Cc60_qt_2
author: Mancinelli, Antonio

N125311929087 021

UIIHIHIIIINILIAIIIIII

2
“
5
W☚
7
.*
X

C C * 0 4

—
5

UB Tübingen

T1

per Ant. Mancinellum.
Elegantiæ Portus: H
Lau. Vallenfſis Lima.
Rhetorlcen ad herennium eſſe Ciceronis.
Rhetorices ad herennlum Commentarlolus.
Domici Palladi Sorant Carmen⸗ W
Mos Cynlic laudandus erat collecta docen s
Onmnia diſcipulos ſub breuitate ſuos.
Nec minus a cunctis decoratur laudibus ille

Aut trogi longum ꝗᷓ breue fecit opus.
. Erade flore datur laud ſubiiſſe laborem

In liui ſumma fertilitate piuuam
Sic Mancinelli breuitas celebranda docendi
Cum pateant mults quæ latuere diu.

Ant. Mancinellus Amſcorum filiis

Atiui Sermonis Elegantiam cupiẽtes quæ facit unũ⸗
quocdlq; uerbum pure & aperte dici ſtudioſi adoleſcẽtes
FFSyVynge meliaos ꝗ hinc haurire poſtis: haud facile repe
hiur. lcaq; hortati: orare. urgereq; ẽt pceptorem una
1 S ludo legant exponant interpreten F. Quod ſi qui re⸗
nuent. Studium Ipſi impendite. llloſq; ueſtri profectus inuidos credis
te:noſtriq; inimicos laboris: atq; ex illis efle: qui contra ueritatem clau
ſis oculis ublq; latrant. Nam dicẽt aliqui epitomẽ hanc legi debere mi
nime. Quod Mancinellus Laurent i documéta corrupit. Cum aliter

atq; ille docuerit in epitome, egat. Ad ea:uti laurẽtli longiora p̃cepta

cum his breuioribus conferant᷑: re ſpondeatur. Sic enim inſpiciet᷑: an
Mancinellus fidus in Epitome ſcriptor. In qua ſane ad hunc ordinem
redigenda menſibus qᷓ̃ttuor non ſine labore ingenti & tædio amicoꝶ
gratia ultro elaboraui. Iuga ſiquidẽ nulla demecto: dum ſtudioſæ pubi
prodeſſe ualeẽ. Qua de re quæcunq; obſcuriorabentmagna exparte
clariſilima reddam: quod in muliis et feci hactenus. Decreui & enim la
tnæ linguæ maria nauigantibus latentia ſaxa maximamq; ſcopuloꝶ

partem euellere: ideoq; non ſolum Triremes uetum baianæ cymbæ

per altum titiſſime nauigabunt. Scribo aũt rudibus: ꝙ; multi qui didi⸗s
cere nunꝗᷓ allos docent qd neſciunt. Opus ergo iis docẽdi ratio quæ⸗
dam & uia ſimplex facilis lata breuis aperta: decliuis potiuſꝗᷓ acchuis.
Illud præterea noſceite. Scriptoꝶ neminẽ licet optimum Malignitatis
dentes uarlare poſſe. Malti enim ad ſingendum paraii benefacta con
uichs ẽt lacerãt: & quos reuereri deberẽt accuſant: digni qui celenæo

ſupplicio afficiant᷑. Verum ego malignoꝶ nihllipendens latratus ab

incepto ſcribẽdi tenore non deterrebor. Erunt enim leones qui mea
quantula ſq; ſeripta aduerſus canes defendant. Quippe nullus tam
ſuperis inuidioſus: quin ab aliquo'foueatur. Valete. Datum Venetiis
dibus Martiis. M. cccc. lxxxxxiii. DWU

debetis ut die quoq; epitomẽe hanc uobis in litterario

RTD

nü⸗
ice Laurentii Vallenſis Epitome: Portuſque Felegant'æ
nu der An Mancinellum Veliternum amicoꝶ Bliis.
l Bicum duabus Hquidis: & cum. i. quãdo ſit conſonãs
ci adiungi cet: ut ab lege: & ab legatis: b litteris. ab tez
meln ge: ab re. ab Ioue. A bs uero cum t: ut abs te. abs tſto.
elen WAE E Interdum cum qui: ut Tereutius: Abs quiuis homli⸗
ae HD ne beneficium accipere gratum eſt. Hac lau. Tu ue⸗
“r BE 10 de ab egito limamn ſiram ð
ſeken A bdicate eſt expellere a bonis filiũ: dum uiuit pater. F hæredare ue
clnen 1 0 poſt morté :ſed abdicare ẽ grauiꝰiꝙ ẽt in ſe ex hæreditatẽ cõtinet.
nlen Abigere ſignificat ab loco fugare atq; expelleretut abige muſcas a fa
H cie mea ſcribentis. Quinti. Ibo in littus miſer plantibus aues abigâ.
yn Item abige oues capfas aſellos ab hortis ab uinetis a pratts.
nin Abigere quoq; ſigniffeat furto tollere atq; etlam latrocinio. Qunti⸗
lz lianus Adhuctran tſeuntum abaci pecorum greges ſub hoc titulo
nbe deſendebantu r. Vnde Abactores nocantur pecuariorum animaliũ
⸗ fures: ſatrunculiue. Hos cufdam Abigeos uocant. VIplanus inquit⸗
, H Abigei autem Proprie hi haben ur: qui pecora de paſcuis uel ex ar-
“ mentis ſubtrahunt. & quodammod o deprelantur: & abigẽdi ſtudiũ:
n quaſi artem exercenttequos de armentis uel oues de gregibus abdu
n centes. Cæ terum ſi quis ouem oberrantem uel equos in ſolitudine
d relictos abduxerit: non eſt Abigeus. ſed fur potius. & Claudius ait.
d Quãcitas diſcernit furem ab abigeo:nam qui unam ſuem ſurtipue⸗
Iit ut fur coercebitur: ꝗq gregem ut abigeus. Hic furem ab abigeo
ce ſeparat:ut ſuperfor fect.
den Abhorreo ab hac reiidem eſt quod perꝗᷓ alienus ſum ab hac re. ſem⸗

perque poſtuſat huiuſmodi ablatiuam. Exhorreo autem hanc reme
idem eſt quod expaueſco: nec unqꝗᷓ iungitur ablatiuo: ſed actõ dunta
xat. Hæc Lau. Tu uero legito ſimam noſtramfk
Abſtinentia a Continentia ira differt q; abſtinentia iuſticla eſt. Con⸗
tinentia uero ſlla quæ inter uirrutes quarta numeratur quæ eadem
die tur Temperanta & modeſtia. eſt enim hæc quum a uoluptatibꝰ
nos continemus. Abſtinẽtia quum abſtinemus ab alſenis nulli uim
afferentes: nihll cuipiam eripfentes. Non nunꝗᷓ tamen indifferenter
ponuntur. Verum ut ſentio Continentir poteris dare nomen abſti⸗
nentiæ: potiuſꝗᷓ e diuerſo. Hlud enim ſpecialius uidetut: hoc genera⸗
lius:quare rite continentia uocatur abſiinentia. ii.
S a il.

Accæpi calamſtatem dicimus. accæ pi cladem. accæpi damnũd. accæxp
iniurism. accæpi cõtumeliam. accæpi repulſam. accæpi uulnus: qck
nunᷓ fere aliter dicimus: nõ ſuſtinui: nõ perpeſſus ſum uulaus: Sed
fere lemper acca peniſi more peetco: ut apud Ouid. b. ii. met. Nul
lam patiere repulſam: Et Cicero: quum dixit. In domum muleiplica⸗
tanhonoribus no ſolum repulſam retuſit: ſed ẽt ignominiam & ca

lamitatem: minime contra hoc præceptum kecit.
Acceptil tio: uide fero tibi acceptum.
Accerſo uel arceſſo utrũq; pro eo ad uocandum:uel uoco. Terentius
in and. Obſtetricem accerlo. M
Accipio & Sumo differũt. Vnde quodam loco Valerius max. quũ de
Catone cenſorino loquit᷑ qui enſem de mecdiis hoſtibus recepit.ait ut
nõ coactus accſpe e: ſed ſua ſponte ſlumere uideret᷑ Quare ſi latine
nos loqui uolumus dicamus Dominum lelum carnem ꝗqdem huma
nam ſumpſiſſetmortem uero accepiſfe.
Acceſſus eſt aditio:atq; appropinquatio: aduẽtus itus. Acceſiio adie⸗
ctio atq; incremẽtum. Accedo enim duo ſignificat: ut accede ad ignẽ
Ideſt adi atq; appropinqua. Et hoc calamitatſibus meis uel ad calami
tates meas pondus acceſſit ideſt adiunctum eſt & increuir.
Accuſare eſt uel apud iudices uel apud alium quẽuis:ẽt apud illũ ſip⸗
ſum quem accuſes ſignificare atq; oſtẽdere aliquem peccaſſe. Incu⸗
ſare uero reprehendere mores alterius bᷣe plerũꝙ; cum querela: ab
illo iniurla fis affectus. ?àJB
Accuſatio:uide Veni in opinionem. ðͦõ
Aceruus minutarum ꝓprie reꝶ eſt cõgerles ut frumenti: uel legumi⸗
nis. uel ſalis. Interdum ẽt aliquãto maiorum: ut aceruus ſcutorum: èᷣ
fere generale ad oĩa eſt. Strues aũt proptie lignorum. Strages uero
cadauerum Interfectorum uno in ſoco multitudo ſiue humanorum
ſiue mutoꝶ. Sarclna utenſilium & eoꝶ quæ ad cultum ad ornatum
ad cæterum uſum pertinent. Res etlam noſtræ domu ciſtis capſiſque
compoſitas ſarcinas uocamus & ſarcinulas.
Aclcula acus dicitur: qua mulieres utunf᷑ ad ornatum ca pitis. IT u ue
ro lector aduerte acliculam eſſe quoque piſcem quendam tenuem ac
longum: qui acus etiam dicitur.
Acinos inter & baccas hoc Inrereſſe puto:q acini inter fructus minu⸗
tiores arborum fructicum ue denſius naſettur. Baccæ uero diſperſiꝰ
& rarius: Inter acinos enim numerãt᷑ uuæ:grana hederæ grana ſam
bucl tribuli:mali punici grana. Addo ẽt morũ & ꝗcquid iis ẽ ſimlle

Inter baccas uero fructus la uri: fructus oliuæ:corni loti:myrtſ:lenti⸗

ſcuiſimilumque nõnunꝗᷓ Acini & baccæ indifferenter ponuntur: ut
Verg. Sanguineis ebuli baccis minioque rubentem.
Acta ðᷣ geſta hoc differunt:ꝙ geſta ſunt in adminiſtratione magſtir a

tus: & in rebus maioribus: ad rempublicam uel adplurimos ſpectã

2

tibus: ut geſta alexandri. geſta Pompei. geſta Cæſaris. Acta uero ẽt
rerum priuatarum: & minorum ac famillarium.
Actor dicitur orator:qui agit cauſam:quiq; geſtum uulus & corpotis
aglt. Vnde tum ipſa ꝓnunciatio:tum oratio quæ habet᷑: tum oratio
ſcripta. Actio appeliat᷑.Iteʒ actor dicitcomoœdus & Tragoœd?. i. iſtrio
qui agit geſtus in ſcæna de partes comœdiæ actus dicſt᷑. A uctor eſt
tanꝗᷓ factor: hinc & poeta & quiſque alicuſus operis cõditor autor di⸗
cĩ & ille qui fecit aliquod opus:qui egit bellum:ꝗ egit pacem: autor
eſt operis: autor eſt belli: autor eſt pacis SJ
Actus & actio idem ſunt:ficut Satus & Satſo:cultus cultio. motus

moœdiarum: non adionem.

& motlo:niſi ꝙ dicimus actionem cauſarum non actum. Actum co

Actum eſt: ſemper in malam partem accipſtur: ur actum eſt de rep.’,

reſpublica extincta: deſperata: perdita eſt.
Ad diem non uenittuide dxiem.

Aaddictlapud ueteresd'cebanf: qul prætotlspnclatione ac juffu: cdᷓ

ſoluendo n eent cteditoribus uẽdebant & addictus morti deſtina⸗
rus dicif. Cicero Ii.ii. off. Et is qui morti addſétus eẽt:ipaucos ſibi. dies
com mendandorum ſuorum cauſa poſtulaſſet. “

A deo ſignificat ualde:ut Teren.Iuuenem adeo nobilem ſignicat etis

intantum: ficut Vſq; adeo. Vſq; o.
Adiectfua magis infinitum ſiue actiuum ſiue paſſiuum poſtulant.

ſubſtantia gerundium genitiui ca ſus:ut tu eſt dignus habere opes:
& es dignus honorati. Tu es lætus me bene ualere: & tu es ſætus me
honorari. Tempus eſt gaudendiilocus eſſt expoſtulandi: commodi⸗

tas eſt alloquendi. Participia autem & multa adiectiua ab uer bis deri
uata utranꝙ formam ſibi uendicant. Sed Participia iuncta infinis di

cuntur ſeruare uim particlpiorum. luncta gerundiotuim nominüe

ut ITimens nauigare: naulgandi. Cupiensdiſcere & diſcẽdi. DOo⸗

Gus perſtus promptus conſuet:

ðl .

Deyitus promptus confuetus cantarssscantandi. Timidus cu⸗
pidus auſdus nauigare & nauigani—

Ad me ſpectat.l.ad me pertinet:ad mortem pectara: quaſi reſpiciẽdo

a 1t1

tendit Gicero. lib. ſii off. ſi ad extremum ad perniciem pattlæ res ſpe
ctabit ec. Qunti. Et quod ad peſſimum ſpect at euentum milerabi⸗
His fs oporret ut amator eſſe uidesrÜris.
Admoueo manum appono manumamoueo manum.i. remoueo.
Adotare ab oro quod eſt ore præcor componitaur. Supplicare a plico
ꝙ genu poplitemq; aut ceruicem plicamus: quum a potentiore ali⸗
quo magnum quid præcamur. Et tamen adorare ſine ore hoc ſine
uoce fit: non ſine plicatione genuum & geſtu corporis: non ſine ore
ac uoce. Hinc eſt quare ſupplicare tätum homini datur. Adorate ẽt
mutis. Vnde Elephas & pacœnix & alia quædam irrationabilia ſoleʒ
adorare dicuntur. noſq; rebus mutis & ſenſu carentibus non ſuppli⸗
camustſed adorationis honorem exhibem“: ut regum ſtatuis ſignis
ueſtibus: litteris: aliiſq; ſi milibus. Et præcipue imaginibus picturiſq;
tum del tum ſanctorum: tum ipſius etiam crucis: quam ſapiẽtes ado
rant:ſtulti etiam orant. Quod de cruce:item etiam de ſudario dico.
cæteriſque ſimilibus. Idem de reliquiis ſanctorum: quorum corpora
præſentia adoramustanimas uero abſentes oramus. Sl quid autem
ad hæc mutaquæ uidemus dicimus: ſalutatione uiimur: non præcas
tone. Quale eſt falue ſancta Cruxz.
Adſum tria ſigniticat. Primumip̃ſens ſumtut adſum pugnæ:d in bu
gna. Secundumtfaueo præſidioq; ſum. Vergi. WModo iuppiter adſit.
Perilum eſt aduenio. Verg. huc ades: o formoſe buer.
Ad ſummam & in ſumma:idem eſt quod deniq; ſeu breu ter. Quintd
ſianus. In ſumma non recedo:fas eſi mihi Inuitis eti parentibus pie
facere. Cicero de offi. ad ſummam ne agam de ſingulis. Quinti. in
hũc ſenſum ut ſolet ſemel:ut ibi. Vt ſemel oĩa complectar. In eundẽ
ſenſum accipit breuiter: ut in geminis languẽtibus. Breuſter iñ cru⸗
delitas explicanda ſeuitla eſt. Ad ſummũ uero refert ad numerum
Qicero pro milone. Vnus aut ad ſnmmum duo inuẽii funt:qui mi⸗
lonis cãm nõ ꝓbarent.ideſt nõ plures ꝗᷓ unus aut duo ex pluribus.
Ad tempus duobus modis ſumit᷑: uno ad cõdilonem temporis: neceſ
ſitatem: opportunitatem. Cicero pro Milone: Quam ad tẽpus aptæ
ſimulationes. altero ad ſpatium temporis: ut ſlebo ad annum: latebo
ad tempus. I. uſq; ad annum: & uſq; ad tempus quoddam: uel in tem
pus:nam ſæpe ſubintelligitur uſc.
Aduentare eſt pximum lam eſſe uenlẽédo. Ventitare uero ẽ frequen⸗
ter uenire. Victitare at Seniflcat nõ frequenter uluere: ſed ueſcl &
quaſi uictu uti:ut ſarmatæ uictitant lacte. äe

ðèð = èð

—

——

Aduerſor ibi:ſum tibi contrarius. auerſo te ſignitłicationẽ ſumit a ge
ſtu. quotlens ab aliqua re quã deteſtamur: uultum auertimus.

Aduerſus oppoſitꝰ oppoſito pectore atq; obiecto: auer ſus terga oſlẽ⸗

dens. Vnde illud tullianum: & aduerſus & auerſus impudicus es.

Aduerto oculos mentem ue aliquo.i. oculos mentẽ ue cõuerto: auer

to oculos aut mentem. ſ.aliccde conuerto oculos aut mentem.
Aduocatus & parronus ſic differunt: ꝙ illud generalius nomen eſt: ᷓ
hoc. Vt non tantum ſignificet eum:qui alterilus cauſam agit: ſiquidẽ
quicunq; adeſt alteri in cauſa offſeſi gratja aduocatus appellatur: ẽr
ſi nihil dicat. Neq; agat:ſed qui tantum paratus ſit defendere: ut Te⸗
rentius in eunu. Tu ab :atq; hoſtiũ obſera intus: dum ego hinc trã?
ſcurro ad forũ: uolo ego hic adeſſe nobis aduocatos in tui ba hac. Pa⸗
tronus ait pprie ẽ qui agit cauſam: ſed accuſati nõ accnſantis: & pa⸗
trocinari dicit᷑tam uerbo ꝗᷓ facto: aũt imbecilliorẽ ptegere:a quo fit
patrocinium. Patronus ẽt dicifreſpectu liberti.

„ .

Ad uotum:& ex ſentẽtia aliqd hfe: in eadem fere Ggnificatione dicit

ſcet illud uideataffectus cuiuſdã eẽ:hoc rõnis. Quint. habes ne uxo
rem ex animi ſnia: Et alibit& ad oẽ uotũ fluẽte fortũa laſciuit ociũ.
Adulari inſeruire & captare: ut fauorem emereamur quoquo mo?-
do:uel uoce: uel geſtu. Tractum ẽ apo tu dulos:quod ẽ ſeruus. Et ſa⸗
ne adulari ſeruile ê:non liberale & ingenuumiaſſentari uero eſt inſi

dioſe & conciliande alicuſus utilitatis gratia effuſius plerũq; ſalſo:

quẽpiam laudare. Blandiri autem ad tactum periinet: & per abuſio/
nem ad alios ſenſus: non nunꝗᷓ etiam ad animum. Quinti. Blandiar
iudices pauliſper calamitatibus meis. HW
Adulterium: uti Papinianus inquit: proprie in nupta committit᷑. Stu
prum uero in uirgine uidua ue committif. Hæc ille & plura. Tamẽ
nõ rite iuriſconſulti excipiũt ſtuprum a nupta. Cum etiam in quot⸗
tidiano ſermone ſic loquamur. Vnde ẽ apud Quinti. Vxor marito
dixit appellatam ſe de ſtupro a priuigno. Item alibi. Quare ego ita
ſentio. Stuprum eſſe coſtum lege uetitum qui duplexeſt. Vnus cum
nupta: aut cum puero: aut cum ſangu'ne coniſictis: au: cũ ſanctimo
nialibus: quãâqᷓ hæc duo poſteriora potus appellamus Inceſtom. al⸗
ter qum uim afferimus cuihbet ꝑpſonæ ẽt ancillæ. Vnde ſtuprare du
pliciter accipitur. H
Aedes in plurali ꝓ domo accſpit᷑:i ſingulari nũꝗᷓ. In ſingulari uero de
duas ſacras ædes: p domo binas ternas qternas ꝗqnas priuatas ædes
a 111

Aeditui ab ædibus ſacris: quas nent᷑ appellati ſunt non a prluatis.
Aedificare magis ad domos hominum ſpectat:ꝗᷓ deorum nec domos
tantum uerum etlam nauuezzs. äü
Aepger pedibus: & pedibus egris dicit. Saluſtiu- tat ex altera parte. C.
Antonius pedibus eger ĩ pſio adeſſe neꝗbat. Cicero Quintilianuſq;
diviſſent pedibus ægris. hæc Lau. Ego addam Valerium maximum
lib. v. dixiſſe:pulſu uenarum comperit cuius morbi æger eſſet.
Aegreſcit. f. ægrior fit. Wergilius de turno: cuius augebat᷑ ægritudo
ac latini ſalubria conſiliaægreſcitq; medendo.
Aequalis. Se æquabilis: pro pari acciptuntur: ut in illo: ſint pares in
amore & æquales. Cicero: Nos lus æquabile ꝙ aliquid utilitatis ha=
beret accæperat. Iterum: Et uox reducitur in ſonum quendam æqua
bllem atque conſtantem: æqualis etiam ſæpe accipitur pro coæta⸗
neo ſiue coæuo Vergilius Aequalemq; ab humo miſerans attollit a⸗
Arerarium repoſitoriuin æris. i. nummorum: ſimiliumq; rerum pre⸗
cloſarum atq; opum.
Aeſtimare eſt conſiderare. Exiſtimare ludicaxe.Itaque prius rem æſti
mamus: deinde qualisſit exiſtimamus. Gſcero in uerrinist Expendi⸗
te hæc atq; æſtimate. Vnde dictum: æſtimare pro taxare ab æs æxis:
S& Timi græce quod eſt pretium latine. Ouſdius libro tertio de tri⸗=
ſtibus. Quod quicunq; leget:ſi quis leget: æſtimet ante Compoſi⸗-
tum quo ſit tempore:quoq; loco. ðÿ
Affatim idem eſt quod abunde.
Affectio eſt animi & corporis ex tempore aliqua de cauſa mutatio: ut
lIxætitla cupiditas metus moleſtia morbus debilitas: & alia quæ in eodẽ
genere reperiunt᷑. affectus proprie apud nos dicitur quod græci uo
(cant pathos: ponſtur et iam ſæpe affectus pro affectione.
Afficio: uide facio tibi iniuriam. l
Affore ut alia compoſita a fore: fere nuda ponunfſine nomine de ſine
participio: ut Vergilius. Affore cernetis. Statius tamen libro. I. th.
uidetur accipere pro ſignificatione præſentis: ſenſit ma niteſto nu-
mine ductos affore: quos nexis ambagibus au gur:apo llo portendi ge
neros uultu fallente ferarum ediderat. Defore: Marcus 'ullius: ue-
rum arbitra bantur: non defore qui illam reſtituerent. Confore Se
Profore apud comicos. Horatius item. Quæ nocuere ſequat:fugiã
quæ profore credam.i.proſutura eſſe.

Aedliles a ſacris ædibus dietl ſunt: quibus curandis præpoſiti erant.

S
egnn
E
re

N⸗

,

2

9

t
N

agas attale ſemper agis. Si res de cau

Age ſingularem numerum deſiderat. agite pluralem.

Agedum uero nõ ſingularẽ tantũ: ſed etiã pluralem:& in carmine & .
proſa. Tu uero lector aduerte dici etiam agitedum ſed in plucali ſem

pet. liuius. Ii. vii. agitedum ite mecum. G

Agere gfas eſt uerbo:Haberc gratias eſt aio:quuʒ memorem accepti

beneficii mẽtẽ aiumq; hẽo & ĩuicẽ gratificãdi uojũtatẽ. R eferre ſiue
reddere gratiâ uel gratias: utrũq; enĩ df:eſt facto & dicto: Nam dicen

do non nunꝗ proſumus æque atq; faciẽdo. Dicimꝰ item ago grates:

ſed læplus apud poetas: qui neceſſitate uerſus agere gfas dicere non
poſſunt. Cicero libro ſexto de rep.aliquantoqꝙ; poſt ſuſpexit ad celũ:
& grates inquit tibi ſumme lol ago: uobiſq; reliqui cælites.
Agere delectum: uide Deliger.
Agere ducere eſt: Vñ Caius inqt. F erripprie dielmꝰ quæ quiſq; corpe

ſuo baiulat. Portari ea quæ quis ſumẽto ſecũ ducit. agi eatquæ anima

lia ſunt. In hoc ipſe Caio affentior:ni ꝙ portare eſt etiam ſuo corꝑe
interdũ ẽt magis ꝗᷓ ferre. Terentius in and. quo puen portas? Hora.
ne forte ſub ala faſciculum portes librorum utruſticas agnum:age⸗
re aſt non uno modo dicitur. Sed de uno tamen nõ tace bo. Martia⸗
ſis. Ii. i. ep. Semper agis cauſas: & res nols attale ſemper. Eſt nõ ẽ quod
æ deſunt: agis attale mulas. atta⸗
le nequid agas deſit: agas animam. Cælius ad Ciceronem:hortenſiꝰ
quum has litteras ſcripſi animam agebat. j. expirabar.
Age uero.ſane uero. Enim uero. lam uero.at uero.dicitur. age autem
Sane autem: Enim autem. Iam autem at autem:nõ dicitur. hæc lau.
Tu uero in noſtra lima leges lam autem recte dici. MV
Agricolare. Optima res eſt agricolare recte dicitur optima res eſt agri
colandi:dicitur non recte quia ſic illud reſoluitur:agricolare eſt opti⸗

ma res hoc reſolui ſic non poteſt: agricolandi eſt res optima.

Adggregabo te illis: uulgo dicimus. & cicero ait a ggtegare te ſoleo in
numerum noſtrum.
Albani ex oppido alba in latio. Albenſes ex oppido a lba ad lacum fu
cinum: qul a quibuſdam albani dicuntur.

Atlquis. Quiſquã. Qui plã. Vllus. idẽ ſignificant. VIlIos tamen quo⸗

daãuiodo claudicat: nec fere citra negationẽ: quaſi cſtra baculum igre

di poteſt: niſi interrogatiue. ut uocat me ullus:aut ſubiũctiue: ut ſi al

lus me uocat: Nunꝗᷓ plane: affirmatiue:ũcurilla ſuperiora.
A leuo:uide leuu. H ”””M
Alludere eſt: quũ aliud dicimꝰad aliud latẽrer R eferte ſnĩiam. Vt Vir

5 6 4
4

gustacziac iliacis celebratnus littora ludis: dũ. n. n arrat ludos æneæ
alludit ad auguſii uictoriâ: ꝗᷓ contra antonium in his locis potitus eſt
Alter de duobus dicit alius de multis notũ eſt omnibus. licet non om
nes recte utantur: Macrobius in ſat. Cum ſgitur aſſeuerimus quattu⸗
or in corpore fieri d igeſtiones: quarũ altera pendet ex altera. dicen⸗⸗
dum erat: quaꝶ alla pẽdet ex alia. Plynius quoq; inquit de formicis.
itxi. Quam ex aduerio cõuehunt altera alterius ignara. Quare dia
camus aliqñ ſic loqui eſſe pmiſſũ.E diuerſo nõ nunꝗᷓ de d vobus dic
mus alius: nec dicere alter poſſumus. ut dubitatur uter excellat. Salu
ſius an liuius: & alius aliũ pponit: non aft alter alterũ aliqñ accipitur
alter p ſecundo ex duobus pluribus ue. ut unus alter tertius quartus.
8& hic eſt alter annus belli punici. I. ſecundus annus ab origine belli.
Ego altero mẽſe repudiaui uxorẽ.i. ſecũdo menſe a ductiõe uxoris.

Altilis auis. altilis piſcis. altilis quadrupes: qui ſagina altus ſiue alitus ẽ:

atque ſaginatuus.
Aluearium tã & ſi põt dici locus ubi fũt aluei apum: tñ potius aceipi
tur pro copia alueorum eodem in loco collocatorſi ac melificant ſi.
Amamus Inter nos. amatis inter uos. amant inter ſe: Non autem ama⸗
mus nos inter nos &c. Cicero ad fratrem: pueri nalde inter ſe amãt.
Amare plus eſt ᷓ diligere: Cicero ad brutum. ſic igit᷑ facies dᷣ me aut
amabistaut quo cõtentus ſum diliges: adamare eſt amatorie amare.
ut Quint. Omnes matres liberos ſuos tanꝗᷓ adamauerint amant.
Amator in malã pattẽ. amicus in bonã: accipitur. Terentius:here pu
taui hũc pamphilũ amicum:amatorẽ: uirum: ubi ne putares amicuʒ
acc pi in malam partem: adiecit amatorem.ſed apud proſam hoc ob
ſeruatum ſemper inuenies: apud poetas fortaſſe non ſemper.

Amatorlum genus ueneni amorem uel inſaniam ingerentis:

Ambitio in aĩo eſt:ambitus in actu. nam qui præter moduz cupittaut

nonores:aut laudemi ambitione peccat. Qui uero dilargitur pecuni
am ſuam aut populo muneribꝰludiſq; blanditur: aut cæteris artib?e
quæ lepirime non ſunt: ad publicos honores tendit ambitum come
mittit. Cuius ſmilis quam hodie ſimoniam uocant a ſimone mago?:
nſſi ꝙ hanc tantum in rebus ſacris uolunt eQfſe. .
Ambirus ab ambſo nenit:illa autem omnia:quæ ambitus facittambi⸗
io fac ere compellit:a qua ambitioſi dicuntur: non ab ambitu.
Animans generis eſt fœminini. ut Cicero: Requirat atq; appetat: ad
gquas ſe applicet ſui generis animantes In plurali tamen etlam neu⸗

Ptri generis lnuenitur: non nunquam in ſingulari.

7

Anſmaduerto in teteſt punio te. anſmaduerto tetideſt intueor. Puni⸗

re autem eſt quorũcunq; ſiue lute: ſue iniuria. animaduertere eſt ei⸗ .
nu⸗ qul in alterum habet poteſtatem ordine ac rite.i. cum animaduerſio⸗
ne punire. Sed hoc modo refertur ad perſonas. animaduerto uero te
d pro intueor:ad rem & ad perſonam referri potel.
s Animolſus. habens in ſe uehementiam ac copiam animi, ſic ingenilio
4 ſus ſeditioſus & ſimilia in oſus:a nomine deſcendentua.
6 An & aut cõlunctiões ſũt. Quint: ingꝗt Male tñ interroges hic aut ille
A ſit.ſʒ pleriq; multis lã ſeculis peccauerũt ac peccãt. Si diligẽtiꝰ aduer
tiſſent: nõ in aut ſed ĩ an ĩterrogationẽ cõſiſtere dephẽdiiient. ut apd
un Ciceronem:an uero romulus ille: aut paſtores: aut conuenas congre
cl gaſſe aut ſabinorum connubia coniunxiſſe aut finidmorum uim re
hak preſiſſe eloquentia uidetur Non eſt hic muluplex interrogatio: quan
nund de horum ſingulis interrogetur ſed duplex ſicinunquid romul hæc
omnla fceit eloquentla:an non fetttt.
ft Anniculus puer. annicula puella. anniculũ iumentũ. hoc eſt unius an
Iu nl.ſicut bimus bima bimum id ẽ duoꝶ annoꝶ. Trimus trima trimũ
mg triũ annoꝶ. Quadrimꝰ. a. l. quattuor annoꝶ &̈ nõ amplius. Nec de .
ni⸗ animalibꝰmodo ſed de inanimatis. ut anniculũ uinum bimuʒ olenjũ.
u De pueris tamẽ magis loquimur per diminutiuũ bimulus Ttimulus
e⸗ quadrimulus. quia intra hos annos adhuc parul ſunt. =
B Annona: ulde penu. ́́è”ÿẽG
e Annuus eodem modo dicimus: quo diurnus. ſpatium diurnum. ſpa⸗
ſen tlum annuum. Vnius diei. Vnius ue anni. annuus quoq; quomodo.
dDH Quottidianus febris quottidiana eſt:quæ ſingulis diebus uẽit de an⸗

nua ſacra.i.quæ fiunt ſingulis annis.
Annuatim aduerbium eſt ab anno. quo plynius ab. ii. utitur. dicẽs. he⸗

tat rodoto teſte: qui tradit ſingula milia taſentum annuatim tutis penſ⸗
cn taſſe arabes tegibus perſarum. YUMUD H
b Antehac. I. ante hoc tempus poſthac. i. poſt hoc tempus. ”YUZU
omt Ante lucem dicimus ſi dluculum ſigruncamusCCanch arte diem pro
go: ante tempus dici ſolet. Vel ante ſextum calendarum nouembrium
.i.ſexto die anre calendas nouembris. Dies autem pro tempore ſem⸗-
qOH per eſt. f. g. ut ſpſa dies facit hominem prudentem. Vnde pedianus
uul fieri Dieculam pro paruo temÜre.
Antiqui.ſenes uocant᷑ quantum ad priuatam ipſorum uitam ꝙ uſq;
e ad ſenilem ætatem uixerunt. Veteres quantum ad publicum tẽpus.

ꝙ alla etate ulxerunt: etiam ſi aq ſenlum non peruenerint. Antꝗ utti

.

que dicſitur:ſed magis ueteres ꝗᷓ ſenes.

Antoniaſter d fuluiaſter.i.ãtonii & fuluil imitator. In aſter enĩ huluſ-

modi noia imitatlonem potiuiꝗ diminutionem ſigniſicãt. Surdaſter

autem & recaluaſter diminutionẽ ſignificãt: Surdaſter enĩ non plane
ſurdus eſt: ſed ut ſic dicã ſurdulus. & Recaluaſter qui frõte calua ẽ nõ

toto capite: quaſi recaluatulus:quod eſt diminuttuum.

Apertile latus: quod apertum eſt ouidius d
tus hoc adapertile tauri. Tu tamen uideto in lima noſtra.

Apiaſtrus: Mentaſtrum: ideſt apium & mentam imitans: ea enim quæ

aciunt in aſter imitatlonem potius ſignificant ꝗ diminutionem ut
oleaſter pinaſter. imitans oleam & pinum. Videto tamen limam.

Apparare: & pparare ſta differũt: q præparare eſt antea parare: quæ ſiꝗ

bi utllia ſunt: aut fore credit. Apparare ad dignitatem quandã ac ue⸗

rius pompam. Ideoq; oratores præparant quibus optinere cãm pñt.

ac prohemiũ apparatũ reprehenditur:iqꝙ plus pompæ atq; oñtationis

habet ꝗᷓ utilitatis habere uideaf. Apparatꝰ autem uidetur ſignificare

utrunq: ut apparatus belli:quaſi pra paratio.

Appendere idem eſt quod ſuſpeuderet ut appendi uuas. Itẽ ad lãcem
ſtatheram ue ponderare. Cicero in antoniũ: ut iam appendatur pe⸗

cunia nõ numeret᷑.Perpẽdere ẽ exacte põderare atq; exaninare. Cs.

Quid in amictitia fieri opportet: quæ tota uirtute perpenditur?: Fxpẽ

pendere eluſdem fere ſignificationis eſt. Ideʒ in Verrem: Deĩde hæc
expendite atque æſtimate. Impendere autem ab impendeo eſt ſupra

caput iam iam caſurum pendere ut nubesimpendent.
Appeto cum affectu: Expeto cum ratione: appeto qualiacunq;. Expe⸗
to honeſtatplaneq; bona. ide deriuatur appetitus:qui immenſa & im⸗
moderata cupiditas dicitur.

Abpud te: H penes te differunt. ut enim Vulplanus aſt: Penes te am pli

us eſt: ꝗᷓ apud re. nam apud te eſt: qualitercſq; a te tenetur. Penes te

eſt: quod quodammodo poſſidetur Nonn unꝗ etiãm loco ſeruit. Ci⸗

ceto ad her. Sed penes ſcænam. I. apud ſcæxnam.
Aquatile animal in aqua degens dicitur. :
Aquoſum quod habet in ſe uehementiam:ac copiam aqugx.
ratio non actionẽ mõ: ſed rẽ ẽt ac corpus ſignificat:ſie uti oĩa in ſo:a
ſupinis profecta:ut poſſeſſio ſeſſio. Cice.in phillp. hæ quondã aratio

nes cãpani & leontini agri populi ro. patrimonio grandi fere de fru⸗
ctuoſe ſerebat᷑.i.hi agri ad arandũ idonei. Idem ẽ eiſdẽ:ꝗd poſſeſſio⸗

nes datas quid ereptas proferam. Idem de oratore. Tot locis ſeſſiões

lus de triſt. Aſpicis a dextra la⸗

pt
Sle

074
to

gquam aruo ſtudent.

gymnaſiorum. ſ. tot ſedilla Ea tamẽ quæ ſunt In us pro perſonis ae⸗
cipi ſolẽt Conuentus enim non eſt cõuentio: ſed homines qui in uni
locum cõuenerunt. Conlſeſſus non eſt conſeſſio:ſed homines uno ian
loco conhdentes. 4“?́ͦÿUVdłn'l

Argentaria locus argentarii:quod nomen quidã p artif cio accipiunt.

Argentatius anritex. qui idem eſt artifex. arq; ita eſt in hieremia. I itꝰ?
zutem Hulu: Cicero: Quintilianus: cateraq; omnis antiquitas pro
his accipiunt: qui nuulgo campſores dicuntur. non illos d' co minutos
qui Nũmularii & Meſarii a nobis: Colyuiſtæ a græcis dicuntur qui
lidem trapezitæ uocari poſſent: Nam Colyuiſtæ trapezas habent.Ied
plautus in curculione Trapezitam & argentariuʒ pro eodẽ accipit.
Argutus qui eſt acuta quadam & accurata ſolertia quaſi acute arguẽs
S ueſtigans: non autem ab altero acute intellectus & ueſtigatus.
Armarlum ubi reponuntur libri: cæteraq; huluſmodi.
Armentum: uide Grex. ́è8LG
Armamentarium ubi reponuntur armamenta & armas
Armiger eſt qui in prælio gerit tela domini lui: ut ſcutum & arcum: ui
lanceam & cætera huiulmodi.
Arundinaceus ex materia arundinns.
Aruum ſementi darur: Saluſtius quia numidæ pabulo pecoris magis
Aſciſcere eſt remotum aliquid quaſi ſcite uocatum capere. Cicero de
oratore: Expertes eſſe prudẽtiæ: quam ſib ĩ aſciuerunt: Delciſcere eſt
ab Imperio ductuque alterius ſe ſubtrahere. ut milites ab duce: popu
li ab dũo. Cõſc ſcere fere ad mortẽ ꝑtinet. ut mortẽ fibi ipſe cõſciuit.
Aſcriptitius homo: qui ad aliquam rem aſcriptus eſt. Aſcribi ſe in eaz
ciultatem uoluit ĩquit Cicero pro archia. Et pro eodem. Cũ fueritin
aliis quoq; ciultatibus aſcriprus. Idem in philip. Tu uero aſcribe me
in talem numerum. Idem pro rabirio: Siquis hunc reprehendenduz;
putat aſcribat ad iudicium ſuum non modo meam ſed huius etiam
lpſius qui commiſit ſententiam. Item contra rullum: Illũ ſibi collegs
afſcribes. Libi hoc aſcribendum eſt. 1. tibi tribuendum & iImputandũ.
Aſſectari uide Deducch. ”M
Aſſeuerare eſt inter ipſa argumenta probatiõeſq; admiſcere ulim ani⸗
mi:neſq; admiſcere uim animiimorumq; quod: declarat Quintila⸗
nus:quum inquit: Altera ex afleueratione probatio eſt. Ego hoc feci
tu hoc mihl dixiſti: & o facinus inaſgnumu. Et alibi cũ preſertim quo-
tundam probailo ſola ſii in aſſcueratlone de perſeuerantia.

uolat: nec auis ſolum ſed illæ beſtiolæ quoq; minutiores ut

Afſiidere:uide eer.
Aſſumere eſt multum & pene nimium ſibi tribuere. Cicero in off. ſi id

mihi aſumo: uideor id mihi meo ſure quodammodo nendicare.
Aſſurgunt ſani ut ſtent: aut ut obuiam eant: aſlutgunt ægroti ut ſede⸗

attaut ut cubito infrantur. Vt aduenjenti magiſratuioẽs aſſurgimꝰ.
Aſt pro at:oratores non utuntur: eſt enim poetarũ: aſt nanq; lögac.
At adiungitur quomodo ſed cum tamen: licet alterum eorum ſuffice
ret. Significat At nõnunquã idem qued faltem: ut in illo Virgiliano
Armelapuserirrrr.
Airamentarlum uaſcuſum quod continer atramentum.
Auctio eſt uenditio quædam in publico ac loco cele bri: & hinc auctio⸗
nari publice & fere ſub haſta uengrrre.
Audiendus non eſi:idem eſt quod audiri non debet.

Audio & exaudo indifferenter ponuntur pro duplici ſignificationei

Vna pro eo quod eſt auribus acclpio. Altera pro eo quod eſt audita
etenti conce do: ut ulſa ſum audire uocem miſitis. Er nox quoq; pet

ucos uulgo exaudita ſilentes. Item audiit de cæli genſtor de parte ſini
ſtra Intonuit leunm. Et nulli exaudita deorum Vota preceſq; meæt
A uditorium locus ubi audimus præceptorem aut orantem nõ in ue⸗
ra cauſa: ſiue opus nouum reeitanten: aut ſi quid ſimile c. uel ipſa tuar.
ba atq; ipſe cœutrs aucldieeᷓrm.
Audiui te ut cætos affuiſſe ĩ Plio. i.audiuſ te affuiſſe ĩ plio ut audiuieæ

teros affuiſte. A udiui uero te affuiſſe in prælio ut cæteri: ſubintelli⸗⸗

g'tur audierunt.

Auis eſt: quæ oua parit. penolſq; eſt pradſta præater unum ueſpertilia
nem qui utroq; caret. quattuorq; pedes habet. Volucrs eſt quæcũq;
apes ue
pa culex muſca cicada & . S ueſ⸗
Karicula chartilago iſla eſt circa aurium concauitatecm.
Auſculto te audio te auſculto tibi optempero iibi. Sum audiens te
te audio. Sum audiens tibir ꝙ, tibi obeccdo.
Auſpex dicebat: ꝗq perat nupiiis celebrãdis. q auſpſciuꝭ ꝓ nuptiis ea pe
ſolehat adhibebaturq; hicꝓ pte matiti. Pronuba uero ꝗᷓ perat nupti⸗
is celebradisꝓ uxore. Aliqñ etſã magis pprie ꝓ eo ꝗq dux miluiæ ẽ ut

primo Car. boratius. Nil deſperanduz; teucro duce & auſpice teucro.
Auſpicium eſt uel a paſtu auium: uel ab inſpectione auium. Sed quia

cõſul anteaꝗᷓ iret in expeditiõem capiebat auſpieium: hinc fadum ẽ
ut dicamus auſplcla duct um atq; principiumtquæ a ſolo duce capſã⸗

e⸗
n,
i
ſe
llun

ſeg

ge
oti⸗/

Autem: uide nero.

tur.& hinc auſpicari nõ modo auſpicſum capere:ſed etlam incipere:
nec in bonam tantum partem quod frequeniiſſimum eſt uerum in
malam quoq;: ut apud ply. at homo infeliciter natus manibus pediz
Puſq; deuictis animal cæteris imperaturum a ſuppliciis uitã aus pica

tur. Dicimus præterea haud auſpicato me huc artuli: ideſt nõ felicit:

qualſi auſpiciis regugnantibus. Item inauſpicata bella. i. infelicia. auſ
Picata uero felicia. Quintilianus de achille: aut pricipẽ græciæ uirui
ultionem iterfecti amici iauſpicata bella geſſiſie. Et alibi: Itaq; ut apd
illos homerus ſic agud nos Nergllius aufplcatiſlim dederit exoxdiũ

Autorare: uide in ima.

Axilla diminutiuum eſt ab ala: ücut maxilla amala...

Auxilium do: feroq; dicimus. Opem do non dicimus ſed fer.

Aarcalus diminutiuum haber bacillum. Oicero. I. ii. de finibus
aacillum aliud inflexum aliud ita narum. Reperitur tamẽ pri

RAm tiaum Se in neutro ut apud Oui. li. xv. met. Eſſe ſolet bacu

amq; tenens agreſte ſiniſira.
Baccæ: & acim quo differunt uide acdino.
Beatus qui rebus omnibus ad uitæ uſum ornatumq; ſe aar vas abu⸗
dat. itaq; locupletes ſanc homines beatos uocamus. Felices omnium
bonorum cotnpotes ſunt. SèðU

Bellum eſt tum ipſa pugna:tũ totũ tẽpus quo in militia (umꝰ. quã illit

terati guerram uocant. Prælium ipſum tantumodo armoꝶ, certams.

Nam & pugnacertamenqꝙ ẽt citra arma fit. Interdũ ern adis uerbi. ẽ

Bene mecũ agitur idem eſt qꝗd in hona cõditione ſũ: Idẽ pclare tecuin
agitur. Optie cuʒ illis agitur. Melus cum homin be ageret᷑ ſi paruo
contenii eſſent. Ita male mecũ agit᷑:ac ꝑpelus incõmodiuſue. & peſſi⸗
me. Nonnunquã etiam actiue. Valerius maxim?lib. v. bene egilſſent
athenienſes. cum milciade &c. actum eſt ſemp in malam partem ac⸗
pitur: ut actum eſt de rep.i.reſpublica cxtincta deſperata perdita eſt.

Bene habeo: bene habes. ideſt bene ualeo: beue uales.

Bene nõnuuꝗᷓ p ualde ut cicero: hẽt Ssoronem bene longam. Quln.⸗

mnlianus: bene ſudantest beneq; comitati per forum reducuutur.
Beneficiarlus qui beneficlum accepbpit. l

—

Benedico unius uocis diũn poſtu lai: ſicut Maledico more tamẽ græ
corum hoc tꝑe præter naturaſſuam dedhmus his uerbis accuiauuum

Benedico autem duarum uocum &̈ allud figmificat:i & alter regit.,

„D

Betaceus ex materia berrrt e
Bimus.ma.mũ.ideſt duorum annorum. Vide Annlculus.

Bonum generale nomen eſt: honeſta pariter atq; utilia complectens.

ut bonum animi bonum corporis bonum fortunæ. bonitas uero nõ
nat multi opinantur idem uiiq; quod bonum honeſtum: ſed idem qdᷣ

benignlitas. a primo fit bon? uir. bonus ſeruus. bonus ſudex.i. luſtus

& exequẽs officii ſul ab hoc bonus pater. bonus dominus. bonus deꝰ
bonus æneas. hoc eſt benignus be clixmen²s²ss. ”M
Buccam de buccas pro eodem acciꝑſmus. Oratores frequentius in ſin
gulari. Vnde illud uſitatume dicam quicquid in buccaʒz uenerit. ideſt
in os.ſed non labra:ut uulgus exiſtimat. QGumrlliano probante: qui
alt. Ore enim magis ꝗᷓ labtis loquendum eſt. Os autem eſi ipſa con⸗
cauitas unde uox proditnõ ora laborum. Er enim fuuenalis quum
ait bucca foculum excitattnon de extremitate oris: ſed lreriori parte

dixit:quæ iflari ſolet uenmtumq; concipere. Et lterum de Tubicinibꝰ
loquens notæq; per oppida buccæ: de illa inſormi utrinq; inflattone

intellexit tubam inflantium: non de labris:quæ latẽt:quum tuba ca⸗

nit. Nam horatius quoq; quum inquit: Ve luppiter ambas inflatus
bauccas non de labris locutus eſt quæ inflari non poſſũt. Quod plau
tus apertius docet: Neſcias utrum mailores buccæ an mammæ fient.

Et plinius inquit: buccarum ſinus. Item buccarum ĩmanitas.
Burbo: uide Mulus. ä
Blandirkuide adulari.

Bractea tenuis eſt & ſua ſponte plicabilis. ut ex auro argento. aurical⸗
co.lamina uero craſſior eſt. tam ferrea tã ærea plumbea. ſtagnea quã

aurea argentea. electrea. aurichalcea. nec crepitat ut bractea præ te⸗
nultate Interdum tamen ita tenuis eſt bractea ut crepitare non poſ⸗
ſiti ut illa ex qua fit aureatura Hæc lau. Tu uero ulde er in lima nr̃a.
Aelebs non tam qui caruit ſ emper uxore: ꝗᷓ qui nuc caret.
Einde cælibaruuuus. .
Calamarium quidam uſurpant pro theca calamaria: ĩ q ea
lamf reconduntur. Sed quia hoc Ipe pleriq; pẽna ſcribunt.
amarlum quidam uſurpant pro theca calamaria. in qua calamſ re⸗
conduntur. Sed quia hoc tempore pleriq; penna ſeribun t: poteſt etiã
dici pennarlum ut thecam calamariam: thecam griphiarlams
CGalcaria ubi calces coquitur. äl
Calcearium pro calceis: ut eibaria pro cibis.
Galet idem quod calidus eſt. =èM

— 5

4

Oaleſcens ꝓ calefiens: qᷓꝗᷓ ne in ſim plici quidem ſuo reperitᷣfiens nee

gquod ab hoc formaretfiendum.

Calumniari ẽ falſa crimina intendere: Præuaricari uero uera crimina
abſcondere. Tergiuerſariin unſuerſum ab accuſatione deſiſtere. Ita
martianus cribit: quia ait accuſatoꝶ temeritas tribus modis detegit᷑

& tribus ponis ſubiicit:aut enim calumniat᷑: aut pᷣuaricat᷑:aut tergi⸗
uerſat᷑. Calumniari eſt: &c. ut ſupra.

Cameli ſignificatjo nõ modo ad marem fſœminãq; pertinet: ut paſſet

ut aquila:ſed cum genere fœminino nõ nſiꝗ iungi inuenit̃camellos
foœtas: quale eſt bos: ut apud Verg. llle meas errare boues.
Campatius cuſtos exercitor ue campi. ́ÿMVMVM
Campus eſt planities terræ ampla & grandis: ideoq; ſpatioſe plateæ:
arcæ ue câpi nomẽ acceperũt. Vnde romæ cãpus martius. Nam lo⸗
cus huiuſmodi anguſtior uocatur araa. M
Candet ignitum eſt inquit Nonius. M. Tullius de offl. Candente car⸗
bone adurebat capillum. Candet candidũ eſt. V erg.lib. iiii. æn. Can
dentis uacceæ media inter cornua fudit. ”M

Capere ſignificat uel ſponte: uel non ſponte accſpere. Sumere tätum

ſponte. ðJ
Capeſſo eo ad capiendum: uelcappoo.
Gapio ſpem de te. Concipio de lio ſpem. Ducor in ſpem huſus nego
cii. Vocor in ſpem. Ingrediorin ſpem. Non tantũ ſi pei firmitatem ſi⸗
gnificat: ꝗtum colloco in te ſpem: & repono imte ſpem. Clce. in quo
mai ores natu ſpẽ dignitati ſuæ collocarẽt. Qui. In quo ſpem unicã
ſenectutis reponebam. De capio vide ẽr captus ſum.
Capitale odiſ:qdcaput & uitam petit alterius. Item capitale ſuppliciũ
capitalis morbus:qui caput alterius petit. Gapitalis aũt homo capita
le ultium: capitale peccatum non ꝙ petatlaſterius caput:ſed cuius ca⸗
utaur vpter quod caput cõmittentis peti debeat ad penam.
Captus ſum oculis: pro orbatus ſum oculis: nec unꝗᷓ repias niſ in paſ
ſiuo: de nunꝗᷓ ſere niſi de oculis:dici ſimilibuſq;. Dicimus item captꝰ
ſum amoœnitate loci: dulcedine uocis: ſpecie mulieris amore pecu/
niarum:ſpe honorum magnitudine ſu blimitareque materiæ captus
ſum delectatiõe & cæpi delectationem: uix unꝗᷓ delectatio cæpit me⸗
ſed in paſſiuo potiusut dictum ẽ. Dicit᷑ præterea miſericordia cæ pir
eos non dii miſericordiam capio dolorem tamẽ potius ꝗᷓ cæ pit me
dolor:non quia non poſſumus ẽt ſic dicere: ſed quia habemius alliu⸗
in uſu modum magis proprium. Tenet me dolor:ſicut tenet deſide
tium, Item cæpi indignationẽ cæpi ſiue contraxi moleſtiam potiuſꝗ

exæpit me indignatio: cæ it me moleſtia. Contra cæpit me tedium
cæpit me odium: cæpit me obliulo: potiuſꝗ reirorſum Recte autem
dicitcæpi uoluptatem: & cæpit me uolaptas.
Caprarius cuſtos caprarum. ðIUG

Caritas ſpecies eit. Amor genus. Amor ad ola pel tinẽs:caritas ad ho

mints. Maxima ꝗdem catitas debet᷑ parentibus: proxima filiis & de⸗
inceps reliꝗs caritatem ét penuria accipimusiſed frumeti ꝗdem de

„anhone caritaté dicimus. Penuriam dero uini: aquæ pabuli: pecoruũs
Ju irog: cæterarũiq; huluſmodi reꝑ. Vel penuria eſt ut ſic dicà: carẽtia

ouinniũ reꝶ: caritas uero quæ cõtraria eſt fertilitati. ldeo Plynius iu⸗
nior ait Acceſſiile agris ſuburbanis caritaten.
QCarnarium nõ locus eit ubi carolalſa ſuſpendit: ſed caro ipſa: niſi cõ
tentum pro continente. =òM
Carptim hinc: & hinc decerpendo: non ipſam ſeriem ſequẽdo.
Cataul ſunt teraꝶ:ſiue immaniũ ſiue mitiu. Nam & catulos muriũ le
Pgimus, Pulli uero pecudum. Fœtus aulũ d piſcium: quãꝗᷓ & hoc ge
nerallus nomé eſt. Vnde fœtificare pro parere: & fœtura pro partu
Lad omn a animalia muta periinet. Ceruoꝶ Hinulos dicimus: capreo
jlorum. caprearum damaꝶ lepon. Simil umq;: catulos quoq; lerpen⸗
iium immanlumq; pilcium ꝗ no edũt oua: proprie tamé catuli ſunt

filioli canum. Verg. Sic canibus catulos limiles. Cicero de qlul Erat

alit mortuu catellus hoc nomine:
Cateruatim per diuerſas cateruas.
Caue ne uide negattones.. W
Cauillatio eſt ſubdola ratio: quam nos conſcii nobis mendacii uincen
di tñ caula proſetimus. In huc ſenſum ſemꝑ luris cõlulti uſi ſunt:ð&
Qulntiliani fere ſeculum. Cicero aſit pro genere quodam faceciaꝶ
cæteꝶ caius lentire uidet idem eè calumniari & cauillari:quod non
ſentit Martianus tantum accuſatori tribuens calüniari: quũ ait: calũ
niati eſt falſa crimina intendere
Caupona cauponis taberna: & ca quæ ulnum uenditat. Quidam ma
lunt dicere coponam pro laco. è
Gauſa mea ueniſti: & cauſa mei. Vide mei.
Cauſari ẽ cauſam tei geſtæ afferre: aliquãdo pene quod excuſo. Ver.
caulſando noſtros in longum ducis amores. 1. cauſas afferédo. VIpia
nus: Nequis cauſari poſſit ignorantiam itteraꝶ. Et alibi: cauſari té-
Peſtatem ucl uim fluminum. Vbi liceat dicere excuſare ignorãtiam
litteraꝶ: & exculare tempeſtatem & uim fluminum.

