ꝓuedere:Occurro ris occurri ſũ ꝑ ſcõtrare. Suecurro ris ri rium p ſoccorre ” re. Obuio as quo recentiores uruntur per ſcontrar̃. Studeo es dui ſine ſupio lun pattẽdere qd etiã aliꝗᷓdo iungit actõ. Benefacio cis eci ctum. Maleſacio iseci u⸗ Cctum. Satiſſacio ſatiſfacis eci ctum. Liqueo es cui per eſſer mãiſeſto. Caueo es Qn ui utum p accuſarſe: ut caue tibi ab illo. Igit & actõ. luucalis: Cauet hũc quẽ E coccina lena. Faueo es ui utum p fauorire. Derogo as aui atũ p diminiuere in buf parte. Abrogo as aui atum ꝑ leuare uia in tutto Aſſueſco is eui etum ꝑ aſſue Hn farſe. Virgilius uero dixit Aſſueſcite bella. Obedio is iui ſtũ pareo es uipꝑ obe ſn dire. Obrẽpero as aui atũ ꝑ fare ad uolunta de altri. Fido is fiſus ſũ p ſidarſe. R ⸗ S Cõſido is ſus ſũ p cõfidarſe Hæreo es hæſi hæſũ. Adhereo es ſi ſũ ihereo es ſi 1 ſũ p accoſtarſe &fermarle. Acqꝗeſco is ui tũ peſſer ꝗeto.Parco is pepci parſũ ꝑp r perdonare: ut parco tibi: parco tuo ſceleri: & parco tibi ſcelus: Nam cũ diciis e iebpoe Degid i Nln elucian Corhalle ne Deme⸗ tſeger treami 7aleoezi autqvun cvez tiq mlo. mep rioil lcoxde ſüesfi nolnſies 6 ejſii wioſico Gckhuno lie e⸗ uiiii Nionien Acörni⸗ xic aCee gioani recalgi⸗ lorolke ne io ſcopee⸗ hicce jniverein m pilee 5 apohe Kl. 1ezl eoe cirſiy icdl Aurum gantis parce tuis. ſignificat ſerua: Habetq; præteritũ parſi & fupinũ parſum. Inſto a ſteti ſtatum per ſtare de ſopra & uicino.lllado is ſi ſum. Inſul to as aui atum per diligiare.ſed hæc tria etiam actõ iungunt. Aſto as iti tum ꝑ ſtare uicino & ꝓmpto. Dicimuſcq; aſto illi illũ illo & circa illum. Interſum es eſt ꝑ ſtare preſete:ut interfui diſputationi.nã quãdo ſigniſicar eſſe re difleren- te uult præpoſitionẽ cum abltõ: ut ego interſum ad illo. Dicimus etiã multũ intereſt iter me & te:quãdo ſigniſicat ſtar̃᷑ lõtão hoc pacto dicimus:tria milia interſunt hinc ad caſam marii. & decẽ pedes ĩterſunt ab oſtio ad altare. Quã- do ponit ꝓ efſer̃ utile uult ãte ſe ntũmagentẽ: &poſt ſe gtũm patiẽtẽ: ut nũmt iterſunt paupege. addimus aliꝗ do alium gtũm: ut hæc res utriuſ q; noſtrũ ma Sni intereſt. Vtimur tamen loco gtõrum primitiuoge ablatiuis femininis ꝗn qʒ ꝓnoĩum poſſeſſiuog ut lecto intereſt mea tua ſuâ noſtra & neſtra ſic & cu ua. hoc eſt lectio eſt in re.i utilitate mea tua ſua noſtra ueſrtar. Eertia neutroꝶ ſpẽs uult poſt ſe actũm patiẽtẽ & actionẽ ſigĩficat ut ego aro terram & hæc appellantur tranſitiua..hẽnt autẽ tertias paſſiuoꝶ uoces.ut arat & arant᷑.bibitur: & bibuntur: ut mõet quĩ tilianus. & Oui. Tenuis mhi cãpus aratur. Iuue. Sed nulla aconita bib unt᷑ Fictilibus. Ab his participia paſſiue derinantur ſignificationis: ut ara tus & arãdus cõmeſus & comedẽdus. Aro as aui atũ Semino as aui atũ. Sero is ſeui atũ ꝑ ſemiare & piãtatr᷑. Cõſero is ui tũ ꝑ piãtar̃ Inſero is eui itũ ꝑ ĩſitart:pa ſtio as aui atũ. Sũt ꝗqĩter hæc neutra numerẽt edo cõedo uoro & deuoro: quo- rum ꝗdem paſſiua apud auctores optimos reperiunt ut apud Diomedẽ Do⸗- uatum & Oui. Guſto as aui atum. Prandeo es prãſus ſum. Cœno as aui cœna tus ſũ. Biho is bi itum per beuere moderato. Poto as aui atum pꝑ beuere aſſai. Pitiſſo as aui atum p beuere ad pocho Puto as aui atum ꝑ podare. Diſputo as aui atum. Meto is ſſi ſum per medere. Ventilo as aui atum per uentolare. Vã no as aui atum. & euanno as per criuellare. Diſco is ci per imparare. Habito as aui atum. Vindemio as aui atum: Trituro as aui atum. Mingo is xi ctum ꝑ. urinare. Egero is ſſi ſtum per cacare. Digero is ſſi ſtum per paidire. Nauigo as aui atum per nauigare. Memini ſti nia p recordarſe: ut memini lectionẽ & le⸗ ctionis. Inquam & ĩnfit per dire. Spuo is ui utum per ſputare quod & actiuũ eſſe poteſt ut ſpuo illum & ſpuor ab illo. Glomero as aui atum p aglomerare lo filo.ſed ſi ad hominem trãſſeratur:actiuum erit: ut multa alia: utr agglome- ro milites. Merendo as aui atum per mangiare ad mezo di. pinſo is pinſui pi- ſtum per impaſtare. Spumo as aui atum per deſpumare. Nam per fare ſpu ma abſolutum eſt. Sitio tis iui itum per hauere ſete: Delecto as aui atum. nãa de lector deponẽs eſt. Suo is ſui ſuitum per coſire. sä Similiter inſuo quod eſt elegantius ſuer̃. & aſſuo & conſuo quæ idem ſignifi cant.& diſſuo per diſcoſire. Molo molis mouli molitam per macinare. Neo nes neui netum per filare. Fillo as ui atum. Sarcio ſarcis rn ſartum iiii er coſire. Reſarcio reſarcis reſarci reſartum per rappezare. Volo uis uolui. Nolo non uis nolui: per uoler̃ & non uolere. Texto xis xui textum per ſtexe⸗ re. Oleo es olui per olire & puzare. Redoleo redoles redolui per ben olire. Sapio pis pui per ſaper bono. Nam per eſſere ſauio abſolutum eſt. Euado is ſi aſum per ſcãpare. Diciturq; euaſi periculum & a periculo. Soluo ſoluis ſolu utum per pagare.ut ſoluo pecuniã tibi Leges tu nõ ſoluendo: ideſt ſoluer̃ nõö potes. Mutuo as quo recentiores utunt per preſtare coſe che ſe reſtituiſcono ſimili. Mutuor autem deponens regit accuſatiuum & ablatiuum cum ppoſi tione:ut mutuor nũmos a te.ĩdeſt accipio mutuo: ſic etiã conſtruunt & expo nuntur ſœnero & fœneror ꝗᷓ in eadem ſigniſicatione a ueteribus pronunciã tur. Diciturq;nõ ſolum fœnero te Martia. Hæc ſapit oẽs ſœnerat una deos. Varta neurrorum ſpẽs eſt eorum quæ aut non regunt poſt ſe caſũ A ſine præpoſitione poſita uel ſubitellecta : ut eo in ſorum. Aut iun guntur adaerbiis ut eo domũ. Aut regunt ntm ut eo rectus. Ap- pellanturq; appoſitiua: quia hiis apponitur præpoſitio per appoſi⸗ tionem. Eis annectimus & abſoluta. i. perfecta: qᷓ ex ipſa ſignificatõe diſcerni poſſunt.Sed nõ te lateatꝙ pro uaria conſtructione qua uerba accipiunt ad di uerſas ſpẽs & genera referri poſſunt: Eo is iui itum. Vado is ſi ſum Tendo is tetendi tum. Meo as aui atum pergo gis xi ctũ per andare uia Ambulo as aui atum per caminare. ſic deambulo quod ſignificat ſpaciari Incedo is ſſi ſum p caminare con grauita. Diſcedo is ſi ſum per partirſe. Tranſeo tranſis iui itum per paſſare. Euado euadis euaſi enaſum per deuentare & pſallire ſu. Accedo is ſſi ſſum per approximarſe & adiungerſe: quod frequenter datiuum ſuſcipit Curro is cucurri ſum. Milito as aui atum per andare in facto darme. Pugno as aui atum per combattere. Ludo luſi luſum per cianciare abſum abes abfui per ſtare abſente & lontano, Migro as aui atum per partirſe p habitare altro- ue. Remigro as aui per retornare Exeo is iui itum per uſcire fore.ꝗᷓꝗᷓ dicimo etiam exeo aulam & aula lucido is di ſum penultima correpta per incaſchar̃ Pertineo nes uni: ut hoc ad te pertinet hollæ. Attineo nes nui pappertenere quod etiã iũgitur datiuo. Hæc uero duo nunqua poſt ſe ntũm accipiũt. quæ ſequũtur abſoluta dicuntur: quibus & ſicut ſuperioribus potes addere ablati uum inſtrumenti aut rei aut perſonæ ut curro pedibus pereo ſerro. Aliqua ĩ terdum gaudent accuſatiuo ut uigtlo noctẽ & nocte. etiam uiuo uitã. eo iter & itinere. Sic dicimus ſeruio ſeruitutem gaudeo gaudium & ſimilia. Viuo xi ctum. Vigilo ax aui atum. Dormio is iui itum. Quieſco eui tum. iaceo es cui. Sterto is cui per ronchegiare. Sedeo es di ſſum per ſedere. Sto as ſteti ſta tum: Ambulo as ani atum. Aro as aui atum. Oſciro as aui atum ꝑ ſpandicita re. Screo as aui atum peq ranciare. Strideo des ſtridi per ſtridere. Pereo is rii itum. Obedio is iui itum. Intereo is rii itum per morire. Cado is cecidi ſum per caſchare. Geſtio is iui itum. Exulto as aui atum per dare ſegno de alegre- è l 7 == 5 3 9 21 kert Penden leſeimo pette, minc ſcxrnep telonart ſa Arel do nom grüman cognom Pwois ſtont amnen Leresl buüei eſtd 4 tpi Uiitum kocet medol Atriſtar Pesluip gegrot Perimp⸗ Areoar Arceoe kupire 3 loxax o⸗ tata lcbi⸗ nl za. Ferueo:es ui per bollire Niteo es tui. Falgeo ſi Fultum Splendeo es dui p r ſplendere. Audeo es auſus ſum per hauer audacia. Maneo es ſi ſum:per ſta KMW re fermo.nam quando expectare ſigniſicat exigit accuſatiuũ ut hoc fatum ma ſi 3 net te. Deficio is eci ctum ꝑ machare: ut cãpani defecerunt a Romanis. Dici “ mus & deficit me dies. Sono as quod eſt proprium inſtrumenti: nã cum ſigni olueiti ficat repreſentare uult accuſatiuum: ut tua uox non ſonat hominem. & echo ruſcon reſonat uocem tuam.i. exprimit. Dicimus etiam campana ſonat meo impnl- mpol ſu: & reſonat tintinnitibus ida & ego ſono & perſono cythara: Sum non mo taen⸗ do nomĩiatiuum & uarios caſus cum præpoſitione poſt ſe accipit: ſed etiam wonn gtum. ut tu es magnæ auoctoritatis. & dtum: ut multi libri fũt mihi & mihiẽ ncn cognomen iulo: & ablatiuum ſine præpoſitione: ut tu es magna ui & cõſilio. Rtkedi Pluo is ningo is: fulmio as. fulguror as. coruſco as tono as grandino as tempe Aur ion ſto as ſereno as. nubilo as abſolute per ſe ualent in tertiis perſonis. recipiunt e k,, tamen ntũm & actũm ut Iupiter pluit lapides: fulminat turres grandinat ſe- Apoſ⸗ getes. Leges apud Liuium Pluit lapidibus & pluerunt lapides. Statius in The iemi baide inquit Saxa pluunt. Dieſcit nocteſcit luceſcit ueſperſacit.i.incipit fieri ntaddi uel fit dies nox lux ueſpera defectiua ſunt & abſolutiſſima. M endois Vinta neutrorum ſpeties uult ãte ſe ntũm uel ntũm patientem. & ꝗ ppſt ſe abltũm agẽ tem ꝗnaſi ſemper ſine præpoſitiõe. raro uero acd n- clatiuum cum præpoſitione ob uel propter ut gaudeo gloria uel pꝓp iuitun DpPpter gloriam. & uocantur hæc efectiua: quia effectum. i. paſſion- r⸗ expr imunt. ponuntur & abſolute, Gaudeo es ſus ſum per alegrarſe. Doleo es lſer ui itum per dolerſe:ꝗꝗᷓ dicimus dolent tibi oculi: ut apud Ciceronem: & do-- Dup leo de te & caſum tuum ſed figurate. Sta. Bellorum extrema dolemus. Oui.ꝗ desli me doluiſtis adẽptum. Idem Tu uero tua dana dole. Mœreo es ſtus ſum per eilrd atriſtarſe Albeo es bui per imbiacharſe. Nigreo es grui per anegrirſe. Caleo zdeim les lui per ſcaldarſe: frigeo es xi: per affredarſe. Tepeo es pui per farſe tepido. Nh Aegrot o as aui atum per amalarſe. Rubeo bes bui per aroſſarſe. Palleo es lui Nenene per impalledirſe. Pingueoes gui per ingraſſarſe. Macreo es rui per amagrirſe re Areo ares arui per deſeccarſe. Vireo ires nirui per inuerdiſe. rib Ardeo es arſi ſum per arderſe. Madeo es dui per bagnarſe. Stupeo es pui per Ninui ſtupirſe: Tumeo es mui per gonfiarſe. ”M”VMDe viet Exta neutrorum ſpecies eſt eorum quæ neutropaſſiua dicuntur Via quæ quidem uolunt ante ſe nominatiuum patientem & poſt ſe ab W 5 latiuũ agentẽ cum præpoſitiõe auel ab uel abs:ut ego ſũ factus 2 ſtena . deo.ſed prima quattuor fere ſemper ab ſolute ponuntur. Vapu⸗ en lo as aui atum per eſſer bactuto. Veneo nis niui uel nij uenum per eſſer uen . gti duto. Exulo as aui atum per eſſer ſbandito. Nubo is pſi prum per eſſer mari- cim tata. Fio fis factus ſum per eſſer facto: Liceo es licui per eſſer apprezato: ut tu r licebisa me magno. Sic cõſtruuntux calefio frigefio & huiuſmodi etiam ſio doctus ſuam. De. uerbofm cium conſtructione. c bo deſinente in o actionem & paſſionẽ ſignificat. Actiuorumq; & paſſiuorum pro ſignificatione ſimplicem cõſtructionem requirit: ut ego interpretor Perſeum: a me ĩterpretatur Perſeus. Largior au tem & interpretor datiuũ etiam poſtulãt: ut largior equum tibi. a me largitur equuis tibi. Dicimus& criminor te fruti: & hortor te ad moleſtiam. Largior iris itus ſũ p donare & eſſere donato. Experior iris tus ſum p prouar̃ & eſſere puato. Veneror aris atus ſum p honorare & eſſer honorato. Moror aris atus ſum p tenere & eſſer tenuto in tardita. Et quãdo abſolute ponit per aſpectar ut quid moror. Oſculor aris atus ſum p baſiar̃ & eſſer baſiato. hortor aris atus ſum per confortare & eſſer confortato. Sic & eorũ cõpoſita deoſculor adhor tor cohortor & dehortor qà ſigni ficat ſcõforto & ſcõfortato. Crimĩor aris a- us ſũ piculpatr & eẽre ĩculpato.Amplector cteris xus ſũ ꝑ abraciare & eſſer ab raciato. ſimiliter & cõplector. Interpretor aris atus ſũ ꝑ ĩtepretare & effer ĩter pretato: Hoſpitor aris atus ſum p albergare & eſſer albergato Nec te lateat ue teres inter cõmunia poſuiſſe uereor utor conſulor dignor confiteor teſtor & quædã alia ſtipulor in utraq; ſignificatiõe præpoſitioni & ablatiuo coniungi Priſcianus eſt auctor: ut ſtipulora te. ideſt interrogo te & ĩterrogor a te quod ſignificat & ſpondeo. De deponentium conſtructione. . Epponens uerbũ eſt in or finitum nõ habẽs actiuũ in o: & actionz d duel paſſionem ſigniſicat & aut hanc aut illam deponit. & iõ ſic ap- pellatur. nam ꝙ; de r littera Diome. inquit frigidius eſt. Diuidimus autem eas in ſex ſpecies. prima deponentium ſpẽs uult ante ſe nominatiuum agentem & poſt ſe ab latiuum patientem ſine præpoſitione: ut utor rebus meis. Dicũturq; hæc poſ ſeſſiua: quia quod poſſident exprimunt. Vtor eris uſus ſum per uſare. Abu⸗/ tor abuteris abuſus ſum per uſare non directamente. Veſcor ris per uſare ci- bi & per mangiare. Fruor eris fretus & fruitus ſum per pigliare piacere & ſe- curita uſando. Potior eris æ iris itus ſum per obtenere coſe deſyderate. Fun gor eris functus ſum per uſare officio & dignita. Vtor & ueſcor & fungor ac⸗ cuſatiuo ueteres cõiunxere. Potior uero accuſatiuo& genitiuo. S Frcunda deponentium ſpẽs datiuum patientem poſt ſe requirit: 8 ut ego auxilior infirmo. & appellantur acquiſitiua. Auxilior aris atus ſum. Opitulor aris atus ſum per aiutare. Quæ quandoq; etiã actõ iunguntur. Adminiculor aris atus ſum pro eodem. Suffra gor aris atus ſum per fauorire. Refragor aris atus ſum per deſfauorire. Pa- trocinor aris atus ſum per defendere. Medeor eris. Medicor aris atus ſum per medicare: ſed dicimus etiã medicor te Miſereror eris miſerrus ſum per miſeri cordiare: iungiturq; etiam gtõ. Moderor aris atus ſum per moderare:iungit Ommune uerbum eſt quod in or deſinens non formantur a uer- getir ſengar jongon jalidia ſorari er ſeg Mltrar tie G perco gvore luctor ur n uſa .8 derſe dro⸗ dora cemi dmin tiorir eriſ ktiam ſump perca derpar kecon derc isa Renn come lian Ner As lero⸗ de. . a⸗ Nu nwquinit Ale rarisars raſpechif tanſsatus or Whor iora Kelers eſer ier elreate retor crimgi tarcol Aore öſci/ Muichmn tpolte g r eAv⸗/ jllarech rele⸗ ne.Eun nzorer⸗ lor an m. 1 te, M slunye 4 nlei reivne q etiam actõ. dicimuſq; & modero as. Adulor aris atus ſum. per adulare . iu ſengare. Comitor aris atus ſum per accompagnare. Quæ ambo etiam actõ iunguntur: Blandior iris itus ſum per accharizare. Inſidior aris atus ſam per inſidiare:o uero per aguaitare. Ludificor aris atus ſum per beffigiare. Aduer- ſor aris atus ſum. Obuerſor aris atus ſum per cõtrariare. Dominor atus ſum- per ſegnorezare. Famulor aris atus ſum ancillor aris atus ſump ſeruire & mi- miſtrare. Gratulor aris atus ſum per demẽſtrarſe de eſſer lieto & rendere gra- tie Gratulor aris atus ſum per demoſtrarſe allegro. Aſſentior iris enſus ſum per conſentire. Dicimus in eadem fignificatione & cõſtructiõe aſſentio. Obſe quor eris cutus ſum per obtẽperare. Innitor eris iſus ſum per appogiarſe. Ob⸗ lIuctor aris atus ſum per reſiſtere contra altrui. Quæ omnia fere poſſunt abla tiuum ſuſcipere: ut blandior tibi mãu: qui quidem omnibus uerbis generali ter põt adiungi: ſicut & præpoſito cum ſuo calſu. — EFrufmetia depon ntium ſpẽs ante ſe nominatiuum agentem: & poſt ſe t actum flagitat patientétut ſolor te. appellanturq; tranſitiua. Solor Aris atus ſum. Solamur uerbis. Conſolor aris atus ſum. Conſola mur re: Furor aris atus ſum. Aggredior eris ſus ſum. Adorior iris tus ſum per aſſaltare. Conor aris atus ſum per ſiorzarſe. Dicitur & conor ad id. Sequor eris cutus ſum per ſequitare. ſic etiam inſequor & Perſequor per perſeguitare: & proſequor quod eſt ulterius ſequor & conſequor & aſſequor pro acquiro. Depopulor aris atus ſũ per deſtruere cum multitudine. Præ dor aris atus ſum per arrobare. Miror raris atus ſum per marauigliarſe. Sic demiror & admiror: qᷓqᷓ dicimus miror te & de te. Miramur autem corporea: admiramur incorporea. Muneror aris atus ſum quo ẽ uſus. Horatius. Me- tior iris uſus & itus ſum p menſurare. Recordor aris atus ſum. Reminiſcor eris ſine ſupino per recordarſe. Obliuicor eris itus ſum p ſcordarſe: Que tria etiam gtis iunguntur. Arbitror aris atus ſum per iudicarũ. Aſpernor aris atus ſum per deſprezare. Adipiſcor eris ptus ſum per acquiſtare: Venor aris atus ſũ per caciare le fere. Aucupor aris atus ſum per ucellare Loquor ris locutus ſũ per parlare. ut loquor dulcia uerba tibi & ad te: & alloquor te dulcibus uerbis precor aris atus ſum perpregare Dicimus & præcor a te. Reor reris ratus ſum per cre dere fermamente. Opinor aris atus ſum p hauer opinione. Meditor aris atus ſum per penſare. Limitor aris atus ſum per fare ad exmpio de altri Aemulor aris atus ſum per imitare aſtutamente. Exordior iris rſus ſum per comenzare. VIciſcor ris ultus ſum perfare uendecta. Dicimuſq; ulciſcor iniu riam & inimicum & auos troiæ &tẽpla temerata & de te Sortior iris irus ſum per partire & pigliare in ſorte Adipiſcor ris adeptus ſum per acquiſtare. Præ ſtolor aris atus ſum per aſpectare: quod etiam datiuo coniugitur. Lucror aris atus ſum per guadagnare Sũperlucror aris atus ſum per ſuperguadagnare oO uero auanzare. Vaticinor aris atus ſum quod eſt futura prædicere. Augu⸗ tiuo: ut egredior pꝑ uſcire. Regredior eris ſſus ſſum. Reuertor eri ror aris atus ſum perdiuĩare Vereor eris ritus ſ per timere. Patior eris ſſus ſum perſoſtenere. Dignor aris atus ſum per iudicare degno o uero degna re. eius contrarium eſt dedignor. Comitor aris atus ſum per accompagna re. quod ſæpe datiuo iungitur. Cicero. in Tuſculana. Cætera quæ comitant ur huic uitæ: dicimus & comito as. Miſeror aris atus ſum: & mi⸗ ſereor eris tus ſum p hauer miſerricordia. Liceor eris & licitor aris atus ſum offerir pcio in ne la publica uenditione. Conſtruunt᷑q;: ut emo. Sic dicius & polliceor hanc rẽ. Queror eris queſtus ſum te & de te Cõqueror eris ſtus ſum per lamẽtarſe. Molior iris itus ſum pꝑ apparechiare. Suſpicoraris atus ſũ pꝓ ſuſpicare pẽſare & eſtimare. Teſtor aris atusp teſtificare & iurare. Deteſtor aris atus ſum per iprouare. Scitor aris atus ſum per cerchare de ſapere & ſpia re. Scrutor aris atus ſum cer cerchare cõ diligentia. Fateor eris ſſum ꝑ cõfeſ⸗ ſare ſic cõfiteor. Proſfiteor uero per confeſſare & demonſtrare apertamente de intendere & de ſapere. Auerſor aris atus ſum per uoltare le ſpalle per odio Potes adder̃ aligbus drũm: ut furor equum tibi: arguor & minor tibi mortẽ Varta deponẽtium ſpẽs ante ſe uult ntũm patientẽ. & poſt ſe abla ꝗ tiuum agentẽ ſine prepoſitione: uel actũm cum ob uel pp:ut letor pecuniis uel ob pecunias. Dicunturq; effectiua. Lætor aris tus ſam per demonſtrarſe allegro. Glorior aris atus ſum ꝑ gloriarſe: indi- gnor aris atus ſum per indignarſe & adirarſe. Morior reris tus ſum per attri- ſtarſe. Verecundor aris atus ſum per uergognarſe. Expergiſcor eris rectus ſũ per reſuigliare, Bacchor aris atus ſum per infuriarſe de uino. Crapulor aris atus ſum per imbriagarſe de cibo. Vinta deponẽtium ſpẽs eſt eoꝶ ꝗ;ᷓ ntũm patientẽ ate ſe poſtulant & poſt ſe ablatiuum cum ppoſitiõe agẽtẽ: ut ſum ortus a bono pf̃e Appellantur deponẽtia paſſiua. Orior iris ortus ſum. Naſcor eris natus ſum per eſſer nato. Renaſcor eris natus ſum per eſſerre na⸗ to. Enaſcor eris atus ſum quod eſt naſcendo egredi. Ltima deponẽtium ſpẽs nõ regit poſt ſe caſum ſine præpoſitiõe ut u altercor cum Paulo. Et dicunt᷑ appoſitiua & abſoluta. . Gradior eris ſus ſum per andare. Proficiſcor eris ctus ſum p ptirſe Ingredior ris ſſus ſſum ꝑ ĩtrare: ſed frequenter puro gaudet accuſa tornare. Nugor aris atus ſum p cianzare con parole: ſic iocor. Cõuerſor aris atus ſum ꝑ hauere cõuerſatiõe. Verſor aris atus ſum pꝑ reuoltarſe & nõ ſe par tire. Rixor aris atus ſum. Tumultuor aris atus ſũ. Altercor aris atus ſum p cõò tendere. Ratiocinor aris atus ſum ꝑ fare cõto & argomentare.ſic & argumẽê- tor. Lacrymor aris atus ſum. dicitur & lachrymo as. Prœlior aris atus ſum 5 cõbacter. Labor eris pſus ſum p caſchare. Nitor eris nixus ſum per ſſorzarſe ut nitor ſub pondere. Cachinor aris atus ſum per ridere diſſolutamente. Di . 3 . . s ſus ſump gercior e btaz 2 vmfer⸗ ſoitar ktiam lutam. areog wo dion⸗ roin poſit teratr perlot tiuunm ſunte tione ſonnl ſerujt ſaur iinſin Platin vend lim Laturt legein lereſtp Weat caſuset lmerec Adic 1 im Mtiul ing iorert ug vend ern cconoinn Czen e tumN mi⸗ Katus n e cicin kor enbln aris li ne Dertu perhi⸗ n cie⸗ peranenn Ueeroi⸗ Flibion olt leel wutbewt rstlan tinſeinci⸗ m eratt ghint nlorei eoltun 1bovot Voren eNenen/ liien r re⸗ nle ſus lmp etiorarn röſeye 8lunpe⸗ ag s ſong ſorzn 1 gradior aris atus ſum per combatere cõ ſpade. Luctor aris atus ſum per fare a le braza. Graſſor aris atus ſum per fare impeto & aſſaltare. DDe uerborum imperſonalium cõſtructione. Enera uerborum imperſonalium duo ſunt actiuæ uocis & paſſi⸗ uæ Actiue uocis terminantur in t ut tedet miſeret. Paſſiuæ in tur ut amatur. & deſcendant iſta paſſiuæ uocis a tertiis perſonis omni um fere actiuorum addita ur ut amat amatur. Sed dicimus amatum ẽ amatũ fuit:amatum ſuiſſet & ſimilia in unica dictione: ne putares duas: Deſcedunt etiam a neutris illis que ſignificant paſſionem & uĩ habent actiuam uel abſo lutam.& accipiũt ante ſe ntũm agentẽ. Nam quæ patientem requirunt: ut ſũt careo gaudeo & uapulo illa non habent. Sed ea fere ꝗqᷓ cum ſeruio numeraui- mus: & cum aro & eo is. Excipimus illa quæ infinitiuis iuncta tranſeunt ĩ im pſonalia uocis actiue præter placet incipit deſinit & debet. ab aliis uerbis ra ro inuenies. Nullum quidem uerbum in or format imperſonale. A ſum & cõ poſitis eius nullum præter eſtur & poteſtur inuenies: Apud uetuſtiſſimos: po teratur poſſiturq; lectum eſt. Eſtur quoq; fit ab edo es eſt. Regũt quidem im perſonalia paſſiue uocis ãte ſe abltũm cum præpoſitione uel loco ablatiui da tiuum. ut a me uel mihi amatur: Et abſolute ut plurimum ponuntur:nec poſ ſunt conſtrui traſitiue. Quare nunꝗᷓ addes poſt illa actũm niſi iũcta præpoſi tione.ut a me itur ĩ antiquam ſiluam Additur quibuſdã datiuis ſi eorum per ſonalia illum regunt: ut a me ſeruitur tibi. Martia. non bene crede mihi ſeruo ſeruitur amico. Aliqᷓndo abltũm cũ præpoſitione ut a me accipit: a te& a me ſtatur in foro diceſq; a me interdictum ẽ tibi aqua & igni.eſt aduertẽdum ꝙ IH infinitiuis uerborum imperſonalium paſſiuæ uocis ſemper debet exprimi ablatiuus ut uolo a me amari uolo a me ſeruiri.i. uolo amar uolo ſeruire. Ca⸗- uendum etiã ne infinitiuũ qui tranſitiui caſus uĩ habet iungamus imperſona li: ut ſi diceres a me docetur uiuere.Intereſt quando ſignificat eſſe utile ſi iun gatur uerbis infinitiuis eſt imperſonale: & requirit ante ſe infinitum & poſt ſe gẽitiu um omniũ caſualium dictionũ: ut ſcribere ĩtereſt illius. Sed uult in tereſt pro genitiuis primituorum ablatiuum fœmininũ illorum pronoĩium mea tua ſua noſtra & ueſtra. Adde cuia: ut dictũ eſt ĩ neutris ꝗᷓ ꝗdẽ ĩ refert nti caſus eſſe uident᷑:ut refert mea.i.res mea ſert. Obſeruãdũq; eſt ꝙ ſicut diciĩus: Intereſt tua ĩdocti. & nr̃a pauperũ & ſimilia:ſicut uos legiſtis librũ meũ iuuẽis & uidiſtis ocellos meos flentis & ſcripta mea timentis: Inuenitetiam reſert qᷓ ſi imperſonale: qᷓuis nõ ſit iunctũ infinitiuo: habet.n. ſolũmõ tertias pſonas utriuſq; nuumeri: ut hæc res refert mea uel illius Dicimus ẽt parui reſert: & iſtius non reſert ĩ alia ſignificatione.i.parum differt & iſte non curat. Aec uerba ĩfinitiuis uerborum cõiuncta imperſonalia ſunt & exi- h gunt ante ſe infinitũ & poſt ſe dtũm. ut legere placet ſtudioſis. Pla cet placebat placuit & placitum eſt ꝑ piacere. Libet bat buit & bitũ — bitum eſt , uegnire i appetito cõtingit accidit euenit p accaſcare Præſtas bat itit per eſſere melgio. Conducit bat duxit. Expedit bat iuir per eſſere utile Conuenit ebat uenit: & competit ebat iuit per conuenire. Liquet bat cuit: per eſſer mãiſeſto. Licet bat cuit. Sufſicit bat ecit per baſtare. Annectunt huic ſfuppetit. quod ego obſeruaſſe non memini. Vacat bat auit:hoc eſt ſi tem/ pus ſuperiſt & commodum eſt. reſtat bat ſtetit reliquum eſt. Et ex his licet li quæ præſtat conſtat expedit: & conducit non iũcta ĩfinitiuis ꝑ ertias tantum utriuſq; numeri dechinari pſonas mõuit. Valla addit: ſed neꝗcꝗᷓ decet & iuuar Aec quatuor inſinitiuis iuncta imperſonalia ſunt & ante ſe inſini- h tiua m poſt uero actũm poſtulãt ut audire iuuat me. Decet bat cuit per acconuenite. Delectat bat auit per delectare. Oportet bat tuir per biſognare. Eſt erat fuit imperſonaliter ſæpe ponitur & exegir ante ſe infinitum: ut ſeruare fidem eſt boni uiri. i. conuẽit. Conſtruiturq; cum pronoibus & cuia ut intereſt: Pertinet & ſpectat quæ idem ſignificat: & hẽént pertinuit attinuit & ſpectauit. ſi iungant infinitino imperſonalia ſunt & poſt ſe actũm cum præpoſitione requirunt: ut legere pertinet ad me. — Aec quinq; uerba gtũm uel infinitum ante ſe poſtulant: & poſt ac h cuſatiuum paciẽtẽ: ut me tedet ſcribere. & paapum miſeret me. Aurt Auerſo ordie dicamus. me miſeret pauperũ: & hæc ſemper ſunt imp ſonalia. ꝗᷓqᷓ pu det & oportet apud ueteres perſonalia fuerũt. Terẽ. Nonne hæc te pudent:& ꝗ aſſolẽt quæq; oportent. Pœnitet bat tuit p pẽtirſe Cice.ĩ rheto. ut obſeruat Victorinus di xit. ꝙ pœniter̃ neceſſe ſit. Tedet bat p teſũ eſt ꝑ recreſcer᷑. Miſeret bat miſertũ eſt ꝑ auer miſericordia pudet bat duit p uergognarſe. Piget bat guit & pigitũ eſt. ut Gellius. tradit per attriſtar/ſe. Aec ante ſe uolunt ablatiuum agentem cum præpoſitione & poſt n ſe datiuũ patientẽ: ut alme benefit tibi. Benefit bat benefactũ ẽ. Ma leſit bat malefactũ ẽ. Satiſfit bat ſatiſfactũ eſt. Fit quoq; iĩiperſonali ter proferri uidetur. quum dicimus ſic fit & ex quo fit. Ncipit deſinit debet poteſt ſolet & uult ſi infinitiuis perſonalium cipit tedere uigiliæ: mihi deſinit placere ſtudere. me uult delectare dormire. Tamẽ dicimo ſed raro ut Valla refert deſino te tedere uigilæ. & uolo me dele ctare dormre. De infinitiuis uerborum. Nſkinitiui omnes flagitant ãte ſe actũm & poſt ſe caſus ſuorum uer i borumiut me amare uirtutem bonum eſt. & me amari a phĩs optt mum. Sed hic inſfiuitiuus eẽ cũ aliis ſimilium copulatiuorum ifini tiiuis uult poſt ſe eũdem caſum qui præcedit ipſum ut ego uolo eẽ 1i iaunguntur perſonalia ſunt: & uerborum illorum poſtulãt conſtru (CLtiionem ut ego uolo amare teetu uis audiri a me. hic debet gaude- rrre uirtutihus. tu potes lætari flagitiis. Si infinitiuis imperſonalium unguntur imperſonalia efficiuntur & illorum uolunt cõſtructionẽ: ut me ĩ⸗ codast Ar nöd tam no fjuumdh inſimma potere, 9 Minni giwde calupr teſubi poſtſe oibug ſcarior Lerdi) Vius.) ment cel ſruch. lolürca Lerbale Wie iue⸗ lnacke nirt (dte wo aclce t n Rbui Dincd werdep Wüme Cre Neit relereutite werdan cuin echumt dac . eſt lem/ AXhis Hoel Ttiastamun Cet Nint mele inini Rcetburcit et battnitt n Kennt ununcun cir Aaer. ſont Nen tapol etwe or Aſomind Uerüt, en vit phürt lecetbu kerbatci . eol Güͤi N. Getann ordiunn it Conltru Geiguct oreiuon. neuwe!⸗ dormme⸗ home Ee 1 gorume pbi⸗ 4 . ounfn o lobe⸗ „ doctus mihi placet eſſe docto. dicitur& doctus inu ſitatius tamen, ut ait Valla Alt nõ dixeris uideor mihi eſſe docto uel doctum ſed dectus uolo me eè poe tam nõ poeta. Inuemies inſinita pro imperfecto præterito poſita ãte ſe nomia tiuum hre. ut mihi ſacra parari & falſæ fruges & circum tempora uittæ. Ante infinita paſſiuæ uocis imperſonalium ſupra docuimus ablatiuum exprimi o Ppotere. De gerundiorum & ſupinorum cõſtructiie. Eerundia & ſupina ante ſe caſum nõ poſtulant: ſed poſt ſe requirũt g caſus ſuorum uerborum:ut ſtudes gr̃a acquirendi gloriam: & cla- mas cauſa uapulãdi a me:& eo lectũ poetas: & is uenum a domio: quod dicendi genus paſſiuum improbant aliqui. Ablatiuus, n. ille nõ inuẽit expreſſus:ut frigidus ĩ pratis cantado rumpit᷑ anguis: ſed ſubĩtelli gi uidet ablatũs ab aliquoſut ĩ uerbis impſonalibus agit ſtatur. Saluſtius. Pau ca ſupra repetã quo ad cognoſcẽdũ oĩa illuſtria magis magiſq; i apto ſint cer te ſubitelligit a lectoribus Sed ꝗd improbẽt quũ negare nõ poſſint gerundia Poſt ſe reger̃ caſus ſuoꝶ uerboꝑꝶ :quoꝶ gerũt & ſigni ficata. certũq; ſit illa ab oĩbus gñ ibo deriuari. & ea ꝗᷓ ab actiuis coĩbuſq; deſcẽdũt duplicẽ gerere ſigni ficationẽ: eſſeq; tã actiuæ ꝗᷓ paſſiuæ cõia. Auctores ſũt Priſciãus & Diomedes Seruio ſiplicit ꝓferri gerũdia dixit. Priſciãus cũ cãibo cũ quo alibi ſẽtit & Ser uius. Virgilius Pacẽq; a rege petẽdũ. Lucre. Externas quêiã Pœnas ĩ morte ti mendũ: interdũ alienos ſibi caſus annectũt: ut nominandi iſtorũ apd Plautũ: & creſcẽdi nouaꝶ fabulag apud Terẽtiũ:Horrandi uii apud Liuiũ. Exꝗᷓ cõ ſtructione deprehẽdit illoꝶ error ꝗ ea ꝑ oẽs caſus genera & nuũeros declinari uolũt cõtra oĩum grãmaticoꝶ auctoritatẽ Quod quũ ſit nõ gerũdia ſed noĩa uerbalia eſſe Priſciano rectiſſime cſet. Itaq; refutatis etiã illis ꝗ dicũt gerũdia actiue cõſtrui:nõ paſtſiue. Nã ſi paſſiuã hẽnt ſigniſficationẽ:quomõ cõſtruent actiue?Sic teneamus gerũdia ĩ o & i um ĩ paſſiua ſigniſicatiõe abſolute ꝓferri In actia uero & cũ caſibo & abſolurte.Ini. ſi ab actiuis. aut cõibo deriuãt᷑ actio nẽ ut plurimũ ſignificare. Supinũ ueroĩ um cum uerbo ſignificãte aut clã ĩdi cãte motũ ad locũ a quo abhorrẽt ſupiora cõiungitur.ut eo mercatũ aroma ta.Sũ admiſſus ſpectatũ. Video me accuſatũ iria te.i.me accuſandũ eẽ a te. per qd dicẽdi genus frequẽtatũ ab auctoribus paſſiua eius ſupini ſignificatio ĩdi cat. S upinũ ĩ noibus iugi adiectiuis: ut dignus doctu.i.ut doceat᷑ & ut doce at.