.—

7
. . 1
——
2 2 2

Cautus qui ſcit fſibi cauere non cui cauetur: non nunꝗᷓ res cui cauef᷑.

Ced
Cech
fu
1

ncl

mil

tcluen

len
Vt pfo ceelinna cicero: Quo res mulleri eſſet cautior.
6 Czdiculata cædes diminutiuum eſt. —B èè .
Edte Oedo tibi: unde & concedo tibi:pro nõ repugno tibi. facitq; præterltũ
u ceſſi cædo te ꝓ flagello te. cuius præteritũ ẽ cecidi pro flagellaui de
ei ſupinum cæſum. Vnde cæſus uel qui flagellatus: uel qui amputat
dei eſt ſue occiſus. Raro pt o occido hoc uerbum accipit᷑. cicero in phi⸗
ee Iip. cædit greges armentormum. Ml
lun Gelebris ſemper paſſiue ponit᷑ꝛtam ad rem ꝗᷓ ad perſonam relatum: ut
tt locus celebris ꝙ; celebrat᷑: Homo celebris ꝙ cum honore celebrat᷑ de
⸗ colitur:propter quod in hanc ducor opinionẽ ut locus celebris pro⸗
prie ſit honoratoꝶ frequẽtia cultus:quod ex uocabulo hinc deducto
DD probat᷑:quod eſt celebritas: quæ tum hominum cœtum honoratũ
ua ceclarat tum dignationem Ipſam atq; honorem. Nõ ita aũt frequẽs
bx heq; frequentia:quo nomine qualiſcũq; hominũ multitudo ſignifica
ohan tur:de quo latius in d ctione frequens. MM
Capten Cælo te hanc rem. Et cælo te de hac te.
cpenn Cenſor qui cenſuram gerit. H MMU
n Cenſorlus denominaiſuum eff a cenſor.ideſt qui cenſuram geſſite-

a Centenarius lapis:ideſt centum lIibrarũ:centenarius homo:ꝙ habeat
centum annos: grex cẽtenarius Iideſt cẽtum capitum. Dicimus tamẽ
cẽtenarium numerum librarum: annorum ſimiliumq;. Ideo recte
dicimus centenarium numerum annoꝶ ingreſſus eſt. Non aũt cen

lnceen tenarlum annum. Item ſeptenarium:duodenariũ:milledenariũ nu⸗
vors iImnerum annorum & ſimilaa.e B
clg Gerebroſus a:puerſo cerebro uocatur. Vnde oratius. Donec cerebro
non ſus proſilit unus. ide ſt inſanus & peruerſi cerebir.
eli. Ccertamen etiam eſtra ar ma fit ĩtterdum etlam nudis uerbis. Sic etlã
,mi erte modo affirmat: modo pro ſaltem accipit᷑: ut non potero tangef

certe potero uidere uel: At certe:præterea certe coniuncta cũ con⸗

lunctione Et: ſempaffirmattut cicero. Et certe contra cæſarem ẽ in?
Nel⸗ greſſus armatus:certe conſũcta cũ ſcio fimilibuſq; ucrbis ſolet muta
ehuH re:e In oꝛut certo ſcſo:ſicut dicimus manifeſto ꝓ manifeſte. Apetto
G/ ꝓ apte liquido ꝓ liquide. Tuto pro tute:& ſimilia. -
iun Certum eſt: non modo ꝓ maniteſtum eſt: ſed etiam pro deliberatum
S conſtitutum eſt. In quo ſecundo plerũq; adiungitur datiuus cum
4 Infinito ut certum cſt mihi ire in hiſpaniam: Non nunqꝗᷓ datiuus ſub
intelligitur: ut apud Verg. certum eſt in ſiluis inter ſpelũca ferarum
malle patitideſt nuhf.

b it

Cerulix poſterior colli pars: unde origo eſtiomnibus neruislugulus

anterlor:unde uox halituſq; procedit. Collum omnes partes in ſo⸗
Hidum complectit. Et quoniam nerut qui corpus erectum rigidũq
faciunt in ceruice ſunt collocati. Dlcimus hominem duræ cerulcis:
quaſi indomabilem more ferocium boum. =
CGeũſm per inciſiones gladil:iſſiue incidendo⸗
Cibaria pro cibis.
Cicercula nomen leguminis:eſt autem a:cicet.
Clcum:uide pecus.

Cicures:u de pecus. MVM .
Cicurare: aide pecus. „
Cililum antiqui extremæ ãbitum genæ ſuperioris uocauerunt. Vnde
ſupercilia: quod Plynius ſctibit.
Circuũſpectus eſttnon qui circũſpicitur:quem ſolemaus appellare con

ſpicuum:ſed qui circun ſpicit: & in omnem partem ſpectat:hoc ẽ pru

dens & ſagax.
Circũſto & circũſiſto: utrũqfacit circũſteti:ſed primũꝓ circũdo:altenm
pro inuado & irruo:S& quaſi terrificariõe aggredior. Verg. circũſtat
animæ dextra leuaq; freqnẽtes. ITdem: At felſi tandem clues infanda
furentes armati circũſi ſtunt. Et allbi at me tum primum ſæuus circũi-
ſtetit horror: non nunꝗᷓ etiam ut circũſto accipitur.nt cæſar in com.
Et mercatores in oppidis uulgus circũſi ſtit.

„

Citra pro ſine aliquandotut quum dicimus: plus uſus ſine do rina: qᷓ

citra uſum doctrina ualet.
Coctiles lateres qui cocti ſunt: &mon crudi Nomina enim quæ exeũt
in tilis uel in filis:uel in xilis:ſimillimam ſuis participiis unde naſcũt᷑

ſignificationem habent ut uas fictile:quod fictum eſt:a figulo: non

quod fingi potef. ð
ECunaculum locus ad cœnandũ in loco ſuper ori. Genatio locus ad
cœnandum ſed in imo potiu

8. Vernm tamen cœnaculum non tam.

Pro loco cnandi:ꝗᷓ pro parte domus ſuperiore acciphur:quæ fre⸗
queter hoſpitibus ad habitandũ locari ſolet: qui totam domũ cõdu⸗
cere nõ poſſunt. Et parte ĩiferlore ſiue illa taberna: liue officina ſit nõ

abent opus: culus rei proferrem exempla: niſi abũde Varro luffice

ret dicens: Vbi cœnabat: cœnaculũ uocltabãt poſtꝗᷓ in ſuperiore pat

te cœnitare cœperũt: ſupioris domus uniuerſa cœ nacula dicta: poſt

ꝗᷓ ubl cœnabant plura facere cæperunt.

pit eũ pen'tere: poſſet te pigere. Deſinet me tedere ſæpius dici.⸗

mus:ꝗᷓ cæpit ille pœenitere poſſes pig ere: deſinam tedere.

ls
no
in

Onc

con

tn

H

di
2

4
4

iit

al
je⸗
lo⸗

ſct
vir
ℳ

Comes comiti
comes uero minor:quippe qui ſequitur & ducem habet:eſt item co⸗
mes qui utcunq; ſequitur alterſus dictum. Socius uero plerũq; in ne

H
lebt

Cogito & excogſto diuerſa ſunt ante enim'eſt cogſtare: deinde exco

gitare. licet non quicũq; cogſtat ſtatim & excogitat. Vide plura ĩ uer
bo excogitare.

Colliberti:collibertæq; dicimus:quẽadmodum conſerui conſeruæq;.
o ii plures ſub umbra unius patroui ſuni:ũcut illi ſub imperio unius
domini. Non autẽ dicimus collibertini: aut coingenuil. Ad nullã. n.
alteram priuatam pſonam plures hoꝶ referri poſſunt. De libertis ue

ro ð libertinis latius in dictione liberti uideto.
Collis eſt ut ita dicam monticulus:ſiue ꝑ ſe & a mõte ſeparatus. Siue
pars montis. Iugum ut ita ẽt dicam ipſa arduiĩtas mõtis: & ꝓcliuis ac
prona ſupinitas:cui ſimilis eſt in colle. Cliuus tamẽ mollis magis ðde
clæmenstut cliuus capitolinu. :cliuus montis auẽtini. Promontorlũ
mons eſt in mari prominens. ð
Colyuiſtæ a græcis dicunt᷑:qui idem Trapezite uocari poſſent. Nam
colvuiſtæ trapezas habẽt. A nobis nũmularii mẽſarii qui a græcis
colyuiſtæ dicunt᷑. Colibos nummus dicit᷑.Inde colybiſtes nummu⸗

larius. Videto tamẽ plura inldictione argentarlus.

Colurnus ꝓ materiato dicit᷑ ill us arboris:quæ corylus dicif.·

„

raro dicſtur. Soclus ſocio dicitur. Namq; ſoclus eſt pat

gocils ſeriiſq; rebus fortune arbitrio ſubiectis. Sodalis autem p⸗

prie eſt in rebus leuioribus ac ſæpe uoluptuoſis. M. Tullius. Epula⸗
bar modice cum ſodalibus. Sodalitates enim me quæſtore ſunt inſti
tutæ. Caius autem ſodales inquit: qui eiuſdẽ collegii ſunt. A quo nõ
ſane difcordat apud. M. Tullium Antonius: quũ Norbanum quæ⸗
ſtorem ſuum appellat ſodalem. ”MVM
Comis eſt benignus homo & facilis: qui alſis non grauate inſeruit-
Comitarl minorum pot us eſt erga maiores. .

Commeatus in ſingulari tantum eſt ꝓ facultate ad tempus a militſa:
ab alioue minſſterio recededi: quam præbet militl impator: ppoſitus
ue ĩferiori:eundiqʒ quo uelit: ad p̃ſcriptum diem reuerſuro. Licet Li⸗
uſus lib. xxxiii. ait: Magna pars ſine cõmeatibus delabebar᷑ In utroq;
aũt numero pro cibarlis ad alimonlã reip. aut exercitus: aut alicuius
multitudinis: interdum etiam priuanm. Cicero pro lege Mamilias
Iam commeatu & priuato de publico ꝓhibemar. —
Commengdo re regl.i. committo: cõmendo te apud regem i: ſaudo.
Commentarilomnes ſunt libri:ſed nõ cõtinuo libri cõmẽtaril.Nan
ubi res ſunt late diffuſeq; explicate d nõ breuius ꝗᷓ poterãt tractatz
H b Itt

—

77 2=

libri tantum ſunt:non cõmentari. Vnde Cæſaris cõmentari:in g⸗

bus ad exequẽdam hilſloriam alis uidet ſubieciſſe materiam.

D —

Gommentariiinomẽ quid fignificet tertio declamationum ibto Se-⸗

neca declarat: qu dicit. ine cõmentario nunꝗᷓ dixtnec commeéta⸗
rio contẽrus erat in quo nudæ res ponunt. Et Cicero in Bruto: Non
eſt orario ſed capita reꝶ & orationis commétarlũ paulo plenius. Di-

citur aũt commètar us & commẽerarium. Commẽétarli & commeta⸗

ria in alla er ſignificatione:quæ ẽ ut ſentio expoſitio dð liuterpretatio

autogꝶ. Quldam quoq; talla huiuſmodi opa commẽtum uocaueru t

nt Nigidius. Donatus: Priſclanus: aliiq; nò nulli.
Commen itia ratio quæ ad tempus commeta & excogitata eſte
Commigraretem grare demigrare ſimilia, ſunt huic uerbo migrares
quod ẽ domicilũ mutare: & alio ſe ad habitandu cõterre relicta prlo⸗

re habitatione. Remigrare aũt reuerti in priſtinũ domiciliu. I rani⸗

migrare in longinquiorem locum domiciliũ habitationé uc mutate
Immigrare in domũ aliquã habitãadi gratla ire. Ea ppter hoies ꝗmo

riunt᷑ migrate dicunt᷑. Et enim qui morlunttanꝗᷓ domiciiuʒ; corꝑis

relinquẽres allo ad habitandum dütaxat anima ſe traſferut. Tunc àt

cum appoſito rectius ꝗᷓ ſine app ſito utemur: ut apud Cicerone l. b-

vl.de rep. Anteꝗᷓ ex hac uita migro: & Qauinti. ĩ cor pore plectoden

quum ad in ernas ſedes anima migrauit. Conttaq; nequaq milites

—

quum caſtra mouẽt: aut de ſtatione munitiomb ue ducedut. Migra⸗
re dicunt᷑:ut pote ubi domicilium nõ habuerũt nec in domielllam le
conferunt. Decedere aũt quid ſit uide in litrera. O.

Committo ſequẽte: ut uel ſimili dictione ſemꝑ in malam partem acci

pltur. Vnde ceicero ait: Non cõmittas ut dicedu ſit nõ putardâ. Quin

tilianus quoq;: Non cõmittam ut illa dubia faciam dete nſionis ſolli⸗

citudine Et alibitnihil iibi minus cõmittẽdum ꝗᷓ ut ulci caris hoc fla
gitium. Nec recte dicas fac cõmittas ut oẽs te laudẽt: aut ſc nõ com
miſiſti unꝗᷓ ut lauderis: ꝓpterea emꝑ habet lecum negationem.
Commodatarius qui commodatum accepir: paſſiue enim accipit: ut
legatarius qui legatum acci pbilil. èèâͦ́
Cõmune eſt hoc oibus & oium. Vel cõmune mihi tecũ & cũ cætcris.
Comparo hãc rem illi:& cum illa. cõtero ſti & cum iſio. Præterea hic
nõ eſt cum illo comparädus: mellus de minore ad malorem dicit: ut
Verg.cum Homero Horatius cum Pindaro nõ eſt cõparandus:ꝗ e
diuerſo. Sic Homerus cum uergilio Pindarus cum Horatio non eſt

côparandus: e diuerſo tñ nõ nunꝗᷓ reperitur.
Comparatiui natura eſt ſuperare in ea qualitate: quã optinet politi/

— .

—E ibiee —

ling ust ut A ntiqufor te ego luth. i. malor te natu ſum.

Comparatiuũ reſolui ꝑ magis & poſitiuũ Priſcianus uoluit. Sed per

dnde eætera quoq; reſoluit᷑ quæ eũdẽ uſum p̃ſtant:ut fortlor plus fortis ue
dau hementius: fortis ualidius fortis & quæ ſunt eiuſmodl.
m Cöparatio fit uel ad onum uel ad plures tam ſui generis alieni: ꝗuls
eh græci honoris cä ſuæ gtis magis ꝗᷓ röne ueritatis dicũt nõ poſie ad
Mui multos ſui gñis fleri cõparationẽ. Alii ãt dicũt hãc eẽ rõnem ꝓpter
Neen quã nõ utunt᷑ tall cõparatione:ꝙ quũ ad plures ſui generis fli cõpa/⸗
auen tatio ſuꝑlatiuo poſlumus uti:ut fortiſiimus græcoꝶ Achilles. Sed ſu
perlatjuus multo allos excellere ſignificat. Cõparatiuus uero põt dᷣe
n paruo ſuperantẽ demonſtrare. Vnde ẽt diminutioneʒs ſure accepits
hienut apud nos: Maituſculus:minnſculus: hæc priſcianus A quo tam pro
tubln Eræcis p latinis diſſientio. Nam ꝗro a prilcia. quonã mõ græci diſtin
I9 ꝑuerẽt ſenſuʒ cõparatiuſ:a ſenſu Suplatiuſ:cũ ipſi cõparatiuo quo;
uun genſtiuũ tribuãt: niſi hac ratione: ut hoc ad unũ. Illud referat̃ad plu
egn ra?loquor quoties cõparatio fit ad eos: qui ſunt eluſdem generis. Nã
ad eos:qui ſunt alieni:neceſſario quoq; utunt᷑ genitiuo ꝑ cõparatiuũ
uhei cum ablati uo careant. Cum dico cõparationẽ more priſciani: tam
Nel Superlatiui qᷓ cõparatiui intelligi uolo. Atqui apud latinos iſta am⸗
Oein biguitas nõ eſt:i qui cõparatſuo ablatiuũ tribuimus. Tamẽ tanti mo⸗
es menii ẽ illa græcon ratio ut eam latini ad ſormã græce conſtructio
t⸗ nis imitati ſint hoc eſt: ut cũ genitiuo jungerent cõparatiuũ: utique
aſe inter duo. Nam ſuperlatſuũ non dubium eſt habere locũ ĩter plura.
Vt alacum fortior fuit thelamonius. Et manuũ meltor ẽ dextra:ſ ue
d. ro tres aiaces fuiſſent:diceremus nõ fortlor: ſed fortiſſimus: ſicut diæ
uin gitorum longiffimus nõ longior medius. Horatius O:maior Iune⸗
lli⸗ num jquit ad duos enim piſones filiostpatrẽq; ſcribebat. Ouidius In
ſ perſona Medææ: quæ duos filios habuit: cum minor e: pueris iuſſus
co ſtudioq; uidendi: onſtitit ad geminæ limina prima foris.
Comparatluo utendũ eſt ad unũ ſui generis: ad plures uperlatiuo: ita
iddgtt apud nos ut apud græcos. Qui et ad plures diuerſi gñis cõparatiuo
utunt᷑: uni & nos. Vt alacum fortior fuit thelamoniꝰ. Ego ſum doctiſ
etie fſimus romanoꝶ. Et Achilles trolanis fortior fuit. Hæc Lau. Tu uep
te ro in lima leges cõparatluo latinos uſos ẽt ad plures ſui generis.
Se Cõparatiuo & Suꝑlatiuo Iungit᷑ ẽt Inter d Ex. Quint. Qui ĩter nos
ut apparet: fortior fuit. Eti geminis:dii phibeant: ut ex duobus filiis
cN uilior ĩcſpiat eẽ periturus:ſic ẽt de Suplatiuo iegit᷑. .
Cõpertũ ẽ mihi:de exploratũ ẽ mihi idẽ ẽ:q ſcio p iueſtigatlonẽ. Sis
4 militer cõperi & exploraui:cõſtitutum eſt mihi deliberatum eſt mihl

b ilit

Decretum ẽ mihl:idem quod apud me cogltando fſirmatum ẽ᷑. Simi

liter conſtitui & decreui. At nõ ita deliberauitpoſſum nãq; deliberaſ⸗
ſe: & nihil cõſtituiſſe. Itaq; differt an dicamus ſenatu sdeliberauter an
ſenatui deliberatum ẽ. ideſt decreu:t. Exploraui tamẽ ꝓ inueni fere

acelpit᷑ cſ exploro idẽ ẽtqd inꝗro ſagaelter. Vnde exploratores.

Complacitus ab actiua uoce:ſicut fluxus uenit: habetq; ſigniſ cailo⸗

nem nec actiuam plane:nec paſliuam ſicut fluxus

Complodere eſt aduerſas manus inuicẽ collidere: quod fieri pluribus

de cauſis ſolet: uel ad teſtiſcandum more fœminaꝶ dolorem: uel ß⸗
gaudioeuel ꝑ ſubitä admirationẽ uel ſiquæ ſi unt aliæ cauſæ.: Supplo⸗
dere eſt pedẽ terræ incutere: quod interdum ſolet in oratore laudar
Explodo non tantum ſignificat eiicio:led eiſcio manibus: & quidem

cum ſono pulſantibus. Qualiter quẽpiam e domo e theatro: ex allz

quo cõcllio Iniectiõe manuum atq; pulſatione eiicimus. M. Tullilus
Iſtrio ſi paulum ſe moueat extra numeg: aut ſi nerſns ꝓnuncjiatus ẽ
una ſyllaba breuior: aut longior exibilat᷑: & explodit.
Complura uide in dictione plura. “YUD
Compos uoti uide in potior. l
Conclo eſt populi multitudo cõgregàta: uel ex magiſtratus juſſu: uel
publici ſacerdotis: uel ſua interdũ auctoritate & ſponte pprie ad au
diendum oratorẽ concionantem in bonum publicum:cuſus ẽt ora⸗

pellant: cum cœtum hominũ: ficut dixi ſi gniſicet nõ locathæc Lau.
Tu uero uideas limam noſtam ð
Conciliamus amorem nobis alicuius: cõcillamus beniuolétiam. Non
aũt conciliamus gratiam. Rurſus inimus gratlam: non autẽ inimus
amorem aut beniuolẽtiam. Quarum omnium orationum eadẽ fere
ſentẽtia eſt:ac ſi hoc uerbo uterer comparo uel cõtraho. Niſ ꝙ inire

gratlã ẽ magis fauorẽ comꝑare ꝗᷓ amoré. Reconciliari tñ & in gratlã

redire idem ſunt quoties amici interpoſita alqua offenſa: quum ali⸗
quando fuerũt inimici in priſtinã redeũt beniuolẽtiam ac familiari⸗
tatem. Sed redire in gratiam ẽt cum inanimaus ſolemus. Vnde Cice
ro de ſenectute: ln gratiam cum uoluptate redeamus: præterea co
ciliamus nobis laudem: famam: ſmiliaq; non aũt inimus. S=
Condictio a:cõdico naſcit᷑: Cõditio a:condo.lllud rarius ẽ: qd ita lu⸗
ſtinlanus diffinit: Cõdicere ẽ denunciare priſca lingua:nũc uero abu
ſiue dicimus cõditionẽ actionem in ꝑſonam:quam actor intẽdit ſibi
dari oportere. Sed nulla hoc tempore eo nomine denũciario fit. Ex⸗

tio uocatconclo:in priore ſignifcato eſt græce eccleſia:quam nos ꝓ
latina uoce habemus. Maltiq; eccleſiã neicio quo lure ædes ſacras ap

Aberh
kanm
henlte
ren
lcaln

plort
maue
Suppn

Tullv
aui

ul

Ma
tolas
0
9
Le

N

ns

lele
plre

gtuſ,
NaH

art⸗
con

lo⸗
n
ſt

laud
ldn
erd

go cõditio ẽ uel hæc actio uel illa denſtlatio. Cõditio uero mult his

temporibus male uſurpant accipiẽtes ꝓ mentis qualitate: ueluti illud
hic eit hõ manluetæ & bonæ conditionis: quod antiqui dicebãt: mã⸗

ſueti & boni ingenii:nos quoq; manſueti animi mâſuetæq; mẽtis ho

mo aũt bonæ conditlonis latine dicit᷑: ſi ad fortunas referatur: non ſi

ad mores. Vt eſt uir magnæ: paruæ: mediocris cõditiõis. i. diues: pau
Per ue: aut inter hos mediꝰ. Ego ſum poſitus ĩ hac cõditlõe ideſt for

tunna ac ſorte. Cicero: o miſera conditionẽ adminiſtrandi conſulatus
Huic ſignificato illud pene par ẽ: Cũ inter plura eligẽda ſortis ẽ ob⸗
lata electlo: ut apud. M. fabiũ: Oblata eſt a Iuuenibꝰ tyranno condi⸗

tlo ut dimitteret alteꝶ ad niſendam matrem ad diem præſtitutam te⸗

uerſu:iſta ut niſi occurriſſet ad diẽ de eo qui reſtiterat pona ſumere
tur. Dicimus igitur offero conditionem uel fero: uel pono condiiio⸗
nem. Nunꝗᷓ fere per aliud uerbum:quæ conditio dum placuit: etiam

fere ſemper dicimus. accipio conditionem. ut apud T er: Amatores

cChryſidis tulerunt mulieri conditionem: Ipla uero accepit conditio
nem. hoc eſt pactioni promiſſioniq; aſlenſit. 2ðWBðW
Conducitꝓ utile ẽ: Decet: Iuuat:& ſiqua ſũt alia:nec ꝑſonalia ſũt pla⸗
ne:nee ĩpſõalia cũ hẽant nũeros. hæ ueſtes decẽt nos. Iſti cibi luuãt
te. ſtudla ſecreta maxie cõducũt. Explicit Expliciũt nũqᷓ ꝙ ſciaʒ legi⸗
Gonductitia domus ꝗᷓ conducta eſt. Noĩa enim in tius Si a ſupinis de
ſcendunt paſſionem quandam ſigniſicant. ut ratio fictitia ac cõmen⸗
titia: quæ ficta ad tẽpus commenta de excitata eſt. Si tamen ab no⸗

minibus deſcendunt ſignificant materiam: ut ſtramentiti*: lareriti?9.
Confero me in agrum & ad agrum. Dicimus autem contuli me ad ca

tonem:non autem in ce tonem niſi fuerit ſignificatio donationis hoc
modo Multa contuli in catonem.i.multa donaui catoni.
Cõficio ꝓ ꝑficio ꝓ eo q ẽ ſauciando trucido:lInde cõfectores ſeraꝶ
lpſa enim præpoſitio Cum in bonam & in malam rem accipi ſoler.
Confido pro credo:tum in præterito: in præſenti: tum in futuro. In

præterito. Quoniam probatam rationem officii mei uobis eſſe con

fſido.In præſenti: Quanquam a Cratippo noſtro principe huiꝰ me⸗
morlæ philoſophorum hæc te aſiidue audire atq; accipere confido.

In futuro: Ita fore confidimus. hæc exempla ex Cicerone ſunt.

Conflaui as alienum: & Contraxi æs alienum: idem eſt ꝙ factus ſum

debitor alienæ pecuniæ: Diſioluo æs alienum: idem eſt quod contra
xeram æris alieni reſtituo: & pluribus ſoluo.

Confluens pro loco:quo duo Flumina con ueniunt. maſculini gene⸗

1

Coniecto: cõlecturo. coniecturam facio. conlecturas capio cõleétura
conſequor. coniectura colligo. conſectura ducor. pro eodem accipi⸗
untur: aut pa um differunt. quia efficacius quiddam eſt coniectura
conſequor & contéctura colligo:ꝗᷓ in cæteris.

Coniurare & cõſpirare fere in malum accipiuntur: quoties in patriã:

aut bonum principem coniuratlo fit atq; conſpfratio. Sed ſi honeſta
cau ſa id flat in bonum etiã accipi debent. Nam & Mutiꝰ Scæuola ad

porſenam regem inquit: Trecenti coniurauimus principes luuen

tutis romanæ ut in te hac uia graſſaremur. Et cicero ad cæſarem pro
ligariosfratrum conſpirationem dixit: quaſi nnantmitatem. Verũ cõ
piratio:ut in hoc ſpio loco: nonunꝗᷓ nemini pern c oſa eſt in nemi
nemq; graſſatur conturatio ſemper in alterius perniciẽ graſſari ſolet

Conmuere eſt aperire & claudere oculum.

Conlciſcere fere ad mortẽ pertinet:plerũq; enĩ ſic legimus mortem'ſi

bi lple conſciun: Mortem tibi ſpſe conſciſces. Mortem m'hi ipſe cöo⸗
ſciſcam. cogam te ad mortem tibi per te ipſũ conſciſcenda Aſceiſceeææ

re eſt remotum aliquid quaſi ſeſte uocatum capere. Deſciſcere eſt ad
imperio ſe ductuq; alterius ſubtrahere. ut milites a duce: populi a do
mino diſcipuli ab opinione magiſtri quam prius ſequebantur: præ⸗
ſertim ad alterius imperium uel ſententiam ſe tranſferentes.
Conſeſſus non eſt conſeſſio:ſed hom nes uno in loco conſidentes.
Conſideratus qui agenda conſiderat: non qui conſideratur. Incõſide-⸗
ratus qui agenda non conſiderat: non qui non conſideratur.
Conſolatio & ſolatium ſdem ſunt niſi ꝙ conſolatio fit uerbis. ſolatluʒ
re. cum conſolari ſit oratione Solari uero fere ſemper aliter. Solamẽ

idem eſt quod Solatſum:ſed magis poeticunm. Vergilius: Solamenq

mali de collo fiſtula pendet: quo tamẽ Boetius & quidam alſi utunt᷑.
Conſonanspꝓ littera non uocali fœminini gñis eſt ſubſtantiuatur.n.
Conſul qui conſulatum gerir. D
Conſularis qui conſulatum geſſit.

Conſulo te conſliũ peto a te ꝛuel interrogo & inquiro. Conſulo tibit

conſiliũ do tibiiuel ꝓuideo tibi. Sed hoc frequẽti? ac magĩis proprie
in rebuseut conſule ultæ tuæ. Conſule ualitudinf. conſule dignitati.
conſule ſaluti:conſule rebus tuis. In plurali autem numero ĩterdum
reperitur ſine appoſito tamen. ut Conſulũt ſenatores: quod frequẽ⸗

tius dicimus conſultant. i. delberant. Non nunꝗᷓ conſultate ẽ umus.
Conſultot fereꝓ eo ꝗ aliũ conſulit accipi ſolet.nõ nunꝗᷓ tñꝓ eo:ꝗ alii

cõſulit.Salu.ln iug. Simul ab eo petũt uti fautor cõſultorq; ſibi adſit
Conſultus eſt homo prudens & ſciens: dignuſq; a quo conſiliũ petas⸗

eat

Nebh
eut

Panc⸗
onekt
volaa
guent
mpr
rüci
nenl
fſo

tem
ſech⸗

cſℳ

zeſtal

N:☚
e

8
ſde⸗

late,
n
weng
wol.
t,n.

ſle
pte
ſatl⸗
dum
gle/
Nos⸗
1

4

Inde & Inconſultus adiectiuum. Quint. O: inconfultam muliebrem
ſemper amentiam. i. imprudentem: inconſideratam & nullius conſi-
lii. Dicitur etiam Iuriſconſultus & Iureconſultus. Et ouidiꝰ. ll. i. de ax
te in ſimplici dixit: Sit tiol cred bilis ſermo: conſultaq; uerba.
Conſternere eſt corporis: conſternari autem animi: qum mens turba
ta eſt: & de ſtatu mota: quaſi huau ſtrata. Ideoq; ſæpe coniungi ani
mũ uidemus. ut conſternatus auimo. Saluſtius tamen hiſt. primo in
quit.Equi ſine rectoribus exterriti aut ſaucii conſternantur: cum ſit
uſicatius conſternuntur. . . .
Cõtendere ðde Intendere indifferenter dicimus: uti contẽtio Intẽtio.
Le quibus omnibus late in dictione Intendre.
Contentas qui continet quod animo ſatiſfacit: non qui continetur.
Contetcraneus qui eiuſdem terræ é: hoc territorii: maior. n. terra ᷓ
urb..oppiduũ ue. cuius habitatores uocantur ciues. plynius tñ catullũ
conterraneù ſud uocat uel ꝙ ex Dioceñ illa:uel ꝙ ex urbe ſit ueronẽ
ſi. Vterq; autem dictus é Veronenſis: Nam illius Nepos & per ado⸗
pirionem filius fuit Nouocomenũſs: Ideo Ply. icdus & ipſe dictus ẽ.

Contiuenter eſt conminue: ſiue continuate: quod a continco uenit.

Conuiceſco idem eſt quod ſuum primitiuum conticeo:ſicut alla multa
in ſco. ut Adh ereſco. Deliteſco. cõcubiſco. lIabaſco.obdormiſco.cõ⸗
tremiico. Expaueſco & his ſimilia. 4 S
Continens pro terra quæ non eſt iuſula fœminini generis eſt. Vt de ſi.
cilia ad continentem parum Intercapedinis eſt, .
Continentia. de hac uide in dictione Abſtinentia.
Contrahere æs alienum quid ſit uide conflare.
Contumelioſus ſemper actiue ab autorlbus accilpi ſolet.pro eo.ſ.qui
contumeliain facit. “́“
Cõuenit hoc mihi: aut cõuenit hoc nobis. i. decẽs ẽ: & cõu entẽs.cõue⸗
n t hoc ter nos.i.cõſtat:& cõtrouerſia caret. cõuenit mihi tecũ.i. ſine
controuerſia inter nos quod ego dixi. cõuenit iibi mecum.i.ſine cõ
trouerha eſt nter nos quod tu dixiſti. Nõ nũꝗᷓ ſine utroq; . ut cõuẽit.
Conuentus facit diminutiuum conuẽeticulum cicero pro Sextio: Ta⸗
men conuenticula hominum quæ ciuitates nominauerunt.
Conuentus nõ ẽ conuentio: ſed oẽs: qin unum locum conuenerunt⸗
Conuitium a ujtium uel potius a: uito: deſcendit ut Vitupero tam & ſi
non omnino repugnei ſcribi per. c: ut quibuſdam placet non per.t.
Eſt autem conultium maledictum contumeloſun.
Copia facultas:poteſtaſq;: ut faciã tibi copiaʒ; inſ piciendi lbros meos
I,dabo uibi facultatem uel faciam tibi poteſtatem. Ilungit᷑ autẽ ſemꝑ

acd

Corpuſculum diminutiuum ẽ: a corpus

cipue cum do. Vergi. A ffari extremum miſeræ data copia matri. Et

ſterum Poſtꝗ Introgreſſis & cora m data copia fandi. Siue his autem
duobus uerbis copia plerũq; pro abundantia accipitur unde dicta etk
copia orationis: & copia pecuniarium. & copia frumenti: In plurali

quoq; pro eodem ſignificato ut noui copias tuas.omnium rerũ co⸗
pias habeo. Peculſariter tamen appellamus militum multitudineme⸗

ut copiæ pompelii: copiæ cæ ſaris: pro quo imperiti dicunt gentes põ⸗
peii: gentes noſtræ. Et in hoc etiam ſignificato non nunꝗᷓ in ſingula
ri.ut Pom. ad domſtium. Neq; ſolus cum iſta copia tantam multtudi

nem ſuſtinere poteris. Saluſtius: poſtremo ex omni copia Catilinæ

Sc. Virg. Ii. ſi. æn. Et quæ ſit circum me copia luſtro.

Cordi eſt: & In animo eſt: differunt. Nam ſecundum ſignificat in aul⸗

mo habeo Vel animus eſt mihl uel uolo atque conſtituo.Illud uero

eiſt delectat: & placcce.GGvf
Corpus potluſꝗᷓ carnẽ noſtꝶ uiluentiũ dicimꝰ. & hoĩiem corpulẽtũ po

ut aliq loquunt᷑ carnoſũ. Quint.membra ſine corpora cicero
Gallum: Nam & ulres & corpus amiſi. Martialis: Inq; omni nuſꝗᷓ
nuſꝗᷓ corpore corpus erat. hoc in corpore illius non erat caro.

mora autem partẽ illa exteriorem ſignificant: Femina partem ĩterio
rem mulieremq;: quæ ſe contingunt. Vel femora partẽ anteriorems
Fœmina poſteriorem. A quo conficitur nomen femoralia: ſiue Fœ⸗

tamen nominatiuus femen non reperitl.

minalia. utroque enim modo ſcriptum reperio pro brachis. dicitur

Cubiculum atcubili non uenit: cum intra cubiculum cubile ſitt
Cubo:cubuſ:cubitum: cubatio non cubii.
Cuius. cula. cuium a: ueteribus non inter nomina: ſed inter pronomi
na numerabatur. ut meus mea meum. Itaq; ut dicimus mea ẽ. tua ẽ.

ſua ẽ. Et mea tua ſua intereſt:lta cuia ẽ: & cuia intereſt.Plautus in epi
dico:Ego illum conueniam:atq; adducam ad te: cuia ẽ fidicina. cice⸗
ro pro Murena: Ea cædes potiſſimum crimini datur ei:cuia interfuit

non eſ cuia nihil interfuit Interrogatuſq; cuium pecus reſpondeas

meum tuum ſuum uel illius.

Culter cultellus facit diminutiuuum. OYG
Aulpa medicorum plures peſt: Defectu eoꝶ multi. Is nanq; deſectu

medicei perit:cul medicus p̃ſio nõ ẽ culpa uero mediclig moritutꝰnõ

—

cum facio duntaxat apd oratores. Nam poetæ cum aliis uerbiste pᷣ⸗

Coxa pars ſupra femora: uertubrũq; ipſum quoties uitiatũ c: aut os il
lud:quod in uertebro uoluſtur fractũ: coxa uitiata fracta ue dicit᷑. Fe

bgs,

K eEerantinlſi p̃ᷣſo medices ſibi fuiſſet:quam ma orẽ pattẽ eſſe atbltrior.
e hec ideo dixi ꝙ non nulli pro culpa medicorum aiunt defectu: Et ui
putl tia hominum rerũq; uocant deſectus: cum dicere debeant ultia: ue
*“ culpas uel mendas ut menda libri. Defectio plurimum a defectu diſ
Uchne ſentlit. cum ſit receſſio aut militum: aut ciuitatis a domiĩo: uel a ſupe⸗
teii riore. Eſt enim Deficere & Deſiſtere a:ductu alterlus decedere. Se
— ſi rebellare. dᷣe Defectio quaſi rebellio. ”M”M
u Cuias. Noſtras. Veſtras:non tantũ patriã nationemq; innuunt: ſed
l etiam partes & quaſi ſectam. ut Veſtrates philoſophi nõ ſunt ita po⸗
“ pulares & fauorabiles: ut nf̃ates: q epicuri ſchola ꝓdierunt. Et cuiates
nat philoſophi uos eſtis: Stoici ne: an academiei: an peripsteticſ:an no⸗
ſtrrates Epicureſ: Cicero: putares ne unꝗᷓ accidere poſſe lut miht uer
S ba deeſſent: non ſolum iſta ueſtra oratorla: ſed hæc ẽt leuia noſtratia:
5 Cum pᷣpoſitio per appoſitionem non ſungitur rei notanti inſtrumen
„ tum ſed conmitẽ. Percuſſi ĩgitur haſta dicend ẽ:tnon cũ haſta: Inſtru
ſcen mentum enim pcuſſionis haſta eſt. Item percuſſi gladio. non cũ gla
luuſ dio. Impuli te pugno: Videã te oculis. Tango te manu. Deleuit epi⸗
ſtolã lachrymis: Abſterſit ſordes aqua. Ablatiuis aũt non nſtrumen
tum ſed conlunctionem ſignificantibus cum addi ſolet: ut acceptus
g eſt a nobis eum honore. Magna cum beniuolentia ſcripſit. Cum mi
FkE ra affabllitate me allocutus é. cum dira truculentla me aſpexit.
ii⸗ Cum & Tum indicatiuũ fere poſtulant ẽ autem in cũ quiddam minꝰ.
dem In Tum quiddam maius. Et hoc duobus modis: ut aut generale ali⸗
l, quidpᷣcedat: ſequat᷑ ſpeciale. Aut ambo ſnt ſpeclalia. Primo mõ ſic: ð
ldu ut apud Quintilianũ. Quod cum omnibus cõſitendũ ẽ. Tum no⸗
bis præcipue. qui rõnem dicendi a:bono uiro nõ ſeparamꝰ:ldeſt om
nibus multũ: mihi uero maxime. Alrero modo apud eundẽ. Quod
“ opus Marcelle Victori tibi dicamus: Quein c amiciſſimuʒ; nobis: .
vu tum eximio litterarũ amore fiagranté:eigniſſimum hoc mutuæ iter
a, nos caritatis pignore ludicabamus. Ideſt wuitũ ꝓpter amorem tuum
ept in nos plus tamen propter amorem judicabamus litterarum. Raro
V autem allus modus ꝗᷓ indicatiuus conuenit. Cixcero ad curionẽ gra-
n⸗ ui teſte priuatus ſum amoris erga te me ate tuo clariſſimo uiro:ꝗqg
gs cum ſuis uirtutibꝰ: Tũ uero re filio ſuꝑaſſet omniũ fortunas ſi te an
te uidiſſet: quam uſta decederet. Sed nunꝗᷓ hoc fit niſi ſub vno uerbo
quod ſiqu ando ſub duobus fieret: non tamẽ in diuerſis uet borũ mo⸗
dis dluerſisue temporibus. Sed ad Tum reuertamur: quod ſæpe ſi⸗
i ne cum ponitur geminatum:triplicatum: in ꝗquis longũ mulrtipli⸗

catum: ſed quantum ego ſenijo in rebus paribus. Vt Quiulianus.

Nec indignetur herodotus æ&quari ſibi Titum liuidm: cum in narrâ
do miræ iucunduatis: clariſſimiq; candoris: tum in cõtionibus ſupra
quam enarrari poteſt eloquẽtem: ita dicuntur omnia tum rebus: tu3
perſonis accommodata. Taceo de eo modo: quando accipitur pro

do hoc modo illud.

aliquando: ut tum hoc tum illud dicas. ideſt alquando illud. Vel mo

Cum pro quãuis etlam reperitur: Cicero enim pro deiotaro hoc mo⸗

do incœpit. Cum in omnibus cauſis grauforibus Cai cæſar iniiio di
cẽdi cõmoueri ſoleã uehemẽtiꝰꝗᷓ uel uſus:uel ætas mea ur̃᷑ poſtulare

Tameniin hac ita me multa perturbant &c. Idem alio i loco: Satis ne
conſtaret facere uideamur: qui cum præcipi nihil poſſe dieamus: Ta
men de aliis de rebus diſſerere ſoleamus: & in hoc ipſo tempore præ

cepta officli proſequamur. Cum. ſ.pro Quamuis.
Cucioſus ſemper actiue ab autoribus accipi ſolet. Dicſtur autem cu⸗
rioſus a nimia cura:quotlens plus diligentiæ ꝗᷓ oporteat impendimꝰ
rebus: uel noſtris: uel alienis. èü
Curriculum pro curſu:& pro loco:in quo certamen currendi exerce
tur:non nunꝗᷓ etlam pro curru:ut Curſius. libro. viii. Sed etiã in am⸗
nem præcipitauere curticula. èõ
Curſim idem eſt quod currenno èM
Carus & præclarus figurate accipiũtur pro eo: taᷓ fulgore quodam

famæ & gloriæ reſplendet. Vnde clariſſima & præclariſſima geſta dri
cfmus. Sed præclarus pro bonus non nunꝗᷓ reperitur. Et præclare ac

optime idem roboris ac ulrium in ſignificatione optinent. Ci. in læ⸗
Iio: cum illo uero quis neget actum eſſe præclaar.
Claſſiarlus cuſtos exercitor ue claſſs.

Cr apulari: uide obruere.

Crepitus ſonitus eſt ulolentus ex impnlſu reſultans Vnde increpare ẽ

cum eruptione uocis & Im mani ſonitu reprehendere. cymbala tym
pPanaq; crepitant. Vnde fu crepitaculum. Tubæ quoq; d cornua. ſi⸗

miliaq; crepant: fiue crepitant: crepitus ſtem ore: infimo fieri ſolet.

Grimen non modo pro delicto: ſed pro ipſa etſam criminatione. cice⸗

to in phillp. hæreditatem mihi negaſti obueniſſe: utinam hoc tuum
uerum crimen eſſet. ðGW H
Grudus uocatur non qui cibum indigeſtum habet in ſtomacho: ſed
qui ægre difficileq; digeſtibilem: ex quo offenditur: uel tanꝗᷓ nimio:ſ

uel tanꝗᷓ noxio. Appellamus item hoĩem crudũ p̃lertim qui ẽ truei a
pectu cuiꝰaſpectu oculi nfi offendunt᷑: ut ſtlomachus cruditate cibĩ.
Eſt etlam crudum uulnus. & Recrudeſcere dolor ac uuluus dicitur q;

ninnmt
iboslun
nebrem
Opfeurn

0 hoed
ſarknun
fpohr

co: Nn
u
pote pei

urenh
npencln

herare

SnH

godm
gelad

claren
(Mole

piri
atyi
ſolet.
e ce⸗
ctuum

vſGH

u,

tuth

R
–

dVel

ſi renouari. Et cruda poma dicimus quæ non ſunt matura.
rraeeE Apes uolunt eſſe uel deorum: uel noſᷣras in ſacrificlis deo
rum Epulæ ſunt cibi miniſterio hominum: & in noſtrum
auuium comparati: Epulum ſolenniores quædam epulæ: S
EH&Prope publicum conuiuium in propatulo numerolſis ciui⸗
bus exhibitum: ſiue in dedicamſionem templi alicuius: uc in honorez
deorum:uel in magniticentiæ oſtentationem. Hue in tunere magni

alicuius uiri. Cui ſimle eſt quod hoc tempore fit: quum publice pa⸗

ſcimus pauperes: preſertim in mortibus propinquorum Quod uel
idem eſt pene quod parentare. A noſtris enim uulgo parentalia ap⸗
pellantur: eo ꝙ parentibus iaſta celebrentur. ut hicconymus lcribit.

Dare fidem eit aliquid ſancte promittere. Ler. Grauidaq; facta fide,ʒ

dat uxorem ſibi fore hanc. Fidem habere eſt credere. Qui. dẽ has
es hominibus: quos mentiri alius afirmat. l
Dare poteltatem: uide indulgentiam.
Deambu atorium locus ubi deambulamus.
Debellare eſt bel o uincere:aut bello capere. Expugnare pugnãdo ca
pere: uel potius pugnãdo uel oppugn ando uincere, cd bellam po
tius hommes. Expugnamus autem opera molelq;: ut caſtra. ut caitel
la. ut urbes. ut naues.
Decedere quanꝗ aceipiatur non nunꝗᷓ pro eo quod eſt diſcedere ant
recedere: I amen proprie eſt a mandato cuſtdie ſlue loco recedere-
Vnde conſules prcrückes prætores dicuntur ex prouincia decedere.
Dicitur quoq; deceſſit quo modo dicitur defunctus: ut ſiw intelliga
tur uita. At in excedo additur uita: non lubincelligitur. Cice. in An⸗
tonlum. Exceſſit e uica: Jlä
Decet:uide conducit. èMẽũ
Decimus: undecimus. Centeſimus. milleſimꝰ. i. q ultimus eſt ex deceʒ
cx undecim ex centũ ex mille. Aliqũ ſic: hoc aruũ attulit centenmu
illud exageſimum tuum uero tricenmũ fructum. i. centenarii nucti
ſexagenatii iricenari: Vel centupl iexagintuplum. tricentuplum.
Decimam quanꝙ ex ouibus tibi dabo: Non eam intelligo: quæ deci⸗
ma in numerando eueniet ſed unam de decem, quecuq; ſit. itaq; uns⸗
quæq; poteſt eſie decima.Item dicamꝰ Millehmum quenq; unumeèe
ex numero milenario. MVM dMULẽ
Declamator eſt ꝗ ſtudet apud rthetorẽ in conuentuq; ſcholaſlicortum
ſictã cauſã orat:id agẽs utĩ ueris poſtea cauſis poſiu orare: Ipe quoq;
thetor & quicunq; alius ẽt extra icholam hoc gne utitur ſiue ut alios
ſiue ut ſe ea erceat deglamator uocat. Orator e ꝗ caulas orai: uel i iu⸗

feſſorẽ rethoricæ uocamus: non Oratorem. Mlror. cur in hoc tã fa⸗

cili peruulgatoq; nomine exponendo Victorinus errauerit. N nü--⸗

A tamen more græco reperimus poni. Vt cicero.lIi.ii. de. n. d. Qui cũ
acadenico & eodem rhetore cõgredi conatus ſum: Nam neq; idiſer⸗
tum academicũ pertimuiſſem: Neq; ſine iſta philoſophia rherorem S
uis eloquentem. Rethorem dixit uel oratorem uel rethoricum.
Declaro frequentius ad facta pettinet ꝗᷓ ad dicta. Allquando etiam in
dictis: Interdum accipitur pro ſignifico. uel oſtendo. uel indico.
Decretum eſt mihi uide compertum eſt.

Decus eſt illa ut ſic dixerim honoriſicentia ex benegeſtis rebꝰ. Vnde

decora militiæ honores. laudes honeſtamenta militi in bello cõpata

cuius cõtrariũ ẽ Dedecus ignonunta quædam: aut ignominie genꝰ?

&& infamis turpitudo. Vnde dedecoro. i. turpifico: & cõtumelia atq;
lgnominia afficio. Tranſfertur etſã ad animũ: Q uſppe decꝰ pro ho
neſto:dedecus pro inhoneſto accipitur. Decor ẽ quaſi pulchritudo ꝗᷓ
dam ex decent à rerum perſlonarumq; in locis tem poribulſq;:ſſue in

agendo:ſiue in loquende. Traſfertur quoq; ad uirtutes: A ppellamꝰ?

decorum nõ tam ſpſum honeſtum: ꝗᷓ quod hominibus & communtſ
opiniõi honeſtum uidetur & pulchrum & probabile. Vnde uerbum
decoro media longa. Nam decoro media breui a decus uenit.
Oediſco uide diſeer.
Dedititiꝰꝗ ex numero eoꝶ eſt: qui ſe in alterius imperium dediderũt.
Dedoceo te: qd doctus es oſtẽdo falſum eſſe: docendo quod uerum'.
Quintilianus. II. i Et ꝗdẽ prius ac difficilius opus dedocẽdi ꝗᷓ docẽdi.

Dedecus duo ſigniſicat: Vnum quod ẽ crimen: ut Quint. Satis dede⸗
coris atq; flagitii caſtra cæperunt- Alterum quod eſt ignominia:atq;

infamia quod notum eſt. Vide etiam decus.

Deduco & Reduco generalem habent ſignificationem ſed in hoc ſpe

clialem quoties alicur officii preſtamus comitatum. ut Dedu xi Ca⸗
tonem in ſenatumteumq; ut domum reducam: hic expecto. Sed ꝓ⸗
prie hoc eſt inter homines nõ multum dignitate & auctoritate diſtan

tes. Comitati uero minorum potius erga maiores. Ceterum dedura

cere && Reducere eſt quaſi ad certuʒ locum. A ſſectari eſt quaſi comi
tatum præſtare: non tamen in tinere. aut natigatione aut: militia-
At fere per urbem. aut:t
Deſatlgatus uide in dictione laſſum:
Defeſſus uide ibidem.
Nefectus quaſi

diclis nel incon cionibꝰqui græce dicit̃ rethor. Nos tamẽ rethorẽ pro

ꝗ deficit.ut martialis: Duleſa defecta modulatcaria li⸗

*

emido
elitu⸗

Nönadi
4Qid

nechiten

henej
klenen

nclioo

bcen
plalegen

meliar

cron

chrirwnt

.iech

ppelan
ommorl
Verbun

crummd⸗
docitk
tſsee⸗
ſolaarg

hoelpe

ICO
eckſtan

ndedu⸗⸗
alicohnl
n wilin

terul

ſo n

BDeliberauleuide compertum eſt.

gua Cantator cignus funeris ipie ſui. Quint. Defectaꝙ labore ſene
ctus magna pars mortis nihil mihi reliquit : nii diligentiams partiei⸗

pium ngnificatlonis actiue in uoce paſfiua,

Defectus uide plura in en lpa.
Defectio uide lbdem.

Defende me domine:adiuua me optime ulir Tace homo ĩperite. Mu⸗
tato uocatiuo i nominatiuũ nõ recte dicet᷑. Item detende me tu deus
meus. Adiuua me tu uir optimus. Tace tu homo imperitus: hic per
nominatluum ẽt recte loquimur:ſubintelligit᷑ enim ens:hoc modo:
tu ens dominus meus. r
Defende me dicimus: & non nunꝗᷓ defendo ſctus. Cicero de ſenectu⸗
te. Veſtitaq; p ampinis nec modico tempore caret: & nimiĩios ſolis de
fendit ardores. 5
Defenſorius actlonem ſignificat.
Deſore uide affore. l
Deinceps accipit᷑ ꝓ dehinc & ꝓ deinde. Atꝙ ẽt pro gradatim. Cice⸗
ro in tuſcu. Omnes qui deinceps accubareẽt: ad lyram canerent. Et
ad termum Sed tamen tres fratres ſummo loco natos. Promptos nõ
indiſertos te nolo habere lratos: quos uideo deiceps tribunos plebis
per ttiennium fore =èðèUM PI Das.