ſi Priſcianũ ſeqmur: Sed Valla uult tãtũmõ ꝗdẽ recte paſſiue reſolui. Su⸗ pina ꝗdã ſegregãt a gerũdiis. Alii utroc; noĩe cõſuſe appellãt. Ea alii noĩa alii uerba pticipialia uocãt: Vtraq; caſus gna & numeros habẽt. Primailla gtũmn actũm & abltũm. Hæc ultia actũm & abltũm: De pticipiis& eoꝶ cõſtructiõe Articipiũ uult poſt ſe caſũ uerbi ſui, ut amans Aſcræũ ſacis bonũ. P tu gaudẽs amore diligis galateã. Addimus etiã ei aliqᷓdo illũ caſũ ꝗ ipfſũ pᷣcedit ut ego ſedens lætus rideo. mihi facto bono placet uir- tus & tu amas me factũ uel exiſtẽtẽ bonũ Proptius ẽt utõ cõiũxit. Lectule delitiis facte beate meis. Et Virgi. Salue uera louis ꝓles decus addite diuis: Reſoluit᷑ pticipiũ relatiuũ & uer bũ ſeruato tpe ut amans ꝗ amat uel Qamabat. amaturus ꝗ amabit. amatus ꝗq amatus c. amãdus ꝗ amabit. Noõnũꝗ rſoluit ĩ uerbũ abſq; flatiuo & cũ aduerbio tꝑis: ut magr̃o legẽte:hoc ẽ du magjr legit. Reſoluit᷑ & ꝑ poſtꝗᷓ: ut lecto uirgilio canẽus:et aduertẽdũ ꝙ quũ deeſt pticipiũ cõfugius ad rlatiuũ & uerbũ.ſed eo themate quo flatiuũ ĩ ntõ põi nõ põt pticipio uti nõ poſſumus: ut io allegrate te ſcriuo. dicẽdum é: ego quo gaudes tu ſcriibo. Terminationes participiorum. Articipia ſeptẽ modis terminantur in ans & in ens ꝗ ſunt præſẽtis S&& præteriti cpis. in rus & in dus futuri. in tus ſus & xuſ præteriti p p feæcti & pluſꝗperfecti: Vnũ eſt eiuſdẽ tpis in uus quod eſt mortuus Signiſicationes participiorum ſunt duæ. actiua & paſſiua. Qux igitur a uerbis uĩ actiuam habentibus deriuant actionẽ ſignifi⸗ cant.qᷓ uero paſſiuam ſignificant paſſionẽ. Ab hẽntibus neutram deducta uel actũ uel paſſionẽ latentem ſignificare uident .Dicendũ tamẽ nõ nulla ex illis præteriti perſecti & pluſꝗperfecti tpis aliquando ſolam actionem ſigniſficare: ut ſunt illa a deponentibus action éſignificãtibus alꝗdo ſolã paſſionẽ: ut ſũt illa a deponentibus paſſiue ſigniſicationis. aliquãdo tam actionẽ quã paſſio⸗ nem: ut q a cõmunibus deriuãtur: & aliqua a neutris ꝗbuldam: ut pranſus ce natus: potus: iuratus. ut ego prãſus & cẽatus & olus praſũ: & cœnatũ tu potus & uinum potum. ego iuratus & numina iurata. luuena. Epotaq; flumina me do prandente. & Oui. Pota ſenẽ potum. pota ducebar anus: ltẽ a deponẽtibus aliq:ut auxiliatus meditatus locutus medicatus comitatus imitatus & plura llla uero futuri in dus omnia paſſionem ſigniſicant. Participia ab actiuis. B actiuo uerbo duo participia formqtur: un ĩ ans uel in ens uta⸗ mans & legens: & altege ĩ rus:iut lecturus, Scias aut omnia uerba a ſupinis carentia he nõ poſſe participia in rus. Iem omnia in ptõ perfecto deſiciẽtia cuiuſcunq; ſint generis.Hæc aũt & forte plura ex actiuis carent ſupinis ex uſu cõmũi. Reſpuo cerno ſpuo propriis caruer̃ ſu pinis. Linquoq; cũ renuo cõpeſco lãboq; ligo Caluoq; cũ metuo timeo ſimul urgeo ſugo. Arceo cũ uiſo poſco coniũgere debes. Ango tamẽ ſupinũ hẽt an ctum:ſed prticipio deſicit.Ad hog uerſuũ ſequentiũq; exemplũ emẽdent illi luperiores inter ſupina. & diſco & ediſco: qᷓ paulo ante non temere inter uer- ba actiua connũerauimus: uolumus inter neutra tranſitiua cõſcribi. a Paſſiuis duo pticipia dducũt: unũ pteriti pfecti & pluſꝗperfecti tpis & altege futuri ĩ dus: ut doctus & docẽdus. Sed illa: quoꝶ actia carẽt ſupinis nõ hent pᷣteriti perfecti & pluſꝗperf ecti: ſed futuri tantum in dus. Neutris quoq; generaliter duo unum præſẽtis temporis: & alterum fu- utri in rus: ut ſeruio ſeruiens & ſeruiturus. Sed ichoatiua & meditatiua carẽt ℳ ſupinis præter parturio & eſurio.Ite ſũ uolo nolo & malo: & neutra omnia — —— ſconde 1 citorus ce oklece ceoplal o ſcado amder Gaudeo reog ſcinoch Mmer nidazc⸗ verono Olusin⸗ teilt vipi igllara ſiminae Kaco lien Porit aret klor wo⸗ ptischſe ſeamtib Mliaut muee W Ane Gand leler Rddu hommin deeuzlie gamael Ebit Ni eehocid Mtidgl htiudini n. ntpreeen. Uernip hwormus ln. wiſgi Cedche nulaeri ſoniſene: Pnipt ſit gu o⸗ Irniue grünpon⸗ fommmme eiche sdn iabis inenun Nnnae. mii bregon sarteiſd weohl inüͤbetan nicent i eimer e⸗ Nl. . erſeci lreuntn riu ⸗ / . ſecundæ coniugationis quæ in ui ſyl labas præterit hent: ut egeo guſ pallen pallui. Excipiuntur placeo noceo pareo ualeo doleo.ꝗᷓ hẽnt: placiturus no- citurus cariturus paſſurus ualiturus doliturus. Itẽ oleo peo & lateo a quo lati to Hæc quoq; in uſu non habent ſupina. Aeſtuo ſterto mico rudo ſtrido ſtni deo pſallo. Et conquiniſco pcas obedit quoq; dego. Horreo ſcando pauet mã do ſcabo iungeq; ſcalpo. Ambigo guſco tremo ſatago luo diſco pluoq; Quæ dam neutra tria hẽnt participia: ut prandeo prandens pranſus & pranſurust Gaudeo cũ placeo cœno titubo quoq; nubo. Audeo fido ſolet iuro pateo me reoq;.Prandeo ſueſco tamen dat ſum dat ſio ſuturus. Diomedes uero a Pri- ſciano diſſentiens: futurus a fio deduci non uult: & fiens in uſu eſſe rariſſimo A ſum ens quoq; deduxere ueteres:ſed ab eo compoſita adiectis præpoſitio- nibus carent præter adſum & præſum quæ habent abſens & præſens Potens uero nomen eſt: Diomedeſ eſt auctor. Oſus tantum ab odi eſt. De exoſus & p oſus inter nomina dicemus. Cœptus a cœpi & notus a noſco deducunt. Neu tra trãſitiua gũaliter qᷓttuor participia habent: ut arãs araturus. aratus & arã⸗ dus. uigilans uigilaturus uigilatus & uigilandus. Iuue. Fräge miſer thalamos uigilataq; prœlia dele. Tibul. Cũ fletu nox uigilanda uenit. Exẽpla ſimilia paſ ſim inuenies. Vſurpantur & aballis neutris qdoq; ĩ dus participia: ut a careo & a doleo carendus & dolendus. Oui. Virq; mihi dempto fine carẽdus abeſt. Idem. Quæ uenit indigne pena dolenda uenit. Verbis cõibus quattuor uemiunt parricipia. ut a largior largiẽs lar a giturus largitus & largiẽdus. A deponenlibus tria: pſentis præteri ti perfecti & futuri in rus: ut auxilians atus aturus. Veſcor ãt & re⸗ minſcor medeor & liquor carẽt ſupinis. Fruor & reor præteriti tẽ⸗- pPoris tantum participium habent. tamen Macro. dixit fruens. Naſcor futuro caret. quidam nouant naſciturus. Orior habet oriens ortus & oriturus. Mo- rior moriens tuus & riturus. Cætera ãt quomõ participia ſorment ex eorum ptiĩs diſcere poteris. Aduertendum eſt at a uerbis deponẽtibus actionẽ ſigni ficantibus participia naſci in dus:ſiueꝙ olim fuerĩt cõmunia ſiue neutra pro⸗ pria ut ſequendus loquendus aggrediendus utendus, unde Oui. Multa ro-- gant utenda dari. Ab imperſonalibus non extant participia niſi a tedet pex teſus:quod regit gtũm & actũm. Vnde Sueto.quaſi perteſus ignauiã ſuã. Vir gi. Si non perteſum thalami tedæq; fuiſſet. & a pœnitet pœnitens. unde La- ctant. Remiſſurum ſe peœnitentibus precata promittit.ꝗᷓꝗᷓ Actius: ut Nonius refert. Neq; nẽinem arbitror pœniturum tua laudis inquit. legimus ẽt pœni tendus pigendus libens & decens quæ omnia ur a perfectis uerbis ſunt & tã nomina.Sed pœnitens & perteſuscũ iungunrur actõ participia iudico. Articipium tranſit in uomen quattuor modis. Cõſtructione. com pararione. compoſitione & tpis amiſſone. Conſtructione: ꝗᷓdo alit᷑ conſtruit᷑ ꝗᷓ uerbuma quo deſcẽdit: utamãs uirtutis: Compatiõe E — iut ut ego ſum magis doctus ꝗᷓ tu. Nec dicas ut doctior quia nullum ꝑticipium antq terminari põt in or. Compatiõe. ut indoctus nam ĩdoceo nõ dicimus. Tpis nnmmera amiſſiõe qᷓndo nullũ ſignificat tẽpus: ut ego ſũ amãdus.i.amari dignus. ſum ur deni ſectandus:ſum ſectari dignus. Sũt noĩa quædam pticipiis ſimila ut trabeatius beoden togatus caligatus bracatus literatus pellitus cornutus hirſutus latus ouauns (voten & plura. Sũt & aliæ uoces quæ cum tpꝑe participia ſũt.ſine tpe uero noĩa; ur 1us tot armatus doctus & ſimilia. Sut & abſq; uerbis pticipia: ut triumphatus regna teceder tus laboratus erreatus decurſus ꝗᷓ recte dicũtur quãuis eog uerba in illis ex bieni uſu deſi ciant niſi ut a neutris tranſitiuis eſſe dixerimmus. lennis L lIguræ pticipioꝶ ſũt duæ. Siplex ut amãs. Decompo ſita: ut pamãs qce f lnueniunt pticipia ꝗᷓ priſcia. figuræ cõpoſite eſſe demõſtrat ut ea ſunt ex uerbis ex altero corrupto cõpoſitis: quõ ipſa ex duobus ĩte “ gris cõſtẽt. ut infringor ĩfractus: cõtigor cõtactus. Cõſequẽtia ſiue heri cõcomitãtia fit p abltũm ſubſtãtiui & pticipii ut ſulpitio ſcribẽte tu dormis. .* i. dũ Sulpitius ſcribit. Lecto uirgilio iocabimur. i. poſtꝗᷓ lecto erit Virgilio & d te dormituro uigilabo. hoc eſt dũ tu dormies. Ideoq; cõſequẽtia appellat: ꝗa o hoc mõ dicẽdi pᷣcedẽte aliꝗd alid ſeꝗtur. & iõ cõcomitãtia: ꝗa alteg cõitat al li tegꝑ. Nam me ſcrihẽte tu dormis fit ꝙ tu dormias dũ ego ſcribo. De relatiuis dn 4 Elatio eſt ãtelatæ rei repræſẽtatio. Relatiuũ eſt ãtelatæ rei repreſẽ duen r tatiuũ. Eſtq; duplex ſub ſtãtiæ & accidẽtiæ. Relatiuũ ſubſtãrie ẽ qᷣ ju reſert atecedẽs ſub ſtantiuũ. ut Aſcreus ꝗ amat diſputat & idẽ legit lia duo relatia ꝗ idẽ referũt illud ſubſtãtiuũ Aſcreus. Sũt ãte hæc do 6 ſola relatiua ſubſtãtie. Qui:q qd ſuus ipſe ſui:ſic alter is idẽ ille alius reliquus . . fimul abo cætera uterq;. Nam cæter ſeu cæterus non eſt in uſu. Relatiuum D accidẽtis ẽ: quod reſert antecedẽs adiectiuũ: ut ego ſũ doctus qlis es tu hoc ẽ . latiuũ qlis refert illud adiectiuum doctus. præterea relatiuũ aut ẽ identitatis D aut diuerſitaais. ITdentitatis relatiua dicunt.ꝗᷓ referunt eandã rẽ quã antecedẽðes Ilal utiidẽ & alia huiuſmodi. Diuenſitatis aũt ea ſunt ꝗᷓ referunt diuerſam rẽ ab antecedente: ut alter alius reliquus Aiaduertendũt tamẽ ẽ omnia relatiua cõ cordare debere cũ ſequẽte ſubſtantiuo aut æqualẽti. ut ſum palidulus quales Innt amantes. Excipimus uero relatiua ſubſtantiæ. quæ cũ antecedente cõue niunt. Saluſtius ꝗ ꝗ quod ſequenti accomodauit. Dixit. n. Eſt locus in carcer̃ W qã Tullianũ appellat. Sic & Virgi-Celereſq; ſagittas Corrupuit fidus quæ te u la gerebat achates. Hora. in epodo. Relatiuũ accidẽtis ãtecedẽti præter morẽfk n ium adaptauit. Sed incitat pectus & mãmæ putres eꝗqna quales ubera. Iludꝗ cvo 3. dem nõ prætermitendũ interrogatiua relatwa redditiua & diſtributiua eſſeĩi do certæ pſonæ. Quali: & talis corre latiua ſũt: quoꝑꝶ ãtecedẽtia ſut adiectiua lau en dem uel dedecus: dannũ uel utile uel accidẽs & ꝗlitatẽ ſignificãtia. ut docto I na doctus pauper diues albus: ut fũ ralis qualis es tu: & ſũ doctus ꝗlis es tu. ſigni nßze ſicantq; de che qualita & de tale ꝗlita Quãtus & tãtus hẽnt ĩ atecedẽtia adie iImheihiun leimmg lt cienns ſon uttradennn liatmsonn ero oin Dhnus en tainils morni⸗ Amti obwir legveralt eu GCorm Vipi Ppelſt;g cärtal Denhrwss xriened ubltiic aaitilz Güͤtire lin rihn Raordan estue Semims intrli almneb relana . los eees lente coe gincxcef usgote tter mo- oride Rechuin irh ccenu . . ctiua ꝗ̃titatẽ:hoc eſt exceſſum uel dimĩutionẽ cõtinuâ figniſicãtia ut magnus paruus latus lõgus curtus ãplus: ut ſũ magnus ꝗrus fui t Polyphemus: ſignifi- cantq; ꝗᷓ magnus & tam magnus. Quot & tot habẽt in antecedentia nomina nnmeralia: ut duo tres quattuor uiginti cẽtum. Et poſſeſſiua ab his deducta: ut deni uigeni ducenti trecenti: ut habeo decẽ aureos quot habes & tu & ha- beo denas pateras quot habet epiſcopus ſignificantq; ꝗte & tante in numero Qustennis cuius meminit Peiſcia nã totennis nõ memini me legiſſe: nec toꝛ tus totuplex & totuplus:quæ uulgo grammaticoꝶ relinquimus-habet in an tecedentia noia numeralia: uel cõpoſita ex numeralibus & anno: ut aniculus biẽnis triẽnis qnquẽnis & ſimilia. ut ſum uigẽnis uel uigintiqnq; ãnoge: quo tennis es tu. Dices tamen ſum natus uiginti anos: quot es natus tu. ſigni ficat q de quanti anni. Quotus het in antecedentia noĩa ordinalia: ut primus ſecũ 1 dus: tertius decimus uigeſimus centeſimus milleſimus : ut ſum primus in ci- uitate mea quotus es in tua ſignificat de ꝗto nũero in ne lordine Quotuplex hẽt ĩ ãtecedentia duplex triplex decuplex cẽtuplex. & hmõi ut hẽo ueſtem du plicem: quotuplam habes tu, ſignificatq; de quante raſoni. Quotuplus hẽt in antecedentia noĩa mẽſuralia & põderalia: ut duplus triplus quadruplus decu plus centuplus: ut ægyptus reddit triticũ cẽtup'ũ quotuplum nõ reddit italia ſignificatq; de ꝗ̃ta menſura o uero peſo:o uero doppie. Cuias eſt relatiuũ pa- trium: ſeu gentile: & hẽt in antecedẽtia noĩa poſſeſſiua patria: ut romãus arpi nas uel gentilia. ut italus tuſcus:ut ego ſum Verulanus:cuias tu nõ es. & ſum italus cuias tu.ſignificantq;de quale patria o uero gẽte. Cuius cuia cuiũ refert poſſeſſorem & hẽt inãtecedẽtia noĩa uel ꝓnoĩa poſſeſſiua uel gtõs ꝓpriorũ:ꝗᷓ uis ſubſtantiuoꝶ:ut hic enſis æneus uel æneæ cuium eſt hoc telũ:ſignificat q;de quale patrone. Quotenus cuius meminit & Priſcianus relatiuũ eſt diuiſi uum. hẽt in antecedentia binus ternus. qternus & ſimilia. ut fratres eunt bini quoteni boues ad iugũ ſignificantq; uſq; ad quem numege. Cice. ad atticũ. In ripa neſcio quotenogꝶ iugeꝶe. De interrogatiuus. Nierrogatiuũ nomẽ eſt rei dubiæ uel tanꝗᷓ dubiæ poſtulatiuum. In i terrogatio eſt rei dubiæ uel tanꝗᷓ dubiæ poſtnlatio. Interrogatiua aut ſũt ſubſtantiæ: ut ꝗs ꝗᷓ quod & ꝗqd & uter ꝗd tantũ qrit de duo pbprrus.: aut accidẽtis: ut qualis ꝗtus cuius cuias quotennis. quot quo- tus quotuples: ꝗbus reſpõdetur per eoꝶe atecedentia ſeu redditiua ſiue corre latiua ꝗ iam dicta ſnnt.ꝗs ꝓ qualis aliquãdo ponitur cui p eadem antecedẽ ia reſponcdet. Aduerbia autẽ interrogatiua ſunt diligenter conſiderãda & ꝗliter quomõ quãdo quãtũ quotiens cur qre &c.ſItem ubi quo qua unde quorſum quouſqʒ & quo ad de ꝗbus ifra docebĩus. Sed quocunq; mõ & per quemcũq; caſum fit ĩterrogatio fieri debet reſponſio niſi eũdem modũ ſeruare non lica at: aut uocabulũ deſit. aut uerbum aliũ poſt ſe caſũ reqrat: ut ſi roge ris quotẽ nis es potius dixeris ſum quinq; &.xx. annoꝑe ꝗᷓ ſum qinquennis & uigẽnis: eii 2 & q̃ti uẽdidiſti libꝑʒ: fſpõde decẽ aureis. De diſtributiuis & eoge cõſtructiõe. Q&Iſſitributiuũ ẽ nota ſeu ſignũ diſtributiõis. & ẽ duplex uidelicet affir d matiuũ & negatiuũ. Affirmatiua ſũt hæc. Quicuũq; affirmat äbo: mop AQſq; & omnis uterq;. Nullus nemo negãt: decet his adiger̃ neuter Malai Kalat poſt ſe gẽitiuũ pluralẽ omniũ caſualiũ dictionũ:uel ſingu Kome larẽ ſolũ nominis collectiui:uel ablatiuũ uel accuſatiuũ cũ ppoſitiõe:ut nul/ lus iſtoge legit: uel nullus ex illis ĩter illos. Iũgunt etiã noĩatiuo: ut nullus hõ 4 5 uUolati De partitiuis & eorum conſtructione. Artitiuum nomẽ eſt qd ptem trahit a grõ cũ quo ptitur: & cũ illo D p debet in genere cõcordare: ut ſcriptoꝶ aligs eſt breuis: aliquis ꝓſu Manm ſus. Partitiua noia ſunt hæc ꝗlibet alius aliꝗs quicũq; ꝗs quidã. & Laupe ſimilia & omĩa ꝗ ptitĩe ponũt᷑ ut numeralia ut unus duo.& ordia gniſi lia ut primus ſecũdus. In ptitiõe tria requirunt᷑: uidelicet pars totũ & ꝙ ps re- uegr gat totũ.ſed ſi totũ ſit cõplexiuũ:tuũc ptes ĩ neutro ge.uel fœ. ponunt᷑: ut hu,⸗ Münn ius montis aliud eſt terra alliud lapis. & alia ps terra alia lapis. Si uero totũ torn decliet ĩ plurali nũero tũc pars ĩ plurali nũero ponit: ur lraꝑe unæ me delecta Cicl rfuũt:aliæ non. Cõſtruunt᷑ autem ſicut diſtributiua. Fit quoq; partitio ꝑ prole Aen pflſim: ut paulopoſt dicetur. De compatiuis & eoꝶ conſtructione. en Ompatiuũ eſt q cũ ĩtellectu poſitiui uel cù aliquo pticipe ſẽſu ſui üͤe c poſitiui magis aduerbiũ ſigniſicat: ut doctior magis doctus. & nõ ds mõ ꝑ magis reſoluit᷑ compatiuũ:ſed ꝑ plus & ualidius & alia hmõi us! aduerbia teſte ĩigenioſiſſimo Valla. Quud eſt comparatio. is Omparatio eſt rei ad rẽ aſſimilatio. Gradus cõparatiõis ſũt tres: po nec ſitiuus compatius & ſuperlatiuus. Poſitiuus eſt omne adiectiuum roſt cuius qlitas poteſt recipere plus & minus. Ceteras quoq; ptes or̃o- cppis „ʒ niis a ꝗbus compatiua & ſuperlatiua formant poſitiua appellaamus mun Cõſtruitur compatiuum cũ abltõ uel ntõ cum ꝗᷓ uerbo ſubintellecto:ut ſum ð ditior Creſo uel ꝗᷓ Creſus. ſubintelligit᷑ ſit. Vel aliꝗdo cũ prepoſitione & actõ ane. ut Pigmaliò fuit ĩ maior ãte oẽs alios Dices tamẽ uideo Lucanũ quo ſũ iuni/ nie or. nõ ꝗᷓ q m intur relatiuũ antecedens cadere mediũ qã fieri nõ licet. Itẽ di ALor ces. neine tu es fortior nõ ꝗᷓ nẽo negatio.n. debet præcedere. Poteſt etiam cõ- Mei patiua & ſnperlatiua ultra ꝓpriã cũſtructionẽ caſus haber̃ poſitinge ut carior ed pPontiſici cæteris ſacerdotibus. & ſũ chariſſius pontifici oĩum ſacerdotũ & ſũ Uton auidior literagꝶe illis uel ꝗᷓ illi: & ſum auidiſſius lraꝶ illo g. Sũ ornatior te mo EC ribus & ſum ornatiſſius oĩum moribus. Hẽo plus ſeu minus frumentiꝗᷓ agri ”” colæ uel agricolis:hẽo plurium ſeu minimũ frumenti agricularum. Sicut di- ſbn cimus hẽo multũ ſeu parum frumẽti. hẽo plus argẽti ꝗᷓ auri & hẽo mĩus olei doht ꝗ uini. Amo te plus & minus ſolito.auguſtus uixit x. ãnos minus paucis die ſeen bus: oſtudui plus ꝗᷓ decẽ ânos & plures x. ãnos & ãnis & plus annge tribus. ſũ ſeni natus amplius. xx. annos hẽo plus hibrog & ꝙ tu & tuis. hẽo plures libros tri nu⸗ li (ocl clnchi, änii . enPus pluribins tuis aiax ſuit ulyſſe ſortior magis q diomméddeidt nult priſcia. ſed li Valla iprobat: dicenduũq; ait. Aiax Vlyſſe fortior. ſupra:ꝗqᷓ Diomedes: uel aiax moept . diomede ꝗᷓ ulyſſe fortioer. Ingce formantur coparatiua. Umulluti Ormantur cõparatiua ab adiectiuis ſigmificantibus accidẽs: quod lu augeri uel minui poteſt: ut clarus claro.qᷓ ſi ſecundæ ſint decliatio Neg nis accipiunt or & us in grõ: & reddunt compatiua: ut pulcher pul urKaäh⸗ chri pulchrior & pulchrius. Si tertiæ a dtõ: ut fœlici ſœlicior felici m usgamanti amantior amantius. Bonus tamen facit melior: malus. peior: puus ſgallill ſeu page ut Valle placet minor magnus maior: iuuenis iunior magnificus ma otoi gnpniſicentior: multus plus: ſiniſter ſiniſterior dexter dexetior potis potior ne- agpere⸗ ꝗ nequior. Debent ꝗdem compatiua ſupare ſuos poſitiuos. & iõ nullũ adiecti wnim⸗ Aũ in us uel in is terminatũ quod duas uocales ante S hẽt põt recte cõpatiuũ ironi ſormare: ut plus arduus idoneus: tenuis & ſimilia: nam ſi piior d'ceremus ſe- eecklit cuũdum cõſonum eſſet & compatiuum par poſitio. & ſic in cæteris huiuſmo⸗ impoe di. tenuior tamée dicimus & egregior lectũ eſt. Virg. i geor Pectent tẽuia ſer̃s: iim luunenalis. Egregius cœnas. Inuéëies & alia tamẽ tibi nõ dicenda. ocior cõpati⸗ celinſi uũ eſt abſq; Pofrincſatire & habet ſuperlatiuũ ociſſimus.llla ẽt quoge acci⸗ aid6 ddens nec; augeri neq; minui põt cõparatiuum nõ hent: ut luſcus oĩpotẽs uni Lalahmi cus ſingulus ſũmus imus & numeralia oĩa: uel q ad numegꝶ reſerri poſſũt:ut nprm oiĩs al quis nullus. Præterea pticipiis in dus: ut amandus colẽdus reuerendus. ſüttrespe nec cõpatiua nec ſupalatia ĩuẽiũt:ꝗᷓꝗᷓ ſit ĩ trito ſcribaꝶ uſu.A uerbo uno dte Zedkiuun ro fit cõparatiuũ deterior. ſunt ꝗ a deter antiqᷓ prepoſitõe deductũ uelit.a pti cipiis ita formant᷑ cõparatiua: ut ab adiectiuis.ſed cõparatiua ipſa uĩ picipio H 0 r rum amittunt. A præ poſitiõibus ueniũt: ut ab extra exterior: citra citerior: i⸗ iurn tra interior: ulta ulteriox infra iſerior ſupra ſupipr poſt poſterior ppe Ypior mnebtß ante anterior. Ab aduerbiis: ut a pridẽ prior: diu diuitius ſepe dicimus. Ad bo ſiind nã cõparationẽ ꝗnq; regrũtur: uidelicet res compata res cui cõparet accidẽs 4 EKG &&ο& uterq; terminus de accidẽte pticipet & ꝙ alter magis participet uel ptici pare intelligatur: ut Lælius eſt ſapientior Fanio, Sed quãdo accidens nõ ptici ame pat de utraq; re: ut nix eſt albior uel magis alba coruo:tunc eſt abuſio ĩ cõopa ten ratione: nõ in coparatiuo. Abuſio igitur fit in cõparatĩo tribus tantũmõ mo⸗ ii Qdlis. Cõſtructiõe formatõe & ſignificatiõe. Cõſtructiõe quãdo ptitiue põitur ortend & nõ cõſtruitur more cõparatiui: ut maior horũ eſt charitas. Formatiõe quũ cc ſubſtantiua uel ꝓpria noia cõparant: ut neronior. ltẽ pornior & ipſior: quoge eude proſitiui & ſi ſũt poſitiua: tamẽ nõ põt eoꝶ augeri uel minui ſigniſicatio.ſigni D lſicatiõe quũ ſignificat ꝗtum ſuus poſitiuus:ut ſenior ꝓ ſenex: aut quũ mius cs 1 ſlſignificat ut trſſtor.i.paꝶ triſtis. Aut qndo cõtrariũ ſigmificat ut dulcior.i.mi nbn nus amarus. Cõpatio fieri põt p poſitiuũ & per aduerbia cõparãdi tã & ꝗtut lhmon ſũ tã doctus ꝗᷓ tu. Fit ẽt per ꝗᷓ & cõparatiua: ut ſũ doctiorꝗᷓ ditior. Et ſine ꝗͥ lo co cuius pomitur an. Solinus. Calamitoſior an beatior fuerit Auguſtus ambi- e iii guum. Gellius p incertũ ſtolidior an ua nior. Fit nõnunꝗᷓ puerba accidétialia & aduerbia cõparandiut tam placet mihi Cicero quam Virgilius. & plus uel, magis placet mihi Cicero ꝗ Saluſtius. Comparatiuum aũt quãdo fſormari nõ poteſt fit per magis plus & ualidius & minus & reliquis huiuſmodi. & poſiti⸗- uum: ut ſum magis ſtrenuus te uel ꝗᷓ tu & tu es minus idoneus me uel ꝗ ego. DDee ſuperlatiuis & eorum conſtructione. Vyperlatiuum nomé eſt quod ad plures ſui generis compatur & ſu⸗ 55 perponitur cæteris ut Maro ẽ poetarum pulcherrimus. Et pomf duobus modis. ſ. reſpectiue & abſolute Reſpectiue quando habet Aeterminationem: ut Hercules fuit fortiſſimus hõinum: & tunc re ſoluitur p ualde:uel multo comparatiuum uel melius ꝑ ualidiſſime uel maxi me & comparatiuum Nam quid abſurdius iquit Valla ꝗᷓ quum reſoluamus comparatiuum per comparatiuum reſoluere ſuperlatiuum per poſitiuũ. Ab ſolute quando non recepit caſum & reſoluitur in ualde uel maxie & poſitiuũ ut tu es doctiſſimus.i.ualde doctus: Differunt aut a comparatiuo etiam ĩ hoc ꝙ comparatiuus gradus ad unum & ad plures tam ſui qnam alieni generis re fertur. Superlatiuus uero ad plures tantum & generis ſui: Valla comparatiuũ ad plura ſui generis reſerri non uult. Priſcianus & donatus præcipiunt aucto rumq; uſus cõfixmat. Oui. in ſecunda. Tanto ſplẽdidor uirginibus omnibus Herſe.& ĩ.xiii.Planior aſſidua detritis æquore cõchis. Solibus hybernis æſti- ua grator umbra. Nobilior pomis Virgi. Candidor cygnis: lſdem Pygmalion ſcelere ante alios imanior omnes. Statius Amphiaraus ad Plutonem. Et meli or ſis quæſo deis. De formatione ſuperlariuorim.e Formantur ſuperlatiua a genitiuis adiectiuorum ſecundæ declinationis addi ta S & ſimus: ut doctus cti ctiſſimo. & a genitiuis adiectiuoꝶe tertiæ addita ſyl laba ſimus :ut fortiſſimus. Bonus tamen optimus facit malus peſſimus ma- gnus maximus. paruus minimus:multus plurimus munuſicus munificentiſ-- ſimus uetus ſeu ueterrimus: maturus: ſeu maturiſſimus & maturrimus. Nonnulli poſitiui carent ſuperlatiuis, ut memor ſenex: iuuenis adoleſcens: nequam nequiſſimus habet.detero deterrimus. In limus quinque finiunt᷑: ut agilis agilimus facilis facilimus gracilis gracilimus. humilis humilimus ſimi lis ſimillimus. Si uero poſitiuus ĩ er ſyllabam terminetur: format ſuperlatiuũ a nominatiuo addita rimus :ut pulcher pulcherrimus niger nigerrimus præ ter dexter dextimus ſiniſter ſiniſtimus Aduerbia & prepoſitiões quæ compa- rantur habẽt ſuperlatiua: ut diuitiſſime ſepe ſepiſſime pridem primus nuper nuperirme & a pene peniſſime & a penitus penitiſſime dixit Plau. Citra præ proſito citimus facit. ſupra ſupremus uel fummus: Vkra ultimus intra itimus inſra infimus prope proximus. Sed proximus quando coniunctumſignificat eſt poſitiuus: habetq; comparatiuum proximior & caret ſuperlatiuo. De conſtructione ſuperlatiuorum. — —.——— 45§. revtttot ſopenat Hci etepi logott ſgoek S hacq Anir ſdet Vo Lonn kirp cheh⸗ t⸗ per queſo lum. borſi, Ponun lte tim⸗ 1 eiciil Alus l olormmid ne elegn mpNAH. Erponi Nohr vmAtuneke weclman Uelovam oleini 44 epoltui elumihoe ngeneibte Oenpnratnd Giumen dusoonin Pmstſi nion enklme gtionis edl elln, Dmninnd turmid Wen ehnintil imuſm erltin⸗ mms he cON ton mos gtrainm 00 7 Vyperllatiuum conſtruitur cm genitiuo plurali omnium cauſalã ſaperlatio homo eſt fortiſſimus leonũ ꝗꝗᷓ ſit bõa grãmatiea,. logo. Necubi in niun logo. Alicubi i qche loco. Vbiuis doue uoi. Inibi etiã ad nin logo. Aliquo ad alcun loco. Alio ad altro ſogo. Quouis doue uoi: Quo Vtroc a hino & ſaltro logo. Eo ad quel logo. Eodemad quel medeſimo lo Ü5 Aictioni uel c genitiuo ſingulari nois collectiui, ut Cato fuit ſa- DpDpientiſſimus Romanog uel populi romani. Et aduertendum eſt ꝙ& Kalflfperlatiuũ redolet naturã ptitiõis in ꝗᷓ ſẽper ps a toto diuidit᷑. & ps regit totũ:eſtq; de eſſentia totius & eſſe debet euiſdẽ ſpeciei. Vnde nõ eſt bõa De aduerbiis localibus & eorũ cõſtructione. ODuerbia localia quæ aut deriuata ſunt aut compoiĩta. fiũt ab hic il lle iſte alius is quis uter & uerſum quod uariis iungitur uocibus Itẽc ab ubi ibi unde & uſq;. Simplicia ipſa per ſe patent. Sighifacantia ſtatum in ioco ſunt hec. Hlic ĩ quæſto loco lilic ĩ qllio ſlogo.iſtic in ꝗſto loco. Vbi doue Vbilibet do ue te piace. Vbinã doue:mo: Vbiq; ĩ ogni logo. Vbi ubi Vbicnn q; in cioche logo. ibi Illic. Ibidẽ ĩ quel medeſimo logo: Alibi in altro logo. Sicubi ſe ĩ alcũ. ibi.Vſꝗᷓ in qualche logo. Nuſꝗᷓ in niun logo:Intus dentro. Foris fore: Supra. Infra. Significãtia motum ad locum ſunt hæc., Huc ad quæſto loco. Illuc & il lo ad ql logo. Iſtuc ad qſto ſlogo. Quo doue. Si quo:ſi ad alcun logo. Nequo libet doue te piace. Quoquo. Quocunq; ad qualunche loco. quonã douemo go. Intro. Poras. Supra. Infra. Significantia motum per locum ſunt hæc. FHac per queſto loco.lllac & illa per quello logo.ſſtac per queſto loco. Qua ꝑ che logo: iqua. Nequa. Aliqua quauis. Qualibet. Quanam. Quaqua quacũ- c;. utracp. ea. eadẽ ĩtus. foris. Significâtia motũ de loco ſunt hæc. Hinc da queſto loco. Ilinc. Iſtinc deſſa. Vnde. Sicunde Necunde. Alicunde. Aliunde AVngdeuis. Vndelibet. Vndecunq;. Vndiq; Vtrinq; Inde. Intus. Foris Superne. Inferne. Cœlitus, Funditus. Vndede. Significãtia locũ uerſus. Torſum uerſo queſto logo. Illorſum uerſo quello loco. Iſtorſum uerſo queſſo logo. Quorſum uerſo che logo. Siquorſum. Nequorſum. Aliquor: ſum. Aliorſum. Antrorſum. Retrorſum. Dextrorſum. Siniſtrorſum. Le uorſũ. Surſũ. Deorſũ. Vttouerſũ Quoquouerſũ. Significãtia uſq; locũ cõ ponunt ab illis quæ ad locum ſignificãt: ut Hucuſq;. Illucuſq;. Iſtucuſcd: ) NIterrogatiua aduerbia ſunt ſex. Vbi. quo qua unde. quorſum: & E. 1i quouſc;. Nomina urbium primæ & ſecundæ declinationis quado . . liiundguntur uerbis aut participiis ſignificantibus ſtatum ponuntur uin genitiuo ut fui romæ. Si uero ſunt tertiæ declinationis uel plux raliter declinata ponuntur in ablatino ut fui Sulmone & ſtudui Venetiis. & Quando iunguntur ſigniſficãtibus motum ad locmu in accuſatiuo: ut eo ro mam. quando per locum uel de loco in ablatiuo ponuntur. & ſuper abſq; p⸗ H e fiii l G E . poſtione. Et ſic ueniunt i cõſtructiõe iſta quattuor noĩa domushumus rus & militia. Sed humus in gtõ & ablatiuo, millitia iĩ genitiuo ſolũmodo in aliis . H caſibus ſine præpoſitiõe nõ leges. Sic. n. obſeruãt maiores. ꝗꝗᷓ ẽt dicamus fui 4 ruri p dãdi caſum aduerbialiter poſitu. fui rure nõ dicẽdu eſſe Feſtus docet. . Sed poete frequenter utuntur. Hora. Quinq; dies tibi policitus me rure futu mcoen rum ſic & Tibullus. Nomina uero prouinciage & appellatiua locoge & flu- (yiſ minum & montiũ: ſi iungantur uerbis ſtatum ſignificãtibus in abltõ cũ præ elcnn poſitiõe in poni debent: ut fui in foro: Si motum ad locnm in actò cum praaæx ynch poſitiõe ad uel in: ur eo in ſiciliam & ad tẽplum Dices tamẽ peto Siciliã: ſicut ceprore peto uineã: peto Romã: peto Affricã. nã peto præpoſitioné nõ recipit Si plo- (lleti cum in actõ cum ꝑ: ut trãſeo per forum. Si de loco ĩ abltõ cum præpoſitione D de uel auel abs uele uel ex: ut uenio ex agro a uinea de foro. Oia qdé noiaq uunn cum uerſus iungunt᷑: ſiue ſint urbium: ſiue appellatiua locoꝶ ſemper ponũ gurna tur in actõ cum aduerbio uerſus poſtpoſito: ut eo Romã uerſus. Sed ſi ciuita lsnum tum: aut puinciaꝶ nojĩa nõ ſint addimus præpoſitionẽ ad uel in: ut eo ad ori- ſonmp enrẽ uerſus & infoꝶe uerſus. Si uſq; ad locum ĩ actõ cum præpoſitione uſq;:ſt Antun ſint ppria ciuitatum uel illa domus & rus: ut uado uſq; Romã. Cætera uero in actõ cum uſq; & ad præpoſitiõe ponunt: ut iui uſq; ad hortos. Vſq; tẽpus 5 ẽt notat:ut quouſqʒ pſeuerabis in tua neꝗtia uſq; ad mortẽ. Diſce tamẽ ꝙ ́⸗ do noĩbus urbium prepoſitionẽ nõ addimus loꝗmur tâꝗᷓ per aduer bia. Si ue / ro addimus. ꝙ licet p noĩa loquimur: ut uenio ex Roma: eo indomum &ßacdh mpyli domum. huius rei mille exempla nuenis. eees H DDe figura conſtructioilinnsq. Igura eſt uitium rõne excuſatũ & aſcribit᷑ elegantiæ.- Figuraꝶe aliæz fſfluunt locutiõis. aliæ dictiõ:s. aliæ cõſtructiõis. Figuræ cõſtructiõis I nã alias præteribo. ſunt octo Euocatio. appoſitio. conceptio ſiue ſi lepſis. plepſis. zeugma. ſyntheſis. antiptoſis. ſyncchdoche. Reliquaſ ALtul autẽ ĩ poetage expoſitiõe doceberis. DeEuocatidee iz, Vocaco ẽ cõtinuata reductio tertiæ pſonæ ad primã uel ſecundi rto uut ego Quintiliaus declamo. tu Cicero oras. In euocatione qttuor« loc⸗ e regrunt. plona euocãs. pſona euocata, Remotio copulæ: & uerbu ar cöcordãs cũ pſona euocate. ODe appoſitione. Prcgpoſitio ẽ cõtinua cõiunctio duoge ſubſtantiuogꝶ: quog alterum a declarat altege: ut mirat molẽ Aeneas magalia quõd. & pximo ille procas troiãæ gloria gẽtis. Reꝗrunt aũt in appoſitiõe duo ſubſtan e tiua in eõdẽ caſu. & ꝙ magis cõe fere ſemp præcedar. Nã licet dxiiee Rſ ve Hector uir fortis: & equus anĩal ferox. Fit aut appoſitio tribus ex cauſis. üded Primo cã reſtringẽdæ generalitatis: ut aial camis latrat. Scdo remouẽdæ æqui B uocationis: ut leo ſignum ardet. I extio cãà attribuẽdæ ꝓprietatis. ut Virgilius· uir ſummus. Dee cõceptione. — – D Onceptio ſeu ſylepſis eſt adductio indignioris addignius. Lit t 4 camn ini bhbuus mõis: genere numero & pſona. Genere: ut maſculinũ cõcipiat mmefunn hlhuchti: & ueſtis & auge ſunt præcioſe. Numero: ut pluralis nume, afh⸗, rus cõcipiat ſingu arẽ: u diſcipuli & præceptor legunt. Perſona: ut prima co. n le legimus. tu & ille ſcribitis. poteſt etiam fieri cõceptio per hanc prepoſitio- mnt⸗ nem cũ poſitã loco copulatiuæ cõiuntionis. nã idem ẽ dicere diſcipuli & præ häſan ceptor legunt ꝙ diſcipuli cũ præceptore legũt. Tu mecũ currimo.i. tu & ego ib ſed eſt indirecta. dignior. n. pſona cõcipit. Reꝗrunt in cõceptiõe ꝗnq; dictio voſnone cõcipiẽs. dictio cõcepta copulatiua cõiũctio uel. ppõ cum uerbum ueladiecti i nin uum pluralis nũeri & ꝙ cõcordet cũ pſona cõcipiẽte nã ſi aliter ĩueniatnõ ẽ fi Nrona gurata locutio. Cõceptio duplex ẽ directa & idirecta. Directa ẽ ꝗdo ſit p ſimi lcuin les numeroæ: pſonas diſſimiles & genera diſſimilia. Indirecta ẽ ꝗdo fit ꝑ pes p aton⸗ ſonas paria genera & pares nũeros: ut Virgilis & Horatio canunt aurum & ar weng gentum ſunt præcioſa. uiri & fœmininæ currun: De prolepſi. e Rolepſis ẽ attributio ꝓprietatis toti diuiſio inptes ſuas: ut puell?z— gtinus P legunt flores: iſta uiolas: illa uacinia. Regrunt ꝗqdem i ꝓlepſi quiq; me⸗ itum ptes. diſtributio ptiũ proprietas & ordoEſt ãr duplex ex.