Deligere eſt quod mag s idoneum ad rem agẽdam eſt cernere. Elige
re uero uel ad noſtrum emolumentum: uei ad illius qui eligitur ai-
gnitatem. Delegit ſibi ſæpe populus Ro. imperatorem ab bella: ut
Pompelum ad bellum mithridaticu m.lmperator quoq; deligit mili
tes:nõ eligit ad rem uide licet bellicam idoneos. At ſi ex mulcis darer
optio quem ſibl uellet eligeret: non deligeret. ide oq; ſemper fere dici
tur in eodem ſenſu:datur tibi fiue offert optio. Et datur ſiue offert᷑
electio. Nec inficias eo poſſe fieri ut in aliquem cadat delectionis Se
electionis nomen: ut in pſum principem quem ad honorem parſiter
& ad em beneget endam aſſumjnus. Cæterum deligo ſine præpoſi⸗
tione accuſatiuum habere ſolet: ut populus romanus delegit. Cn.
Pompelum imperatorem Eligo alterum accuſatiuum cum præpo⸗
ſitſone: ut idem populus elegit in principem ſibi octauium. Et ſacer
dotes eligunt ſibi pontificem: & milites imperatorem. Cooptare au
tem dicitur inter Collegas pareſq;:aut fere pares. Cicero in Bruto:ꝛa
quo in colleglum augorum fueram cooptatus: præterea deligere e
agere uel habere delectum differunt: ꝙ deli gimus aliquando unum
tantum. Agere uero uel habere delectum ad multa ſemper refertur.
c

apud Quintilianum legi facere delectum pro agere. .
Delitelco pro ſuo primitino accipltur. S”
Demereor: uide meroor.. l

Demuamzuide Landermm.
Deniq;zuide Tandem-
Demigrare uide Commigrar. “
Depectus : Vulpiano credimusdicit᷑ turpiter pactust mihi aſt pro
ſimplici potius accipi uidef id quod ĩ multis ſit zut demiror: deambus
lo. Teren in phor. Iam depaſclſet mortem cu pio: tale eſt hoc terẽtia-
num: quale illud ue gilianum. V tamq; uolũt ꝓ laude paciſeit illud
guoeq; apud. M. tul. Hb. i. rhetoricoꝶ. uidam quum circſſidereft:
neq; effugere ullo modo poſſer depectus eſt cum hoſtibus ut arma
& impedimenta relinqueret: e miltes educeret. taq; fecit &c: Non ẽ
accipiédum ꝓ turpiter pactus ab autore eẽ poſitum quippe qui cau
ſam narrat de qua controuerſia eſt: an ille turplter pactus ht: non au

-—

tem factum homnis damnat: & allquoties factum hoc paulo poſt ps n
ctionem uooccaaat.Ilðẽ C
Depoſtarius a depoſitum eſt: depoſitorius a depoſitor:eſt itaq; depo⸗ 1
ſitarius qui reddendo depoſito obnoxlus eſt. M ðYUD
Depræcor ſupplicium Aulus Gellins ait dictum eſſe: quaſi dereſtor: „
uel execror: uel depello: uel abominor. Ego aut ita dici puto depre⸗- de
cgor ut præcor & imprecor: præcor tibi bonum: præcor tibi malum. l
Sic deprecor liberationem: d deprecor peœrnam illam ut poriar:ihanc nn
ut uitem. Quidius libro.i. de ponro. Sæpe precor mortem. Mortem k
gquoq; deprecor idem: Ne mea ſarmaticum contegat oſſa latus: de- cx
precor dixit quaſi præcor mortem non dar mihi in hac terra: deniq ꝗ=M
deprecor magis ſignificat uel dicto uel facto recuſo: ꝗ illa quæ Au⸗ 0C
lus Gelllus atugit. =ð
Deſcendo in prælium:deſcendo in forum: deſcendo in campum dicio 4
mus. Non quia de loco ſuperiore in inferiorem deſcẽd mus: ſed gs ho
Qde loco tuto in locum diſcriminis. Ideoq; non fete dicſtur in forum ’’
de ſſcendere niſ qui pugnandi & defendende litis cauſa uenit in foräö 1
n rerum uenalium coemptor ac negociator. E in campum deſcen )
. dere niſi qui litis dignitatiſque cauſa: ſicut in campo martio fie bats ðUð
certaturus uadit. = M
Deſcilſcere uide co nſeiſcere: . =W d
Deſipio ſiue deſipiſco ſig miiat uel quod aliqd a cõmuni ſenſu ſapien⸗ ei
tiaq; minus habeo: uel quod meo à ſenſu deſtituor. Quod fere uitiũs d
aut ex ætate uenit aut morbo aut amore aut timore: aut fimnili aliquo er

— affectu. Culus contrafium eſt reſpſcere: & fenes qᷓdem ſam demẽtes
nund reſipiſcũt. Cæteri aũt reſi piſcere ideſt ad priorem mẽtis ſtatũs
QALeel ad meliorẽ mẽtem redire ſolent. ð
Deſpicio deoiſum aſpicio:ſicut ſuſpicio ſurſum aſpicio. Inde p rrâſla
tione m quum quis alium contemmit ac paruifacit deſpicere dicitur
gqualſi infra ſe & ad pedes ſuos prolectum aſpicere: quemadmodum D
n Akuſpicere eſt uenerari: quaſi ſupra nos aſpiciamus illum eſſe colloca
Gend tum. Nam diſpicere eſt prouidere de circunſpicere mentem & tanꝗᷓ
eih in omnem partem lumina mentis intendere omniaq; Gdiſcernere: a
A quo cil picientia dicta eſt circunſpectio & prouidentia uel conſidera
Gſcd tIO diligens atq; diſcreto.
vn Deturbare eſt deorſum cum uiolẽtia delicere. Vergi. puppi deturbat
NE ab alta Exturbare e loco eundé in modum eilcere. diſturbare diſii⸗
egviti pando diruendoq; deſicrcrer.
Enonn Deuenimus in monté: deuenimus ad diuſtias minus uſitatum: ac mi⸗
opol n noris rationis eſt ꝗᷓ peruenimus in montẽ: peruenimus ad diuitias.
Similiter e diuerſo: denenimus in planum: deuenimus in uallẽiquo⸗
icnd nes ab editiore loco plectiſumus: uſ tatius pplabliuſq; puenimus in
planum: ꝓuenimus in uallé. ſta deueni in paupertate quaſi deſcendi
Kor delapſus ſum in humiliora. ll
epte⸗ Deus:dea deabus dicimus: diuus diua diuabus non dicimus. Item fi⸗
locn. lias filia filiabus. Natus nata natabus: Equus equa equabus:mulus
wane mula malabustnon anus aſina aſinabus. Itẽ ut dicimus libertus lis
onen berta libertabus. ta non dicimus libertinus libertina libertinabus:
scer non ſeraus lerua ſeruabus: nõ dominus domina dominabus: nõ anl
dentq mus anima animabus. Ta m & ſi quidam his po ſterioribus utuntur.
A Cicero tamẽ ad uxorẽ S fillã ſcribẽs duabus aĩs ſuis dixit nõ anima⸗
bus. Et curtius de matre & uxore darii dñis non dominabus dixit ꝗ⸗
ſAe Dicacitas eſt ſine dubio a dicẽdo: ꝓprie tamẽ ſignificat ſermonẽ cum
— riſu aliquos lace ſſentẽ ideo demoſtenẽ urbanum fuiſſe dicũi: dicacẽ
boru negant: græce dicirur ſcom.
eſcro Dicert proprie eſt oratorum & elegant cacũdeq; loquẽtium. Quint.

dicit. Vnde dlctio uocatur oratoria & facunda orati0. Ex lipſo uerbo
dico duo frequẽtatlua oriuntur dicto: dictito: ſed poſterius potius
o Ffegquẽtatiuum eſi: quod idẽ eſt quod frequẽtibus temporibꝰfrequẽ
H bnſq; locis dico & narro. Alterũ atſit eſt quod dicoꝛſi id alter ſcribẽs
exciplat de manu ſtlloq; notet.· .
Cc

ſcbai lib. x. Nã mihi ne dicere ꝗdem uidet᷑ niſi ꝗ diſpoſite. ornate coplioſe

Dico ſentẽtiam conſiliarius fero ſentẽtlam udex:nõ nunꝗᷓ tamẽ dico fſfea
. pro fero:ut apud Quinti. apud iudices quidem ſecſdum legem di bls
cturos ſentẽtiam de conteſſis præclpere ridiculum eſt. H
Dico leges allud eſt ꝗᷓ fero leges:eſt. n. ferre ad ſuos:dicere fere ad ul- Diu
„Ctos. Liuius: Quando perinde ac uicto ſibi leges dicercaounn. EKe
Diem pro diurno tempore:item Pro cexto tempore: uolunt eſſe ma· 1
ſculini generis notaueruntq; Vergillum indifferẽter accæpiſſeꝛtege d
tñ & apud hunc & apud cæteros ꝓ tempore iplo annotaui ſemp eẽ D
fominint: ut ipſa dies facit hominem prudentem: & multa dies dat D
magnam hominibus rerum experiẽtiam. Vnde Pedianus uult fier o
dieculam pro paruo tempore. Et apud iuris conſultos Bima trima
quadrima dies:pro tempore biennii triennii quadriennii. In tempo-⸗
re cer o Pedianus idein conſentit debere eſſe maſculini gene. dice⸗
mus ergo heſterno die & craſtio die non heſterna die & craſt na. Ad
diem non uenit ad diem non affuit.i. die præſtituto. .
LDictio nide dicceer ðJMU 1
Dictiio ulde ibidem. ð ”
Dicto uide ibie. LM
ictum ð dicta de omni ſermone intelliguntur.ſed ſpecialem quo *
ſignificationem haben t pro dicaci ſermone: unde dicta eſt dicacitas.

Martialis ad Domitianũ: Conſueuere ſocos ueſtri quoq; ferre triuum
Phi. Materiam dictis nec pudet eſſe ducem. Qualia autem ſint dita
quæ in ipſum triumphantem milites ſjaculari ſolebãt:illud quod Cæ 1
lari dictatori fuit decantatum erit exemplo. Cæſar triu mphat qui ſu
begit gallias. Nicomeds non triumphat qui ſubegit Cæſarem. IIlud
ſubegit Cælarem: in quem dicuntur mordet & aliistapud quos dic.s
tur:rium mouet. MU
Hlligere uide amar. 2=ðð
Dlilcere eſt ut ntelligas:ediſcere uero ut memorſter complectaristde.
diſco autem quod didici obliuiſcor. 2ðèð ] .
Dilcretus qui qualirates perſonarum:d rerum momẽta diſcernit nãd·
iſertus qui probe diſterit:non qui diſſeritur
Diſpicio uide deſpicio.
Difoluo æs alienum: uide conflaui. JM
Diſturbare uide deturbarer. ”M
Diu nihil allud ſignificat niſi per longũ tempus:diu nauſgaultdſu egg
taul. Non aũt diu recefli:aut diu equum aſcẽdi. Quidam tamẽ ſie lo⸗
quunt᷑:lamdiu eſt ꝙ receſſi:utentes aduerblo P nomje. Eadem ratio

B . —

. eſt in iamdiu: & tamdiu. Ideoq; cauẽdum eſt ne uerba quæ momẽta⸗
eo nceam actioné ſignificant his aduerblis applices: qualee. IDamdin pu/

md buicaui opus :iamdiu duxi uxorẽ: ſed iampride:licet recte dicat᷑ iam⸗/
iu eſt opus pubiicatum. Et amdiu uxor mihl ducta eſt.
tlu Diueriorium dicitor hoſpitium publ cum: Cicero. Ex nac uta ſic di⸗
ſcedo tanꝗᷓ ex hoſpitio non anꝗᷓ ex domo: commorandi enim na⸗
tceem— tura diuerſorium non nabita tndi dedit: pro eodem poſuit hoſpiuum
eg SS& dliuerſorun.. S O

lſeni Diurnum ſpatium unlus diel.
1e Diuturaus & diutinus nihil differunt: utrunq; a diu ſiue diutjus uenit
Guz — Cicero ad Brutum:tedloq; dlutinæ leruitutis: de diuturnus plurima
mn exempla ſanurr. MßV
nen Do tibi litteras tanꝗᷓ tabellartoꝛdo ad te litteras: ſcilicet ad te perferen⸗
eden das. Aliquando hæc duo comiunguntut: ut Cicero: dedi ili ad te litte⸗
a4 ras. Ergo qui mittit Iiteras dat: cul litteræ dantur ſi ptert reddere di

clitur: ficut ille ad quem dantur accipere.

ſcitur: nõ occutri ubinau legerim docibilis eſt. n. coluctum magis

*

perceptibilis: niſ apud eccleuaſticos: atq; ſn allum ſenſum & erut do
4o ciblles dei: dictum quaſ dociles: docibilis enim ille eſt: qui e ad diſcẽ
las di paſẽtiam Kkms mitis: hoc ut ego ſentio ut idem ẽ ꝙ docilis ratio
tum tamé poſtulet ut id ſignificet quod ait priſcianus. M
cica Dociloquus f acit comperatuum doctiloquenttior..
Cz Doleo: Cicero Quitilianuſq; nõ dixiſſent doleo caput doleo llia aut
Iu libus:eẽt n. ſynecdoche. Sed dolet mihi caput: & ilia tibi dolét: i hoc
,Nicd uerbo & illud notandũ ẽ: quod de re e tra nos poſita icut de corpo⸗
/ re noſtro loquimur:ut iſtud quod facis dolet mihi utina doleret tibi.
Terentius dolet dictum adolefcẽti pudẽti fſibeern.?
Daumomo domui do mitum domatio facit nõ domitio:dicitur aũt domi⸗
ede⸗/ mi tor non domator. .
Domus duos genitiuos habet: domi & domus: ſed prior ſeruat locũ
n ubi quis manet: poſterior corpus iplum atq; ædiſicium: quod ex pa⸗-

rietibus conſtat & tecto: ut domi maneo non domus: & partem doy
mus demolitus ſum. luperiora domus aſcẽdi nõ domi. Nam illud do
mus meæ imperium teneo non pro loco accipit᷑:ſed ꝓ familia quæ
coni:inetur æditicio: figurate continẽs ꝓ contento. icet ẽt dicere do⸗
mi meæ quaſi in domo mea. Eſt aũt idẽ in domo & domi. Qaint. lib.
4 pqnto in domo furtum factum ab eo qui domi fſut.
4 Domelſticatim per uarias domos. JJMMVM S
c 111

Domli meæ uiuo diclmꝰ:itẽ tuæ: ſuæ:nf̃æ: uf̃æ & alien æ. Cũ aliis non
licet: nõ enim d cere liceret domi publicæ domi priuatæ: domi hone

ſte:domi paternæ: domi maternæ habito &c Sed ita domiillius: do-
mi cælaris:domi patris &e. =ð
Domus duos genitiuos habet domi & domusiin datluo domul:in ac⸗
*cuſatiuo domumiin ablatiuo domo &c. =òB

Domi uel in domo ſum dicimus. Reuertor damum uel ad domũ Ex

ceo domo uele domo.
Donaria nõ locus repoſitorlum donoꝶ ſed ipſa dona licet ſeruius di⸗

cat ubi dona oblata ſunt: ſicut lectiſternia dicunt᷑ ubi hoĩes ĩ templo

Dedere cõſueueruntihæc Lau. Tu uero aliter in lima leges.
ſomum uide muſuus. —
Donatilo uide ueni in opinionem.
Donec duobus modis accipit᷑:dabo operam uoluptatibus donec mo⸗

riat.l.uſq; ad mortẽ. Et dabo oꝑam uoluptatibus donec uſuo.i.ꝗdiu
uluo eiuſdẽ nature eſt dum ideoq; in priore ſenſu amat ſublunctiuũ

in poſteriore indicatluum more donec: ut apud Ciceronem. Deinde
eſt in carcerem ductus: ut ibi eẽt tantiſper:dum Culeus in quem cõ/
lectus deferretur. Terentius ego trantiſper te dici uolo meum: dum
ut quod uolo facis. Et aduertédum Tantiſper fere poſtulare poſt ſe
dum pro donec ſiue ꝗᷓdiu: ut patult. Sunt tamẽ qui pto tätummodo
accſpiãt. Sunt qui etiam pro interea. Cætera quoq; ſic a per compo
ſita ad temporls breuitatẽ feruntur. Parumper pauliſpertalquantiſꝑ
Sunt qui per imperitlam accipiunt pro ſuis primitiuist quæ ſunt pa⸗
rum:paulum aliquantnlum.
Dono tibi munus:& dono te munere dicitur.
Dormitorlum locus ubi dormitur.
Ductilis u de Verſatl1s.
Dudum & ſamdudum de paruo tẽpore: unius horæ: aut ſemihoræe
aut duaꝶ horaꝶ:certe breuiſſimi tẽporis Nupet ſfiue pridem & iam
pridem de longiori tempore dices:aut uiginti dieg: aut menſis men
ſium ue:& non nunꝗᷓ annorum pro conduione materz.
Dudum && nuper ſeu pridem de re ſiue actione quæ nõ Inſiſtit: ſed ſta
tim tranſit. lamdudum & ſampridem de re ſiue actione: quæ inſiſiit

& immoratur. Illa præteritum utq; poſtulant: hæc frequentius præ

ſens:non nunꝗᷓ etiam præteritum dudum itraui: & iamdudum te ex⸗
pectoꝛideſt hora aut ſemihora é:uelduæ uel tres: uel ut multum quat
tuor:ex quo intraui & ex quo te expecto. Sed ipſa actio intrandi nõ
inſſtit: ac ſtatim deſinit, Secus autem expectandi actio. Item Nuper

Hef

4 n

a
mul
x

„

ton.

het

tot
⸗

ialienon

oll oe
llosdo . ÿ”8M MMMMD
ex ſicilia redii.i.ſupſoribus diebus menſibus ue ex ſiciliq̊ redii: & lam
mulur malti dies ſunt: uel aliquot mẽſes ex quo abſum ex ſicilia nel ex quo
ex ſicilia redil: hic continuatio intelligitur temporis: illic minime.
coril Hic ſignit catur mora qua in hoc loco ſmmoratus ſum. lllic momen⸗
tum illud applicationis. Cæterum quia dixi N uper & lampridem nõ
nutu modo menles complecti: uerum etiam annos:tale exéplum ſit. Nu⸗
Sinx per inuenta eſt machina:quam bombardam uocant. ideſt non mul⸗
to tempore ab hinc. Iampridem Bombarda in uſu eſt hoc eſt iam ali
quanto ab hinc tempore in uſu eſt. Aliquando apud poetas legim9
ITamdudum pro cõtinuo. Vergi. lamdudum ſumite pœnas. Rarius
orrn lampridem: ut fecit Lucanus: Tollite, ampridem uictricia tollite ſi⸗
nicn Ena niſi ſampridem nictricla dicas. Peldem autem & Nuper idem ſi⸗
Uncͤd nſcanrſi autem Nuper non longo tempore a nũc: interdum nõ
longo tempore a tunc. H “”
Delnt. H MU M
chd Dum uide donc. ß MUĩ
maba Duntaxat idem ſignificat:quod ſolum. Cicero de ora. Ita lIoquamur:
vkt. ut ei tradamus ea duntaxat: quæ nos uſus docutit. .
m Cce & En in eadem poene ſignificatſone amant nominati⸗
iſo uum & accuſatiaum: apud comſcos uero Hem pro en affe⸗
v SS ctaſ ſeruiens quo ofatores non utuntur: Adiungunt autem
In nominatluo pariter & accu ſatiuo: tum indicãdo tumex⸗
probrando. indicãdo. Verg. En priamus ſunt hic etiam ſua præmia ”MM
laudi. Pxprobrando: En agros: & quam bello troiane peuiſti Heſpe⸗ .
riam metire lacens. luuenalis En a tum. Oratores ſæpius expro⸗
brando & ſæplus per nominatſuum. Quint. En improbitas. OQcero
o?ꝰ? En crimè:en cauſa. Ecce ſimiliter cum utroq; caſu iungltur. Vt idẽ:
en Eecce tibi ſtatus noſter, Cuùm accuſatiuo autem nõ memini me apud
S oratores legiſſei ſed ne apud poetas quidem: Sed demus aliq repe⸗-
4 Ilri:ut ſemel apud Plautum in bacchidibus: Opus ne erit tibi aduoca
ſe toꝛ:triſti:iracundo: Ecce me. Verglilius item ait. En quattuor aras. Ec
ſit cCce duas tibi daphni:duoque altaria phœbo. Sed de pro ſa magis du
d⸗ bitare me dico. H “
Eccum eccam. Eccos eccas: Ellum ellam: Ellos ellas: ab ecce compuſi
ta ſunt ſecũ uider̃gerere caſũ:ſed non gerunt. Quæ priſcianus ſta
, reſolult. Ecce eum: Ecce eam. Ecce eos. Ecce eastecce illumtecce illa:
ecce illos:ecce illas. Sergiuſ quoq; cõmentans donatũ air. Nihil ſigni
ficat ellum niſi ecce illum. Pauloq; poſi:ergo cum ellum ſic ecce iliũ:
ellam ecce illa. nihil poſſumus dicere: niſi magis demonſtratiue. Sed

C 1111

s

re uera reſoluunt ꝑ aduerbia non ꝑ pnomlna. Eccum ecce hic ſub
intellige uirum: de quo agebamus. Eccam ecce hic ſubitellge fœmi⸗

nam: de qua mẽtio ecat- Ellum Ellam. Ecce illic uirum fœminam ue

ſubintellige: de quo de qua ue agebatur. Ellum igitur parmenonẽ ſi-

gnificat ecce illic parmeno ſiue parmenoné.
Eabus pro eis quidam ueteres dixerunt.

Edicere eſt magiſtratuum regum ue. Vnde Edictum conſulum ſunt
litteræ conſulum:ꝗbus aliquid iubẽt:atq; mperãt. Indicere aũt pro⸗

Ediſco uide diſcere.
Effabilis dictu uide Miſerabilis. ô
Effingere eſt ad alterius formam fingere: Et quodammodo ſfingẽdo
replentare. Quint. Nam mihi uidetur. M. T ullius cam ſe totum ad
imitationẽ græcorum coutuliſfet: effinxiſſe uim demoſthenis: Co⸗

piam platonis. Iocunditatẽ Socratis. Fingere proprie eſt figull: qui
formas duxit ex luro. Inde generale fit uocabulum ad cæterasꝙ ige⸗

nio manuq; hominis artiſicioſe formant᷑ pſertim nuſitate & noue.
Effigies figura ad uiuã alter us ſimi litudinẽ uel ad ueritatis imaginé

facta tam in picturis: ꝗqᷓ in ſculpturis: nomẽ eſt ab effioggo.

Eheuzutide heie H
Eiulare ẽ uoce ſublata flere:quod magis mullerum ẽ propr um. VYoci

ferati ẽ noce effrenata non modo dolorẽ: ſed ẽt inchgnationem (ꝗꝗᷓ

indignatio doloris genus eſt)oſtẽdere. Interdum ſine affectu: ſed ta

men uchemẽtius exclamare. Lamétari ẽ uoce quærul: & triſti ora⸗

tione cladẽ teſtari ſuam. Flere ẽ lachrymis: ideoq; tantum hominũ:
ut ridere gemnere eſt pectorc quum præanguſtia in ſonum prorum⸗
pit.Ideo,& iumẽta ſub nimio pondere gemunt. Et inanimata quoq;
cum nimis honuſta ſunt gemere dicuntur Verg. Gemuit ub pon⸗
dere cymba. Plorare eſt uoce flebili & effuſa dolorem ſuum aperire.
Vngde Implorare ẽ plorando opem orare. Plangere ẽ percuſſione
& uerberatione pectoris: capitis uultus: aliorum ue mẽbrog ſe in do⸗
lore affliger᷑.regi tq; poſt ſe accuſatiuum.lIdeoq; ꝑ trãſlationẽ dicun
tur fluctus pl âgere littora: quaſi ad declarandum dolorem in modũ
lamenta ionis-
Eleuo: uide leuo.
Eligere uide de igere.
Elogiumm & teſtificatio de aliquo:ſiue uiti ꝑpationis: ſiue honoris cã. VI
tuperationis: ut Quinti. Non eſt iudices ꝙ putetis ideo nullum adie⸗
ctum ad exhæredat onem iuuenis elogium: ꝗa de ſcelere conſtaret

prie eſt denuntiarer ut indictum ẽ bellũ.Indixit romulus ſpectaculũ

ie

in

–.edäͥ

⸗ honoris cauſa ut Marcus Tullius: Quid elogia ſepulchrorum. Pro ,
i⸗ ſimplici quoq; ſententiæ ſuæ teſtificatione legitur. Cicero: Solonis
ſ quidem lapientis elogium eſt: quo ſe negat ſuam mortẽ dolore ami
6 corum & lachrymis uacare.
Ellum uide eccum
Emeritus: uide Mereor. WB H
mu Emigrare uide Commigrarr. W
“ En: uide ecceze rU M
du Eo magis: uide hoc maglis.
Epule uide Dap¹pes.
⸗ Ergo atq; Igitur breuloribus adhibentur concluſionibꝰ. Quare quã
it⸗ obrem quapropi er maioribus:niſi ita dicas Neſcio quare ſic loque⸗
na ris. Intelligo quamobrem ſic facaa²sss.
„ F re publica eſt:ideſt pro republica eſt. MM
E republica dicendum eſtꝛut in oratore Cicero teſtatur: non ex repue
ſe⸗ tollitur enim. x. ſicut in omnibus ſit fere: quæ ab. R. iaciptũt. ut E re⸗-
„ gione. ideſt ex oppoſitotuelex aduerſo atq; cõtrario. Non ex regio⸗
6 ne. Ere mea. E re tua. e re noſtra. Similiter e dignitate. ex utilitate. ex
uſu.pro eo quod eſſet pro dignitate: uel ad dignitatem: unlitatem: ue
uſum. Cicero:ex tua ac reip. dignitate facies E renib?laborabat Ci-
cCerro inquit: hoc eſt morbum in renibus patiebatrr.
Fripio quorjes habet cum accuſatiuo datiuum: fere in malam partem
gu accipi ur: Vt eripuiſti mihi omnes beneuiuendi facultates. Quoties
n Vero ablatiuum cum prepoſitione A uel ab:ſiue abs. plerunq; in bo⸗
⸗ namtut Eripuiſti me a periculo. Interdum in malã: ut eripuiſti a me
„ fiiam. differt autem a Præripio: qui enim aliquid alteri eripit: poteſt
x9ℳ? id non in ſuos uſus eripere. Vt etiſpuit illi uitaz. Qui uero præripit
H in ſuos proprie uſus ca pit. Neq; præpoſitio illa anteceſſionem tempo
fe, ris declarat. non nunꝗᷓ ſignificat ante capere: ſed magis ĩ paſſiuo. ut
he immatura morte præ reptus non potuit præſtare qualem promiſerat
regem. Sunt hæc uerba Plynii de uiris illuſt. quaſi dixiſſet immatu⸗
n ra morte præuentus. Præterea præripio nunquam poſtulat ſibi talẽ
i ablatiuum: qualem Fripio ſolet: ut patuſt. UMU

Errabundus: ſimilis errãtl. Priſ. eni. I. iiſi. inquit:inbundus deſinentia
ſimilitudinẽ habere ſigniſicant. ut Vitabundus ſimilis uitantl. Mori
bundas ſimils morienti. Errabundus ſimilis erranti. Aulus Gellius
autem ſeribit A ppollinatii uſum eſſe pariiculam iſtam extremam ĩ
quam qerba talla exeunr uim S copiam & quaſi abundanti rei cuiꝰ
id uerhum eſſet demonſtrare. ut letabundus is dicatur: ꝗ abunde letꝰ

ſit Er errabundus:qu lõgo atq; abundanti errore ſi t. Vt aſit Qaſelli
eodem Gellio autore ſcripſit. ludibundus Errabundus ridibũdus idẽ

primo religiones deorum falſas eſſe monſtrauerim. Alia duo magis

eſt quod ludens: errans ridens Caſellii ſentẽtia & breulor eſt: nec mi⸗

nus ortaſſe uera ꝗᷓ illa ſiue gellii ſiue apollinaris: Cum frequemiiſſi⸗

me ſic accipiant᷑ Populabundus populans Errabundus errãs rubicũ
dus rubens. Sed non nunꝗᷓ ut gellius alt uehementiam ſignif cant.

Eſcam uide paſto. ””M
Eſſendi: Stuldi quidam aiũt: Cauſa eflendi rex. eſſendi regis eſſendi re

*

gem: Cum nu quam eſſendi reperiatur Et ſi reperiretur:non rege⸗
ret caſum ſicut manendi: uiuendi.exiſtendi.

Eſurio cupio eſſe.nam commodius deſideratiua atq; optatiua uocarẽ

tur ea quæ nominãtur meditatiua in. rio. perturio eſurio. Cicero uii
nam aſiquando dolor po. ro. parlat quod ſam diu parturit. L iuius:Et

diu parturit animus ueſter aliquando pariat. Quintilianus: pater filt
os eſurit. Martialis: Coenaturit uacerra nõ cacaturit. . coenare cupit

non dc. Vel dicamus hæc accſpi pro primitiuis. Scaturio magis pro

ſuo primitiuo ſcatet ponitur. quod eſt non ſolum aquaꝶ: ſed herba
trum cæterorumq; ſua ſponte hubertim naſcentium.
Et multifariam accipi ſolet: Quius conditionis eſt q. Virg. Audieras

& fama fuit. Qumtilianus: Has primum audiet puer: harum uerba
effingere imitando conabitur: Et natura tenaciſiimi ſumus eoꝶ quæ

rudibus animis percepimus. Et pro quia accipiendum eſt. Duphcat᷑

interdum ſed in rebus diuerſis uenuſtius: ut te admirantur & ciues be
hoſpi es. Initiis quoq; ſententiarum comꝑpetit. Q uint. Hb. i. Er finitæ
quidem ſunt partes duæ: quas hæc profeſſio pollicetur. Interdũ etiã

affectui ſeruit. Cicero pro Milone: Et ſunt qui de uia appia loquãtur
taceaut de curia. Idem: Et poſtea miramur quare moleſte ferat popu
lus ro. Et pro etlam apud Ciceronem nuſꝗᷓ reperitur: ſicut in cateris
illo poſterioribus. Virg. Natus & ipſe dea. Quintilianus: ſit hoſtis &
meus. Cicero dixiſſet: Sit hoſtis etiam meus. Vel meus quoc.
Et ſ. Quãquã. Quãuis. lcer: Eluidem ſignif cationis ſũr: aliqd ĩ uten

do diſcriminis habẽt Nam prima duo ſemper aſciſcũt ſibi ĩdicatiuũ

dutaxat in principio ſtatim Orationum. Epiſtolarum: librorux. A Ha

duo ĩ hoc loco rato. In cæteris omnia idifferenter. Cicero pro Milo⸗
ne: Et ſi uereor ſudices & ĩ ep. ad acticũ:Et ſi nihil noui afferebat᷑. ldẽ
de officiis: Quãquã te Marce fili annum jam audiẽtẽ Cratipp: id;
athenis abüdare oportet pceptis iſtituiiſq; philoſophiæ. Lactãti“ ta⸗
men ſecundum librum de Inſtitutlone ſic mnclpir. uanquam I bro

Cusiſe
neenh⸗
lentich
li
lic

Sntd

nten

oenn
tlonl

D
Nerſ
ecupt
pro
jerbe

tba
e

cr

vezs
lnke
jets

tuoar
opo

erſs
6

ten
ĩ
N
o⸗
9
1
8

eras autem uideto In lima-

Euidẽs negoclũ df: qd uidet& apte intelligit᷑ nõ q uidet & intelligit.

1

poſtulſant ſublunctiuum: Non nunꝗ tamen & idſcatiuum. Vr apud
horatium ſic quædam epiſtola incipit: Quamuis ſæua ſatis per te il⸗
bi conſulis & ſcis. & apud (Quintilianum declamatio: Quamuis Iu⸗
dices in tanta malorum continuatione iam poteram nihil ex accidẽ⸗

rium meorum noultate mirari. In aliis partibus ꝗᷓ ĩ pricipiis parẽ oĩa

hæc locum ſorti untur. præterea & ſi ac Tamet ſi idem ſunt plynius

ad cornelium priſcum. Dedit enim mihi ꝗqtum maximum potuit: da

turus amplius ſi potuiſſet. tametſi qd homini dari poteſt maius ꝗ glo
ria laus & æternitasthic non poſſes ponere icet & ꝗᷓuis.

Et appellant te homines ſapientem:& exiſtimant. Te malum eſſe & di

cunt & ſentiunt. Illum & putant probum: & loquuntaur. Hi & Habẽ⸗

tur mali & appellantur. Diligentia honores & gignit & continet: Stu

dio litteræ & parantur & conſeruamur.

Euentus in fingulari generis maſculini & declinationis quartæ c. eius

plurali. M. Tullius ſepiſſime ĩ neutro. g. & decl. ſecũda utitur. ut euẽ
ta euentorum. euentis. Quidam plane imperiti euẽtum aiunt ſigni⸗
ficare principiumiut apud ouid. Exitus acta probat:careat ſucceſſibꝰ
opto Qullahis ab euentu facta notanda putat. Illud enĩ exitus acta
probat uox eſt accuſantlum phillidem argumẽto: quod dicitur a ca
ſu. eos enim phillis ipſa execratur dicens careat ſucceſſibus opto ꝗᷓſ-

quis a caſu & non a cauſis al quid laudat aut uituperat. hæc lau. Tu

Euelare eſt reu uelatam detegere.
Euoluere libros: uide liber,
Exaudjo uide Audto.
litem:illumq; donare miſſione militiæ plærüggg—
Excedo:uide decedo. ðͦðJMUN
Excogitare eſt ꝑ cogitationem juenire: idq; ad res tantum icorporeas
Pertinet: ut excogitaui argumenta rationes figuras: cauſas. igit ex

Exautorare eſt ducem abimperio ſuo dimittere: uel miſſum facere mi

cogltare conſilil. Repire uero fortuuæ. ut QOuid. Tu non Inuenta:re

petta es. Sed iam uſus optinuit ut idem reperio ſit quod Inuenio.eſt
autem Inuenire uel conſl o uel caſu ſiue corporea ſiue icorporea re⸗
perire. Offendo fere quod Reperio: Cicero: Sed tamen neminem tã
maleficum offendi &c. Nactus ſum etiam pro inueni:ſiue reperi:fre
quenter accipitur Cicero de uite: Quicquid eſt nacta complectif.
Excogitare: uide etiam cogito. . ßUͤẽW

Excretus ab excreſco eſt. hĩc excretos hædos Virgi.dixit participlum

eſt in uoce paſſiua actionem ſignificeaanns—
Excubiæ diurna & nocturnæ: Vigiliæ tantummodo nodurnxæ.
Excuſare: uide cauſarſ. ”c
Exemplum: inquit feſtus: eſt quod ſequamur: aut uitemus Exẽplar ex
quo ſimile faciamus. Illud animo æſtimatur: ſſtud oculis cõſpicit᷑. Mi
hi aũt:licet feſtus ſclentiſſime de exponẽdis uocabulis loquatur: ape
tilenda tamen ẽ magis horum nominum differentia. Nam & E em-
plum ex quo ſimile faciamus. ut Opera homeri Exemplũ ſunt poe
mata ſcribere uolenibus. Quint. H. x. Ruſtici probatam experimen
to culturam in exemplum intuentur. Et exemplar animo quoq; ex⸗
timatur. Cicero de oratore: Illa of̃o fuit mihi exemplar benedicendi
Ceterum Exemplum ipſa res quam imitamur: aut ſi ita fors tulerit
gdeuitamus in aliquo: ut in catone Cato aũt ipſe exemplar: illud con
tentum:hoc cõtinens. Quod ſi indiſtincte his duobus licet uii nõ ſa⸗
ne repugnabo: Reperitur etlam exemplarium pro e emplar. Plyni?*
lI. vi. luba hæc omiſit in hoc tractatu. niſi exemplar um uitioſum ẽ.
Exhæredare uide Abdicare. ”MM
Exhibere illi negocium: Et facere uel faceſſere negocſum: alteꝶ mo
leſtia ac labore afficere: frequenter quidem per accuſationẽ. Cice. Ii.
iii. off. Quod quum audiſſet adoleſcens negocinm uidelicet exihibe
ri patri: hoc ẽ patrem accuſari. uel modeſtia laboreq; affieſ. Quintil-
libro. v. Quando ſi negocium innocenti acit hberet eum noxa qui
admiſerit. ideſt ſi innocentem reum facit. Cicero ad appium. Cum ẽ
ad nos ablatum de temeritate eorum:qui tibi negocium faceflerent-
ideſt accuſarent inſectarentur. ad poenam uocatent. Negocium au⸗
tem ſæpe pro labore apud hunc præſertim legimus. ut In:li. de. na. d.

Dinec habent negocium ſpſi: nec alteri exhibent.
Exiſtimo uide Aeſtimer.
Exiſtimatio. uide Vem in

pinionemmm.
Exiſtit. & Extat. quoꝶ unũ atn idem pterltum ẽ. Simile quiddam ſigni
ficant quod é eminet & ſuꝑeſt. Sed primum cum motu: Alterus ſine
motu. Vt illud ſit prodit. uel exurgit. hoc uero ſupſtat. Cicero de die
uinatione: Smerſus equus uoraginibus non exiſtit. Item uoceʒ ab
æde ſunonis ex arce extitiſſe. De rebus quoq; mẽtis exiſtere dicimus
Vt idẽ in lælo:Exiſtit hoc loco q̃ſtio ſubdifficilis. De extare unũ exẽ
plũ Verg lii.li.ſii.g. ſuffecerit. Stãt circũfuſa pruinis Corpa magna
houm. cõſertoq; agmine cerni Torpent mole noua & fũmis uix cot
nibus extant. Quo fit. ut de libris qui demortui nõ ſunt dicamꝰexta
re:ut extant pauciſſimi Varronis libri.plurimi non extant. Nã ut de

2
ihyret
Pli
tun a

lunmnn

dlumi⸗

VerH
el⸗
Ulnt⸗
1d

vi
eren“
Um

elud⸗

alve⸗

eeb
eimos
ſieye
oni
v
1
is

ei

eccen.
tstei.
tnöl⸗
DOH

Expugnare: uide Debellare⸗

ech „ne uotum ſluente fortuna laſcjuit ocium.
ge

homline. qui adhuc uiuit loquimur ſupereſt. quaſi non ſubter eſt. &
In tenebris latet:ita de rebus extat quaſi extra ſtat.non intra & in te⸗
nebris latet. Cicero in orat. Quæ ut ſcis extat oratio. M
Exoletus ab exoleſco eſt:quod dum eſt ſubſtantiuum ſigniticat ſcortũ
maſculum:Se Præcipue iam adultum. Dum eſt adiectiuuz ſignificat
adultum: ſed raro reperitur: ut apud plautum. Reliqui domi Exoletã
uirginem participium eſt in uoce paſſiua actionem ſignificans.

ideſt orando induxt.
Exorreo: ulde Abhorro.
Expaueſco pro ſuo primitiuo accipitur:
Expendere: uide Appendere.
Expeto: uide Appeto.
Explodo: uide complodere. MVU
Exploratum eſt mihl: uide Compertum eͤelk.
Exploraui: uide ibidem. Mẽ Ml
Exploratores:uide Ibidem.
Exprobro uerbũ a Probro componit᷑:quod ſ gnificat tum qua lẽcũq;
culpã lIim ꝓpero: ut apud ouid. Ii. xili. me. Trepidoq; fugam exprobra
uit amico. Tũ ingratitudinis Feren.in and. Nam iſtec cõmemora/
tlo quaſi exprobratio eſt imemoris bñficii. Exprobrare ergo bñfacta
ſua eſt imemorẽ beneficii accepti inculpare. Imputare uero ſemper
citra reprehenſionẽ. Quin t. Imputas nobis propitios uẽtos & ſecſi⸗
dum mare. Imputare non nung pro computare: Caius & omni qua
dranti imputanda. Reputare quoq; la ldem ſi gniticatum. VIpianꝰ:

Exoraui hoc munus:idem eſt:quod orando impetraui. Exoraui patrẽ

“

Sumptus Iitis tutor reputabit.

Ex ſenteniia aliqd habere: S ad uotum:licet illud uideatur rationis eë
hoc affectus culuſdam:eodem tamen fere ſignificationis ueniuut. ut
Quint: Habes ne uxorem ex animi tui lententia : & alibi: Et ad om⸗
Xtempore dicere:eſt ex im prouiſo:& impræmeditatũ dicere.nec do⸗
mi compoſitam orationem afferre: hinc uocatur extemporalis ofo.
perſius etiam alit: Ex tempore uluere:ex tempore quoq; agere. Cice⸗
ro. ſ. ij.off. Quos credimus expedire rem: & conſilium ex tempore
capere poſſe. Ex tempore quoq; exponiturꝓ ex tẽporis conditione.
Cicero.libro.iii.off. Vni us generis quæſtiones ſunt hæ omnes: in qG
bus ex tempore officium quæritur. H

Eyxtarbare: uide deturbare.

Px uinculis cauſam dicere: eſt alligatum reſpondere criminibusiut ex

equo pugnare eſt in equo ſedentem pugnare. MMB
Aber multiplex & lignari“: & hic nõ um gũis ferrari nec hic

—R——ð

EE dumplex: lapidarius qui & ipſe in multas diuiditur ſpecies.

. „R Fablica eꝓprie lignarli: ut aurificis aurificlatcauꝑõis caupõa
WalF acies magis ad corp“: Vultus ad alum refertur: atꝙ uolun⸗
tatem unde deſcendit: Nam uolo ſupinũ habebat nultum. Inde dicl
mas irato & moœlſto uultu potlus ꝗ facie. & contra lata aut lõga facie
non uuitu a quo compolſitum eſt Suꝑſcies: nõ ſane diſcrepas a ſuo
ſimplici. ut facies maris: facies terræ: quaſi ſuperficies: & facies homi⸗

nis: quaſi primum illud quod intnemur in homine. tamen aliquan⸗

ſciſio uultu conuerſa facle & conuerſo uulu. MD
Facile pro nõ dubie: Cice. in rabirio: Virum unũ tofius græcliæ facile
Doctiſſimum plaronẽ. idẽ pro roſcio: Nobilſtate facile prieeps. V bi
aduettendũ iungi cum ſuperlatiuoi& Cum princeps quia ſuperlatio
nem ſiguiſic at. Itẽ cũ præcipuus: cũ primus: cũ ſecũdus & ſi qua alia
ſunt: Quintilianus de euripide oquens. facile præcipuus admirã⸗
dus maxime eſt: Sc facile primus. uel faclle ſummus. facile uero ſecũ
dus dicimus non ad ordinem reſpicientes: ſed ad dignitatem. Qua⸗
lie eſt tu es tacile ſecundus ab tege. Hoc ẽ facile poſt regem primuse
FPacio te eertiorem:non certum & ſemper facio nunꝗᷓ ago. Vergilius
tatmen anchiſen facio certum: ideo dixit qula Iyllaba breuis inter lon
gas non poteſt collocati in uerſu. ”JYMBñ
Facio tibi poteſtatem cundi & redeundi: uide indulgenttaam.
Facio tibi gratũ:nunꝗᷓ ago tibi gratũ. facio ludos. facio rem diuinã. fa
cio ſacriſiciũ:facio ſolẽnitatẽ nunꝗᷓ ago.& multa huluſmodi ltem fe⸗
ci iacturam: feci damnũ:feci naufragiũ. Vix unꝗᷓ paſſus ſũ iacturam
damnũ naufragium. feci tamen fugã ꝙ ego fugi alterũ: non ꝙ alter
me.feci timorẽ:ꝙ ego timuſ alterum: nõ ꝙ alter me. Item feci iter nõ
egi iter. Aliquando etlam fecl ulam: feci coplam ubi rerum meatum
nunꝗ ægi aut dedi aut præſtiii copiam. frci poteſtatem tibi uidẽdi reſ
meas domeſticas: non autem dedi. feci lucrurn non autem acquiſiul
lIucerum Vrinam fecit ſtercus fecit non autem emiht. “
Facio tibi iniurlam: & facio tibi contumeliam. A fficſo te iniutia: & af
ficio te contumelia. fac io tibi moleſtiam non ita libenter dixerim ut
afficio te moleſta. ”YMVMV

do ubi utroq; uti liceat: ut fœdata facie: e fœdato uultu ſeiſſa facie. de

Facio lermonem: uide habuf orationem.
Factio ẽ iuiſio clulũ in diuerſa ſtudla:quum aliqul ſe principes ac pti

ater

nelle.

M
candi

ndeck
abe

Shon

1ſacht P

e
etlni⸗
Naili

nrI

H

nus⸗
ius
tlon

pram
alter

tum
lrel
gol

NAA4

m

x

marios In ciuitate efficere conant. Inter quos æmulatilo ẽ:q & fa io⸗

ſi dicunt᷑:pro ſe quiſq; ꝗ̊ maximã poteſt ciuium multitudinem cliẽ
tes uocanf a ſe trahens ſibiq; quouis pacto per fas nefaſq; cocihans
2* – ll 2 2 .₰N„— * 2
quæ peſtis Inteſtina Gunctas ciui ates duntaxar italiæ iſecit. Seditto

autem uel a ſeorſum ſedando: uel ut Ciceroni placuit:a ſeorſũ eũdo

dicta tunc ẽtquũ populo ſecum diſcordante res ad manũ uocat᷑iqua
lem ciuitatis ſtatũ Verg. deſeribit. dicẽs. Ac ueluti magno in populo
guum ſæpe coorta eſt Seditio: ſæuitqp'animis ignobile uulgus: lama
que facces & ſaxa uolant: furor arma miniſtrat Similiter dicitur Sedi⸗

to in xercitu in claſle. in ſchola. & fiquid eſt talae.

Factioſus qui amat factlones: ut Seditioſus qui amat ſeditiones
Falſus quifallitut Terent. Cẽlen me aliquam cauſam fictam falſam
ineptam ſaltem potuiſſe proloqui. Aliquando & paſſiue. ut idẽ: Cha

rine falſus es. 1. deceptus. S Saluſtius: Nec ea res me falſum habuit.

Fama uide limam. H
Paſtidioſus ſemp actiue ab autoribus accipi ſolet. pro eo.ſ qui faſtidit

Fatuus plene inſplẽs ẽ tractumq; ẽ a ſapore ciboꝶ. Nam quũ illi non
ſapiunt fatui dicuntur. ira homo qui non ſapit fatuus uocatur. Mar

Halis: ut ſapiant fatuæ fabrorum prandia betæ. Q qſe æpe petet uina
piperq; coquus. Melior huius uocabuli uidetur hæc cauſa ꝗᷓ ea:quæ
quibuſd im placet. faruos dictos qui furore quodam quaſi uxor regis
fauni fatua nomine corripi ſolebat: futura prædicũt: ut illa faciebat.
Srultus autem d citur qui im prudens eſt: & improuidus: multiq; nõ
inſipientes homine aliquando ſtulte agunt: Stolidus eſt:qui proxi⸗

me acccedir ad naturam enſumq; pecudum.

„

Felix qti recipit felicitatt de ꝗ dat: Virg. fis felixt noſtrumq; leues quæ
cunq; laborẽ: ꝓ eo q ẽ ſis proſpera & benigna. Vide etiam Beatus.
Pemen uide cRoxzzzzũũz.
Femur uide ibiidm.ea l
Fere ſignificat pene. Cuſus ſigniflcatio paulum abfuit quin ut pene

QGſoe fere in manus hoſtium Inciditidem paulum abfuft quin in mani-

bus hoſtiũ incideré Altera fignificatio e: quũ ĩtelligit aliqua uniuer⸗

ſalitas: ut (Quin.hæ fere ſunt emendateloquẽdi ſcridédiq; ptes. i.fere
oss. Ideoq; illud omnes adiungitur: ut idems Nã in omnibus fere mi

nus ualent præcepta ꝗᷓ experimenta.
Fero ſententiam: uide Dico ſententiam.
Fero leges: uide ibidem. ”M

F ero fbi acceptũ: idé é: qd R efero tibi acceptũ: pto eo quod fateor

me hoc abs te accepiſſe:qd mini debebas: etiam ſi ſolutio nulla Imer⸗

& reſponſionem fieri uult. De refero plura uide in. R M
Ferus homo:qui animum ferinum optinet: ut leões urſi lupi. ferox ꝗᷓ
B aloſus ẽ ad certandũ cũ altero: & ad ui alteri faciẽdã atꝗ; nocendũ.

ceſit. Vnde fit acceptilatio: quam Iuſtinianus per interrogaſonem

Ferri proprie quæ dicuntür: uide Agere. =
Perrumimak chglurnak. coaleſcit colligatur. Ply. Ii.xi. c. Ilvii. & medu

la Ex eodem uidetur eẽta iuuenta rubens & ſ- enecta albeſcens: nõ nis
ſi canis hæc oſſibꝰ:nec cruribus iumentoꝶ aut canuʒ qᷓre fracta non

ferruminant᷑:quod defluente euenit medulla. Idẽ.li.xxx vii.lnfeſtat
plurimis uitiis ſcabro ferrumine & qſz glutio ð& cõmiſſura ſiue lctu⸗
ra: fiue ligatura. ferruminatio Caſſius ait p eandẽ materiz facit cõfu⸗

ſionem: Plũbatura nõ efficit Vt aũt oſtẽdimꝰferrumimnatio nõ uti
per eandẽ materiã facit confuſionẽ. ſed interdũ quoq; pet aliã. plIůba
tura per ſolum plumbum efficit confuſionem ut ipſũ indicat nomẽYæ

Feſſus uide laſſum.

Feſtus dies potiꝰꝗᷓ feſtiuus. Res feſtiua oti?ꝗ feſta. N am feſtus feſta

feſtũ ad diẽ feſtũ ptinẽs:feſtiuꝰfeſtina feſtiuſi res ſucũda & læpida. Vt

ofo feſtiua dictuʒ feſiiuũ frondẽ feſtiuã legimus non quæ ad feſtum
comparata ſittſed quæ iucunda de læta. Nam & feſtam ſfrondem uo⸗

Ccamus: quæ feſtis adhibetur. feſtiuum multi pro feſto accipiunt.
Eictile uas quod fictum eſt a figulo non quod fingi poteſt.
Eictit a ratio quæ ficta eſt. O èM .
Flicus pro fructu in ſcda declinatſõe qr̃ & quarta. horatiꝰpinguibus d
ficis paſtũ iecur anſeris albi. Et Ply. ad Ruffũ. QQ uæ nuc cum ficis &e
boletis certamẽ hñt. Martialis: Res mira eſt: ficus nõ hẽt unus ager.
Ply. li.xv. Cũ & obſonii uicẽ habeãt recentes ficus.ficus itẽ ꝓ arbore
Erſcæ & qrtæ decl. legit᷑. Iu ue. Sterilis mala robora ſic. Cice. de ora

tore Vxorem ſuam ſulpendiſſe ſe de ficu. p uitio autẽ ſecundæ ẽ des⸗

Cllinationis & generis maſcuſini. licet priſcianus quartæ eſſe uelit.
Ficulnus ficulna ficulnũ p materiato ex ficu dicitur. ut a populus po⸗
puinus. & a corylus colurnus. & ab abies abiegnus. ab flice ilignus.

Fides dicendum non fidis in ntõ. Pompelus enim feſtus ita ſeribit: fiüi

des genus citharæ dictæ q; tantum inter ſe chordæ eius quantum in⸗
ter homines fides concordet: Ergo fides dicẽdũ ẽ: cui⸗ diminutfuum
ſidicula uel parua cithara uel chordula. Fidiculæ uero'in plurali pro
inſtrumento torquendi:ex duobus ut reor & obliquatis Iignis com⸗
Hackumfuel ex tofquenda fide ac ueritate. uel a neruis funibus uicu⸗
Iliſq;: quibus ad illum modum homines torquendi alligantur.

Fides pptie latine dici tur probatio ut facio fidem per inſtrumẽta: per

llnet

Ami
enstiß
oNölk
lä ie
cNenn

ſvsſent
ilr
6elun
ROH⅓
1.

osN
lſche
Sopel⸗
boe
ze
A
Sp.M%h
16,
bltittl
nH

lutn

Eillus ꝗᷓ natus oratores ſæpius dicũt: ſæplus ẽ

argumẽta per teſtes. fides ẽt ꝓ creduſitate acciplit᷑ quale ẽ habeo uibi
fidem. Recte igit᷑ ẽt ntᷣa teligio nominata ẽ fides.
Fiens in ſimplici ſuo nõ reperit᷑inec quod ab hoc formaret᷑ ſiendum.
Dicimas itaq; caleſcens d calefaciẽdus. Nec deſunt qui fiens utant᷑:
ſed in compoſitione. Vt in pſalmo undecimo:& factum ẽ cor noſtiꝑ
tanꝗᷓ cæra liquefiens in medio uentris mei: idq; a liquefio eſt. A lique
ſco uero liquelcens eiuſdem ſigniſicatlonis cuius liquefiens: paſſiue
enim accipiuntur. HW

Filiaſter qdam utunt᷑ p prioignorq imitat᷑ filium. Illa enim diminuti⸗

ua quæ fiũt in aſter imitatlonem potius ſign cãt ꝗ diminutlonem.
Neq; niea ratlone dicit᷑ oleaſter ꝙ ſit parua olea ſed ꝙ ſilueſtrẽ oleaʒ
imitatur. Vide etlam in Antoniaſter. ðð
ẽt pater ꝗᷓ genitor: Mater
ꝗᷓ genitrix. Sed patẽs ꝓ utroq;: FEtiam ſæpe homo potiuſꝗᷓ uir: quale
hoc ẽ:illi deduxerunt hoĩem in paleſtram poetæ potius e cõtrarlo hi
ſiorici mediam quandam uiamtenen.
FEingere: uide effingere.

Fillilis arbor: fiſſile lignum: ſiſſe robor: tum quaſ fiſlum cunels. n.di

citur tiſſile lignũ tum quia findit᷑:quafſ fiſſibile.Ply.lib. xvi hæc ma
xime fiſſilia: alia frangi celeriora ꝗᷓ findi. Idẽ paulo poſt: Nulluſq; fiſ⸗
ſile rimis hoc lignũ:hoc ẽ fiſſum. l
Fonero tibi dicit᷑: Sicut mutuo tibi fœneror abs te:ſicut mutuor abs
te. Qui mutuat pecuniã dat mutuo. Qui fœnerat pecũlã dat ad uſu
ram: qui mutuat᷑ pecuniam mutuo accipit: qui fœnerat᷑ pecuniaʒ acd
uſuram accipit hæc Lau. Tu uero aliter in lima leges.
Foœneratitia res: quæ ad fœnus perunet. JYVRðM
Fœnus dicit᷑ naturalis fructus terræ: poſtea aũt ad uſuram tranſlatũe
quaſi pecunia per ſe fructum producat ſicut terar.
Foœrus: uide Catuli.
Fœ tuoſus a fœtus dicit᷑non fotoſus:quæ enim quartæ ſunt declina⸗
tionis aſlumunt. u. ut uultuoſus fructuoſus. l
Foœtura uide ibldem.
Folia uide frondes. H
Formidoloſus pariter actiue paſſiueq; accſpif᷑. Terentius: egon for⸗
midoloſus: deſt ego ne qui ſimeam Saluſtius Regibus boni ꝗᷓ mals
ſuſpectiores ſunt: ſemperq; lis aliena uittus formidoloſa ẽ ideſi quæ
formidatur.

Fore ꝗdem habet uocem infinitiui: ut eſſe. ſignifica lonẽ uero partici
plil:quod ẽ futurũ una cum infinito eſſe. Ildem eſt enim fore düod fu

turum eſſe non tantum eẽ licet forem fores foret:idem ſit:quod eſ/ fe
ſem eiles eſlet.quare cum nomine iungi habet tore non cum parti⸗ frr
ciplo:ne duo parileip a ſimul contundamus ut Spero ie amatorem nue
uel amicum lore Non aũt amaturum fore ſed tatum amaturum:ne Wal
uidearis hoc dicere: te futurum amaturum: quod ratio non paut᷑: cũ fiar
futurum luperu cuum ſit. Item de pàrticipio paliiuo fururi. I imeo mu
ttèe uerberandum fore latis erat uerberandumnuel adiuncto intiunio Fre⸗
uerberandum eé. Participia aut pſenus temporis æpræterui la pe cu Ir
fore iunguntur n ilia in nomen tranſeunt: ut ſpero te lapietem tore ftei
credo me amantem tui tore. Non tce: ſeruat enm naturam nominis do.
nou participu: opinor e acceptutmm llis tore non abillis. Quaudoet ðYZ
. futuri pariicipiam paiſiuum in nomen reuertitur:tunc recipi tore.
Vipero hunc puerum admirandum unum tore i. admirabtleimne Sð
Hæc Lau. Iu tamẽ in lima de loce cum participio paſliuo futuct alx „
ter eiiam leges. 0
Fliagella uide pullaeaear. —. ẽJ’
Flaguo uehementer & pluſꝗᷓ poſtulo: ut Cicero pro Quintio:quàd
hoc canſa poſtulat & ſi poſtulat: non tame niagitat. Poituio aũt ẽè quo
dãmodo iequito:ut tes locus ꝑlona tempus cauſa poſtulat: & taꝗ rẽ
ſuſtam peto. Qurtius poſtulabat aut magilꝗ petebat nin accipimus
uuu Varro apud Seruiu uult humiliter peic bat. Sic. n. ait: poſcere eſt
cunm aliquid pro merito noſtro depoſcimus. Petere ueto e quum ali .
qnid humil tec & cũ pcibus poſtulamus: petere pᷣterea eſt iu bonum
& in malum. ut pater laudem filii petit. Maulci filu pett moctẽ patris
peto atiq; cũ abltõ in malã ꝑtem acclpit: ut ꝑeto te gladio peto te ue
neno:pe otc inſidlis. Nam illud apud Vergilium: lalo me galatea
petit laſciua puella. ldem eſt quod malo me inceſiit & pomoru lacto M
ercutere me lolet. Polco ẽ proprie rem debitam & honeſtam peto.
lade repolco quod eſt rem meain: & quod mihi de bes reddi peto. Ex
poſtulo eſt cum querela ap d aicos iequiro & quali officium anucuiuezæz
in alio deſidero: ut I erentius in adelpnis. Quam ipn fecerunt uhro
iniuriam expoſtulant: led requéuſiime poſt ſe habet ablatiuum ler S
ullente ppoſiuone cum: ut ꝗqd habes qd mecũ expoſtules.
Flagitium ꝓpric in lib dine esquaſi flagris dignum crimé: ſed ꝓ cæte
tis quoq; peccatis accipit: nec tñ turpibus: uetum his et quæ pnegli
gentiam imprudétiam: obliu onemq; cõmictunt: ut Cicero in Bru⸗
to: 1 antam ne fuiſte obiuionem inꝗ in ſcri pio pᷣſexcim ut ne legẽs
quidem ſenierit ꝗqtum flagltii admihuct.1. ertosis. L S
F lere: uide ciuiate.

lalel,
undd
morr
unande
N—
lllagi
elennn
UON
Vaned⸗

lablleu
Urlli

ſegi⸗
teguo

e elt
n
dmw
Pa
oteu
giate
ilar
D eo⸗

o, le

clle
ulro
mlet

. ae
hnetl
abin
el

ligt
wus

Elerxllis ramus: flexiles ultes: flexæ ſunt de lapſu erratleo totquent᷑.