- du re plicita & ĩplicita. Explicita ẽ in ꝗᷓ cõcureunt ora quæ reꝗrũt ad eã: ums Implicita ẽ quæ non oĩo exprimit᷑: ut uos amatis: alter alteruʒ. Saluſtin. cœpe rerſe quiſq; magis extoller. De zeugmate. EBruiugma ẽ reductio unius uerbi ad diuerſas clauſulas: ut ego. lego & nnale tjwu. Reqrunt ĩ zeugmate tria uidelicet duo aut plura diuerſa ſubſtã wdnis tinua copulata ꝓpetas hoc uerbũ ẽ & ꝙ cõcordet cũ uno illoꝶ ſub iolre⸗ ſtãtiuorũ. Fit aãt p zeugma uariatio pſonarũ intrãſitiue. ut ego lego Reiiul & tu. Nũerorũ: ut iſti legunt & ſocrates pſona & numeroge: ut hebrei ſunt & ego triplex ẽ zeugma: uidelicet aſupiori: hoc ẽ quãdo ꝓprietas ſeu uerb”um lrudi præoponitur: ut lego ego & tu: Amedio quãdo uerbũ in medio põitur ut ego titaua lego & tu. Ab inferiori quando uerbum poſtponit: ut ego & tu lego & hic illi Abeb us arma hic currus fuit. DLe ſyncheſi, de. AIAI nmtheſis ẽ attributio pprietatis uni uel pluribus copulatis qꝗã fit nõ lerun. gfrfa uocisſed ſigni ficati: ut populus clamãt & pPs ĩ fruſtra ſecat & p̃ne imn e ſte ſub ipa: Reqꝗrũt ĩ ſyntheſi tria: unũ ſubiectũ: uel plura copulata. ſubctn ꝓprietas & attributio ꝓprietatis cõcordãs cũ ſigni ſicato & nõ cũ uoce ut ro e di ſa flos pulcher & lepus grauida Fit ꝗdẽ ſyntheſis ingenere & in nũero ut tur l ba & cetus ꝓterui. pars ueniemus ſcythiã. ”MVMUW De ſynechdoche. Ne VYV nechodoche eſt attributio ptis aliquid totũ ſub ꝓprietate uerbi nne uel adiectiui. ut nympha nuda genu. & tu doles pedẽ. Reꝗront᷑ aũt inſynechdoche tira uidelicet totũ ꝓprietas & ps inactõ poſita. In- directa ſynecdoche ſit ꝗdo ps nõ eſt de eſſentia totius ut apud Vigi. pfaſa ſanie uittas atroq; uenẽo. Eſt alia ſynecdoche locutõis ꝗᷓ Cice. ĩtel lectionẽ adi pellatut hoſtis hẽt muros: ꝓ hoſtes. põit. n. ps ꝓ toto. De antiptoſ öeralie NMNMMtiptoſis eſt caſus pro caſu poſitio ſub aliqua proprietatemut poo ſogs o ut placerent quas feciſſet fabulas. fabulas pro fabulæ poſuit. in 1uͦ Ai ngnac quidem tria requiruntur. unum ſubiectum. una proprieta: &α . Namat ꝙ caſus ꝓ caſu ponat. De diffinitiõe cõſtructiõis & ipſius uarietate. . orei Snſtructio eſt cõgrua dictionũ ordiatio cõgruâ pfectãq; ſniam de Füͤmat müöſtrãs. Cöſtructionũ alia & cõgrua ſenſu uoceq; ut Virg. ſcripſfir mmnu hyryuaucolica. Alia ſenſu nõ tamẽ uoce ut populus currũt Alia ẽ cõgruas ſeiis uoce & nõ ſenſu: ut Verulæ ſũt lõga urbs. Præterea cõſtructionũ alia ẽ trãſiti nor ua. alia ĩtralitiua. Trãſitiua ẽ in qua actus uel paſſio pricipalis uerbi oſtẽditur mau rtrãſire uel iferri ab una pſona ĩ aliã: ut Sulpitius amat Galatheã: & Galathea nden amat a ſulpitio. Intrãſitia ĩ qᷓ nec act anec paſſio uerbi priĩcipalis oſtẽdit trã Pr ſire. nec ĩferri ab una in alterã pſonã: nec eadẽ pſõa oſtẽdit᷑ agere & pati: ut de s us ẽ iuſtus. Trãſitiuag alia reciproca alia retrãſitiua. Reciproca ẽ ĩ ꝗ eadé pPlo Eer . — na ſignificat agere & pati ꝑ uerbũ pricipale: ut ego diligo me. tu diligis te. Re ing trãſitiua ẽ qᷣ Kedié ſieri duplex trãſitio ut hera rogat te ut ames ſeſe. Ntĩ cnü nu uerbo iter ſe cõſtruũt᷑ ĩtrãſitiue. Obliꝗ uero cõſtruũt᷑ cũ uerbis & ntĩs trãſiti Piat ue. Sed obliꝗ ſupponẽtes uerbis ĩpſonalibus cõſtruũt᷑ cũ eis iträſitiie. heng De Ntô & Vocatiuo. ”êðä AAali Onminatiuus & utũs: ut ait Priſc. ſũt abſoluti.i. ꝙ punã pſonà ĩtrãſi Fu ttiue poſſunt ꝓpferri: ut ego Aſcræus ãbulo. tu Plato philoſopharis õl Ahriſtoteles diſputat: Et ſi ſubſtãtiuis uerhis uel utĩs priæ & ſecũde ſerchr pſonæ iungũt nõ egẽt pnoĩbus ꝗppe eſſentiã ſui uel noĩationé ſignificat: urt in hõ ſũ: Cicero noĩor. Sin aliis ſociàt uerbis tũc neceſſaria adiungùt ꝓnoibus re ut ipſius eſſentie præſẽtis demõſtratiõe trãſeãt a tertia pſoa ad primà uel ſecũ mnn dã ex cõnexione ꝓnoĩum:ux ego Priſciãus ſcribo. tu Apolõius ſcxribis. Et ſciẽ “ dũ ꝙ utũs nõ eget ꝓnoĩe ꝗppe cũ ſcdm ſuã uocẽ finiat pſona: ut Apoloni le- * “ gis uel lege. Terẽti ſcribis uel ſcribe. Hæc Priſcia. de ntõ & utõ cõmemorat. . heben DDDDDDDe nominum conſtructioe. . T qm̃ ntũs & utũs obliquos & obliꝗ alios ĩter ſe ĩuicẽ attrahũt col. Dzrin lliga quoad potero breuius ipſope cõtructionẽ. & prio ᷓ noia gtos ſgi⸗ iinſcilcant aperi. Decsſtructione gtt.: Rer Aululus oẽs gtõ jungũt quãdo poſſeſſio aliqua uel poſſeſſor ſignifia In tur ita ut poſſeſſio in gtõ ponat᷑:ut Hector filius priami: & itege ca dan ſus poſieſſoris regit gtũm: quũ ſignificat laudẽ uel dedecus uel ac⸗ u cidẽs. laudẽ ut uir egregiæ ui rtutis. dedecus ut uir magnæ crudeli- iun P cah gtoid mihie Pähn litatiſ. Accidẽs cignus albi coloris: Sed hmõi ẽt abltõ iungunt: ut uir magna Uirtute qd infra docebimus. Partitiua diſtributiua & ſuperlatiua & nola tti lckonead MNiN Aemt on e olni koprietn: mietne. ſin 1r.ſcupt nicöyn uiile biokici ACAhe oſtetitri Cpaiptde geade o⸗ gsteRe. e, Nici atis wilti ine, riiril oophnd Akrude niſcittu pnoibu ellal disEtls ni, „ nküͤnl ingios Gir Aien usel⸗ r men to⸗ “ .. e * leralia & ordinalia gtõ plurali uel ſingulari noĩs collectiui igunt ut alius iſtoge: & alius populi. & ſũ doctiſſimus ciuiũ uel iſtius populi. & ſũ unus illo rũ: &ſũ primus diſcipuloge. Verbalia quoq;ĩ or & in trix: ut amator uirtutis & amatrix delitiaꝶ. & oĩa hntia uiſimilẽ iſtis: ut exps uirtutis: & dubius hu- ius rei. Sic & pticipiis ſimilia in ns deſinẽtia & in us ut amans bidẽtis: doctus ⸗ Sramaticæ pitus artis. & participia & gerũdia ꝗᷓ a uerbis gtũm regétihus ueni unt: ut egẽdi diuitiag: & eorũ ui hẽntia: ut pfuſuſq; ſui.similiter dubius ne ſeius ignarus. Cõparatiua quoq; exceſium ſignificantia & partitiue poſita: ut maior illogꝑe & minor iſtoꝶ: Diciuſq; ex illis & illa qᷓ demõſtrãt aliqd ohtieri ut diues opũ:copioſus reꝶ, opulẽtus capax plenus. & ꝗᷓ aliqd deeſſe ſigniſicãt ut paupegenus idigens ĩops uacuus & ꝗ ſigniſicãt aliqd deſyderari & ſubtra hi: ut auarus æris cupidus abtioſus auidus ſtuſtioſus fur rapax. prædo. Secu- rus ſui pcus tritici. tenax nũmoge. Noĩa quæ ẽt determinatã mẽſura rei uel ĩ- determiatã ſignificant: ut ciathus uini: cadus olei. Itẽ neutra elegãtiſſime gtõ rmungunt: ut hẽo multũ libroge: ideſt multos libros. Et id negocii.hoc reitiſtd mali.ꝗd boni. & illa q notãt accuſationẽ ſeu dãnationẽ: ut res uoti & furti.cri miatus adulteri: accuſatus dãnatus cõuictus. & ẽt quæ poſt ſe rei precium ha- bent ut emi libg. x. aureoge: greũs ille a noĩe nõ uerbo regit Similiter oĩa noja ad aliqd dicta eãdẽ conſtructionẽ ſeruãt. hec etenĩ poſſidẽtur & poſſident: ux ſeruus domini & pr̃ filioge & nomina ꝗ ſignificant præeminẽtiã hunc caſum accipiunt: nt rex regum dux exercitus: princeps populi: præſectus arcis: põti- fex chriſtanoge: cã mortis ꝛcaput ſalutis origo & fundamẽtum. Itẽ ꝗ notãt ſub iectionẽ & cõiũctionẽ & gr̃am: ut ſeruus ſymõis diſcipulus amicus iſtius ſfrat᷑ ſocius cões collega riualis: Sic & alũnus patrui ſimi lis tui: difſimilis tui. Dici- mus ẽt: ſũ ſimilis tibi. Sed drnt. Nam ſum ſimilis tibi ĩ forma:ſimilis tui ĩà mo⸗ ribus intelligit. Inſtar nomẽ indeclinabile genitiuo iungitur. Virgi. Inſtar mõ tis equum Pleriq; ueterum ad inſtar dixerunt. Hæc ꝗdem omnia & plura ui De conſtructione datiui. habent poſſeſſiuam hoc eſt ꝙ aut poſſidentur & ideo genitiuo iunguntur. Datiuo cõnectit nomĩatiuus & utũs: & obliqui poſſeſſionẽ uel poſſeſſorẽ ſignificantes uerbo ſubſtantiuo uel eius participio interpoſito: ut Maro fuit pater Virgilio: & Tullius extans filius Tullio. Sic etiam conſtruuntur ila oĩa ꝗ ſum ad aliquid dicta:ut illa quæ prælationẽ ſignificant: ut Scipio ẽ dux ex ercitus & dñs huic populo. Item quæ ſubiectionem & cõiunctionẽ ſigniſicãt ut tu es ſeruus illi & ſocius. Et que aliꝗd boni maliue nobis acquirunt: ut uri lis tibi & ſutilis dinoſus: periculoſus: aptus idoneus facilis: difficilis qſtuoſus calamiroſus ĩfſœlix tibi ꝓſp dexter ſiniſter fidus. illi & ad illũ ſidiſſimo:qd ẽt gtõ iũgitur. Virgi.i. xii. Præter̃a regia tui fidiſſima dextra Dixius ẽt hæc res ẽ mihi cordi lucro dãno odio tedio. & uerbalia iĩ bilis & ĩ dus & pticipia futuri tpis huic iũgũtur caſui. admirabilis illis: amabilis dicẽdus amãdus orãdus. ea ſoocdut Aoq; ad gfam uel ad odũ alicuius ſpectät. uel ë ſigilicantaligd ut pt Aö. anſe maritus urbi cliẽs patronus amicus inimicus comes ſocius hoſtis affinis: coo. aähe gnatus ucinus propinquus cõtubernalis par impar æquus ſimilis & diſſimilis e De conſtructione accuſatiiuu. õ Qdcoönoia nõ iunguntur nili figurate: ut nuda genu. i. habens nu Onuix a dum genu. & collecta ſinus fluẽtes. ihabẽs collectos ſinus fluenter uhn per ſynecdochen figuram conſtructionis. Nomina tamen q ꝓp pi e cipiis ponũtur hũc caſum hr̃e compiuntur ut gnarus cas & præſci ,n us ſutura. Oſusexoſus & poſus actõ etiam iungũtur: ut oſus bella. Hæc qdẽé Inpyin ultima noĩa eſſe dicendũ eſt.ꝗᷓꝗᷓ aliꝗ pricipia ſine uerbis eſſe uelint huic caſuii Acſs iungunt᷑ pticipia & gerũdia uerboꝶ ꝗᷓ poſtulant actũm: ut amãs uirtutẽ & le- mmend gẽdo lectionem. Adhærẽt ẽt huic caſui noĩa numeralia ex ui accuſatiuæ præ ſend poönis ut ſũ rudis ad pugnãn. De conſtructione ablatiaii. Bltô iunguntur noia ꝗdo p eum euenire illis aliqd mõſtrat᷑ut accu olun ttus oculis.i. p oculos: ualidus uiribus diues auro & ꝗdo aliqd habe mt I uel conſequi uel adeſſe oſtédit: ut uir magna uirtute. Hlla quoq; q inn uipm paſſiuã hẽnt huic caſui cõiunguntur: ut lapſus labore ſeſſus curſu uiduus cole⸗ dignus idignus. ꝗᷓꝗᷓ hæc ex auctoritate: ſicut nõnulla alia gtõ adhærẽt. Virg. dlani i. xii. Deſcendã magnoge haud nunꝗᷓ idignus auog. Captus uacuus plenus or Aud natus præditus cõtentus ĩbutus piger pedibus tardus ingenio. Abltõ quoc ſepun compatiua iungunt: ut ſum fortior hercule. Sic & pticipia & gerundia queni ma unt a uerbis abltũm ſine præpoſitione regẽtibus: ut ornans te uirtute: ſpoliẽãss Mabl te ueſte gaudens cõmodo tuo. Quæ aũt huic caſui ex ui præpoſtionis iunguũ- unn tur tu ꝑ ſatis diſcere poteris: ut Alcræus ortus ex Agꝗpendio & oriundus expx Win uſia uel puſinis. Et ꝗbus ſeruiant caſibus præpõnes apud donatũ.iam didici meo ſti. Scias tamen tenus nõ mõ abltõ ſed etiam gtõ plurali ſæpe reperiri cõiũctũ nelact Virg. in geor. Et cruge tenus amento paleria pendent. ſed tunc aduerbiũ eſſe RM Seruio placet. De aduerbiorũ & ĩteriectionũ cõſtructõe. itcci Diuerbia quædã & iĩteriectiões poſt ſe aliꝗdo caſus accipiũt: ut pri½ enoh Uuiie & poſtride qᷓ more præpõnis actõ ſeruiũt. Cice. in primo inue- wnnn ctiuaꝶ Pridie calendas ianuiarias. Liuius li. vi. Poſtride idus dicimus ẽr ut aa colſere Valla. Pridie illius diei & pridie nonaꝶ decẽbriũ poſtridie autẽ ſigniſicat po- (ute ſtero die nõ poſt tres dies: ut dicunt ignari. Aduerbia cõparatiua & ſuplatiu? ian quæ a præpoſitionibus ueniunt ultra compatiui & ſuperlatiui cõſtructionẽ we⸗ ſeruiunt actõ. Cice. ad Octauiũ. Caſtra ꝓpius urbẽ mouentur. Saluſtius in i- Prypetll ꝑurtha. Proxime hiſpaniam mauri ſunt. ppius autem et dtõ iungitur. Virgi: (he ꝓpius ſtabulis armẽta tenerent. Aduerbia ꝗ̃titatis & cõparandi gtõ iungürrr re ut page ſatis & plus uirtutis. En ſiue uidelicet ſiue exprobet noĩatiuo & actõ lci iungitur. Quintili. En ꝓbitas. luuen. En habitum. Virg. En quattuor aras. Ec ce nominatiuo iungi reperitur. Virg. in. vi. Deus ecce deus Accuſatiuo autẽ . — “ iuuctum non legitur teſte Valla. Sedaliquando: ut id monet inuenies apud D plautum: ut in bacchidibus. Ecce me.Hei dtõ adhæret. Virg. Hei mihi qualis ldfts erat. Heu accuſatiuo Virg. Heu ſtripem inuiſam. Inuenitur tamen heu & hei s ned nominatiuo coniungi. Virg. Heu pietas heu priſca fides. Terẽ. Hei miſera. Ve Adliui dt. Martia. Carper̃ cauſidicus ſertur mea carmia ꝗ ſit Neſcio ſi ſciuero ue ti Diſ cauſidice. Proh & hem accuſatiuo. Heus uah & ah & ohe uocatiuo tantũ en modo. O autẽ nominatiuo uocatiuo & accuſatiuo. Cicero O nox illa. Virg. fren ,ũü regina nouam. Idem in geor. O fortunatos nimium ſua ſi bona norint agri mmdn Lolas. Conſtructionis epilogus cA Omnia uerba perſonalia nominutiuum uel uocatiuum ante ſe poſtulant. e Imprimiſq; iubeo ut uerbi ſenſum inuenias. & ut numeri & perſonæ genera m huectn & caſus conueniat. Omnia actiĩa actũm patienetem poſt ſe requirunt præter umi interdico quod refugit. Sgd ex his alia ſolo actõ contenta ſunt ur amo uirtu Auen Lem., ſic cõſtruitur neutrum aro ſolor deponens & cõmunia uerba qdã ſigni Pbhumi. ficant actonẽ ut aro noualia: ſolor afflicto: & oſculor filium. Alia ultra actũm AEntung uolunt datiuum ut do l bellum tibi:quædam uero alium actũm: ut doceo te diigike Srämaticam. Alia ablatiuum: ut munero te ueſte. pleraque genitiuum uel ab Nec, latiuum: ut impleo uas uini & uino. quedam ablatiuum cum pᷣ̃poſitiõe.ut au curnvcn dio lectionem ab illo. Paſſiua uolunt nominatiuum patientem & poſt ſe rri Ne ablatiuum cum præpne agentem. & ultra illos aſſumere poſſunt alios ſuo/ epken rum actiorum caſus:ut a me doceris tu grãmaticã.ſic cõſtruitur uapulo: ut di Aöqvog ſcipulus uapular præceptore. ſic & cõmunia ĩ paſſiua ſignificatiõe:ut tu oſcu ndia qven laris a me ſic & orior ut ortus ſum ex nobili genere. Ex neutris quædã poſtu mmeſlu lant abltũm agente: ut caren pre. Cum eodẽ ſed patienti caſu cõſtruitur utor: onsiunti ut utor pane. mulra datiuum uolunt ut ſeruio tibi. Sic cõſtruit auxilior ut au jonamen xilior inopi. Aliqua uolunt caſum ſine præpõne: ut ſunt ſimilium copulatia: iam ai ut eo ad forũ.eo rect us. Sic ẽt conſtruitur gradior. Alia uolunt abltũm agẽtẽ eiicücf uel actũm cum præpõne ob uel pp: ut gaudeo diuitiis uel ob. di uitias. Sic con Cetüͦ ſtr uitur lætor de ponens: ut lætor pecũia uel ꝑp pecuniam. Imperſonalia paſſi Sntte U Uocis af ſe ablatiuum agntẽ cum præpõne requrũt. ut a me legitur, Poſt ürcN ſe raro hmõi caſus accipiunt: ut a me ſeruitur tibi: & a me itur in antiꝗᷓ ſiuam ine ponuntur & ſine ullis caſibus Actiæ uocis ĩperſonalia ãte ſe iſinitum poſtulãt . mini polt ſe uero aliq gtũm uel ablatiuũ ꝗnq; ꝓpnomium. ut Sulpitii uel mea inte mikenſ- reſt ſtuder̃: Aliq dariuũ.ut ſcribere placet mihi. Aliqua actũu ut uigiliar̃ decet Ainau giliare decer me. Quædamjuero actũm cum preponne. ut legere pertinet ad zirucin me. Quædã uero actüm cum præponne ut legere pertinet ad me Alia ãte ſe „ Sgenetuni uel ifinituũ & poſt ſe actũm ut leger̃ ſeu lectõis pœnitet me. Alia am nne ſe ablatiuũ cũ præpõne & poſt ſe datiuũ:ut a me benefit tibi. Incipit cũ ſua co ginn⸗ horte uult illorum uerboge cum ꝗbus jungitur conſtructionem & eorum ui uc ſuſcipit: ut incipio amaxe ie. incipio amari abs te,. & incipit tedere ſtudii. md . Nfinita uolunt ante ſe accnſatiuum: & poſt ſe caſus ſuorum uerborum: ut me amari abs te placet mihi. ZUVUD . Gerundia & ſupina & participia uolunt ante ſe caſum.ſed poſt ſe ſuorum uerborum caſus requirunt: ut amandiillum: & amandaus ab illo. Omparariua poſt ſe uolũt ablatiuum uel ntũm cum ꝗ: ut ſum for⸗ c tor te uel ꝗ tu. Superlatiua ptitiua diſtributiua uolunt poſt ſe geni- tiuum pluralem uel ſingularẽ nominis collectiui ut ſum fortiſſi⸗⸗ S mus populi. Sed ptitĩa & diſtributiua accipiũt ẽt præpoſitionẽ ex & inter ut ex his uel iter hos unus ẽ ĩpudicus. Suplatiua & comparatiua al ſumũt poſt ſe cãus ſuoꝑ poſitioꝶ ut hic urceſus ẽ plẽior iſto. & ego ſũ cariſſi mus o ĩum pontifici. I Nterrogatiuis ſic reſponderur ꝗs es tu:ſũ iuhus:qlis es tu ſum rudis. qtus es: puus. quot ficus ediſti? decẽ. quotẽnis es: ſeptẽis. quo tus es ĩ tua claſſe: ſecũdus. quotuplicẽ ueſtem habes duplicem. quotuplũ fru mentum reddit agellus tuus?decuplũ. Cuias es tu?italus & arpĩas.cuiũ ẽ hoc galamariũ? meũ uelillius nel uirgilianũ. quoteéus cait chorus ꝗternus. Vbi fui ſtitillic. quo pgis illuc.ꝗᷓ trãſiuiſti? eadem qua tu. Vnde uẽis!illinc quouſq; is illucuſq;.quorſũ meas? dextrorſum. Duerbia locali a bis uel ſtatũ uel ſimilẽ motũ ſignificantibus ut fui illic. Et ſidicãus AQe motu ad locũ: iui illuc.ſi ꝑ iocũ trãſeo hac.ſi de loco uenio illic uerſus locum:eo ſurſum. Nomina uero urbiũ cuiuſcũq; declia- tionis & numeri & illa qᷓttuor domus rus humus & militia. ſed humus i gtõ & abltõ militia ĩ gtõ tantum. reliqua qliacunq; ad imaginẽ hoꝶ exẽploꝶ dil . cernũt᷑: Fui rome Ferẽtini fruſcinone uerulis. Diceſq; fui rure uel ruri:iui ro⸗ mã ferẽtinũ frulinonẽ: uerulas. Trãſiui romæ ferentio fruſinõe Verulis. Di- ſcedo roma ferentĩo fruſinõe uerulis: fui ĩ tẽplo:ĩ auẽtĩo ĩ cãpãia.iui ad tẽplũ ĩ auẽtinũ ĩ cãpaniã. trãſiui ꝑtemplũ ꝑ auẽtinũ ꝑ cãpamiã. Diſcedo ex tẽplo. ex auẽtĩo: ex cãpãia. Vale lector: & ſuperos cole. His mihi non precium eſt quæſitaue gloria libris. Dogmata ſed latii tradere uera ſon. Er gratum minus Falconi offerre ſuiſcd: CGui cupio ut grates tu quoq; lector agas. Nanqʒ is uel ſolis priſco candore quiritm Caſtalios gaudet promeruiſſe uros. ldem ad lectores. Sunt quorum in manibus noſtrimonumenta laboris Vos precor hæc iuſta pendere lance iuuet. Si placeo laudis nn me fraudetis honore. Offendet ſi quid me monuiſſe uacet. Si non tutabor cogar peccaſſe fateri Debebo & monitis lector amice tuis. = a uel ſtatũ uel cũq; motũ ſignificatia jũgũtur uer Ad lectorem. levot Cetbe troor betpis cumte yon Cone Tpis cücee clicer lbad& ſpoce exepſa dit bu gbiali colil poritl Wæ Ownm potite ſriar latite tion n br ſach ſirci ne dad⸗ erboium Ntlehonm 4 Eurſomher tpoſtlee lunſon⸗ dpoſttionin parmriut Ggoſicni liinlusgl epteß Pormüin Eculüehor mus Pbjfi ccvoligi günnrver Etldheins o venoli ſcig chlin humhlg eigogtl Hmmun Ven, iuiadi ertigo⸗ dhnen, Cerbeream rabiem ſentiet eſſe mihi. Finis. Me uolet at ſi quis rabie latrare canina: Donati grãmatici de figuris opuſculum.. Arbariſmus ẽ una ps oronis uitioſa in cõi ſermone ĩpoemate uero b metaplaſmus. Itẽ Barbariſmus ĩ noſtra loqla: in peregrina barbara lexis dicitur: u t ſi ꝗs dicat:maſtruca cateia: magalia: acinatis: Bar ba .— riſmus aũt fit duobus modis. Scripto & ꝓnunciatione. His biptitis qttuor ſpẽs ſupponũtur. Additio detractio ĩimutatio trãſmutatio litteræ ſylla be tpis tonĩ aſpirationis. Per additionẽ IFFæ fiunt barbariſmi: ut relliqas danaũ cum reliqas per unũ dicere debeamus,. Syllabæ: ut nos abiiſſe rati ꝓ abiſſe. Tpis: ut italiã fato cum italiã correpta prĩa ſyllaba dicere debeamus. Per detra ctionẽ Ir̃æ:ut ĩfantibus puis ꝓ ĩfantibus. Syllabæ: ut ſalmentũ ꝓ ſalſamentũ T pis:ut Vnius ob noxam correpte: ꝓ unius ꝓpducte. Per imutationẽ lr—æ ut ol li ꝓ illi. Syllabæ. ut pnues ꝓ pnices. Tpis:ut ſeruere leucaten cũ feruere ſit ſe- cũdæ cõiugatiõis & producte dici dbeat. Per trãſmutationẽ lr̃æ: ut euãdre ꝓ euãder. Syllabæ: ut diſplicia ꝓ diciplina. Tpis: ut ſigs deos ꝓducta priori ſyl laba & correpta poſteriori. Pronũciant toniquoq; ſimilit & per-has quattuot ſpẽs comutant᷑. nã ipſi adiiciunt detrahunt᷑ mutant & tranſmutant. Quorũ exẽpla ultro ſe offerunt ſi ꝗs inꝗrat. Totidem ãt mõis ꝑ haſpirationẽ deprehẽ: dit barbariſm quẽ quidã ſcripto quidã pronũciatiõe iudicat aſcribendũ ꝓpph quã alii lram alii haſpiratiõis notã deputant. Fiũt aũt barbariſmi ꝑ hiatus & colliſiões.Sũt ẽt malæ cõpoſitiões Cacolyntheõ qᷓ uitia nõ nulli barbariſmũ ẽ putãt.ln ꝗbus ſũt methaciſmi labdaciſmi iotaciſmi hiatus colleiſiões.& oĩa ᷓ plus æquo miuſue ſonãtia ab eruditis auctoribus reſpuunt. Nos cauẽda hæc omnia uitia prælocuti conuereſiã pertinacibus relinquamus. L De ſolœciſmo uitio artis gramaticæ MUMU—W Oloeciſimus ẽ uitiũ ĩ cõtextu partiũ or̃onis cõtra regulã artĩs grã⸗ c maticæ factũ. Inter ſoloeciſmũ & barbariſmũ hoc ĩtereſt ꝙ ſolo- ciſmo deſcrepãtes aut incõſequẽtes ĩter ſe dictiões hẽt. Barbariſmo ãt in ſingulis uerbis fit uel ſcriptus uel ꝓnunciãtis: qꝗqᷓ multi erãt ꝗ putãt ẽt in una pte or̃onis fieri ſoloeciſmũ:ſi aut demõſtrãtes uirũ hanc aut ſœĩam hũc dicaus“ Aut ĩterrogãti quo pgãus reſpõdeãus Romæ. Aut unũ ſa Iutãte ſaluete dicãus cũ utiq; præcedẽs demõſtratio uel ĩterrogatio uel ſaluta tio ui cõtextæ or̃onis obtĩeat. Multi ẽt dubitauerũt. ꝗqᷓdriga ſcopa ſoæleciſima an barbariſmus ẽt uel ex ipſius uitii finitiõe poſſit agnoſci facile. Soloeciſmo fit duobus mõis aut p ptes or̃onis:aut ꝑ accidẽtia ptiũ or̃onis Per ptes or̃nis fit cũ una ꝑps cũ alia ponit ut Toruũq; repẽte clamat ꝓ torue.nomẽ ꝓ aduer bio põitur. Fit ẽt in eadẽ parte or̃onis hoc uitiũ:cum ipſa ꝓ ſe non ĩſuo loco neq; ut conuẽitur ponitur: ut cui tantum de te licuit ꝓ in te. & eo apud aĩcũ ꝓ ad amicum & intro ſum ꝓ intus & foris eo pro ſoras. Per accidẽtia pretiũ ſtmmten atexel orationis fiunt tot mõis ſoleciſimi quot ſunt accidentia ptiũ orationis. Sec.! m lon in hiis ꝓpter compẽdium exmpli cã pauca monſtrabimus. nam per qualitates em noĩum ſiunt ſoloeciſmi: ut Hauriat hunc oculis ignem crudelis ab alto. Drr Anlo⸗ danus pro dardanius: proprium pro appellatiuo poſuit. Per genera. ut ualidi Ealiſs lilices pro ualidæ. & amare corticis pro amari & collus collaria catet.p nume ſabo rosiut Pars ĩ fruſtra ſecãt pro ſecat. Per cõparatiõem: ut reſpondit luno ſatur- hun nia ſancta deaꝶe pro ſanctiſſima. Per cãus: ut Vrbem quam ſtatuo ueſtra ẽ pro dione urbs. Per modos uerborum. ut Itis Paratis arma: pro ite parate arma:indicati zitäͤl uum ꝓ impatiuo poſuit. Per ſignificatiões uerboge:ut Expohanteos & corpa ſnem nuda reliquũt: ꝓ expoliãt. Per tpa:ut Ceciditq; ſnpbũ iliũ & oĩs hũo famat ne Mrrile ptunia troia: pro fumauit. Per perſonas: ut Danai qui parent qᷓprimum arma princl ſumite.ꝓ qui paretis. Per aduerbia: ut intus eo ꝓ intro.& italia uenio ꝓ de ita Vrum lia. & ad Romam uado ꝓ romã cũ præpoſitio iperatim nominibus addenda bac eſt:nõ aduerbio. Per præpoſitiões cũ una ꝓ alia ponitur: ut ſub lucem ibant m ꝓ ante lucẽ.Aut.ueceſſario ſubtrahitur: ut Siluis te tyrrhene feras agitare pu KFu taſti. ꝓ in ſiluis. Per cõiunctiones: ut ſibiectiſe; uerere flãmis pro ue. Fit per or uun dinem cõiunctionũ ut autem fieri nõ debet cum dicendũ ſit fſieri autem non = debet. Fiunt præterea ſoloeciſmi pluribus modis: quos reprehẽdédo potius nnn ꝗ imitando poſſumus annotare. Soloeciſmus eſt in ꝓla. In poemate ſchema d dicitur. Sequitur de decem uitis. honp Vem barbariſmo & ſoloeciſmo decem uitia nominãtur hoc mõ.A ep cyrologia cacẽphaton pleõaſmos piſologia macrologia tãtologia Mun⸗ eclypſis tapinoſis cacoſyntheton aphibologia. Acyrologia eſt im- Hni Probri dictionis poſitio. ut Hunc ego ſi potui tantũ ſperare dolſo duumſ rem ꝓ timere. Cacẽphatõ eſt obſcoœrna ꝓnunciatio: uel in compoſita dictione hten uel in uno uerbo: ut numeg cum nauibus æquat. & arrige aures pãphile. Pleo conen naſmos ẽ adiectio ſnperuacua ad plenã ſigniſicatonẽ: ut ſic ore locuta eſt. i Periſologia eſt adiectio uerboꝶ ſupuacua ſine ulla ui reꝶ ut ibãt qua poterãt lr q̃ᷓ ñ poterãt non ibãt. Macorologia ẽ lõga ſnĩa res nõ neceſſarias cõprẽdens: ut lubht legati nõ impetrata pace retro unde uenerunt reuerſi ſũt. Tantologia ẽ eiuſdẽ S dictionis repetitio uitioſa: ut egomer ipſe uenio. Eclypſis eſt defectus quidam ðS neceſſariæ dictionis quã deſyderat præciſa ſnĩa: ut hæc ſecũ: deeſt loquebat᷑. Tapinoſis eſt humilitas magne rei non. id agente ſnia qãᷓ demõſtrat: ut peni tuſq; cauernas ingentes. uterũq; armato milite complent.i.multæ legiões ar le⸗ matogꝶe militũ implerunt multas cauernas Et dulychias uexaſſe rates & peli hohp de ſtomachũ cedere neſcii. Cacoſyntheton eſt uitioſa dictionũ compoſitio: ut i uerſat; inuentum terga ſatagamus haſta. ndech Amphibologia eſt ambiguitas dictiõis ꝗᷓ fit p accuſatiuum: ut ſiquis dicat au Conin dio ſecutorem retiage occidiſſe. Aut p uerbum: ut criminat᷑ Cato:Vadat᷑ Tuli us: nec addatur quem uel a quo. Aut ꝑ ꝑticipium: ut uideo ſtatuã auream ha kioni d ergolltne bano,Dr an wlli Netonune luno ſan⸗ veſrnen mzinckn Ac vofumatne mum A niopckin den em iban Viare ou kiperor nendon o win ne chen noc mͦ tiologe zeſt in⸗ ure dlO chdioe phleen VUta ſſt , 2 poreri Nredensn u Evidm riie ninge gir⸗ 4 Poltin dt ii vnnn ſtam tenentem. Fit etiam pomonyma:ut ſiquis dicar aciẽ nec reddat oculoꝝꝶ ſublata: u euandre pro euander: & tymbre pro tymber aut exercitus aut ferri. Fit præterea pluribus mõis quos recẽſere omnes ne ni mis longũ eẽt nõ oportet. Metaplaſmus tranformatio quædã recti ſoliti ſermonis in alteram ſpẽm metri ornatus neceſſitatiſue cã. Huius ſunt ſpẽs Qttuordecim: Protheſis. Epentheſis Paragoge. Aphereſis. Syncopa. apocopa Ectaſis. Syſtole. Diereſis. Synereſis. Synalœpha Ecthlyſis. Antitheſis. Metathe ſis. Protheſis eſt appoſitio quædam ad principium dictionis lræ uel ſyllabæ: ut gnate ꝓ nate:retulit ꝓ tulit. Epentehſis eſt appoſitio quædã ad mediam di ctionem lIr̃æ uel ſyllabæ: ut reliquias ꝓ reliquas. induperator ꝓ impator. hanc aũt alii epẽtheſim: alii parentheſim uocant. Paragoge eſt appoſitio quedam ad finem dictionis Iræ uel ſyllabæ: ut magis ꝓ mage. & porteſtur p poteſt. hanc ali paralepſim:alli prolepſim.i.præſumptionẽ uocant. Apherelis eſt ablatio de principio dictionis litteræ uel ſyllabæ contraria ꝓtheſi. ut mitte ꝓ dimitte: & temno pro contemno. Sincopa eſt ablatio de media dictione litteræ uel ſylla- bæ contraria epẽtheſi:ut audacter pro andaciter & commouit pro commoue rat. Apocope ẽ ablatio de fine dictionis litteræ uel ſyllabæ contratia parago- ge:ut achilli ꝓ achillis & poſſis & pro poſſitis: & potes ꝓ poteſtis: mutu pro mutuo. Ectaſis ẽ extenſio ſyllabæ contra naturam uerbi: ut Italiam fato pro ſugus:quũ italiã prima ſyllaba correpta dicere debeamus. Siſtole ẽ correptio ſyllabæ cõtra naturam uerbi facta contraria ectaſi: ut aquoſus orion pro orix producte. Diereſis ẽ diuiſio unius ſyllabæ in duas ut olli reſpondit rex albai longaiꝓ albæ longæ: Er aulai in medio libabant pocula bacchi pro aulæ: & di ues pictai ueſtis: & auri ꝓ pictæ. Synereſis eſt cõglutiatio duarum ſyllabarũ in unam contraria diereſi: ut phæton pro phaeton: æripidem pro æripidem Synaloæpha eſt ꝑ interpretationem concurentiu inter ſe uocaliũ lubrica quæ dm lemiſq; colliſio.ut Atq; ea diuerſa penitus dũ pre gerunt.hæc a quibuſdâà fynereſis uel colliſio nũcupatur. Eclvpſis eſt conſonantium cũ uocalibus aſp concurrentibus difficilis ac ardua colliſio. ut litora multum ille & terris iacta tus & alto. Antitheſis eſt litteræ pro littera poſitio: ut olli ſubridens pro illi Meratheſis ẽ trãſformatio litterarũ ĩ alio loco nulla tamẽ littera ex ea dictõe / Chrheynmatalexeos & dianoeas ſunt qdam figuræ uerborum & ſnia- 8 rüjü. ſed ſchemata dianoeas ad oratores ptinẽt ad grammaticos uero lexeos. Quæ multa ſint ex omnibus fere ſũt neceſſaria. xyi.