Fluulatilis piſcis incola fluuſi.

Fraterculus a frater diminutluum eſt:ue a pater paterculus: A mater
matercaaagssse:“ — en deicer
Fraudoloſus qui fraudem facit: quod a fraudula diminutiuo uidet᷑ ue
nire potius ꝗ a fraude. “
Fregit nauimifregit brachiſ dicimus: quaſi ipſe fregerit & ipſe egerits

e nõ potius paſius ſit. Teren.ls fregit nauim apud Andru.

Fremitus dicit ex alto mari ſonus fluctuum: & ĩ populo murmur. Itẽ
uo orat oq; & indignantis & excandelcets: èe qᷓn humanam uocem
præ lracũdia imſtantis. Strepitus fit ex corporum tactuiex colliſiõe
reꝶ & multaꝶ uocum in unum cõtuſiione: ſi modo no ſit imodicus
aunc enim fremitus dicit. Stridor ẽ acrior & quaſi ſibllans colliſio.
Strepitꝰiñ ꝓprie pedũ ambulãtiũ mauũq; aliqd pertractrauũ ſonꝰ? ẽ
Crepitus aũt quid ſit: uide in. C. ðð
Frequentẽ locum dicimꝰ quẽ frequẽtare muli ſolẽt:ut utbs frequẽs
platea frequẽs: ubi multi hoiĩes aut habitätaut duerſant᷑. Quando
aßit de pſona aut de re aiata logmur duo bus modis dicit᷑: uil de ſola
ſc. Sit miles frequẽs ſpectator plioꝶ. . creber & aſſiduus. Vel de tur
ba ſit frequẽs populus frequẽs lenatus. I. copioſus e multus: & ꝗqdezʒ
cum noie collectiuo in ſingulari: cum cæteris uero in plura li: ut fre
quentes ciues: frequẽtes ſenatores: hoc ẽ multi &numoli: Verũtamẽ
qu dico ſis frequẽs innuo actionemtqum dico frequẽs locus pallio
nem. Ille frequcntat: hic fgequẽétatut
Friget idem quod frigidus eſt. ðUM
Fretus ſigniſicat confiſum: ut fretus fortaſſe familiaritate: quæ ẽ el te⸗
cum:auſus eſt conftter.
Frondes arboꝶ ſunt tm̃: folia aũt dᷣ arboꝝꝶ & herbaꝶ florum quoqꝙ;⸗
hæc Lau. Tu uero aliter in lima eggnaVn.
Fructuarius cuins eſt fruttusz.
Fruges quicꝗd ex fructu terræ in alimonizâ uertimus. Seges uero eſt
eoꝶ ſeminũ:ex ꝗbus conficit̃᷑ panis:nondũ demeſſa.Nõ nuꝗᷓ ſuba?
ã humũ ad acciplẽda ſemĩa iegetẽ uocamꝰ. Verg.llla ſeges demũ
uotis reſpõdet auari Agricola:bis quæ ſolẽ: bis frigora ſentt.
Frutex eſt:qui ad iuſtã magaſtudinẽ arboris nõ aſſurgit: & ſtatura ſis
milis ẽ multis herbis:ſed nõ demorit᷑ineq; areſcii ut herba:iſed perẽ
nis ẽ: inter frutices ẽ ſoboles quoq; illa arboꝶ & platula. Hinc truti⸗
cari uerbũ:qᷓſi fruticẽ renaſci ex arbore. M. Tullius ad atticũ: Exci⸗
ſa ẽ enim arbor nõ euulſa.ltaq; ꝗᷓ fruticet᷑ uides.Nam Hud 44 ſæpe

ſegimus fruticari pilum tranflaumeefffft.
Frui & Vii hoc differdt. Vti alterins rel gratlatfrui nullius:ſed ꝑp ſe
qul frult᷑ qujeſcit & contẽtus ẽ. Qul unt᷑ nunꝗᷓ contẽtus ẽ᷑: ſempꝑq; ul
terius tendit. Ideoe reprehẽſus & Annibal:i qui cum poſſer uti cãnen
GB uictoria frui malult. Vtor armistutor domor utor libris utor ſtu⸗
dlio:diligẽua opcta ꝙ ex hoc poſtea emolumẽti aliquid boniq; conſe
gquarefruor bonis meis: fruor tuo aſpectu: tuo alloquio tuo câtuthoc
eſt delectationem uoluptatẽq; pcipio ex hac retatq; ex hulus rel uſus A
Diceimus t nõ nunꝗᷓ utimur ꝓ fruimur. Vt utor pane triticeo utor e
ficis. Deniq; fruié delectarioné cape ex utẽdo. Itaq; in idem recidũts
frui delectari uoluptatẽq; cape: Vtor gniſicat ẽt cõuerſor Cice. ad
Cellum: Fabio ulro optiino hoje doctiſſimo familiariſſime ator. Et
inde fit uſus:ut uſus fuitr mihi tecum. i.cõuerſatio familiaritas ο bſon
ſuttudo. Quint. Mulierem cum qua longa cõſuetudo ſeu longuslilli
. fuerat uſus:ponit᷑ item Vſus ꝓlutilitate fructu: Nam ſolemus alig O
re ideo uti ut ex ea fruetum percipiamuns.
Fungor aut idem ẽ qd oficium munuſq; agotut fungor magtiſtratu:
ptura legatione fungor officio delegato: uel munere ludicis:fungor
uero uita ꝙ fungor officio uitæ: munere adminiſtrandi gubernana
diq corpus: Inde defunctus eſt ufta: ideſt flaiuit officinm uitæ. Legi Z
musẽt Defunctas morte.i. mortem fintuit: Et defunctus periculis:i
finita ſunt pericula. Et defuncta morbis corpora:ꝙ finiti ſunt mor⸗
bi corporum. De potior autem uide In.p. ðð
Fululaſter fuluii imitator. ””M ””M
Fundus cõtinet᷑ ab agro. Singula miprata ſingulæ uineæ:ſinguli hor
ii: ſingula oliueta: pomaria: ſalicta:arbuſta: paſcuainemora loca aucu
patoria uenatoria:piſcatorla: ſiue uillã atq; ædificiũ: fiue piſclnã: ſiue
aluearia: ſiue uluaria habeãt ſiue nõ habeãnſinguli fundi ſant & hoec
ꝗqdem in agro:ager enimcõtinet fundum:non cõtinet᷑ a fundo.
Fundum eſt ima pars rei: pprie allquid liquoꝶ intra ſe continẽtis: aut
ad continẽdum factæ: ut dolium ut nauis ut alueus uel fluminis uel
lacus uel ſtagni uel maris. Nam fundum turris ut ꝗdam ſcripſerunt
ipſe non dicerem.ſundamẽtum ut omnibus liquet aliud eſt ꝗᷓ fundcdd
t tamè fundare magis ad fundamẽtum qᷓ ad fundum pertinet. fun⸗ 4
damus enim domum non nauim aut dollum. Fundare & tundamen
ta lacere differuntiꝙ fundare eſt ualidis fundamentis fulctre: funda/
maenta uero lacere quaſi qualiacũq; fundamenta facere: & quodàâmo
do dare rei principlum. Suetonſus de uita Qati:In ara capitolina o
uæ domus fundamenta lecit: per trãſlationem Cicero. In quo tem S

nger
enn
Leeld
gH
wo⸗

Hn
1NH
ie
Soe.

NaN

zvel

etunt
GNdd

lom⸗
men

0

.

ll
wi d

Genltrix: uide filius.

plo quantumtum in me fult leci fundamenta pacls.
Fungor: uide frul. P
EE Audere proprle eſt intrinſecus: lætari extrinſecus?
Veemwmere:ufde elulare. ⸗
Gemmas Plyvnius oẽs lapides p̃tloſos (p̃ter margaritã)
noĩe unio:qd tm latina lingua hẽt: appellat. Eſt àt Mar⸗
Sarita ſiue margaritũ q̃ᷓ in concha naſcit᷑.& cõchyhuʒ
gdicit: quã uulgo Perlã appellat: hæc ẽt uocat᷑ Vnio: ut
idẽ Ply. ait: qa nũꝗᷓ niſi indiſtincta reperiatf. Eſtq; generis maſculini.
Nã fœminini illud quo nũc ꝗqdã ꝓ unitate utuntinec auctoritate ni⸗
titur. Neſcio.n. apud quẽ reperiat᷑:nec arte. Cũ deberec eẽ maſculi⸗
n potius gñis: ut Talio Stelio Curculio. Lapillus at generale no⸗
men eſt omnlum paruorum lapidũ:ſed ſubintellect one precioſum
idem quod gemmula. MVMR
enatmébrana illa dicite quaſi ueſtis: qua oculus tegit᷑:.quũ cõniuiĩt
i.aperit᷑ & claudit᷑:hoc ẽ.n.cõniuere. Mala uero illud inter genã ðde
buccam quaſi rotũdum ſpecie mali. Cuius ĩterior pars ꝗᷓ oris hiatũ
efficit: ubi molares affixi ſunt. Maxilla dicit᷑enomẽ diminutiuũ non
re ſed uoce. Malam quoq; genam dici plynius faref. Ait. n. infra ocu
los malæ homini tantũ: quas Priſci genas uocabãt iõq; dens ille inti
mus & ipſi genæ affixus genuinus dicif: qui ga maxime latet ea re fa
ctum ẽ iam tritum uetuſtate ꝓpuerbium:genuino rodere dente. i. latẽ
ter per Inuidiam carpere famam alterius.
Generaliter ſignificat oĩa ſimul quæ ſub genere ſunt amplectẽdo:ge
neratim uero ꝑ ſingula genera: ſeu magis ꝑ ſingulas ſpẽs. Siquideʒ
ſopẽs genera uocamus ut quot ſunt genera arboꝶ: quotſunt genera
uitium: potiuſꝗᷓ quot ſuniiſpẽs: Verg.generatim diſcite cultus.

Genuinus dens uide gena:.

Genitiuus oĩs aut actiue aut paſilue accipit᷑. Adde ẽt poſ ſeſſſue:quod

Pœe ꝓactlue accipio. Actiue ut ꝓuidentia dei: bonitas dei: paiſiue
ut timor dei cultus del:ibi deus puidet:& benigne agit:nõ ipii ꝓuide
tur & benigne fit: hic timetde colit᷑iñ timet nec colit:poſſeſſiue ſedes
del regnũ dei. Atq; ut in huiuſmodi oratione ĩtellectꝰ aptus ſuſpitio
uxoris. Dubſum e de utro loquaris:an dc amore:quem deus i nos hẽt
an de eo:quẽ nos in eũꝛde charitate patris in fjlios an filioꝶ in patrẽ
de ſuſpitione maritali:an de ſuſpicione uxoria:
Gerundia Iicet a particlpiis differãt tũ ꝓpe inter participia numerari
poſſunt.Supina ĩter uerba: Maritoqꝙ; partioipalia uocata ſunt: Nã Se
d Iiii!

caſus & genera habẽt: ex quo uerba nõ ſunt:ſed pariſeipla flue par/s

elcipalia Regũt pterea caſum more uerboꝶ partipiorũg:ex quo no

mina nõ ſuntpoſt ſe inq̃ regůt: non ante.
Geruũdia differũt a participiis: ꝙ ipſa ſiguificãt rei adminiſtratlonẽ ſt⸗
ne tpe.llla uero tempus une rei admiſtratione. Vt tenet me occupa⸗
clo luris dicuũdi:gerudiũ ẽ nec tps ſigifico futuꝶ ſed rei admiſtratſõeʒ
hec ẽ in iure dicũdo. Rurſus tenet me cura dotis nüandæ. l. quæ nu⸗-
merãda ẽ pariiciplum ẽ futuri ſignificatluum ſine admiſtratione reſ.
Gerundia non regunt paſiiue: ſed aacltue.
Gerundia niĩs carere dicunt᷑:uariant᷑itaq; p oẽs obliquos: numeroſq;
&& genera. Nã ut egoſſentio hæc oĩa habet ĩ gotõt ut deſecta lo fruẽ⸗
di principatus: fruendæ puinciæ:fruẽdi imperii. Mole ſia eda cãdoꝶ
ſilox:locandaꝶ filiaꝶ:colendoꝶ p̃dioꝶ Regitq; is gtũs aliqñ caſum
Cicero. Equidem efferor ſtudo patres ueſtros quos colui & dilexi ul
dendi. In Datluo: uaco agro colẽdo. Vineæ paſtinãdæ: nemori ſucct
dendo'In plurali una uox ẽ trlum generũ ut ua o agriſ uineis nemo
ribus ꝓcurandis. Qui caſus regimen non habet: abſurdum ſit nanꝙ
dlcere. Do operam colendo agrum: vel legendo librum. In Accufa
tiuo:ut eo ad ſalutandum fratrem:ad ſalutandam ſororemitad ſalutã
dum ſidus: ad ſalutandos fratres ad ſalutandas ſorores: ad ſalutãda ſi
dera: Quod elegantius dicit᷑ qᷓ cum regimine: ut eo ad falutandũ fra
trest ad ialutandum ſorores: ad ſalutandum ſidera. Per allas quoque
præpoſitiones ſimiliter. Sed inter raro habet cum gerundio ſubſtan

tiuumtrarius regimen. Vr Luius lib. ii. Et ipſe inter ſpollãdum cor⸗

pus hoſtis ueruto percuſſus. Et ſterum: Inter accipilendas de ſuis com
modis rogationes. In abla: luo ſine præpoſitione: ut fit iniuria fundi
domino: uel defeingendo ramo: uel ligno incidẽdo. Res eunt ordine
lite æſtimanda. i. quum defringitur ramus qum incidit᷑ Ignum: quũ
lis æſtimat᷑. Vel defringẽdo ramum:incidendo lign am: æſiimando li
tem. Sed frequentlus nſi ſunt ueteres ablatiuo plutah in tali genere
ſermonis: ut Cicero: Orationem aũt latinam ꝓfecto legendis noſtris
efficies pleniorem:ideſt legẽdo noſtra. Nam in pingulari ſolebàt ſæ.
plus apponere p̃poſitionem ut in committẽdo præl o.
Gerundii Accuſatiaus cum prepoſitione nõ tantum actiue accipi ſo⸗
let: ut tu es idoneus ad diſcendum: ſed etlam paſſiue: ut hæc res faci/
Iis eſt ad diſcendum. M
Gerundi Accuſatiuus iungitur frequẽter cum ad raro cum In: Item
frequenter cum obipropter: & inter taro cum ante. Vt uado ad ca-
piendum hoſtem: & in capiendum hoſtem Ego ueni ob te: uel ꝓpterx

te tedimendum. Inter nauigandum pro in naulgando ſæpe legim*.

NVNergllius: Et iter agendum Occurſare capro cornu ferit ille caueto
grone idem: Namq; ante domãdum ingentes tollent animos. Deniq; cum
accuſatiuo fere ſemper iungimus p̃poſitionem: præter pauca quæ⸗
neif/ dam:qᷓ ſunt loco. Conduco. Mando. Curro habeo ꝓ debeo & ſiqua
funt allasut faciendam ſepulturam locarent.i.darent alteri faclendã
uel ipſi locarent ſe ad faciendumtutrſq;: n. fignificat: nõ particſpium
ann eſtiſed gerundium illud faciendam. Illa autem parucipia in nomen
eüI tranſeuntia: putaui ad te ſeribendum: exiſiimaul hanc rem tractãdãt:
cenſuj ubi illud ignificandum. i. dignum ſcribittractari ſigniſicari.
Nh Gerundii Ablatiuo ſeruit in frequenter. Cætera rarius. de. ex uel e. a.
ſnd uel ab & Cum. In: ut in nauigando in legendo: quod idem eſt quod
cH in ipſo nauigare: uel in lpſo legere. Deiut de edendo: de migrando
cae de agendo. Quintilianus. Quum præcipere de apte dicendocœpe⸗
heru rimus. Etiam cum motu. Cicero ad atcum libro tertio. Tu ꝗd cogſ
liloe tes de tranſeundo in epirum ſeire ſane uelim. Ex uele ur ex defen⸗
znen⸗ dendo ꝗᷓ ex accuſando huberior gloria comparatur. A uel ab Cice⸗
onn ro. Ex quo ardeſcit ſiue amor ſiue amieltiatutrunq; enim dictum eſt
crut ab amando. Et alibimon diſtinguit a non dolendo uoluptatem. Ply⸗
ſaloti nin voncrio-⸗ Sermonibus dies tranſ gebat:quum a ſcribendo uaca
r ret. Cum: ut Quiniilianus. Sed rat o recte ſeribendi conluncta cum
lüſer loquendo eſt. Tegit autem hic Ablatluus ſine præpoſitiõe caſum: ut
oNe. hos aceuſandorillos occidendo: totam ciultatem labefactaſti: Cum
br præpoſitlonei in etiam regiuut in tribuendo ſuum cuiq;. Quãdoqʒ;
nc uartiat genera: ut in colendo agro in paſtinanda uineatin nemore ex
Pcnn cidendo. Per de ſimili modo etiam tegit. ut Cicero in Tuſculauiss
ſ His præſertim cognitis quæ de nihil ſentiẽdo paulo ante dicta ſunts
hoe niſi dicimus nihil aduerbium nunc non nomen. Et uariatur per ges
i nera:ut de accuſatore conſtituendo de collocanda filia. De prædio
wh emendo:per Ex uel e:& a uel ab neſcio an licet dare tali gerundio re
4 eſe gimen. Nullum enim exemplum occurſit. Variari autem per gene
ſ ra certum eſt. Cato Ex plaſinatis bibendls ex aluo lauanda. Er abſii⸗
e 8 neas ab offendẽda repu: Sed cauẽdum ne id uerbum ſigniſicet mo⸗
“ tum quale eẽt. Reuertor ab arando: uel ab arando aruo. Redeo a ſpe
⸗ ctando uel a ſpectandis ludis. Cum ſit dicendum reuertor ab aratios
netuel ab aratione arui: R edeo a ſpectaculis: uel a ſpectaculis ludo⸗⸗

ſn rum. Per cum uix locum habet talis oratio: ut nõ participium ſit po

tus ꝗᷓ gerundium: ut ſedeo cum ulro coronãdo.i:ꝗ coronabkur:nõ

ſe autem qui coronatur. H
d 1111

ℳ
, 4 —

Gerundia ola quũ ſociata ſunt ſubſtantiuis paſiiue acciplunt᷑. Diſũ⸗

cta uero nõ nunꝗᷓ paſtiue: utiꝙ; ſine ppoſitione de ſine genere in caſu
ablatiuo ut apud Vergillum. Alſter uitium creſcitq; tegẽdo hoc eſt
auum tegit᷑ uitium. Et iterum:uritq; uidẽdo fſomina. ideſt quum ui⸗
getur fœmina. Quinti. Memoria excolendo ſicut alla ola auger᷑.i.
dum excolit᷑: nõ aſt dum excolit:nec regit caſum:quale foret. Vrit
fœmina uidedo a maribus: ficut dicius uruntur uiri uidendo fœrmi⸗
nas. Accuſatiuus quoq cum pᷣpoſitione non tãtum actiue accipiut
tu es idoneus ad diſcedumt ſed ẽt paſſiue ut hæc res facilis eſt ad din
ſcendum quod etiã ſuperius patuit. Quidam non indoctus hac æta
te ſcribere auſus eſt. Iamlam urbs in periculo capiendi eſt pro eo ꝗà
eſt liam urbs in periculo eſt ne capiatur: ſiue hoſtis parum abeſt a ca⸗
plenda urbe. Cum ſemper ſine ſubſtantiuo gerundium accipiafr acti
ue. Aut ſi neutro uenit neutraliter. Hæc Lau. Tu'uero in Hma aliter

leges de gerundlis in Di.
Geſta: uide at. —
Geſtus eſt actio quædam & quaſi pnuntiatlo corporis: geſtlio uero ad
miniſitatio & actio: qᷓuis parum in uſuuefff.
Glorloſa uictorla.i plena gloriæ glorioſus homo.l. affectator gloriæ:
qualis miles glorioſus apud Plautũ e Leren. Veꝶ glorioſus qñ ho⸗
neſtæ ſignificantiæ ẽ pro gloria habẽte habitionem plenitudinemꝙ;
fſignliſicat. Quado inhoneſtæ affectionem: ur drr.
Gradũ fſaccre:non ẽ trãſitum facere:ſed ad alliquã rẽ gradũ & qſi ſcalã
ad alſa facere. Ideoq; a qbuſdam cicit᷑:gradũ lacere: ut ſi riuum tran
ſire:ſi in arborẽ feneſtrãue aut tectũ ſcandere uelim: ex ſaxo aut ſcan
do aliqua ue alia re? gradũ facio. Quinti. Interim ad ea quæ ſunt po
tentlora gradũ ex his feciſſe contẽti. Cicero cõtra Rullum: Hũc q̃ſi
gradum quẽdam atq; aditum ad cætera ſactum intelligetis.
Gratum facere ẽ quiddam minus:e ꝓpe illud quod obſequi & ĩſerui⸗
retut Cicero: Si hunc iuueris gratiſſimum mihi feceris.
Gtatificari ẽ quiddã maglis:ut deum gratiticari hoĩbus dicimus nõ a
tem gratum facere: quaſi idem ſit quod beneficia conferre.
Gratulari eſt uerbo teſtari: te gaudere fortuna ac fœlicitate alterius
apud eum ipſum:qui affectus ẽ ſœlcitate. Non nunꝗᷓ apud teipſum
ob tuam ſctlicitatem. Ideoq; fere poſtulat datiuſ: ut gratulor nbſob
tuam præturam adeptam: gratulor manibus meis: ꝗbus ut te cõtin⸗
ger ent datum ẽ. Quinti.ꝙ miſera puella nõ gratulet᷑ ſibi: ꝙ illã pau
per accuſare ſã põt. Poetæ nõ nũ pᷣtereũt dium: utlq; quũ fuerit ꝓ⸗
nomẽ:q̃ fuit cau ſa ut ꝗdã exiſtimarẽt:quoꝶ ẽ Apulelus:hoc uei bũ:

dil idem ſigniſicare quod gau leo. oui.in heroldibus: gratulor oecaliam
ret uitulis accedere noſtris. gratulor Inꝗᷓ tibi uel mihi uel nobis: Idẽ ter⸗
4 tio de arte. Priſca iuuent alios. ego me nunc deniq; natum gratulor.
n ſubintellige mihi: Et Interdum etiã oratores. ut Quint. gratulemur
lam ꝙ nulla ciuitas fame laborat. ſubitellige nobis. Dicimus aliquàa⸗
. do gratulari pro eo quod eſt gratlas agere:ſed non fere niſi diis imo
R talibus ideoq; proprie idem eſt quod ſupplicare. Si quidem triſphã⸗
eſ tes ĩ capitoliũ aſcẽdebant:ioui optio maxio cæteriſꝙ; diis gratulatſi.
du) Grator in eadem accipitur ſigniticatione:in qua gratulor: ſed Poetl⸗
hun cum hiſtoricumq; eſt. Virg. luueni germana uiam: gratare lorori.
veni Gratusð iucundus quo differant: uide ucundus.
laan Graue ſuapte natura põderoſuʒ ſignificat ut graue ſaxũ graue ſcutũ
lata Flgranat nos ĩ ferendo:ðc q ægre & cũ moleſtia fert᷑. Inde ꝑ abu⸗
zallu onẽ trãſterimus ad ſenectutẽ:ad morbũ:ad dolorẽ. quia hi qui mo⸗
leſtiam ex ſenectute morbo cæteriſq;ſentiſt: quaſi onere intolerabili
Kemunthriddod cupide uelut graue pondus a ſe uellent deponere.
eron Neqꝙ ſolum ad moleſtias corporis trãſſatio hæc fit:ꝛuerum ad moleſti
as animſ: ut grauis cõtumelia: grauis Iniuria. grauis moœeror: grauis ia
tie ctura:quæ aĩum gñe quodam ponderis premunt. ltaq; unus modus
ſtoo eeſt que corpi aut animo moleſta ſũt ea grauia appellaf̃.eo ꝙ moleſtiia
ng a mole.i. ab re magna magniq; põderis uocitata eſt: Alter modus eſt
ꝙ quẽadmodum graula & grãdia ſaxa ac graues trunci non facile lo
ſcni co mouentur:ſed ad oẽm tempoꝝꝶ mutabilitatem hærent Ita homi⸗
irn nes conſtantes ac præditi ſapiẽtia merito per figuram graues nomi⸗
tſen nantur.ꝙ nec precibꝰ:nec minjs nec uãitate nec promiſſis ab æquo
uo. & ſuſto ſummouentur. ut hi faciunt:quos leues uocamus: qulĩ ſimi
jrnD litudinem pulueris ac palearum ad omnem auram uentilantur.
Gregatim:per dluerſos greges.
ſernl⸗ Gremium ẽ ĩtra cõplexum femoꝶ feminũ ue:quo in complexu mulie
res cõcipiunt.& ꝑ tranſlationem gremium terræ appellamus: quũ ſe
ſöu men ſuſcipit:cõceptũq; retinet:quaſi uiuentem ſœtum poſtea paritu
ra. Quare quũ lactant᷑ infantes ad ſinum admouent᷑: pueri uero iam
eies facii a ſedẽtibus matribꝰ utiq; cũ illis blandiunt᷑ ad gremiſ accipi ſo⸗
oen lent. Vt Virg.de cupidine ſubimagine pueri aſcami: hæret ð iterdũ .
bſob gremio fouet inſcia dido. Quin etiã matres nutrices ue quũ ſuꝑpge⸗
ztn⸗ nua collocant in fantẽ aur extremis ueſtibus repoſitũ & ad uteꝶ uſq;
ſublatũ geſtant.in gremio maglis ꝗᷓ n ſinu tenere aut geſtare dicunt

. ut idẽ de eodem. Et ſotum gremio dea tollit in altos Idaliæ lucos. Si⸗
nus uero ẽ intra pectoris brachiorũq; complexum. Inde ſinus ueſti-

um. quales erant tunicæ romanorum. & modo quorũdam religſoſo
rum ſupra cincturã laxitas illa ueſtis quæ Cingulum operit: Littora
quoq; curua de quaſi brachiis mare am plectenila Sinus uocamus.
Grex ouium. grex caprarum grex porcorum dicitur. grex deniq; ge⸗
nerallus nomen eſt: Armentum uero ſpecialius ut puta equoruʒ aſi⸗
norum mulorum boum camelorum eſephantorum ê ſimiliuʒ. licet
quidam tantum uelint eſſe boum quaſi ab arando Aramenta dicta.
deinde ſublata tertia ittera Armenta- R—]A
Abeoꝛ Tantũ habeo polliceri :inquit Cicero ad lẽtulũ.ldem
in Catone malore:neq; eos ſolum cõuenire habeo quos uidi
ſed etlam quos audiui e legiildem in oratore: Audire habeo
quid ſentiat. Quod ut iple interpretor idem eſt:quod pollieẽ
dum conueniendum audiendum eſt mihh
Habere fidem: uide Dare fidem.
Habere gratias: Vide Agere gratlas.

Habes quæ ſentiam Brute de ratione dicendi. hæchabul de Amlelils

quæ dicerem. hæc ſunt quæ putaui dicenda hoc tempore: Snmt uer⸗

pa ciceronis ad extremum mateciæ a ſe tractatæ: quibus & cæterl au

tores uti ſolent: Quintilianus: Habes Marcelle uictori: quibus præ⸗
cepta dicendi adiuuari poſſe per nos uide bantur. Et iterum nihil ha
bui amplius: quod in uniuerſum præciperem. Et iteruʒ: Hæ fere ſũt
emendatæ loquendi ſcribendiq; partes⸗
Habui orationem non ſeci orationem feci ſermonem potluſꝗᷓ habui
Non nunꝗᷓ etiam habui: Cicero de ſenectute: Cyrus quidem ĩ eo ſet
mone quem moriens habuit &c.
Harenaceus ex materla harenæx.
Haud ſcio:haud uelim: frequentilus legimus ꝗᷓ non ſcio: & non uolo.
Het & hen ſimile quid optinent: tamen alterum datſuo/ A lerum accu

ſatluo lungitur. ut hei mihſ qualis erat: ꝗᷓtum mutatab lllo hectore

Terent. heu me miſerum. Et fere ci hmòi ꝓnoibus. Nã cum alio no
mine frequẽtius ꝑ exprobrationem. ut Virg Heu ſtirpem inuiſam.
Aliquando etiam cum nominatluo: ut idem: heu pietas heu priſca ſi
des: Eheu nulli caſui ſerun: Idem i. B. Eheu quid uolui miſero mihl?
Veæquoq; Datiuo. Martialis: Si ſciero:uæ tibi cauſidice.
Herbaceus ex materia herbæ.
Hiare eſt aliquid ſua ſpõte & externa alſqua ui diffindere.ut tellꝰæſtu
S ligna ariditate ut nimio calore hiant. Hiſcere uero eſt tantũ oris
& quidem humani: accipiturq; pro eo quod ẽ loqui: aut os aperlre ad

loquendum: Sed fere per negationem. ut coram illo non auderes:hi

— —

ſchi
tott⸗
a
e/

haz

ſlt

A

olet

Nho⸗
Nen
tore
ho
n/

ut

ere: quid nunc habes qued hiſcere audeas? Quidius tamen poetice

id xit:niſcere nempe ilbi terra roganda forer. Cum oratores ſoleãt po
tius dicere dehiſcere. i. deorſom ſe aperire. ð
Aic ſpatio ꝓpinquiote:ls uero lõgiore intelligit᷑. Multis tamen in locis

utrũq locũ habet. Vt qni pfert uirtutẽ diuſtiis:hic ſane fortis ẽ. Vel
per compoſitionem: ut quæcunq; mulier adultera eadẽ uenefica eſt.

NHyvpotheca vide pignus.

Hoc magis:& eo magisudẽ ẽ q t nto magis. Irem Quo magis idem

eſt qd quanto magis: Hor cõpoſitũ cum præpoſitlone ad ſignificat p
terea ut apud Saluſtium: Cognoueram paruis copiis bella geſta cuz
opulentis regibus: Ad hoc ſæpe fortunæ uio entiam toleraſie facun⸗

dia græcos ſc entia belli gallos ante romanos fuiſſe.

Holitor ẽ ꝗq hortũ holerum exetcet: quẽ non nulli hortulanum uocãt.
Holus quid ſit uide hortus: ”MM
Homo prudens ne dicam ſapientẽ mellus ꝗᷓ ne dicam ſapien *: Cicero
pro Deiotaro: Crudelis caſtor ne dicam ſceleratum 8e implũ & hoc
ſub tantiuo præcedente. Secus autem ſequente. quale eſſet Crudelis
ne dicam ſceleratus & imptus caſtor: Et prudens ne dicam ſapiẽs ho⸗
mo. In priore enim modo ſubintelligitur eumiſic Crudelis caſtor ne

dicam com ſceleratum & impium. In aliis caſibus non eſt hæc diuer⸗

ſperaſſet hoc uiuo ne dicatn conſule milone.
NHordeaceus ex materla hordet. .
Horrearius cuſtos exercitor nue horrel.

ſitas: ut icem: An ſperaſſet hoc uiuo milone ne dicam cõſule: uel an

Hortus in ſingulari pluraliq; ꝓ hortis holitoriis accſpit᷑.I. holera pdu:

cẽtibus c. n. holus oĩs herba ſatiua q ueſcimnr: cuius follis è caule
in eduliũ uti nur. Horti uero in plurali arboribus cõſiti dñr: & amœ⸗

nitatis uoluprtatiſq; cã pati. In ſupiore igitur ſigniſicatione diciinus

Vnum hortum: duos tres hortos: In poſteriore unos. binos. ternos.
hortos: niſi al cuius autoritas aliud ſibi uẽdicauerit.
Hoſpite ſũt:tã ꝗ ĩ priuato alicuiꝰhoſpitio fũtiꝗᷓ ꝗĩ publico:q Diuer

ſoriũ uel tapnã merĩitoriã appellamꝰ. Tã q fcipit ꝗ fcipit. Vñ oni.
noò hoſpes ab hoſpire tutꝰ. Ci. p dextrã ſtà: ꝗᷓ hoſpes hoſpiti porexiſti
Hoſpitales homines qui amore non precio hoſpitium ſuum cõlcant.
NDam hoſpes proprie uocarur ille receptor ꝗ pri uatim & amicitiæ cã
recipit. Cicero. fuſt mihi cum illo uertus hoſ picium. amictla fſaml⸗
Iliaris ueh mihi hoſp tandi apud illum ucl ill apud me.
Hſpitium & prinatum & publicum dicitur.

Hubecrtim idem eſt quod coploſe. ð

NE Quod ũ ſatis prudẽter ea ulderit: liam prope conſumata fue

mm eleganter uſurpari ſolet: Aliqñ quaſ pro tũc: ut Quint.
iIit præciplentis opera: A liquando p̃terea ſignificat quaſi no⸗
qus quidam inter ſententias: ut Wergillus. Iam uarias pelag-
uolucres. Idem eff iciet iunctũ cum uero: Iam uero urbibus conſtitu
uis cætera. lam ſã de futuro palam ẽ quid ſigniſicet: ut ſiam ſã aderit
Et de præſenii licet ad futurum reſoluatur: Ijam iamq; manu tenet:
& premit haſta: quaſi nunc nunc tenebit. Non nunꝗᷓ figurate per in⸗
dignationem miſerationẽ ue accipitur. ut idem Virgil. lam iam nec
maxima Iuno:nec ſaturnius hæc oculis pater aſpicit æquis. Quintil.
lIam lam malo uenena ferrum ſubitos ictus improuiſamq; mortem.
Per miſerationẽ uero Saluſtius in Iug.ſic:i lam lam animo meo cariſ
ſime frater ꝗꝗq ſibi ĩmaturo & ſide mime decuit uita erepta eſt tamẽ
lætandum magis ꝗᷓ dolendum puto caſum tuum. Per exhortationes
quoq;. ut apud Quint. Iam iam cõmilito quicunq; caſus manet:etſã
ſi te impator daãnaturus ẽ habẽs ſolatium: ſatius eſt ꝗᷓ a patre occidi.
Ianua partietis eſt ac domorũ. Porta uero murorum munitionũꝙ atq;
caſtrorum. Murus autem & paries quo differunt uide in. M.
Idem eadem idem:quaſi pro etiam ponl ſolet. ut Cicero.eſt huſc con
ſuncta beneficentia: quam eadem uel benignitatem : uel liberalitatẽ
appellari Iicet: ideſt quam etaam.
Identidem frequenteer.. .M
Id ætatis. Cicc.dixit: Sciplo aphricanꝰ id ætatls atq; his rebꝰgeſſis.Illᷣ
id ætatis ſdẽ eſt qd ea ætate: ſcur dicimusPdecẽ ãnls uixi e more græ

co decẽ ãnos: quã honeſtiorẽ locutionẽ Seruius putat. Vel aduerbia

liter ponit᷑: Vel ſubintell gitur habens: uel agẽs:uel natus id ætatis.
Igitur: uide ergo.
Ignotus & paſſiue dᷣ actiue legitur. Quintilianus: Ne quis tamẽ erret
ignotus:non eſt filli mei nouerca:iſed mater. jgnotus dixit pro igno⸗
rans: & pro hoſpite & alieno non pro ignorato.
Ilignus ab ilice poſſeſſiuum.
Immligrare: uide commigrare.

Impleo S& Refercio & ſimilia uerba ablatiuũ ſine ppoſitione poſtulant

ut Impleui nanem frumẽto: & referſ„iñ apothecã uino: Et tamen aliqñ
adcdimus illam ppoſitionem de:ſic: Impleui nauem de omni gñe fru⸗
mẽti: Et referſi apothecã de uaria narura ujnorum. uix ſauſim dicere i.
pleul oĩ gñe frumẽti. & referſi uaria natura uinorum. Cfſcero de ora⸗

tore: Quærebat cur de phœmiis S de epilogis & de huſuſmodi nu⸗

gls ſic enĩ appellabant referti eẽnt eoꝝ libri. hic nequaꝗᷓ licuiſſet ſine

ſedp
ulsh

veot

lmok
lnp

Inp

lr

—

le

præpoſitlone loqui Non eniĩ libri -lli referti ſut prooæmils be epilogts

ſed præceptis pormioꝶ ͤ epilogoꝶ. Sicut in ſuperioribus non ẽ na⸗
uis impleta omni genere ſtumenti: ſed ftumẽto omnis generis. Meq

apotheca referta omni natura uinorumiſed uino omnis naturæ.

Impleo gntõ & ablatiuo iungitur. Liulus: pſe multitudinẽ quog quæ
ferme regenteſt ſimilis re igionis luſtæ ipleuit. de abltò patuit

ſupra.
Impenderetuide Appendere.
Imperioſi p. hoc eſt latum imperium poſſidẽtes. lmperioſus ho⸗

mo oſtentator ia perii in exercenda ſæulitia qualis Torquatus apud

liuium qui fillum ſæuitia ob imperium contemptum occidie. Vnde
imperioſus appellatus eſt. Verum imperioſus quädo honeſtæ ſigni⸗
ficantiæ eſt pro imperio habente habitlonem plenitudinemq; fignifi

cat. Quando inhoneſtæ affectionem.

Impono ubi hoc oneris notum eſt: quid ſi gniſicat. impono bi: Idem
quod decipio te. Quintilianus. Spes tibi perpetuæ laudis impoſuite
Vngde impoſtores dicuntur:qui alios uerbis pollicentibus ĩcantatios

nibuſq; ſeducunt ac decipiunt.
Imputate: ulde exprobro.
In æs inciſæ ſunt litteræ: uide in marmore.
Im animo eſt: ulde Cordi eſt.

Incedere eſt ambulare:inde inceſſus ſiue tardus ſiue feſtinus. ſiue cõ⸗
motus:lncompoſitus:ĩmoderatus.proprie tamen ſublimior quiſam

& faſtum præ ſe ferens. Vergillus Regina ad templum magna ſtipã
te caterua inceſſit: Et iterum:& uera inceſſu patuit dea. Quod ſeneca

quodam loco declarat: Tenero ac molli paſlu luſpendimus gradũs
nec ambulamus ſed incedimus. .

Inceſtus uide Adulterium.

Inciſim ideſt minutaum.

Incola qui ĩ alterius regione habitat: de in allena cultate:atq; rep. Inq-
Hinus qut ĩ alieno priuato. proprie tamen ĩ cõducto ſiue ĩ urbe ſiue ru

r.. Rurſus ĩcola ita differt ab Accola:ꝙ icola qui ĩ loco: Accola ꝗ ad

locum hitat. 1õq; qcũq; luxta aqs ſũt: Accolæ dũr: nec refert ĩ ſuo an

in alieno ut Accola uulturnl. accola padi. At q ĩ montibꝰdomos uta
beſq; poſitas habent. Incolæ dicuntur. Quiiuxta montes Accolæ.
Incumbo ſtudiis. & incumbo remis: Verg. ualidis Incum bite remis in

cumbo in ſtudla & ad ſtudia. Sed non incumbo i remos & ad remos:
Incutia:i. negligennia.

Incuſare: uide Accuſare.
In dicere: uide edicere.

mihi hanc ueniam: ideſt indulge bitis concedetiſꝗꝙ; hoc ſi forte pecca

In diem allud multo eſt ꝗᷓ in dies. 222äs
In diem plerũq; cum hoc uerbo uluit lungſtur: QQulntillaniis: Nõ us

fere uolucres præſentis modo cibi memores in diem uſuunt duratu
ros hyemi reponere uictus. Aliquando fed raro cu alio lungitur uer

bo. ut Saluſtius: Panes in diem mercari. quaſi dicat præſenus diei ha

bere rationem:ninliq; cogitare de craſtino.

In dies eſt idẽ quod quottidie: ſed ꝓprie cũ quodaʒ intemento.ideꝙ

Ferungcum comparatiuo: ut Qum indies malum à ctius Pmeret.
t quum in urbem infinitum malum ſerꝑeret: idq; manaret in dies
latius. Etllam fine comparatiuoꝛ:ſed tamen per uerbum ſigniticans i⸗
crementum. ut liuius. Creſcente in dies multitudine.

In horã: & in horas eandẽ dflam habẽt: quam in dié: & in dies Cicero

in philip. hæc ꝗ inhorä uiuunt: non mò de fortunis & bonis iciuuz
ſed ne de utilitate ꝗdẽ ſua cogitauerũt. Verg. Gallo cuivamor tantu
mihi creſcit in horas: Quantum uere nouo uiridis ſe ſubiicit alnus.

Ingdoles eſt non ſolum ĩ pueris & adoleſcẽubus ſigniſicatio ſuturæ uir
tutis. ut Quint. in primis annis laudaret idoles. Cicero: Vt.n. adole

ſcentibus bona indole pditis ſapientes ſenes delectant᷑. Et Valerius

Titulũ de indole fecit:non tm̃ pueroꝶ adoleſcentuq; cxempla repe
tẽs ſed etiã in uiris: & quidem præſentis uirtutis. ut ide Cicero de off.

In quibus eſt uirtutis indoles cõmouent᷑. Lucanus Indole ſi dignum

latia ſi ſanguine priſco Robur ineſt animis: indole inquit quaſi gene⸗
rofſitate quadã uirtutis atq; aiĩ. Liuiꝰ ad mal quoꝙ; partem: & ad muta
atq; inaiata trãſfert loruens de annibale: Si c hac idole urtutum ac
uitiorum triennio ſub aſdrubale impatore meruit. Et alibi:ſicut ĩ fru⸗

gibns pecudibuſq; non tantum ſemina ad ſeruãdam indolem ualẽts
quantum terræ proprletas cæliq; ſub que aluntur. c.
ndulgentiã uulgo nũc accipſunt ꝓ uenia ut indulgentiã nibi deꝰ tri bu

at Vel deꝰtibl idulgeat. qe ꝗs neget d'ci nõ latinc. indulgere. n. é cõ

cedere: & ut ſic dicam obſequẽter delicateq; irlbuere Cui“ rei admo
neri certe debuerãt illo trito uerſu neſcio cuius: led certe inter minu⸗
tos autores latiniſſimi. & quo mille annis nemo carmẽ ſcriput eſegan

tius indulgere gulæ noli quæ uẽtris amica eſt. Quintilianus. Moilis
lla educatlo:quã indulgentſã uocamꝰ:neruos oẽs & mẽtis & corpo⸗

ris frangit. nõ ergo idulgẽtia pro uenia accipicda eſt. Eſt. n. uenia re⸗

miſſio culpæ. ut idẽ peccaui & ueniã peto: & errare hoĩs eſt: & ignoſce

re pattis. Melius ꝗ e cõtrario Veniam ꝓ idulgentia accipiũt: Vergil.
orãtes ueniã: & templũ clamore petebãt. Et Ciceroꝓ archia: Dabitis

wl

Alpel
veto

vero
urick
pote

nnd

lnten
lutec
en
ſe
lon

les

u ALero. Et c uenla tua dixero: hoc eſt ſiqd erro tamen cum pace tua Se
ut iſti loquunt᷑ cũ licentia iua dixero. Frequenter legimus facio tibi
proteſtatem eundi redeuncdh: quẽ ĩ modum mallem ego dicere: ꝗᷓ do
n tldli licentiam. porro dare poteſtatem plus eſt ꝗᷓ facere poteſtatern. ẽ
rnn. dare poteſtatem rem alterius arbutrio committere.
% Inngduſtrius ab induſtria habemus non autem induſtrioſu.
Inelaboratum dicitur: quod nõ artificio ſatis excultũ eſt. illabo atum

uero quod ſine labore uidetur factum. illd uitio dari ſolet: hoc laudi.
9 Intenſus uehementer iratus: & odium gerens.
2 Infeſtus uehementer moleſtus atq; in aduerſum uadens: inde infeſta⸗
⸗ re incuiſibꝰcrebiis moleſiia afficere Et ſigna infena quæ in adueriũ
. tenduntthoc eſt uexilla in hoſtem euntia. ut moleſtiam interant: Meæ

leſtare auteni ratius inuen tur ꝗinfeſtare
dun Inticiator is ignittcat ꝗ negat ſe uel debere quod actor petit: uel com
miliie quod accuſator obucit: unde ſtatus COlccturalis dicit inficia⸗

ſe liis in quo ſemper reus inficiat: uel inficia; u. inficiari eni & ificias ire

14, Ge eit uerbo negare. Nam negare eſt aliquando & facto. ut Vergiliuss
llu⸗ D Sd quis fortuna negarat in patriam reditus.
ſe Inticias nomen habet ſolum acculatiuum calum: & eo is it uerbum:
of, . ut nticias eo:pro nego. = l
m Infidus cui non eſt finendum:a fido deſcen dit quod habet primam l15
. Aä. Qdiue fido a fidus: perfidus uero dicitur qui fidem uioiat. idq; a li
an des deſcendit:quod habet primam breuem. ideoq; hæc duo adiectiua
nun ario accentu efferuntur. V
fin Infinuiuũ qᷓdã of̃ones magis poſtulãt:q̃dã Gerundiũ q̃dã utrũq; adie
S ctlua magis itinitũ liue actiuũ ſiue paſſiuũ ſubſtãtiua gerũdiũ gti dũ
“MD taxat caſus. Nã de acculatiuo mox dicã. Tu es dignus hre opes: & es
uH dignhonorari: I u es lætꝰme bñ ualere: & tu es ſætus me honorari:
5 Kurſus t5ps eſt gaudẽdi: locus ẽ expoſtulãdi: cõmoditas ẽ alloquendi.
0% Particlpia aut & multa adiectiua a uerbis detiuata utrãq; formã ſibi
4 üuüufdicant. Sed pticipia lcta ifunt s dr ſeruare ui ꝑticipioꝶ. lũcta ge
in rundio ulm nominũ. imes nauigare & nauiganai cupiens dilcere
S diſcédi. Doctus: pitus: prõptꝰ: coluetꝰ: cantare: & cantãdi. imid*:
% cupidns: auidus: nauigare: & nauigendi. N illud admontt one non
0“ ludiget. Optia res ẽ agricolare recte dici. Opuma res eſt agricolandi
4.% dici nõ recteiꝗa ſic il reſoluit. Agr colar̃ e optia res: hoc telolui ſic
non pöt. Agricolandi é res optima. Nih forte dure & aſpe ſic. ipſa. n.
IIIess agtico andi ẽ optia. Quare illũ nõꝓbauenim ꝗ dixsit. Non eſt nit

hnl opus teſpondendi: c eet dꝛcedũ reipõder e:ut ſi ſuppohtũ me te⸗

felgtt

fſpondere:opꝰauero appoſitũ. Itẽ habeo a patre mâdatũ conenſèdl tes lgurg
latine dr. Mandatũ ẽ mihi a pr̃e cõueniẽdi te:dr̃ non latine:quia mã⸗ umibee
datũ hic uerbũ ẽ: unde nõ põt regi hmõi gerundiũ.lllic nomen ſub⸗ etate
ſtantiud: unde regitur gerundii gtũs. Niſi in utraq; ofone excepii»e perge
utatcis. In prima ꝗdẽiut ſic itelligas: habeo a patre ma ndatũ cõöuenire ſeen
te.ſ.hoc Ipſum cõuẽire te. In ſecunda uerotut mandatum ſit nomẽ: Iahor
nõ uerbũ aut participiũ:q̃ſi mandatũ adeſt mihi. Ad quã tergiuerſa fnims
tlonẽ cõſugece nõ porerit ꝗſpiã in talibus exẽplis:habeo ĩ tabulis pu eiuo-
blicis a patre mandatũ cõueniẽdi te:hic nõ poterit dicere conuenire (u
te. Itẽ ẽ mihi iunctũ ac mandatũ cõuenire te: ubi dicere non poteris tii
cõueniendi te. Cic ero tamen ad uxorẽ nouo quodam modo locutus

eſt. Cum in aio haberem nauigãdi:pro eo qd eſt nauigare. ut libro.i⸗
de diuinatione. haberetq; in animo nauem conſcendere. Itaq; ſubin
“ telligitur propoſitum ſiue uoluntas ſicut in illo ſit apud eundem. Cũ
illius diei mihi uenit in mentẽ. & alibi:nõ minus ei uenit in mentẽ po
teſtatis ꝗᷓ æquitatis tuæ. V bi quidam uolũt accipi gtũm pro ntõ. Mi⸗
hi potius placet ſubintelligi cõditio: ſtatus qualitas illius diel:tuæ po⸗
teſtatis: tuæ æquitatis: aut aliqd ſimile. Ita hic ꝓpoſitum ſiue uoluntas
ut ſit cũ habet᷑ in aĩo propoſitũ nauigãdi.Venio nunc ad accuſauuũ
gerundii. Dicimꝰitaq;. Induxi te ad nauigandũ: non auteʒ nauigare
niſi more græcorũ: qui cum careant gerundio funguntur ĩifinito cũ
articulo raro ſine eoꝛlicet nunc quidamn frequẽtiſſime utãtur. Vt nõ
ueni ſoluere legem:ſed adimplere. pleriq; eruditorum dixiſſent: non
ueni ad ſoluendam legẽ: ſed ad implendam. quos & ipſe nũc imitor:
&& Imitandos oĩbus arbitror: ſed ad rem: Vocaui te ad currendũ.non
cutrere. Sto ad pdandum non prædari: Sedeo ad audiendũ non au/
dire Vado ad uenandũ non uenari. Rurſas Iuſſi te arare non ad arã⸗
dum. Cogito inſidiari nõ ad inſidiandũ. Timeo ædiſicare nõ ad ædi
ficandũ. Qurxc uerba cum utroq; conueniunt: hortor te ſtudere ð
ac ſtudendũ. Flagitor reſpondere è ad reſpondendũ: paratus ſũ ſeri
bere & ad ſcribendũ. ego ſum aptus pugnare & ad pugnandũ.ille eſt
Igoneus militare & ad militandum. Quæ omnia rara ſunt. Nam ple
taq; huluſmodi accuſatiuum poſtulant. Vt bonus utilis commodus
malus inutilis Incommodus ad milirandum.
Infra: uide Intra .
Ingenioſus qui habet in ſe uehementiam ac coplam ingenii.
Ingenu ſunt:qui libera matre nati:nec poſtea ſerui facti ſunt. HM
Ingredior nunc ad locũ ſignificat: ut ĩgredior foꝶ uel in ſorum. Nůüc·
in loco quod ẽ ambulo & ĩcedo. Cicero.li.v. ad atticũ: Si dormis ex

pergiſcerer ſi ſtas ingredere. “
Ingurgitare: uide obruere.

Inhkhibeo ẽ re iam ĩcepta. Prohibeo uel generale ẽ:uel ante rem liceptã

uetas enim phibeo ne quid facias uel neꝗd incipias. Inhibeo uero ne
lirkes ire: deſiſtaſq; ab npio. Verg. Hoſpitio ꝓphibemur hatenæ
Idem parcite iam rutuli de uoſ tela inhibete latini
In horam ð in horas dictum ẽ ſuperlus ibi in dies.
Inimus gratlam nobis aliculus dicit᷑:non aũt inimus amorem aut be⸗
niuolentiamſed conclliamus:nec concillamus gratiam:led inimus,
Quaꝶ oĩum orationũ eadẽ tere ſentẽtia a ſi hoc uerbo uterer cõ⸗⸗
paro uel cõttaho. nſi ꝙ inire gratlam eſt magis fauorẽ comparare ꝗᷓ
amorem ut apud Quinillianum: Quin etiã hoc timeo ne ex eo mi⸗
norẽ gratiam hic liber ineat:pleraq; non inuẽta ꝑ me ſed ab alus tra⸗
dita cõtinebit. Diclmus Iitem ineo rationemimneo ſoœdus: ineo pacẽ:
ineo ſocietatem: ineo bellũ:ineo pugnã:ineo ulam qᷓſi capeſſo atq in
gredior:q nõ tere niſi in re mõtoſa ſue grãdi graui ue dici ſolet: Nã
nõ tta recte loquor ineo prãdium cœnãq;: ut ineo conululum. Vnde
principium rei maioris initium uocat᷑:ui initiũ rationis. Et hulus uer
bi participiũ abſolute poſitũ ſine regimĩe maioribꝰ rebus adhibet᷑ut
ineunte pueritia: ineũre adolelcẽtla:ineũte ætate: ineũte uere: neute
æſtate: ineunte hyeme: ineũte anno nouo: nõ aũt Ineũte dormi.lõe
ineunte cõuiuio: ineũte die: ineũte nocte:ſed incipiẽte.
Initium: uide inimus. .
Iniurioſus ſemꝑ actiue ab autoribꝰ accipi ſolet ꝓ eo qinluriâ facit.
In manu eſt: in manibus ẽ utrũq; acciplt᷑ ꝓ eo q in poteſtate ẽ G!⸗
cero non eſt iſtuc in manu mea: & filius in patris & ſeruus in domini
manu eẽ dicit᷑: Vnde manelpiũ & manumiſiio. Lucanus in manibus
ueſtris ꝗᷓtus ſit cæſat habetis. Saluſtius. Vicoriain manu uobis ẽ ui⸗
get ætas anſmus ualet &c. Etiam dicimus in manibus ẽ in alia ſgni
ficatione ꝓ eo qd ẽ inter manus ẽ. Cicero in catone maiore ſeptimꝰ
mihi liber originũ in manibus: oĩa antigtatis monumenta colligo.
In marmore Inciſæ lunt litteræ: in gemmz in lapide: in ligno: nõ aute
inmarmor: in gemmam:in lapidemi in lignum e diueriſo in æs: non
in ære: ta enim apud omnes autores tum inueni lemper ſcriptũ ẽ.
Hæc Lau. Tu aũt uideto limam.
In mẽtem uenit mihi occureit amhi. Succurrit mihi. Subit mihi ꝓ eodẽ
accipi ſolẽt. Sed hoc ultimũ frequẽter quoq; ad miſerationẽ. Vergf.
Sublit cari genitoris imago. Subiit deſerta creuſa: ubi nequaꝗᷓ decu⸗
iſſet in mẽtem uenit de cato genitore:& de crxeu ſa deſerta:tiungit᷑ etiã
e

*

hoc uerbum accuſatluo: ut curtius ſera poenitẽtla ſi ubilt rege.
I holew ulde in iruta:

Inti peizuszinqt ſerulus: eſt cui nõ nocetiinoxlus ꝗᷓ non nouit nocere.

VWetl. donec roſtra tenẽt ſiccum: & ſedere carinæ oẽs inocuæ. Sed

non sceipiécium & lederunt tales ut eis nihil noceretf᷑: ſed uel more
PoeHIρ nIhil peccauert quaſi inocẽtes hoiestnocẽtes enim ſunt

è
—

Acenq ab. honeho recedüt et ſi nemini noceantuel ga nõ nocuetũt

neq ubiipſis: neq; uedoribus ac nautts. ðððð
Inptimis potéstideſi inter rimos ſi e maſculino loqu aris.Si de ſœs
mina iter primas. Si de neutro iter Prima. At ſi defuerit adiectiuum
utiꝙ acclpicf neutro quale & illud Vergiliiei primis uenerare deos-
Niſi ſit tale: quale apud eundemiln Pprimis regina quietum: Acciyp
pit in teucros animum ubi inter primos accipiẽdum eh: aut ĩter pri⸗
tos be inter primas
In primis doctus dicit᷑: nõ in primis doctiſiimustne duas res ſuplatioæ
nem habẽtes coniigamus. Idem ſenno de inter primos & cũ primis
licet Saluſtiꝰ ſi modo codex nõ ſit mẽdoſus aliter dixerit. Ac lane qãᷣ
difficilimũ ẽ in primis & plio ſtrenuiſſimns erat: dᷣ bonus conſilio:ſi
milia his ſunt iu paucis. Cum paucis ĩter paucos:itẽ ſup oĩs ante ali
Os:Pła ter cæteros: ſed hæc S& ſi poſitiuo frequẽtius gaudeãt:tamẽ nõ
nunꝗ patlunt᷑ ſuplatiuum: ut Ply. lib. xxxvi. De uſu abſvnthli cõue
nit diccre habere facillime atq; iter paucas niiliſſime. Vergi.lib.ix.

petit ante alios pulcherrimis oĩs Turnus auis atauiſq; potés.
In rem præſentem: uide in præſens.
Inquiliuus: uide ncola.
Inſtar montis equum diuina palladis arte: inſtar Serulus ait ad fimiſi
tudinẽ. Qud fimllitudinis equo ad montẽ:ꝙ ſi ẽt ſimilis eẽt:non tñ
eum magnum potius ꝗᷓ parud eẽ ꝙ Verg. ſenſerit ĩtelligeremus Ar
chimedes ille geometricus globum ad ſimilitudinẽ cœli fabricatus
eſt:in quo effigies ccli aderat: magnitudo non aderat:idem fit de ta⸗
bula illa depicta ad ſimilitudinẽ orbis tertaꝶ:quam non auſim dice⸗
re depictam inſtar orbis terraꝶ: Neq; alia multa huiuſmodi ut iſtat
Antonli ambaulas: iſtar patris ſcribis: inſtar lãguid ſedes: ſed ad ſimi
litudinem: uel in modum: uel in morẽ: uel tanꝗᷓ & ſimilia: ĩſtar potlus
ſignificat ad equlperatlonem uel ad mẽſuram: ut apud eundẽ. Ver⸗
gilium. Argolici clypei aut phœbeæ lampadis inſtar. Cicero exame
trorum inſtar uerſum. .
Inſtituta & inſtitutiones differunr ĩſtituta enim ſunt motes conſilio de
ratlone ſumpili. Nam mores bonos & malos dicim us: & in motem.

ſteſth

sng

cet n

t0
lnſtlte

ſump
morit
loſtleu

btla
tvt
lulſſitrt
laler
ea
inr
fan
h
ke
la
1

more
hlunt
elit

N
10684
an

plor
Pims

neg

len

ſe a1
enõ
cöue
beh.

in
o
5 A
catvs
le⸗
cloe⸗
ſut
ſmi
otlus
Ven⸗
num/

deſt ſimilitudinẽ ut in morem leonis:in morẽ ſtagni placidæq; palu
dis inqt Verg. Inſtitutum aũt bonus mos: ut faclam meo inſtitutoꝛ:li⸗
cet inſtitutum non nunꝗᷓ ſignificet inceptum propoſitum ab Inſti/
tuo quod eſt Iinciplo.
Inſtituta uero ut inſtitueram dicere boni mores ſunt conſilio be ratlõe
ſumpti apud Valerium max. Titulus ẽ de iſtitutis antiquis quaſi de
moribus antiqus.
Inſtitutiones ſunt pceptlones: quibus iſtituunt᷑ de docẽtur hoĩes ut li⸗
bri a Qulatiliano & Lactantio mu luſq; allis autoribus Inſcripti de i⸗
ſtitutione oratoria: flue alio noĩe atq; materia:
Inſiltuo: ulde inſtiruta.
Inſtratum Vulpianus ĩquit omne ueſiimẽtum cõtineri quod inliciaf᷑.
equoꝶg quoq; operimẽtum inſtratum uocatur.
ntentio nõ pro uolũtate atq; ppoſito accipitur:ſed ꝓ contẽtione:ut
intẽtio neruſ in cithara:aut in arcu:qui quo maglis ĩrenditur: eo ue⸗
hementiorem uel ſonum uel ictum efficlt: quo magis relaxatur: eo

remifioren
Inter agendum:inter actlonem:in agendo.
Iiter cœnãdum inter cœnam:in cœna: ſuper cœnamiinter conſulẽ⸗
dum ſiue cõſultandum: inter conſilia: ſiue conſuleatlones. In conſu⸗
lendo:ſiue conſultan do. e e
Interdico tibi aqua & igni:non afit iterdico tibi aquam & ignẽ. Neq;
Interdico te aqua & Igni.Illud aũt ttibus modis in paſſiuum mutabit᷑
Vnus cẽ.tibil iterdicrum ẽ aqua ð& igni:quod ẽ frequẽtiſſimum. Altex
hic: aqua Se ignis tibi ĩterchctus ẽ. Tertius hic:tu iterdictus es aqua dᷣe
Ignitſed tamẽ hic modus ẽ cæteris rariior.
Intereſtt ulde cuius. Vide ẽt mea. Vide quoq; magni & tantii⸗
Intercedit mihi tecum amlicitiatitercedit tibi cum illo affinitas:ĩterce:
dit ſibi mecum neceſſitudo. Hoc eſt amicitia affinitas: neceſſitudo ĩ⸗
ter nos ẽ medla qᷓdam:quæ nos cõciliat. Tribuni ĩterceſſerũt: cœplio
itercedit. Cato ĩterceſſitshoc ẽ in medium ſe uerbis ui oppoſuit.

Interrogo noſcẽdi gratia adhibet᷑. Percontor uero arguẽdi. Sciſcitarle

ut ipſa uox indicat ſciendi cauſa interrogare eſt.

Intra & infra differũt: q; intra ad numeꝶ de ſpatlum refert᷑: ut intra ui⸗

glnti dies: & intra muros. Non aũt loufra uiginti dies: uel infra murose
infra ad dignitatem & ad locum:ut infra dignitatem meam ẽ: & ifra
tectum ideſt ſubter tectum. Deniq; intra habet relatiuum extra: ifra
uero ſupra. Subter quoq; relatiuum habet ſuper. HMMUM
Introcludoin interioribus claudo:ſi reperittuur. .
e

Intereludo te:iter tuum impedloꝛ & quaſ ſter cludo. Vergi.intereluſit
hvems d terruit auſter euntes. Ciceroi Qui ſter ponoꝶ cadauerib?
corporum ſnorum intercludẽdum putauerũt: qua ratione etiam di⸗
cimus interſepio.
Interuertere: uide inuertere.
Inuenire: uide excogitare. ”MẽM
Inueteratus ab inueteraſco deſcẽdit:habetq; ſignificationem nec acti
uam plane nec paſliuã ut complacitus. ſ ſèè
Inuertere é quaſi n cõtrarium uertere: ut iteriora ueſtis aut pellis: aut
aliaꝶ reꝶ exteriora lacere: ꝓpoſtere ꝙ uerba pnũciaretut pro lauo:
Vola.Et iteruertere ẽ rem aut commodatam: aut depoſitam aut cre
ditam callide: doloq; ne domino reſtituat efficere.
Inueſtigo & pueſtigo nõ ſolũ qro:ſed & ꝗdẽ trequẽtius qrendo inue⸗

nio. Vt.
eſt aũt hoc uerbum a ueſtigiis tanꝗᷓ ſignis idiciſq; quibus ad rei noti⸗
tiam peruenimumuuas. .—
Inuicem mutuo: Qainti.in declamationibus: inuicem ſuſtinẽtes ĩul⸗
cem innixi: ideſt alter alte rum ſuſtinẽs & uterq; alceri innitens: inui⸗
cem quoq; e diuerſo uele contrario. Quinti. Qui ſi nihil iuicẽ præ
ſtẽt: idigni fucrunt defenſione. Plynlus poſteriorthabes urbanas iul
cem ruſticas ſcribe.

nuidia p̃ter illam ſignificatlonem nota mẽ uel dicto uel facto in alte⸗

rum maluolẽtiæ cõciliatioꝛut ſi ꝗs referat oſtẽdat ue calami ates ſu/
as: ut aut ori calamitatum odium cæteroꝶ cõcitet: ẽᷣ hoc uocat᷑ ĩui⸗
diam facere: uel uocare aut adducere in iuidiatn: inde iuidioſa res ꝗᷓ
attocitatẽ facti augẽs ĩuiſlum illud uel illius autorẽ facit. Et ĩuidia qſi
atrocitas uel detractio: in quam ſignificationẽ accipio illum uerſum
Inuidiam nimio cultu uirare memẽto. 2
Inuidioſus paſſiue accipitur. Ille. n. ignificatur: cni habetur ĩuldia:nõ
is qui iuidet: hoc paſſionem ſignilicat utiq; cum a uerbo uenit: ſecus
quum a nom'ne.
locus eſt in u erbo:ludus in facto. Vtrũq; tñ patit᷑ exceptionem: ut lu
uenalis. Quoties uoluit fortuna iocari: nõ. n. de uerbo ĩtellexit: ſed
de facto. & Ouidius: Mille face eſſe locos:turpe ẽ necire puellam lu⸗-
dere ludẽdo ſæpe parat᷑ amor.locos ꝓ ludo c ipſe poſuit:ioca quoq;
pro ſocos nõ nunꝗ legimus. Cicero ad atticum: taq; loca tua plena
facenan:e diuerſo ludus pro locus horatius. Sed tamẽ amoto quæra
mus ſeria ludo hinc ludere p iocari frequẽter inuenit᷑. Plynius: Lude
te me putas ſetio peto ludere dixit ꝓ iocati:& ſe non loco agerc: ſed

ſit ueſtigo quæro: iueſtigo pueſiigo quaſi acquiro. Ductũ

treloße

n ſerlo:qͥ duo cõtraria eẽ: Quintl.autoxr.ẽ ĩqulens. Iocum nero aceipi⸗
mus qd ẽ cõtrarium ſerio. Ludere ẽt dic uerſibus ſcribere ſed nõ fe
re nin in opuſculis: qualia ſunt epigrãmata: e hæc opulcula dicunt᷑
luſus. A lludere aut quid ſit uide in. A.
Iſte & ille ſi audite Priſclanum uolumus hoc differũtq; iſte ſpatlo pro
ar pinquiorc.Ille aut longiore ĩrelligit᷑. Cuius auctoritas plurimos im
an errotem iduxitig pro inud dicunt illud. Velut ſi ad hoiem longe poꝶ
uck tum ſcribas:ſgd noui in illa urbe ẽ:tmihi notum facle: ꝓ eo quod eſt
in iſta urbe:quod non wediocre peccatum ẽ. Nam de me loquẽs di⸗
en cere debeo:hoc capui:hæ man:hæc clultas. De te ueresiſtad caput.

Doa iſtæ manus. iſta ciuitas. De terua autẽ pſona: illud caput:ilæ manuse
. illa ciuſtas. Cicero in Antonlũ:remoue pauliſper iiios gladios. Vn

nt de naſcunt᷑ aduerbia Iſtic ſſtinc.iſtac.iſtuc ſtorſum.iſto. Vr idem ad
zai Leutulum. Qui iſt nc ucniunt auunt te ſuꝑpbiorem eẽ faetum. ideſt ꝗ
e ab iſta ꝓuincia in qua agis huc in italiam romãaq ueniũt. Alſiquãdo

E iſte acclꝑit᷑p hic.ut Quinti.luuenis iſte de quo ſumma in rebus hu⸗
ſcehi⸗ manis monſra fingunt. Et iterum:hic iuuenis patris ſui hæres ſolus
nusl Inuẽtus eile quoq; non nunꝗᷓ p dignitatem aut ? eminẽtiam ponit
indicans eſle: quod oẽs habeant noſie. ut Alexander ille magnunille

nair⸗ cenſorinus Catoꝛ: Architas ille tarẽtinus.
Iu rio qui pſonatus in ſcæna tragodias agit comœdiaſq; uoce & cor-
kin poris geſtu. Mimus ꝗ uel ĩtra uel extra ſcænaʒ geſticulationes qᷓſdã
leßf exercet imitaturꝗ; mores hoĩnm ac naturas p̃ſertim obſcæne. Nam
ſchi mimoꝶ ſcriptores res obſcænas & amores tractantlſtrionis nomen
ſn primnm e thuſco quodam hoĩie tractuʒ eẽ. T. Liulus ac Valerius ma
. ximus autores ſunt. Mumus egra co uenit Mimeomæ quod ẽ lmi⸗
uns tor. Mimi aſit tam hoĩes poemata uocantur.
ſau Itapro ſictut Quiti.Sed hæc eloquẽdi p̃cepta ſicut cognitioni ſũt ne⸗
B celſaria:ſta nõ ſatis ad uim dicẽdi ualẽt:&c. Accipit᷑ ẽt ita ꝓ ualde:ue
lu Clicero.Nec ita multo poſt edictũ b: uti affert᷑ & Caſii: Quitl.Nec
nſed tes eſt ita magni tpis ac laboris. De ita uide ẽr wNt.
nſin Iter faceretuiam faceretuilam munſe.
oo reer facere: & Iter habere differuntilter facere ẽ ut Imperiti loqunt᷑: it⸗
Hen⸗ nerate: ut periti ingrediiiter aut uiam Viam facere proprie ubi nõ
Urii erat ula ac iranſitus aperire-Munire uiã ẽ repurgare:reficeretac ſub
lA4 ſteruere interdum lapidibus: quales ſunt uiæ romanæ: filicibus ſira⸗
tæilter habere eſt iter aliquem eẽ facturum: Cicero: Et ꝙ ille ĩ Sars⸗
dinlam iter habebat. U “

e 111

””M

Iudem & item ſignificant id quod ſimiliter
lubere frequẽteridem ẽ:quod imperare: ut Quint. pater me luſſit. hic
tñ annotandum et ſcut eleganter dicimus impero mihi:ita nõ ele
ganter dicas iuſſi mihi:dicimus præterea ꝑ unum uerbum: facio im
perata. Sed iuſſa exequor aut perago & ſi quid ẽ ſimile. Dicimus itẽ
impero tibi hanc rem. Sed pater me luſit: & lubeo tibi illud: Et ẽt iu
berenon plane imperare: ſed quaſi hortati ut (uint. Spera tu: Iube
ſperare matrem. Gicero:litteris : quas ad me tarracone miſiſti: bene
ſperare iulſiſti. Cui ſimile eſt illud Terẽtii. Iubeo te ſaluere. Verg. i.
„V. redch; uiro promifla iubehbear.
locundus & gratus ſic differũt: ocundum ꝓprie in pſperis. Gratus
in aduerfis: locundus uero nõ qui lætus eſteſed qui lætitiæ alteri:ꝛut
proſper & ſaluber. Cicero ad atticum: fuit mihi ſæpe & laudis noſtræ
gratulatio tna ſocuuda & tmoris cõſolatio grata. Idem tamẽ lib. iii.
Inuectiuaꝶ ait. Eſt mim ſocunda in malis: & grataln dolore ueſtrar
erga me uolũtas: iocſũda dixit quaſi letitiæ plẽa & uoluptuoſa:qualis
eſt ĩ proſpetis gratia:q̃ſi plena affectus:e fructus.In iocũdo.n.quæ⸗
dam gratia ẽ delectationis. In grato nero ẽt cõmodi. Quſppe aſpe⸗
cus roſaꝑ liliorum uiolaꝶ: florumq; ac ſimilium iocundus ẽ. Aſpe⸗
ctus plenæ meſſi: huberum olearum: pingulũq; pecorum gratus.

Et pueritla ſiliorum atq; infantia iocundior: adoleſcentia uero ac iu

uentus gratior: utpote utilior.
Iugerum in fingulari ſecũdæ ẽ declinationlis: ia plurali tertlæ. Nõ aſft
ut alt Priſcianus iuger jugeris. Cum oẽs dicant nifingulari: lugerũ
in plurali jugeribus. Sgnificat at menſuram ducentoꝶ quadra⸗
Finr⸗ pedum in lõgitudinem: dimidii in latitudinẽ. Vel ut aliqui uo
lunt: ꝗqtum par boum uno dle arat:quæ fignificationes in idem reci-
dunt:ihæc Lau. Tu uero aliter in lima leges de lugero & lugere.
Ingulus anterior colli pars: unde uox halituſq; ꝓcedit. Ceruix poſte/
rlor. Vnde origo ẽ oĩbus neruis. Collum oẽs partes in ſolidum com
plectit. Et quoniam In iugulo mortifera ſtatim plaga ẽ præ cæteris
membris: eademq; pats uulneri obnoxie : ad quam mucro iter arma
ipſa facile ſubit: ab ueteribus dicebat᷑: petere iugulunnferire lugulũ
P eo quod ẽ petere mortem:intferte mortem.
Iugum montis: uide collis. ?VM —,—.
Iunor te ſum:ideſt minoris ætatis quam iu::uidelicet ſupero te paruſ
tate ætatts. =
Iora magis generalia ſunt ꝗᷓ legestſiquidem & ins pẽtium ẽ: & fus ciul
le. Cicero in rhetoricis lus naturale ſtatuit: ſed quod in hoies tatum⸗

„

lann.

kege⸗

dent
prin
nöt
kata
nes⸗
lorat
lure⸗
.

modo cadat. Cu us ſpeclies ſex eũ uolult. Religlonem. pletatẽ. Gra⸗

le tam- Vindicationem obſeruâtlamVeritatem. Ilus clullie dicimas ta
Nöee leges quã plæbi cita ſenatus cõſultaiclecreta pricipium reipõſa pru⸗
cbin dentum: quod ꝗ ꝓf itentur iuriscõlul nominant leges aut ſunnaut
uſi principis aut liberi populi: quæ ab rege condunfalcrius conlenium
tatiu n requirũt:quæ uero ad populum ferunt: quæq; Enc eius iuſiu fere
lobe ratæ nõ ſunt:quia rogari.i.iterrogari populus de his ſoler. Rogatio⸗
dene nes etiam dicuntur.
4 Iuratus ſudex diciur qui uraut.
Iure meo ſigniſicat idem quodamocdo: q mea auctoritate: meaq; licẽ
tla:ac cõceſſa mihi oĩbus lihertate. IT ullius ꝓ archia. Quare ſus qul
dem iare noſter ille ennius ſanctos appellat poetas. Suo iure inar e
Ner poeta erati& pbanſſimus poeta. ITdem pro meo lure ut idem alibu
l. ꝓ iure meo hoc dico: uos eo me priuaſttis. qᷓn contideter dico. Eſt. n.
elrr efficiens cauſa nõ finalis:qualia cætera ſunt hoc mõ dicta: ꝓ mea in
gvlls uos beniuoleria: ꝓ ueſtra in me homanitate. ꝓ ſua maiuetudine: pro
gur⸗ ſua pietate ubi efficiens ut dixi cà itelligit non hmalis.
. Iuriſconſultus & iure conſultus dicitur qui us ciuile profitet᷑.
lher luſſu tuo dieimus:cnlus plurale ẽ ſecũdæ potius decunationis i ſingu
1ng⸗ lari fece nunꝗᷓ. Neq;. n. dicere ſolemus iuſſo tuo:ſed iuiin. Necluſſibꝰ
in tuis dicimus: jed iuſſis. Nec iuſſus tuos: ſed iuſia tua: Hæc Laurẽ. Iu
uero aliter in Ima leges.
zat Iuuat:ulde conducit.
geri Iuuenta & Iuuentus: uide ſenecta.
cln baſco pro ſuo primitiuo labo acciptur.
Nvo “ Laborioſa res dicitur: uel ꝙ in ea laborem capiamus neceſſe
ch eſt uel quod plena laboris eſt.
. Labo & labor ita differunt: ꝙ labare ẽ ruere & repente cadere ut apud
ſe,/ Verg.labat ariete crebro ianua:labi uero leniter ſemſimq; deorium
won lretut labunt᷑ flumina labit᷑ anguis:labunt᷑ ab æathere penæ labunt᷑
ech⸗ dii a cœlo:nõ la bãt. Quint. Vt numẽ & deus delabi nideribus: & ue=
nlre deſliqdo puroq; aere uſdebat᷑.labi quoqꝙ dñriꝗ in lubrico impti
ld mẽtes ueſtigia ad terram ferunt᷑:nõ cum ruina ſed lentius ð cum alt
qua mora. Tam & ſi nõ nunꝗᷓ lapſus pro ruina accipit᷑.Et per traſla⸗
tionem de corporeis' ad Incorporea: deleo qui aut per iniirmitatem
animi: aut per imprudentiam deliquit dicimus lapius ẽ. Elabi quo=
que periculam fugere dicit᷑ eo modo quo anguis lubrieus: aut lan⸗s
guilla mano præhenſa lapſu fugit: ideſt manu elabituriita qui e me⸗-
dlo periculo enaſit elapſus dicitur:labo primà breuem haben abor

prmam ſongam:hince labor laberis & labero laboras primò breuem
Lacertoſus dicit᷑ ꝙ habet in ſe uehemẽiiam ac copiâ lacertoꝶ.
Laceſſo plerũq; in malam partem dicit᷑ Sed nõ nunꝗᷓ & in bonã. Pro⸗
uoco ẽt iIn malum & in bonum. Eſt aũt ꝓuocarc laceſſere tentare ad
pugnam:& ad concertationem.

Lætum id appellamus: qd aſpectu gaudium ꝓmſt. Nam gaudere pro

prie ẽ itrinſecus:ilætari extrilecus. Recte igit᷑ animata dñr læta quo

ties ætãt᷑: e qa ſic natura cõpertum eſt: ut qᷓ bona corpis ha bitudine
ſint alacriora:q̃ uero debilieriſtiora ſint:eo fitiut pingaia uocemꝰ Iæ
ta:ut oues lætas: boues lætos: læta armenta. ranſterim us hoc ad ſi-
milla ad ſegetes adchuites ad oliueta ad c æteras arbores. Dicimꝰ ẽt læ
ta ab effectu ꝙ nos lætos faciſittut locus tutus ꝗa nos tutos efficit.
Lamentatri ẽ noce quærula & triſti oratlone cladem teſtari ſuam.
Lamina: uide Bractea.
Laniſta: uide ludus.
Lapillustuide Gemmas.
Laſſum quod labore fatigatum ẽ: tam anſmo ꝗᷓ cornore. Ideoq; ad es

demuʒ ſpectat: quæ laboris moleſtiam ſentiũt. Laxus uero magis ad

anſmata: quæ ſuntlleuta mollia flexibilia: nõ dura: nõ rigida: ur laxi
rudentes. Iaxl funes: laxæ ehordæ. Lapſus a labẽdo ꝙ uel corpore uel

per tranſlationem aio & opinione labit᷑. Feſſus idem quod fatigatus

ſiue aio ſiue corpore. Defeſſus defatigatuſq;:iꝗ ita feſſus arq; ita fati⸗
gatus eſt: ut non queat amplius: & ſæpe a labore atq; incepto quod
inſtituerat defiſtat.
Latebræ holum dicunt᷑ proprie:latibula uero feraꝶ ſed nõ nunꝗᷓ ho
minum latebre ẽt ferarpum. “ðM
Lateritiuse materia laterum.
Lectiſternia dicunt᷑ ubi hoĩes in templo ſedere conſueuerũit.
Legatarius qui legatum accæpit.
Legestuides lura. .
Lego & perlego differunt legere quid ſit notum ẽ: perlegere uero ad
finem uſq; egere: ut Quinti:ldeoq; opus eſt intueri omne litis ĩſtru

mentumtquod uldere non ẽ ſatis: perlegẽdum erit Lactantius. Si le⸗

git perlegar.
Lætabunda ‚uide errabundus.

Leuo eſt alleuo& moleſtlam laborẽq; extenuo:nam pro illo fſgnifica
i0o quod ẽ ſuſtollo notum ẽ. Subleuo auteꝭ auxiliom defenſionemq;

præſto non nunꝗᷓ pro alleuo. Alleuo in altum tollo: uel de Imo de
ubi quid lacetiatꝙ; proiectum eſt tollo. Eleuo imminuo & extenuot

nem Qaint. Non uendere operam:non eleuare tati beneſicli autoritatẽ.
Nuſqꝗᷓ memini in alium lenſum reperiſſe me.&c.

d Liberi pro filis ſingulacẽ non agnoſcit:liberum tamenꝓ filio & apud
lell Qaint. & apud paulũ: Caiq; reperio. Sed ut dicã: lego TLitio ternas
Xjes unas in foro. alteras in ianiculo. Tertias in ſubura. ita non hca
o ex ternis liberis mels unos alteros: tertlos. Sed ex tribus iberis mels
o unũ ia alienã familiã dedi:alterũ abdicaut. Tertid hæredem iſtirui.
ir Cuius rei caauia eſtiꝙ quum dico unum alte teriium: adiũgi lolet fi.
1 lium: Et tres liberos quaſi tres filios: quod ita non fit in ædes i litteras:
n niſi ſubintelligas domum & epiſtolam. ð
Libertas in loquendo accipit᷑ in bonũ:quum quis non tmide. qd ſerul
cüd— le eſt: ſed ingenue de libere:hoc eſt ut iberũ hominem decet oqui᷑.
Licentia uero in malũ. quando hac libertate abutit᷑ uſq; ad temerita

tem & pcacitarem. Vade Quint. Et quæ in aliis inꝗt libertas eſt. in
al is licentia uocaf. in agendo ſimiliquoq; modo ut libere fecit. libere
egit: ideſt digna libero homie. Cicero ſæpe de libere dictis ac facris lo

de quſtur & de licentia Clodiorum queritur. Et Terentius inqui Dete
bad riores omnes ſumus licentia. eſt autem hulus nominis ſigmiſicailo i⸗
ſA punl a quædam facultas agendi quicquid uelis.
nel Libertinus relatiuũ ẽ igenuitlibertꝰrelatiuũ ẽ patroni: licet unſ idẽq;
tus ſit & libertinꝰ& libertꝰ.per libertinũ ſignificamꝰconditionẽ hois:iſ/
ali⸗ cmut per ingenuũ per libertum ſignificamus priuatum quẽdam reſpe
nod ctum:ſicut per patronũ:ideoq; libertinus adiectluum eſt:ſicut ĩgenu

us. eo ꝙ; non fit a libertina libertinabus: ut a liberta libertabus. Sed II
i⸗ bettus ſubſtantiuũ: ſicut patronus. illudꝙ ſolemus diffinire:hoc non
ſolemus. ut in liure ciuili.: ibertini ſũt: qui ſuſta ſerultute manumiſii
ſũnquẽadmodũ ecõtrario: igenui ſunt qui libera matre nati:nec po
ſtea ſerui facti ſũt. Significat᷑ eni ut dixi cõditio hois per ingenuũ d li
bertinũ. ut libertinus hõ: hbertina mulier: libertinæ conditionk. N
autem libertus hõ liberta muller hibertinæ conditionis. hæc. n. figni⸗
9 J ficant priuatum quẽdam reſpectum ad patronum patronã ue relata
.i. ad eum: eã ue: quĩ antea dominus: aut quæ domina hulus fuit: quũ

ſeruus ancilla ue eſlet. ut hbert? cæſaris. libert? meſſaliæ. berea clau
dii. kberta agrippinæ. Non aũt libertinus cæſaris: aut ibertina ideo⸗
ue interrogatnus hic ingenuus eſt an hbertinus. non aũtian libertꝰ
ſe Et quum reſponſum eſt ibertinus: interrogamus:cuſus libertust nõ5
cuius libe tinus. Reſpondeturq; eſt libertus meus. aut tuus. aut illiꝰs
1 Qæut Catonis aut nullius. Atq; libertus ſine pstrono patrona enon

eſt. liberunus poteſt eſſe. ꝗqᷓuis neceſle eſt eum aliquando habuille,

quo factum eſt: ut dicamus Colliberti Collberieq;: quẽsdmodũ cᷣ lteet⸗
ſerul cõſerueq; ꝙ ſii plures ſub umbra unſus patro ſint: ficur ili fſubi: lor
perio unlus domini: Non aũt Collibertini aue colngenut. Ad nullaʒ lgat
enim alterã priuatàâ perſonam plures horum refern poſunmt nec alii Lliare⸗
ab aliis diſtinguunt. Colliberti a collibertis diuiii ſunt:ut mei a tuis. Lluer
cõſerui a conſeruis. Et ibertus collibertuſq; efſe aliquando quis deſi man
nit: libertinus eẽ non deſinit. Aliberuno eſt libertinitas: Akbertonõ vn⸗
eſt iibertitas. Adicilam quod ait Suetonlus in uita Claudii in ipium epſſt
Claudiumiignarus temporibus appii deinceps allquandiu liberti gul
nos dictos non ipos qui manumitterent᷑:ſed ĩigenuos ex s ꝓcreatoo. ketx
Libidinoſus qui amat libidinem:& affectus eſt ad eam. ð u
Liber duo ſignificatipſum opus:& certà opis prem: hic Virgili æne hem⸗
is nõ liber eſt ſed. xli. libri. Georgica nõ ſùt ixe iber ſed libri quaituor ftten
Bucolica uero Vnus kber eſt:idemq; unũ Volumé. Georgica quat
tuor uolumina: Aeneis duodecim. Ouidius: Sunt quoq; mutatæ ter w
quinq; uolumina formæ.eſt autẽ WYolumen uel a uolo:ꝙ in libris uo
lũtas appare :uel ꝙ magis ſe querer ꝙ; uoluitur. quales libros hodie
hebrai quoſdã habent qualeſq; in ueteri & nouo teſtamento lectita?
maus fuiſſe & romani qui in libris arbaꝶ. l. eorticibꝰſcribebant. quod
libellos illos quos ferrent: cõmodius complicabant Volumina forte
appellauerunt. Vnde adhuc durat uerhũ euoluere libros pro eo qd G .
eſt aperire libros lectitandi gratia. quaſi rem complicatam exphcares
Niñ dicimus euolui libros propter numeꝶ paginarume Accipitur ãt leo
nunc euoluere libros: ſiue autores: pro eo quod eſt lecttare. Nec in⸗
ficias eo in ſingular librum accipi pro quolbet magno codice: euaʒ
ſi is cõtineat iliada & odyſeam, ut tenet rex magnum librum: & is ſit
homerus. Non tamen recte dicas tenet ibrum homeri.
Licentia uide libertas. ðMGdU e
Liceor uidet᷑ carere ptõ:tñ quaſi ptũm hẽat format a ſe frequẽtatiuũ: ſ
ſed eiuſdem tamen ſignificatiouis Lictor. Vnde ſũt ꝑucipia licitãs ſ
S& licitaturꝰ*. Vtriuſq; igit᷑ uerbi figniticatio ẽ preciũ deferre ĩ auctio
ne facienda:hoc eſt in uẽditione qᷓ pubiice fit, Hinc unũ cõpoſitum n
fit Polliceor: non multũ a primitina ſigmificatione diſſ dens. Eſt enun
polliceri aliquid ultro promittere. Ita qui licentur aut licitant᷑ ultroꝓ
re emenda preciũ allus alio maſus pollicet᷑: ut ſbi potius ꝗᷓ altert ue⸗ SS
nalia addicantur. Nã tali modo uendere Addicere eſt. Siquid tamẽ ĩ⸗
ter licer Se licitari differt. lceri uidetur aut ſine reſpectu eẽ alio eme l
re uolentiã:aut tantũ ſemel deferre precium. Lic:tari uero cũ muliis
Ilæpius augere precium ut emere uolentes deterreas ab emendo⸗

rolich Licet uide Et ſi.

eliſ, Listor miniſter conſulis. procõſulis. præſidis. p̃toris.ꝗ faſcẽ ulrgaꝶ al⸗
MAnrin ligatũ ſecuri portat. Suntq; lictores Cõſulis duodecim:aliorum ſenl.
nuneei Lintearius linteorum uenditor.
daf Littera in fingulari numero ſigniſicat elementum iplum. ut à b. uel
l manut ſeribentls ut ad atticum Clcero Nam alexidis manum amabã
tenG ꝙ tam prope accedebat ad fimilitudinem tuæ litteræ. In plurali uero
fſe epiſtolam: præterꝗ apud poetas: qui pro cpiſtola uerſus gratia in fin
Gnb gulati ſemper utuntur at Ouidius Quam legis abrapta briſeide lit
Deen tera uenit. Nam quod Cicero ad Cœſium ſcribitad ſe nullam litte⸗
ram Bibulum m ſte ita ait quaſi nullum uerbuʒ miſiſſe: quod ut ue
Mm hementer extenuaretnon dixit uerbum ant ſyllabam ſed litteram.
guanue frequentiſſimum igkur eſt litteræ pro epiſtola. Inter quæ duo nomni
leaqut na hæc elegantiæ differẽtia eſtiquod dic mus unam epiſtolam: unas
ltalet litteras: duas tres quattuor quiq; epiſtolas Binas uero ltzeras ter nas
dn quaternas quinas fenas ſeptenas ec nunꝗᷓ alſter quale eflet unas bi⸗
hodte nas ternas epiſtolas: duas tres quattuor litteras. præterea ſi dicas ac⸗
atu cæpi abs te binas litteras:inon ſubiungas quarum alteri reſpondi per
gh proximum tabellarium:alteri nunc reſpondeo: ſed alteris. De epiſto
torie la uero apertum eſt: ut accepi duas epiſtolas: quarum altert lã reſpen *
qde dſ alteri nũc reſpondeo. Cicero fere zit A ccæpi lirteras: Accæpi epi⸗
cald ftolas Plynſus frequenter etlam Recæpi.
ſut it Loco pattis:loco fratris: loco filii te hẽo Non ita accipit᷑: ꝙ ubi il li ãtea
Ncb erant:ibi tu nuuc apud me ſis Sed qã in ea charitate qua illi aut ſue
ten runt aut ſunt aut eſſent aut eſſe debeãt. Dicitur etiã cũ In: Vt Chry⸗
br ſis pamphilo Apud Terent. loquit᷑: i te in germani iis loco dilexi.

Cicero in Verrẽ:in parentũ loco queſtoribus ſuls prætoris eẽ opor
tere. Quod aut ſequit᷑ in locum pous ꝗᷓ in loco requirit: Quint. ni
ſi in eorum locũ pietas & fortitudo & honeſti tẽporis Imago ſuccel⸗

in ſerit. Dicimus quoq; loco uoluptatis mihi ẽ loco honoris. loco turpl⸗
ucho tudiuis. ideſt noluptuoſum honoriticſũ turpe. Eccleſi aſtici auteʒ paſ⸗
ſan ſim utunt᷑: Ego habeo te in patrem: Tu es mihi in ellum. Accſpio te
⸗ in ffem Sed dñt ueteres hẽo te loco patis. Tu es mihl loco filii Acc
e pio te loco ffis: Vel habeo te ꝓ pr̃e. Tu es mihi pro ſilio. Aceiplo te
⸗ prro ffe: & nõ nuliis allis mocdis. i'dẽ ueteres ſic loquebant᷑ Reuertor
ue in prem: Tibi redii in amicũ ſed hic uerbum ceſt ſigniſicans motum-⸗
GDH Longe pro ualde ſuꝑlatluo dat᷑: Quint.longe omnium quos uidem
6 mihi audire contigit præſtãtiſſimus. Dat᷑ item commparatlnor erg⸗
. li. liii. At pecibus longe melior lycus. A mat enam longe ſecum ium

enn
„ tate⸗
glAliꝰaliter. ſecus. ante. poſt. præ. ut longe p̃ſtans. lõge pſtat. Quſan om
tilianus: ſed eũ longe præcedunt ingenia uiuentium. Et cætera q̃ ſu⸗ Locte
perlationem quãdam habent & pxime ad cõparatlua accedunt ut lõ eſtp
ge ſuperat. longe uincit. Et ea quæ diuerſfitatem:qualia ſunt diuerſus mo!
DIMmIIIsallenus ut longe diuerſus. longe difiinilis. longe allenus. Lucu
item longe princeps. Quint:. Nouemiuero lyricorum longe pinda⸗- lccu
tus princeps.longe igitur pro ualde proprium exceptis paucis com real
paratlui & ſuperlatiul. ipſum auteʒ Valde poſitiui & uerbi: ut ualde o
Adlues. ualde pauper: ualde laudat. ualde uituperat. Nec auſim dicere r
longe dlues.longe laudat. Nec ualde ditior. nalde ditiſſimus. 8
Lotlum pro urina ponitur:prima tamen breul non longa: 8

Lotlo & lauatio nomina ſant uerballia.
Lotor & lauator dicitur.
Lubricus locus eſt: in quo neqᷓas inſiſtere:nec ĩgredi.quales ſũt herbæ
perfuſæ ſanguine aut alitar humectata. marmora leuigata. lapideſq;
uel humore cõſperſi. Terra glaclata:aqua gelata. pauimẽta cæteraq;
hmõi Inbrica dicunt᷑.inde per tranſlationẽ Adoleſcentiam uocamꝰ
lubricam:in q qui ſunt uelut in glacle facile labunt᷑. Anguilla quoq;
murena ac fimilla lubrica ſunt. Alio tamen modo uidetur Cicero di
xiſſe lubricos oculos. ita enim ait ille de natura deorum. ſed lubricos
oculos fecit & mobiles ut declinarent ſiqd noceret: & aſpectum quo
uellent facile conuerterent. Dicti ſunt oculi lubrict eo modo quoa ꝗ
buſdam pes lubricus:pro eo ꝙ eſt in lubrico. ita oculi quaſi in lubri⸗
co poſit ſunt:ut uix queant conſfſtrte.
Luce & tenebris pro die ac nocte accpe ſolemus. Differt tamen prĩa
luce a prĩa die.Nã ibi intelligit᷑ prima ꝑs diei:S quaſi diluculo. Hic ãt
prima dies. ta primis tenebtis & pria nocte. Ibi de prima ꝑte noctis
loquimur. Hc de nocte ipſa:ideoq; Ante lucẽ dicimus melius ꝗᷓ ante
diẽ:ſi dilucul ſigniflicamus. Nãq; ante diẽ p ante tp̃s dici ſolet:p̃terqᷓ
ſi de certo dle loquamur: ut ante diẽ decimũ: uel ante ſextũ calenda⸗
rum nouẽbrlũ.i.ſexto die ante calẽdas nouẽbres. In quo quidẽ loco
præceptũ pauli inſerere nõ inutile fuerit:qui ait: Ante diem decimũ
calendarum: poſt decimum diem calendarum æque utroq; ſermo
ne undecima dies ſigniſicatur: pterea ante tenebras de ante noctem ꝓ
crepuſculo idem eſt. Reperitur autẽ luci pro luce: ut Veſpi ꝓ aeſꝑe.
& ruri pro rure. Cicero in philip. Quis enim audeat luci. dec.
Luctus ẽ dolor ꝗ exteriꝰ ꝓditur uuitu ipſo atq; aſpectu. Sæpe lle ipſe
hablitus uultus atq; ueſiis luctus ẽ. Vñ ſecſido bello punico poſt cla⸗
dem illã cãnenſẽ cenſuerũt patres cõſeripti:ne fœmiæ ultra. xxx. di⸗

——¶ ne — —

”MẽMẽ cä

es in lucu eſſent. Non uidellcet ne eſſent in dolore: non enl inpe-

ai rare doleri poſſumus. ſed ne in illo lugubri habitu. Et matronæ iunt
u⸗ uum brutum anno luxere.
u Luctuoſus magis ad rem ꝗᷓ ad hominem pertiinet. ut res luctuoſa: noc
liut eſt plena luctu.neſclo an liceat de homĩe miſero ð afflicto dicere:ho
Y’ mo luctuoſus:ſicut fortuna huins luctuola.
⸗ Lucubratiuncula parua lucubrattoo. —
. Lucus ſylua. Saltꝰ & nemus ſic differũt. Sylua gñallus nomẽ eſt præte
rea ſole eẽ cædua. lucus nequaꝗᷓ cæduꝰ ẽ. ꝗn potlus man u cõſtus re
ligioſuſq;tatq; uel alicui deo: uel alicuiohoĩs cineribꝰconſecrat?.õc;
aut circa delubra numit. at circa ſepulchra uiroꝶ poſit c. Salt? ue

ro ſylua ĩiula:nec trãſcuuins ꝓuia ĩ quo paſci atq; æſtiuare pecudes
ſolẽt aut ſi locꝰ aerq; patlat᷑ hyemare. Nemora ãt uoluptatis cã cõꝑa⸗
ta & plena amoœnitatis. Ludlicra & nõ ludicria ab hoc ludieri
dicimꝰingꝗt Priſ. Verg. Ii.xli. neq; n. leuia aut ludicra petunt᷑ pᷣmia :ꝑ

n qd uult ludicra tertiæ declinatiois: cũ cõtra notũ ſit ſcde eẽ ut in lege
⸗ llla frequẽter repetita: Qui artẽ ludicrã exercuerit ĩ q̃tuordecim pri⸗=
mis ordinibus ne ſedeat Ars ludicra & ars iſtrionica d ſcænica: è ur
n ſentio quicquid nomine ludicri intelligitur. Nam ludicrum quod eſt
og ſubſtantiuum non modo ludus iſtrionicus eſt: & ſcænicus. ſed quod
1 cunq; luſorium opus ac ioculare: etiam ludi publici.
c Ludibundus: uide errabundus.
* Ludus & iocus quo differunt: uide iocus.
4 Ludus differt a luſu ſiue a luſiõe. ludus eni tũ ꝑ culũ tum ſpem ſiblꝓp⸗
dH poſitam hẽt. Luſus nihil præter merã uolu ptatẽ itaq; ꝗ pila qui tro⸗
cho:qui etiã quocunq; gñe talorum delectationis gratia ludunt luſũ
Aü votius ꝗᷓ ludum exercent. ideoq; ludũ talarium dicimus nõ luſum:de
ti maam aleæ:qui etiã lege prohibetur. Quidam etiam hũc lulum uo
d⸗ cant: Suetonius. Ii. itii. Ac ne ex luſu quidem aleæ compẽdiũ ſpernẽs
e Dicimus etiam ludum ſcholam ipſam ubi & periculũ ſpes ẽ: & cer
dH te labor atq; uapulatio. ut Dionyſus tyränus regno eiectus factꝰ eſt
49 ludi magiſter Eſt igit᷑ ludus tũ aliaꝶ quarũdã artiũ:tũ ſchola grãma⸗
co ticæ quã triuialẽ ſciam dicimꝰ: ꝙ in triuiis de cõpitis docet᷑.Hoc ideo
admonui ꝙ ꝗqdã impiti Triulalẽ ſciam appellãt, Grämaticã. Rhetori
no cam. Dialecticã. Quadriuialẽ allas quattuor liberalium artium. Lu/
4 dus igitur ut dicebam ẽ aliaꝶ quoq; atxtiũ: ut muſicæ. Ludus armoꝶ:
e qui idem ut ſentio gladiatorlus dicit:ubi diſcunt gladiatores. Ludos

tamen gladiatorios frequentius ꝗᷓ ludũ dicimus quoties unum plura
ue paria gladiatoꝶ ad ſpectacula pugnatura produnt᷑. Quæ res mu

nus gladiatoriſ appellat᷑ qa populo tàꝗᷓ munꝰ donat᷑. & ͥ donat mu
nerarlus: & qui famillã gladiatoꝶ hẽr gladia toreſq; domi ĩ diſciplia:
& ut dixi:in ludo exercet:ac poſtea uẽdit laniſta. Vocantur autẽ ludt
gladiatorii: ſicut ludi apollinares ludi circenſes. Iudi ſec uares. Nam
ſpectacula publica utiq; in honorẽ deoꝶ ludos antiqui uocabant: Vt

nõ abſurdũ ſit ſolẽnitatem in natali die ſanctoꝶ præſertim cũ appa⸗
ratu illo & pompa ludos uocarl. Hæc de ludo & ludts hactenꝰ. De lu
ſu quoq; aliquod afferatur exemplũ. Quin:Nec me offenderit luſus
In pueritla: eſt & hoc ſignum alactitatis. Et ſterum paulopoſt. Sunt ẽét

non nulli acuendis puerorum ingeniis non inutiles uſus.
Lues & peſtis hoc difterũt: quo gen & ſpẽs. Nam quum in urbe aut
in agto febres alludue genus morbi ſæuit: ſiue ſolos hoĩes: ſiue ſola
pecoraiſiue utroſq; corripiens Lues dici. ur. Interdum etlam ſi arbo
res ac ſata. Peſtis uero aut clto occidit: aut cit o abilt ab eo quem inua
ſit:quæ eadem dicltur peſtilennlnliaaa.
Lupus apud Varronem. & ennlum: ee fabium pictorem:etiam In ge⸗

nere fœminino inuenitur.
S Aceror:ad animum magls pertinet: quaſi affligor. V
AMaceſco mag's ad corpus: Videtur autem ratio uelle dici po
Aus Macreſco ut nigreſco pigreſco ægreſco: Sed etiamdic
pPpoteſt maceſco ut aceſco. Crebreſco tamen potius dixe rim
ꝗᷓ crebeſco.per marcreſco autem d fimilia In Sco incrementum aſſi⸗
duum atq; continuum declaratur. non inchoatio.
Macret idem quod macer eſt. Y?YVMUMVVM
Macdefſio de Madeſco differũt:ut patefio de pateſcoiq hæc in ſco paſſio
nem ex. ſe habẽt: illa uero extrinſecus allatã: ut ĩ ægvpto Cxſar qudᷣ
hoſtes fugeret elata leua natabat:ne libelli quos tenebat madeffjerẽte
melius ꝗᷓ ne madeſcerent. Et quum fores apetluntur mellus patefiũt
dlicitur quã pateſcunt. hæc lau. Tu uero aduerte Naſonem. li. mer. di
cere: Contraria tellus Nubibus aſſiduis pluuloq; madeſcit ab auſtro
Et poetam.li.ii æn. Atq; atria longa pateſcunt- è
Magiſtellus diminutiuum eſt:a:magiſter. 4
Magis aduerbiũ ẽ compatiuũ a:magnum poſitiuo: Vnde ſic loqmure
magis poterat pompelus ꝗᷓ Cæſar: ſed poſtea maxime potuſt omniũ
cxæſar:præterea magis comparationis aduerbium nunꝗᷓ comparati⸗
uo uel Superlatiuo apponemus: ſed tantum poſitiuo.
Magna autoricate es uir:ucl magnæ autoritatis. utroq; enim modo d⸗
cimus. Sed raro ſine adiectiuo dũtaxat in genitiuo: nã ĩ ablatiuo nun
quam Clcero In Sal. Nunquid quos protulit Scipiões ðe metellos an

Rma
blia⸗
klac
Nn
u
Pel
ſos
Hi

io

im
ſi⸗

ch⸗

H
ſ⸗
„d
Ho

8

d

te fuerint aut opinionis aut glorf-.· Dð M
Magni refert & magni intereſt dicimus:ſtem magni æſlimo. magniſa

clo. magnipendo.

Maſor. xx. annis ego ſum.i.maioris ætatis ea ꝗᷓ eſt. xx. annoꝶ. Vel ma
ioris ætatis. xx. annorum. Nam & hoc licet dicere Sum maior. xx. an
noruz. I. a tate tali. Dicimus pᷣterea: Malorẽ laudẽ aſſecutus es patre
tuo tuiſq; maioribꝰ: Vix audeas dicere IT ua laus ẽ malor patre tuo.
tñũ ſolemꝰ aliqñ ſic uti: ui Quinti. maior pior a cognitiõe ſumma eſ.
Maliores dñr oẽs ꝗ ante nos ſuerunt. utiq; ꝗ liberos reliquerũt. atq; ii
in nfa ciuitate maiores qñr. ꝗ uero poſt nos poſteriores Cice. in Sal.
ego meis maioribꝰ uirtute mea p̃luxi:ut ſi noti nõ fuerint:a me acci⸗
piãt nitiſ mẽoriæ ſuæ. Tuuis uita quã turpiè ægiſii magnas effudi
ſii tene bras:ut ẽt ſi fuerintegregii clues: certe uenerint ĩ obliuionẽ.

Male Infra oculos ſunt hoĩ tm: s priſci genas uocabãt. xil. tabulam in

terdicto rad eas uetãte pudoris hæc ſedes & rotũda i ſpém malſtnã de

mala & malũ primãẽ lõgâ hẽt. malus uero mala malũ primam breue-
Male iudico:male cenſeo. male ꝓnuncio. male opinor. male ſentio. ma

le exiſtio.hoc male ad me ſĩpſũ refert᷑:rrorẽq; meũ declarat. Male co
gito ad alterum reſertut: ſigniſicatq; pnitlẽ non errorem. Item male

dico ilbi male opto.male pᷣcor iibi.aut male impcor.his nõ nihil hmi

lia ſũt: male de teſentio male tu de me exiſtias. male de illo iud camꝰ
nõò error hic ſentiẽtis cxiſiimãtis iudicãtiſq; inuit᷑: ſed uitit m de quo
ſudicamus exiſtimamꝰ? ſentimus. Male quoq; audio.i. infamor crimia
mea audiẽs. cuius co btrariſi ẽ male dico. Bene quocq; maxima ex ꝑte
huic ſimile eſt: ut de te bene ſentio: bñ t bi pcor. bene de ie mereor.
Male nõ nunꝗᷓ pro ualde: ut Comici frequẽter: male mihi timeo: ꝓ eo
quod ualde timeo. Cicero in bruto: Scriptores llos male mulctatos:
id eſt ualde g quaſi bene mulctatos ſed in malum ipſorum. Terẽtius
in adelp.illud rus nulla alla cauſa tam male odi: niſi quia prope ẽ.iã
male pro eo quod eſt tam vadel. —
Maledico datiuum poſtulat: Nunc uero ad imitationem græcorũ ha⸗
bet etlam aliquando acſuum.
Maluaceus ex materia maluæ.

Malleolus a Sarmẽto ſic diſtat: ut pars a toto. Eſt enĩ malleolus ut pla-

cet columella in modũ mallei roſtra habens:aptus plãtationi. Q uã

do aſit are ſacta Sarmenta ſunt cuʒ malleolis igni reſeruata indifferẽ

ter uocant᷑. Nam & annibalẽ legimus ſarmenta cornibũs boum alli
gaſſe eaq; icend ſſe: ut hoſtes falleret. Et nõ nullis ciuibus romanis q;
domos haberitplenas malleoꝶ ad capitolii urbis ĩcẽdia fraudl fuit

Mandare eſt allcul perſonæ gerendum aliquid exe quendũq; coͤmitte

re. Quint. mandata tamẽ tua fill perago ideſt ut nunc loquimur cõ
miſſiones. non autem iuſſa. nam deformie alloqui eſſet: ſi filius iube⸗
ret imperaretq; patri. Præcipere eſt cum magliſirorum: quod ẽ præ⸗
cepta traderet tum magiſtratuum de ſuperiorum perſonarum.
Maneò uide moror.-

Marinum piſcem dicimus: & auem marinam:ac deſ marinũ uel deam

uel nympham marinã. Nominatim quoq; uitulum marinum. Ilupũ

marlnum. turdum marinum. præterea aquam marinã.caſũ marinũ
periculum mari num. ſonuʒ fluctuũ aquam marinam nõ maritimâ.

„ D

Nauem marinã quod ẽt nauern maritimã. Rurſus oram maritimã.
gentẽ maritimã. res maritimas. bellũ maritimũ: Non traſmaritmuz

nõ marinũ Item hoĩem gentẽ urbem triumphũ träſmarinũ. nõ traſ

maritimũ. horum oĩum hæc dr̃ia eſt: ꝙq marinũ uocat᷑ quod ĩcolit ma
re: aut cx mari eſt. Maritimũ quod mare accolit. & ad mare eſt. uel ad
mare fit. Tranſmarinum quia tranſmare eſt. Traãſmaritimũ emm fo
ret quod trans loca maritima eſſet: idem ꝓprie quod mediterrancuz.
Mater uide filluas.
Matercula diminutiuum eſt a mater. .
Matuꝶ in frugibus ꝓprie dr. Et id uno mõ.In perſonis uero ſigurate
& hoc duobus modis. Vno ſic: Ego ſũ maturus audiendæ phiæ. In
es maturus rei militari. deſt perfectionẽ tꝑis habeo ad hanc re m. un
deætas ſenilis vocatur matura quaſi omnino perfecta & tempus debi
tum aſſecuta. Altero ſic. ego ſum homo maturus. ideſt perfectis mo
ribus: Inde matureſco maturus fio. Et maturo matuꝶ facio. uel perſi
cio atq; feſtino. ut Vergilius maturate fugã. Cice.ad herẽniũ in æta⸗
te maturrima dixit. pro in ætate feſtinatiſſima. Et mature pro clto⸗
Maxilla dicltur quæ oris hiatum efficit: ubi molares affixi ſunt. Nomẽ
diminutiuum non re ſed uece. .
Me me. Te te Tu tu Se ſe. gemiĩari ſolẽt. Verg.Ii.ix:me me adſũ ꝗ fe⸗
ci ĩ me cõuertite ferg. Cice: ĩ Antoniũ. Tu tu faces illas icẽdiſti &c.
Mene ineæpto deſiſtere uictam: Nec poſſe ſtalia teucroꝶ auerterete⸗
gem ð iterum:mene iliacis occumbere campis Nõ potuiſie:? tuaque

hanc animam effundere dextra:hæc Vergiſius. cicero in Briio. TG

brutus admirans tantã ne fuiſſe obliuionem Inquit in ſcripto preſer
tim ur ne legens quidem ſenſerit ꝗtum flagiti cõmiſiſſet: In his om⸗
nibus placet mihi ſubĩtelligi uere ne ita ẽ me nõ poſſe auertere italia
regem teucrorum dec. Ply. iunior ad adrianũ: hominem ne romanũ
tã græce loꝗ:ideſt uere ne ita eſt:iuel oportet uel oportuit ne. Teren.