ſ.prole plis zeugma hypozeuxis: ſylepſis anadiploſis anaphora epanale- plſis epizeuxis peronomaſia ſcheſiſonomatõ peranomœon omœoteleuton: polyptoton hirmos poliſyntheon dialyton. Prolepſis eſt præſumptio rerũ or dine ſecutarum ut interea reges ingenti mole Latinus proceduũt caſtris: Tur- nus deinde æneas. Zeugma eſt unins uerbi concluſio diuerſis clauſulis apte coniuncta. ut Troiugena interpres diuũ qui numina phœbi qui tri Podas cla rii lauros qui ſidera ſentis. Hypozeuxis eſt figura ſuperiori contraria ubi di- uerſa uerba ſingulis clauſulis redduntur. ut regem adit: regi memorat. nomen q; genuſq;. Sylepſis eſt diuerſarũ clauſularum per unum uerbum cõglutinata cõceptio. ut hic illius arma hic curruſq; fuit. Hoc ſchema late patet & fieri ſo ler nõ partes oratiõis ſed per accidentia ptiũ orationis. Itẽ ſy lepſis eſt in diſſi⸗ muilibus clauſulis ꝗdo dictio ſingularis uerbo plurali adiũgit᷑. ut fũr nobis mi tia poma caſtãeæ molles & preſſi copia lactis. Anadiploſis eſt gemĩatio dictio nis ꝗᷓ ex nltĩo loco precedentis uerſus & prĩcipio ſequẽtis iterat: ut ſeꝗtur plu cherrimus Aſtur. Aſtur equo fidens. Anaphora eſt relatio eiuſdẽ uerbi p par ticipiũ plurĩorũ uerſuum ut Nate meæ uires mea magna potentia ſolus Nate patris ſummi qui tela tiphœa tennis. Euphanalepſis eſt uerbi ĩ principio po- ſiti uerſus in eiuſdem fine repetitio. ut Multa ſuꝑ priamo rogitãs ſuper hecto re multa. Ante etiam ſceptrum dictæi regis & ãte. Epizeuxis eſt eiuſdem uer- bi in eodem uerſu ſine aliqua dilatione geminatio ut meme adſum qui feci ĩ me conuertite ferrũ. Paronomaſia eſt ueluti qᷓdam denominatio. uel quotiẽés aliud nomen efficitur de alio ut nam inceptio ẽ amentium haud amantium. Scheſioſonomaton eſt multitudo nominum coniunctorũ eadem habitu co pulandi: ut marſa manus peligna cohors feſtina uirum uis. Paromcon eſt ꝗᷓ do ab eiſdem litteris diuerſa nomina ſumuntur: ut Tite tute tanti tibi tanta cyranne tulliſti. Omæoteleuton eſt cum ſimili modo dictiones plurime fini untur ut eos reduci ꝗᷓ relĩqui. deuehi ꝗᷓ diſerri malui. Omœopotonẽ cum ĩ toõſimiles caſus exeũt diuerſa uerba. ut mœrentes flentes lachrimantes comi tantes. Polyptoton eſt multitudine caſuum uarietate diſtincta. ut Littora lito xibus contraria fluctibus undas. Imprecor arma armis. pugnent ipſiq; nepo- tes. Hirmos eſt ſeries orationis continue tenorem ſuum uſq; ad ultimum ſer ctio multis nexa coiunctionibus: ut Athamaſqʒ thoaſq; pelideſq; neoptole- mus primuſq; machaõ. Dialytõ ſiue aſyntheton eſt ſigura contraria ſuperio ri carens coniũctionibus ut ite ferte citi flammas date tela impellite remos: Ropus eſt dictio tranſlata a propria ſigniſicatione ad impropriam fimilitudinem ornatus neceſſitatiſue cã. Sunt ãt. xii. Metaſora cata cckhhreſis. methalepſis: metonimya antonomaſia. Epitheton. ſynech- “ doche onomatopeia periphraſis. hvperbaton. hyperbole. allego- rkia. Mataphora eſt rerum uerborumq; tranſlatio. Hæc fit quattuor mõis ab animali ad animale ad animali ad inanimale ab inanimali ad animale. ab ani mali ad inanimale. Aab animali ad animale. ut Ti phim aurigam celeres fe- cere carinæ nam auriga & gubernator nauis animam habent. Ab inanimali Al animale: ur pelagus tenuere rates nam rates animam non habet nec; pela gus. Ab inanimali ad animale. ut Athlantis cinctũ aſſidue cui nuhibus atris pini ferum caput & uento pulſat & imbri nam mõs animam non habet cui merb 1 tob auim⸗ Ppisn lerter ſuwun ies flo damd cls l adice bidis Km keren Dpn Vn⸗ ſunt. laqg. nümt win Piop linep an Ciusn ſepr ear kome totun aun Pulam geſ Prinhe hoeſz⸗ H ſpecſe theſts Rtce kantt lerpo tenp OrA doren Cöhotnt tben⸗ Ckincil ürnobämn inodid regurnf verdipze alolas Nr ſortedo iulſcemden mgikei velqpotn Amantiun, ambiue on , titihiane Nlmmefi, konewuni ames tonl Linorali ſiney⸗ ltimone hetoneid neopdne⸗ maſ, Hieenos porim noracmn onhhnech ole Aego⸗ oros Aleabeni celeresle inanim 1neqe ibins Pubet aa 4 . membra homnis atribuuntur. Ab animali ad inanimale: ut ſi tantum pecto re robur concipis. nã robur animam non habet cũ Turnnus cui hæc dicunf ammam habet: Scire debemus alias metaphoras eſſe reciprocas. alia s at eſſe ptis unius. Reciprocas. ut altum mare & profundum cœlum. poſſumus. n. cõ uerrere altum cœlum profundum mare. Herbe florent. Iuuenes pubẽt. poſ ſumus.n. conuertere Herbæ pubẽt luuenes florent. Alias ptis unius: u t Sege tes fluctuant. Vites germinant. Catareſis eſt uſurpatio noĩs alieni : ut patrici dam dicimus qui occidit fratrẽ & piſcinã quæ piſces non hẽt. Hæc ubi extrĩſe cus ſumerent fuũ uocabulũ non haberent. Meralepſis ẽ dictio pgens gradati ad id qd oñdit ut ſpelũcis abdidit atris. hoc me uẽs Et poſt aliqd mea regna uidẽs mirabor ariſtas. Motonymia eſt dictio qdam ueluti trãſmutatio. Huius — it multæ ſũt ppẽs: Aut per id qd continet id qd continetur oſtẽdit: ut nunc pa tereas libat ioui. Aut contra. Crateres magnos ſtatuũt & uina coronàât. Aut pꝓ inuẽtore qd inuentũ eſt: ut Sine cerere & baccho friget uenus. Aut cõtra ut Vinumq; precãur. nã hic deus adeſt præſens Hæc exẽpli cã poſira addiſcẽtiba ſunt. reliqua demonſtrabit lectio. Antonomaſia ẽ ſignificatio uice noĩs poſi- ta.quæ fit tribus modis. Ab animo a corpe extrinſecus. Ab animo:ut magna- nimitas. anchiſiades a corpore ut ipſe arduuſ polyphemus: Extrinſecus ut in ſolix puer atq; ĩpar congreſſus achilli. Epithetõ eſt ſuppoſitio dictiõis cum proprio nomine.nã antonomaſia uicem nominis ſuſtinet. Epiteton nunꝗᷓ eſt ſine proprio nomine ut dira. Celæno & diua Camilla. Fit etiam tribus modis ab animo a corpore extrinſecus. His duobus tropis uel uituperamus: uel oſtẽ dius uel laudãus. Siechdoche ẽ ſignificatio plẽi ĩtellectus capax:cũ plus minu ſue ꝓnũciat. Aut.n.a pte totũ oſtẽdit: ut pupeſq; tuæ pubeſq; tuoꝶ:aut cõtra ptẽ a toto ut ipſius ante oculos ingẽs a uertice põtus in puppim ferit. Et aliii Fontemq;:ignemq; ferebant. Meminiſſe autem debemus quando fit a parte totum faciendum eſſe ab inſigniori parte. Onomatopeia eſt nomen de ſono factum. ut clamorq; uirum clangorq; turabrum tinutius æris. Atq; leuam ſti pulam crepitãtibus urere flammis. Periphraſis eſt circumlocutio quædam: quæ fit aut ornandæ rei cã quæ pulchra eſt: aut iuuãde quæ turpis eſt: ut lam prĩa nouo ſpergebat lũine terras Titoni croceum linquens aurora cubile. E hoc faciũt nimio ne luxu obtuſior uſuSit gẽitali aruo & ſulcos obliet inertes Hipbaton eſt tranſcenſio quædam uerborum ordinem perturbans. Cuius ſpecies ſunt quinq;. Hyſterologia ſiue hyſteron proteron anaſtrophe parẽ theſis ſyntheſis themeſis. Hyſterologia ſiue hyſteron proteron eſt ſnĩæ cum uerbis ordo uuutatus ur Et cererẽ torrere parat ſflammis: & frangere ſaxo. Anaſtrophe eſt uerborum tantum ordo præpoſterus ut ira:iam contra pro cõtra italia. Parentheſis eſt ĩ terpoſita formatio diuerſæ ſniæ: ut Aeneas neq; enim patrius conſiſtere men tem paſſus amor rapidum ad naues præmittit a chatẽ. Themeſis eſn unius — compojĩti uel ſimplicis ſectio una dictione uel pluribus interiectis: ut ſeptem ſubiecta trioni. & ſaxo cere cõminuit brum & maſſili portant ad litora tanas p cerebrum: & maſſilitanas. Syntheſis eſt hyperbaton obſcurũ & ex oĩ pte confuſum. ut Tris notus abreptas in ſaxa latentia torquer. Saxa uocant itali mecdiiſq; ĩ fluctitibus aras. Eſt at hic ordo. Tris naues abreptas notus torquet in ſaxa quæ ſaxa in mediis fluctibus latentia itali uocant aras. Hiperbole eſt dictio fidem excedens augendi minnendiue câ augendi, ut niue cãdidior. mi nuẽdi. ut tradito teſtudine: Allegoria eſt tropus quo aliud fignif catur aliud dicitur: ut Et iam tempus æquum fumantia ſoluere colla. hoc eſt carmen fini re. Huiuſmodi ſpecies multæ ſũt ex ꝗbus ſeptem eminẽt. Hironia.ãtiphraſis. Aenigma charientiſimos. paronomia: ſarcaſmos aſteiſmos. Hironia ẽ tropus qui per contrarium conatur oſtendere quod diciut Egregiam uero laudem & ſpolia ampla refertis. Tuq; puerq; tuus. Hæc ubi grauitas ponunciantis adiuuerit confiteri uidebitur quod negare intẽdit. Aantiphraſis eſt unius uer bi hironia: ut bellũ quod mĩme bellũ é: & lucũ quod mime lucet. Aenigma ẽ obſcura ſnia per obſcuram ſimilitudinem rerum. ut mater me genuit: eadẽ mox gignitur ex me. Significat. n. aꝗᷓ in niuẽ conuerti. & ex eadẽ rurſus efflu uere. Charientſmoseſt quo dura dictu gratius proferuntur wut iterrogãtibus nobis. Nũ quis: nos qſierit reſponſum detur bona fortuna. Exide intelligetur nemiĩem nos ſiſſe. Paronomia eſt accõmodatũ rebus tpibuſq; prouerbiũ ut aduerſus ſtimulũ calces. & lupus eſt in fabula. Sarcaiſmos eſt plena odio atq; hoſtilis deriſio. ut En agros. & quam bello troiãe petiſti heſpiam merire iacens. Aſteiſmos eſt tropus multplex nũeroſæq; uirtutis. Na aſteiſmos eſt q ꝗd ruſtica ſimplicitate caret & faceta ſatis urbanitate exprimit ut Qui bauiu non odit amet tua carmina meui. Atq; idem iũgat uulpes & mulgeat hircos: Homeeſis eſt minus notæ rei ꝑ ſimulitudinẽ eius ꝗqᷓ magis nota ẽ demonſtra tio. Huius aũt tres ſunt ſpeties. Hicõ:parabola: padigma. Hicon ẽ perſonarũ ĩ ter ſe uel eorũ quæ perſonis accidunt comparatio. ut os hueroſq; deo ſimilis Parabola uero eſt rerum genere diſſimiliũ comparatio ut ꝗlis mugitus fugit cum ſaucius arã. Thaurus & incertam excuſſit ceruice ſecuri., Paradigma eſt exempli hortantis uel deterrentis enarratio. Hortãatis: ut Antenor potuit me diis elapſus achiuis: Illiricos penetrare ſinus. Atq; deterrẽtis. ut Ar nõ ſic phry gius penetrat lacedemona paſtor. Ledeãcq; helenam troianas uexit ad urbes. = S . Finis. . Brbariem quicunq; cupis uitare loquendo: Donati hoc lecto codice doctus eris. in latio qᷓ antea fuit Valentia appellata. auctore Solino. Muſa dea Vocum quæ in toto opere continentur breuis & uera interpretatio. S Oeta eſt qui fingit elegãtia carmina. diciturq; a pieo quod ẽ fingo pP uel facio. Scriba notarius & ꝗ iuſſus ſcribit epiſtolas: Roma urbs dic lesſc nuse Vene re Com⸗ exer ſidan bard Dae exſe⸗ r⸗ bertr Par C eſte maa lium 4ee vett gui⸗a Libe buen Ateri fkloni⸗ inpi ſugi Curn iter⸗ ſen keis len ianng Ner dipe Ccant ital ustorvet deboleck cidior Nur ali unkaii inphraſ. e nop ohodem nunciante tonidsde ſenom’ puitende Nisefftn gitbos tligen Morebi enn odo m werie ſmel Auibeui t hire genortt etlonrii lo ml ius ſt rach otuittne öſephiy zubes 0. Ndinn⸗ omulbs Mace matici nomen. Satur cibo plenus. Apocope latine iĩterpretatur abſciſio. Pecu lium dicitur ꝗcꝗd noſtro labore acqrimus põitur & ꝓ patrimõio: dictumq; ẽ a becoribus. Tugurium a tegẽdo dictum domus eſt ruſticaex ſtipula ramiſ ue tecta. Proſper qui dat fœlicitatem. Armifer qui armr fert. Armiger miſter dicta a moſios. id eſt. indagatione uel inquiſitione. Sunt enirn muſæ indagatri ces ſcĩiarũ: Aduenæ e lõginquo quo loco ueniẽtes dicũtur. Polenta dapis ge- nus ex ordeo maxie laudatur: de hoc ubi de generibo lege. Aneas Anchiſæ & Veneris filius. Anchiſes Capis filius. Aegina Aſopi filia. Familiã dicimus plures perſonas ꝗq ſunt ſub unius ptate aut natura aut iureſubiectæ. Aula pꝑs domus que uaulgo dieitur ſala aulas etiam ollas ueteres appellauere. Barbari generaliter dicuntur oẽs natiões præter græcos & romanos: dictiq; barbari q. ſi duriloꝗ & craſſilingues. Oẽs igitur ꝗ caraſſe loqũtur & ĩcultis moribus ſfũrt barbaros appellamus. Syncopa cõciſio interperatur. Graiugeneæ græci ſunt Dardanidæ troiani dicti Dardano Electræ louiſq; filio: Nata filia: Liberta G ex ſerua libera facta eſt. Diua fœmina quæ ſua uirtute meretur diunitatem Priuignur filius matri uxoriſue. cuius prior cõinunx deceſſit. Genita filia. Li bertinus is qui manumittitur. nunc adiectiuum eſt olim ſubſtantiuum fuit. Patrona quæ deſfendit patronus & patrona dicũtur reſpectũ clientis & liberti Cõcubĩa:ut paulus ait eſt quæ cũ uxor non ſit.cũ a iquo tamẽ cubat:& uiuit. Socia confœderata &adiutrix in labore MM Inn ſecunda declinatione uocs. Ir maritum ſexum ætatẽ & fortitudinem notat. Vigilius mãtua nnnus poeta Marone Maiaq; natus. Tydeus Oenei filius. Orphe us uates calliopes & Apolinis filius. Leſbos ĩſula in troade. Chaos CcCconfuſio elementorũ. Epitheton appoſitũ ſiue adiectiuum. Tẽplũ eſt ædificium & ſanctum & nõ ſanctũ Varrone teſte. diciturq; a tuendo: ſigni ficat & tignũ tranſuerſũ in ædſicio. ut Feſtus ait. Caper uir capellarum & grã 3 qui dno gerit arma. Puer ætatẽ filium ſeruum miſtrum & cynedum indicat Liber Bacchus ꝙ libertatem uidetur hoĩ dare. Ingenuus qui liberis maiori- bus natus eſt & ipſe ẽ liber. Liber libri cortcẽ & uolumẽ ſignificat. Adulter alterius thorũ petit. Socer uxoris cuiuſq; pr᷑. Lacer diſſipatus laceratus Iber fluuius ĩ hiſpania ꝗ & iberus dicitur. lber ẽt populus ultra armeniã: Priſcia. in. vi. Celtiber populus i hiſpania celtis gallis orginem trahens. Luca. pro- Ingiq; a gente ueſtuta gallorum celte miſcentis nomen iberis. Præſbirer græ- cum eſt & ſeniorem fignificat: Sunt qui ridicule dictum uelit ꝙ præbeat aliis iter Mulciber VIcanus quaſi mulcẽs hymbrẽ: Dexter a dextera manu & pro- ſperum ſignificat. Aſper horridus & grmãtici nomen. Pactolus ĩ lyidia flu. au reis arenis. Menander loniæ flu. Magiſter a magiſtrãdo. i regendo gubernan- docq; dictus. Glvcerium dulcis amor iterprætat᷑. Euãder Carmẽtæ filius. tym bey ꝓprium uiri & fluminis. Teucer troianorũ rex ꝗda & filius telamõis põ peius romani principis nomeù: Caius ꝓnomen a vntũ gaudio dictũ. Oedi⸗ pus Laii regis thebarum filius. Panthus troiani ſacerdotis nomẽ: Lucus ſil ua ſacra & ĩceduus ẽ dictus ꝙ dẽſitate arborum nõ luceat. uel ꝙ luceat igni- bus ſacris. Populus arbor ꝓducit primã. ꝓ multitudine hoĩum corrpit. Flu uius flumẽ. Agnus ouis ſœtus. Vulgus uilior populi ꝑs & multitudo. Cho rus multitudo é & ſine h uẽtus ſptetrionalis. Pelagus mare. Millenũmũ ſin gularis ẽ nũeri: a quo ut inꝗt Varro fit multitudo milianũmũ. Cic.i Antimẽ. Qui inꝗᷓ ĩ illo anno iuẽtus eſt:iꝗ.L. Antõio millenũmum ferret expẽſũ: uide Macro. Triũuir nomen magiſtratus quẽ tres eollegæ gerunt. Saturnalia. Sa- turni feſta ſeptẽ dierum mẽſe decẽbri. Vulcanalia Vulcãi dei ignis. Platãus ar bor lata ſolia habens a platis quod eſt latum. In tertia declinatione uoces. Oema inuentio parua:poeſis textus ſcriptorum: Nonius Cubile p lectuſiinde cubiculum. Gũmi dicitur & hæc gümis. Sinapi herba quæ & hic ſinapis Nauci putamen nucis priſcia. in. yi. Frugi utiſis & modeſtus. Nihil nullius precii & momenti. dictum ꝗ ne hilum quidem eſt Maãcipi dicirnr ad nos ptinere quod ex ſubhaſtariõe eminus.eſtq;ʒ ius Manceps ꝗſꝗs a populo emit conducit ue. Feſtus. Mancipes ſunt publica- norum principes: ut inquit Aſco. Leo animal & fignum Vigil qui uigilat & cuſtos. Conſul nomen magiſtratus. Titan cœli & ueſte filius ponitur & pro ſole. Nomen etiam ſamam & debitorem ſignificat. Delphin piſcis quidam. Sidon oppidũ in phœnicia. Calcar ferreus ſtimulus qui calcaneo ad equos urgendos annectitur. Vomer ferrum aratorium. Gadir oppidum in aphrica Orator eſt uir bonus dicendi peritus. Turtur piſcis quidam & auis Chlamis ta ſtis genus. Mœcenas quidam tuſcus eques clariſſimus. Præs qui populo ſe obligat Interrogatuſq; a magfatu ſi ſit præs:?reſpondet præs Tiryns in ges ſo minino quidem patriã uiri herculis in peloponeſo ſiginificat. in maſculi- no eſt fluuius argiuorum. Aruns proprium uiri. Iners nulli arti oſſicioq; ido neus. Mors a moriẽdo dicit. Tyburs extibure. Puls faria cum aqua & melle ſeucaleo & ouo decocto. Plebs uilior pas populi. Calibs populus quidam & ſepum. Scobs eſt illa immudicies ligni quæ ſit terebro aut ſerra. Adeps pigue do. Dapes res quibus in ſacris ueſcimur. Stips moneta quæ dicitur etiã ſtipis ut ſcobs & ſcobis. Grips animal quadrupes alatum facie aquila reliquo cor pore leo: Cynyps ex Cynypia regione. Inops oĩ auixilio & facultatibus deſti tutus. Stirps progenies & arboris truncus. Fax lignum accẽſum. Stix palus I inſerno. Nix aquarum cœleſtium ſpuma. uel denſatio. Faux ſummũ gulæ ut inquit Pli. & omnis ingreſſus arctus. Falx ſerrum curuum quo ſecant Lãx fſcutella: perapſis. Epy oppidum in græcia. Coniunx maritus & uxor: Arx ar duũ munitumq; & turritum edificium. Lac lacte & lact in ntõ ueteres ptule runt. Alec piſciculus marinus ſola aqua nutritur: Bogud in aphrica oppidũ & regis nomen ĩ ge.maſculino: Vis Potentia uiolentia copia: Sprma caud cilt Prop Verti uUume imbe thra 110.0 i nian war M ne 100 ken⸗ ai Oed⸗ Lucns ſl b 6o. Ch nümähn Ain . pelütic⸗ naa ⸗ Plrinr evoce en Hi herda vuli dehien ingeſg nblcs inind ur And gbiin Ae napn (Mms ipul⸗ minger wcl⸗ o 1 nee iin nie ük euocot it tirain mügue cantle i ueſtis & longus proceſſus orationĩs. Monile ornamentũ colli. Cepe cepulla Penelope uxor uliſſis. Virgo puella preſerti ĩicorrupta. olim ẽt imberbes pue ri auctore Nonio uirgines dicebantur. Compago coniunctio. Ambabo circũ- locutõ. Dido uirago interpertatur nomen eſt regiæ Beli filiæ. Caliſto puella Lycaonis fi ia luno aeris dea. Caupo eſculenrorum poculentorumq; uen- ditor dr & copo. Caupõa uero tabernaeſt & muhier. Priſcianus. Cardo dictus quaſi cor ianuæ:in eo.n. uertitur. Ordo rerũ certa diſpoſitio. Homonis. En- nius. Vulturis in ſiluis miſerum mandebat Homonẽ. Nemo nullus & nulla hõ. Turbo uentorum aut aquæ uolubilis iĩpetus. Apollo deus ꝗ phœ bus. Cupido deus amoris: Margo ſpacium extermum non cultũ ut ripæ agri aut libxi.Anio fluuius qui per tyberĩ fluit. Nero uxor martis & uis. Sinciput ãte rior capitis pars. Occiput poſterior. Nepet nomen oppidi: hetruria dicitur: & nepos.Hannibal carthaginẽſiũ dux. Nequã mollis laſcinus inutilis dictus cnon tanti ſit quin ſit minoris ꝗᷓ æſtimatur. ut Feſtus ait. Pan deus paſtorum Flamen ſacerdotis appellatiuum dictuſ quaſi filamen uel pileamen.quia ca⸗⸗/ put pilo uel pileo cinctum hr̃et. Numen imperium poteſtaſq; dei deuſq; ipſe: Lien ſplen eſt ut apud Pli Ren & rien caruncula eſt lumbis inhærens Syreneſ ſiliæ acheloi & calliopes ore & pubetenus uirgines reliqua parte corporis pi ſces. Splen extorum pars: in qua uis ridendi. Phorcin neptuni filius. dicitur & phorcus & phorcis. Simon auctoli filius & alius Siliphi: Memnon titon an roraq; genitus. Sarpedon Lyciæ rex louis filius. Lacobn ſacerdos Troianus. Cæſar dicitur quiſquis cæſo uentre matris naſcitur. Nectar potio deorum Par duo æquales ſimul. Far tricum plinius. Nar Vmbriæ fluuius. Virgilius: Sulphurea nar albus aqua. Lupa animal & meretrix. Lupanar Proſtibulum. Calx planta pedis. Epar ficatum. Carcer locus ũde prohibemur exire. Carcer res currẽtium equorum repagula. Mulier a mollicie dicta eſt. Alcer lætus & properans:quaſi alis acer Seruius. Ver anni pars temperatior dictum ꝙ; tũc uertit ſe anni tempus. Saluber ſalutis efficax. Celebris frequens & qui oi- um ore uerſatur. Hymber uis uenti cum pluuia. September quaſi feptimus imber. Frater quaſi fere alter dictus. Aether cœlum & elementum ignis. Ae thra ſplẽdor aeris & cœli. Later creta cocta in lapidem durata. Iter ambula- tio. Crater & cratera uas patens Stater inſtẽ̃m quo res pouderantur. Panter animal maculoſum. ſed generaliter panthera utimur. Character notamen li- niamentum littura: Iupiter dei ſtellæq; nomen. Accipiter rapax uolucris eſt marti ſacra: Opiter: ut ait lulius paris eſt:qui patre mortuo auo muo gignit Marſpiter martis pater. Dieſpiter diei pater. Ir planta manus. Gadir Hiſpa niæ ciuitas quæ Tarteſum dicitur. Soror dicta ꝙ ſeorſum naſcitur Seperat᷑ q; a domo in qua nata eſt. uel quaſi ſorte diuerſa orta. Auctor qui auget & aſ⸗ fert auctoritatẽ. Memor ꝗ meminit. Rhetor eloquẽs: ut Cice. ait: & qui dicen di artem docet. Bicorpor duorum corporum. Robor arbor ẽ Priſcimo au-- † tiii ctor.Indecor turpis. Marcipor puer marci. Publipor publii puer. Hector pri ami filius. Actor ꝓpriũ uiri ſueſſani. Marmor cãdidiſſimo lapis ãtiꝗſſimi mar mur dicebãt. Cor iræ ſedes, VItur uolucris magna quæ nõ niſi cadaueribus paſcitur. Fulgur ignis fulmis. Fulmen telum ipſum. Fulgor omnis ſplẽdor Robur fortitudo. Fur ſubtractor dicitur ſiue a furno quod ẽ obſcuro ſiue ꝙ a græcis phor dicitur. ſignificatq; ẽt ſeruũ: Ebur materia quæ ex elephati dẽ- tibus fit.Plinius. Femur pars ſub umblico ĩ qua pili ſunt: lecur epar eſt. Ar⸗ pinas exarpino patria Cicero. As libram & monetam ſignificat. Vas uadis ſponſor in re capitali. Mas maſculus. Fas licitum. Nefas illicitum. Nugas nu gator. Calchas græcus ſacerdos & augur. Gigas uir altiſſime ſtaturæ filius ter ræ: Adamas lapillus duriſſimus omnium: Pallas Euandri fillus. Pallas dea ſapientiæ. Lampas ignis ſplendor aut ſolis a lampo quod ẽ ſplendeo. Menas ſacerdos bacchi. Archas gentile nomen ex archadia. Stipes fuſtis terræ defi- xus: ſiue torris lignum: & quodlibet etiam illud quod facile incenditur. Mi les proprie dicitur ille qui pedes militat: præpes ſcdm Hignum dicitur auis: quæ oportune uolat: & idoneam ſedem capit Migidius oſtendit eſſe quæ alti us ſublimiuſq; uolãt. Apollinariſ Sulpitius quæ in gentibus & patulis & pro- rectis aliis uoli tat. Teres longus & rotondus: Ebes piger tardus obtuſus. A- res maritus ouium. Paries murus domorum Inquies inquietus. Teges contex tura quædam ex ulua aut iuncis in lodicis ſimilitudinem: uulgo dicitur la ſto la. plinius & colum. Compes uincula pedum lignea: ſed ĩ uſu ſingulari nume 10 caret. Tripes quod tres pedes habet. apes dicitur & apis quod abſq; pede naſcitur. Obſes qui Pro fide publica traditur imperio alterius. ut in corpus & in uitã ſæniri poſſit ſi recedatur a fide. Deſes diger iners. Sedes cathedra. Ce des interfectio. Achilles Thetidis & pelei filius. Orontes troianus uir æneæ ſocius Chremes proprium. Lebes uas æneum. Ramnes centuria Romanoꝶ a Romulo coſtituta. Ceres dea frugum. Merces præmium quod datur la- borantibus. Hæres qui ſuccedit in patrimonio ex uoluntate defuncti. La- chus ſenis proprium. Locuples diues a locis. i. agris uel a loculis. Agnes mu⸗- lieris proprium. Magnes lapillus: ꝗ ferum adſe trahit & ſequitur. Dis pluto & diues. Lis contentio a limite ideſt termino puluis a pellendo. Varro Cucu mer a curuore quaſi curuimer dictus. Glis glitis lappa: glis gliris animal gliſ ſis terra. Puber pubis & pubes dicitur qui iam generare poteſt is incipit ab annis quarturdecim Foœminina uiri potẽs a xii: hic pubes ſignificat etiam foœ mur. ut dixmus: ſiue lanuginem eius. Collis pars montis. Tybris fluuius romanus. Pollis ut plinius docet flos eſt tritici. Cuſpis omne acutum. Se- mis media libra quaſi ſemias. Caſſis caſſidis galea clauſia Sanguis etiam uin culum conſanguinitatis ſignificat. Exanguis ſine ſanguine mortuus Capis poculi genus a capiendo potis compos potẽs. pote uolo poſſum uelle Aneis patronymicum & opus Maronis. potiſſum. poſſum Simois Troiæ fluuius. Aon Leun Ann colur deal⸗ ſoci⸗ ſlius Mos ac ( Gipl dc. ſem m , Ma rial (un citu hert neil tem. citur. ſch. Plini tum. erge Arme ſedpr⸗ bisle⸗ trit limten (clor Cubinn guipe dbrien cſpiat briper Cten karh, Adonis pueri nomen. Doris maris dea. Egis munimentum in paſtore deæ lmint æneum inhomine dicitur lorica & torax Martialis in decimo. lapſis lapillus uen Anubit canem in lingua ægyptiorum ſignificat i: cuius ſormam mercuium sgicon colunt. Chlamis ueſtis lanea. Aſpis ſerpens. Ibis uolucr is ciconiæ ſimilis: lſis rolieg dea lanificii Paris priami filius Tygris fluuius parthorum & quadirupes ue Miich lociſſima nam parthica lingua tygris ſagitta dicitur. Nepos quaſi poſt natus elt A⸗ filius ex filio filiaue gẽitus & Iuxurioſus qni patrimonium turpiter abſlumit. VGmWöI N0NMos bona & mala con ſuetudo dicitur. Cos cotis lapis quo ferrum acuitur Mgn Sacerdos a ſacris dandis dici per plurimos multiſq; in locis perhibetrr. fünte Compos uoti effector. Bos dicitur græce boos. Os oris uultus & faci- Al e es ipſa:& eius pars concaua unde ipſa uox prodit. Lepos gratia & uolupta Mem tis cuiuſcunque iucunditas ſiue amœnitas. Odos: odor. Heros uir fortis ne in ſemideus & plus ab homine habens. Minos iudex inferni. Athos mons ſur. N macedoniæ. Corpus eſt quicquid noſtris percipimus ſenſibus. Vellus la tur auis na. Munus donum & officium & ludi gladiatorii. Facinus omne factũ guæalt, magnum & commune uocabulum eſt. Pignus pignoris filius: ſed pigneri pro⸗ depoſitum redimentum. Rudus calx cum har̃na mixta & ruinarum mate NA riea. Fœnus eſt uſura: ſed proprie fructus agrorum. Penus eſt omne quo ueſ 8sconten cuntur homines: Cicero uſurpatur & pro loco ubi ea ſeruantur. VIcus naſ- urbin citur. Vulnus uero fit. VIcerare dolore afficere: plagaue. Olus omnis nune herba qua ueſcimur. Tẽpus ẽ mẽſura motus. Pecus pecoris ſignificat om gee ne illud qnod humana lingua & effigie caret: ut inquit Nonius:& ipſum arie H tem. Pecus etiam pecudis omne animal preter hominem quod gregati pa- Edll citur. Vlpianus. Intercus aqua inter carnẽ & cutem: græce dropa dicitur pri viranee ſcia. Acus uocatur cum perſe poſitur. Spica tantum aurificum ad uſum. omnon Plinius ait. Feſtus uero paleas eſſe de frumento quaſdam. Lepus animal no- umtb⸗ tum. Tellus dea terræ. Terra elementum. Incus fabrorum inſtrumentum ſu la per quod cudunt. bPalus iners aqua latius diffuſa: ſiue pluuia ſiue ex flumine Qàut mari. Grus uolucris collo longo. Sus porcus & porca. Aes omne metalũ 19 ſed præſertim id quod eſt colore rubro. Fraus proprie in factis. Dolus i uer voCirn bis. ſed confunduntur. Vrbs oppidum muro cĩctum: dicta ab urbo extrema ini aratri parte. Hiems ab hio quod eſt pluo ſignificat hibernum tempus & ma Pirip lam tempeſtatem. CQelebs caſtus ſine liberis ſine uxor̃ uiuẽs: dictus ꝙ dignã eb ſle coœlo uitam dicat. Princeps primus & caput. Auceps aues capiens. Anceps in dubius. Biceps duorum capitum. Glãs fructus quercus: lens qui it quiẽs qui poteſt Rediens qui reuertitur. Ambiens blanditiis circunueniens. Li- * r bripens ponderator æſtimator & munerator qui adhibebatur etiam in emã mne cipiatione quedam imaginaria uenditionis quæ agebat᷑ quinq; teſtibus & li n⸗ bripende: Fallax deceptor. Vecors imprudens & ſtultus quaſi ſine corde: le Grex generalius nomen Armentum ſpanlius. Grex minorum. armentum fuvis maiorum animalium. Grego congrego. Remigis qui remigat. Frugis om- ne frumentum & legumen. Quincunx quinq; unciæ: quinq; partes aſſis. Sep tunx ſeptem unciæ. Denux undecim unciæ: quaſi dempta una ex duodecim Apex omnis ſummitas & lana in pileo flaminis. Vertex capitis ſummitas & cœli in ſeptentrione. Lodex lecti tegumen. Veruex aries caſtratus. For nis arcus proſtibulum teſtudo. Foœnix auis unica & gentile nomen. Maſtix gummi lentiſci. Bombis frutex bombacci. & uermis ſericum ſaciens qui & necidalus dicitur & etiam bombilis. Pharnax rex ponti. Crux furca etiam eſt. Nax fructus qui cortice duriori tegitur. Pix glutini genus ex terra pro ereatum. Trux crudelis. Salix arbor: unde ſalictum. Filix herba. Pernox qui ad ſinem noctis uigilat. Pellex quæ cum eo cui uxor ſit corpus miſcet. Spinx monſtrum pernicioſum ſi hominem prius preſentiat. ſin contta perit ipſa. Suppelex omne inſtrumentum uſuale & recula. Scyros inſula licomedis. Caribdis in freto ſiculo locus rapax nauium. fuit & fœmina furax. Syrtis locus arenoſus in libyco mari. Neapolis oppidum in campania. interpretat noua ciuitas. dicitur & parthenope. Torquis ornamentum colli. Buris poſttẽ ma aratri curuatura quæ & bura dicitur. Securis inſtrumẽtum acutum quo ligna ſcinduntur. Bipennis inſtrumẽtum ferreum dictum ꝗ habeat duas pin nas.i. duo acuta. Puppis cauda nauis. Reſtis funis. Peluis a pedibus lauan- dis. Varro. Maguderis herba: quæ & laſerpicium dicitur. Pli.i. xix. Legimus & magidaris. Iris arcus celeſtis. Thorax pectoris munimentum dicit & lo- rica & tunica ferrea. Syren puella marina poſtrema parte piſcis. Sydon urbs in phænicia. Alecto una ex furiis. Titan gigas quidam ponitur & pro ſole. Thebais a thebe patronymicum & Statii opus. Rete a raritudine Varro dici uult. Gauſape eſt pannus quo menſa ſternitur. Præſepe menſa iumentorũ & ſtabulum ipſum. Soracte mons in ſabina. Præneſte urbs in latio olim po liſtephanos dicta ꝙ præſit montibus: uel quod pᷣnos ilicem ꝗᷓ abundat ſignifi cat Celene oppidum in phrygia patria marſiæ Ceruical ceruicis ſuſtẽtamẽ tum & munimentum Sal condimenti genus ſapiẽtia & mare ridiculum. Lar deus domeſticus focus & domus. Pedeſter qui pedibus it. Regalis rege di gnus. martialis poſſeſſiuum a marte. Iuuenalis poeta fatirus aquinas. Mar- tialis poeta hlſpanus. Vbera abundãtia & mãmilla. Degener qui deterior ẽ& parentibus ſuis. Ouis pecus lanigera. Anguis ſerpens. Vectis palus ferreus Amnis fluuius ab am quod eſt circum & eo. Rudis indoctus. Rudis uirga ꝗ donãaãtur emeriti gladiatores. Soſpes incolumis. Hoſpes amicus qui domi ſu ſcipit & ſuſcipitur. Poſtis lectus portæ. Limẽ uero tranſuerſa pars: tam inferi or ꝗᷓ ſuperior dicitur. Strigiles pectines fricatorii. quos indi ex hebeno facie bant. Pugil qui pedeſter certat. Clades cedes etiam unius Claſſis multitudo militum & nauium. Sardis urbs i lydia ad latus temoli mõtis: Hora. Quid cõ- cinna ſamos quid creſi regia ſardis. Alpis montes iĩ italiæ finibus. Tra lis urbs — — — — — — inmun Pyade Pobte metet Com Cohe use oles opio corp e noß Cati Pict wo Perrn S. Cvoceen ſummiz . do n Mir engei Meaetan mnp emol ul en ripe. weds. 1. Md erent ni poltf wum qvo don pin 1soan/ Lepim ctd⸗ urbs oſoe, no cd neowun oin rlni Ulteame fomla Pngeci 8 M, eteriott s lerten sngie icon amine eno ſe unn dc⸗ Q su in minori aſia. Ludricũ iocuſariũõũ ſcœnicũ. Ampluſtre nauiů ornamẽtum. Plyades ſtellæ quæ taupꝶe pficiũt præter caput. Hyades ſtellæ thauri caput ſuo poſitu faciũt: ut inquit Gelius. Colchis mulier ex colcho. Merẽs qui meret & meretar.ſed ſi cũ œ ſcribataur ſi Cohors multitudo equitum. Cõſors particeps. Collis montis pars. Panis di⸗ ctus ꝙ primo eius figuras faciebãt: ut mulieris in lanificio pannus Varro. In- doles argumentum futuræ uirtutis aut uitii. Soboles progenies. Hæreſis opĩo tenax & ſnĩa in qua pſiſtamus electa. Probitas bonitas. Vires potẽtia corpis. Penates dii domeſtici. opes diuitiæ & potentia. Proceres capita tra- bium enminentia in muris: a quibus primates ciuitatis ſic appellãtur. Mino res qui poſt nos & trinepotes nr̃os erunt. Maiores ꝗ ante nos. & citra nos & noſtros fuerũt. Primores primi ĩ ciuitate, Lemures laruæ nocturnæ & terriſi cationes imaginum. Luceres qui ex ea centuria romana erant. Sannis. inter picenum campaniam & apuliam populus: Ales geuerale uocabulum ſicut uolucris oẽ uolatile. Auis uero quæ oua parit & pennis ẽ pᷣdita præter ueſ⸗ pertilionem. Toreuma uas pulcherrime ſculptum. ut corinthium. H In quarta & quinta declinatione uoces. H Etus timor de futuro malo. Artus iunctura membrorumque pars Arcus iſtrumẽtũ quo ſpicula emittũtur & fornix. Partus enixio mu lierũ. Tribus origo ſeu pars ciuitatis. Acus inſtrumẽtum ſartog. Domus te ctũ quod oli habuit in ablatiuo domi. Species effigies ſpectaculũ imago for ma. Meridles ab eo qd ẽ medius dies affinitate d & r. Acies oculi acumèẽ & fer ri & turma eꝗtũ ĩſtructa. Facies & oris & totius corpis factura. Materies res: ex qaliꝗd cõſtat: & omne lignũ, Progenies ꝗſi porro gẽita. Totus ĩteger. Ali⸗ diuerſus. Alter unus de duobo. Vter ꝗs duoge. VIlaliquis. Nullus nõ ali quis, Siquis ſi aligs. Nequis ne aliꝗs Ecquis en aliquis. Nunquis an aliꝗs Quiſquiſ quicunq;. Quiſnam interrogatiuũ. Quiſque omnis. Quiſ piã aliquiſ. Quiſputas quis credis. Quiſnam aliquis. Reſpublica ciuitas li bera quæ iure regitur. Alteruter nunc unus nũc alius de duobus & unus duo rum. Oluſatrum ſiue oliſatrum. i. petroſelinum: Tribunus milirum magi ſtratus in exercitu qui imperatori oppõitur pro militibus. Patronymicũapa tria & onoma: ſed o in i uertitur: ſicut hieronimus quod compõitur ex hireolſ & onoma:& ſanctum nomen interpretatur. priamide filius uel nepos priami pelias filia neptiſue peliæ. penelopæ Icarii filia Vlyſſis uxor. melos dulcedo. Metamorphoſis tranſſormatio a meta quod eſt trans & morphoſis mutatio. Saꝑpho uates leſ bia, Phaonen amauit. Moites dux iudeorum qui dicitur & moſes.leſus latine interpretatur ſalutaris uel ſaluator ga cũctis gẽtibus ſalu tifer uenit. Fuerunt autem ultra Chriſtum qui unguentatus interpretatur & alüi ut leſus ſilius Naue: & leſus filius leſodech: & leſus orator In heterochlitis i cũe gnificat qui eſt in moœſtitia/ Vetus antiquusa Complex ſocius in mala re. Suppelex: genufjexus & iunctis mãibus precans. Onoptotum unius caſus a monos unum & ptoſis caſus. habet eni unam nocem per omnes caſus. Aptotum ſine caſu nomẽ. habet.n. ſolum rectum. Cete piſcis quidam magnus. Delicia & delicium idem: ut infra dicemus. Delicia eſt tignum. unde tegulæ deliciares & tectum delitiatum. Pus omnis humor corporis noxius. Ador far. Pedũ paculus in ſummo uncus: quo pedibus pecudes capiũtur. Veru ferrum quo caro aſſatur & teli genus. Fors dea & caſus. Laterẽ tegulam. Ditionẽ pote ſtatẽ: Sponte uoluntate propria. Flamine ſpiritu uento. Tabi ſanies & pu⸗ tridus cruor Tabes corruptio & morbus. Macte magis aucte. Tantũmodo nihilaliud ſigniſicat niſi relationẽ & ſi militudinẽ ꝗᷓtitatis. priſcianus ĩ duode cimo: uulgo dicitur tanto che tanto: Lues generalis morbus: ut fluxuſ uen- tris. febris: & cætera. Peſtis aut cito occidit: aut cito abit. Satias ſatietas le- tur & ſatiatis apud Nonium Mar. Grates gratiæ. Suppetiæ auxilium. Inficiæ negationes Repetundarum pecuniarũ accuſatur ꝗ ſubtraxit aliꝗgd ꝓuincialibus:uel a nocentibus impunitatis gr̃a munus accepit. Specus ſpelũ ca: Aſtu aſtutia ab aſti.i. oppido in quo ꝗ uerſantur aſtuti ſunt. Natu ortus. Aſtutus quaſi arte tutus dictus eſt: uel ab aſtu. Labeo proprium nomẽ a ma gnitudine labiorum. Ganeo guloſus. Ganea guloſorum diuerſorium & po⸗ pina. Aleo luſor. Remigis remigator. Frondes arborum & tenues herbarũ comæ. Verberis ictum & baculũ ſignificat. Fœis pars coxæ poſterior & mol lior. ſœmora anteriora ſunt. Virus uenenum & grauem odorem. Vicis uiciſ ſitudinem facultatem ſortem officium occaſionemq; ſigni ficat. Vires corpo ris robur. Obiice oẽ quod oppoſitum ẽ ut peſſuli ſeræ. Fruges oẽ genus fru- menti. Vicere carnem ſignificat. Iura generalia. Leges ſpãles. Rura arua di cta ꝙ rurſũ colantur: ut rurſum fructus ex eis ſuſcipiantur. Mora baccæ arbo ris mori & dumi. Tura olibannm quo deos ueneramur. Defrutum eſt uinũ decoctũ ad tertias ptes: ut Columella inquit. & dicitur a defrueudo. Malſũ uinum melle mixtum. Pernices mors Athenæ ciuitas in atrica Thebei Boe- tia. Cumæ in capania. Verulæ ĩ hercinis. Puteoli in campania. Argi ĩ græ- cia oppidum. Sanguis uiuentis. Sanies mortui. Limus terra aqua marcera- nus dens ultimus: ut Pli docet. Veſper ueneris ſtella. Gaza ſermo perſicus ſi ta. Pontus mare. Mdus cœlum & elementa oĩa. Fimis lætamẽ. Genui⸗- / gnitſicat diuitias. Labes macula & ruina a labendo. Humus terra humefacta proles progenies. oboles progenies. Senecta eſt ſenũ ætas ſicut ſenectus. ſed non dicitur ſenecta ætas niſi dicamus ætas ſenecta. Iuuenta ætas iuuenilis Iuuenius multitudo. Iuuentas iuuenũ dea. P oſapia progenies antiꝗᷓ. Stru- es compoſitio. Socordia ſtultitia. Parſimõia eſt moderantia in fũptibus. Are na in. xvii. Gelii Veſpera ultia diei pa rs. Ador ſar. Seniũ ætas tediũ & odiũ. Salum mare dictũ a uerbo greco faleo quod ſigi ficat moueo & fluctuo.Letũ mors. Cenũ lutum. Aeuum ætas. Manna ros melleus matutinus. Mãmo draud⸗ for.e dieiſr gaan guoc celog Ns. inquo lachyy rerag culum . Rerais Gi junne ingt⸗ popul unr Atido⸗ lontar rezf imagi ubuS Timex velco ceresfn eaan (Ilacur ſenppti. becuni⸗ Liresc Luceres IiRonn olinis drimi 1d 0de. Uebre ſioci dhu⸗ e le/ kbeteni lubenne Gliccim elcanes 1. Deci luncv oniwe ies Nümoc ichoce l en⸗ tersle⸗ In. aig Vs efd ortus⸗ Neama nbo, gendand Amol ſchuci scorde nus hun⸗ 1aruidi Nbo Ainn Heibe⸗ gin cera⸗ Cenoi Imehic s. gveril ii itbut igoni ole Mimo „ — na auctore Hiero.diuitias ſigniſicat ligua ſyria. Crocũ herba. Crocus puer & flos. Baratruũ immẽ ſa ꝓlunditas apud inferos græcũ nomẽ.' Veſpeꝶ & ueſp diei finis. Lutũ cenũ terra hũore reſoluta. Mane pria diei ps: Viſcũ glntinũ quo aues capiuntur. Spicum acumen ad ſpicæ ſimilitudinem penum ideſt quod penus:ide quo ſopra. Macellum locus ubi uenduntur obſonia: a ma cello quodam latrone cuius domus in eum uſum diruta. Nitrum ſalis ge- nus. Vtrum materia trâſlucida quæ ex arẽa & ciner̃ fit. Electrum eſt aug- In quo quinta pars argenti portio eſt. & ſuccinum: quod alii credunt arborũ lachrymas:alii ex terra oriri. Triticum ſemen: ex quo panis comficitur. La tex aqua. latet. n. in terra, ſignificat & uinũ: nã latet in uua. Lymphaaqua: Po culum potio. Lacuna foſſa aqua plena. Lacus locus pfundus cũ aquis per- petuis ibidẽ natis: efficitq; riuos & flumĩa. Piſũ legumé. Quirites romani di cti. ut Oui:ait: ſiue ꝙ haſta quiris priſcis eſt dicta Sabinis ſeu quia. Romanis iunxerat ille cures. Primates primi in ciuitate. Optiates Cicero pro Sextio ingt eos eſſe qui ita ſe in republica gerunt: ut ſua cnoſilia optimo cuiq; ꝓbàt pPopulares uero qui ea faciebant & dicebant ꝗᷓ multitudini iucunda eſſe uole bant. Cœlites dii cœ leſtes poſteri qui poſt naſcẽtur. Supi dii uel nos reſpectu antipodũ. Inferi dii ſtrigii: uel antipodes qui infra ſunt. Penates dii ꝗ domi co luntur. dicuntur & penetrales. i. ſecreti, uide Macrobium. Liberi filii tam ma res ꝗᷓ fœiœ, tam unus quã plures. Lemures laruæ nocturnæ & terrificatiões imaginum & beſtiag: Nonius. Sales facetiæ. Cani capilli ſenuũ. Feriſpatia ĩ na uibus ſunt aptiora:& etiam in ludis gladiatoriis dictiꝙ ferant inceſſũ. manes animæ btõrum & dii inferi, Faſces inſignia conſulũ. Antes eminentes lapides uel columnæ ultia quibus fabrica ſuſtinetur. & extremi ordies uĩearum. Car ceres funes: qui equis currere uolentibus opponunt. Caſſes ferag uinculate læ aranearum., Furfures morbus capilloꝶe & ſimilia. Pugillares libelli pui ex quacunq; re in quibus ſcribimus ſtilo. & ut Martia. inquit. Debebis quotiẽs ſcripta nouare uoles. Codicilli libelli a codex. Loculi ſacculi ſunt ad cõdẽdas pecunias & matrices mulierum. Faſti libri in quibus anni deſciriptio cõtinet᷑ Lares dii cuiuſq; loci qui dicunt᷑ genii. Sẽtes ſpinæ. Vepres rubi ſpmmaꝶ gẽus Luceres centuriæ romanæ noméẽ. Tatientes centuria a Tacio Sabino. Quinti lii Romuli ſocii. Fabii ſocii remi. Locri in Calabria oppidu. Apolinares ludi apolinis Quinquatres ſeſta mineruæ Sircẽſes ludi ꝗ fiunt in circo. Calendæ primi dies mẽſiũ. Idus ptes mẽſiũ ab iduare qd ẽ diuidere. Feriæ dies ceſſionũ ab ope. Nudinæ feriæ ruſticoꝶ. Nõæ mẽſiũ ꝑptes. Induciæ ceſſiões ab armis la tebræ latibula Tene bre obſcuritates. Thermæ balnea Excubiæ uigiliæ & eu ſtodiæ militũ. Exuuiæ ueſtes & ꝗcꝗd habẽus ab aliquo: Primitiæ primi fru- ctus ex agro ſuſcepti.qui diis offerunt. Inferiæ ſacra defũctoꝶ & exequie exe quiæ funera ꝗᷓ mortuis fiut Inficiæ negationes: Supperiæ aut ilia. Diræ furie è erni, Tricæ tarditates moræ ãbages circuitiones uerbog. Gades montes in R ſpania Quifquiliæ quicqũid ex arboribus minutis ſurculoꝶe ſoliorumc; ca dit: ſed purgaméta eſſe terraꝶ Seruius inquit: reliqæ quicquid ex aliqua re ſu peſt. Blanditiæ blãdi & molles tactu. Minæ metus incuſſio p uerba aut ſigna Phaleræ equog ornaméta. Nugæ ioci & res riducule. Inſidiæ doloſa expecta tio ad aliquẽ aggrediẽdũ. Facetiæ urbãitates uerboꝶ & reꝶ. Hllecebræ illecti ones ꝗ in uitio retinent ueluti laquei. Delitiæ delectatio ſolamẽ & res delica tæ & claræ. Diuitiæ opeſ Nuptiæ cermoniæ & hilaritates in ducẽdis uxorib- Argutiæ ſubtilitates. Aunæ lecti inſantium. Schalæ ligneæ machiæ p quas aſcendimus. Copæ uerticulum. quo domus purgatur. Bigæ currus a duobus equi tractus: aut equi ipſi curꝶe trahẽtes. Trigæ currus a tribus tractus equis. Quadrigæ quaſi quadrigæ dictæ. Seiugæ curruſa ſex equis tractns. Genæ membrana quæ oculum tegit. & pars illa i qua pili naſcũtur. Antiæ mulierũ ſpiracula naſi. Manubiæ pecunia ex uẽdita præda. Fores hoſtia: quæ foris api untur. Vallæ hoſtia ꝗᷓ in ſe replicantur. Latinæ feſta iouis in monte albano. Cerimoniæ omne genus ſacrorum. Decretales decreta. & conſtructiones põti ficum. Clitellæ. ruſticæ ſellæ & ſtragula: quibus aſini & beſtiæ inſternuntur Mappæ mãtilia: ꝓprie tamẽ uilloſa ꝗbus mẽtæ ſternũt᷑. Crates iſtrumẽta ru ſtica lata ex uiminibo cõtexta. Gigiuæ a gignẽdis dẽtibus dictæ. Præſtigiæ de luſiões:qᷓ ꝗ dexteritatẽ aliæ apparẽt ꝗᷓ reuera ſint illi qui eas faciũt dicũt præ⸗ ſtigiatores. Neniæ laudationes & carmia funebria. Plagæ funes ꝗbus retia ſuſtentant᷑ ĩfra & ſupra. Sortes deoꝶ reſpõſa & euentus. Sordes ĩmundicies qᷓ ponſandi:hoc eſt futurarum nuptiarum promiſſio. Exta dicta ꝙ ea diis preſe catur: quæ maxime extant: eminentq;. Tripudia ſaltationes. Spolia exuuiæx. iba panis genus dictum ꝙ antequam ſit coctum libent. Cibaria eſculenta & res delicatæ ad ueſcendum . Claſſica concentus tubarum. Claſſicum tube ge nus concentus ipſe. Serta corrollæ. Teſca loca augurio deſignata. Cicero aſpera ait eſſe & difficilia. iuſta ſacra defunctorum. Bactra populus in ſey- thia. Artaxata urbs in armenia. Carcheſia genera poculorum & foramina quæ in ſummo malo funes recipiunt. Catulſus. Lucida qua ſumma ſplen- denr carcheſia mali. Macro. etiam ſummam ueli partem ſignificar̃ docet: & utitur ſingulari mimero. Crepudia ſunt globuli concaui ſonori: qui ĩ collo ĩ ſantium ſuſpenduntur. Vinacea ſunt folliculi uuæ iam preſſæ. Vinaceus adiectiuum eſt. Pondo libra & pondus quandoque. Tempe uallis inter oſſam & olympum in Theſſalia ameeniſſima. Ilia arteriæ inter ueſicam & aluum ad pubem tendens. Ille colon dicitur. Moœnia patientes ædificia: ma galia caſæ paſtorum. Milia miliaria & certa itinerum ſpacia. Altaria aræ ſtomachũ mouẽt. Præcordia chartilago bile. Caſtra locus ĩ quo milites té⸗ toria tẽdũt. Roſtra fog ĩ quo erat puſpitũ ornatũ ex roſtris nauiũ. Seria res grates ꝗſi ſeorſum. Arma rerũ quaꝶlibet inſtrumenta. Sponſalia actus deſ- — cpyro. ciuitas picoor. Paent eaine ſtatuu eanh Kipſe⸗ chege mainte Tartar dm vedin Ne Lir⸗ oern Kbilu Kltiar Karman mybe tusart com Godin Ali⸗ Pricr Topi Clhut brörn Ppara Komn ennem ſionis, lore⸗ maior Dkura ſig 9 ſqon uen ionmmqe⸗ Aqnreſ bra ol erdect ere ilec Amcele, ri chirpar Cie Wane . In iemien tor N 2 rse t abano⸗ ones vöti ermuntut Wmeatu Nide icit e⸗ gbos en. nclciei hilites t⸗ Vrin As e 1dise euwul, tnnd miteg⸗ 1 Cce. lenly⸗ ſoramin, ma Hen⸗ cand iohi Vinun alisine veſenm Oſoum lam ar — — ſuperum. bPalearia pelles pendentes ſub collo bouis. Ceraunia montes in cpPyro. Lachana omne genus oleris: Tortellius ambo duo ſimul. Cythera Ciuitas in Cypro. Effata ſunt ultimæ præcationes augurum poſt fines auſ- piciorum. Varro & Seruius. Orgia: omnes cermoniæ & ipſa feſta Bacchi. Parentalia dicuntur feriæ quædam: quæ ipſis parentibus & aliis etiam fiunt: ea inuenit Aeneas: ut Ouidius ait. Bacchanalia Bacchi feſta. Comitia magi ſtratuum electiones. Solennia feſta quæ ſingulis annis certo tempore fiunt Pean laus apollinis & aliorum deorum & ipſe appolinis & aliorum deorum & ipſe apollo. Peana laudes & pindari opus quoddam. QOſtrea piſcis con chæ genns. Flabro uentorum flatus. luga montium ſummitates. Inteſti⸗/⸗ na interiora uentris. Flamina uenti. Lumina oculi. Totidem tot ſimiliter Tartarus locus damnatorum in inferno Dindimus mons in phrygia. Din dima ſummitates montis. Tenarus lachoniæ promontorium. Supparus ueſtimentum Puellare lineum. ponitur & pro uelo.diciturq; ꝙ ſubrus appar̃ at, Nonius Menalus archadiæ mons. Hyſmarus phrygiæ. Pileus galerus cooperimentum capitis. Taigetus mons laconie. Gargarus mons phry⸗ giæ. Carbaſus lini genus. ponitur & pro uelo. Infernus locus terræ infimus Auernus lacus iuxta miſenum in campania. Maſſicus mons in campania. Sibilus uox ſerpentum proprie. Baltheus zona bullis ornata. locus dictu feſtiuum. Euentus caſus. luſſus præceptum. Permiſſus permiſſio. Per gamus mœnia troiana a quibus omnia altiſſima ædificia pgama dicuntur. Intybus herba cuius ſuccus cum roſacea & aceto capitis dolores lenit. Arbu tus arbor lauro ſimilis poma ceraſis ſimilia gignens. Altilis ab alendo auis domi nutrita & quadrupes. ſignificat & opulentum. Plautus: Dote altili at- ꝙ; opima. Paſcua locus paſcendi incultus. Zizaniam herbam dicunt quam & lolium. Bucolica poema carmine paſtorali compoſitum. Georgica opus de agricul tura: agea terra & ergon opus. Rhetorica opus de arte oratoria. Topica opus de argumentationibus & loeis. Raſtrum ligo a radendo dictãũã Clauſtrum locus cſauſus & ipſa clauſura. Porrum herba nota. Eliſium locus btõrum ſub terra. Specus antrum. Epaulum conuiuium pulcrum & ſolẽnis apparatus. Epulæ cibi in noſtrum uſum comparati. Tignus lignum trabs & omnis materia in ædificio: unde faber tignarius: Spicus culmi folliculus extremus tumor ariſtæ. Sinus uas producit primam. & eſt ſecũdæ declina- tionis. Qngiportus uia in oppido ſtricta. Thapes pannus craſſior druerſi coloris & picturæ. Mundum ornatus mulieribris. Gelu glacies. Cilpeus . ℳß maior ẽ & peditum ſcutum minus & equitum. Syngrapha conſcriptio. ſcri Ptura manu propria. Cicero in tertio de legibus. Omitto quemadmodũ iſti ſe gerunt atq; geſſerint: qui legatiões hæreditatis aut ſyngraphas ſuas per ſequuntur. Seſtertius duas libras cum dimidia continet. Criſtallus lapil⸗ Jluſ candore nitidiſſimus. Margarita unio: Galerus pileus. Turbo trochus N nus arbor quædã. Gibbus eminẽtia ĩ tergo. luuenalis. Cuperet rutule uir ginia gibbũ. Sueton. in dom. Gibba ſibi põe ceruicẽ aureã enatã. Gibber apd 4 & uentoꝶ uolubilitas. Tiaras tegumẽ capitis. Inſigne regnũ perſicũ. Hebe Briſcianũ legit᷑. Curriculus paruus currus & ſpatiũ. Bõmẽtario liber ĩ quo breues rege ſũmæ cõtinẽt: & interptatio operis alicuius. Luctus ſqualor & peutus s morſtitia. Rictus facies bruti. Monitus monitio Multra uas ubi paſtores emungunt. Fretum mare. Cometa ſtella criniia. Arabs ex arabia. Gongras mugil & gobio piſces ſunt. Arar fluuius germaniæ. Vapor calor. Clumis poſterior coſſæ pars. Aluus uentri culus qui cihum recipit. Paradiſus horti iterpretantur. Sardonix lapillus pre- cioſus.lubar ſplendor & lucifer. Virgilius. Inuii ir portus iubar̃ exorto dilecta iuuentus. Pampinus palmes uitis uide Pli. & Columellã. Liquor res liquida. Pauper flos & herba ſomnifera. Guttur oris & colli pars icerior. Vas fideiuſ ſor. lugerum eſt quod iunctim boues uno die exarare poſſunt. cõtinet duos actus ꝗdratos. i. tam in lõgitudine ꝗᷓ in latitudie. ccxl. pedes Columella & uar ro Quintilianus inꝗt ducemtos & quadraginta in longitudine pedes eſſe: di midioq; in latitudie patere. Glomus globus ex filo. Acer arbor Priſcia. in ſex- to. Sequeſter arbiter apud quẽ eares de qua controuerſia eſt deponitur. Mo- deſt. Sincerus non a cera: ſed a carie:qᷓſi ſine carie:ideſt corruptione. Exanimo mortuus. Puſillanimus quaſi puſilli. ideſt parui amui. Limis obliquus. Subli- mis altus. Imbecillis debilis. Inermis ſine armis. Enermis debilis. Hilaris letus Inſomnis uigil ſine ſomno. Accliuis pendulus ſurſum. Decliuis pendulus de uaturæ rotæ & ferrum quo rotæ uiciuntu orſum Effrenis diſſolutus. infrenis incorrigibilis. Perhennis perpetuus: inde ficiens. Aditus ingreſſus aditum pars templi ſecretior. Quæſtus lucram nũ multus cõcitatio uocum & multitudinis. Coõlusmuliebre iſtr̃m ex quonetur. Ortus natiuitas Cantus cãtatio. Cantus ueroextrema pars cur- quo uiuimus: uel qd ad uitam neceſſarium eſt. Obitus mors. Littera ſignũ & manus. Littera, epiltola. Ludus litterarius uel taxillorum & huiuſmodi: ludi ſpectacula. Cœlum æther aer & ſcalprũ. Species efſigies ſpectaculum imago forma. Aura uentus & ſplendor auri & fauor. Diſcrimen periculum & inſteu mmBaentũ ad capillos diſcernẽdum. Item differẽtia diuiſio & certamẽ. Virgilius Poſt hos æquo diſcrimie piſtrix. iſtic iſte illic ille idẽ ipemet. Tumetipſe tuip ſe Meapte mea natura & mõ. Hicce hic. Hiccie hicne. llãccie illã ne: lllicce ille Ecca ecce ea: uel ecce hæcut uult Valla. Ellũ ecce eũ uel ecce ille. In gẽeribus Nadrogini ꝓprie ſũt ꝗ aãbiguũ & neutrum ſexum habent. Liuius in à xxxvii docet: Hermafroditi qui habent utrunq;:ſed confundũtur . “ papa & papas patrem ſignificat. pontiſex dictus ꝗꝙ poſſit facere:ſi- ue a põte. Præ fica mulier ad depiorandum mortuũ conducta quæ cæteris dat modum plãgendi quaſi in hoc ipſa præſecta. Saga mulier facroße „ . Cerus cõgregatio. Victus omne Hinde balige torotet numf Pralni it Oe ſarlae pennis ſolctin cusl⸗ Cicen⸗ N 1in Gqr aa⸗ Tun. Aec Tos! Cicitn Aicn ineth Nme⸗ Uius, Dpolt tusdo denac enten locug! oppice aco⸗ oo ten Muth Minn deenn tue Ramn (en Mur elci Ne Ferrurule ui Cbberp lbeige⸗ gd Moltraen nin. An Kouios Aumventn Ilwpilee. Moodc iid. „ Vaslten cötinetc⸗ mel Au eckezeled icale nirur. Mo⸗ e Exaio guns Ad Hürs zu vendtis etusin⸗ loctamm ſebteii mpn icusom nenlmi4 Hon inen nen irſu ni Vigin Venpletn eliceie lpgeenbu Ntlioer onfundün Irtad, ndocra lierlo * pita & aſtuta. Oleaſter ſilueſtris ſeu ruſtica oliua. Duma ſpinæ frutex. Siler ar buſti genus. Suber arbor glãdifera. pomum. Tvbullus: lſpie ſeram teneras ma turo tempore uires Ruſticus & facili grãdia poma manu. Cruſtumũ ad armm num fluuius. Rhenum in gallia lader apud Solonã in adriacum effluens Gry ps alatũ animal roſtro adunco in cæteris leoni ſimile aurnm in Scythia cuito dit. Oeſtrum dicitur & aſylus muſca ẽ boues uexans. Picus auis rubris pẽnis ſparſa quæ arbores cũ ſonitu roſtro tũdit. Halcynois auis paulo maior paſlefr pennis purpureis candidis admixtis collo gracili & proceri raro uila brumali lſolſtitio ĩ mari nidificat. planeta a plani quod eſt error.dicitur a nobis errati cus. Laniſta princeps gladiatorum. popa pinguis Nauta nauita Cytharilſtra ſi dicen. pincerna miniſter in mẽſa. Sophiſta eit is apud quem dicendi exercitiũ diſcitur. Item quã falſis argumentis malas cauſas tuetur. præterea: ut ait Cice ro in horten.Is eſt nnnc hic ſophiſtes ſic enim appellantur hi qui oſtentatiõis & quæſtus cauſa philoſophantur. Collega ſocius in officio. Scurra qui riſum ab audientibus captat: non ſalua dignitate perſone. Lixã aquam ueteres dixe runt: unde lixe qui aquam in exrcitu uehunt. Lix cinerem ſigmificat & lixuid Aſſeclæ clientes qui ſequuntur quempiam ſequendo. Perfuga qui a ſuis ad alios fugit: ut iuuetur. Tranſfuga uero ut iuuet. Turca populus qui & turcus dicitur. Scytha in Aſia ad ſeptẽtrionem populus. Geta iĩ datia populus. Talpa animal ex terra uiuens. Sarmata ſupra meothidem paludẽ populus. Ethiops in ethiopia populus. Damma quadrupes que dorcas dicitur. Amphora uas & menſura. Cataracta ſeneſtra cœli: & ſpecus ſubterrãea: & pendula porta. Li uius. pendulas & recidentes portas cataractas. Catapulta iaculum uelox uel ſagitta. Epithoma bræuiarium: probelma dictum implicitum &G& iſolubile uel ꝓpoſitio cum interogatione:pediſſequa famulus & famula. Verna puer na- tus domi ex ancilla ueris tempore. Alienigena diuerſi generis homo. Verbi gena criſtus ex uerbo dei natus. paricidaqui liberum occidit: patricida qui pa rentem. Homicida qui hominem liberum uel ſeruum occidit. Sedile ſedendi locus. Lybe aphrica regio. Nihil nullius precii. Veii oppidum in tuſcia. Gabii oppidum in Latio uia preneſtina. Illiturgi oppidum i hiſpania. prædo raptor Spado a ſpao quod ẽ uello. Cudo qui cudit monetam & faber.l. igo raſtrum quo terra foditur: Mango emptor uenditorue puerorum: & quarumcunque rerum quas excolit. Bubo uolucris nocturna infauſti augurii. Stellio auimal minus lacerta maculis plenum. Caro ipſum corpus animatium. Talio eſt par poœna. qua afficitur qui illam in alium uolebat inferri aut intulit preſto para- tus: preſens: fauens Preſul qui præeſt epiſcopus. Exul qui pulſuse patria eſt. Stamen qnicquid in colo ad nendum ponitur. Fidicen qui fidibus canit. Liri cen qui lyra canit. pecten inſtrumẽtum quo capillos capitis explicamus & fœ mur ipſum. Helycon mons Boætiæ. Barbiton lyra & cantus dulcedo Sindon ueſtis tenuis Maritalis. Quo tu liber ocioſe tendis cultus ſindone non quoti diana. Babilon in aſſyria oppidum. Sydon in pheœnicia oppidum. Diſpar non par. Compar ſimilis. Lynther ſcyphus capiſterium. Tuber fungi genus orbi ake colatum & calloſum piper arbor & baccha ei-gCadauer mortuum corpus. La üre ſer herba eſt. Siſer herba cibis grata. Spinter ermillæ genus quo mulieres ute- uihn bantur in brachio ſummo ſiniſtro. Priſcianus fibulam in humeris eſſe dicit. ut Vber abundas: Cato in ſecundo oiginum:lta res uber fuit. Acer fortis celer luce ſeuerus & acerbus. Paluſter ex palude. Campeſter ex campo. Silueſter ex ſilua. ce Leuir frater mariti. Pir ignis Martyr græcum eſt &teſtis interpretatur. Decor Aqh pulchritudo. Indecor turpis. Bicolor duorum corporũ: Furfur auis eſt. Aſtur mMn homo ex Aſtura oppido maritimo in latio. Anxur Taracina nunc dicitur. ſhon Ligur ex liguria regione dicitur & ligus. Boreas uentus ex ſeptentrione. Ale- pAp trum uetus iuxta Vuerulas municipiuʒ. Fomes a ſole & arida materia ꝗ ignis nßhe nutritur. Seges frumenti herba & terra ipſa: Superſtes qui ſuperuiuit & renma Murl net in uita. Antiſtes ꝗ excellit aliis in aliqua re ales oẽ aĩial uolãs præſes ꝗ præ allpn ſidet. Quadrupes quod quattuor pedes habet. Verres porcus. Hippomanes: mun gutta quæ ſtillat a natura equæ &herba quæ uertit equos in furorem ſi guſta ne uerint. Aſpis ſerpentis genus. Tricuſpis trium acuminum. Fuſtis baculus. En ððWðMWẽ ſis ſpata. Vnguis os tenue in digiti ſummitare. Follis pila & uentoſum inſtru- Aal mentum quo ignis excitatur. Aedilis magiſtratus nomen qui publicis & pri- mondu uatis ædibus & templis & ludis præeſt. & rebus emẽdis uendẽdiſue. Orbis ro ALlis. tundus & mundus. Vectis paulus ferreus. Axis ferrum quo & circa quẽ uerti Dd tur rota Torquis ornamentum colli. Gordis uas uiniemiatorium ex umini- Wye bus. Torris ſtipes. Cannalis cannale per quod fluit aqua. Glos ſoror mariti & loen uxor fris. Logos ſermo & rõ. Chios inſula in Aegeo: Epos carmẽ examerrun (n Impos nou potens Compos uoti effector. Chyronomos dâs geſtus manibus A Arrctus urſa. Ouidius eſſe duas arctus: quarum cinoſura uocatur. Nardus her uncd pa odora. Sinodus coadũatio. Papirus iuncus ægipti in cuius radicibus tẽuii bre Y ſimc diuiſis ſcribebant. Coſtus aroma lignum Biſſus lana. Pinotares conche mco— Vannus inſtrumẽtum quo prugantur frumẽta. Phaſelus nauicula. porticus WGeo ſpatium tectum ãte ædes: Smaragdus lapillus precioſus coloris uiridis. Diph oſtt thongus conglutinatio duarum uocalium uim ſuam ſeruãtium in eadem ſl Morke laba. abyſſus ꝓfunditas aquarum immenſa. Delos inſula. in Egeo. Athomuas (ted corpuſculum quod fſctiionem pati non poteſt. periodus circuitio uel circũdu (ca ctus circũſcriptio ãbitus or̃onis Philoſophus ſapiam amãs. Philocalus amãs Aph bonum. Munus donum. Mus ſorex. Curs cibi & coſſa. Rus ager extra urbẽ (Q(ull Anus uetula ab annis dcã: ut ait Feſtus: ſiue ab a quod eſt ſine: & noos quod M eſt itellectus. Tribus’ciuitatis pars. Nurus uxor fiilii. Socrus mater uxoris aut pen fil i. Manus membrum & ſocietas. Audax qui non timet. Nugax nugator. LDo ALKcd quax qui nimium loquitur Rapax qui rapere Promptus eſt. Procax petax un o de procare petere pertinax perſeuerans ꝓprie in malum Contumax inobedi ſ i genorbi ncopesla. mülenese, mele dc,, rſoncee ſkreillcn, tanr Deoor isen Aun c din triore k, terueg juit& n een ppomanen emſ guſti Nulus. n uminltr⸗ ics N ⸗ e⸗Orbesno 1ce en er umin; r mariti& wetrum mandbos ardos her js lelit 8 conche 1 poltics 1 Di edemg Ahomus lcrcidn losam guraurde 005 q IorisN Ealo 4pem Gbhel r * ens Peruicax perſeuerãs unde peruicacia in bonis perſeuerantia. Nonius. Per nix uelox. Simplex unicus & apertus. Opifex opus faciens. Artifex effector ar tis. Aurifex aurum cudens Ferox fortis & qui nimium iraſcitur. atrox terribi lis. Trux crudelis. Codex liber & cortex. Pollex digitus maior. Senex Tibul Ius de muliere intelligens. Commemorant merito tot mala ferre ſenem:In- dex demonſtrator & demonſtratix. Hymbres tegula. Pumex lapis leuis & aſ per quo pelles & chartæ fricantur Vibex ſignum e xictu flagelli. Forfex ferra- mmBaentum quo fila inciduntaur a ferro & filo dictum. Forceps a ſoruo & capio qᷓ ſi ſoruum ideſt calidum capiens. Forpeex inſtrumentum euo icidimus a fer ro & pilo Ramex ruptura fœmoris deſcenſio inteſtini in ueſicam. Carex her ba aſpera. Silex lapis in quo ignis latet. Varix uenarum in tibiis dilatio Limax uermis quidam. Celox nauis genus. Exlex ſine lege. Scrobs foſſa. Inſons ſine culpa. Expers ſine parte. Torrens fluuius nõ perpetuus. Triens tertia ps aſſis unciæ ꝗqttuor. Quadrãs quarta ps libre unciæ tres. Sextans ſexta ps aſſis: id eſt unciæ duæ. Dodrans unciæ nouem qſi dempto quadrante ex aſſe. Dextans unciæ decem quaſi dempto ſextante, Adeps pinguedo. Bifrons duaꝶ frontiũ & fallax Effrons impudens ſine uerecudia. Parens pater & mater. Infans puer nondum loquens. Deuirginans uirginis uiolator Accidens quod accidit ante cedẽs quod anteccedit. Decens conueniens. Oriens ps mũdi unde ſol oritur. Occidens regio ubi ſol occidit. Profluens fluuius Animans animjal.. IN Præteritis ſed ſiqᷓ deeſſe uideant᷑ aperta p ſe ſũt.aut ĩ cõſtructiõe inueniens Forem eſſem fore futurum eſſe. Afforem præſens forem Deforem abeſſem Conforem ſimul forem. Quæſo auide quæro. Auſim audeo. Cedo dic uel da. Faxo frequentatiuum a facio. Aio dico. Aue ſalue. Salue tam ueniẽé⸗ tes ꝗᷓ. diſcendentes dicunt. Vale ſoli abeuntes. Ouat lætatur. Labaſco icipio la bare. Dumeſcit ſpinas gignere incipit. Amaturio amare meditor. Eſurio fame afficior & meditor eſſe. Gliſco creſco: Sidere auium eſt Sedere hominum. Nideo lætor uultu.Ambigo dubito. Scando aſcendo. Vergo inclin o. Stri deo ſtridorem facio. Quatio commoueo. Furo iraſcor inſanio. Tollor ex altor remoueor. Hio aperio me. Hiſco os aperio. Scito & ſcitor frequẽter ſcire quero. Accio uoco: Laceſſo frequenter lacero & prouoco. Arceſſo acd cuſo quaſi acrcere cupio. Sorbeo deglutio. Catulo eatulum imitor. Catillo exigua uoce catulum imitor. Garrio loquor uocem emitto. Caluo decipio Cauillo iocoſe calumnior Fundare firmare Appellare alloqui & uocare. appellare preuenire. Compellare alloqui Compellere eogere. Legere ocu- lis percurrere furari capere nauigare. Serare claudere. Cedo cum facit cecidi occido ſignificat & uerbero. Cedo ceſſi locum do. Tergo mundo. Strido cla mo ſono:Denſeo ſpiſſo Duro durum facio. Conniueo oculis ſignum do. Vnio coniungo. Creſco maior fio. Paueo timeo. Acuo acutum facio. Aceo acidus ſum. Pendeo ſuſpenſus ſum & dabius. Pendo pondero. Luceo ſplen- . g ii deo. Lugeo ſuctu ſũ. Frigo ĩ oleo aſſo frico ſcalpo.Pãdor.r manifeſtor. Ver tor uoluor. Verror trahor. Scire uere noſſe. noſſe cognoſcer᷑. Flare flatũ emit tere. Flere lachrymas emitter. Crepo rumpor & ſonitũ do. Nexo implico: Pli co flecto duplico qᷓſi bis plico. Replico iterũ plico. Cubo iaceo.mico: ſplẽdeo appeo digiris ludo. ardeo uror iraſcor amo. tõdo capillos aut pillos aputo de curro uaſde curro repupũxi iterũ pxi & notaui. Repupug' iterũ uexaui Leo deleo. Obſoſeo putrefio & inueteraſco. Cicero. Obſoleuit iam iſta oratiõe multo magis ꝗᷓ uerbis refutata. Torqueo acriter uexo flecto torquendo & im mitto. Cieo uoco. Mulceo mitigo. Pelluceo ſiue perluceo ideſt multum luceo compoſitum a ꝑ & luceo. Vel a poli quod ẽ multum. Imbuo impleo maculo icipio.lco percutio.plautus.lcit fœæmur. Compeſco frẽo.Diſpeſco diuido.Ply nius in quinto. Inde aphryca ab Ethyopia diſpeſcens. Pando manifeſto. pren- do capio. Scindo diuido. Tundo cum ſonitu ferio. Ludo ludum facio & com pono. Rado pilos a cute recido: & ſũmam cutem detraho ſiue leuo: Cludo ſero. Occidi interemi. Occido pereo.Incidi ſecui. Recidi reſecui. Incido caſu ĩ teruẽio Concido ſimul cado. Cudo ferio percutio. pedo crepitum emitto. T=⸗ do extendo dirigo. Dego uiuo. Cogo cõſtringo. Impingo afſigo. Negligo ſp⸗ no non eligo. Mergo ſub aquam mitto. Corrigo reprehendo. Surgo erigo me Colo amo adoro habito orno excolo:pſallo canto. Tollo aufero ſnbleuo: per cellere eſt animum ferire percutere corpus ledere promo ꝓnũcio palam effe⸗ ro: Gemo doloris uocem do. Sino permitto. Sterno occido dencio pläum red do. Gigno genus & principium do. Lino ungo: Scalpo frico ſcabo. Linquo di mitto. precuro ãrecurro. Vro conſumo Flecto plico: Necto implico pecto ex plico capillos: plecto ferio: unde plecturum, Conuiuo ſimul uiuo. reuiuo reſu ſcito lacio immitto:icio ſerio.elicio ſeriendo extraho euoco: Fodio terram ca uo. Rapio raptiĩ capio. Cõcutio ferio qᷓſſo fiuo diſcurro. Struo compono. Tra ho per terram uiolẽter duco. Vincio ligo. Sancio legem firmo. Farcio impleo Rauceo raucus ſum. Amicio cooperio ſalio ſako & ſale ſpergo. Diſſilio deſcẽ do Sepio circũdo. cambio cõmmuto. cooperio tego. Comperio cum experi- entia inuenio. Langueo debilis ſum. Valeo medium uocabulum æſtuo uehe menter caleo. Luo penas patior & criminum purgo. horreo timeo. ſugo ore at traho. Reiicio repello. reficio recreo reſtauro. Ondo demõſtro. Abſcondo oc culto. Findo diuido. Indulgeo operando & benigne cõcedo & tracto Adoleo creſco & ꝓpicio quãdo ẽuerbũ ſacꝑ. Sepel io hũo. amicio tego cenſeo iudico ſuadeo puto precipio. Torreo deſicco aſſo Mollo texo. Occulto eelo. Diruo ꝓp ſterno. Eruo ualde diruo eripio & diruendo excerpo. Mingo lotium emitto- Ango uexo dolorem incutio lambo lingua tracto liguo. Vrgeo: conſtringo Operio expecto Cominiſcor confingo. Tuor uideo. Tueor defendo ſeruo. ꝓ ſiciſcoxr diſcedo ut eam longius. Nanciſcor ſortior acquiro. Fatiſcor faſſus ſuũ apio me & diſſoluor. Cõperior ĩuẽio. Diuertor ĩ diuerſum eo. ſodol ulnic tione enimc inſtirue urienl Optime Lcone wode⸗ coiee fruſtt leſpe Gan ttore llchr ſe 4 e korun Plers nisexen Coina ikr beler relinqi chrirue uasa tio cop Aem hori ſe. berde Eecrt eigte ſerre⸗ memn konen lorem nikſtor per Nellatüenit inpl . nico lice⸗ loihnoce ivenni Len Rornie Gendodin noltum e npeonmt codiual niſeſtonen nbcodn ko Cun co ai memmnol Meiroh⸗ moenpne ſoblemnde on oplümtl olingodi opelloen uivotell oerramd mhono Ncioinpe, Nocli cvm Nhel⸗ Zſtoo Ne gooren Monooe 1o ACeo⸗ hſeo dic⸗ loDino um emito corltin 6o lan/ ilco 1 lo. Sulpitii Verulani de cõponẽdis & ornãdis epiſtolis ad philippũ Gentile palauicinum patricium genuenſem opuſcualum. S Vm omnis oratio philippe gentilis palauicine emẽdata pſpicua CcC cöpoſita: ornataq; eſſe debeat: lamq; recte loquendi præcepra di diceris: nex in partium oratiõis uariatione nec in generibus dilſ- cernẽdis:nec in cõſtruẽdo iam hæſites a pura illa & ſimplici nar ratione.in qua te exercui ad compoſitionem & ornatum erigere. meditor: Sic enim docendi ratio poſtulat. Sic mea quædam auiditas in te recte & mature inſtituendo me urget. Auget eam meritis in me ſuis Antoniotus epiſcopus aurienſis innocentii.viii.pontiſicis maximi Datarius patruus tuus ominum optimus & benigniſſimus: qui donec te Plurimum iĩtelligat ꝓſeciſſe. & me & te cohoratari:iutriq; tanꝗᷓ cuſtos e ſpelũca iſtare non deſinet. Quare maiorẽ ĩ modum tibi eſt enitendum ut præter utilitatem tuã & gloriam: ꝗq mihi tecũ coĩs eſt: eius expectationẽ & ſpem quam de te & de me concepit egregiam: nõ fruſtreris. Scis ſi doctus euaſeris ꝗ honores & ꝗᷓta tibi præmia proponantur qᷓ uel per ĩertiã uel per luſus & uoluptatum illecebras non arirperes. illiberalis & uani eſſes igenii.Itaq; danda tibi eſt oꝑpa hoc tẽpore diligẽs ut magnam uſi tatorum uerborum copiam hẽas qua tuæ menſis concepta apte & apte diuer ſiſq; modis poſſis enũciare. Eam ꝗdẽ ex multiplici lectiõe: auditiõe ãnotatio neq;ʒ paulatim quotidie conſequeris. Linguaq; & ſtilus: qui eſt optius dicen- di artifex: ut Fabius ait. continue exercendus. Imitandiq; tibi ſunt optimiur eorum ſimilis poſſis euadrᷣ obſeruabiſq; accurate ꝗᷓtulumcũq; dixeris aut ſcri pſeris ſit ꝓbabile:& ĩ hoc aſſueſcas.