N—

itte in andtia:feruon fortunas meas me commliſiſſe tam futili.
uch Me occupato in admiſtratione magiſtratus nullum tempus ſeponere
bo ad ſtudeédum poteram. Vel me oceupàto in aamiiſtt anone magiſtra
NDI tus:nullum täãpus mihi reliquum erat: rarifime latini ic locut. ſuut

Græci fre quẽter. Sed hoc modo potlus: occupatus in admiſtratione
magiſtratus nul lum teupus ſeponere ad ſtudia poteranizuel occu-
* pato in admiſtra tione wagiſtratus nullum mihi tempus ad ſtudia ce

ni llquum eratt di irar ſſime non tñ nunꝗᷓ. Nam ꝗqdam ſit ocuu ſunts
H ut Hora rius de arte poetica: ſe puero cenlſor caſtigatorq; minorum.
i. Qu. I ullius ad tyroné᷑. Non potes effugere huius cuipæ pœnaz te
ue pattono: marcus eſt adhibẽdus pro te patronus.
nn. Mleditatio armoꝶ: meditatio declamandi meditatio gladiatoꝶ: ideſt
re exeteitatio: actus enim corporis ꝑ uetbum med tor idicaf.
hnn * Mei tui ſungenitiui paſliut ſemper accipiumur. Quinuliant 8. Et qd
* inter iſta difficillimum fuit amore mei uicit ettam matrem ſuam: C
cero quod deſderium tui ferre non poſſet. Et me tui pudet. Vergi.

1 dlb. vi. qu ꝙ ſul memores alios fſecere me endo. Non ngniſicatur hic
lcl⸗ aanmor meus:quem in alterum habeo. ſed ut ſic dicam de me quem al
ter habet: & quo amor. Item non deſiderium tuum: ſed alterius dc te
S pudor non tuus:ſed de te. Et memoria non ſua ſed de ie. Præterea

ulate de genitiuis noſtrum & noſtri. Veſtrum & ueſtri uideto in. N.
Tn Cã mea ueniſti & cã mei etiam differunt. Cauſa mea accipſtur poſ⸗
ſeſſiue: eo modo quo uia mea ueniſtzpecunia mea fecitti iumptum.
deh⸗ QCLaulſa meſi uero paſiiue: eo modo quolbeniuolentla eſt. modus ta⸗-
Usn men prior eſt uſtatior: fama mea & fama mei eiuſdem rationis é. EP
dd mea fama frequẽtlus dicimus. Imago mea ſcilicet quæ mea eſt: ut ſta
NH tura mea: forma mea. Imago mei nempe ꝗᷓ de me eſt. Sed prior mo
N Qus uſitatior. Hæc quæ ſequunturin utranq; partem frequetuora: ut
opNre alterum tamen alterius ſenſus ſit. Memorla mea actiue ꝙ ego recor⸗
dor.Memoria mei ꝙ alii de me recordantur: uelh mentionem habent
go . Sape etlam poſſeſſiue: eo modo quo tama mea dolor meus quẽ iple
llac. patior. Dolor mei quem alius de me patitur. Vel forſitan ego ipſe:
ele⸗ limque dolens meam uicem:ſicut dicimus miſereor mei. Copia mea
e polſ tſſue:ouã ego poſſideo. Copia mei paſſiue: qua poſu deor: ut fa⸗
,„JIi „ ciam omnibus copiam mei non mesâ. Mereitcix facit omdibus copiã
rt ſuſinon ſuam. Poteſtas mea quam habeo. Mei qua habeor. Viiiuas
0NOH mDaea alud eſt ꝗᷓ utilitas meinbi poſſideo. hpoſudror. Quintiliahuz

/ . Sccut aliquid præſtaret patriæ utilitas mei: ideſt de mme. Fanidium
H1 meum quo ego alios faitidio: faſtioium mnei: quo ab aliis ſaa dior,

. . . . . . „
„. . x .. 2ðð ”MM ..

Qu im dico. Hæc eſt pars mea non de corporis mel parte intelli⸗,
gitart ſed de hæreditatis: & iterum hæc eſt pars mei: non de hæredi⸗
tate ſed corpore: manus pars mei eſt non mea: fundus pars mea ẽ nõ
mei. Dimidium tui maius ait eſle: ꝗᷓ dimidium ſui:profecto de corpo
re Intelligo. Dimidium tuum maius ait eẽ ꝗᷓ dimidium ſuum de pda
aut de cibo:alliſq; ſimilibus intelligendum eſt:medium tui tangamt
non medium tuum 2ð
Meli pr ſciani eges. Tuſ priſclani egeothæc oratlo declarat meum pri
ſcianũ:nõ me priſclanum. Non allter ꝗᷓ ſi d'cas eges mei patris: egeo
tui domini:quod proſecto nonẽ primitiuor ab eo quod ẽ ego: & tu
ſed dertuatiuoꝶ ab eo quod ẽ meus & tuus. Itaq; dicẽdum ẽ: mei qui
ſum priſcianus eges. Tui egeo ꝗ priſcianus es:uel me prilciano eges
te priſciano ego. 55
Mea. ua: Sua. Nfa. de Veſtra itereſt & refert dicimus:non aũtimel.
Tuli. Sui: Noſtri. & Veſtri. Non licet enim primitiuis genitluis dare
ſignificationẽ actiaam. Eſt aũt illud mea tua ſua nõ ex parte ante: ut

ꝗdam uolunt. Sed ex parte poſt. Non aliter ꝗᷓ quum dicimus: hoc ĩ⸗

tereſt illius:quaſi hoc ẽ officiũ illius.lIta hoc intereſt meti ſi liceret mel
alliter acciꝑe ꝗᷓ paſſiue. Nunc dicimus mea in uoce poſſeſſ lua: ſed ita
tñ ut ſit primitiuſ & ſubſtãtiuum S& nõ adiectiu. Iſta uerba uolunt
poſt ſe genitiuum affectluũ ſiue poſſeſſiuũ. Dãda ergo fuit uox poſ⸗
ſeſſiui ꝓ ſignificato priminultnõ genitiuus poſſeſſiui:ꝗ idem erat ꝗẽ
primitiui. Sed ablatiuus ꝗ natura gfnitiuo ſ millimus. Et in genere
fœminino uel tanꝗᷓ medio trium generd. uel ſuauſtatis gratla:ne du
rum uiderer᷑ meo noſtro tuo ueſtro & ſuo.Ideoq; hi ablatlui iũgl ſibi
patiunt adiectiua illa tanꝗᷓ actionem poſſeſſonẽq; ſignificãtia geni
tiuo:fic mea ſo ius intereſt. Tua unius refert: ſua ipſius intereſt: non
mei ſolius:tui unlus: ſui lpfius.
Memini pro recordor tlgenitiaum:itum accuſatiuũ poſtulat Teren.
Faciam ut meiq; & huius diej ac loci ſemp memineris. Cicero. Ola
ꝗ̃ curãt ſenes meminerũt uadimonia cõſtitura: ꝗ fibi cui ipſi debeãt.
Memini pro eo qd ẽ mẽtionem facio recuſat actm:poaſtulatq; gtum
uel ablatiuũ cum pᷣpoſiuont de. Quĩtiliannstneq; oĩno hulus rel me⸗
minit poeta ipſe. Et irerum:de qbas multi meminerũt.
Memoria teneotnon memoriter: pronũtio uel narro memoriter non
memoria. Complector tñ memoria & mẽorlter: repeto memorliter
&& memorla:aliud iñ ẽ ille ablatiuus: ꝗᷓ illud aduerbium memorta. n.
quid ſignficat apparet: memottiter uero ẽ quod imperiti dicũt corde
tenus & mentetenust apud tñ Plynium tñ ad romanum lego. Tu fa

a

Mer

4„ eEelillime ſudſcabis: ram memonter tenes: ut eum hac cõletre polſis
„65 Srlirecte ſic ſcriptum eſt: tecte fc diei iudicauer.
Men ſarii uide argentarlius.
Men thaſtrum dicit̃᷑ ꝙ ſv-lueſtrem mentham imitatur.
4 Mentior dietum quia contra mentem loquor.

Mentum dictum quia in mentione faclenda hoc eſti loquendo præc

22 pue mento utimur. MUWW
. lereor de teteſt aliꝗd in te confero: Si beneficli qdem benemereri de
te dicor: Iin aſũt offenſionis:male de te mererl:nõ nunꝗᷓ uirũq; reiice
14 mus ſed in ambiguſ ſenſumint qd de te ſum meritus:non numꝗᷓ per
8 negatlonem ſic hoſes nihil de me meritiadeſt ꝗq nihil in me beneficiſ
autoffic còtulerunt. Demereor quoq; ꝓ bene de aliquo mereor acs
1 clplt᷑. Scd cum acttõ: ur Ouidius crinne te potul demerulſſe mee:
In Quint. Simul ut pleniore obſeqo demererer amãtiſſimos mei. Eme
n reor idẽ pœne qdᷓ mereor:pteritum eios emerſtus: Vnde emeriti ſii
ee pẽdia ꝗ militia pfuncti ſunt nominant᷑: & ĩ ſignificatione paſſiua:ſii
pengcia emerita. Qulint. Emeritis huic bello Ripẽdiis:
Ui Mererhuide meritoriam tabernam.
n Merere ibidm.
Merettix ibidem.
gi Merito ſi pueri ibidemmttte—
e Meritorlam tabernam diuerſorium atq; hoſ pitium mercenariũ noca
a mus quo cuiq; itroire licet danti mercedé. Nam mererl mercede ope
ſſ rari laborare atq; alteri inſeruire ẽ ſõq; merere ĩ militta ẽ exerceri: ꝓ⸗
4 prle tñ ſpe ſtipẽdii ac pᷣmii:qã dicit᷑ ſtipẽdia facere:hĩc meretrices di⸗
M cctæ ſuã d ipſæ militiã exercẽtes: ac ſiipẽdis ſua faciẽtes: & adiectiuũ
meritorius meritorla merſtorium unde ſcorta maſcula pueri meritos
rii uocant᷑. Nam puellæ non uocant᷑meritoriæ: ꝗppe proprie ſuum

habẽtes nomen quod eſt meretrix. .
Meſſis tum ipſa meſſio ẽ tum ſeges iam matura. Se mentis ẽ ſatio ſiue

4 ut ſic dicam ſeminatio. Liulꝰ campani ſementẽ faeere poſſent: Cice.
“ de oratore: Qualem ſemẽtem ſeceris: ita metes Mirorq; quare apud
Hyeronimũ in geneſeos prĩcipio & ĩ allis locis ſementis pro ſemine
politum eſt Haæc Lau. Tu uero limam uideto.
n Migrare: uide commigrare. èẽ
MIillenummũ fingularis ẽ numeri. Cicero ĩ phiſip. Inuentus ẽ qui L.

. Arnuntonjo millenaumm ferret erpenſum. Et pro milonenn qbus py

pter inſanas iſtas ſuſtructiones facile mille hominũ uerſabatur Varx
ro etlam ſcribit hoc milledenarium pluralem uumerum efferf hac

2* — „ . 1 *.
4 . .

miliadenatium. Illud addimus mille hominũ dici: &milis hominum
Iterum mille homines dicitmiha uero holes non dici. Duo. n.ſubuntã
tiua non cohærent hine coppuauaul.
Mimus: uide ifirriii..
Minimũ è propriũ aduerblũ ſuperlatiuũ:Minime uero pro negatiöe
accipitut quanñ uequaꝗᷓ: ut hic homo ẽ minimi litteratus i. pauxillũ
Iitteratus. Ego ſum minime litteratus ideſt ldiota: & nihil prorlusha
bens htteratuz. èl
Miiſieriũ miniſiri proprie ẽ opera. Sed pro omni operatlone quoq;
accipitur. Vergi de rege laiino. Moœſtuiꝙ refugit fœda miniſteria.
Myũñe riũ uero græcũ myſiirion arcana quædam res: & proprie: diui
nis uiris ſacerdotibuſq; tãtũmodo cognitũ:minilſterium quoq; ĩi nu⸗
mero plurali ſolet accipi pro miniſtris: ſicut ſeruitia ꝓ ſeruis. Nã ſer⸗
uitiſfaut ſeruitus ipſa: aut uitutis actio ẽzut Dauus apud Terenud
Ego pãphile hoc tibi ꝓ ſeruitio debeo conari manibus & pedibꝰ? ec.
Afferamus et in aliis exẽpla. Saluſtius: Interea ſeruitia repucharat:
quoꝶ in initio adeum magnæ copiæ cõcutrerant. Quiti ſæpe pro
miniſtris miſterla dixit ut ibi:nõ torſit miſteria cæci. & Liuius lib. ini.
Frumiẽ to nãq; ex hetruria priuata pecunia per holpltium eliẽtumꝙq
miniſteria empto. ð
Minus pro nõ ſemꝑ fere accipit᷑:frequẽtiſſime tñ iunctum aut cũſſin.
aut cum quo pro: ut Sin minus.i. ſi nontquo minus.ideit ut non: ſ?-

ð 4
”

cut Quo ſecius etiam pro ut.

Miſerabilis uiſu: ideſt qnũ uidet᷑znon aũt miſerabilis ſcaſu uldẽdi.Nõ
facilis uiſu. i. ut uldeat: uel facilis ad uidẽdum. Non aũt ꝙ habeat ui-
ſum facilẽ. Non effabilis dictu. . ut dicat. Non aũt ut dicat: opiimum
factu: ut flat:non ut faclat: difficile factu:quia difficile ad faciend ẽ̃.
incredibile memoratu: quùà memorat:non memorauone. Dignum

inuentu ut inueniat᷑ non ut inueniat. Res ſlocſda cognitu ut cogno
ſcatur. Abſurdum relatu quum retert:obſconum aſpectu: qnũ aſpi
cit᷑ & ſiqua ſunt ana. At homo ſupꝑbus dicto d dictis:nõ dictu. Seuus
facto & factis: non factu ideſt quum dicia non quum dicit᷑:quũ facit
non quum fl. Res uero ſæua factu & dictu: quaudo fic aut quãdo di
citur:non quia facit de dicit. Scipio clarus admiſtratione belloꝶ dicit᷑
Se adminiſtratu bellorum: quaudo eſt ablatiuus. ideſt admiſtratione.
At reſpublica digna ẽ adminiſtratu uerbum c. Ildem ut admiſtretur
niſi addendo genitiuum ur admiſtratu: Catonis. Q uare in illo uer⸗
g'liano, Nec uiſu facilis. nec dictu effabilis ulli quandoquidem abeſt

auditu qued audiri dignum. Impoſſibile creditu: ut credat᷑. Rarus

u genltiuus non eſt nomentut pPaltciinus uult prouifione & dictione
ſed uerbum pro eo quod ẽ ad uidendum & audiẽdum. Nec ignoro a
multis legi. A ffabilis non effabilis quod putatur ſumptũ ex illo uer⸗-

“ ſu acti in philotecte. Quẽ neq; tuer contra: neq; affarl queas: quod
ſi ita eſt:ꝛnomen eſſe conſitebimur:ſed tamen nequaquam ſupinum⸗
H Mulii ſcripſerunt de cultu agrorum. nomen erit. i. de cultione & cul

tura agroꝶ. Locus aſit ſaxoſus non ẽ dignus cultutnempe ut colatur
uel dignus col: homo dignus ẽ amatu:puer dignus doctus: liber le-
ctu. Qul ametur: doceaf:legatur. Tu es dignus gubernatum ꝓ gu
“ bernatione: nomẽ erit. pro eo qd ẽ:ut guberneris: uel dignus gu⸗
ll bernari uerbũ ſed nomini accõmodare ſolemus aut ẽt debemus ge
nitiuũ. Verbo nec debemꝰ? nec ſolem us. Deniq; ex duobus ſupinis
alrerũ actluo uerbo dare poſis: alterũ paſſiuo: ut Amatũ ſit ab amo

oo
ſiſee

rl amatu ab amor:nec ullo pacto dicendũ ẽ. Venio lectu:reuertor audi
bige⸗ tuiſed dignus lectu &c. ut lupra patuit. SM
Srn Moenla: uide murus.
dehen Mollis homo dicit᷑:& molle opus:hoc in laudẽ ilſud in ultuꝑationeme
blt Vergilius. India mittit ebur: molles ſua thura ſabæi. idẽ excudẽt alii
nq9 ſpirantia mollius æra. Quod non ſine ratione factũ eſt. Nam qui nõ
ß”MMl uerit ſeuerus fortis conſtans: in morẽ rei duræ patiens reſiſtenſq;
ln⸗ fortunæ uel aduerſæ uel blandæ. Is moll s eſt fimilis cæxræzaut tenel
ſ lis plantis. Cum p̃ſertim qui mollicula mẽbra habent: fere molli ſint
mẽte: ut pueri fœminæq;. Contra aſt milites nautæ agricole: ut cor⸗
h pore ita animo indurati putantur:hoc igitur modo mollis accipiturx
AH in uitiũ. In laudẽ uero q; ut durus cibus:durũ cubile durũ ſolũ.ita du
Gun rum ingeniũ ueluti durus equus ad domãdũ:durũ ingeniũ ad docẽ
i⸗ dum. Eadẽ ratione molle dicetur quod non eſt duꝶ eritq; laudabile.
nwen Quint. de ſignis loquẽs Iquit. Illius opera duriora: molliora huſuse
us Dicunt᷑ aũt ſigna opa ſcuſptilia:ſiue fuſilia: ſiue cætera ad eiuſmodi
glo effiꝑiẽ animaliũ fabricata:quẽadmoda tabulæ oꝑa pictoꝶ:ſiquidem
t la tabulis antiqui pingebant non ĩ patietibus. Hæc talla magis dicẽ
unus fur mollia quæ fiunt: ꝗ igenlũ quod facit.
ck Momentũ quidã pro eo ſignificato accipiũt:iculus ẽ punctũ: tũ aliter
o eſt: breue. n. tempus per hoc ſignificat᷑ non breuiſlimumt Horatius.
ol QQuid enim concurritur horæ momento:
Nonſtroſum dicend eſt:non monſtruoſum. Lucanus:monſtroſique
bhominum partus. H
9 Monumenta dicunt᷑ ſepulchraiſtatuæ :libri cæteraq;:qᷓ nos alicuius
4 rel pteritæ moneãt recotdari. VIxqꝙ; ſepulchra monumẽéta dixeri ni⸗

in

monumẽtum erit. Liuius hb. xlvili. Vtrobiq; monumẽta oſtẽduntur
&& ſtatuæ. Nam & lierni monumẽtum monumentoq; ſtatua ſuꝑim
polſta:quam tempeſtate diſectam nuper uidimus ipſi & romæ extra
portam capenam i Scipionuʒ monumẽéto tres ſtatuæ ſũt: quaꝶ duæ
Publiii & Lucli Scip'onum dicuntur eſſe. Tertia poetæ Quintt
Ennit. Munimẽtata uero ſunt munitiones caſtrorum: cæterarumqꝙ;
rerum: quæ contra aduẽtum hoſtium muniũi ſiue uallo & foſſaſiue
alio quouis modo.
Moratus eſt qui moribus bonis eſt præditus.
Morigeratus participium ẽ & morigero quod ẽ morem gero. l.obſe r
dquor & obedio. Vñ morigerꝰ?obſequẽs obediẽs & facile morẽ gerẽs
More malorum comparatum ẽ legibus ſita cõſtitutum eſt. Ita natura
compor atum ẽ:lta natura cõſtitutum ẽ: ſta natura præſeriptum:hoc
nobis ipſa natura præſcribit: nobis natura datum êtut periclitãtes al⸗
leuemus:hoc ratio ipſa praſcribit:ita uldet᷑ ratio dictare.
Moribundus. uide errabundvu.
Moroſus a more uenit:non a moraprimam enim habet longam: ut
mos moris: ſigniſicat eum ꝗ nimis exacte nimiſq; ad unguẽ fieri oĩa
poſtulat:ut aliquãdo ob id indignetur atq; iraſcat᷑: ut Suetonius de
Cæſare:circa corporis curam moroſior: ut nõ ſolum tonderet᷑ diligẽ
ter: ſed etiam uelleret᷑. Cicero de ſcnectute. At ſunt moroſi & anxii
&8&& iracundi & diffiolles ſenes.

Motor te: & maneo te: a quibuſdam exponunt᷑ pro expecto. Sed mea

tamẽ ſentẽtia magis poetice ꝗᷓ oratorie: ut apnd Vergilium. Et tua
progenies mortalia demoror arma. Teren. Quem hic wanes. Ora-
tores potlus acciplunt Moror ꝓ retineo: & ĩ mora teneo. ideoq; hæc
duo uerba ſæpe lungunt. Quiti: Quld me adhuc pater detines:?qd
moraris abeuneẽ., Maneo ꝓ eo qᷓ ſuturum ẽ:apud ipſos iterdum ẽt
poetas. Verg. Te quoq; magna manét regnis penetralla noſtrisil.
tibi futura ſunt. Cicero: Cuius te fatum ſficut curionẽ manet: hoc ẽ.

2

Cuius fatum tbi futurum ẽ ſicut curion.

Mulleris appellatione Calus inquit etiã uirgo uiripotens continetur.

Vulpianus aũt quodam loco ita ait: Quod ſi ego uirginem emere
putarem Cum eẽt mulier: Emptio non ualebit. Hic mulherem appel
lIat quæ uirgo nõ cẽ̃.& Vulpiani ꝗqdem locutlo recta ẽ: Ciceronis te⸗
ſiimonio ꝗ obiurgantibus ꝙ ſexagenarius popiliam uirginẽ duxiſ/
ſet. Cras mullier erit inqr. Caii quoq; diffinitio locum habet allquan
do. Ve ſi ꝗs uidens decem fœminas quarum aliqua uirgo ſit ætate tñ

ſi litteræ: aut alii tituli appareantequæ ſdeſint magis ſepulchrum ꝗI

— — ——

qua poſſit mulier eẽ: dicat uidi decẽ mulieres. Idẽ quoq; Vulpianus

j inqt: Mulierẽ ſta arctam ut mulier fieri non poſſit: lanam non uideri
u confat. Eandem dixit & mulieré & nõ mulierẽ:primum pro ea: ꝗᷓ ẽ
n feoœmina. Secundum pro corrupta.
n Maltum. Paulum. Lantum. Quantum. Aliquantumepoſitiuos ma⸗
2 gis decẽt. Comparatiuos uero & ſuꝑlatios Multo paulo tanto quan
„ t1o ali quanto: ut Cicero Quanto es mator tanto te geras ſubmiſſius
Cataullus:tanto peſimus omnium poeta: Quanto te optimus om⸗
nium patronus. Econtratquantum potes: tantum elaboratnon autẽ

quanto potes tanto elabora. Proxime aũt ad uim Comparatiuoruʒ
accedũt illa aduer bia ante & poſt ſiue præpoſitiones: ut Tanto ante

„ eeggeo ueni quamo poſt tu ueniſti. Et illud nomẽ Alus & ſuum aduer
d bium aliter: ge huic fimile Secus: ut Quintilianus: At quanto alius
n fuit ille infœliciſſimi luuenis affectus. Et Terentius: VWerum aliter e
Ne uenire malto itelligit. Et Cicero: multo ſecus euent. Sed'illaĩ um qa
4 tranſeunt i aduerbia ideo non nunqᷓ abutimur ꝓ his: ꝗᷓ exeunt in. o

Iunuenalis. Deſpiciam ꝗ fit quantum ſublimior altas. Terẽtius. Cuiꝰ
frater allquantulum ẽ ad rem auidior. Quintilianus. Ac qdam ſ for

“W te ſuſceperint negocia paulum ad dicendum tenuiora: ea conuis⸗

i tiis implent. lta fit in aduer biis partic pfiſq; multum ante uel multo
.— ante: paulum poſt: uel paulo poſt. Verbis aũt ſemp fere cõuenit per
⸗R um potlus ꝗᷓ p. o. exceptis ab ante. a præ a poſt compoſitis. Vt multo
præſtat multum p̃ſtat. Ita multum uel multo antecellit. Paulum uel
paulo poſt habui tua negocia meis. Sðð
Malus ꝗ pꝓprie geueratus ẽ ex afino & equa. Nam hinnulus dicit᷑ qui
ddH patre equo matre aſina genitus ẽ: quẽ ꝗqdam Burdonem nominant
“ Munerarius ꝗ dat munus populo gladiatoribꝰ? ĩ arena exhibẽdis.
4 Mumcipes: uide munuus.
4 Munimenta: uide monumentas B W
4 Munus paulus inquit:tribus modis dicitur:uno donum: &ſinde mu⸗
e nera dici dari mitti ue. Altero onus: quod quum remittitur uacatio⸗
nem militiæ muneriſq; præſtat inde immunitatem appellari. Tertio
. officium: unde munera militaria: & quoſdam milites muniſicos uo⸗
cari. Igitur municipes dici ꝙ munera ciuilia capiant. Idem alibi: mu
. nicipes intelligẽdi ſunt & hi qui in eodem municſpio nati ſunt. Val⸗
ſ pianus uero (Kienuniclpes ꝗdem proprie appellantur muneris par⸗
ticipes recepti in ciuitatẽ ut munera nobiſcum facerent. Sed nunc
abuſiue municipes dicimus ſuæ cuiuſq; cluitatis ciues: ut puta cam⸗

panos puteolanꝛos. “l

Munus publicũ:Põponius aitzeſt officiũ priuati hominis ex quo com
modũſi ad ſingulos: uniuerſoſq; ciues:rẽq; eoꝶ ĩperio magiſtratus ex
traordinarium peruenit.

Munus. Marcus iquit: proprie eſt quod neceſſaria ſubimus lege more

impetiouc elus:ꝗ iubendi habet poteſtatẽ. Dona aũt proptie ſunt:
quæ nulla neceſſirate ſuris officio:ſed ſponte præſtantur:quæ ſi non
pPræſtentar nulla tamen nnquam repræhenſio eſt: & ſi præſtent᷑ ple⸗
runq laus ineſt. Sed ia hoc uentũ eſt: ut nõ quoedcũq; munus idẽq;:
Donum acclpiatur. At quod donum fuerit:iid munus recte dicatur.
Quod Marcus ailt contrarium eſt uerbis Voulpiani dicentis: iter do⸗
num & munus hoc intereſt: quod inter genus & ſpeciem: nam genꝰ
eſſe donum labeo a donando dictum. Munus ſpecieminam munus
eeſt donum cum cauſa ut puta natalitium: nuptiaꝶ: mea tamen ſentẽ
tia neq; genus neq ſpecies in hæc duo nomia cadit. Et nullum miht
uidetur donñ ſiue cauſa eſſe. ”ßMUD
Murusẽ urbis laplideus ambitus:qui græce dieit᷑ To Teichos. Paries
uero domogꝶ græce ho TLoichos. Murus ẽ ẽt non urbis. ſed urbis tñ

fſimilium: ut munitionum caſtrorumqimœnia pro mur s accipi ſo

lent & ꝓ æditlciis ſpſlus urbis. Porta muroꝶ ẽtmanitionũq; atq; ca
ſtroꝶilanua parietis ac domoꝶ.

Matuo ſe amant.i. nuicẽ. Mutuo ẽt e dluerſo uel e contrario ſignifia⸗

a:. Oiccro:Fac me mutuo dlligas:hoc eſt fſac mihi in amore reſpon
Mutuus amor dᷣe mutua benſuolentia.l.rxeſpondens & reciproca.
Mutuo uerbum: uide fœnero. =
Actus ſum ꝓ inuenli ſiue reppeti frequẽter aceſpit᷑: Cicero
RIIn paradoxistſiquẽ eris nactus. Et de uite in libro de ſenectu⸗
tte. quicquic eſt nacta complectitur.

õ .

——

e e mihi biderur idẽ apud nosſgnificare: quod apud græ

cos ſcribique cum diphthongo debere nae: qued eſt certe. Vt apud
Terentium faciunt nae inte lligendo ut nihil itelligant quai i faciunt
profecto. Hæc apud Ciceronẽ dictio frequens eii:ut de oratore lib.
tertio. Næ illud aut ſane quemadmodum uerba ſeruat: illuminet a
magiſtris iſtis requiret. .
Nam prima ſemꝑ eſt d'ctionum:nãꝙ uero ſolet e primum locũ ſoꝛ⸗
tiri: & ſecundum aliquando ẽt tertium. Præterea nam alliquando ac
Alipitur pro aũt ad diſtincetionem ſententiaꝶ: ut in Saluſtium Cicero
ham quod i uxorẽ atꝙ fillã meam tam petulanter inuectus es. idem

coi
s er
note
unt:
Non
iſ⸗
i
(Aat
netdo⸗
ner
mugn

Uſei.

NN

Pate
boeti
chiſe

d

lin
ſon

1

⸗
lecnu

g
.
ſodt
et3

vot⸗
70
1

Natusenata natab dicim?: ut filt pr⸗
priuignabꝰ: Nec Genitꝰgenita genitabus. De natus uide ẽt ĩ fiſtus.

Neeubi uide negationes.

ualet ac ſi dixiſſei Quod autem i norem &c. fue quod uero. ueluti

ſæpe icipere ſolemꝰ. Vt idẽ: Quod aũt ſcribis quid de exitu belli ſen

tiam. magis conſiliũ petere poſſum ꝗᷓ ſpſe aliis dare:Et de oratorc. li.
Quod uero u ros bonos lure ciuili fieri putas:quia legibus be pᷣmia
propoſita ſint uirtutibus:& ſupplicia uitiis &c.
Natralia fignificant qd natalis:ꝗ eſt dies natalitſus:utrunq; cõuerſum
in ſubſtantluũ ab adiectſuo hic & hæc natalis & hoc natale. ut natalis
horæ tempus apud. Quint.ĩ gladiatore. Natales uero magis condt

tionem ſanguinis ac famllie. ut generoſi natales obſcuri natales Pli.

ad meſſium non nunꝗᷓ candidatus aut natales. cõpetitoris aut annos
aut etiam mores arguebat. hic pro ignobilitate accipitur.

.

ſilia filiabus. nõ priulguus priuigna

Ne plerũq; una ſola ſemp in parte prima collocat᷑.ut bonus ne uir eſt
an malus? Allquando cum ſocla. ſed id ſæpius apud poetas. Vergih

us:homines ne reræ ne. Sæpe hoc modo:illuc eaʒ nec ne ignoro: ſed
hoc dubitatlue. interogatiue quoq; ut pro flacco cicero: utrum uul⸗

tis pretori flacco licuiſie nec nec:ideſt licuiſſe an non?: Quidam ſuꝑ⸗
uacuo addunt An ſic:neſcio an benefaciam nec ne.
Ne ueneris futuri eſt temporis. Non ueneris præteriti. Hoc negat: Il⸗
lud uetat:ſicuti ne ueni & ne uenias.

Necatus priſcianus inquit: proprie ferro. Nectus uero alis ui perem⸗

ptus dicitut. Sed ego ſentio generalem ſign'ficationem necatus: ſpe
cialem uero Nectus eſſe. Cicero in rhetoricis & alibi ſæpe ait: Vene⸗
no necatus. Q uintilianus libro tertio hic eſt adulter loris cæ ſus: aut
ferme necatus. Præterea nunquam nectus dicitur ſine certo genere
Nedum duobꝰmodis periti uii ſolent: Vno quũ utranq; ſententiã eo⸗
dem claudimus uerbo: Altero quũ utr ꝙ ſententiæ uerbũ damꝰ. Pri
mo mõ ſic:funderem pro te ſangulnẽ:nedũ pecuniam. Secundo ſic:
funderẽ pro te ſanguinẽ:nedũ pecuniam tibi crederẽ & hoc affirma⸗
tiue: negatlue ſic. Non perderem pro te obolũ:nedum ſanguinẽ.Itẽ
non erederem tibi obolum ne dum pro te iunderem ſanguinẽ. Atq;
in affirnando id quod plus ẽ maioriſq; momentiin prima parte po⸗
nendumiin negando q minotis eſt. plus eni & magis momẽtoſum
eſt fundere ſanguinem quã pecuniã: Et minus eſt & lſeuius ẽ perdere
aut credere obolũ:ꝗᷓ perdere aut pfũdere ſangu nẽ. Impiti uero hãc
d clonem accipiũt ꝓ nõ ſolũ ſic dicẽtes:nedũ ꝓ te laborem ſuſciperẽ
ſed ẽt mortẽ: Quod ſic dicendũ erat:mortẽ ꝓ te ſuſciperẽ nedum la

1

.
E.

porem. Aut per non ſolum: Nã cõtran? modus eſt a nõ mõ ꝑ nedũ
ſic non ſolum pecuuiãp te funderẽ ſed ẽt ſanguinẽ. Item:nõ mõ iibi
pecuniã crederé ueꝶ eiiã pro te ſanguinẽ funderẽ: & hoc affirmani⸗
tiue: Rurſus negatiue: Non n pro te ſanguinẽ non pderem ſed ne
pecuniam. Itẽ nõ tantum pro te ſanguinẽ nõ perderẽ: ſed nec ꝑecun/
am. Item nõ tant pro te languinẽ nõ funderẽ: uerũ nec obolũ ꝗdeʒ
tibi crederẽ. hec eſt igit differentia Inter nedum & nõ ſolum: ſiue nõ
modo:ſiue non tantum. præterea Nedũ auget præpolletq; alteri par
cui adiungitur: Non modo autem æquiperrrarr..
Negationem aliquando tres nõ plus efficiunt ꝗᷓ duæ collocatione ip⸗
ſa dictionum efflciente Vt nunꝗᷓ mihi nec obtuiſtitnec ꝓfuiſti. Tres
hic ſunt negationes: Muta primam negationem in medlum aut in
oſtremum iam euaneſcet cum ibi locum nõ inueniat: ſic. Mihi nec
obfuiſti nec profu ſii unꝗᷓ. aut ſic neſe s nec in pace uec in bello uiue
reinec in pace nec in bello ſcis uiuere. ibi tres negationes ſũt hic duæ
cum eadem ſii ſententia: Wereor timeo metuo & ſiqua ſunt talla idẽ

efficiunt uel cum negatione uel ſine ea: Vt uereor ne ueniat:i& uere

or ut uenlat. Timeo ne moriatur:& timeo ut moriatur more Cicero
nis Vt ne pro ut non Metuo ut ne pereat. Et terentius: apprime in ui
ta utile ut nequid nimis: pro nequid nimis. Ex quo miror Seruiuʒ ita
ſcripſiſſe primo georgicorum: Vnde male quidam hunc locum ſeri
bunt: Pater adeſt Caue ne te triſtem ſentlat: nam & ne & caue proh
benitis eſt. præterea neunꝗᷓ pro nequaꝗ: & ipſum nequaꝗ & nuſꝗᷓ de
nuſpiam umplicem negaiionem indicant: ideoque uno uerbo con⸗
tenta ſunt. ut nequaꝗ ueniam. necubi uero duplicem: ideoq; duplex
uerbum poſtulat. Volo necubi mihi obuilus fias: idem ne alicubi. ut
hſcubi pro ſi alicubi.ſicunde pro ſi alicunde. õ
Nempe pro certe ponitur: Cicero apud quem hæc dico: nempe apud
eum qui quum hoc ſciret: me tamen aute ꝗᷓ uidet reip. reddidit. Non
nunꝗᷓ ſine interrogatione Horatius. n. quâdam epiſtolam ſic ĩchoat
nempe hoc quæſiſi: Et Perſius: nempe hoc aſſidue diii.
Nemora: uide lucus.
Ne ue:pro ut nõ: Quintilianus: Cauẽdum etſam ne ue fit maſor trãſ
latio ꝗᷓ oporteat:ne ue q ſæpe accidit minor: ne ue diſſimilis. Cicero
ita lungetis ut ne ue aſpere cõcurrant: neue uaſtlus diducantur.
Ne unꝗᷓ uide negationes.
Nequaꝗᷓ ibidem. êèsG è
Nitirum pro certe: Quintilianus: Vter melior dicetur orator?nimi
rum qui khomo quoq; melior.

Deld

öͤlbt Ni quoties principlum ſententiæ eſt indicatiuum deſiderat:alias etiã
mat, ſubiunctiuum. Cicero pro Milone. niſi forte putamus demẽtem. Ps
ler ſcipionem africannm fuiſſle: &c. Quintilianus. niſi forte imperatorẽ
AH/ quis idoneum credit &c. præter principia autem ſententiarũ ſic. Va
n prulabis niſi caueszmel niſi caucas. In ilio ſuperiore niſ uerbum adeſt
e principale: Hic non adet.
u Non mocdo: uide Nedum.
Nvon ſolum ibidem.
p Non me fallit: nõ me præterſtinon me fugit: non me capit ldem figni
In ticare quod non ignoro Quintilianus autor eet.
Iumm Noſtraszuide Culas.
lie Noſtrum & ueſtrum genlitiui actiue ſignificãttnoſtri ueſtri paſſiue.
ole Vt nemo noſtrũ. nemo ueſtꝶ. non auteʒ nemo noſtri:nemo ueſtri.
n Rurfſus habete curam noſtriſicut habemus curam ueſtri nõ aũt ha
lalk bete curam noſtrum ſicut habemus curam ueſtrum.
Aber Nouacula cultur raſorius. M
ce Noualis ĩquit paulus:eſt terra proſciſſa quæ ãno ceſſat.In quo autori⸗
ed tatem Varronis ſecutus uidet᷑ dicẽtis:ager Reſtibulus reſtituit ac re
tztt ſeritur quotãnis: Cõtra qui ĩtermittit᷑ a nouãdo noualis ager. Et Plv
ſeil nii qui ait id nouale eſt quod alternis ãanis ſeritur: Ildem quoq; ſentire
tohl uidetur pompelus feſtus: ꝗ dicit noualis ager nouæ relictꝰ lemiẽtl. Sũt
ſd⸗ qui uelit nouale eſſe aruum tũc primum ad ſemẽ em proſciſſũ quoꝶ
con/ eſt Seruius: qui iquit. Dicimus & has nouales && hæc noualia: ꝓprie.
upll Nouales tũc primum arua proſeiſſa Quĩtilianus itẽ ĩ milite maria⸗
bla no iquit Mox igentibus lacertis humum fodere ſenem: futuris No⸗
ualibus eruere yluas. Hieronymus eriam ĩ hũc ſenſuʒ diffinit dicẽs
pul Nouale eſt ager nũe primum proſciffus. Sed Vergilius ĩ ſenſũ prio⸗
Non rem accipit. quum iquit: Altermis ideʒ tõſas ceſſare nouales Et ſegnẽ
on patiere ſitu dureſcere campumꝛideoq; Serulus al bi ait: Noualis.leno
ua terra quæ per ſingulos ãnos renouatur per ſemina.
Nouiſſimus pro uluimo dicitur.
gil Noxæ dedere eſt pœnæ dare: ſiue tradere ob noxã: qua ſigniſicat᷑ cul⸗
ree pa. Eſt autem hæc pœna ſeruorum: qu s qñi malũt ad pœnam trade
re ꝗᷓ pſtare maleſiciũ: quod illi admiierũt: Paul“ ita diffinir. Noxales
appellãtur actiões: quæ ñ ex cõtraſtu: ſed ex noxa atq; male ficio ſer
uorum aduerſus nos iſtituũtur. quarum actionũ vis & poreſtas hæc
eſt: Vt ſi damnati fuer mus: liceat nobis de duetiõe ipliꝰ corpis: quod

deliquerit euitare litis exiſtimatiõem. Vulpfanus quoq adcis ut cori
pus tradatur uiuum:Igitur Quitilianus gladlatore: Alebat deuoti

corpus grauior omni fame ſagina: & inter dedita noxæ mãcſpia con⸗

tentiſſimus Tyro gladiator c. noxa etiã damnũ ſgnificai. Ouid. 11.
xy. met. Nocte nocẽt potæ: ſine noxa luce bibunf: & Suetoni? de cæ

ſaris uita. Spurinòꝙ irridens & ut falſum arguens ꝙ ſine ulla ſua no

xa idus martiæ adeſſent. De brutis autem improprie dicitur ea dedi

noxæ ut de capro apud ouid. Ib. . faſt. Verba fides ſequitur. noxæ ti
bi deditas hoſtis. Spargitur effuſo cornua bacche mero. Seruius ſu

per illud Vergilianum Vnius obnoxam aſt. noxam pro noxia. lcul
Ppa quaſi no: a per ſe non ſignificet cuſpuim. .“
Nudiuſtertius & nudiuſquart nec uſtra ꝓꝑęredit᷑:ſicut biduo. Triduo

Quatriduo. Et binoctio. Trioctio. Q uatrinoctio.d nõ am plius niſi
putamus ſine menda ſcriptũ eẽ in phiſippicis nudiſtertiꝰ? decim? Plau

tus ut ſolet licenter inꝗqt:nudiuſtertius. quartus quintus ſextus. ſepti

mus, octauus. & adhuc deiceps: ut ẽt ad mi leſimũ fuerit proceſſur?
nudius ſecſidus ſccirco non habemus: quia adeſt alterum uocabulũ

&& quidem magis proprium: quod eſt heri. De die autem qui preceſ⸗
ſit heſternum dicimus nudiuſterti?: & de ſupiore adhuc nudiuſquar⸗

tus ſeilicet nunc de tertio uel de quarto. De fequenii Cras.de hinc ꝓ
ximo Perendie Vnde dies perendinus dies ab hinc tertius. Et com pe

tendinare differre in longum de die in diem.
Numien eſt imperium poteſtaſq; dei. .
Numeralia ſcire uolẽte ptimũ hoc admonemꝰ: in quo pferiq; fallũt᷑.

Treceni ſeribendũi eſſe:nõ Triceni:quũ ſignificat trecẽtenariũ nu⸗

meꝶ. quod ſyncopatũ ẽ ficut cætera Dicimus eni duceni pro ducẽ⸗
teni: Treceni pro trecẽteni. Quadrigeni quingeni. Sexceni: ſeptin⸗

genli. Oetingeni nongeni pro qdringenteni. quingenteni: ſexcente⸗

ni. ſeptingenteni: Octingenteni. nongenteni uel noningenteni Cen
teni autem S& milleni non ſyncopantur quia non ſunt prælongæ di⸗
ctiones ſicut ſupiores. Triceni autem caret ſyncopa ſed ĩmutauit g ĩ
c.ſicut ulceni pro uigeni. Et triceni pro trigeni. Eſt eni ſimilimæ uo⸗
cis c & g. Quẽadmodum d& t ppter quod dicimus quadrin genti ꝓ
quattſcenti.ĩ quo nomine & tin d& c ĩg mutatum eſt. Recenſebimꝰ

lam ifra Centum ut ſupra Centum fecimus:dicimꝰigit᷑ Singuli bini
terni qternſ.ꝗqni.ſenſſeptẽi.octeni noueni. deni. undeni duodeni ter

nideui. quaternideni ꝗqnideni. ſenideni: Vel deniquaterni deniꝗni de
niſeni deniſepteni. deniocteni. demnouẽt. uicenf uſceniſin guli.ulce⸗
n binl. uiceni terni. Vel finguli & uiceni. bini uiceni terni & viceni de
lta deiceps. Tũ triceni, qdragenſ. qnquagenſ. ſexageni. ſepiuageni:
octogeni.non octu ageni:octogita enĩ dicimus non octuag ita. nona

Necone

Daal.
Ulcrer
ſe
tab
,enl
elen

Tu

ierd
m :De
1ſn
cehot
cabed

prrch
ſgrt
hey

ompt

hi,

W

deA

ſepc

ente

mina ſupra centũ ſyncopan lra e diuer J
aduerbia infra centum ſyncopantur: ultra minime. ut Vicies pro
uingin ies: Tricies pro triginties. deinde quadragies. quinquagies ſe

geni non nouageni:deinde centenl. hæc auteʒ noia & in plurall e in
ſingaulari utunt᷑ autores: Crebtrius tũ plurali nuero. Præterea uti no

.

f:lnfra centũ uero minime ita e diuerſo

xagiest ſeptuagies octogies. nõ octuagies Nonagies. Cætera n6 ſyn
copant᷑ qnquies. ſexies:ſeptles, octles. nouies. decles. centies. Ducen

tlies Tricenties quadringenties. ſeptingẽties. octingenties, noningẽ⸗

decies milles: uiclies milies. & deinceps cætera.
Numularu: uide argentariuns

Nuntius inꝗt Serulus: eſt ꝗ nuntiat quod autẽ nuntiatur licet neutro
dicatur: tamen inuenit᷑ & maſculino. Miror cur ita dixerit: Ego ꝗdeʒ

nuſꝗᷓ noc nuntium legi: ac ne ipſe quidem ut opinor. Cũ feſtus pom⸗

ties. milies. deinde bis milles ter milies. quater milies qui iquies milies

peilus uetuſtior eo autor lta ſcribit: Nuntius ð& res ipſa & nuntius di⸗

cltur hæc lau. Tu uere in lima leges Seruium recte dixiſſe.
Nuper: uide dudum: ”ů
Nuſꝗᷓ: uide negationes.
Nuſpiam: ibldem.

Natare eſt ꝓprie aliculus mmale ſolidatæ molls ruinã minantis: de aĩo
quoq; titubante d neſciente quo potiſſimũ ſe conferat nutare dicit.
Tiuubare ẽ pedibus non ualentis inſiſtere quales ſunt ebrii: aut infir

mhaaut uulnerati aut decrepiti ſenes. Tranifert᷑ ẽt ad aium. Quinti.

Neq ulla nnꝗᷓ ranta fuerit dicendi facultas: quæ non tmtubet: aut hæ

reat quoties ab aĩo uerba diſſentiunt. Wacillare ẽ alterno motu incõo⸗

ſtantem ee: Quintilianus: Eſt & illa indecora in dextrũ ac leuum la/
tus uacillatio alternis pedibus inſiſtentium. Vnde & naues utiq; uas

cuæ uacillant. Ad aium quoq; tranſſfertur ut apud luriſcõſultos de ſi

de teſtis uacillantis quil lnconſanzla diuerſa teſtimonia dixerlt.

. Nomĩatiuo Accuſatlus de Vocatiuo ĩdifferẽter adiũgi ſolet.
VlIrg. O fortunati quoꝶ iã mœnia ſurgũt æneas alt: Et alibi
O fortunatos nimiũ ſua ſi bona norit agricolas. hic actũs eſt
ibi nrũdũs uel uocatluus eẽ põt: Cice. ltẽ OQ uariã uolucreq; for
tunam. Neq; hoc ĩ tertia ꝑſona tantũ: ſed ẽt prĩa ſecũda ut ide: O

me miſeꝝꝶ O te ifelicẽ.ẽt non appoſito pronomine: ut idem O miſe⸗
rum & deteſtabilẽ hominem ſ hæc ignoras. idem: Ote miſerũ O te

intelicem: Quæ exclamati ad omnem affectum conuenit:uel miſe
ratlonlis:uel id gnatiõis. Simili mõ in nominatluo & uocatluo; ut idez

ſfortunata mors: quæ naturæ debita p patrſa ẽ potiſſimutm redelſta

Etiten: O magna uis ueritatis: Aliqi ab o ſupſede mꝰutiq; i re leuio
re neq; ita magni caloris. ut indignũ facinus. c hoĩem neꝗ: qui nõ du
bitaret uel in foro alea ludere: uel cſi lege de alea condénatis. Cicero

uls uerba ſunt in Antoniũ. Et Plynius lunior ad octauiũ: hominẽ te

Patlentem uel potlus duꝶ ac pene crudelẽ: qui t inſignes libros tam

diau teneas. Quod ſi excandelcerem?ꝰdicendũ eẽt o hoĩem nequã: & o

hoiem patlentem. Aut ſine indignatione: ut apud Valerim. Ii. iil. Sed
mihi uti iſta conditione unæ non en opus: fine ullis maginibus no⸗
bilem anlmumtꝛaliꝗto hoc remiſſius eſt ꝗᷓ ſi dixiſſet: O animum ſine
ullis imaginibus nobilemiideſt ſine maiorum nobiltate nobilem.
Obdormilco pro ſuo primitiuo obdormio accipitur.

Obeo legationẽtexequor munus & officiſñ legatiõts. Obeo prouinciã

exequor officium prouinciale: ita obeo mortem exequor & perago
mortem: quẽadmodum dicitur quis obiiſſe dieʒ pro luiſle. Item obiit
diem ſuum:ldem eſt quod mortuus: & ſuit ad diem fati. ut apud Sulpi

tium: nuntlatũ eſt Marcellum diem ſuum obiiſſe. prætermirtimus au

tem non nunꝗᷓ illum accuſatinſ dicente st Marcellus obiit. (QQd ſtem
fir in illis ſigniſicatione ſimilibꝰ nerbis:opperiit & defunctus é. Nã in
prlore ſubintelligit᷑ accuſatluus moriemii poſteriore ablatjuus uita
Eſt aſt oppetere frequentius quidẽ mori nõ fatall ſed illata morte: in

terdum tamẽ & fatali. Cice. de diuinatione: æquius eẽ cẽſuit ſe matu

ram oppetere mortẽ &c. ſine accuſatluo ẽt legit ut apd Vergilium.
Quis ante ora patrum troiæ ſub moœnibus altis contigit oppetete.
Obruere ẽ opire ſiue aqua ut obrutus undis ſiue terra: ut obrue uerſa
ta cerealia femina terra. Sue p trãſlationem ad aium. ut Quin. Tot
uoluptatibus obruere poſlunt unum dolorẽ. Sed de multo uino po⸗
tando eilam dicimus: ficut Ingurgitare de aflumendis multis cibis:
Cicero pro deſotaro alt: Vino ſe obruiſie nudumqꝙ; ſaltaſie. Et ĩ An
tonium: ut fratrem imitetur ſe obruit uno. Et in eundem: Quum ſe
clbis ingurgitaſſet. Iugurgitare aliquando utrũq; complectitur ſicut
Grapuſari non modo in uino:ſed eilam in ceibo unde fit Crapulatut
idem in eundem: Edormi inqᷓ Crapulam & exhauul.
Obſeruo duo ſignificat: Vnũ quod eſt cuſtadio aliquid ocuſis aioque
in modũ ſpeculatoris. ut obſerua tranſenntes:obſerua fillumuobſer⸗
ua dauũi ꝗqd agat:ꝗd loquatur:quaſi cuſtod & annota. hinc ſit Obler
uatio quaſi annotatio.i. animaduerſio. ſtie: obſeruo non ſpeculantis
modo ſed admirantis uenerantitq;tö id tantü in holes nõ in res quo⸗
dies quem uel uirtute uel dignitate ſnſpicim & colimus. Vũ fit obſer

Cihn.

kelerto
ſno
£
anie
fee
ſuin
dusd
nnir

Gindi
eran
nasn

Nſem
W
vlta
in
gat
lun,

etete·
Nea

,To

0poNNℳ

cvs
An

e
ot

uut

de

ſer⸗
bl.
4

ſa

uantlatꝗᷓ & ueneratio qᷓdã & honoris exhibitio. Quare mellꝰobſerua
tionem qᷓ obſeruantiam hi ꝗ noiantur fratres uũ iſtitutũ nolatent.

Obſes eſt:qui traditur imperio alterlus ea condidione ut i dator obſw⸗
dis a fide recedat reciplentis ſit lus in corpus & uitam obſidis.quod p̊
cipue inter potentes commertium eſt: qui non habent ſuperiores: ad
quos pro luſtitia prouocent. 4“”””ÿM

Obauiet ubi e obulcibi fin. obnius ſum tibi:& obuiũ me tibi fero. obui

us me iibi fſortuna obtult. Obuiã quoq; per eadem d per alia pluta
uerba uariatur: ut obuiam proceſſſtobuiam Iui: & alia multa.
Oecupare eſt locũ tenere: aut cape: ᷣ ul cape. ut apud liuiu: Nã ꝑe lpſis
uocantibus urbem hanc accæpi: nõ occupaui. id ui accæpi aut mea
ſponte accæpi non alioꝶ rogatu. Sæpe uero antecaꝑeé eſt: ut allqui lo
gquuntur præoccupare: Vnde ſchema illud occupatlo appellat quo
ties quæ Qici ab alio poferant ea ipſ præueniẽdo dicimꝰ ĩi noſtr par⸗
tem ne nobis poſtea oſſicerent retorquentes. Proprie deniq eſt occu
ros capere: (Quod teſtatur Quint-dicens. Mulra nitulominus quæ ki
era fuerant tranſeunt in ius ocoupantium. ſicut uenatio & occupa⸗
tio ĩide occupatus dicltur: q ante negocio aliquo detentus nõ poteſt
alterinegocio opam dare: Atq; hi c uocat᷑ occupatio:quũ alicui nez-
celſlariæ rei & cui ante ola oꝑam dare debem?c diligentia uacamus.
Oevus pro poſitiuo oe yter accipl ſoler. ==è

. 4g ℳ

Odioſus paſſiue a ccipit᷑ quũ a uerbo uenit ille eni ſigniticaf qodio ha

berur: Non is ꝗq odit. Qu a noĩe uenit Actlionem ſi nificat Nã odi
um moleſtiamqꝙ; antiqtus figniticabat. Leren. Phor. unꝗᷓ odio tuo
me uinces. Et iterum: Si porro eſſe odioſ pergitis. i. moleſtt.
Odor notum eſt quid in utroq; numero ſigniłicat:iin plurali uero tan
tum odoramenta: ut odores ex arabia ſunt. ä
Offendo fere quod reperio: Cicero Sed tamen neminem tam maleki⸗
cum offendi & cætera. ”ßMU
Offenſio:uide ueni in opinionem. ?Y”YMZMG
Ofricina eſt ubi opa flũt. Tabetna ubl oꝑa ſpſa cæ teræq; merces nẽdi
tant. officia ẽ ſtatuarii fuſoris. celatoris uittearii pictoris. I utoris. fa-/
pri. Taberua uocat᷑ lanaria ujarla oleat ia: & mille hmõi. Vude opiſt
ces & Tabernarii uocant᷑. Nec negauerĩi aliqũ unũ eundẽq; locũ oſſ
cCinà è taber nam eſſe: ut Sutrina in qua calcei & fiunt e uenduntur.
Officiũ ẽ uirtutis actio. Vel ut lanus explicẽ ꝓ loco.pro tempore.pro
rerum dignitate. fimilibuſq; inde tllud eſt quo. dicitur a mulils: in fa
muilia benc inſiituta omnesin officio ſunt ideſt omnes agunt qd de-

—

bent. Et miſſi ſunt legatis obuiã ciues officii gfa:Et circũſt abãt ſena⸗

tores cæ arẽ ſedẽtẽ ĩ aurea ſella officii gra: ideſt honoris gfa: Quo

factũ eſt et: ut officia ſignificet beneficia nue obiſequia. Vñ illd cice

tonis: odioſu ſane genus hoium ẽ off cia exprobrantiũ: ꝗᷓ meminiſſe
de betis in quẽ collata ſunt: non cõmemorare ꝗ contu it: Magiſtratus

quoqofficiu dicit᷑: ſue qula honoris cauſa fad us eſt. ſiue opis popu⸗

lo ferendæ. lue quia lus ſuum cuiꝗ & quod cuiq; debet᷑ reccat. Cæ

tera etlam artes quæ modo honeſiæ ſint ſusm actiõem officium uo

cCant ut officium grammatici offcium medichofficjum architecti.
Olim & ſarnolitin: ſue olim iam dici ur. Quinti. ſed in foro tamen llã

facilitatem olim deſiderauimus: ideſt lam ollm. Er alibi:olim iam im⸗

peraor inter fulgentes uirtutes tuas liuor Iccum quarit. hoc ẽ iã el m
quod ẽ lam a longo tempore. Olim ꝓ futuro: apud eundẽr Sunt clati
hocdie quoq; operis autores: qui oliu noiabumur. Poetæ ciiam all⸗
quando utunt. Verg. Ac iào1 ſeras potuit quũ uinea frondes. Non
nunq etlam pro ſadudum sciphtur: ut Curtius. ib. vii. Olim eni ue
r00 Homerus lenh bus uictis ex kcto repente conſurgit.
Omnis poſiriuo & Comparatluo conuenit: ut omnes boni de omnes
ſapientes omnia placidiora animaliu.
Oportet legere libros. Expedit euoluere autores Vtile eſt coguoſcere

plur maopera precium eſt habere quos imitemur: Neceſſe eſt adhi
bere uſum Conducibile eſt deſcendere in certamen & agitare cum
altiis cõtrouer ſias: Velper paſſiuum: oportet legi lbros. Euolul auto
cum alus controuernis. Hunc poſtertoré modum magis ars grämatli
ca probat: llum magis autoritas. Secus ? ptõ nanq; non ita legimus
Saæpe teciſie hoc oportuit. Cicero in uerrem. Iamen id factum non

oportuit. Et ĩ eunde m: Apollinis ignum ablatum certe nõ oportuit:
Et alibi: I otam rem illi integram ieruatam cporrtuit.
Oppeto: uide obeoo. H è
L Qppido ꝗ́ᷓ: uide ſaneꝗᷓ. ..” W
Oppidum omnis urbs eſt: præter romam:quæ peculiati nomĩe Vrbs
uocari cœpta: Fecit ut ca teræ ui bes oppida uocarentur: quia ſam ip
ſa oppidum amplius non eſt.
Ooprobriumzuide probuVXmnnn.
Obera eſt actio. ut cabo operam: Et ĩ iure ciuili: de operis libertorum
VItq ait Vulplanus: opera ſunt diurnum officium. opus ẽ ſjnis: fru
ctuiq; opere Vnde opera autorum dicuntur: Et opa pubſica pia pu
bhca ædificia Sed ut uidere uideor quoties nõ ad laborem corporſs:

ditla

in
ältcce
wennlke
lglens
pc
tecnl

Nchtet

n DH

mi
cili
Soter

lmen

menin

VNN

oſcett
Rachl
cum
Mawo
apher

glünt

eolun

NCen

oltut

Prbs

zmip

0orH

,
4ler

fruornn

ſcd ad laberem animi S artem ĩduſtrlamqꝙ reſpicimus magis opus

ꝗ opera dicẽdum eſt ut in opere ruſtico:in opere faciendo ĩ opere fa⸗
brili:in opere textorio.
Operæ pretium abj opera eſt: ut uerſus ĩdicat luuenalis. Eſt opera pre
tium penitus cognoſcere toto: quid faciãt agitẽtq; die.ideſt fructuo⸗
ſum ẽt& ad rem ptinet:ideo qa decẽs: uel qa uiile:uel ga glorioſum⸗
uel quia ocundum. MUD
Opinio: uide Veni in opinionem.
Orator:uide declamator.