ĩ naturãq; uertas: Nam ſi recte dicerẽ noue ris exercitatione frequenti compabis celeritatẽ. Hæc iõ ne forte tibi indulgẽ do in arrogantis garrulitatis facile exuendum uitium incidas. Et quoniam Ois oratio quã es deducturus ita ſe hẽt. uelut domus ex cemẽtis cẽſtruenda. uel ex qᷓcunq; materia ſimulachrum quod uel poſſis rude ĩforme & impolitũ relinqᷓre uel ſua cũ dignitate formare polire. ornare & pinger̃.Prima eius pul chritudo erit ut apte ingenioſeq; ſit excogitata. Secũda in earum ſentẽtiarum quas ad rem idoneas adiueneri diſpoſitione & ordine. Erit aũt hæc diſpoſi⸗ tio duplex. Artiſicialis ꝗᷓ ſeruatur in ordine ptiũ oratiõis. & argumentationis & temporalis qᷓ aut ptiũ mmutatione aut prætermiſſione non cõſtat. ſed tẽ- pori ſe accõmodat. Tert ia in ꝗᷓ nobis eſt diuitio ĩmorãdum ipſis ſentẽtiis & uerbis uerborumq; ſtructura & exornatiõe ſplendeſcit. Primo ille & ſecũdus decor tanꝗᷓ lucem affert toti oratiõi. Tertius uel imminutis ꝗbuſq; partibus eius tanꝗᷓ gẽmæ & pictura cõſpicitur. In prima pulcheritudie ad ſummũ hæc ſex requiruntur ut apte principium faciamus. Narremus. Diuidamus. cõfir- memus. Confutemus & concludamus. Principium accipimus eã breuẽ ora tionem qᷓ ſtatim nobis aut beniuoũ aut docilẽ aut attentũ comparat audi⸗ torem. Beniuolum faciemus a nr̃a perſona ſi noſtra ofſicia in quoſcũq; abſq; arrogãtia laudauerimus accõmodate. Si nr̃a incõmoda expreſſerimus. Si ſpẽ noſtrã in eis nos collocaſſe dixerius. A perſona aduerſariorum. ſr inhõeſta & arguẽda eoꝶ facta ꝓferendo in odium.Si potẽ tiã eorum & licitatẽ. & fauo res aperiẽdo ĩ inumdiam. Si eorũ inertiam & luxuriam proſferendo in contem ptũ adduxerimus. Ab auditorum Perſona. Si eogꝑ facta dictaue laudauerimo Si exiſtiationẽ eoꝑ: Si iudici expectatiõem apuerimo. A rebus ipſis ſi cõmẽdã do nrãm aduerſarioꝶ cãm depſſerius. Docilẽ auditorẽ ſaciemo. Expoſitõe to tius cõſtituẽdo ipſũ attentũ. Attentiorẽ facit ꝓmiſſo dicẽdi magna & pulcra. Precatio ut ſint attẽti & expoſitio dicẽdoꝶ p numeꝑ.si hẽmus genus cauſæ honeſtiũ hoc ẽ ſi oppugnamus aut defẽdimus qã ab oĩbus ur̃ poſſe ꝓbari lice bit uti uel nõ uti pricipio.Si uti uoluerĩus.a lege a ſcriptura. ab aliquo nr̃e cau ſæ firmiſſimo adiumẽeto pricipiũ ſumemus.Si turpe. hoc ẽ ſi res hõeſta oppu gnat:aut defenditur turpis: loco principii utemur inſinuatione. id eſt quodã per diſſimulationem ingreſſu quo fructum ſlimilem conſequemur. Com⸗ mutabimuſq; hominem pro homine. ra pro re: hominem pro re: & rem pro homiĩie. Vtemur ficto cõſenſu auctoritate ſimili crimĩatiõe & uel extremi di aduerſarii occupatiõe. Ad inſinuationẽ quoq; cõfugiẽus:Sed cũ arguta admi miratiõe & cõſidẽti ꝓmiſſione:ſi auditor fuerit pſuaſus. At ſi fuerit auchẽdo defeſſus feſtiuã dicacẽ & hylarẽ afferemus. Si genus cauſæ dubiũ erit: hoc eſt ſi habuerit ĩ ſe honeſtatis & turpitudinis partẽ: ut ſi fratrẽ ſacrilegũ tueamur: incipiemus abemuolẽtia. Si hũile:hoc ẽ quõ cõtẽpra res ãteſert᷑:ab attẽtiõe ex ordiemur. Seruãdũ autẽ eſt in exordio ut ſit lene apertũ. & nõ apparatũ. Vici oſũ erit:ſi uulgare:ſi commune:ſi cõmutabile:ſi lõgum:ſi ſeperatũ:ſi trãſlatũ: ſi contra præcepta. Narratio eſt breuis dilucida & ueriſimilis rerum geſta rum uel quaſi geſtarum ad cauſam pertinentium expoſitio: uel ut frequenter in epiſtolis incidit rerum gerendarum honeſta petitio. Breuis erit: ſi unde ne- ceſſe erit ceperimus.ſi ſummatim & ñ particulat narrabimus. Si non ultra ne ceſſarium proſequemur. Si trãſitionibus & digreſſionibus uremur. Si per ea quæ dicimus antefacta intelligẽtur. Si dicta non iterabimus. Dilucidam fa- ciet ordo rerum geſtarum: ordo temporum & ipſa breuitas. Veriſimilẽ: ſi ut mos opio.natura. ſpatia temporum perſonarum dignitas conſiliorum ratio nes. & locorum oportunitates poſtulabunt: dixerimus. Eſt alterum gẽus nar rationis: quod iĩtercurrẽs aut digreſſorium dicitur. Id fit fidei: criminationis. tranſitionis. apparationis: laudatõis ſue cauſa. Tertium a cauſa ciuili remotũ in perſonis: & negociorum expoſitione uerſatur. In negociis poſitum ha bet tris partes, Fabulam quæ nec eſt uera nec ueriſimilis. Hiſtoriam que ẽ res uera & geſta. Argumentum quod eſt res ficta quæ tamen fieri potuit. Quod poſitum eſt in perſonis debet habere ſemonis ſeſtiuitatem. Animorum & af- ſectuum cdhſſimilitudines uarias: Diuiſio ẽé qua breuiſſime partimur & ape Mimus quid conueniat quid in controuerſia ſit. & qua de quibus rebus dictu iſum enoltr⸗ Mariort ſnpan cotrol⸗ conied. hocſen colloo Concl gerep iop⸗ rme quo Cor (ulor Pom. Pcör Eade ſtpb ortur tiama⸗ Aitort wiata fo.nn 1aion Epplec⸗ Ptorfi gitatise Wuspa Korcki Prxter Iu inip Ach Draio imn ß inköcſ mit⸗ Oncen WMdnenin lcöned oltde MAc Pennucan Kepbante gwoma höeſtin dent oi . Con⸗ Arnp lememici Hguriactmi it wdic ennbe üwenmur anenörel darni N milan erunget ſeegvemn ſtunce e vonolNa 1. Lpere⸗ Ueilun/ ſwiein rum io ngeos minnini lireron vohunh n gveen⸗ i⸗Q ri ſumus:aut p enerationè: aut abſolute diſtribuẽdo expõimus. Còfirmatie ẽ noſtraꝑ rõnum & argumẽtoꝶe grauis expoſitio. Cõfutatio eſt loconĩ con trariorum arguta diſſolutio. Hæ duæ partes ſunt tãꝗᷓ arena ĩ ꝗᷓ pro canſa no ſtra pugnamus: uel circa cõſtitutionẽ legitimã: quõ in ſcriptis aut ex ſcripto cõtrouerſa naſcit. Vel iuridicialẽ: quũ iure aut imiura ꝗd factũ ſit quærit᷑. Vel coniecturalẽ quum de facto eſt controuerſia & coniecturis innitimur. In hiis hoc ſeruãdũ ut primo loco ſirma medio leuiora: ultimo argumẽta firmiſſia collocemus. Concluſio eſt artificioſus terminus orationis. Concluſionum genera tria. Vnum quod fit per breuem ordinatam & non lõ ge repetitam enumerationem., & aut tranſimus genera noſtrarum argumẽta tionuũ: aut ſingulas eaꝶ partes aut an aliud uelit auditoreſ quaſi iã pſuaſos ro gamus. aut cũ noſtris argumentatiombus contrarias iungimus. Alterum eſt quod fit per amplificationẽ ſiue indignationẽ. Ampliſicationis loci ſunt. Au- ctoritas deoꝶ homĩum legũ generalis offenſio uel gratiſicatio. Futuroge peri culorum aut ĩſuaſione commodorum deſcriptõ. Iniqtatis uel æquitatis exẽ- plum. Deſperandæ malæ cõſtitutionis reuocatio uel æterni benefacti memo ria. Deliberatum peccãdi uel bneficiendi iuditium. Immãitatis peccati uel me riti magnitudo. Singularitas inuſitata peccandi. uel promerendi cõparatio pctõrum uel meritorũ iĩ ter ſe. Demõſtratio geſtorum in negocio & poſt ipſũ. Eadẽ penetratio eſt ſed fer̃ p contraria minuẽdi. Tertiũ concluſionis genus fit ꝑ breuẽ cõmiſerationem ſiue cõqſtionẽ. Loci ãt commiſerationis ſũt uiriũ fortunæ & ifirmitatis hominũ demr̃atio Præteritorũ bonoꝑꝶ ad p̃ᷣſentẽ miſe riam comparatio. Conſequẽtium incommodorum enumeratio Humilis au Aitori facta ſubmi ſſio & cõmẽdatio. Deploratio futuræ parentũ miſeriæ. De mr̃atio clæmentiæ qua ſumus ĩ alios uſi.Continuæ noſtræ ĩfelicitatis expreſ fio.Iniqui fati deploratio. Fortitudis in perferendis malis promiſſio. Comiſe rationis amotio fit a iuſto. Vtili. poſſibili decenti: & facioris tanꝗᷓ per gradus explicatione adhortatione adiecta: ut Nolite iuſtum ꝗ lachrymat animaduer tere. Sed illum añ oculos ponite: qui legum & morum ſpretor dei contem ptor fana uiolauit: fores effregit:donaria ſuſtulit. Quid moram ni:quid co⸗ gitatisan cum quem omnia iura condemnant ſeruabitis? His ſex quas dixi⸗ mus partibus eo quo ſcripte ſunt ordine poteris in epiſtola uti. Interdum pro exordio ſat erit ſalutatio pura. quam aliquando ſiue familiaritate ſiue odio prætermittimus. Poſt id ſtati narrabimus. ſi narratio proderit: aut petemus. TIum ſi quid confirmandum confutandumue fuerit. uel ſuo loco uel ſtati in iĩpſo initio id peragemus. Adiungemuſq; exornationẽ aliquam ſi libuerit & claudemus epiſtolam uel artiſicioſa illa concluſione. uel adhortando polli cendo precando minando bene ominando. Adiiciemuſq; uale aut aueto. Tũ tempore quo ſcripta eſt annotatio ꝑ calendas: nonas & idus nomen nr̃m cũ orationis benignitate ſubſcribemus: ſi ſalue aut huiuſmodi uerbum cum uo g iiii eandi càſu princiĩpio uſi ſumus: Vt ſalue mi philippe uel probæ indolis adofe ubili ſcẽs ſaluus ſis. Si uero ita incœperis. Philippus Sulpitio Verulano ſalutem uel Cemcit ſucceſſum uel ſœlicitatem. uel commendationem. non opus eſt niſi in argu- mop menũt humãitatis aliquid tale ſubſcribere ldem tibi deditiſſimus alummuus nucke aut obſeruamtiſſimius aut amãtiſſimus. Suntq; hmõi epitheta & appellatiões Lenru pſonis accõmodada & nuc ſe cilentẽ nũc ſeruulũ nũcaicũ nũc fratrẽ ꝗs ꝓfite Ersam bit.Inſcriptio autẽ exterior clauſis litteris pari ratiõe ſcribẽda eſt: ſed quodgi ston cũ apparatu modeſto ſiue ꝑ dãdi caſũ. ut Hortẽſio rhetoriegregioſibi cold itus ꝓ patre: ſiue p accuſatiuũ præpõne adiũcta. ut ad itegerrimũ uiru hortẽſium iiſtese rhetorices in Romano gymnaſio celebrẽ ꝓlſeſſorẽ ſibi obſeruãdũ ꝗplurilu. Hoc loco id erit aduertẽdũ ut poſt nomẽ ꝓfeſſionis aut officii & dignitatis wile⸗ cũ ſuo epitheto expᷣſſum: ut iurecõſulto eximio: uelſc ĩſſio legũ ĩterpreti me nu dico Apollineo ſacerdoti uenerãdo pretori iuſtiſſimo uigilãtiſſio eꝗti orna-⸗ loin tiſſimo. ductori fortiſſimo. Alius patronus benemerens. Alius amicus cõcors. ( præcipuus ĩicõparabiliſ. Alius frater iucũdus dulcis ſuauis. Alius pater metuẽ hypd dus obſeruãdus colẽdus. Alius dominus beneficẽtiſſimus clemẽtiſſimus uni unie cus ſigularis honoriſice appellet Non alienũ ſi ad maxĩos u'ros ſcribẽs eos q mn doq; a maieſtate auctoritate dignitate. benignitate. dignatiõe. clemẽtia domĩa Eſi tione facilitateq; & huuſmodi uerbis denominabis. Immo mi ita egeris duuo hbiine rũdam faſtum oflendes: dices tamen maieſtas & dominatio tua non ur̃a niſi Main ſint plures:& totam epiſtolam benigna utere oratiõe quæ plurimum facit ad Qunr gratiam: ſed caue ne alicubi barbare quicꝗᷓ dicas. Tum placet locum quo epbpi-· M ſtola eſt perferenda in accuſandi caſu ſubſcribi: ut Romam apud ædem diui 4 Pantaleonis Siue ingignendi ut derur uerbum ſuppleatur. Siue ꝓ appellati- 2 uorum natura præpõnes cũ ſuis caſibus apponantur. Inſcriptiones igitur ꝗ etiam⸗ bus etiam in principio mutatis caſibus uti poſſis prudenter & apte cõpones. iſtqu. Adiectiua uero annectes: titulos non reticebis. & ꝓ tua in eum ad quẽ ſcribis (rum obſeruantia & beniuolentia ex eius dignitate hoc in loco maxime loqueris mlii Multum. n. intereſt ꝗtus ſit ꝗſq; etiam ĩ auctoritate & officio pari.poteſt enĩ tergg ſũmus.poteſt mediocris poteſt imus eſſe. Itaq; cõgruis & grauibus unũquẽq; oſſol epithetiſ uenerabimur. & ſuperlatiua quibus ad alium utebamur ad ahũ ſcri- elol bendo ꝗdoq; uertẽus in poſitiua. & contra maximeq; aduertendum an ad qm ſ⸗ ſcribimus ſacer an ꝓphanus. magiſtratus an priuatus. nobilis an plæbeius. do mnorai ctus an indoctus. Et omnis noſtra oratio ingenio moribo ſortũæ ætati & ſex nider ui congruat. Regulos ꝓpapas. legatos præ ſide urbium & ꝓuinciaꝶ guberna ünen tores. Artium aliarum uigilumq; præſectos: ædium ſacrarum ãtiſtites. religio umca niſq; aſſertores. Theologos & ſacros cõcionators illuſtrioribus epitetis ador Xdrr nabimus Adiectiua nitidiora quæ tam præpõere: ꝗᷓ poſtponere & igere pof D ſumus: hæc ſunt Sanctiſſimus teuerentia digniſſimus reuerẽdus. Triumpha⸗ kecoe lis inſignis clarus uenerabilis excellẽs præſtans, egregius eximius celeber ſpe iid * oltaceke ntemuel i inarn 8 Aumm Ppelhtien negephe Ni Pbiceo honedun Golani. Lcgni erpreic⸗ egonm, cs ocid nerreue mus uni bi eo eiacorin egerc⸗ ontünl vmketa mqvoen ecemn i Pppelat⸗ zigiurg⸗ coponen gneſun eſogeens ſpor wnuge lalularr nad beicd⸗0 taniAlel 2 goben ☛à 14 . tesee ens 4 ſigernn nunp S= . S =☛ ̃ = — ctabilis illuſtris inuictus magniſicus religioſus iuſtus pius fidus ꝓu idus pru dens circũſpectus honeſtus modeſtus ſincerus urbanus ꝓbus ꝓbatus lauda- tus optimus. Fortis magnanimus induſtrius diligẽs ſplendidus ornatus: cha- rus clæmens integer incorruptus dignus abſtinens liberalis munificus bene- ſcentiiſſi. conſtans ſeuerus grauis generoſus nobilis patricius fortunatus ſo lers amantiſſimus dilectiſſimus incompabilis cenſorius quæſtorius prætori us conſumatus artifex ingenioſus litteratus ſtudioſus doctus humanus eru- ditus peritus diſertus eloquens facundus cultus preſpicax prĩceps eloquii an tiſtes doctorum ſapiens & huiuſmodi. Caue ne lafciuis & quaſi calamiſtratis & picturatis inſcriptionibus ani mi leuitatem indicantibus utare. ut ſunt illa purpureis litterarum floſculis gẽ miſcq; decorato. Suauiſſimo lepore pegaſidum affluenti: nitido ſcientiæ cingu lo inſignito. Calendas nonas & idus hi uerſus licet duriuſculi tibi indicant: diceſq; ante diẽ tertiũ quartũ quintũ calẽdarum. Nouembriũ ſicut tertio ca- lendas nouembres nõ tamẽ ſecundo ſed pridie. Eadẽ ratio eſt ĩ nonis: & idibꝰ Iunius aprilis ſeptemq; nouemq; tricenos SJUJYMN Vnum plus reliqui februus tenet octo uicenos ð Sed ſi biſextus fuerit ſuperadditur unus. Principium menſis cuiuſq; uocato calendas: Maius ſex nonas october iulius &mars Quattuor at reliqui tenet idus quliibet ockoo Poſt quas quot reſtant luces numerato calendaſ Atq; idem primum menſis ſuperadde ſequentis. Epiſtolarum genera multa hoc eſt tria eſſe Cice. docet. Sic enim multa etiam ad tria. ut plura ad duo referri dubium nõ eſt. Cum igitur tranſit. Vnũ eſt quo facimus certiores abſentes ſi quid eſt quod eos ſcire aut noſtra aut ip ſorum interſit. Alterum ſeuerum & graue de repub. de philoſophia. Tertium ſamiliare & iocoſũ. Qui plura hiis genera faciũt pfecto delirant. Epiſtola ꝗ & litteras appellãus dicta ẽ ab epiſtelloqd iſgnificat mitto mãdo& iubeo. unde epiſtoli epiſtola iuſſuſq; dr. & ĩ dinutõe epiſtoliũ habet quodcũqʒ ergo genus epiſtolarũ ſcripſerimus ſua figura in qua uerſetur elocutio nr̃a tractabimus Figuræ chcendi quibus in epiſtolis utimur non ſunt diuerſæ ab illis qoas in oratione ſeruamus: ſed plane eædem. qꝗᷓ ut pluirmum epiſtolas quottidia⸗ nis uerbis conteximus. & earum ſtilus eſt tenuis: & ad quottidianam uſq; ora tionem demiſſus: nec magnum artificium nitorẽq; recipit niſi ſupra naturã ſum continens aliquid aſſurgat & pugnet. ominiq; ornatu & numeris falge⸗ at præſertim in demonſtratiuo iudicialiq; genere. nam in ſuaſorio planior eſt & dilucidior. Debet antem ſic breuis eſſe ut ĩ breuitate ipſa apte delectet ple ne doceat ſenſimq; & acriter ꝗtum opus fuerit moueat. Sũt hæ gitur figuræ tres. Grauis ut uerbis Ciceronis utar quæ conſtat ex uerborum grauium ma gaa & ornata conſtructione. Mediocris quæ conſtat ex humiliof̃ neq; tamen ex infima & peruulgatiſſima uerborum dignitate. Attenuata quæ demiſſa eſt uſq; ad uſitatiſſimam puri ſermonis conſuetudinem: Graui figuræ ꝓpinqua eſt ſufſulra turgens: & inflata: quæ uelut timore bonam corpis habitudinem Imitans decipit impitos: quomodo aut noniſ priſcis uerbis aut duriter aliũde tranſſlatis. aut grauioribuſ ꝗᷓ res poſtulat aliquid dicitur qui non poſſunt in il la facetiſſima attenuatione commode uerſari ueniunt ad aridum & exangue genus orationis quod non eſt alienum exile nominari. Qui ad mediocre ge“ nus orationis peruenire non potuerunt erranfes ad eiuſdem generis cofine pueniunt quod appellamus fluctuans & diſſolutũ eo ꝙ cũ ſit ſine uerbis & ar ticulis fluctuat huc illucq;. neq; poteſt confirmare neq; uiriliter ſe expedire. Formula ergo ex Cicerone decerpta intra quam epiſtolaꝑ ſciptor ſe conti nebit hmõĩ eſt. ſubmiſſus & humilis conſuetudinem imitetur. Numeros relĩ quat & ſit ſolutus nec tamen uagus ut i ngredi libere non ut licẽter uideatur errare. Verba etiã uerbis quaſi ad filium coaugmentare negligat. Incidatq; ali ꝗdo in modicum hiatum & concurſum uocalium In circuitu illo uerborũ q contracto & minuto non erit neligens: quis quædam negligentia diligens eſt. Nã hæc ſubtilis oratio etiam incompta delectat. ut molier formoſa comis ueſteq; incõpoſita. Remouebitur omnis ĩſignis ornatus qua ſi margaritarum & calamiſtrorum & cãdoris ruboriſue fucus Elegantia mõ & mundicia rema nebit. Sermo purus erit & latinus. Dulcide planeq; dicetur quid deceat cricu ſpiciet. Ornamẽtũ illud ſuaue & affluens aberit. Acutæ crebræq; ſnĩiæ & ꝗſi ex abdito depromptæ ponentur atq; in hoc oratio dominabitur. Verecunde utetur exornatõibus tam rerum ꝗᷓ uerborum. Erit elegans & in faciẽdis uer⸗ bis tranſferendiſq; uercundus parcus in priſcis. Traſlatione creber: ſed nõ oĩo liberrimus. aptus tamẽ & mollis. Schematis utetur electis & parce. Nam con traria & repugnantia & ſimiliter cadentia & deſinentia & annotationem & omne manifeſte delectiationis aucupium fugiet. ltẽ uerborum iterationes co tẽtiones exclamationes ab hoc ſunt alienæ. Cæteris lumibus utetur ꝓmiſcue modo non ſint uehemẽter illuſturia & continuationem uerborum relaxet & diuidat. Non faciat remp. loquentem nec ab inferis mor tuos excitabit. nec aceruatim maulta frequentans una complexione deuiciet. Sale & facetiis ute uuodice tũ in narrando uenuſte tũ in mittẽdo ridicule. Qui uero genere me diocri uerlabitur uberiorhoc erit & aliqdo robuſtior: ſe d graui ſubmiſſor. Neruog minime aut plurimũ ſuauitatis hẽbit: Huic omnia ad dicendũ orna mẽta cõueniũt Sedate loquet᷑ & placide traſlatiõibus mutatiõibus && metoy mia & allegoria utetur: Verborum lumina omnia adhibebit. multa etiam ſẽ tentiarum late eruditeq; diſputabit. Efficietq; inſigne & florens oratiolns bi- ctum & expolitum genus omni uerboꝶ omni ſententiaꝶ lepiditate cõditũ Gravis ille ãplus copioſus ornatus uirium maxĩarũ & admirabilis aios tracta litptn elellet ie ap petut! torem habere natone ſeruat. 10,85 natiol bis py pliN doek nocn Lräm lone. ndh/ elte noui⸗ tiamd cum marin ſenſos⸗ eibar lalem Geſectz tiaOr⸗ inſingr ſornum ſa ſebos Nanbe mamß homel Verr D kiwos 1 gumn emiczet Ppinar itudinem tr aluͦ ſmini keunge ſaege⸗ cofie bise ir, eR nerdzi twiden inq erboriͦg iligens oacomd Paituuum canen cea cil nie A erecuncde idiser⸗ ed röi⸗ Namcon tonen 4 s l̃ L jmlae eluetdi nbit hel risste ele i or dicm A Ni aumk Nog l i N —, bit. pmouebit. pſiri. — ueler e Lard Se mõ i ſenſus irrepet. modo nouas opiones iferet. mo te Gapte dicere & mo ures nden ſublimis. Temperabit ſe tamẽ ita ut erudi ca leeſcentze l rer nickatur: lam de tertia illa pulchritudine qᷓ conti torem oratore facit raſt ũ. Elocutio igit quã ſola arte aſſequimur. ꝗq; ora habere ĩ ſe Clegitiam cõ Gittan ſpectat᷑ uer bis ſingulis & cõiunctis: debetq; nationeq; cõſtat. Latin zinnemX dignitaté. Elegantia ex latinitate expla ſeruat. Viratq; barbriſtnd filin ſermonẽ purum ab omni uitio remortũ cõ O. & Solgrci inninn en fa gir in uerbo uitioſe cõcepto ſcripto aut ꝓnuncia hatio ſiue Pipicuitas ett quw fedditapert bũ nõ acommodat ſuperiori. Expla bis ꝓpriis & uſitatis recn apertam & dilucidam orationẽ. Id fit uer pſie Vlitata qer ue Ppri⸗ ũit certa cuiuſq;ʒ rei ſua & pene una nata cũ rebus rio eſt quæ a ſtrucltinen ſermone & conſuetudine quottidiana. Cõpoſi ro quæ ornat & uarietate dnt orum perpolitam reddit orationẽ. Dignitas ue grãmatica. quæ facit ur orati inguit. quod ad latinitatẽ attinet pendet ex arte rone Feſto Valla grämariciſd allis Careat. Explanationi neceſſaria. ex Var-⸗ enda Pprietasa quanbho iſq; all is & auctoribus optimis uerborum eſt eru enDene timmne ra flate rrere niſi ut uites obſcœna ſordida & humilia uitiũ wuttaadn ſantrmme in ppriis ſunt hẽnda. Ex obſcuris & exoletis ꝗ omni tiam& circulocntionemnq aber non afectabis. Cauebiſq; eam nimia diligẽ dumq; ſt aperte ne ad osi eilige § orationem gr̃am & fidem aĩttit. Dicen ä intel igẽdos ſit opus ingenio. Nã non intelligi uel Nec a uulgari genere orationis atq; cõſuetudine cõmũis ſenſus abhorrea ins i . eas. & ut Fabius ait: nobis prima uirtus ſit pfpicuitatis propria uerba rectus ordo. nõ i gi E N. Ita ſertno do d Pbabiſs e gl dilata cõcluſio nihil neq; deſit neq; ſuperfluar delectationẽ mõ ſed ad is & planus impitis erit. In cõpoſtione quæ non ad ria. Ordo.iu ncturanumerd cammdg. plurimũu ualet: tria ſunt neceſſa in ſingulis cauendũ ne decrelat Gii lis coniũctiſq; uerbis obſeruatur er 5— ccre ratiO. & ortiori iũgat ifirmi .„ fur. nam augeri & iſurger̃ ſniæ de bẽt Sed ſi ordinẽ ri uenmun pic ros ꝗᷓ fœias pri 4 ꝗᷓ fœias prius ortũ ꝗᷓ occaſum priuſq; deos ꝗᷓ homines dixerimus genera ſi 2 ½ * — „ .. . . Tabitate⸗ zu⸗ 6 nt ꝓximis ante ponemus. Videmuſq; ne ordo faci ambiguitatem, quædã ordie permutato fiunt ſi ni nam ſi præceſſerit gemini: uperuacua: ut fratres gemi- ini: ſupuacuo fratres addideris. Cõpoſitõ debet eſſe honeſta incund ja., nꝗ refici res addideris. Cõpoſitõ de bet eſſe a uaria. nã reficit animos ac reparat ipſa uariet- Der elle Vitetur igirur d 1. ir⸗ reparat ipſa uarietas: ut Fabio ai eformis uer borũ traiectio: 1aie ſmus li, Vitetur i5g orũ traiectio: ut Has res o luci ad te ſcri i n iterur & laſciua trãſgreſſio ut ne exeꝗas ꝗdẽ unus irer lſer mo eke ment. E 6g uerhoze Snuati ꝗᷓ unus ſpús enũciare nõ poſ een. or̃onis firma lex dari nõ põ c auri tũ ipſii j anir ſir . Inõ põt. Sed cũ auribus ru pfint Beci lenitar aut ſi opus fuerit aſperitati eſt c de eurihns ola uerbis hæc de uerbiis ſubſtãtiua breuiora adiectiuis relatiuis & pronoĩ bas anteponunt᷑ Prius geſta poſterioribus interdũ ſũt poſtponẽda Frequẽter . ſenlum uerbo claudere ſi cõpoſitio patiatur ẽ optimũ ſi offendet alibi ſed cõ ecte ſpicue collocetur. Aduerbia uerbis adhærent aptiſſime. Præpoſitiões preſerti apo monoſyllabæ decoræ poſtponuntur: ut hoc in loco. & amor erga te meo ĩiter Kteh⸗ ſimiles caſus: diſſimiles aut dictio aliqᷓ collocatur cum uenuſtate: ut multa lu dicko⸗ uenis laude ornatus: Superlatiua & aduerbia longiora habent ĩ fine clauſulæz ucd gr̃am. Negatiuæ dictiões: ut nullus nẽo. affirmatiue ut oĩs & iſigne aliqd adie Dolta ctiuũ cõſpicue collocat in fine: ut Virgilio clariorẽ inter pœtas inuenies ne- nesof minẽ. dẽ factitant omnes. Sunt hæc ꝗ dicis egregia. Poſſeſſiua poſtponüt. Aind Qui quæ qꝗ relatiuũ ante ſnũ atecedens uenuſte locatur: ut Quã cẽſes Cice- Glon rnis orationẽ: Hortenſũ eſt. Ornatius etiã illud eſt. In quo libro de oratori- lickan bo agit ꝗᷓ liber in quo hoc tamẽ aptius: & illic rectus ſupplẽdus eſt. Infinita ſita uerba reterminata lugubrẽ fiequẽter claudãt orationẽ tamẽ uerbo nõ iungã Lea tur. Impatiuus pteritũ futuꝑq; ſubiunctiui ſonant ĩ fine. Cõpatatiui terri Au nus ipſũ cõparatiuũ pᷣcedat.Sic & obliquus nomẽ a quo regit. Huiuſmodi ar nili compolitionis genera & cõmutãdi & colligandi & cõſerẽdi inter ſe uerba exx lunn imitatione. & apto iudicio malo te diſcere ꝗᷓ ex præceptis contra quæ aliquin-⸗ uin do fit nõ indecore.& pᷣterea ſunt mimæ obſeruationis ſuperſtitioniſq; forſan dhe & quæ nimia cura ſenium ac inſœcunditatem ingeniis aflerant. Illud uero ca uiuV uendum imprimis ne in re dura laſciui: ne in moœita læti:ne ue in læta inculiit Moce & horridi uideamur. Sunt non nullæ pticulæ quæ niſi propriis in locis ponã Mod tur ſœdant orationem. Quare hæ ſẽper ſunt præponẽdæ. At aſt ſed aut ac uael Avert nec neq; cæterum eni uero uerũ ſi ſin quin qᷓtenus ſeu ſiue niſi ni. Ex iis nul- enere lum in maioribus principiis non aliunde dependentibus collocabis præter. beloq At in ĩdignatione. aut uel neq; ſeu ſiue & ni. Poſtponũturque neue quidẽ quo mume q; aũt uero enim & amam apponi poſt primam chctionem clauſulæ dependẽ? (endl tis: præſerti aũt enim & uero. quæ alibi niſi poſt ſecundam non collocant ut meho cæteræ Quæ & quoq; poſt ill dictionem quã & præcederet locari uolũt. Ne (enti & ue. & poſt eã ꝗᷓ an & uelReliquæ coniũctiones fere omnes ſupponi præpoüi untaß qʒ poſſunt.Sed ex illis apte ſunt primis iitiis. Quoniã cũ ꝗquis & ſi ꝗꝗ licet ꝗa frrldent q ut ſi.In miorum initiorum aliud dependentiũ fronte quocirca qpp ꝗqobre tunt Ne⸗ & quare cõſtituẽus: Ergo & igitur ĩ breuioribus cõcluſionibus: itaq; ut pluti⸗· i0 mũ in maioribus Quin præponitur: ut unum. Vtiq;ʒ poſtponit.ic nunꝗ di miſorn citur niſi præceſſerit ſi:aut fuerit ſubĩtellectum. ta ꝓ ualde poſtpõitur: ut hec (fcknn non ita difficilia ſunt Quia non ponitur ante. ſed dicimus enĩ ſed quia. N ue (mliite ro: Vnde nãq;: Age ãt. Sane ãt. l at. Enim ãt: & ne Ac ãt nõ dicas.poſt nõ & nec mun enim apponas. Non tamen dixeris ne enim & ne uero. Neq; non ponitũur an- eEeen te nam. Nec equidẽ ante atq;. Tũ & & geminamus ́ do partes ſunt pares: ut D uir: tum doctus tum modeſtus. Quãdo uero diſpares præponimus cũ & ſeꝗ nrech tur: tũ indicans aliquid maius aut generalius: ut cum in ea re diuitiis ualet.tũ ALiulis egvie abiſecd eiteri lewhiter wtmulal de chullr ealadale nvenies ⸗. hwnit, cele Lornori nna oni Adrwi Uindnoclit Eberdꝛen raligi, niſchloltn ludveoa Eeninelmi locis pon dautacul Eris nl is Præten gucio Mhocantz volit onigrape j teic githun nunich tururſer Pa r⸗ nö t nitin 1 . ntzli⸗ gclaſ 1 uirtute reliqs. Decimuſꝗſq; & quotuſꝗſq; nõ qſq; decima dicitur. Poſtridie præpõit᷑ ſicut pridie abſolute ponit.Particula præpoſitiuo præpoſita multũ gr æ hẽt: ut piucũdus ꝑgrato. Interdũ poſt ꝑ põimus ꝗᷓ: ut pꝗgratus. Int dũ aliã dictionẽ.ut per mihi gratũ feciſti. Multo & lõge tãto ꝗto duplo triplo & ſimi lia cõpatiuis & ſuplatiuis ppõimo. Quã ſolis ſuplatiuis & habẽt põderis mulũ Poſt abs locẽt᷑ dictiões a.t.&.q.ĩcipiẽtes.ut abs te absquis.poſt ab uero dictio nes ĩcipi ẽtes a uocalibo &. l.ↄſonãte &.l.r.