Oratum ire:& eraturum eẽ non eſt idem ut uult priſicianus. Nam ale

terum præſentis tẽporis eſt: ut uideo te accuſatum ire me. ideſt nũc.
Alterum futurl: ut uideo te accuſaturum eẽ me. Et tamẽ accuſatum
tri me abſte video: accipitur ꝓ eo quod ẽ uideo te uel accuſatum ire
me:uel accuſaturum ee me: uel abſte accuſandum eẽ me. Eſt. n. idem
accuſandum eẽ & accuſatum iri. Damnandum eẽ & damnatum iri
Nam eodem loco dicere poſlumus Credo peccatum meum reſciẽ⸗
dum eẽ & reſcitum iri. Hæc Lau. I u tamẽ ĩ lima leges idem eẽ ora/
tum ire & oraturnm eſſe— S M
Orbus quicũq; aliqua re cara prluatus ẽ:proprie autem parẽs amiſſis
liberis:iquaſi amiſſa luce oculoꝶ:hĩc orbitas:quæ ẽ illa qualitas patꝶ
poſt amiſſos liberos: ut uxoris uiduitas poſt amiſſum maritum.

Ordo eſt digeſtio:de in ſuo loco cuiuſq; rei collocatio uelut in acie flit:

ubi pedites: ubi alæ equitum: u bi leuiter armati:ubi cæteri eð utilita
te rei diſttibuunt᷑.Et ĩ argumẽtatione ponẽda ſunt firmiſſima argu⸗

menta:ubi infirmiora: ubi medlocrla. Vnde ĩ cluitatibus romæ p̃⸗

ſfertim ord nes ſunt ordo conſularis. prætorius: ſenatorius:equeſtris
adeo ut ordo quoq; pro ĩpſÄeů hominibus accipiatur illius cõditionls-
Cicero in hoc ordine:pro In ſenatu: aut pro eꝗtibus romanis frequẽ⸗
tiſſime dixit. ldem quodam loco alt. Quam apud omnes ordines eẽt

gratioſus.ideſt apud omnlum ordinum homines. Series autem ẽ re
rum quædam continuata progreſſio: ut in ſerie orationis: ideſt con⸗

tinuato contextu. Quinti: Quod non niſi in contextu oratlonis ſes

rieq; contĩgit. Verg:Ductæq; ab origine gentis fortla facta patrrum

ſeries longſſſima rerum.

Oriundus non habet uim participil. C uius quidem utendl hic modus

eſt. Ego ſum ortus romæ: oriundus a placentia. Liulus. Nati cartha⸗
gine:ſed oriũdi ſyracuſi s.l.a ſyracuſis originẽ trahẽtes: unde fuerũt

parẽtes: uel ſine ppoſitione: ut idem: A lba oridum ſacerdotium. n

pſonis fere cnm præpoſitione. Idem longe Is priceps latini nominis

MU:
3sä

—

eratiſi famæ credimus ab VIvſie deaq; Ciree orlundus. Non nunq ½

Indeclinabilia: ut inde ego ſum orlundustunde tu.
Orphanus: uide pupillus. =
Ouu marem fœminamq; ſign ficat.
— — Abulumuide paſtio.
pacificatus ſum pacem feci. Pacatus ſum in pace ſum uel
b armis receſſi. placatus ſum ab indignatione animi ad le
Pnitatem redilzuel animo leni lum.
Pampinarium nõ terra ub naſcunt᷑ pampinil ſed cõgeries paãpinorũ
ideſt uirẽtam uiiis ramuſculoꝶ. Vel ut ait Ply. palmes ꝗ e duro exit.
materiamq; In ꝓximũ annum ꝓmittit pampinarium uocat̃. Certe
in hoc palinite multi pimpini ſunt. äü
Pannoſus is dieit᷑: ꝗ eraſſo panno ac uili opertus eſt: nec de hec niſi de
paupere dicltur. “ M
Paraſitaſter non paruus paraſitus eſtꝛſed imitator paraſitoꝶ.
Paraſitus eſt: qui omnia ad uoluptatem elus loquitur: in cuius con⸗⸗
tubernlo eſt omnia aſſentatur: omnia illius ſacta fimul ac dicta lau⸗
dat nihil repugnat nihil facere recuſat uenttis gratia. In quo ſummũ
bonum conſtituumt quoꝶ magna copia ĩ principum domibus eſts
Scurra autem eſt: qui riſum ab audlentibus captat non ſalua digni⸗
tate perſonr. è
Parem eẽ idem ẽ quod fufficere alicui operi: ſiue reſiſtẽdo illi: ſiue exe
quẽdo. Cicero ad atticnm. Tamen ĩterpellat fletus repugno quoad
poſſum ſed adhuc pares non ſumus. Quint. in gemint: Nũc iſoelix
par non eſ dolori: nunc nõ iuenit ulla ſolatia: & hoc i reſiſtẽdo:ĩ exe

quẽdo aũt idem: Q uinti. A piclo par laboribus corpus. Non nunq.
quede P

par zdem ẽ quod decẽs:ut idẽ.Si ꝑꝑ matrimonia uiolata urbes euer
ixæ ſunt ꝗd fiecl adukero par eſt.
Paria facere ẽ q alibi amiſſum ẽ: uelq aſtunde acceptũ alibt uel all⸗
unde compenſare. Quimt. Paria tecum facto reſpublica quapropter
me unum ciuei pdideras: & alibi. Sic paria faciemus: tu illic eris uſca
rius meus. Plv. Auunculus naſcunt᷑& alilo modo terra: & repẽte al⸗
quo mari emergunt uelut paria ſecũ faciente natura quæq; hauſerit
hiatus aliquo loco reddete Ply. minor ad priſcum habuerunt officla
mea in ſecũdis:habuerũit ĩ aduerſis: ego ſolatlũ relegataꝶ: ego ultor
reuerſaꝶ:nõ feci tñ paria atq; eo magis hanc cupio ſeruari: ut miht

ſoluẽdi tem pora ſꝑpſint. Sene ca nt ſtatim tibi ſoluam: quod debeo: t*

ꝗtum ad hanc eplſtolam paria facamus.
Paricstulde murũũsq

Piartio & partior quidam pro eodem legunt. Sed nuhi u idetur raro res

me periri partio ſine In: partior cum In:quando ẽ deponeus: ſed quan
do eſt paſliuum. Eſt namq; imꝑtio idem quod impendo uel parte dos
M. Tuilius huic rei aliquid temꝑpocts Imꝑtias: quaſi impendas. (dem
laboris mel laudem nemini imꝑtio: quati pattem do. kK eperitur ali⸗
quando mutata conſtructione: ut apud TLerent. Plur ma talute par-
in menonẽ ſuum impertit Gnathoteo modo quo dic it᷑ dono tibi equũ:
alt & dono te equothuius pauiuum ẽ imꝑtiorzot Cicero:atq; Eẽt uito for
ti collegæ meo laus impartitur: Partior idem eſt ꝙ partes faclo: par⸗
n teſq; diſtribuo:ſcut ſortior ſortes facio lorte lue cecipi Vergi.de ſo⸗
toen cios partitur im omaees. O«èl
CRKX) Partiri taq; de partibus dicimus. Imꝑtio magis de re ĩcorporea & qᷓſ
communlico. rJ
R? paraui refert & parum refert dicſt. Item parul intereſt & parum itereſt
ſed parulfacio & paruipendo.
Pallim eſt quaſi pallu dlitãte uer ſparſim: quẽsdmodum dicimus pal⸗
O ſis manibus: paſſis crin bꝰ. Quod accipit ſolet ẽt pro er ebro: dum
kalhv⸗ de rebus mentis loquimur. Lactan. tamen ꝓ ubiq; accepuscum ingꝗt.
NfG Credit᷑ ei paſuim tanꝗᷓ cognitæ ueritatl:ineq; ſolum ꝓ ubiq;: ſed et 9
eh⸗ inuiſitatius ẽ ꝓ undiq;. Cum is numerus cõdẽdæ urbi paru idoncus
gnH eẽ uideret: cõſtituit aiylum: eo paſſim cõfugerunt ex tinitimi: Icis
peſſimi quiq; ine ullo conditionis diſcrimne. Mä
ent Paſtio uidet᷑ ſignificare cibum:ſi d tamẽ potlus ad alimẽta pecudum
von ptiaet: ꝗꝗᷓ ſuatpe natura ſignificabat ipſam actionem palcedi: nũc
ſoel frequentius cibum. Paſtus homini cõpetit, Varrõis liber de re ruſt
ie ca lIndicem habet de uillaticis paſtionibus: uidelicet quæ ad bruta
Nnaſ unent. Cicero Tul.lib. v. Cum oblectatione ſolertiæ ꝗ eſt unus ſua⸗
elet uil(ſimus paſtus animoꝶg. Pabulũ & pecudũ ꝗdem & tñ aliorũ quoqꝙ
prutoꝶ: qtumq; ego ſentlo magis cibus herbaceus fœniceu ac pa
AahH cęaceus Hinilumq; ꝗᷓ ex ſeminibus. Eicam antiqui acclpiebãt et quod
peett dabat᷑ auibus piicibus ue ad decipiendum. Non ſolum pco cibariis
ſa⸗ humanis aliorumq; animaliuum. U
1h4 Patefio: uſde madefio.
ſett Pater: uide f. lius. ᷣð 2
ce pPatrum memoria aliqd factum eẽ: cum dicimus:ide ꝓxima ætate ſem
ſo per itelligtmus nõ de illa ſexta ut uult paulus:ꝗ at pattes ulq; ad tri
tauos apud romanos ꝓpprio uocabulo nuncuprr.
2 Patronuszuide aduocatuus.

Paalaſter: pauli inutator. .
2 11

Peculium ſeruoꝶ ẽ a pecore dictum:ſicut & pecunia nobiliũ:ita ſeri⸗⸗
blt Feſtus. Ipſe uero ſic dicã. Peculiũ ẽ ꝗgeꝗd labore noſtro patratũ ẽ ne
in quacũq; ꝑſonatlicet in ſeruis iura uelint dominoꝶ accedere con- ſ
ſenſum. Et ita ſenſiſſe Vergilium ſentio ibl. Nec ſpes libertatis erate m
nec cura peculi. Gicero item in paradoxis. An eoꝶ ſeruitus dubia ẽ g⸗
AQcupidlitate peculii nullam conditlonẽ recuſant dutiſſimæ fuitutis. 1
Vel peculium ẽ:qcquid ꝓprie alicuius ẽ. A peculio fit adiectiuũ pe- m
culiaris: pro re ad peculiũ ꝑtinẽte ſiue peculii ꝓpria: ſedin aſum iam 4
teceptum ẽ ꝓ ꝓprio ſiue ſpeciali. Quinti.lib. vili. Quod cõmune eſt 4
aliis nomen intellectu: alicui peculiariter tribuitur: ut Vrbem româà 1
cum ſint urbes aliæ quoq;. Et alibli: Paulum impẽdamus hulc quoq; be

peculiarius operæ.

Peculium caſtrenſe eſt: ut Pomponlus ait quod a parẽtibus & cogna
iis Si militia degenti donat᷑ uel quod ipſe filius in militia acqſiuit:qdᷣ
niſi muilitaret acꝗſiturus nõ fuiſlet. Nam quod erat ſine militla acꝗũᷣ⸗
turus id peculium eius caſtrẽſe non eſt. S
Peculatus furtum rerum ad ipſam remp. uel ad ꝓpuentus pricipis ſpe
. Qãtiutmm: Sicut ſacrilegiũ reꝶ ſacrag: Inde depeculor: quod ꝗdam ad
ſacrilegium etlam tranſferunt. l
Pecus pecudis & pecus pccoris: prope nihil differunt: ſignificatur hoc
noymine animal: quod ſub imperium hominum ex pabulo terræ pa⸗
ſcitur ut hos qui taurum:uaccamq; comprehẽdit equus: aſinus:mu⸗
lus: camelus: ouis: capra: porcus: ceruus:elephas. hæc omnla pecuj⸗
Qes Se pecora dixeris. Præter pecudes autem. Gæteræ quadrupedes
feræ ſunt:licet proprle uideantur feræ dici quæ feritatem habent: ut
leones: urſi:parditlupi:uulpes. Harum quæcũq; manſuefactæ ſunt
Cicures uocant᷑.qualis canis:iꝗ nec pecus:nec fera ẽ. Quidam ſuem
domeſticum tantum Cicurim uocant. Ego potlus aprum dixerim:
qul ex cera cicutis ẽ factus. Nec aprum modo ſed ẽt onagrum:ceruũ
capreolũ: damam: capreaʒ: leonẽ quoq;:deniq; quieqd c curati põt.
Qicurare enlim: ut Varro ait eſt manſuefacere. quod enim a fera di=
ſcretum ẽ id dieitur cicur. Et ideo dictum Cicur igenium optineo.i.
manſuetum innatum. a Cico cicur uidet᷑. Cicum dicebant mẽbranã
tenuem:quæ eſt in malo punico diſcrimen.
. Pedor: uide Situs.
Peius ꝓ magis & ualidius aliqñ Cicero:oderam multo pelus qᷓ llũ ip⸗
ſum Clodiũ. Ouid. Peius adulterio turpis adulter obeſt.
Pellicẽ apud antiquos Maſlurius paulo teſtãte ſcribit: eam habitam:q́
cum uxor non eẽt:cum aliquo tamẽ uluebat:quam nũc uero nomi⸗

——

al⸗
nnde

e coN

ae
ni
blote
uüͤp
win
vnet
nw

con

pbſe

md

oc

po⸗
nu⸗

14
edes

un

ſuem
gin
ervd
ot.
1
),
ni

ſp
4

ſulect
egd

ſn

ne amlcã paulo honeſtiorẽ cõcublnam appellari. Calus uero Flaccus

Icribit: pellicem nũc uulgo uocari: quæ cum eotcui uxor ſit: corbus
miſceat. Secũdum quoſdã eam ꝗᷓ uxoris loco line nuptiis ĩ domo iit

quam graæci palacen uocãt. Horum utrũqꝙ uere & lenſiſie & dixiiie

arbitror: Sed tñ admoneo pellicem apud oratores & poetas eam de⸗-⸗
mũ haberi:quæ cũ eo cui uxor e corpus milcet:Ideoq; luno ſemper
plequit᷑ pellices ſuas:ꝗᷓ ſibi uxori Iouem priperent. liaꝙ nõ recte gs
dicit haber̃᷑ pellicem.led uxorẽ. Eſt. n. hoc nomẽ relatiuũ ad alterius
uxorem:euius cum uiro rem habet:nõ aut ad maſlculum.
Pellucidum ſiue ꝑlucidum.l. cuius medlum fulgor emanar. plautus ĩ
aulul. Ita is pellucet qſ laterna punica. Seneca de trãquilitate. Quid

perlucentis ad imum aquas. Quinti. ne commiſſura pluceat. Kefer

tur ltaq;ad corꝑa. Aliquãdo et ted figurate ad mẽeteʒ. I ullius ĩ bruto
Ita reconditas exquiſ ntaſq; ſentetias mollis & perlucẽs ueſtiebat ora⸗
tio. i. pellucẽs & tranſluces. Adeo ut plynius maior fere nunꝗᷓ utat᷑

urate ad mẽtem refertur. Quinulianus. Simniliter illa tranſlucida

borum habitu ueſtlantur.

& uerſicolor quorũdam elocutiores ipſas effminat: quæ illog uer

tercũq; a te tenetur.penes te eſt quod quodamodo poſſidet᷑. Et ante
hunc Feſtus pompelus. Apud & penes in hoc differũt:ꝙ alteꝶ ꝑſo⸗

nam cum loco ſignit icat. A ſterum pei ſonam & dominium: ac pote

ſt atem: quod trahit a penuuus.
Penes qñq; apud ſigniticat. Cice. ad herenniũ. Sed penes ſcænam ò& i
eiuſmodi locis exercitatus ſis. penes ſcænam. 1. apud ſcænam.
ti:ꝙ ſuſpenſi ſunt: in acte pendentte
Penu ea oĩa cõtineri dr: ꝗᷓ ad uictũ ꝑtinẽt: ſed priuatũ: ſi mõ domi re
cõdita ſunt ac repoſita. Nam locus ubi iſta reponunt᷑ Varrone teſte
penarlũ appellamus. Quæ uero ad ulctũ publicũ ſpectãt Cõmeatus
uocant᷑:ſed ex paucioribꝰcõſtãt: ut ſumus diligetiores ꝓ re priuatas
repu. Fere nihil aliud cõtinet Cõmeatus ꝗ anonãt ꝗcquid äno
mẽtarla. Cicerone dicete. Aut ſi epicuri de uoluptate liber roſus eẽẽt

7

putarẽ annonã in macello catiorẽ fore. Neſcio tamen an macellum HD

non tantum pro loco ubi caro uidet accipiat᷑:ſed ubi & annona. YN

mines pnruu.

aũt Cicero etiam in ſib. dena, deo-ait. Eii omne quo ueſcuntur ho

plucens ſiue perlucidus: ſed tranſlucens ſiue tranſlucidus: quod ẽt ſi

Penuriatuide cartas. .
Peregrinus uocatur qui in ciuitate ſua non eſt: uel qui ex noſtra ciulta
te oriundus non eſt. =è SðèðèWB
Per poſitiui ꝓpriũ ẽtquam ſuꝑlatlul.ut ꝑpulchre: pbelle: ꝑdiligenter:ꝗᷓ

pulcherrime:ꝗᷓ optime:ꝗᷓ diligẽtiſlime. Hoc ĩtelligi᷑ quotiẽs accipit᷑

ꝗ ualde: ſiue uehemẽter. At cõtra ꝗᷓ ꝓ ꝗtum nunꝗᷓ cum ſuꝑlatiuo:
ſemꝑ cũ poſitiuo:ut Cice: Quã moroſi ſunt ꝗ amat ex hoc potes ĩ/
telligere. Vnũ tñ uerbũ excipit᷑ poſſum:& ꝗᷓ idẽ ſignificãt: queo ua⸗

leo:licet & ſiqua ſunt alia:ut ſcribas quãoptime potes:nec recte dicas

ſclo ꝗᷓ optime ſcribas. Male aũr cũ cõparatiuosſiue ſine poſſum: ut ꝗᷓ
plura volumiĩa ille cõpoſuit: dicẽdum ẽ complura:inõ ꝗᷓplura: ut ꝗdaʒ
male ſcribũt.In aduerbio quoq; ſuꝑlatiuo nõ nunꝗᷓ legimus C õplu⸗

timum ꝓ plerũq;. Siue ꝑ poſſum:ut narraui rem geſiã ꝗᷓ bre uius po⸗

tui aut ꝗᷓ potui breuius. UM
Perꝗᷓ ex per & ꝗᷓ cõflatur: quod ꝗdem poſitluo ſungit᷑:ut ꝑ ꝗᷓ doctus:ꝑ
AJeruditus ꝑ ꝗᷓ pulcher. Et ſicutuet bo ſolet apponi: ꝑ ita ꝑ ꝗᷓ. Vt per
uelim:p placetper ꝗᷓ uelim ꝑ ꝗᷓ placet. Boetius tñ ſuꝑlatiuo dedit:di⸗
cens apud ſcriptores ꝗdem græcos ꝑ rariſſimos. Et põponlus de ori
glne luris ꝑ ꝗᷓ breuiſſimos. Et curtius. lib. ii. Beſſum quoq; bactria.
dorum ducem per ꝗᷓ maximo poſſet exereltu coacto deſcẽdete ad ſe
Per frequẽtiſſitine aceipitp ualde:ut per magnũ:pꝑ graue:pꝑ iocũdum.
Quo in loco notãdum ẽ:ꝙ cum præ in eadẽ ſignificatione reperiat᷑.
Tamen quædam uocabula cum Præ conlũgunt᷑ nõ cum: ꝑ at pᷣpo
tens præcelſus præclarus pra fulgẽs prædiues prædulcis: prædurus:
præcurtus: prælongus: præclarus. Quod ſi quid inter has præpoſi-
tiones Interefe uelis id erit ꝙ uehementlus auget præ. Nam prælon
gus homo: prælonga oratio ea dicitur: quæ enormi longitudine eſt.
Et præpotenst præcelſus & ſimilia: maloremin modum potens: ac

cellus
Perlegotuide lego.
Perſcribere ad finem uſq; ſcribere.

Perferre uſq; ad conſiitutum finẽ ferre. Et mulii ferũt Iitteras: ſed eàs

uel negligentia uel dolo uel caſu non perferunt. Cicero. Sed nũtius
ile qui litteras accoœpit: non pertulit Seneca in Tragœdiis: Leue eſt
miſer las ferre: pferre autem graue: ideſt ad ſpaitium tꝑpis in miſeriis
eſtſe leue eſt:ad finem vero uitæ uſq; graue eſt. Vt in ilio imili exem
plo Mratialis Nam uigtlare leue eſt: peruigilare graue:hoc eſt partẽ
noctis uigilare leue eſt. uſque ad finem uero & totam noctem iſom⸗

kache

enn
aeſt
Pal
potei
veon

ecken

umul
1
lgen

(GGhN

nivshe

Cce⸗

VI

colecl
eotl
trha⸗
ale

on.

enit,
ßn

Au a

ol/
1rlon
eeht
szi

des
iuos
eelt
ſſ
N

Pernoctarelbidem.

nem ducere graue. Quod dicitur etl am pernoctare:ut & peruox:qdq
a peruigilãdo ita differt ꝙ ꝑuigilare interdiu quoq; fleri põt: ꝑpnocta
re uero tantãũmodo noctu.Peruigil draco dictus ẽ: nõ ꝗa ꝑnox eẽte
ſed ꝙ nunꝗᷓ dormit:& ſemper uigilans. YMVMVMVVU

Peruigilare: uide perferre.

Peruigilibidem:

Peragere reum eſt non tantum agere reum:niſi peruenias ad illius cõ

demnationẽ. Dicitur enim accuſator reum condẽnaſſe:quũ illũ con⸗
dẽnandum curauit. Vulpianus. peregiſſe

aũt quis reum nõ aliter: u

detureniii & condemnauerit.
Peceitus qui lracundia furoreq; eſt incita. us.

Perditus qui in omne ſcelus eſt traditus.
pPerfidus qui fidem uiolat:

Periuras qui iuſurandum ulolat⸗
Perpeſſus laborioſe paſſus.

Perpluere per medium aliculus puluere: ut hæc domus pplult⸗hoc te⸗

ctum ppluit. Quinti. lib. vi. Cum cœnaculum eilus pplueret.
Perſequor uel in malam partem. ideſt inſequor & inſector: uel in bo⸗
nam cum ꝑpſeuero exequi quod agere cœperam
Proſequor aũt non fere caret comitatu ablatiul:ut ꝓpſequor te oculis
caritate odio:honore uerſibus:cantu. conuitiis. Signiſicaturq; actio

declarans alterius affectum.

Perorare finem orationis orare. Vnde peroratio orationis dicitur fi⸗

nis. Sed quia in hac parte utimur plerunque affectibus. Ideo uſurpa⸗
mus interdum perorare pro Iipſa commutatiõe affectuum:ut Quoi⸗
tillanus. At iſta legem recitat & in cadauere filii perorat.i. indigna⸗
tionem commounet.
Perſuadere eſt ſuadendo inducere:ut Cicero in philippi. Duo tamen
tempora inciderunt: quibus aliquid contra Cæſarem pompelo ſua⸗
ſerim:ea uelim reprehendas ſi potes. Vnum ne quinquennii impe⸗⸗
cii imperlum Cæſari prorogaretur. Alterum ne pateretur fleri ut ab
ſentis eius ratio haberetur. Quorum fi utrumuis perſuaſiſſem ĩ has
miſerias nunquam incidiſſemus. Suaſit ergo. & non perſuaſit: Cice⸗
ro pompeio.lIdeoq; dicere ſolemus:ſic mihi perſuadeo: non autem
ſic mihi ſuadeo. Et perſuaſum habeo:perſuaſum enim eſt mihi: non
autem ſuaſum habeo.ſuaſum eſt mihi.Ille tamen qui aliis ſiue ali⸗
os ntrunque enim dicitur perſuaſit: non perſuaſor eius ſententiæ ap

pellari ſolet: ſed autor. Cicero libro tertio.offi⸗ Atꝙ hulus deditionis

g& IIit

pſe poſthumus q debebat᷑ ſuaſot & autor fuit:quaſf dixiſſet ſuaſor

& pſuaſor apd Qulitilianũ aũt eæteroſq; ſui tꝑis dicit᷑: Perſuaſio ꝓ
certa opinione: atq; ſentẽtla: quã nobis pſuaſimustut li. i. Si qua pu⸗
blicæ ẽ reccpta pſuaſo. Quæ ꝗᷓtum ego ſentlo id ſignificare uidet᷑:
quod Chriſtiani dicunt fidem. ”l
Perſuadere eſt ĩ effectu: ſuadere aũt in actu. Itẽq; diſſuadere. Itaqnon
nulli peccãt quũ dicũt. Diſſuaſi hoc illi ꝓp eo quod ẽ reuocaui ab opi
nieione in qua erat. Siquidem ꝓ hoc ſenſu dicimus pſuaſi ne faceret:
ſicut e diuerſo: ꝑluaſi ut faceret. Quare ſuaſor d diſſuaſor niſi pſua
deant nihil effeceruuant. ”””
Perſonain hom ine ſignificat qualitatẽ: qua allus ab alio differimus:tũ
in animo tum ĩ corpote tum i extrapoſitis: quæ a rhetoricis enume⸗

rant᷑ ĩ attributis pſonæ. Animi ut quo ſtudio ſe exer ceat medicinæz

an furis clullis an militiæ: & qᷓͥ mẽte iracundus an moderatus auarus

an liberalis: Corpis ſuuẽis an ſenex pulcher an deformis: mas an ſo

mina. Extrapoſitoꝶ:diues an paup: clarus: an obſcurus maritus: an
cælebs parẽs liberoꝶ an orbus & his ſimilia. Iõq; figuræ & ſigilla qdã
q roſtris aut alla corporis parte aquã fontanã emittũt: qa rep̃ſentant
uarlos hominuʒ uuſtus & geſtus pſonæ dicunt᷑. Et iſtriones in ſcæna
pſonas accipiũt: quum aut ſeru ũ agunt aut ancillam: aut matronâ:
aut ſenem aut adoleſcẽtem aut patrẽ aut matrẽtaut regẽ aut militẽ:
S& mille huluſinõnq̃ nõ ſunt fingula ĩ ſingulis: ſed plura. Veluti ĩ me
eſt pſona humanitliberalis: timidi:iracũdihebetis ſomniculoſi. Fati

ſenilis: mariti: ſoceri. generi.pfis. filii.pulchri. fortis. diuitis. nobilis. Se

una tantum ſubſtantia.
Permanere eſt uſq; ad finem manere.
Percontarituide interrogo.
Perinde flagitat poſt ſe ac ſi:uel atq; ſi. cũ ſi gnificatio eiꝰ ſit ſta. Ve fac
pinde ac ſi tua res eẽt. ideſt q̃ſi. Cum negatiõe uero ẽt quãtut Sueto
nius de uita dom. Nulla tñ re perinde motus ꝗᷓ reſpõſo caſu aſchita
tionis mathematici. Quod ſi non ſequat᷑ nec acſunec negatio: acci
pietp æque: ut plynius lunior: funus ruffi clariſſimi uiri S peride fœ
licſiimi.pro ita ideſt multum: ut idem Sueto. de uita Galbæ. Quaf
aduentus elus non perinde gratus fuit. Xx “
Permiſſu tuo dicimus:inõ ꝑmiſſo tuo:cuius plurale ẽ ſecũdæ potiꝰ de⸗
clinatõis ſingulare fere nunꝗᷓ. Itaq; nõ dicimus pmiſſo tuo:nec per⸗
miſibus tuis: ſed ꝑmiſſu pmiſſiſq; tuistmec ꝑpmiſſus tuos: ſed pmiſſa

interdum cõtraria. Quo fit ut adſi t multiplex pſona at diuerſai ſed

tuathæc Lau. Tu uero aliter ẽt in lima leges.

lulor
nlo
ld
bicdet

gen
libe
cerel

ſiln

nost

ne
lice
aru
e
ISen

hiͤi
ntant
21
Nni:
te:
mne

u

i,
lcl

e

1. .
2

Perſplicuum per culus medium licet opertum ſicoculos dimittim?: &*

per eius medium uidemus: ut aqua. glacies laterna ueſſiea nitrum gẽ
ti. tale quale ultrum aut Criſtallus.
Peſtis uide lues.
Peto uide flagito.
Petulans: uide proteruus.
Pertinax qui nimis tenax. 8
Pernerſus qui nerſatur in malo & a bono uerſus eſt.
Peruenio:uide deuenimus.
Perueſtigo:uide inueſtigo.
Pinaſter pynus ſylueſtris:; pynum imltatnr.
Pigneratitia res quæ data eſt pignorie.
Polliceor:uide liceor. ð
Pomarium locus pomorũ reponendorũ:uel locus conſitus pomis. ut
ouidius: id metuens ſolidis pomaria clauferat atlas moe'nibus.
Pomeriũ Titus Liuiꝰ ait eẽ locũ ad muros intra & extra: ĩ quo æditica
re nõ licet ſi poſt mœniaiut dicimꝰpomeridianũ ꝓ eo q ẽ poſt me
ridianũ. Vnde lucanus longa per extremos pomeria iungere fines.
BPompa oĩs ſpectaculũ ẽ: ſed nõ ecõtra.pompa quidem in ꝓſperis ẽ &
in aduerſis qlis eſt ĩ triũpho:& in funere:quaſi ꝗdã ſ lẽnis apparatꝰ&
oſtentatio. Spectaculũ uero eſt nunc illud quod ſpectatur. ut nocte
pluit tota:redeunt ſpectacula mane: Nunc ipſa ſpectatio. ut o acer⸗
bum ſpectaculum Nunc locus Vnde ſpectatur: ut ſedebat in ſpecta
culis: e de ſpectaculis excitatus eſt. M
Pondo caret fingulari numero teſte phoca: Dicimus aũt duo pondo.
tria pondo. nõ bina pondo:aut terna pondo. Quint. lib. i. Quid ꝙ qᷓ
dam ſingula procul dubio uitioſa ſunt: Iuncta ſine reprehenſione di⸗
cuntur. Nam & dua & tre & pondo diuerſorum generum ſunt bar
bariſmi At Duapondo & Trepondo uſq; ad noſtram ætatẽ ab oibꝰ
bus dictum eſt Et recte dici Meſſala confirmat. præterea idem é due
tres quattuor libræ: quod duo tria quattuor pondo. legitur autẽ apd
Liuium lib. xxii. Argenti pondo bina. MM

ma. Sed plerunq; ad mentem reſertur: ut id quod als perſpicuum eſt

Populnus ex populo arbore:

Porta:uide lanua.
Portaretuide Agre. õdñ ů”L”8l
Portoriũ uectigal portustuel fluminũ uel lacuũ:uel ſtagnoꝶ. Nam d
portitor ille dicitur:qui traducit homines: ac uehit nauigio: uel ad na
uim de littore: uel de naui ad lit*, uel ad ulteriorẽ flumis lacꝰ ſtagni⸗

ue ſeu ripam ſeu littus. Poteſt ẽt accipip eo:ꝗqᷓ portorlũ cöduxltiidemt

qui fructus pecuniarlos ex portu conduxit & a uenlentibꝰ ilos exigit
Porro apud quoſdã & p̃ſertim poetas uolũt hgnificare longe. certe po
ſtea. ultra. Ideoq; ſæpe'nõ in principio ſniæ: ſed in medio inuenitur.
Porro eſt ẽt eiuſdẽ ſigniticatlonis:¶ uiꝰ uero & Autẽ: Iamẽ puto pro
illis ponere nõ poſtis: Non nunꝗᷓ tñ eundem locũ ſortitur. ut age ue⸗

ro. age porro.ſed illud nunꝗᷓ in frõte ſententiæ collocat᷑: hoc autẽ ſæz

pius. ut Quint. porro qui confeſſum defendit: nõ abſolutionẽ ſcele/
ris petit: ſed licentlã: ꝑ illa dcerem ꝗq uero uel ꝗ aũt cõfeſſũ defẽdit.

apud quoſdã & p̃ſerum poetas uolũt ſignificare lõge Certe poſtea ul

tra Ideoq; ſæpe nõ in principio ſententiæ: ſed in medio innenitur.
Poſthac.i.poſt hoc tempus.Vt antehac.i.ante hoc tempus.
Poſtridie uide pridie.
Potio & potor nomina ſunt uerballa.

Potatio de potator a potatum ſunt.
Potior gtũm & ablatiuũ habet Sed cũ cæteris frequentius ablatiuũ cũ

hoc noie res fere ſemꝑ gtũm. Vt lacedemonii reꝶ diu potiti ſũt.i.re⸗

rum imperiũ diu tenuerũt: In aliis noĩbus magis ſigniticatio exponſ
tur optinuerunt:ꝗᷓ per tenuerunt. ut potitus ſum uictoria: ſum poutꝰ
amica.i.pugnando uel laborando optinui uictoriam uel amicamIn

preſenti tꝑe plerũq; pro fruor. Cicero: Quod ſi his uoluptatibus bo

na ætas fruſtur libentius: primum paruulis fruitur rebus:ut diximꝰs
deinde his quibus ſenectus etlam ſi nonabunde potitur non omni⸗
no caret:pro eodem poſuit fruitur ac potttor.
Potior a potis deſcẽdit:lõqꝙ; illi in ſigniſicatiõe ſimilimũ ẽ. Nã ſum cõ⸗
pos mentis cõpos animi.cõpos rõnis. cõpos ſanitatis: ꝙ hæc habeo.
At cõpos uoti. Cõpos uictoriæ Compos optati: ꝙ hæc opera mea
atqꝙ labore optinui optineoq;. Illud tamen ſciendũ ẽ apud Ouidium
ii.xiii. ſic legendũ. Tuꝙ tuis armi;:nos te poteremur achille: non po
tiremur ante penultia breui nõ lõga a tertia. ſ. nõ a qrta cõiugatione.
Potus de potio nõ differũt:niſi ob hmõi cãm. Potus enim uini aque ſi⸗
miliumq; dicit.potio uero a medicis datur ægrotãti:quod græce df̃.
pharmacon: Non nunꝗᷓ tñ potio pro potus. Seneca de tranquilitate
Conuictuſq; & liberior potlo: Cice.in tuſc. Quid ꝙ ne mente quidẽ
recte uii poſſumus multo clbo & potlone repleti. Et alibi tantum ci⸗
bi & potionis adhibendum:ut reficiantur uires. non opprimantur.
Puglillares ſigniflcãt tabellas cæreas: fiue ligneas ſiue alterius materiæ
in quibus ſtilo ſcribimus.
Pulli: uide catuli.

— — —

leen
drgt
nhe
nn
Lene
ulil
ſae
kid⸗
ſen
t,

Uic
thke⸗
olk

At ?9

mla
gbo
1n11
nl⸗

ch
beo⸗
um
o
me,
ſi
ſ⸗
te
e
h,

2

Paulſare eſt graui ac uehemẽti ictu cedere: tã iſtrumẽto lõgo & exili:ꝗᷓ
breui ac rotũdo.ut pugnis ut calcibus. ut malleis. ut ſaxis. ꝗqᷓ manu te
neant᷑:quũ alium pcuumus in ſimilitudinẽ tympanoꝝꝶ:q̃ manu pul⸗
ſantur. ec ſemel ſed multis ictibꝰpercutere.Nãq; nõ ꝓprie pulſatuʒ
aliquẽ dixeris qui ſeinel pugno percuſſus eſt. pulſatio ltaq; ẽ multa ꝑ
cuſio. Verberare ẽ cedere: a uerbere:qd ẽ inſt̃m longũ & exile. qlis
eſt uirga baculus fuſtis lo a flagellũ ferula arũdo & ſiꝗd ẽ ſimile nec
aliter dictum ẽ uerberare a uerbere:ꝗᷓ flagellare a flagello:fuſtigare a
ſuſte. Verbera licet pꝑ uerberatione accipiant᷑:tamen rem corporeaʒ
ꝓprle ſigniſicãt: ut flagella qᷓ ſunt ꝓprie Iſimitates ſarmẽtoꝶ: Quint.
ignes ex ꝓxlmo raptos: Verbera ꝗᷓ caſus attulerat. Pulſare autem di⸗=
ctum ẽ a pelloꝛqd eſt ꝑcutio & ferio. Tullius. lib.i.de diuinatlone: Vt
pellant᷑ animi uehemẽtiꝰſæpe ẽt cura & tiore. Et. Ii. ii. Nũ igit᷑ quũ ãät
muros babylõis aut hõeri laciẽ cogito imago illon me aliqua pellit.
Puluis puluiſculũ facit olminutiuũ gñe neutro apd hieronymũ.ut ui⸗
le puluiſculũ. maſculio th ꝓtulit Apuleiꝰ. dixit.n. nobilẽ puluiſculũ.
Pupillus eſt qui caret quidem patre:ſed tantiſper dum eſt in ætate. cul
debetur tutor. Orphanus qui caret patre. præſidioq; paternor & ꝗ ſũ
mopere deſiderat illius opem: cum ſine eo male habeat. Græcum ta
men nomen eſt:non ſane a ueteribus uſitatum.
Phama: uide Rumor.
Philoſophaſter imitator philoſophorum.
Placatus ſum: uide pacificatus lum.
Plangere uide Eiulare. H
Plantariũ nõ locus plantaꝶ.ſed ipſæ plãtæ: ẽt fi euulſæ aut nõ conſite
fuerũt. Nec me faſlit Seruiũ ſeꝑare plãtaria a plãtis:dicit.n. plãtæ ſũt
rapte de arborib:plãtaria uero qᷓ ex leminib? nara cũ radicibꝰ& ter
rappria traſferunt᷑.ad qd ſentiẽdũ uidetur allexiſſe eũ Vergilii Ver⸗
ſus Et uiua ſua plãtatia terra. hæc lau. Tu tamen in lima aliter leges⸗
Pleriq;: uide plura.

Pleriq; omnes facluut adoleſe centuli apud Terentium: quidã exponũt

pro eo quod eſt pleriq; omnium. Quidam pto eo quod eſt omnes.
Plerunq;: uide plura. H
Piucatilis Criſta upupæ: quæ plicaturinon quæ plicata eſt. Et nauis pli
catilis quæ plicatur: cum facta eſt ex corlis.
Plorare:uide eiulare. .
Pluit caret ſuppoſito:habens appoſitũ ablatiuũ:ut liuius:Nuntiatũ eſt
in albão lapidibus pluiſſe:licet nunc dicamus deus pluit carnẽ. plui-
mãna.pꝓluit eſcã: Ningit uero ſuppoſitũ & appoſitũ reſpuit. hæc lau

Tu uero in Iima deplult aliter leges.

Plura & Cõplnra ſic differũt: ꝙ plura pñt eẽ duo:cõplura duo eſſe nõö
pñ̃t.illud compatiuũ ẽ:hoc uero minĩie: Iõq; nõ regit calũ.plerl aux

tores mõ ꝓ maxia pte accipiũr: nõꝓ nõ nulli. Salu.. diuiſiõe orbis ter

raæ pletiq; ĩ pte tertia aphricã poſuerũt pauci tantimõ Aſiã & Euro⸗
pã.paulopoſt pleroſq; ſenectꝰ diſſoluit: Quit. Videas pleroſꝙ ſta pa

ratos.i. nõ nullos.plerſ magis a priore ſignif cato ꝗᷓ a poſte rior̃᷑ ue

nit.i.ꝓ eo qd ẽ fere ſemp. Quin. in amatore: Excuſſa ſũt plerũq; lan

guentiũ uitia uerberib.i. nõ nunq. Pluris uide Tãti.
Præ cum quibus compon tur: uide per frequentiſſime accipitur.
Præcepta & præceptlones indifferenter utimur pro diſciplina

eingo. idem quod Cludo morior cingo.
Ptæcipere: uide Mandare.

₰

Præcido idem eſt quod cædo: ſue incido. Vt præcludo præmorlor. p

DB

Praæcox fructus p̃ter morẽ cæteroꝶ coctus: ſue ãte cæteros: Vñ uuæx
ficuſq; pcoces dictæ. Quidã tũ p̃coquus dicunt: Vt Martialis: Vilia
maternis fueramus p̃coqua ramis: Nunc in adoptiuis ꝑpſica chara ſu
mus.præcox quoq; ingeniũ per tranſlatſonẽ dicimꝰ.ꝙ nimis cito ma
turitatem cõſecutũ nimiſq; eito uidetur adoleuiſſe: Ideo ait Quint.

IIlud ingenioꝶ uelut pcox genus non temere unꝗᷓ peruenit ad fru:⸗

gem ideſt non fere unꝗᷓ ad perfectionem: tanꝗᷓ ad frugem frucum

peruenlt. præcox quaſi ante tempus excoctum.
Prædabundus: uide errabundcus.

Prædſtus ſum bono dicitur:& p̃dirus ſũ malo:ſicut affectus ſ malo: B
& affectus ſum bonoꝛid eſt ut breuiter magiſꝗᷓ optime dicam:habo

bonũ & habeo malũ: Vt pᷣditus ſum hũanitate: uirtute diuſitiis.digni
tate. uiribꝰ.qui ſermo ẽ uſitatiſſimus. Nunꝗᷓ tñ cum ablatiuo & pᷣpo⸗

ſitione a uel abꝛut fit ĩ Affectus: Veluti ſum ego ab tege magnis ho

noribus affectus: non autẽ ſum p̃ditus a deo magnis uiribus. De ma
lo ratius: Cſcero pro Syvlla: Me ſingulari ĩmanitate & crudelitate præ
ditum. Idem pro rabrio: Senectute affectus. Morbo præditus.
Præclarus: uide Clarus—
Pælium: uide Bellum.

Præmaturus anteꝗᷓ fit maturus: & ante maturſtatẽ. ut ſegetẽs pᷣmatu⸗
ræ frumẽta pᷣmatura. poma p̃ᷣmatura.ſ.nondũi matura: Et ꝑ traſlatio

—

nem p̃maturus ſum militiæ: præmatura ætas. præmatura legatio. p̃⸗

. . 7

matura allocutſo: præmatura poſtulatio. ideſt mmmatura.
Præparare: uide Apparare.
Præcipio: uide Eripio.

Pprra ſe ferre eſt dico factoue: S ipſa ſtatim fröte qualem opinionẽ de
aliqua re aut hoie habeas cõfiteri. Quint. ſiduciam fgitur præ ſe ferat

elene orator. ſemperq; ita dicat tanꝗᷓ de cauſa optime ſentiat. ideſt ex ipſo
n aſpectu oratoris ex ipſa uoce ex ipſa tota oratiõe eluceat fiducia quẽ
h admodum qui pugnatauri ſũt i uultu ᷣ geſtu indicant tacitã uel for⸗
n midinem uel ſiduciam. hoc ẽ& p̃ ſe ferũt fiduciam formidinem ue eln
ohn eundem ſenſum accipi ſolet p̊ me fero. Item p̃ me duco.p̃ᷣ me gero.
rtiitt Arunte me duxi. Cicero p̃ ſe utilitatem gerit. & allbi. Tamẽ iniuriam
i a te ĩ me lactam ſemper ante me duxi. Niſi acciplatur præ ſe Ante ſe.
e I4 Præſens ꝗd ſit certũ ẽ qñꝙ dicit᷑ ſubitũ & nõ dilatũ in alterum tempꝰ
.. Virg. p̃ſentemq; uiris itentãt oĩa mortẽ: Iuue.poœna tñ præſens.Et pᷣ
lens ultio: Vnde p̃ᷣſentiſſimũ ꝑiculũ:p̃ᷣſentiſſima medicina: & p̃ᷣſentiſ
N ſimũſi remediũ:p̃ᷣſentiſſimũ uenenũ:qd ẽt pᷣſentaneũ uocat᷑ipᷣſentiſſi⸗

mum qa ſtatim aut ſanat aut occidit. Et qm ea ꝗᷓ pſentẽ uim effectũq;
exhibẽt: p̃ſtãtiora ac potẽtiora cæteris uident᷑:iõ ĩ hũc quoq; ſentlum

jjnur accipi ſolẽt. Vñ p̃ſens aĩus dr᷑ pſtã atq; excellẽs: Et pñs remedium pᷣ
lan. ſenſo; uirtus.i.potẽs e ĩ primis efficax. In rẽ p̃ſentẽ nõ tps ſed locũ ſia⸗
hh Anificat. Cice. li.1. off. Vt ſi cõſtitueris cuipſiã te ĩ rẽ p̃ᷣſentẽ eẽ uẽturũ
oma l.ad locũ de quo cõtrouerſia eſt. Liulꝰ. li. xxxi. Reſpõderi legatis utri
Ulnt. uuſq; patris placuit miſſuros ſe in aphricam: qui iter populum cartha
ſeu⸗ gruinenſem & regem in re præſenti diſceptatent. H H

Præſum & pᷣſideo differũt: ab hoc fit p̃ſes:ſicut a deſideo deſes. A ceſi⸗ W
deo reſes. Abillo uero p̃ſens: q̃ a ſuo uerbo ĩ ſuo ſignificato recedit
de quo ãtea diximꝰ.p̃eſſe ẽ ppoſitũ eẽ rei cuipiã gerẽdæ atq; adminli⸗
ſtrandæ. p̃ſidere ẽ ad opẽ pᷣſtandã pᷣeſſe:quã ꝓprie pᷣſtãt hoĩes ꝗqdam ĩ⸗
“ lurliã patiẽtibꝰ:aut ĩ diſcrimẽ adductis: Dii uero bñficentiã fauorẽq; ĩ
ad uocãtibus:aliqñ tñ ĩdifferẽter: Sueto. de Tyberioꝛp̃ſedit & actiacis lu

n

n udlls: ꝗqſi dixiſſet pfuit. Cicero ꝓ Sylla: Noli aĩos eoꝶ ordinũ qui p̃ſunt
t ludiciis offendere: Idẽ ꝓ eodem: Quãobres uos dii: & patrii penates:
l qui huic urbi atq; impio p̃ſidetis. Quint.li.x.Nã & beniuolũ audito⸗

rem ĩuocatlone dean: quas p̃ſidere uatibus creditum eſt: &c. Vñ tam

N dii ꝗᷓ hoĩes p̃fides dicti ſunt.llli quidẽ ſſuo ꝗſq; numiĩe ſuaq; ui:hi ue⸗
rro in ſua ꝗqſq; pronincla ant ab regeꝛaut a populo ſibi commiſſa.
Prræ ſes: ut diffinit Vulpianus:is eſt: ꝗq maius ĩ puicia imperiũ hẽt oĩbꝰ
preoſt principẽ. hinc p̃ſidiũ dictũ eſt auxiliũ principale: Nã ſubſidiũ id *
⸗ dd in auxiliũ ſuccedit dr: Et milites ꝗ ĩ tutelã oppidi caſtelli ſimiliũq;
t collocati ſunt:p̃ſidiũ uocant᷑.ut impoſiiũ eſt pdium Caletæ. Nam
o9 ſul antiqtus is dicebat᷑ qui primus erat iĩter ſalios: ideſt martis ſacer⸗ .

dotes romæ dũtaxat: a ſaliendo dicti in portandis ancilibus.

— .