ſ.ut ab uno.ab ioue.ab lege.ab r̃ge a ſẽatu. A uero iũgi nõ patit uocibus a uocali incipiẽtibus. Siꝗs alias apd idõe os ĩ ordie obſeruatõeſ ĩueneris ſigna Nos. n. properãtes iã de iũctura dicemus lũctura ẽ qdã uerboꝶ ſtructura & collocatio ſie offẽſiõe.iĩ ea lr̃aꝶ ſyllabarũq; lẽitatẽ & aſpitatẽ attẽdiĩus Nã ĩ ordĩe dictiões ſingulæ & cõiũctæ cõſiderãt᷑ nõ fere a ſono,. ſed ſignificatio. quippe dicẽdum ẽ potius aſpere ꝗᷓ improprie.In iũ ctura cauenda eſt uocaliũ crebra concurſio ſiue hiatus: ut Vaccæ æneæ amœ niſſimæ ipendebant. Vitãda aſperitas ꝗᷓꝗᷓ ut accida & ſubamara ĩter lenia & ſuauia guſtu:ſic aſperitas aliqua & hiatus. inter ſuauia & rotunda delectant. faciuntq; ampliora quædam & molliora. ut pulchra oratione acta omnino ia ctare. Vitanda eiuſdem litteræ: aut ſyllabæ aut uerbi nimia moleſtaq; aſſidui tas VtOTite tute tanti tibi tanta tyrãne tuliſti. Item nam cuius rationis ratio non conſtat ei rationi ratio non eſt fidem adhibere: Interdum tamen in huiuſ modi litterarum & ſyllabarum aduerſione peior eſt ſollicitudo ꝗᷓ negligentia Auertit enim ea curaa potioribus. & hic metus ſti lum retardat. Itaq; ſat erit tenere medium: & primum conſiderandæ uocales: inter quas plus hiarus ha- beto ꝗᷓ a & u ꝗᷓ o. Nam in anguſta e pleinior eſt: Longarũ ſyllabarum & litte⸗ rarum colliſio peius. Quare longæ breuibus ſubiicient᷑. Mimũ plures breues offendunt. Ca uendum ne ex fine prioris uerbi & ſequentis principio defor-- me nomen efficiatur. ut Dorica caſtra: & ne ultimæ præcedẽtis ſint primæ ſe quentis:ut O fortunatam natã me conſule romam. Conſonantes quoq; quæ ſunt aſperiores in iunctura rixantur: ut S. ultima cum. x. proxima quæ magis ſtrident ſi ſibiiꝑpſis collidantur. Plura monoſyllaba male cõtinuãtur & ſubſul⸗ tant. Multa quoq; breuia offendunr. & e diuerſo longa continuata tardãt ora tionẽ. Contentiones curſum. Expoſitiones tarditatem requirunt membrorũ inciſorumqʒ iunctura non eſt ita ut uerborum conſideranda. quia ſpũs quis. efficit ut nõ ſentiat aſpitas aut hiatus. Fugiendus quoq; eſt continens uſus ſimiliter cadentium & deſinentium dictionuum. De Numeris. His uitatis noſſe oportet: Or̃onũ aliam iunctam atqʒ contextã. Aliam ſolutã eſſe: qualis in ſermone & epiſtola: niſi ſuas metas reſpectu rei quam tractant egrediantur:lIn illa tamen ſolutõe ſuis tpibus deſtitui non debẽt. & ſi nõ fliuãt nec cohæreant. nec uerba de uerbis trahãt. Laxora in hiis uincula ꝗᷓ nulla ſũrt & aliis quibuſdam numeris communita eos diſſimulant & occultant. Quãa obrem de numeris hoc loco præciꝑe ꝑpleriſq; uidebitur ſuperuacuum. Sed:ne olo illorum uidearis ignarus: ſic habe. Numerus eſt orationis curſuſ remotus a uerſu ſubaurium menſuram aliquam cadens: græce rithmos uocatur.a me vrOq; ſic diflert ꝙ rhytmus ſine certo termino ſpacio temporum conſtat. Me trũ certo ordie & ſpacio claudit᷑. Vtrũq; autẽ ex pedibus fit. & neutro orator olo utitur. Vitandum ergo eſt imprimis ne uerſum faciamus dum uolumus dicere numeroſe. Ideoq; in principiis & fine clauſularum ſat erit unum lon gum aut duos breuiores obſeruare. In medio ſperſim totidemq; plureſue ut a dultimũ apte perueniat. Obſeruãdumq; ne ceſſantem numerum uerbis inãi⸗ bus cõpleamus: nec ſtudiũ operis appareat Optime a lõgis ĩcipitur. Recte ali- qu a breuibus. Syllabæ longæ graué. Breues celerẽ reddunt oratiõem ꝗᷓ ꝗdẽ COtexta tris hẽt formas. Inciſũ mẽbꝑ piodũ Inciſũ ſiue cõa ẽ ps mẽbri hoc eſt ſſus nõ expleto numero concluſus. Mẽbrũ ſiue colõ quod fit ex ĩciſis eſt ſẽ ſus numeris concluſus ſed a toto corpore abruptus & p ſe nihil eſſiciẽs: Perio dus ſiue circuitus ꝗ fit ex iciſis & mẽbris eſt ſenſuum & totio corporis illa cõ Pprehenſio ſuo numero terminata quæ aut conſtat membris inciſiſq; plures ſenſus habentibus: aut eſt ſimplex. quomodo ſenſus unus maior̃ ãbitu circũ- ducit. Vbicũq; fuerit acrit & ĩſtãter pugnãdũ mẽbratim ceſimq; dicẽus:mẽ⸗ brati etiam plerumqʒ narrabimus. periodus pœmiis maioꝶ cãrum& epilogis & ãplificationibus apta. eſt ĩitiis optius ẽ amphimacrus pes ꝗ cõſtat ex ſyllaba breui ĩter duas lõgas.Idẽ ẽt fini cõuẽit.Peon ꝗ ẽ ex lõga & tribus breuibo: & al ter ꝗ ex tribo breuibus & longa oriẽti & mediæ orationi eſt aptior. Dochimi us ex duabus longis ĩter duas breues & ultima longa quouis loco aptus ẽ dũ ſemel ponat. Dactylus qui eſt ex longa & duabus breuibus claudit precedẽte aphimacro aut iambo qui eſt ex breuibus & longa claudit iambus præceden te ſpondeo qui eſt ex duabus longis. Claudit & ſpondeus poſtpoſitus amphi macro. Sed duo ſpondei in fine non coniungantur. Pyrhichius quoq; ꝗ fit ex duabus breuibus aptus eſt præcedente choreo qui eſt ex lõga & breui. Clau- dit & dichoreus: hoc eſt geminus choreus ſibi ipſi iũctus. Cauendum ne ſimi li ſtructura ſæpe & cõtinenter utamur. Eſt ãt ſtructure qualitas tripartita. aut n.rotunda eſt.i.uolubilis:aut plana.i. & currens aut grauis.i.ſtabil is & Tliſtẽs lis uitia opponuntur. Reſiſtenti aſpera & confragoſa. procurrenti fluxa. Vo⸗ lubili contorta. & nimis rotata. Struimus quidem quattuor modis conuer- ſione uerborum. Adiectione. Detractione lImmutatione. Obſeruandumq; ut frequentior ſit rotunda ꝗᷓ plana. Orõne numeroſa raro & breui uti debemus nam agnoſcit & tollit fidem & ueritatem. Vtimur ea ubi aut laudãdum ẽ or natius aliquid: aut exponenda narratio cum dignitate. aut amplificanda res In demonſtratiuo ſi laudatio eſt utimur rotũda & plana ſtructura. Si uitupera tio rotunda & graui. In deliberatiuo plana & graui. In iudiciali rotunda. In te nui plana. In medrocri rotũda & plana. In amplo rotunda & graui. In principi is quoq; rotũda & graui. lu narratione rotunda & plana. In indignatione a NVdkrco miert Cöep corotun PhNA Aruckun ſtugolam jecani amelta hause leite acn ratiöe⸗ HApa Cedendu leuerten unrbn⸗ Pprerur jnoranun tidas con wpweni wenturg sgoo abanda Alonvoe Eſecien ait Cice. baturin unn. n2 Diploa ihropri⸗ clni eppri Kbuncd Gilodhe Wrä lce Derishe tieng oeme tilkrnorus locarurame nconltn Ne euo oror Im vobNrs runun ,0 Dburie werbsini⸗ Recke di Genc dh Niis MriesDeo. orsilacd liig ure bit crrii⸗ icensme nAeplogis Nerhle Neribl t Dochini Puseli tprececet⸗ Shrececen tusamphi oqefte⸗ hreui⸗C Untelini An ilſti⸗ un. Vo⸗ conuel⸗ domt ebems zdomed candne Gitinnen tuncda lnpcn miſeratòe graui. In exceſſu rotunda & graui. In partitõe rotda & plana, In in ductõe plana & graui. In enthymemate uarie prout eius fuerit genus. In elẽti co rotunda. in dictico plana. in gnomico graui: in paradigmatico graui &pla⸗⸗ na.In ſyllogiſtico rotunda. perſonæ graue: ut pater ſenev ruſticus. imperator plana & grau utetur. luuenis miles & qcũq; cõcitata perſona rotũda & graui. Structuram grauẽ ſiue ꝗdratã facit peon primus præcedẽte pyrrhichio. Con fragoſam pyrrhichius uel tribracus præcedẽte ſpõdeo. Deluũbẽ mollẽ & fluxã veddit i penultio tribrachus ſequẽte dactylo uel pyrthichio uel moloſſo uel anapeſto. l de ornatu præcipiamus in quo pulus ꝗᷓ in cæteris popularis illa laus oratoris apparet. Na emẽdate & pſpicue dicere tanꝗᷓ uitio carere. n- uẽire acute & diſpõere prudenter ẽt imperiti ſolent. Ornatus uero eſt qui ad- miratiõe excitat & palmã dat ornatori. Fxcolẽda ẽ ergo oiĩs illa pinguis pueri lis & plana cõpoſitio: qua tanꝗᷓ firmiter ire & correre didiciſti. Nuc. n. inter in cedendum & currendum uelut ſaltare & ad tibiã ſalire: & ĩ orbẽ atq; in caput te uertere & geſticulare ẽ opus. Sit igitur hic ornatus uirilis & tanꝗq ſanguine & uiribus niteat nec effœiata lenitate & fucoſe oſtẽtet. Sed primũ uerba tĩͦbus aptẽtur. Sciamuſq; oẽ iproprium male diſpoſitũ male figuratum & collocaräü inornatum eſſe. Cortupta oro ut ait Fabius i uerbis maxiĩe ĩpropriis redũdan tibus comprehẽſione obſcura: compoſitiõe fracta: uocum ſimilũ aut äbigua rũ puerili captatõe cõſiſtit. Itaq; uitetur humilitatis tumoriſqʒ uitium& ea ſer uentur ꝗ ſunt de perſpicuitate: ordine & iunctura præcepta. Vitetur pleonaſ mos: quom ſuperu cuis uerbis oneratur oratio. Vitetur & cacozilon. i. mala affectatio quæ per oẽ genus dicendi peccat. Nã tumida & exilia & prædulcia & abundantia. & accerſita & exultãtia ſub idem nomen cadunt. Deniq; caco- zilon uocatur quod quidem uſtra uirtutem quotiens ingenium iudicio caret & ſpecie boni fallitur. Omnium in eloquentia uitiorum peſſimũ. Ornatus ut ait Cice. duplex eſt. Vnus ſimplicium uerborum: alter collocatorũ. Simplex P batur in propriis uſitatiſq; uerbis:quæ aut optime ſonãt aut rem maxĩe expla nant. In alienis quod aut tranſlatum aut factum aliunde ut mutuo: aut factũ ab ipſo. aut nouum aut priſcum & uſitatum. Sed etiam ĩufitata ac priſca ſunt inpropriis niſi ꝙ raro utimur. Collocata ãt uerbha habent ornatum: ſi aliquid concinitatis efficiunt. ꝙ uerbis mutatis non mãeat manente ſnĩa. Ergo n ſat erit philippe pulcris uti ſiis. ſed opus eſt eas uenuſte & culte nunc contrahe- re:nunc diffuſius explicare: Nonne illud negocii & hoc beneficii concimius ẽ ꝗᷓ illud negocium ea res & hoc bñficiũ. Multũ gloriæ. page moleſtiæ: ꝗᷓ multã gloriã & puã moleſtiã. Vẽi põtificis ſalutãdi cã & ur̃i ſalutãdoꝶ pulchri ꝗᷓpõ tificẽ & uos ſalutãdi.illd uerbale nomẽ: hoc gerũdiũ ẽ: Cæta.ld geno ꝗᷓ eio ge neris. huio rei mihi uẽit ĩ mẽtẽ ꝗᷓ hæc res. Nihil loci ẽ ſegitiæ: ꝗᷓ nõ ẽ tps ſegni tiæ Suus ẽ cuiq; mos ꝗᷓ ꝗqſq; hẽt morẽ ſuũ.Nihil hoc hole melio: ꝗᷓ nullo hoc hoĩe melior. africãus ſignlatis & uir & ĩpator ꝗᷓ ſigularis uit & ſigularis ĩpacor ſiue tũ uir tũ ĩperator. Maxĩe rase gẽus ꝗrariſſiũ gẽus Parce metu ꝗ́ᷓ parce me tui. Namãtiqua modo obſcura nõ ſint qñq;ʒornant orationem. Gratius dicit Hoc eſt mihi iucũditati ꝗᷓ iucũdum:Opus eſt ſacto ꝗᷓ facer. Eſt magnæ uirtu * — tis uel magna uirtute ꝗᷓ hẽt magnã uirtutẽ Id facias uelĩ ꝗᷓ id facias uolo. Tria cõtinua uerba uel aduerbia ſiue diuerſæ ſiue aflinis ſignificatõis tãꝗᷓ p grach ĩ ſurgẽtia ꝗᷓtũ uetuſtatis & uiriũ habẽt. Nõne eſt cultio & hõeſtius:nõ ſũ cũ illo rixatus: ne uidi quidem ꝗᷓ non ſolum cũ illo nõ ſum rixatus. ſed profecto nõ uidi. Nõne copioſius & neruoſi illd. Si te litteris & nirtute mũir̃ & ornar̃, cu raueris ad idq; inuigilaueris & poſt hĩtis cæteris incubueris ꝗta premia cõmo dorum honoris & gloriæ conſequeris ſi te litteris & uiirtute ornaueris ma-⸗ gnam utilitatem & gloriam nanciſceris. Quid moneam plurat cum nihil fere fit qd nõ poſſit bñ & diuerſo modo niteſcer̃ & eruditius ornatius honeſtius gratius illuſtria dulcius lætio breuius & effuſius dici Talia igr̃ ſũt apd auctor̃s diligẽter obſeruãda. & ſiqᷓ uolumĩa de huiuſce rebo accurate ſcripta reperiũ- tur: ſũt lectitãda. Siquos etiã ſẽſus argutos dulces graues iueneris excerpe & annota: ut ſi tibi in tẽpor̃ non ſnccurreriĩt tanꝗᷓ ex recõdito depromere ualeas. Nos.n.hæc paucula tanꝗᷓ ex ĩmẽſo mari guttã digito delibauimus. Multi pte rea loci.multæ epiſtolæ & ĩtegræ orationes ſũt mandãdæ mẽoriæ ut ad imi tãdũ te erigas. & ex illis uelut colorẽ & habitũ ducas. Reliꝗᷓ dignitas ꝗᷓ oratio nem uarietate diſtiguens ipſã exornat. In uerborum & ſẽtentiaꝑ exornatiões diuidit. Verborum exornatio ẽ ꝗᷓ ipſius ſermonis ĩſignita cõtinent perpoli tione Sentẽtiaꝑ qᷓ nõ ĩ uerbis ſed in ipſis rebus quanda habet dignitatẽ. Ver- porum lumina quæ tanꝗ ſtellæ per totam ſpargutur orationem hæc ſunt ex Cice. contracta. Repetitio quũ continentur ab uno atq; eodem uerbo in re bus ſimilibus & diuerſis pricipia ſumuntur. ut Scipio Numantiam ſuſtulit. Scipio carthaginem deleuit. Scipio pacem peperit. Scipio c iuitatem ſeruauit Hæe eſt uenuſta & acris conuerſio per quam nõ ante primum repetimus uer bum ſed ad poſtremum continenter reuertimur ut pœnos populus Ro. iu- ſtitia uicit. armis uicit liberalitate uicit Hæc acris eſt. Complexio quæ utru q;ʒ complectitur exornationem in primi poſtremiq; uerbi repetitiõe. ut Quẽ ſenatus damnauerit. quem omnium exiſtimatio danauerit. eum uos ueſtris ſnĩis abſoluetis:hæc commouet. Traductio quæ in eadem or̃one idem cre- bro uerbum collocat: uel ſimplex uel æquiuocum: Simplex ut eum tuhomi- nem appellas qui ſi fuiſſet hõ nũꝗᷓ tam crudeliter hoĩs uitam petii ſſet. Aequi uoce. ut cur id tam ſtudioſe curas quod tibi multas dabit curas. hæc concina eſt. Contentio quomõ ex contrariis rebus oro conſicit: ut in re frigidiſſima cales. In feruentiſſima friges Hæc grauis eſt & ornata. Exclamatioquæ cõſi- cit ſignificationem alicuius doloris aut indignationis hoĩs aut loci aut rei ut O perfidioſe fregelle ꝗᷓ facile ſcelere ueſtro contabuiſtis hæc congrua & rara irritat. Interrogatio quæ quomõ euumerata ſunt ea quæ obſũt cauſæ ad/⸗ idiſen erecel hebenit tuncel elſatorn itprotud disrövem dimmsuni chtaartent Atquidli mundusq hegrauße Aenbrean tunquorm Womer⸗ doorni Articuhns Ut Aain cden⸗ ſnis Cone (quiſbiſir detinler merohl⸗ Comparad eacem con Eencalbe riciat⸗ Uiilesen Gtad aui Ulizachie Uiſeone e klem ſidn Whean oſatar Mine ionere nriusdicf gone uin woo. Iu r öſüciſo Noleconi Kornaial mac en m⸗ ntütere Donkhuns dis Napei. eepe A ere ualeas. Moleibte adimi Näotate rmte nk bepol itate⸗Ver c ſunten erboin te V ſalcolit⸗ ſetdn euimos vel eRoiHn g u e vos Veſtrs 1ſ end ptuhomm / Ner Net c CoNi⸗ iͤſim ehri ci 10 1 grun ℳ . . ¾ uerſariorum comfirmat ſuperiorem ofonem. ut Aliquem exorari oportuit 4 iſta prohiberet ax fieri non ſineret an non. Ratiocinatio per quam ipſia no bis rõnem poſcimus. quare quicꝗᷓ dicamus & ctebro a nobis petimus && red- dlimus uniuſcuiuſq; propoſitionis explanationem: hæc ſermoni accommo⸗ data attentionem cnm uenuſtate captat. Snia eſt oratio ſumpta de uita: quæ aut quid ſit aut quid eſſe oporteat in uita hreuiter oñdit. ut liber is eſt exiſti- mandus qui nulli turpitudini ſeruit. Eſtq; ſimplex uel duplex uel cum rõne. hxæ grauis eſt & ornara ſi rara. Contrarium quod ex duabus rebus diuerſis altera breuitur & facile conſirmat. Nam qui ſuis rõnibus inimicus fuerit ſup tum quomodo alienis rebus aĩcũ fore ſperes: hæc firmiter comprobat: Mem brum eſt res hreuitur abſoluta ſine totius ſniæ demr̃atiõe quæ denuo aliomẽ bro oratiõis excipit ut & iimico ꝓderas & aĩcũ ledebas & tibipſi nõ cõſulebas Articulus quomodo ſingula uerba interuallis diſtinguuntur ceſa oratione: ut Acrimõia uoce uultu: aduerſarios perterruiſti. Hæc acris eſt. Continuatio denſa & continuans frequentatio uerborum cum ſolutione ſniarum. Ea ſit ĩ 4 ſnia, Contrario. Concluſtone ĩ ſentẽtia ut ei non multum fortuna põt obeſſe qui ſibi ſirmus in uirtute ꝗᷓ in caſu præſidium collocauit. Compar:quod ha bet in ſe membra orationis de quibus ante diximus conſtãtia ex pari fere nu mero ſyllabarum: ut in prælio mortem pater optabat. Domi filius nupitas comparabat. hæc omnia graues caſus admiſtrabant Similiter cadens: quom ĩ eadem conſtructione uerborum duo aut plura ſunt uerba quæ ſimiliter in iſ dem caſibus efferuntur: ut Hominem laudas egentem uirtutis abundantem clicitatis. Similiter deſinens: quom: tam & ſi caſus non iſunt uerbis tamẽ ſimiles exitus ſunt ut turpiter audes facere. Nequiter ſtudeas dicere. Viuis i- uidioſe: Delinquis ſtudioſe: loqueris odioſe. Annominatio eſt quom ad idẽ gAerborum & nomẽ acceditur cõmutatiõe uocum uel additione unius uel lit teræ uel ſyllabe aut plurimũ ita ut ad res ſimiles ſimilia uerba accommoden tur. Ea fit pluribus modis. Attenuatione aut compreſſione eiuſdem littere: ut hic uenit ad te anteꝗᷓ romam uenit. Productione: ut Hunc auium dulcedo du cit ad auium. Brenitate. ut hic non tam curiam diligit ꝗᷓ curiam. Addendis lit teris ut hic ſibi poſſet temptare: niſi amori mallet obtemperare. Demendis ut Si leones uitaſſet: tanꝗᷓ leones. Tranſſerendis: ut Vanus naus. Commutan dis: ut deligere diligere. Reliqua genera änominationum tria ſunt. Primum tale: Quid ueniam. qui ſim quare ueniam: quem ĩſimulem. cui proſim. quem poſtulem breui cognoſcetis. Alterum tale. Videamus ne omnio.bP. C.circun- ſcripti putentur. Tertium genus fit in caſuum eiuſdem nominis cõmutatiõc ut: Alexander uicit. Alexandri interfuit. alexandro placuit. alexandru decuit. alexandro gaudebant. Vel diuerſorum ut Tyb. Gracchus. C. Gracchi norba no ſaturninu. O druſe ſulpitio: Hæc feſtiua eſt & uarietate delectat. Subiectio quõ interrogamus aduerſarios, aut ipſi a nobis quærimus ꝗdab il li aut ad contra nos dici poſſit: Deinde ſubiicimus id quod oportet dici aut nõ opor tet: aut nobis adiumento futurum ſit aut illis offuturum ut. ꝗro igitur unde iſte tam pecunioſus ſit factus Amplum patrimomü relictum é. nõ. aut patris bona uenierunt: Hæreditas ab aliquo obuenit nõ poteſt dici. ſed ẽt a neceſſa riis omnibus ex hæredatus eſt premium aliquod exlite aut ex iudicio cœpit non mõ id non fſecit ſed etiam inſuper grand ſponſione uictus eſt: Ergo ſi ira nõ eſt locuplectatus: aut iſti doni naſcitur aurum aut unde pecumias accepit nõ eſt licitum Hac quæ acrimõiam habet & grauitatẽ: certumq; ĩdicat rei fi⸗ nem confirmãdo & cõſutando in graui genere. utimus. Gracdhto i qua non ante ad conſequens uerbum decenditur: ꝗᷓ ad ſuperius ſit ad ſcenſũ ut Quod libet licet quod licet poſſunt qd poſſunt audẽt qd audent faciunt qã faciunt uobis moleſtum non ẽ: Diffinitio quæ rei alicuius pprias amplectit poreſta tes hreuiter & abſolute. ut Auaritia iniurioſa appetiio alienorũ. Tranſitio? ꝗ oſtendit breuiter quid dictũ ſit ꝓponit itẽ breui quid cõſequatur ut: Mea in iſfum beneficia diximo nũc ꝗᷓ mqhi gratiam rettulerit accipite. Hæc cõmo uet & preparar auditorẽ. Correptio: ꝗᷓ tollit id quod dictũ eſt: & p eo id quod magnis idoneũ eſt reponit.ut quid ſi iſte hoſpites rogaſſet. lmmo ĩnuiſſet. Oc cupatio: quom dicimus nos preterire aut neſcire: aut nolle dicere id qd maxĩe tũc dicimus. ut Non dico te a ſociis pecuniã accipiſſe. Diſi unctio.quom eoꝶ de quibus dicimus aut utrunq; aut unũquoq; certo concluditur uerbo: ut nui mantiã de leuit: Carthaginẽ ſuſtulit: Corinthuũ deiecit: Fregellas euertit. C iunctio. quom ĩterpoſitiõe uerbi & ſuperiores partes orationis cõprehẽdunt & inferiores ut formæ dignitas aut morbo defloreſcit aut uetuſtate: Adiũ ctio quom uerbum quo res comprehenditur non interponimus ſed aut pri- mũ aut poſtremum collocamo ut defioreſcit formæ dignitas aut morbo aut uetuſtate. Conduplicatio quom ratione amplificationis aut cõmiſerationis eiuſdẽ unius aut plurium nerborũ iteratio fit ut tumultus. C. Gracchi tumul tus domeſticos & ĩteſtinos cõparat. Cõmotus nõ es quõ tibi pedes mater am plexaretur nõ es cõmotus. Interpretatio quæ non ite rans id em redintegrax uerbum ſed id cõmutat qã poſitum ẽ alio uerbo. quod idem ualet: ut patrem nefarie uerberaſti. parenti manus ſcelerate in inieciſti. Cõmutatio quom duæ ſententiæ interſe diſcrepantes ex tranſiectione ita efferuntur. ut a priore po- ſterior cõtraria priori proſiciſcatur. ut Hoc modo eſſe oportet ut uiuas. nõ ui uere ut edas. Permiſſio quom oſtẽdimus dicẽdo nos aliꝗᷓ rẽ torã tradere & cõ ceder̃ alicuius uolũtati: ſic. Quod mihi reliquũ eſt ur̃æ cõdono poteſtati.uos me ueſtro pacto utamini: abutamini. inpõite in me ꝗcqꝗd libet. ſtatuite: dicite ob tẽperabo. Hac ad miſericordiã cõmouẽdam maxie in cõcluſione utimur. Dubitatio cũꝗrere uidetur orator utrum de duobus ꝗd potius. aut ꝗd po tiſſimũ de pluribus dicat: ut Offuit mihi cõſilium tuũ: ſiue ſtultitiã ſiue mali- uã dicere oportet ſiue utrũq; Expeditõ quom rõnibus cõpluribus cõnumera usgub⸗ nolinten ſeondas latenbi⸗ Tuumer tibimen Codeiec⸗ Giund ze worel moniam. Gekir Cice (l nni Mrni Neumſit isca⸗ (Odr Pelari unti tionem iecht minvm Comet allomp Tung Vobis rimum. gencdim chocc⸗ Con ſue RSW Nod Winis Tnunl ſimin obhe nöopo⸗ Oigiur unde nöantant⸗ Adetanecel ucicoce Abnotin mnicacehit incereH ian tn in Cwol cdicam dn . Tumnto⸗ nur r. Me Maccéro eo no nniſlet Oe dcümaie gvomeog etbournu, eiit. 0 gehidunt ter Aciu dmtpri⸗ nordo . nilerations Cchitumul Warram ecimege t Pnen vomdo⸗ tis quibo aliquid fieri aut no fieri potuerit cæteræ tollunt. Vna relinqtur noſ intendimus ut neceſſe eſt: quomodo cõſtet ipſum fundum noſtrum fuii ſe oñdas te aut uacuum poſſediſſe. aut uſu tuum fuiſſe: aut emiſſe aut hæredi rate tibi eueniſſe. Vacuum quom ego adeſſem poſſidere non potiuſti Tuum etiã nunc uſu fſeciſſe non potes.Emptio nulla prefertur. Hæreditate tibi me uiuo pecunia mea uenire non potuit. Reliquitur ergo ut me ui fun⸗ do deieceris: Hæc in comiecturali argumentatione ualet. Diſſolutio que cõiunctionibus uerborum e medio ſublatis ſeparatis partibus effertur: ut Ge re morem parẽti. pare cognatis: obſequere amicis. obtẽpera legibus. Hæc acri moniam habet. Præciſio: quom dictis aliquibus reliquũ quod cœptum eſt dici inchoatum reliquitur ĩ audientiũ iudicio ut populus Ro. me nolo di cere.te ãt ignominia dignũ putatuit. Concluſio quæ breui augmentatione æx iis quæ añ dcã ſunt aut ſcã conſicit quod neceſſatio cõſequat. hoc modo. Qnod ſi troia line philotetæ ſagittis capi nõ poterat. hæc at nihil aliud fece æunt niſi ꝙ alexandrũ perculerũt. Hũc extiguere id nimirũ capi fuit Troiam. Nominatio q nos admonet ut cuius rei nomen aut nõ ſit:aut nõ ſatis ido-/ neum ſit æam noſmet idoneo uerbo noĩemus aut imitationis aut ſignifatio nis cauſam: ut rudere uagire ſibilare & ſragor ciuitatis. Pronomiĩatio:ꝗ ſicuti cognomine quodam extraneo demõſtrant id quod ſuo nomine nõ poteſt ap peſlari: ut ſiquis de Gracchis loquems. At nõ aphricãi nepotes iſtiuſmodi ſfae runt inqnit. Denominatio quæ a uerbis propinquis & ſintimis trahit ora tionem quælſuo uocabulo ſit appellata ut liber pro uino ceres pro piune. Haæc fit denominando inuentum ab inuentore. inuentorem ab inuento: do minum ab inſtio. ld quod fit ab eo quod facit. Id quod facit ab eo quod fit. Contẽtũ a continente. Coõtinens a cõtento. Circiutio quæ rem ſimplciter aſſumptã circũſcribit elocutiõe. ut Scipiõis prudẽtia: Carthaginis opes fregit Trangreſſio ꝗ uerborũ perturbat ordinẽ peruerlione aut trãſiectiõe. ut Hæc ò&„ 522 dobis deos ĩmortales arbitror dediſſe pietate pro ueſtra. & iĩſtabilis in iſtũ plu rimum fortuna ualuit. Superlatio oratio ſuperans ueritatẽ alicuius rei au- gendi minuẽdiue cã. Hæc ſumitur aut ſepati ut impii magnitudinẽ lolis ortu atqʒ occaſu metiemur. Aut cũ comparatõe ſiue ꝑ ſimilitudinẽ. ut Niueus can dor: ſiue ꝑ pᷣſtãtiã: ut eius ore ſermo melle dulcior ꝓfluebat. Inrellectio quũ xes tota pua de parte cogno ſcit᷑: aut de toto ps de uno:plura de pluriba unũ. Abuſio:quæ uerbo ſimili & ꝓpinquo ꝓ certo & proprio abutitur ut uires ho minis breues longum conſiluum. . Tranſlatio quum uerbum in quandam rem tranſſertur ex alia re que propter ſimilitudinẽ recte uidet poſſe trãſſerri: ut hic italiã tumultus expgifecit. & ꝗs en ſaturabit crudelitatẽ. Ea utẽur cã rei ãte oculos ponẽde. aut breuitatis aut obſcoeænitatis uitädæ aut augendi aut minuendi aut ornandi. Peimuta tioẽ oratio aliud uerbis aliud ſnia demonſtrans:ut ſi cães fungẽtur oflen⸗ Iu porũ cuinam præſidio pecuaria trademus? Ea fit ſimiltudie. argumẽto: Con⸗/ Eelbir trario:cã laudis uel uitupationis. De exornationibus ſententiarum. dennes In exrnationibus rerũ hæc uitia uitãda ſũt: Stultũ contrarium ſuperuacuum unl Sunt autem hzYæ. Diſtributio: quõ in plures res aut pſonas ne- Chcen gocia ꝗᷓdam certa diſptiuntur. Licentia quõ apud eos: quos uereri aut metu ie ere debemus tamẽ aliꝗd ꝓ iure nr̃o dicius quod eos mime offendat aut quos Ken hi diligunt: cum in aliquo errato uere reprhendi poſſe uideantur. Ea fir per cͤmm⸗ acrimoniam cum mitigatione quæ fit obiurgando aliquem ut ipſe ſe cupit tahni obiurgari. Simulando nos timere ne diſpliceat obiurgandi modus quem motin ſcimus placiturum. = fsdenn Dimiuntio eſt cum quo aliquid ineſſe nobis. aut in his quos defendimus aut Gutn fortuna aut natura aut induſtria dicemus egregium. quod ne ſegnificetur ar e⸗ rogans oſtẽtatio diminuitur & attenuatur oratione. Deſcriptio que rerum H Bn conſequentium continet perſpicuam & dulcidam cum grauitate expoſitionz hined Dinuiſio quæ rem ſemouens a re utranq; abſoluit ratione ſubiecta. Freqn ksſl tatio quom res in tota cauſa diſperſæ coguntur locum in unum quo grauior cii aut acrior aut crimioſior oratio ſit. Expolitio quom in eodem loco mane- yhi mus: & aliud atq; aliud dicere uidemur. Ea fit dupliciter. Eandem rem cõmu itoon tando & de eadem re interponendo exornationes. Commutando in uerbis in ſerpe⸗ ꝓnunciando in tractando. Ttactando autem per ſermocinationẽ & exuſcita MIN tionem. Exornationes interponendæ ſunt hæ. Snia ſimplex cum rõne & ſine guomm⸗ ea,. Snĩa duplex ſine rõne & cũ ea. Contariũ Similitudo. Exempluũ. Cõcluſio. churn Commoratio: quom in uno loco firmiſſimo quo tota cauſa continetur Jono manetur diuitius: & eodem ſepius reditur. Contentio per quam contrario keeuen referuntur. Similitudo eſt oratio traducens ad rem quempiã aliquid ex re Coplexe diſpari. Et ſumitur cã ornandi per contrariũ. Probãdi per negationem. Aper iuunner tius dicendi ꝑ breuitatem. Rem ante oculos ponendi per collationem. Lexcöl Exemplũ eſt alicuius dicti aut facti preteriti cũ certi auctoris nomine ꝓpoſi- mipno tio. Sumitur iiſdem de cauſis quibus & ſimilitudo. Imago eſt formæ cũ for cilces, ma quadã cum ſimilitudine collatio. Hæc ſumitur cauſa laudis aut uitupera leptum tionis adducendo aduerſarios in odium inuidiam in contemptũ. Effictio ER Aſer quom exprimitur atq; effigintur uerbis corporis cuiuſpiam forma quo ad ſteenit⸗ ſatis ſit intelligendum. Notatio quom alicuius natura certis deſcribitur Gce⸗ ſignis.quæ ſicuti notæ qnædam naturæ ſunt atrributa. Sermocinatio quom nholes alicui perſonæ ſermo attribuitur & is exponit cum ratione dignitatis. in Cõfirmatio quom aliqua que nõ adeſt pſona cõfingitur quaſi adſit. Aut quõ N res muta fit eloquens. Aut quõ res informis formata & ei attribuitur oratio dn ad indignitatem accõmodata aut actio qdam. Signiſicatio ꝗᷓ plus in ſuſpitio nen⸗ ne relinꝗt ꝗᷓ poſitum eſt in oratione: eaq; fit per Exuperationem ambiguum libe⸗ cõſequentiam abſciſionem & ſimulitudinem. Breuitas eſt res ipſis tãtümodo m miCen, meminum, perwacnum rplomede⸗ niat nen Mtargu nLalte pele onn Ni gben Cimngam cm, Gen-mm ohtione k Hrqn ograui co wane⸗ emcöm zwerdisin Lenuſcia 6eolie (delllo⸗ ntinetur ntrario idente emn Mher den. ciſor viroe Eſhcio gwon ſctibirut io qoomn S Autq wrorntio n hin wbigun zͤno⸗ uerbis neceſſariis expedita. Demonſtratio qũom ita res uerbis exprimitur at ꝑeri negocium & res ante oculos eſſe uideatur. Id fiet ſi comprehẽdemus ꝗ fa cta erunt apte poſt:in ipſa re: & ſi non recedemus a uerbis conſeqnentibus & circunſtantibus. De partibus. Couſtitutionum. QCui ea quæ ad ptes orationis & ad ipſam elocutionẽ attinent fatis plene & & enucleate pſtrinverim: plibenter hic conquieſcerẽ: niſi uererer illoꝶe qᷓ ad cõfirmandũ & confutandũ ſunt neceſſaria ſummatim a nobis rationẽ exige res. Incidit. n. ſæpe ut ſic in epiſt ola ĩ foro aliquid oppugnemus aut defenda- mus tanꝗ in cõcione laudes aut infamiam: demonſtremus. Conſultemuſq; & ſuadeamus ut in ſenatu. Quare de iis oĩbus & de ꝓnũciatione & memoria ſic ꝗquædam attingere ſtatui: ut quom ad Ciceronem Fabiumc; perueneris plãe hoſpes non uidearis. De patibus coſtitutionum. Ex tribus igit᷑ illis quas diximus cõſtitutionibus naſcitur iudicatio ad quam hinc & illinc tota ſe oratio diriget. Ea in legitima & iudciali reperitur ex ratio ne a parte rei firmamento a parte actoris. Ratione:occidi: ꝗa illa patrẽ meum occiderat. Firmamentum: at non debui a te occidi. Iudicatio an iu occiderit: In coniecturali reperitur ex intentione criminis. ut occidiſti homĩem & infi⸗ ciatione:ut non occidi. ludicatio erit occiderit ne. Legitima conſtitutio ĩ ſex partes diuiditur. In Scriptum & ſententiam quomodo hæc.ĩter ſe aut ipſo rum alterum a ſcriptoris uoluntate uidentur diſſenrire. In contrarias leges: quomodo alia iubet aut permittit alia uetat. In ambiguum quomodo ſcriptũ duas uel plures ſentẽtias ſignificat. In diffinitionẽ quomodo controuer ſia eſt quo nomine ſfactum appelletur. In ratiocinationẽ quomodo res ſine propria lege uenit in iudicium & ab alis legibus ſimilitudinẽ aucupatur. Iuridicialis duplex eſt: Abſoluta:ĩ qua ineſt firma defenſio & Aſſumptiua ꝗᷓ aſſumpta ex⸗ tranea recõprobatur. In abſoluta iuris partes conſiderâtur: quæ ſũt Natura. Lex cõſuetudo.Iudicatum æquũ & bonum Pactum. Hæc & ſuperiora capita magno ingenio & arte tractanda ſunt quam aliqdo ex libris rheroruʒ latius diſces. In legitima. n. ꝓſcripto. Vrgendus eſt aduerſarius. Interrogatiõe ſciret ſerptum. Collatione ſcripti & facti. Irriſione. Infirmatione ſecundũ iuris par- tes. Affertiõe noſtra probabili. Exemplis & loco cõi in eum qui cõtra ſcriptũ ſecerit & qrta facti defenſionẽ. At ꝓ ſentẽtia ſcripti cõmoditas breuitasq; lau daãda. Accſandus claũniatore uerba & litteras ſequẽtis Nec qd ſcriptum ẽ fie ri poſſe & cõtra uolũtatẽ ſcriptoris. Improbãda alia ſentẽtia quæ nõ cõgruat. Exẽpla fimilia ꝓ ſentẽtia cõtra ſcrptum ſũt afferẽda. Locus cõunis erit cõtra recitãtem ſcriptũ nõ cõſiderata uolũrate ſcriptoris. In cõtrariis ſcriptis uidẽ- dum nunqd eis abrogatũ derogatũue ſit. Inde an oĩo ĩ parte diſſentiant. Tu recitãdũ collaudãdũ ĩterpretãdũq;ʒ ẽ utrũq; ad nr̃m utilitatẽ a partibus iuris. In abiguo an ãbiguũ ſit qrẽus:ꝙ ei eſſet uera ſẽtẽtia nõ eliceret᷑ ſed quũ erua tur & iuſta ñ eẽ adiguũ cõcludẽus. In diffinitõe apta cauſæ vrein ſeripte utemur. Inde factũ cõſerẽus. Tum contraria ratio ut falſa inutilis inepta in⸗- iuſtaq; refellet Locus comuni erit contra accuſantẽ: aut petentem: nec mo- k do nec loco nec tpe congruos In ratiocinatiõe ſimiliter aut diſſimiht ſcripta ii iudicataq; cõpabimus: Deide caſu an uolutate nihil d ea reſcriptũ ſit cõferẽus 4 aſſũptiuæ partes ſũt qttuor: Cõceſſio crimĩs Rẽotio en. Trãſlatio & cõpatio. Nr. Conceſſio diuiditur in purgationem & de precationem: OVZVB⸗ä Meng Purgatio in imprudentiam Fortunam Neceſſitatem: a ſi Deprecatio erit ſi æqua cauſa nobis ignoſci poſtulabimus. . to In remotione confertur crimen in rem in hominem: ” ct, In tranſlatione conferetur in aliorum peccatuaa. Comperatione utemua pol ſi dixerimus alterum facere neceſſe fuiſſe Quod fſecerimus fuiſſe ſatius. hocde Coniecturalis ratio in ſex partes deſtribuitur: un Probabile Artrrgumentum Cedt Collationem CLonſecutionem & d⸗ ignum Approbationem (Con, Brobabile diuiditur in cãm facti & uitã eius qui feciſſe dicitur. Cauſa colligi hrr tur ex ſpe cõmodorum & uitatione incõmodorum. Cauſæ uel rectæ ſunt ex uudl ueris & bonis uel prauæ ex falſis openionibo & peſſimus aflectibus ut ira odi wohl um inuidia cupiditas ſpes ambitus audacia metus:tem fortũa ebrietas igno ðð rantia. in uita ſpectatur peccandi conſuetudo & aĩ corruptio Ad hunc locum ſaciunt attributa perſonis ut nom natura uirtus fortuna habitus affectio ſtu uhu⸗ dia cõſilia facta calus orationes. Naturæ ſunt ſexus natio pr̃ia cognatio ætas cumae cõmodat & incommoda natura data collatio diſtinguitur in cõperationẽ rei elnon cum aliis hominibus ratjonũ cum rationibus Signi ſex partes ſunt Locus. tẽ pag pus.ſpatiũ.occaſio.ſpes pficiendi ſpes celandi. Locus conſiderandus an cele/⸗ Alit bris uel deſertus. ſacer uel prophanus. publicus uel priuatus uel cõunis. Qus rt loci attingant. Tempus cõſideratur qua parte anni. Die ac noctu & qua hora. doſeen Spacium ſatis ne fuerit ad rem preficiendã. Scierir ne reus ſatis ſpatii ſe habi ſche⸗ turũ. Occaſio idonea ne fuerit ac rẽ adoriendã an alia melior aut præterita Uirtusn aut non expectata. Spõẽs perficiẽdi colligitur. Si ſigna ſuperiora concurrẽt. Si Enthin facultas agentis & cõſiliũ. Si læſi debilitas. demõſtrabitur Spes celãdi cõprehẽ Aun diturex conſciorum qualiter & ex adiutoribus. Argumento diuiditur ĩ præ loglno terit ũ ante rem geſtam nũquid parauerit egerit dixeri tue. Inſtans dũ res fie- (lan ret: nunꝗd ad aliquorũ ſenſus puenerit Conſeqns quid poſtea factum dictũ: oN Quod iudiciũ apparuerit repertumue fuerit: Conſecutio colligitur ex rubo- Nin re pallore titubatione pollicitatiõe & reliꝗs corruptæ conſcinæ ſignis. Ap voE probatio:qᷓ fit cõſirmata ſuſpitiõe habent locos ꝓprios ꝗ ſunt ſolius accuſato ii ris uel defenſoris. Locos cões ꝗbus uterq;, uti poteſt. Cões loci ſumũtur a teſti guoe bus contra teſtes: quorũ Vita. auctoritas & teſtimõiorũ conſtãtia eſt aduertẽ tionej da. A ꝗſtionibus & cõtra, Ab argumẽtis & cõtra, Arũoribus & cõtra. n, iiun lsdein emdee mo⸗ mint ſoine ilrcöknen dacinro, Meutemut ileſgire. Glrcollii r lonter Nrinoci zes ignd melocum Kecho ſu mtioats tone i Lochs de mnce⸗ onis Qui oabon. nüſehebi Nrrein runitS jcnehe wri pre Unesle⸗ mi ex wdo⸗ nis. 3 Sacellid wvrat eſtaden 1 „ De Argumentationibus. RM Supeſt ut dicãus de argumẽtationibus ꝗᷓ aut neceſſariæ aut ꝓbabiles fũt. Ne ceſſariæ fiũt ꝑx complexionẽ enũeratione concluſionem. Complexio aut ſim- plex ẽ aut neceſſaria. Sĩplex ĩ qua utrũ cõceſſeris reprehẽdit.ut ſi ĩproba ẽ cur uterisſi probus cur accuſas? Neceſſaria ut aut te uiuer̃ aut mortuũ eſſe conce das neceſſe c. Enũeratio eſt quõ multis rebus excluſis una reliqua cõfirmatur aut oĩbus rebus excluſis cõtrariũ cõcluditur. Hæc iter exornatiões expeditio dicit᷑. Cõcluſio neceſſaria cõſecutiõe cõſicitur: ut ſi ego aberã cedi intereſſe nõ potui eodem ĩter exornatiões nomine appellatur. H Probabiles fiunt per ſigna credibilia iudicata comparabilia. Signa colliguntur ante negocuim: in negocio poſt negotium. Credibila faciunt. Ea quæ ſolent fieri & atributa perſonis. ludicata aut ſunt religioſa aut cõmunia aut approbata. Comparabilia conſtat ex imagine: collatione & exemplo. Præterea oĩs argumentatio aut tractat per ĩductionẽ: aut ꝑ ratiocinationem. Inductio ſit ex ſimilibus diſſimilibo cõtrariis: habetq; ptes tres. Pria cõſtat ex uno pluribuſue ſimilibus. Altera ex eo qd cõcedi uoluus. Tertia ex cõcluſiõe. Acduerteudũ eſt ut ſimilitudines ſint ueræ. Vt quorſum tendant nõ auder tat auditor. Vt id quo tẽdit ĩductio ĩductis cõuẽ iat.ld aũt quo tẽdit aut tace bitur aut negabitur. aut cõcedetur. Si tacebit eliciẽda reſponſio. aut cõcludẽ dum ac ſi conceſſũ eẽt. Si negabitur argumẽtũ eſt a præcedẽtium ſimilitudie uel noua inductiõe. Si cõceditur eſt cõcludẽda argumentatio & fere cũ inter- roagatiõe.ut in regendis nauibus quis legitur gubernator. nõne qui arte ex. cellit. In adminiſtranda r—pu. nõne moderadi pitus. lgitur nõne iudicio potius ꝗ ſorte deligẽdus eſt prĩceps. Ratiocinatio cõſtat ex ꝗnq; partibus ſed quã do ſecundã & duas ultĩas relinquimus & eſt enthimema. i. ſyllogiſmus imp- ſectus qd uult nõ uerbis ſed intellectu cõprehẽdi. Syllogiſmus eſt ſolũ bonũ nirtus. nã id demũ bonum ẽ quo nemo malus uti põt. bonum ẽ ergo uirtus. Enthimema bonum ẽ uirtus:qua nẽo uti malus poteſt quandoq; ſecundam & quartã & ẽ breuiſſima ratiocinatio: ſiue epicherema quod ſic differt a ſyl- logiſmo ꝙ ille plur̃s ſpẽs hẽnt & uera collegit ueris. Epicherẽa uero circa cre dibilia uerſat freqntius Sũt ãt illæ ptes Expoſitio Exſpoſitiõis cõfirãtio Aſſũ ptio.Aſſũptiõis cõſirmatio & cõplexio.Argumẽtatiõis probabilis huic fere ſi milis partes ſunt propoſitio. Ratio rationis confirmatio. Exornatio & cõple- xio. Sed ĩterdum uel complexionem uel exornationem ſubtrahius uel utrãq; Vitioſarum argumentationum duo ſunt genera. Vnnm maniſeſte uitioſum quod cõfutare non expedit. Alterum ĩ quo uitium magis latet quod cõſuta tione indigeat ut uitium detegatur. Ex cognitione uitioſarum argumenta tionum uitamus uitium in oratione noſtra & rep ehendimus in aduerſariis Vitia ꝓpoſitiõis ſunt attribuer̃ uniuerſo q eius ĩeſt pti.Negare qd raro acci b iiii . ſſe e † lura ſint aut paucio ra: loöge repetere itiola ratio Eau a põt ſigniſcare. Si qd intenditur firmationẽ. Abuſio ſigni ad unã rem qd plura põt ienr rr 9 à eſt in con cõe eſſe oſtenditur. Si deſenſio ſit uulgaris aut turpis. &l ꝓ Su itio idu ſia ſumitur. Si ꝓbatio fera ſit. Si leuis aut tarda defenſio. i ſuſpitio id . 1s. Si létius locũ in quo ẽ cõtrouerſia ex is. Si icottas iueris. A alai r6 i Pmitla. nõ cõſirmaueris. Si a re tua alio te mineri Dii nool ecta purgaueris. Si quos ab hõeſta arte danaueris. Si fruſtra ãpli cns in lä e⸗ ces. Si negligẽs ĩdiſcutiẽdis ↄparatiõiba fueris & uanã de noĩe ronleclale⸗ ceris. Exornatio cõſtat ex ſimilibus exẽplis ãplificationibus: de s renaetl Simile uitioſũ eſt falſum: improbum nocens afferenti. En ia uitioſaeſt falſum improbum maius & minus ꝗᷓ res poſtulat. Ampli icat⸗ riole dl probando certa & manifeſta & amplificando nõdum phbata. 6. rarum. Vi ſum eſt diſſimile de re nõ dubia. Improbum Debile volitarium c one tioſa cõplexio eſt inordinata longa deficiens. Ciceronianum i. ud ha nnls non pretermitam. Omne probationem & repulſionem gurerri cns urten trinſecus ſumi a finitione partitione attingentibus coniunctis gen e ⸗ militudine diſſimilitudine contrario eonſequentibus caſentaneſ br tibus repugna ntibus cauſis rerum. Ortis a cauſis. Maiore minore. pari. ,r De genere deliberatiuuo. Deliberationum genera in quibus ſuademus aut ſacen R⸗ da ſnt.n⸗ Vnum utrum potius. Alterum. Quid potiſſimum facien S51 sad quam tionem ueniũt aut propter ſe aut ꝓPpter cauſam extremam. 1 res chmick⸗ omnis deliberatio tendit diuiditur in Tutam & Honeſtam. 1 as arna ditur in Vim & conſiliũ ſiue Dolum. Vis decernitur ꝑ exercitus cla m tormenta & reuocationes hominum. Conſilium conſumitur inpeen i⸗ me he licitationem fictionem. maturationem diſſimulationem & ſimilia quæ ad militatem & reipublicæ gubernationem attinent. Honeſta utilitas diſtinguitur in rectum & laudabile: Recti partes ſunt prudẽ tia iuſtitia fortitudo temperantia,. Prudentiæ bartes ſunrmemor i nu li . gentia prudentia: luſticiæ ſunt Religio pietas Gratia Vindicatio. eruan⸗ tia. Veritas pactum par & Iudicatum: quæ tria conſuetudinis ſunt. Fortitudinis partes Magnificentia. patientia. Fidentia, pſeuerantia: Tempe- rantiæ partes. Continentia. Cæmentia: Modeſtia. Laudabile diuiditur in lau dem præſentem & laudem conſequentem. In confirmatione & cõfutatio- ne ſumentur loci a Tuto & contrariationes Tuti. Ab honeſto & deftexiõe ho neſti in uicinum. Reliquæ partes a iudiciali ſere non differur. diuiſionem a tu to & honeſto deductam ſimplicem. aut ſi inciderit ad ſummum quadruplicẽ ſaciemus. Locos etiam inde ſumemus. & in concluſione utemur exẽplis com pbenbus Demonh. monrur. Resan Lantig! Rescorp lires is Dese lesClor lacen owmil ocesl Tsuiri nowen ſumilan honni Miraco! ſorma⸗ ce belli abinue Pante lnexore eceſſtt laen Usfad bis con Cadic abhore⸗ ccemug Nerimos Dliſicaro kaumer⸗ Dronu Wßſ Witude ſeruan Nella Acuta ciͤciu Vm ran eio littatiist dimendin eſtinaen luſpino itn onerlill is. Nauln no Gdomi i roverliſ⸗ iwdicat witiolome ouitolelt Ntum uitio aum. Vi hoc loco cus autin ere pel⸗ reruni celiben⸗ adgoam esdividi⸗ es am miampo⸗ D 1 Nt . intell⸗ Nervar⸗ Tewpe⸗ Ur inun 5foratio Zexideh nemall Adruphe⸗ bls C pluribus. De Genere demonſiratiuo: Demonſtratiuum genus ĩ laudem & uituperationem diuiditur. Hæc duo ſu⸗ muntur: Arebus animi. A rebus corporis: & a rebus extremis. Res animi ſunt Virtus & uitium: ut prudentia. Iuſticia. Fortitudo. Tempe⸗ rantia & his contraria. Res corporis ſunt cõmoda & incommoda a anatura corpi data ut uelocitas uires dignitas ualitudo & his contraria . Res externæ ſunt proſpera & aduerſa. ut Genus educatio. Diuitiæ Poteſta tes Gloria Ciuitas Amicitia & his contraria. In demoſtranda uita is ordo eſt adhibendus: ut hæc diuer ſa quadam ſeri- commiſcentes: uel in laudem uel in uitium deflectamus. Sed in uituperando laudes:ſiquæ ſunt inſitæ tacebuntur aut maculabuntur. In laudando de inſi tis uitiis nihil dicetur & ſomnia uaticia auguria indolem diſciplinas patriam nomen.& certa perſonis attributa nonreticebimus. Item cognatos agnatos familiam ætatem. mortem tiferias & ludos dicemus In deorum laudibus & il la omnia.ſi erit uſui explicamus & maieſtatem uenerati inuenta cultores & miracula proferemus. Vrbes & edificia ab antiquitate: ab auctoribus. a formaa ſitu a deis ſub quorum tutela ſunt: a cœlo ab ubertate frequentia pa- ce bellis fide & reliquis dotibus. Multa & alias res etiã ſimilibo & ab origine ab inuentoribus ab uſu fructu uigore & iis quibus chara fuere laudabimus. Partes orationis hoc in genere non fere aliter: ꝗᷓ in ſuperioribus tractantur. In exordio tamen eſt apte captanda beniuolentia & aut officio aut ſtudio aut ueceſſitudine aut uirtutis eius admiratione aut merito: aut publica utilitate: aut laceſſiti aut indicandi animi gratia nos moueri dicamus. Vereriq; ne illi us facta omnium eloquentiam ſuperantia & digna ab omnibus predicari uer bis conſeꝗ ualeamus: ltẽ apud auditores non ignaros mouendi cauſa non pau ca dicturos. Apud ignaros ut uelit cognoſcere flagitabimus quia ſimiles: qga abhoreant: quia imitari quia uitare hominem poſſint. Ad hæc a rebus ipſis dicemus in tanta copia qd potiſſimum laudemus dubitare:& ne cũ multa di xerimus plurima præteriuerĩus. In explicatione rerum crebras & breues am pliſicatones interponemus per locos cõmunes. Cõcluſione breui etiam per enumerationem utemr. De pronunciatione. Pronunciatio cui in toto opere oratorio Di ogenes palmam dedit. Diuiditi uocis figuram. & corpis motum. In uocis figura conſideratur Magnitudo Fir mitudo mollitudo. magnitudinem expetimus a natura. Augetur tamen & cõ ſeruatur curarione. Ad firmitudinem & ſuauitatem hæc ſunt ſeruanda. De preſſa uox in principio. Longorum uſus interuallorum. Vocis commurtatio: Acutæ exclamationis uitatio & continẽs frequẽtatio in fine: Mollitudo uo cis diuiditur ĩ ſermõem.i. demiſſam & lenem orationẽ. Contentionẽ.i. oratio nem acrem & uehementem Amplificationem qᷓ ad iram & indigntiõem:in ducit. Sermo diſtinguitur in dignitatem demonſtrationem: narrationem: iocationem. Contentio in continuationem & diſtributionem. Ampliſica-- tio in cohortationẽ & cõqueſtionem. Quõ ſermo eſt in dignitate ꝓnunciãdũ plenis faucibus uoce ſedatiſſia Quõ ĩ demõſtratione: uoce paululũ attenuata Crebris interuallis & diuiſionibus. Quõ in narratione: celeriter tarde: acriter clæmẽter mœſte hilariter ꝓ narradorum uarietate. Quõ ſermo eſt in iocatio ne:noce tremebuda cũ pua ſigmifieatione riſus ſine ſuſpitiõe nimiæ cachinna tionis. Quõ contentio eſt in cõtinuatione utemur mediocriter adaucto ſono uocis cõmutatione celeritate. Si eſt in diſtrib utiõe utemur uoce ab imis fau⸗ cibus. Exclamatione ꝗᷓclariſſima. interuallis. Im amplificatione per cohorta tionem pronunciabimus uoce attenuatiſſima. Clamore leni ſono æquabili. Cõmutationibus crebris maxima celeritate. In amplificatione per conque- ſtionem utemur uoce depreſſa. Inclinato ſono crebris interuallis longis ſpati is. Nagnis commutationibus. Morus corpis eſt moderatio uultus & geſtus in uultu oportet ineſſe pudorẽ & acrimoniam. in geſtu uitare oportet deformẽ turpitudinem & mollem uenuſtatem. Si ſermo erit in dignitate narratione utemur. Leni dextræ motu. llaritate triſticia:mediocritate uultus ad ſentẽtias ſermonis accõmodata. Si erit in demonſtratione parua extentione capitis ad auditores. Si in iocatione ilaritate uultus ſine commutatione geſtus. Si contendemus per continuationem utemur Brachio celeri: mobili uultu: acri aſpectu. Si contendimus per diſtributionem: celeri porrectione brachii. In ambulatione. Pedis dextri rara ſubploſione. Acri & defixo aſpectu. Si amplifi catio fiet per cohortationem utemur tardo & conſiderato geſtu. acri aſpectu. mobili uulta moderata brachii celeritate. Si amplificatio fiet per conqueſti onemutemur ſœmineo plangore: capitis ictu non nunquam ſedato. conſtan ti geſtu mœſto & turbato uultu. Aduertendum prærerea eſt: ut caput. ſuper cilia oculi labra collum digiti humeri pedes & ueſtis & cultus omnis ſuum de corem ſeruent. Vox non urgeatur ultra uires: nec inuolubilitatem tarditatẽ ue nimiam incidas. Promptumq; ſit os non preceps moderatum non lentum Cœpturus lẽiter ſurgat. & breui mora amictum compoſito cogitet auditu- rum. n.audituri cura dlectat. & auditurus ſe ipſe componit. Caueat puer qui aliquid dat comedo ut præcepit Fabius: femineæ uocis exilitate frangi: aut ſe niliter tremere. nec uitia ebrietatis effingat. nec ſeruili uernulitate imbuatur. nec amoris auaritiæ nec metus diſcat Aflectumque neq; oratori ſunt neceſſa ria & mentem præcipue in ætate prima teneram adhuc & rudem inficiunt. Nam frequens imitatio tranſit in mores. De Nemoria. NMemoria quæ ẽ firma animi rerum & uerborum & diſpoſitiõis perceptio. Duplex eſt. Naturalis & artificialis. Ad naturalem quæ excolendo augetur confert bona ualitudo. Digeſtus cibus: liber cogitationibus animus. Sed exer citatio & labor imprimis: Confert etiam diuiſio & compoſitio rerum ediſcen ſ 3 chrum Se ſubeantm NA paucap di memonr lis conſtat co boreg! ritas. Mee borom& nimie ne tnornate luwer tomd COlloca wWerun Aenn Pergoe⸗ (ceroni tariclos jtifi mulnpe Plocene ſolnco⸗ Morin Ars En 14 hoͤce dreutbe niedoo Krminat ſſlidr Aboen inoen dpit liice Urſi Roncn uttodenn e pnunciid lü atenun tarde acrier ſtin der⸗ nix cachin Whcoog b imisla⸗ der cohort⸗ acbrbili der conque⸗ longi ſoi Ageſtusin et celorme naratione d lemitis one cainn Nells. G vultuacri Drxhii. In K mmpli niaheck. Congbeſti conſtan Por ſoer Sumé raun Uentom tvcſ⸗ wel gu gian ſ boaor⸗ vecel⸗ iciunt etcey⸗ dan Ma nellen darum. Ediſcendum eſt autem tacite ſi non ſubeant aliæ cogitationes Si uero ſubeant murmure extinguendæ. Tentandaq; & expienda ſæpe memoria eſt. & pauca primum ediſcenda. Inde aliquid & difficilius quottidie adiiciendum Si memoria natura ſit durior: uis ordoq; rerum eſt complectendus. Artificia lis conſtat ex locis & imagibus. in locis hæc ſeruanda: M ultitudo eorum. Or- do Egregia meditatio. Cuiuſq; quinti loci notatio. Solitudo locorum: Diſſi⸗ militudo in forma & natura Mediocris magnitudo. Nõ nimia lux aut obſcu-/ ritas. Mediocritas interuallorum. Imagines conſtant ex ſimilitudinis uer- borum & rerum. Imagines ex ſimilitudinibus ſumptæ debent eſſe notæ. Nã nimiæ nec uagæ. Aliquid notum agentes. inſigniter pulchræ uel turpes ue exornatæ uel deformes uel ridicuſlæ,. D ðð In memorixæ artificialis exercitatione hæc præcepta traduntur: Ediſcendo⸗- rum ſaltem iterata repetitio. Significationes imaginum conſideratio. Frequẽs collocatarum imaginum reſumptio. Habes pallauicine plenius opus ꝗᷓ conſti tueram: quo non modo ad epiſtolas: ſed ad declamandum uia tibi aptior eſt. Artem.n.dicendi in anguſtum redactam qui eſt optimus. proſiciendi modus per quædam elementa & capita conſpicis: quæ tibi ſimpliciter iterpretata ad Ciceronis & Fabii diſciplinam facillimum aditum dabunt. Quare hos cõmẽ tariolos ex eiſdem fere excerptos: etiam ubi multum apud iſſos ꝓfeceris tan- ꝗ tui itineris duces & comites hẽas: ut exercitationes tuas ad certas artis for- mulas per ipſa rerum indicia dirigas. Vale iam imitando exornationes & chri as ludendo Aeſopi fabulas uarie narrando & ſcribendo: ac uerſus in proſam ſolendo.& ex te multa cõmiſcendo ſtilum exerc. Finis lo.Sulpitii de ſcanſione & ſyllabarum quantitate Epithome Tyromibus. Nomine pharneſi pleno ſubtracta libello. Ars breuis: o lector ſpero placere tibi. l Erſus exametri quod ſex habet dimenſiones. Quinta ſedes dactylo. Sex ta ſpõdeo ꝓpria eſt. Reſiquæ fũt iis cõunes. Dactylus cõſtat ex lõga & duabus breuibus: pondeus conſtat ex duabus ſyllabis longis Pentameter ſit expri- mis duobus pedibus uel ſpondaicis uel dactylicis uel alternis & fyllaba longa terminante partem orationis poſt ipſos: lnde ſumit duos dactylos cum alte- ra pentimeri.J. &. V. quando iunguntur uocalibus uel ſub ipſis: & conſiciunt ſyllabam conſonantes ſunt. ut lanus uates uuſtus maii. l. conſonans inter du as uocales fit duplex. Item ꝗᷓdo per imatationem amittit uocalem ſequentem ĩ uocatiuo & gtõ:ut Caius Caii:Pompeius pompeii.cuius cui.huins huic. Ex- cipitur ei deũs ꝓnominis inquo fit uocalis. In compoſitis uero ſimplex eſt: ut reiice. Poeta tamen interdum chereſi utentes conſ. onantem in uocalẽ unertunt ut ſilua pro ſilua. Dii diis iis iis & ee a ꝓnomie uoces monoſyllabæ ĩ ſcanſiõe pronunciantur. Ex iidem iiſdem, deĩde. proinde. dehinc. deinceps. prima uo- calis atteritur. Similiter ex uocibus ſum es eſt a uocali ĩcipiẽtibi & cum de præpoſitiõe compoſitis ut deerat. Ex ſemianimo ſemihomine ſemi iuſto ſecũ da uocalis abucitur. V. poſt. q. &. g. ſequentem uocali litteræ uĩ amitti t:ꝛut:lĩ gaua & aqua. Sic etiam ut plurimum poſt. ſ.ut ſuauis ſueſco. Si præcedens di- ctio in uocalem deſinat. & ſequens a uocali incipiat: illa abiicit. ut ille ego. Si militer ſi in.m. deſinat. m. ipſum cum præcedente uocali atteritut: ut illũ ego Poetæ uero quamuis raco huiuſmodi ſynalo'phem aut ecthlipſim cõtemnũr Fit ſimilis ſubtractio in fine uerſus hipermetri ut Aut dulcis uulcão muſti de coquit humorẽ Et foliis unde tepidi deſpũat ahenis. S. quoq; finalis ꝗꝗq raro interdum ſola ſequente conſonãte interdum cum uocali præcedente: ſi uoca- lis ſequatur abiicitur ut Arboribus ueteres decidere falcibus ramos Et inter ſe conſſe uiros & decerner̃ ferro. Quãdoq; ĩ prĩcipio dictiõis poĩta euaneſcit: ut Ope at ꝗcũq; & legit uirideſq; ſmaragdos. H, ui lræ ĩ metris iure nõ obti- net. Siqd cõtra hæc præcepta apud poetas qñq;ʒ ĩueneris aſcribe auctoritati⸗- cõſonãtium muta ſit & altera liquida ut.l. & uocalis precedẽs ſi natura fuerit breuis coĩs efſicitur. Si longa non mutatur: ut patris mr̃is. M. quoq; &. n. liqui darũ quãdoqʒ uĩ hẽnt ut apd Martia. Quæ capta eſt alio nuda lacena cycno. Obſeruatur etiam poſitio in diuerſis dictionibus ut ſi precedens in uocalem deſinat aut in unam cõſonantem: & ſequens incipiat a duabus aut ab una ut. Tribulaq; trahaæq; & iniquo pondere raſtri: & ad quem tũ iuno ſupplex his uocibus uſa eſt. Sed. x. &. . in principio dictionis poſitæ non ꝓducũt precedẽ tem uocalẽ natura correptã. Luca. Tales fama canit tumidũ ſup æquora xer- xem. Virgi. lã medio apparet fluctu nẽoroſa zacynthus. Diphthõgo quæ ſyl labã longã reddit niſi ſequatur uocalis in uerbis latinis: ut preire præuſtus Nã in græcis pdaucitur ut Aeacus. Præpoſitiõe. Præpoſitio. n. cõpoſita ſuã ꝗᷓtita tem ſeruat nec mutatur niſi poſitione. ut addico. aut uocali ſequẽte ut deuro. Nã de per ſe cõpoſita pducunt᷑. Item di prætur dirimo & dilema. Re ſẽper corripit᷑ niſi in refert ꝗdo ſignificat diſtat uel eſſe utile. Pro ubiq; producit ni ſequat᷑ uocalis: ut proauus. uel aſpiratio. ut ꝓhibeo. Nã pronepos propero. a ꝓficiſcor proſanus ꝓfiteor. & qdã alia ptim ꝓcul partim a prope deduci uidẽ tur. Cõpoſitiõe: qua ꝗdẽ ducimur ad accentũ ſiqua prima erat penultimã fe cerimus. ut ponopræpono. lego perlego Vocali ante uocalẽ ut deus. Ea. n.ĩ la tinis dictionibus breuiat᷑: præter ꝗᷓ in fio uerbo niſi quomdo pus e ſequitur r ut fierẽ Aer quoq; producit. & dius dia dium. Sic aha & ohe. in græcis frequẽ tius producitur: ut te docebunt exẽpla. Deriuatione ut donũ.qd: producit qꝗa fit adono as Deriuata. n. primitiua ſequũtur quom ſeruant l̃aturã.lbo.n. qd eſt ab eo non ſeruat. De præteritis & ſupinis infra dicet᷑. Hæc tamena bre- Syllaba pria octo modis cognoſcit᷑.Poſitõe.ut quom duæ aut plures cõſonan tes aut una gemĩata aut una duplex ſequitur in eadẽ dictiõe uocalẽ ut carmẽ ille maia axis gaza. Vbicunq; ãt poſitiõe ibi ſyllaba longa. Sed ſi altera duarũ Ubosch llarus tolusce ſomescc mentum ſeorp ſobellae ſohor Lorke müb Mnoeè Atl.0 torumta Corripiun ſbüpri ſtuumt Deridar poſtrio Exem is, riunß⸗ luriun enttiun höͤtturie nece 4roche ſophin, ſ Eber erace lipenult lon Aa⸗ lemact ltoten Abenn s Aſ Por Vher Cbinn 4 berſ⸗ nKaunce niiaſtoecd Wmittirurll Lcedens / tileego. otilli enn nchemi domltic⸗ alsi n eme o⸗ os rintt 1euneſt neno ⸗ Nckonitat EsClonad t came ern Cuari ton werit PAnfcui enn cno vocden 4b una ⸗ ppler his 1 recece vore r⸗ gocneßt Aultve lui ti n u, gelher uctni ſopero ocivide Mriwue Eadih ſegoitt cisfteqn wrilhn uibus deriuata:quia producuntur obſeruanda ſunt. Caſus iucundus degu la latus ſtaturus ſedes uires uitupero lex rex feralis ſæculum neꝗᷓ uox binus totus denus regula nonus ſecuis humanus trinus ſerium remus caſeus fumẽ fomes ceritus uena uomer. iunior pedor pedus liquor humor rapta uiginti iu mentum iugera pedo laterna gradiuus rethe cunæ italia ſicilia macero uoci- feror & pfuſus. Hæc quoq; a longis deriuata corripiuntur, dicax ſtilus manus fabella quod Tibullus Pproducit titulus domus dux lucerna ſopor ofella farĩa ſigillum diſertus abes qter quadernus tigillus aceruus uadut ariſta fragor fra gor fragilis ſagax an nemus noto coma uir ſœmur ſigdẽ natomamilla fides o maſiũ bubulcus curulis oculus orbus fatus lotiũ odiũ &ligula Regula ut legi Nam oẽ preteritum biſyllabum ꝓducit primã. Præteriui fidi ſcidi dedi ſteti & tuli. Oẽ pᷣteritum gẽinans:primam corripit ut momordi. Cetero preteri- torum tanta eſt pria ꝗqta p̃ſentis. Excipiũtur Gẽui: poſui que a lõgis deducta corripiunt. Itẽ Reppuli reruli rppi que a breuibus ꝓducunt. Oẽ ſupinũ biſſil labũ primã ꝓdacit: ut luſũ. Deme itum ꝗtũ citum a cieo Situm litũ datum ſtatum ſatũ ratum rutũ & notum in cõpoſitiõe ꝗdo o ĩ i mutat.ut cognitum Deriuata a pteritis illogꝑe naturã ſeruãt. ſicut & a pſenti deducta in ꝗbo ꝗᷓdoq;ʒ; poſitio inciditur ſerrem quũq; litteratura mutatur: ut rebar & reris a reor. Exemplo ut pirum apud. Virg. cruſtimi minis ſyriiſq; piris grauibuſq; uole⸗ mis. Mecdia ſyllaba dicitur quecunq; eſt inter duas extremas dictiones plu rium ſyllabarum. Ea cognoſcitur ſeptem modis poſitione: diphthongo de ꝗ- bus iam diximus. Vocali ante uocalem que in latinis corripitur: exceptis genitiuis noiĩum & ꝓnominum ius deſinentibus. ut iſtius unius in quibus põitur ĩdifferẽter: ꝗᷓꝗᷓ ĩ alius ſẽper pducitur: ĩ alterio ſemp corripit᷑. Gti & dtĩ Inte declinationis.e. inter duo.ii. ꝓducũt ut diei. interrai quoq; aulai & hmõi a producitur in græcis ꝗdoq; corripit: ut tragœdia. ꝗᷓdoq; ꝓducitur: ut philo ſophia. Accẽtu ꝓducto: ut fortũa. Accẽtu correpto: ut tabula. Diminutiõe:ut ſi ex uerbo fortunage demas ultimã ſyllabã cognoſces eã ꝗ erat ãtepenultima per accentũ. Diminutio. n.ad penultias cognoſcẽdas: uel ad eas ꝗᷓ poſſunt fie- ri penultimæ ualet. Sed quãdocq; decipit: ut: inde de exinde proinde ex aduer- ſum aliquando ſiquando affatim affabre nimirum enim uero. Quieſco apo⸗ ſtema adraſtinæ in quibus penultima quæ grauatur producta eſt. Rhetorica Ariſtoteles. iuſtitia & multa hmõi ꝗᷓꝗᷓ acuunt antepenultimã: tamen correpta eſt. Calefacis frigefacis & talia a facio breuẽ penultimam acuũt: Item utranc; & pleraq; nti & accuſatiui plurales. Exemplo. ut pecuniam apud Hora. & ge nus & formam regia pecunia donat. Regula ut muſarum. Nã a e & o incrrmẽ tis pluralibus caſualium ꝓducũtur ut dominarum ſpẽrum dominorumi. & V.breuiantaur. ut mãibus ſpecubus. Crementũ in caſualibus dicitur quando obliqui caſus ſuperant rectũ:ut uiſus uiſibus.in uerbo quãdo ſuperatur ſecũ da perſona ſingularis: ut amas amatis Hæc ſatis eſten. de uerbis plana & tria cuiq; cognitio VItima ſyllaba ea dicitur ; terminatur dictio quotuis ſylla- Ntdies barum Monoſyllabaq; ipſa inter ultimas ſyllabas reiiciuntur. Cognoſcitur ãt verbun omnis ultima tribus modis poſitione. ut ſœlix. & dicunt diphthongo: ut mu/· eruul ſe & præ. Regula: ut omnia in a deſinentia pducuntur: ut ultra & nega: Exci⸗ poltis pe ita quia puta aduerbiũ. Caſus in a corripiuntur præter abltõs & utõs ueni⸗ Demio entes a ntis ꝓductis. ut Aenea & monoſyllaba mna Barbara & græca quædggi Alansn ut manna paſca & litteratꝶ noĩa ut a.h. Kk.ĩdifferentia ſunt. Sed decliabilia no üuüimamc mina rarius ꝓducũt & tunc ſeruant græcũ accentũ tpe. Nũeralia ĩ ginta ſemp Amono ꝓducta. in genta ſp correpta ſũt. In e monoſyllaba ꝓducunt᷑ ut me te ſe. ex usre cipe ꝗᷓ ꝗdo & ſigniſicat. & ſecũ cõpoĩta ut quiſq;.ltẽ neꝗdo ſigniſicat an. Veꝗᷓ ſmiem. do uel & & et. Plurimũ ſyllabagꝶ corripiũtur ut mare. Excipe gtũm & datiuũ Akbos ſingularem & ntũm & uocatiuum pluralem primæ declinationis 4 diphthon corum gõ hẽnt: ut muſæ & ſimilia eis ut doctæ totæ illæ. Excipe abltõs ꝗntæ declina Ledtle tionis ut die cum ſuis cõpoſitis ut pridie hodie & fame abltũm qui olim qnti ihpen ordinis fuit: & tabe apud Lucre. & quoſdam græcos abltõs ut eufrate ariſtote ſnpun le. & utõs uenientes a nominatiuis ꝓductis ut libye achate. Sed ulyſſes achille ligree oreſte corripiunt. ſunt.n.a tertia declinatione. In. i. finita ꝓducũtur: ut bibi. de Dpanth mũtur milu tibi ſibi ibi & ubi: quæ communia ſunt cum compoſitis.niſi & ꝗſi corripiũt᷑.ltem uocatiui græci ĩ i ut amarilli tybri. & dti ut pallidi. In mo QCudi noſyllaba ꝓducũtur ut do ſto. Plurium ſyllabaꝑꝶ cõmunia ſũt ut ſcribo ueto luce Datiui tamen & ablatui ſecundæ declinationis ꝓducuntur ut deo. & ſic ſi ad uerbia efficiantur ut tanto quanto. Sed mutuo ſero cito modo ſedulo crebro profecto & ergo communia ſunt. Ergo quom cauſam uel propter ſignificat producitur. Gerundia indiflerentia ſunt. ego ſemp corriipendum & ſi aliter inueniantur. Græca ut dido Erito Alecto producta ſunt. Inu omnia produ cuntaur ut genu. In c etiã producuntur ut ſicſac dic duc. Tolle lac nec dõec Hic pronomen indiferens eſt. Aduerbium uero longum. In. b.d.g.m.t.fi⸗ nalem corripiunt niſi poſitio uel diphthongus uel ſvncopa incidat ut legunt fſumat ꝓfumauit obit ꝓ obiuit. In hꝓducũtur ut ab uah. In Lcorripiũt ut ceruical ſemel excipe ſol nil & barbara in fine cũ accẽtu pronunciata ut mi chael gabriel. In. n. ꝓducũtur ut titã. Deme forſã forſitã an tamẽ attamẽ in de in exin ꝓin. & corripiẽtia pẽultimã creſcẽtis gtĩ ut nomẽ noĩs & pleraq; greca ut ilion pelion quæ interdum ꝓducũt ut helycon: In in accuſatiui corripiunt Acti primæ declinationis ĩ an & in en ancipites ſunt: ſed frequentius produ⸗/ cuntur. Viden & ſatin corripiunt. Mẽten producunt: Nemon indiflerens ha- bet. In r corripiunt ut cælar hymber & cõpoſita. excipe aer æther liber cel⸗ tiber. Item crater caracter & ſtater. Monoſyllaba etiam corripiũtur preter cur fur cor lar far uer & par cum compoſitis. ut diſpar. In as producunt ut maie ſtas. Deme græca ſiniẽtia genitiuum ĩ dis uel in dos: ut pallas ilias. Sic & accu ſatiuos grecorum tertiæ declinationis: ut troadas lampadas. In es producũt Oukfls noleimit gout⸗ negubic⸗ Eörvend⸗ A eel Cihlato ginnen merle cn Nei mad Achpttnon Nræ Ceclni folimgei teariſtote loachile vtbibice wsbind. idi. lomo cuboeN lc 1 loaebro ſonicat Klalter miaprocn cnec oel agntß nun n LNi. ncanuN nminnt⸗ ec⸗ Corthhiont gtol Keenshy⸗ er lbben l ꝓ panthous panthoi. ut dies & libyes genitiuum Tolle i nquies nomen penes præpoſitionem & es uerbum ſubſtãtiuum cũ compoſitis. Item corripientia penultimam creſcẽtis genitiui ut miles ex quibus demuntur. abies. paries ceres ſpes res & pes cũ cõ- poſitis. Mera græca pluralia ut troades corripiuntur.In is corripiunt. ut ignis Demito uelis. & abis cum ſuis coniugatis. hoc eſt cum ſecundis perſonis ſin- gularis indicatiui quartæ coniugationis. Tolle etiam ntõs producẽtes penul- timam creſcentiſ genitiui: ut ſannis ſannitis & plurales caſus & omnis & deis. & monoſyllaba: ut uis ſis. & ab eis compoſita ut quãuis uideſis. Subtrahimus duos rectos is &: quis. Item mis tis. bis quæ corripiuntur. Cræca quoqʒ in is ſimilem uocatiuum habentia producuntur: ut aris arinis, In os producunt ut bos. excipe os oſſis compos impos & græca in os ut ilios. & genitiuos græ⸗ corum. ut pallados. Heros uero producitur. Sic & tros tam proprium quam gentile. In us corripiunt ut tempus. deme monoſyllaba ut plus & producen tia penultimã creſcẽtis genitui ut tellus. Horatius produxit palus. Gti quoq;ʒ ſingulares & ntĩ actiĩ & utiĩ plurales qrtæ declinationis ut manus producunt. Itẽ græca terminantia gtũm in odis ut œædipus œdipodis Sic & pãthus pãthi Finis. Elenchico. Clauditur hic riuus:noſtri pete flumina ſontis: Ludere quo poſſis carminis omne genus. Regiſtrum. atb. c.d. e.f. g. h. omnes ſunt quaterni. Archlivfim vorhaäanden eSO ele'isoina -„PepueiS 10oelesqe1el ulOo'lAlSeUIAXANMAMMA HUIO TZAISeEMKANXA 666 MBILAdO 2 A X M 61 81 11 9 1 9 5 . 8 8§ oueleg O snoo- N A h 1 s O . 1 4 — REGVYVLAE