Præſidium: uide præſes.
Præſulibidem. =ð
Pra ſtatio non præſiitio d'eſtur a præaſo præſtiii praſtitum. .
Præſto ſum idẽ eſt q adſum: nec alteri tere uerbo coheret: niſi uerbo
ſubſtã iuo & huic ſimplici: Nã p̃ſto adſũ magis pocet u cẽ. Significat
aũt tria: ut Adſum. uidelicet: pñs ſurn: fauere pſidioq; eẽ. & aduenio.
Cice.in Gruto: Quibus ꝗdẽ cauſis tu ẽt Brute p̃ſto fuiſt.. Et ꝓ mure
na:lus ciuile didicit muliũ uigilauii: laborauit: pſto multis fuſt. Et ad
herẽniũ:hirſidines æſtiuo iꝑe pᷣſio ſũt:hyeme pulſæ recedũut. Er ĩ epi
ſtolis frequẽter: Stator tuus mihi cũ Ifis p̃ſto fuit. Et ppe accipi ſolet
hoc ultimũ pro eo ꝙ nũc dicimꝰcõpareo: Vt ſiꝗs alhᷓ dignitate ipe⸗
rioue affect? alteti ſic iubeat: Cras mihi ad hunc locum ad hac ho-
ram præſto ſis. I compareas & te repræſentes: atq; e hibeas mihi.
Prætor qui græturam gerit. Prætorius qui præturam geſii.
Pra uaricatores: Vulpian“ ingꝗt: eos appellam: ꝗ cà m aduerſarlis ſuis

res dicti ſũt: Itẽ alibi:p̃uaricator aũt ẽ: qſi uaricator:ꝗ diuerſã ptẽ ad⸗
inuat ꝓdita ſua cã:qd nomẽ labeo a uaria certatiõe tractũ ait. Nã qui
præuaricat᷑ ex utraq; pꝑte cõſiſtit. Huic aſſentirt uidet Martianꝰ:q ait
Accuſatoꝶ temeritas tribus modis detegit: & tribus pœnis ſubilcit᷑e

mina intendere: Præuaricari uero uera crimina abſcondere. Tergi⸗
uerſari in unluerſũ ab accuſaſione deſiſtere. Et irerũ: Præuæricatorẽ
eſſe eum oſtendimus: qui colludit cũ reo: & traſlatiue munere accu⸗
ro excuſationes admitterer.
antiquitus de p̃uaricatoꝶ pœna fuiſſie: ut Cicero in philip. Ii. ii. Vere
ort.p.c.ne quod turpiſſimũ eſt:præuaricatorẽ mihi appoſuiſie uide⸗
ar. Deniq; puaricatorẽ appellamus quicunq; a præſctipto officn ſuj
deſflexerit atq; aberrauerit. Ply. Ii.?2 xx. Araiot niſi incuruus pnaricat᷑⸗
Plynius lunior ad Tacitum: Alioquin præuat lcatio eſt traſ re ocẽ⸗

da: infigenda repetenda. Et Adam præuaricatum fulſſe dicimus.
Prior refertur ad unum Primus ad plura. g..
pPridle & poſtridie ſimillimã optinẽt ſignificationẽ ei: culus ſũt heri &
— cras. Eſt.n. pridie qn heri:non tñ pñts diei Et poſtridie cras nõ Pe tis
diei: ſed cuiuſdã alteriꝰ:aut pᷣteriti aut futuri. Præteriti ſic Piidie in
trarẽ mare:ſerenailux fulſit futuri ſic: pr idie ꝗᷓ irres patriã ſacrificium
facito.i.die pcedẽti:quo aut mare itraſti:aut patrià itcabis Ixẽ: Poſirꝭ

Et

donan:: & ex pte actor s in ptem rei cedũt: A uaricãdo. n puaricato⸗
aut eni calũ niaf aut pᷣuaricat᷑ aut tergiuerſat᷑. Calũniari eſt falſa cri⸗

ſandi deſungit᷑. eo ꝙ ꝓprias uldem diſſimularet ꝓbationes: falſas ue⸗
Quod nos ꝗdẽ ueruʒ fatemur eẽ.legẽq;

da: præuaticatio eſt cutſim & breuiter attingere: quæ ſunt inculcan⸗

de
gie
he

ue⸗

tla
let⸗
cie

I
Pr
be

die qᷓ p̃ mortẽ obiuit epulũ feci Et poſtridie qᷓ uxorẽ duxeroꝛ naul⸗

gadu mih e. Wel c giõo ſic: Pridie iln diei: & poſtridie illiꝰ diei., quo
hæc & hac fecitaut faciatuel ſine ꝗᷓ & ſine di'ei: ic: Ven t ad me Chre
mes poſir dee el mi as: ſupple illidiei: quo hæc geſta ſut. Et quũ in
traui urbẽ: audiul hominẽ pi idie receſſiſie. Dicimus tamẽ quũ has lit
teras dabamterat pridie calendas auguſti uel poſtridie nonas: Et ho⸗
die eſt ꝓridie ludorum circenſium. Cras eſt poſtridie nundinarũ: Re
fertur enim tale tempus nõ ad hodiernum carſtinumq; diem: ſed ad
allum quẽdam: ue uii ad eum quo hæ litteræ legentur.
Pridem: uide dudum.
Peimipilus qui primipilatum gert. ”e
Pciſca quæ ſuperioribus ſeculis: aut fuꝑlore ætate ut priſci latini. priſ⸗
cus tarquinius. prilca tempora. MMU
Prinina quæ fuerũt ſuꝑploribꝰanls:menſbꝰdiebus: & qᷓ; nr̃a memoria
fuerũt: ut priſtina nr̃a amicitia priſtina beneficia nr̃a. Neq; recte hic
dicas priſca: neq; illiic priſtina. At uero ſi de rebꝰꝗᷓ nõ ſene ſcũt loqua
ris priſtinum non priſcum dicemus: ut pharos & tyrus nunꝗᷓ in pri⸗
ſtinum ſtatum red bunt. Maria in freto meſſanenſ laborant: ne mon
tes: ſi lucano credimus:repetant priſt: na con finta. ðJUD
Probrum & opprobriũ. Vulpianus ingꝗt: idẽ ẽ. ꝓbra qᷓdam natura tur
pia ſũt:q̃am ciuiliter: & q̃ſi more ciuitatis improba. ut puta furtum
adulterium natura turpe. En im uero rotelæ danari hoc nõ natura ꝓp
brũ ẽ: ſed more ciuitatis. Vulpianus ꝓbrũ accipi ꝓ infamia tantum.

gqual s ẽ ex furto:uel ex male ꝑeſta tu ela nõp flæghnio: q prineipale

ſignit᷑ catum ẽ. Nam ꝓbrũ idẽ ẽ quod dedecus:hoc ẽ crimen igne mi⸗
nia atq; infamia. Præerea nec ſimile ẽ ſane probrum opprobrio: qd
quidem ẽ aliquando facto: ſed frequentus uerbo Horatlus. Sic tene
ros animos allena opprobria ſæa pe Abſterrent uitiis. Q uint. Modo
maledictis opprobriilq; uulgi:modo crebra riualium contentiõe pul
ſatus:abigi tamen compeſcſq; nõ ꝑ oſſet. Opprobriis dixit: quaſi ex⸗
probratlontbus atq; conuictis. Et allbi: faciie prorũpis in opprobna:
Hcile quodlibet oblicis. Pro eodem fere poſuit opprobria & cõuicia.
Procax: uide proteruus. H
Proconſul non qui pro alio conſule præeſt prouincſæ. ſed qui cũ po⸗
teſtate conſulari extra ordinem ad aliquam prouinciam adminiſtrã⸗
dam tnilhttitur: præterꝗᷓ ꝙ non. xli. faſces eum præcedunt. qui præce-⸗
dunt conſulem: ſed tantum ſex ut etlam prætorem & praſidem.
Proſfluens pro flumine ponittur. l
Prohibeo: uide Inhibeo. ä

Proinde idem eſt quod ideo. uel potlus ſdeoq;. ſemper.n. depẽdet a ſu
periore ſenten tia. Quidam quorum eſt lucretius accipiuut proinde
in eam ſignificationem quam dedimus perinde: ubi proinde duas
ſyllabas habere facit.
Promontorium: uide Collis.
Proprætor non pro alio præturam:ſed extraordinatiäã gerit. Ita q; di/
citur proqueſtor: & ſiqui ſunt alii huiuſmodi nominũ magiſtratus.
Proprietarius culus eſt proprietas prædi. . 4
Proqueſtor:uide proprætor.
Proſequor ulide perſequor. .
Proteruus.procax. & petulãs: multum ſimilitudinis habent: & q́ſ alid
allo magis Increſeit: tam in factis ꝗᷓ ĩ dictis: Tria hæc tamen quãdam
laſciuiam libidinemq; declarant tum inluriam: Protet nia leuior q̃dã
contumelia. procacitas maior. petulantſa maxima. petulans pro libi⸗
dinoſo laſciuoq; aceipi notum eſt. ut petulanſq; iuuenta. Et ouidius
Quin etiam ut poſſem uerbis petulantius uti Non ſemel ebrietas ẽ
ſimulata mihi id eſt laſclulus ac licẽtius. Vergilius item aſt hædiq; pe
tulci. procaceſquoq; meretrices legimus.
Prouoco:uide laccfſo-
Vadrimus uide anniculus.
Quam optime & ſimilia: uide ibi per poſitiui proprium eſt:
HAQuamuls uide & ſi
Quandoquidem Quãdo idem ſignificant. Et ſigniłicant
qm Vergilius. quãdoquidem auſonios nõ fas cõtingere pottus. Iteʒ
hic tibi fabor enim quando hæc te cura remordet. ideſt quonilam.
Quanꝗᷓ: uide de ſi.
Quanti: uide Tanti.
Quapropter:uide Ergo:.
Quare.ibidem ſiue nang.
(Quæ pro quia Interdum accipitur. Ouidius in faſtis: Nihil aliud ueſtã
ꝗᷓ puram intellige flammam: Nataq; de flamma corpora nulla uides
Similiter Cicero: Non ſolum nobis nati ſumus:Ortuſq; noſtri partẽ
ſibi patria uendicat partem amici.
Quæſtorlus denominatiuum eſt a Quaæſtor.

Qui quæ quod Relatiuũ frequenter non reipondet antecedenti. neq;

in genere:neq; in numerotutſq; quum reflectitur eius ſentẽtia ab an
tecedente ad ſequens ſubſtantiuum:de maſculino in neutrum:ut Sa
luſtius. Eſt locus in carcere. quod tullanum appellatur:q aliter dixit

R

4 *
S

tole
nere
ſcal
tenr

i
i
(

Po

n

deaſt
roſde
de dux

Jen

leg

1.

ti
des

tii

17
1
4

Valerius maximus Hbro feenndo: Antea ſenatus aſliduam ſtatlon *ö
eo loci peragebat: qui hodie ſenatulum appellatur. Et Ply. in coltu
uero lunæ quod interluniũ uocant. quum apparere deſierii. De ma⸗
ſculino quoq; i femininum Mutato et numero: ut Cicero: Omnes
tenues atq; hum les ꝗᷓ maxima ĩ populo multitudo ẽ ſbi præſidium
paratum purant: & plura huiuſmecmm.
Quicquid & quodcũq; uõ accipliunt ꝓ eodẽ: cum alte ſit ſubſtãtiu
ut quicꝗâ feſtiuum:quicqd molle: quicꝗd tenerum: quicꝗd iocũdita

tis: quicqd gaudii:quicqd pecuniaꝶ. Alteꝶ adiectiuum: ut quodcuq;

cœld: quodcunq; ſcutum: quodcũq; laculum. quiſquis uero & geug
pro codem accipi ſlolen.
Qan & aliꝗd ſubſtantiuum c. quod & aliquod adiectiuum. Dicimus
enim qd feol: nõ aũt quod feci. Allquid feci nõ aliquod feci. ITdem qᷣ
malum fecinõ autẽ ꝗd malum feci ſed quid mali. Et ſcio qd faciam
nõ aũit ſcio quod faciam. Video quid facis ſæpius ꝗᷓ uideo quod facis
Ita dᷣe cætera ab iis compoſita. quiddam quoddam: nam ꝗddam adhe
ret adiectiuo: quoddam ſubſtantluo: ut mirabile quiddam: quiddam
alus. At quoddam templum: quoddam nemus: quoddam antrum

oppidum quoddam ĩ quo nulli fere errant. Hic aũt multi ꝓ qcq; po⸗

nentes quodq;: Vt optimum quicq; honeſtiſlſimum ꝗcq;. Vbi nõ lice

reit poni quodq;: exhis liquet exemplis optimum quodq; prædium.

Honeſtiſſimum quodq; conſilium. Nam ſubſtantiuſ natnra eſt con⸗

lungi cum adiectiuo: Adiectiui uero cum lubſtantiuo quaſi connu⸗

bio quodam:ideo ublcunq; ẽ ſubſtãtiuum deſiderat adiectiuum qꝗ̃ ſ

conlugem impatiens alterius ſubſtantiui. Rurſus adiectiuum ſine

ſubſtantiuo tanꝗᷓ ſine uiro eſſe non poteſt cum altero adiectiuo nihil

conſortii habens.

Qutid ſolet uſurpariꝓ in quo. Quiti.quid tibi tm̃ mali fecliꝗd offen

di:Se alibi. Si qd offendi. Cicero ĩ lælio:ꝗd. n. indigẽs aphricanus mef.
Eodem modo nihil ut nihil te offendd.
Quin ꝓ gꝗn ẽt:ſiue atq; ẽt. Verg.ꝗqn aſpera ſuno q̃ mare nũ terraſq;
metu cœſumq; fallgat Conſil a in melius referet ꝗn ꝓ ut nõ:ſeu cuar
non ubi deſiderat᷑ utiq; ſubiunctiuum uerbum: idem ꝙ non pricipa⸗

lerut idem:hic tibi ne qua moræ fuerint diſpẽdia tanti ꝗqn uatem inſa
nam aſpicias:iqn ꝓ cur nõ ſemper iterrogatiue: & ꝑ idicatiuum. idee

2

An tuſaliqd ſaltem potius quoꝶ idiget uſus. Viminibus molliq; pas
ras detexere unco. Cicero itẽ ꝓ Rabirio ꝗqn compeſcitis iſtam uocẽ
Iindicem ſtultitiæ teſtem paucſtatis. Quinti. In paupe amatore ꝗqn tu

potius admittis luuenis conſili rationem. .

Nam cõtra plures reperlas & faciles in excogitàdo: & ad diſcendum
promptos: quippe. I.homini naturale cec.
Gu ſq; luplatiuũ aſeiſcit: relinqt aũt ois uel Cũctus poſitluo: ut op⸗
tmus quiſq;. Saplẽuſſimus ꝗſq;: ꝓ eo qdᷓ eſt Vnuſquiſq; ꝗ eſt honus
ac ſapiẽs. Vel oẽs boni & oẽs ſapiẽtes. Non enim liceret dicere boni
quſq; ſapictes qulq;. Nec oẽs optimi & cuncti ſapictiſſimi. Non re⸗
Re ergo Priſcianꝰ ĩ ꝓhemio oĩum ludicio cõprobat᷑ eruditiſſimoꝝ.
Idem intelligo ſi ſuplatliuus in allo caſu ponat ꝗlllud quiſq; ficmaxi
mo quiſq; alo diuitias deſpicit. Valẽtſſſimꝰ*ꝗſꝙ corpotis longe abeſt
a ſapſiẽtia. At uero cõparatiuls nõ quiſq; cõuẽéit: ſed oĩs. Vegetlus tñ
nõ perpolitus ſane ſeripior inꝗt honeſtiotes quiſq; milites pro hone
ſiſſimi quiq;: Lactan. de opificio. Nam ſi ſta eſiet: placidiora qua ꝙ
alalia uel nihil fellis oino uel minus ha berẽt ꝗᷓ feræ. Mala iſem ego
Qlcere oia placidiora aialla: ut Quinti. in ægto redẽpto: Rus ſeruu=
los penates & ola utlliora ꝓperãti feſtinatione parétis addixi. Ex poſ
tluis aſt illa excipiunt᷑ qᷓ carẽt ſuꝑlatiuo:qualia ſunt ꝗᷓ habẽt ſ:uel a

rõnem ſequunt. Ois plus:& pius qſq;. Carẽt ẽt ſuꝑlatiuo illa nſialla
ſecũdus tertius qrtus ꝗntus & deinceps. Dicimns itaq; primo quc ꝙ
tpetprio quoqꝙ; die.ſic ẽt tertio quoq; uerbo excitabat᷑ Et ꝗnto quoq;
anno de moribus iudicabat᷑. Hæc & plura Lau. Tu tñ in lima leges
ggniſq lungi & poſitluo & comparatluo & ſuplatiuo.

Qutſꝗs & qcũq; ꝓ eodem aceſp: ſolẽttut quiſꝗs es huc uenias. 8.

Qulſq; in ntõ & ꝗqcꝗd tantũmodo dicif:in actõ ꝗcꝗdiin ablatiuo quo
gquo:qᷓqua quoquo. Serglus ãt alt utraq; parte declinari hoc pnomẽ
quiſqs:cuiuſculus cuicui &c.

.

meliorem efficlam. Vbiꝙ pro ꝗa reſoluitur.
Quo maglsildem eſt quod quanio magis.
Quo minusitdeſt ut non.
Quo ſetius etlam pro urnon. ð
Quo mõ quẽadmodũ ꝑpaſtumus eodẽ mõ quo fſicut uſurpare.
Quod ſcribis gaudeo: & q ſcribas utroq; mõ dicit᷑. Volo qd ſeribas:
n aũt ꝙ ſcribis. Illius ſuꝑioris hæc ſimilia ſunt. Credo opinor puto
lIætort uoluptatem capio & reliqua Huius poſtetioris hæc. Mãdo iu⸗
beoꝛimpero. Exigo poſtulo &c. In illo t ſupiore cauẽdum ẽ: ne di⸗/
uerſoꝶ modoꝶ uerba copulemus:qͥle foret illud Terẽtit qd nõ nulli
ſic legũt. An ꝙ ulam ignorat an ꝙ iram ꝑpferre nequeut. Cui himile

Quippe Iicet ꝓ certe aceipiat᷑aqᷓ mali accipe ꝓcauſatluas:ut Quinti.

ante us: ut plus & ſtrenuus:q̃ nõ nunꝗᷓ patunt᷑ ſuplatiuũ.lõq; utrãq;

Q uo pro ur reſolui ſolei:quale eſt. Non caſtigo te odio habei: ſed

ſumun Illud allud apud eſidem. Nihi éinihit deſit tf:cum ſit potlu legen
dum defit nõ deſitut bonis autoribus placenꝛ potlus kg .

Quod autem: uide nam.
tben uod uero:uide nam.
ſe Soodenn alon quicquid. M
MNaont uoq; prima lon a ſic utimur: primo quoq qnto dquoce anno.
ine Tertio quoq; uerbo dec. mo doch die qn quo mno/,
lonen Quotus frequẽter ſigniſicat quot.ut Mart. Dic quotus es:ꝗ̃ti cuplas
pgritl cœnare: nec unut addideris uerbtméſa parata tibi. i⸗ quot eſtis:de
G quot tecum habes. Cicero p ligario: quotus. n. iſtud quiſq; feciſiet..
lo n nullus uel rarus. èM

Quot diebus. uel iſi ngulos dles nihil itereſſe Po mponlus ad Vlpla⸗

Nago
ch num ſcribit. Corrũpere ẽ illud pomponl & Vulpiane liguam latina
ſenn nõ adiuuare:ꝗs unꝗᷓ dixit: quot diebes de potius quottidie quis etiatmm
d quot menſbus: non ſingulis menſbus hæc & plura Lautẽ. ITu ta
aun men ns leges recte dici de latine quot dies quot menſes & hu⸗s
inn Apere maunlfeſtam ſigniſicationem habet uum de allis re
gucg bus loqmur quum uero de plonli, duobus mocts accipitur.
qh Vno ꝗ ad res ptlnet uelut apud Verg. ꝗd facerett quo ſe ras
eges pta bis cõiuge ferrei:rapta dixit ablata. Et allbi raptas ſine
more ſabmas. Altero ꝓ eo q ẽ uim afferre: atq; uitlare uel'ſ nõ al⸗
1. portet:nec fœminã loco educat q ꝓprie de uirginibus q ultiate ſũt
voen dicit᷑ ut apud Senecã: q eandẽ legẽ nõ eiſdẽ uerbis repetit: quodã lo⸗
hbetſed R aſiles calathi: quaſi rali nihil extatis wredadats Plemitudints. Ver.
EamsErrnoindcem gas alhe⸗ llect e voget bond
ationem habeo: idem ẽ q re pectũ habeo: led tantimodo ĩ bonſs
ur hab ẽda ẽ ratio ſalut tis: ratio honoris: rõ rei familiaris nõ aſũt ĩfirmi
ratis turpitudinisincõmodom. Gicero inuſitatius inꝗt ad Mariũ: pu
dori tñ malui cedereiqᷓ ſalutis meæ rõneni ducere. Et in ſecũdo offis
H cioꝶ: ſiue rõ cõſtãtiæ uirtutiſque ducitf᷑: aut hæc ars Etaut nulla oino
n p quã eã affeqmur. Et hoc flt cũ gtõ. Cum ablatiuo aũt p̃poſita pp
Coo. ſitione qñ het aliam ſigniſicationem: ut Cicero in Catone malore.
ech Rationẽ hẽt cum terra:qᷓ nunꝗᷓ reculat imperiũ:ideſt negociũ & hẽt
ll cum terra cõmerclũ.ldẽ ad atticũ. Cum olbus muſis rõnem habere
cogito. Rationẽ cõſtare ẽ æquã legiimãque rationemi aut oſtendie
aut appellare oſtendi poſſe⸗ Plynlus lunior: Mihi de tentand aliqꝗd de
1i

2*
—

QCicero. Vitam acceptam reſert clæmẽtiæ tuæx.

Qelſedi illo autare ratio cõſtabit. Vulptan“: plane ſi defendédi gfat

aliquid fecerit: rationem ei conſt

Refercio: ude impleo.

neq; id modo bonam partem: uerum ẽt malam: ut ꝓ Deiotaro:

Rettulit aũt Pompeius ad ſenatG. 1. cõſuluit. In eadem tñ ſnia Pom pe

lus ad populũ tul t. Ex illo fit Senatuſcõſultum: ex hoc rogatie: qu?z

iſtar legis. Rettuli expẽſum. i. rõnes de impẽſis cõfeci:uel exh buj.

Referre grat as: uide agere gratlas.

Refert: uide meailtem magni & tami-

Refigo q fix ſerat educoiut Retego qꝗ tect erat denudo. Retexo

qd erat teætũtreddo nõ textũ: & qſi ſtectũ qd era t factũ. Recludo qd

clauſum erat apio. Reuelo uelamẽtum t lo. reſigno qd erar ſigna⸗

tumiobſignatũue relaxo & patefaclo: Et multa hiuſmodi alia ſunt:
ucotfemano

Rhegvntex oppido calabriæ. Reglenſes ex opplido galliæ cilalpt næt

quoꝶ oppidoꝶ utrũq; uocat rhegiſ: Albani ex opplido alba i latio.

ceunt. Cumani ex oppido cumaꝶ in campania. Comẽſes ex oppido
como In gallia ciſalpina:quã lombardiã nũc noiant. In qua ipſa gal⸗

Albenſes ex oppido alba ad lacum facinum: ꝗqa ꝗbuſdam albani di

lia & finitimũ Como eſt Borgomũ: unde Bergomẽſes. Pergamũ e

qua pergamé i Aſia aiq urbe ꝗa ob penuriã chartæ ab Atthalo re⸗

ge miſſa mẽbranam copla, Mbranæ pergamenæ funtnominatæ,
Thebani athebisi græcla

Kemigrare: uide migrer.

Repetũdar: de de pecunis repetñdiſs:nõ hẽt alios caſus: dubſta ripo-

teſt participiũ ne ſit:ſiue nomẽ:an gerũdiũ. Verres accuſatus ẽ repe
tũdaꝶ uel de repetũdis pecunlis. Cum dico repetdaꝶ ſubintelligo
pecunſaꝶ. Quo noĩe pecuniæ: & ola ꝗbus diuitiæ cõſtãt cõilneri Gict
musthæc accuſatio ꝓprix cadit leos:iꝗ cũ ſorẽt magiſtratꝰ ꝓuincialt

nauigla: nmos. Mutatate j u. R epetũda.nierat dicẽdũ. Sed tertia

cõiugatio pter cateras hoc iuris habet:ut itterã hanc imutare poſſit

uelob hoc ſaltem cepetũdaꝶ dicif ur differat ab ills qò dici ad res

. “

are ogorter. rationem eum iuſtam
aut oſtendere: aut facile poſſe oſtẽder.
KRecaluaſter: uide antoniaſter. 4
Reducoꝛuide deduco.

= —

a

ſotn

omn

ege

1

4

ſung
no

nat

lo.
nllcd
.D

o.

c
ſal

repetendas:quo rdet princilpi aut populo erepta eẽ uel pecoruũ

uel hominum uel locoꝶ ac terraꝶ agrorumꝙ corporas
Reperire:uide excogitare. H
Repoſitorium: ubi reponitur quid.
Reſ piſco: uide deſiio. M
Reſclſcere pprie eſt rem poſtꝗᷓ geſta ẽ ſcire:quã neſclebas:cum gere⸗
res: præſertim ad te tuoſur pertinentem.
Rhetor:ulde declamator.
Ridiculus homo:ridicula restridiculum caput:ldeſt deridendum. Eſt
ſæpe ẽt neutrum:ſigniflcatq; plerũq; ſermonem tiſus potlus ꝗᷓ deri⸗
ſus excitanten. H .
Rixam ĩter & turbã teſtimonio Vuſpiani rectiſſime labeo alt muſtum
itereſſe. Nãq; turbã multitudinis hoĩum eẽ ꝑturbatlonẽ: & coetum⸗
Rixam ẽt duoꝶ. Ego tñ aſſero turbam ĩter. duos eẽ:ðde ĩter muſtos:quẽ
admodum rixam nõ ſemp iter duos: ut apud Luium. Qõcurſu ho/
minum rixa ac ꝓppe pᷣlium fuit. & longe poſt. Cum cõuerlus iĩ patres

Impetus eẽt cõſulum interturſu rixa ſedata eſt.
Roſaceus ex materia ronſz. ““”?́ÿVZÿ
Roſarium magis coplam fruticum uno ſoco roſas gignentlum: ꝗᷓ ipa
ſum locum ubi lunt ii frutices ſignificat. Quem locum ne roſetum
quidem appellare poſſis:cum idem ſigniticet quod roſariuma niſi ꝑ
contentum ſigniflicet᷑ continens. „ “
Rubicundus uere rubens:tergo idem erit rubicundus & rubens:
Rumor: uide limam. 8=ðUMG,
Rurſus ecõtrario. Olcero officlorum tertio:neq; me doloribus dedis
quibus eſſem confectus:niſi reſtiilſſem. Nec rurſus indignis homie
docto uoluptatibus. e
Arcer ſfacra ſacrũ facit diminutiuũ ſacellus ſacella ſacellum.
Vngde hoc ſacellum pro templo modico.
Sacrarium repoſitorium ſacrorum.
ESagarlius uenditor ſagorum.

S'alio unde ſaltus pro eo quod ẽ ſaltum faclo. Salto tripudio
unde ſalatio. Interdum ſalio ꝓ ſalto. Virg.Ii.ſ. geor. Mollibus pra
tijs unctos ſallere per utres: ́”ÿ”MVMVd
Saltus ẽ quales cerueꝶ leporũq;: Saltatio uero illahoĩum lactatio qu⸗ꝗò
uulgo tripudiũ nocãt. Et licet ſallo ꝓ ſalto acceipit᷑. Nõ tñ ſaltus pro
ſaltatio ſaltatus ue:qui eiuſdẽ ſigniſicatiõls ẽ. Llulus. Fere ac ꝑ urbẽ
ire cum trlpudiis:ſoſennique ſaltu iulſilt.
Saltus ſylua Inuia:uide lucus.

h tit

Saltuarlus cuſtos ſaltus.

Saltuoſus potius ꝗᷓ ſalioſus dici fiquæ enim quartæ ſunt declinatiõls

aſflumunt u: ut uultuoſus fructuoſus.ð
Saluber ſiue q uſitatlus ẽ ſalubris dicit᷑ aer cibus potus locus: mul⸗
taq; huluſmodi: idẽ fere ꝙ; ſalutfer ſiue ſalutatis. Sanus hò dicit:i cæ⸗
teraq; aialia. Res ſalubris pbet ſanitatemthõ uero rec pit: pot pbere
tũcque ſaluber qſ ſialutifer dici. Sed ĩ utroq; ẽt aliqᷓ reperit exceptio.
Siq uidẽ ſanum acrem: ſanũ cibi ſanũ locũ uocamus: quaſi ſalubrem
Se psæbẽtem ſanitatem. Cõtraque ſalubris p ſano. Saluſtlus. Genus
hom num ſalubti co pore uelox. R SM
Saluetuide Vale“- S
Salartarczulde Vatttt.——sẽ
Sane tum affirmaliue ſumſt᷑: ut ſta ſae: ſane uero. Tump ualde ut ho
mo ſane nobilis. Interdum cum ſuꝑlatiuotut Suertonius de uſta cæ
ſaris. Bellum ſane diffcillimum geflit: tum permihiue: quorlens ali⸗
quid aduerarlo tribuimus: ut ſit ſane ut ais: ut Quitllianus. I ulerit
ſane ſillus noſter:merito poœnas dederit ſpiruũ ſupplicio: nihil de pᷣ⸗
teritis loquamur quaſi eſtoꝛita ſit ut uus
Sane ꝗᷓ pro ualde uel perqᷓ. Aulus gel. Sane ꝗᷓ utile. Seruſus ſulpitius

ad Cſceronẽ. Poſtea ꝗᷓ mihi renũtiatum ẽ de obitu filiæ tuæ: ſane qp

4 .

ris cælaris ſumus commoti.
Sanus: uide ſaluber.
Sareinatuide aceruus.
Sarmentum:vide malleolus⸗

eo ac debui grauſter moleſteq; tull. Et ad eũdem cælius. Sane ꝗᷓ Iitte

Satiare ad oẽs ſenſus attinet: ſaturare ad unum guſtũ. Nam ſigurate

locutus ẽ Clcero. Iracũdiam meã ſaturas tuo ſanguine:quaſi fſitim
meam faturas: ſatlare frequẽter ad animum tranifert

Saxatllis incola ſaxorum.
Sectio crebrius reperitor ꝗᷓ ſecatio.
Sectile porrum legimus nõ tam ſectibileiꝗd enim nõ eſt ſectibile:quãꝗ
ſectũ.& ſua ſponte cõciſum. Nam cõciſum &ſectũ iatrorſum uidet᷑.
Securicula parua ſecuris.
Secundum nõ nunꝗᷓ pro ſuxta dᷣ poſt. Verg. Dulcibus illa qdem ille⸗

cebiſs aut plena ſecũdum flumia. Sulpitius: M. Marcellum poſt cox

næ tps a maglo cillone familiari eius pugione percuſſum eẽ: & duo
uulnera accepiſſe. Vnum in ſtomacho alteꝶ ĩ capite ſecdum aurẽ⸗
hic iu ta ſigniſcat. Item qd ab altero ſecũdum ẽ. i. juxta ẽ atq; poſt.
Ideo ſecidum ꝓ poſt accipit᷑:qᷓñt ſecũdo loco. Liuiꝰ lib.ix. Hetruſci

4 .

nula

di
Pber
pin
been
Gehin

ate

goi
lei.
ley
o
7

.
.

.
ðs

belli kama exorta &:nec erat ea tempeſtate gens alla. Culus ſecundd
gallicos tumultus arma terribiliora eënt. ſecundũ acipit᷑ ẽt ꝓ eo qꝗ
eſt pro:ut ſecũdum te litem do. ſecſdum me iudica. ſ. pro me. Et pro
in: ut ſecũdum ꝗetem.i.in gete ſomni.ſecũdum aũt ꝑlatonem: ſccũ⸗
dum pythagoram ſenſus hic notiflimus eſt. R
Secus pxime ad uim cõparanul acceditinã ut dicimus multo magis:
ſta multo ſecus. C cero: Multo ſecus euenite multo aliter.
Sedere de holbus aliter dicit᷑:alirer de auibus. Nam cætera nõ ſedent
niſi ſimia & aliqd fimile. Ipſum uero ſedere aulũ eſt ĩ loco altiore eſſe
ut paſſer ſedet ĩ tecto:hirũdo /ſedet ĩ ꝑtica. Cornix ſedet l arbore.De⸗
niq; eodẽ mõ dicit᷑ auis ſedere ſlupꝑ rem ꝗᷓpiamꝛut hõ ſuꝑ equũ nõ di⸗
clit᷑ ſtare aut manere ſed ſedere. Sidere ãt a ſedere multũ diſtat: eſt. n.
ſidere deorſum deſcẽdere: Verg. Sedibus optatis gemina ſup arbor̃
ſidũt.i. ab alto dimittunt᷑tunde Deſido. Subſidoꝛut idẽ ſubſidere ual
les: de ſteꝶ: ſubſedit dubi. Nã ut ego ſenuio a ſedeo p̃teritũ mutuat᷑e
Inde inſido quoq; inſedi: & reſido reſedi. Aſſido aſſedi.ſigdem aſſidet
eſt apud alliquem: ut ægrotum ut regem ſedere. l
Seditioꝛ uide factio. i
Sedicula a ſedes diminutiuum.
Seges: uide fruges.
Semel: uide ad ſummam 6„ S

Cementis. ulde Meſſis. 2ðð
Seminarium non locustſed ſemen ſpſum.i.plantulx.·
Senatorius denominatluum eſt a ſenator.
Senator qui ſenator eſt:aut qui fuit.
Senes: uide antigtdau. äl
Senecta ẽ ſenilis ætas. Iuuẽta aũt Iuuenilis: e ut ꝗqbuſdam placet de⸗
ipſa melior's ætatis & luuẽtutis. At ſenectus idem q ſenecta:luuen
tus uero ẽt frequẽtia luuenum:non ſolum ætas. 6
Senium quoq; pro ſenectute accipitur.
Senior potius ꝓ ualde ſenex: ꝗᷓ tm̃ ſenex. Quint.de Iſocrate:eoq; lam
ſenioretoctauum. n. & nonageſimum cõpleuit annumt peipere Ari
ſtoteles pomeridianis ſcholis cœpit. Et Quid us de triſtibus. Soſpite
ſic te ſit natus quoq; ſoſpes:d olim imperium regat hoc cũ ſeniore
ſenex:Hæc Lau. Tu uero ſat us in lima leges.
Senticetum dielmus non ſenectum: cum dicamus dumetum ſpineti
uepretum & fimilia. MU H
Series: uſde ordo. =YJMU
Sero tria ſigniſicat:una èe uera ſigniflcatilo eſt pro ueſpere quod eili᷑
IIit

poſt occaſum Altera q; hinc naſcit᷑:quæ ẽ poſt tẽpus. Quod.n. poſt
ſolis lucem ẽ:id uere põt poſt tempus dici. Tertia ſigniicatio eſt ꝓ
tarde: ut apud Senecam in tragœdiis: ſero nos illa referat ſenectus:
nemo ad id ſero nemm.
Serotinus tum a prio ſignificato: ut ꝗbuſdã placet: uenit:q dicſt horã
ſerotinam. tum a poſterioribus. Appeilamusn. ut præcoces uuas.
p̃cocia poma:q̃ ante legitimũ cõſuetũq; tẽpus ſiue cito matureſcũt.
Ita ſerotinas uuas:ſerotina poma:quæ poſt tempus legitimũ cõſue⸗
tumq; cæterls pomis uel tarde matureſcunt.

Serultiũ aut ſeruitus ipſa:aut ſeruitutis actio ẽ:ut Dauus apud Terẽ?

tium. Ego pãphile hoc tibi ꝓ ᷣuiltio debeo conari manibus & pedibꝰ
nocteſqꝙ & dies capitis piculum adire dum proſmtibi: Seruitia aũt
iIn numero plurali ꝓ ſeruis. Saluſtius. Interea uſtia repudiarat: quo
rum in initio ad eum magnæ copiæ cõcurrerant ccc.
Serultia quon apud Saluſtium legit Laurẽtius: ſed locus fortaſſe apd
Laurẽtlum corruptus ẽ. Cũ Priſcianus lib. xyii.ita ſcribat Cõſtruũt᷑
igit᷑ diuerſ numeri:ꝛut Verg. pars in fruſta ſecãt: uerubuſq; tremẽtla
figunttad ſenſum. n. qa ꝑs trolanon plures ĩ hoc loco itelligant:plus
rale reddidit uerbũ ſecant: & Saluſtius ĩ catil. Interea ultiatepudia⸗
bat. Cuius ad eum magnæ coplæ cõcurrebãt. Cuiꝰ. n. ſingulare ad
rem rertulit.l.cuſus rei ſernitioꝶ dca.

Seſiiles lactucæ qᷓſi ſedẽtes:q licet a participio nõ uenlat tñ eluldẽ na

turæ ẽ: cum In ſignificatione cõſentiat:& a ſupino naſcef=f.
Seſſio nec actionẽ mõ ſed rem ẽt ac corpus fignificare ſolet. Tullius
de oratore. tot logls ſeſſiones gymnaſionti. tot fedilia.

Si omiſſa in oratſone ſuꝑintelligi debet. Ouidius de remedio. Gnoſia

feciſſes inopem ſapienter amaſſes. i.ſi feciſſetinopem. Horati?. De⸗
cies centena dediſſes.i. fi dediſſes. Plynius iuntot. Dediſſes huic ani/

mo par corpus:fecifſet quod optabat.i.ſi dediſſies:Illud magis poeti⸗

cum:ut Verg.tu quoq; magnam partem opere in tanto ſineret do⸗

lor lcare hẽres.i. ſi pneret. Iuuenalis. Græculus eſuriens in cœlũ iuſ⸗

ſeris ibit.i.ſ iuſſeris.
Sidera: uide ſtella. òôòM
Siliquaſtrum dicitur ꝙ ſylueſtrem ſiliquatn ſmitatur.
Sylua: uide lucus.
Simulgeminatũ nõ memini me reperiſſe apud Ciceronẽ apud poſte
riores ſæpe: Quinti. Simul & pleniore obſequio demererer amatiſſi
mos mei ſimuſ ne uulgarẽ uiã igreſſu alienis demumueſtigiiſ inſiſte
cem: Verg. Obſtupuit fimul ipſe: ſimul perculſus achates. Et iterum

ev ffh

N Accelerat ſimul æneas ſimul agmina troum: Cice. & tñ̃ rarop ſimul

, dixit una in Verrẽ actione ſecuda. Vna & id qd facio ꝓbablit una de
ta hac câ pfecto neminẽ præponendũ mihi eẽ exiſtimabit mul nõge
mitum & pariter apd Quint. Sæpe ut hõ fortis fimul e ſaplẽs: Vel
fkhnt homo fortis pariter & ſapiens. Care cũ S gemiĩata ut Horatlus: Aut
unng ſimul & lucunda & idonea dicere uitæ. Cicero pro Roſclo:perditiſſi⸗
nſi mi eſt igitur hominis fſimul & amicitlam diſſoluere de fallere euʒ qut
ciin læſns non eſſet: niſi credidifſeer. ð
Synceꝶ donatus inquit: qua ſi ſine cæra mel fimplex. pum. & ſine fuco
Teri Immo cũ cæra potlus: ſincerum a fin componitur nona ſine ꝗᷓ nũqᷓ
ed compoſitiõem admittit quod ipſa etiam ſcriptio declarat: quæ. y. ha
ta d bet: non 1. Eſt. n. ex duobus græcis ex. In d cæœra quæ ab illl: dicitur
en Ciros:licet autem dicere Syncerum quaſi cum cera mel quod itegꝶ
eſt ſolidam & nulla ſui parte fraudatum. 7
e· Stingularilſm? n reperit: ſicut nec Vnicus habet uniclor S uniflim⸗
ſtndt Sinminus. ſinon
eelu Sin pro ſi nunꝗᷓ ĩ pria ꝑte collocat᷑: ſed ſecũda:ubi fere duoꝶ ẽ oppo⸗
u ſitlo:atq; hoc ſiue uocali ſequẽte ſiue cõſonante: Terent. Si illũ relin⸗
cln quo eſus uitæ timeo: Sin opitulor hulus minas. nõ nũꝗᷓ Sin unũ re/
tedd peritur ſed q ſecũdi loci uicẽ optineat ut Saluſt.imꝑat ut pᷣtlo ſicuti
multa cõfecerat inſidiatores maſiniſſe paret ac maxie occulte: Sin id
na parum ꝓcedat quouis mõ Numidã iterficlat.i.ſi nõ põt occulte:ũ nõ
poteſt utcunq; Quorũdã tñ uſus:ẽ:ut dicant: ſin at ꝑ eo quod eſt ſi
aliu non. quaſi in ſin aut in autem fit negatlo. Vrin euangelio: ſi ibi fue⸗
rit filius pacis requieſcet ſuper illum pax ueſtra:ſin autem ad uos re-⸗
nolt uertetur. Ego uero dicerem Sin minus. uel ſin aliter.
„,DA Sinus: uide gremium.
ca Siquidem ex ſi: & quidẽ compoſitum uidetur ſed nec primam ſyllabãâ
heeh longam habet: cum ſi longa ſit: nec ſgnificationem aliculus harum
unde componi dicitur. Eſt enim ſiquidem idem quod Nam: ut apud

S4H Quintilianum: Atque natura ipſa uidetur ad tolerandos facilius la-
. bores muſicam uelut muneri nobis dediſſe. Siquidern S& remigẽ can
tus hortatur. Non nulli non internoſcunt quando Siquidem eſt una
dicio: quando duplex: quod internoſcere faclle eſt. Quintil. lib. iſfl.
Quare illud ſtultiſſime præcipitur. quod defendi non poteſt ſilentio
didimulandũ. Si ddẽ eſt id de quo ludex ꝓnunciaturus ẽ, at ſi extra

cãm ſit adduétum &c. Cicerop flacco O morẽ pclarum dilciplinãg
ſ quã a maloribus accæpim. Si ꝗqdẽ teneremꝰ. Sed neſcio quo pacto
7 ſam ne manibus elabit. In hoc tñ ſigniſicato apd ouidiũ reꝑit᷑ libro

quarto faſtom prinna fvllaba breui t5 Gt dietto compoſita: Sed ſi for

te tibi non eſt mutabile pectus: State; ſemel uncti rüpere uincla to⸗

rl. Hoc quoq; tentemas: iquidem leiuna remant : ſi minus inferni
coniugis uxor erin idem libro tertio ine titolo (Quæ mihi uentera
eſt:ſiquidem uentura ſenectus: Cum deſilt numetis ipſa iuuenta ſuis
In altero ſignificato.ienanꝙ apud lucanum Iib. ii i.hoc ſiquidem ſo⸗
lo ciuilis crimine belli Dux cauſa melioris eezs.
Siſto a ſto diſtat: ut ſiſte gradũ: ſiſte fugã ſiſte lachrimas i. fac ſtare gra
d: ſtare fugâ: ſtare lachrymas. Ambo tñ ſtatũ ſupinũ hñt. Vnde fit
ſtator: qd magis a ſſto ꝗᷓ a ſio deſcendit. ob idq; iuppiter ſtator uo⸗
catus eſt: qnia romulum orantem ut fugaʒ ſuoꝶ ſiſteret audiuit. ſiſte⸗
re etlã dicimusꝓ repreſentare:& p̃ſentiam corporis exhibere. Dletũ

ab eo:quod non tantũ comparere quis debet: niſi & manſerit Cice?-

ro ad Atticum: Des operam Iid quod mihl affirmaſti: ut te ante calẽ⸗
das lanuarias ubiciq erimus ſiſtas. Ex hinc ſtator nuntius tabellariꝰ
ue conſulis. Verg. S patrio te limine ſiſtam. ðð

Situs ſordes illa & illuuies:qlis intra opaca dom us: diunõ repurga⸗

tur: ut inquit. M. fablus Excitanda mens & attollenda lemper eſt: ꝗi
hmòl ſecretis aut langueſeit: & quendam uelut in opaco ſitum ducit

hmoõl igit᷑ quidã fitus ſedet in uultu capite totoq; corpore uetularuʒ:ꝛ

Sc habſtu præſertim inopum:qualem i illã Verg. intellexit ſed te umn
tu p bPum: 2

cta ſitu ueriq; effœta ſenectust Et de malefica anu ait lucanus Fœda

ſitu macies: quod etiã pedorẽ poſſamus appellarei ut idem lucanꝰ:lõ⸗
guſq; in carcere pedor. Et Cicero in Tuſc. pedores mullebres: Et ite⸗

rum: barba pedore horida. Seruins hoc uocabulum proprie diffinie

inquiens ſitus proprie eſt lanugo quædam ex humore procreata: fie

*

ſtum eſt:ut de ſitu Meſſanæ: & de ſitu ſyracuſarum.
Socius: uſde Comes.
Sodalis: uide comes.
Solamen: uide Conſolatto.
Solatium: uide Conſolallilo.

autem in locis careniibus ſole. ſitus uero pro loci qualitate manife-

Solicito te: uel ꝙ ſpem metumue tibi oſtendo: ut ſolicitare plæbem.

Vel inquileto & tibi curam iniitio.
Solutilis nauis:quaſi ſ lubilis:quæ facile ſolui poteſt. Qualis nauis i
qua agripplna a Nerõe filio per fidias poſita naufragium fecit.Ego
uero malim ſolutilem dicere ſolutam: & non fideliter con utam.
Solus & unus omnſum òᷣ ex omnibus uel iter omnes dici ur More ſu

Perlatluorum uerum Vnus pro ſolus accipio deoqꝙ łere cũ illo adie

Abe

hcho⸗
lder
ennn
nulin
lemlo

en
ncet
or
lſſſte
Di
Cice!
ecali

ella e

fo .

chi

Cuck

Auz:
eda
d⸗
ne
Knt

DHH

,

61

—

Sonatio a ſonitum: non lono dicitar.

ex populo alrerius ignificationis e.

Soluendo non ſum nunꝗᷓ patif ſecũ ſubſtanriuũ: ideo dubitart poteſt
an datiuus fit an ableũs. ngnificat autem ſatiſfacere pro eo quo obli⸗

gatus ſum ſue pecunia fiue remuneratione. ut Luint. Placeamus Ii

—
—„

cet nobis fortun a noſtra pater panperi ſoluendo non ſumus.

A ſonus cõpoſita qᷓdã ſũt ſcdæ ſꝑ declinatlõis:q̃d tertiæ. ſcòæ ſemiſo
nus. Inſonnẽ & exomnẽ draconẽ ſæpe legimus: fere haneq fferẽ⸗

multi extrema crapula ſemiſõnes & graues.

tam ſeruatam inuenimus. Seneca autem de breuitate uitæ alt: Qus

Sororcula diminutiuum a ſoror.

Suatulde Quis tem meaa.
Sui: uide Mei. .
Subide accipitur pro Inde. uel delnde.ſtaum etiam pro identideʒ ſiue
frequenter cum quodam interuallo: ut ſi iter faciens crebto ad comi
tem reſpiciam an me ſequi poſſet:dicam ſubinde reſpicio. Clcero au
tem diceret identidem nam ſubinde uti non ſle.

Suburbanum. uide Vicus.

Sulphuria: ubi ſulphur coquitur. D
Superlatiuus: ulde Comparatuuuo.
Super ut ſupra licet in eodẽ loco ſedere poſſint: tamen in hoc plerũꝙ
differũt:qd illud contiguũ eſt: hoc iterilecto ſpatio: ut ſedeo ſuper la⸗
pideʒ: magiſꝗ ſupra lapidé. Rurſus aqla uolat uel nubes pẽdẽt ſupra
nos maęiſꝗᷓ ſup nos. Nõ tñ̃ ſic ſp ut apd Quint. Nec ulla ẽ ſupra ter

trtas ad o rabioſa bælua cui nõ imago ſua ſancta ſt. Er apud liuid: ubi

circa muros ſupra ſubter terram per dies. xv. pugnatum:
Suppetias: uide limam. s
Supꝑplicare: uide Adorare. ðèðM
Supplodere: uide Complodere.
Surdaſter: uide Antomaſer.
Sutilis balte us:ſutilis cym ba:q conſuta eſt.
Sutrina taberna uel officina in qua calcei & fiunt & uenduntur.

Scala a quibuſdã in fingulari uſurpat᷑.ſaluſt.cũ aliis quibuſdaʒ oſtẽdit

pluralẽ tanti habere cũ dixit ĩ lug. Deide ubi unæ atq; alteræ ſcalæz

cõminutæ ſũt: qui ſuꝑſtiterant: afflicti ſũt. Non dixit una atq; altera.

Scaturio magis pro ſuo primitiuo ſcatet ponit᷑:quod eſt nõ ſolù aqrũ

ſed herbarum: cæterorũq; ſua ſponte ubertim naſcentium. .
Sclens feci: &ᷣ prudẽs feci. Itẽ inſclens eĩprudẽs atq; ignoràs feci hoc
eſt quod cũ facerẽ allꝗd ſeiui me facerc.llld ãt ignoraul:at ſciẽter ſe⸗

cnidem eſtequed cum ſclenta ac docttina fſfel.
Scilicet && uldelicet uident᷑ ſignificare id q certe ſed uſum ſuũ hũt &

feſpuſi ꝑ amaritudinẽ ꝗᷓdam cũ deriſu ꝑmixtam. ut apd Verg.ſ.is iu
peris labor é. apud Ter. Id populus curat. I. apd Quliut. hoc ui⸗
delicet expectaſti. &c. Nõ nũꝗ ſine hac acerblitate & iterrogatiõe. idẽ
alibi.ſed eſt uidelicer ulſima qdam calamitatum tablies dec. Nõ nunꝗᷓ
Paoſt relati
tiuo. hæc de plura lau. tu uero latius In lima uideto.

Scitus qui ſciens eſt. & argutus. Vnde ſeltæ Platonis in terrogatlones

dicuntur aſtutæ & uafræ: ac magna cum arte compoſitæ: Ad apud
Teren.quoq; ſeltum hominem hic prorſus ex ſtultis inſanos facitinſi

philo eſt: quaſi ſcite de docte natus. =L
Sculptlle ſimulachrum quod ſculptum eet.
Spectaculum: uide om.
Spectatiuide Ad me ſpectat..
Spero pro credo uſitatum eſt:
Spero tibleſſe bonus amicus: Credo fuiſſe tibi fidelis pprie dicſt᷑. ꝑ ac⸗
cuſatluum uero nõ:niſi alteꝶ accuſatiuum adcdas:qui antecedat infi⸗
nitiuſi. Nam hic ſequltur hoc modo. ſpero me tibi eſſe bonũ amicũ:
Credo me tibi fuiſſe fideſem. Quæcdam uerba cum noĩatiuo fũgi re

cuſant: Immo pleraq;. Nã ut recte dico: Incipe mihi eſſe familiaris:dᷣe

noll eſſe illi intimus: ita inuſitate dicam:præeſpe illi eſſe mihi familia
tis: Ne libeat tibi efle inumus. hoc tamen genus loquẽdi nõ nunꝗᷓre

perimus: ut apud Lucanum. li. x. tutumq; putauit lã bonus eẽ ſocer.

Alius dixiſſet.lIã ſocerum eſſe bonum. Et apud Ouidium de ponto.
Ecquis in extremo poſitus lacet orbe tuoꝶ. Me tñ excepto: qui p̃cor
eẽ tuus. Dlcere potuiſſet ſed non tam uenuſte:quẽ precor eſſe tuum-
Terent. in andria: Quxæ ſeſe ihoneſte optauit parare hicdiuitias: pos
Huſꝗᷓ ĩ patria pauꝑ uiuer̃.hæc & plura lau.tu uero aliter ĩ lima cernes
Sponte: uide urrro. —
Stare eſt nõ ire:in his dũtaxattꝗᷓ eunt ſine pedibus:aut quæ erecta non
ſat, ut nauis ſtat. flumen ſtatecurrus ſtat. ſol ſtat. Vñ Plſtiri de iuſttrt
um qa ſus ſtat:forſiq; ẽ clauſum. Anguis ẽt d piſeis & lacertꝰ & auis
in aere ſtat. Quædã e diuerſo quæ recta ſunt dñr ſtare:q̃diu non ca⸗
dunt. ſed hæc fere ſũt inanimata: ut arbor ſtat. ſimulachrũ ſtat: domꝰ

ſat. colũna ſtat. Qnædã uero dũr ſtare ſi nec eãt & erecta ſint ut ho⸗

mo equus uolucris ſtat: nanꝙ homo cũ ſedet: g equũ quum recum⸗

um ſc ſolet poni quidem. Non nunꝗᷓ & ante uel ſine rela

ſi uolumus accipere paſſiue:ut apud eundem.ſcltus puer natus:e pẽ

——,,———

——

Nleng Srarfortuide ſito.
nbri Stella d Sidus differt: ſi Macrobio credimꝰita ſcribenti, Nunce uidea
ie tnus ꝗᷓ ſint duo hæc noia: quom parſter meminit: quũ dicit: Quæ ſiæ
öi dera & ſtellas uocatis: neq;. n. res una gemina appellatiõe monſtrat᷑:
ſecn ut enſis glacfius. Sed ſunt ſtellæ ꝗdẽ ſingul ares: & erraticæ ꝗnq;:de cæ
iDDeræ qᷓ non admixtæ allis ſolæ ferunt:dera uero ꝗᷓ in aliqd kgnum
8 ſtellaꝶ pluriũ compoſitæ formantur: ut aries: taurus. andromeda. p⸗
n ſeus.uel corona: & qᷓcunq uarlaꝶ genera formam in cælum recepta
crecduntur. Sed apud græcos Aſter Aſtron diuerſa ſigniticãt. Eſt
ſie Aſter ſtella una: Aſtrũ ſignũ ſtellis coactũ: nos ſidus uocamus. Hæc

Ande differentia Macrobii pace nuſꝗᷓ reperit᷑iut apud eũdem Ciceronem
de uniuerſitate: ltaq; neſciunt hos ſiderũ errores: ſterũ: Toto igit
orhe cõſtituto ſideribus parẽ numeꝶ diſtribuit animog: & ſingulos
adiunvit ad fingula. Quod nõ ſenſiſſe Ciceronẽ ut Macrobius uulta
documento eſt qd nõ præpoſuit ſtellas: debet. n. ſpecies generi pars
toti p̃poni.ut dicà de prudentia & uirtute huſus. Dicã de facie hele⸗
“ næ eiuſq; pulchritudine:non autem e diuerſo. fateor tamẽ nũꝗᷓ ſtel⸗
o lam dici aritem taurum. andromedam. perſeum. ſed ſidus.
lakt⸗ Stipendiarius:qui ſoluendo ſtipendio obnoxius eſt. ut rlbutari? qut
mici : ſoluendo tribſuuuu...
Ne Stolidus: uide fatuus ——e
ucs⸗ Stultuszuide faruus.
ſaml Stuprum:uide adultertum.
nr Strageszuide Acerſus.
ileet⸗ Stramentitius ex materia ſtraminis.

on, Strepitus:uide fremitus:
IO Structilis baſis: ſructiles colinæ:q̃ ñ ſũt ex uno lapide: ſed ex multis.
po Strues:uide Aceruus. væ —
ees 4 A berna: uide officecena. l
RLLabalarium locus ubi tabulæ. i. Iinſtr̃a & tteræ reponũtur.
inon SS Tacitus homo taciturnus :Vergilius tamen poſuit paſſiue-:
ſoftie 1 Quis te magne cato racltu maut te coſſe relinquat. ”
nnn I te fortior ſũ ꝗᷓ nobilior. Ettã oĩuʒ fortiſſimꝰ ꝗᷓ nobiliſſimꝰ dr recte:
nN Tam te ſir uide ee6.. S
H Tamẽthoc loco nõ omittamꝰꝛubieſt. Quauſs licet. Et ſi. uanquã ſi
miliaq:de tñ: Vñ incipienda ſit cõſtruſ ofo: Vtrinq; ꝓhiberis. Sednt
u miruma uerbo cui adhærebat tũ: ipſa tamen excuſſo: quod iccirco

in ligatura te quaſi iuntctura oratlonis inſettum eſt: qula oratio unde
non debuerat incæ perat. Vt & ſi uereor iudices c. Quod ſi pricipa⸗
ſi uerbo cœpiſſet: ſuperu acuum fuiſſet in ſerere tamen. Tunc igitur
cum recte inchoatur: illam dictionem ut ſupsruacuas: quaſi functã
officio ſuo debemus abieer.
Tandé Seruius ait poni nõ neceſſitatis: ſed ornatꝰ cã.ut in illo Vergt
liano: Sed uos ꝗq tandey:iꝗbꝰ? adueniſtis ab oris. ldè ſentit Priſ. dicens.
Tandẽ non ſolũ pro aduerbio tẽporall: ſed ẽtꝓ conſunctiõe expleti⸗
ua inuenit᷑. ut C cero inuectiuaꝶ lib.i. Quouſq; tandẽ abutere Ca⸗
ellina patientia nr̃a: Mihi ꝗqdem nullũ ornamentũ ut᷑ eẽ i ſuꝑpuacuis:
& nihil agentibꝰ uerbis. Sed hẽt tandẽ potius Wensdaa & accele⸗
rans. eoq; fere ꝑ itetrogationẽ: ꝗᷓ exẽpla uulgo ſũt pluria ur ill ipfũ
Ciceronis. Quouſq; tandẽ &c. Sine ĩterrogatilõe ꝗd figniſicesꝛ nemo
ignorat: ut Verg.Iã tandẽ itallæ fugiẽtis prẽdimꝰ oras.Eiuſdẽ ſigniii
cationis ſũt Demũ ᷣ deniq;. ut idẽ Vergi. tũc demũ optata gemiaq
ſub arbore ſidũt. Cice. Quũ exceſſiſſet e uita:tũ denlq; uiueret. Sed
plerſq; quũ ſũt multa enumerata:tũ ſubiũgimus deni ſfignitican⸗
tes hoc ultimũ eẽ oium. Verg. O crudelis alexi nihil mea carmia cu
xaas: Nil nfi miſerere: mori me deniqꝙ; cogis. Cice. Quũ ſibi nõ mulii
tudinẽ militũ: nõ idoneos impatores: nõ pecuniã ſibi p̃ſto eẽ uiderẽt
nõ deniqꝙ; ullã rẽiꝗᷓ ꝑtineat ad bellũ adminiſtrandũ. Demũ ſolet acci

Bipio ſolũ:ſiue oĩo:pᷣcipueqꝙ cũ is:& cũ ita lunctũ Cice. in Saluſtiũü:

demũ magna uoluptas ẽ criſpe ſaluſti æqualẽ ac parẽ uerbis uitã

agere. Quint, Ita demũ mihi ſatiſfacies ſi apud patrẽ fuiſti. Ideo aũt

dixi ſolũ ſiuc oĩo:ꝙ Plvnius uidet᷑ S oĩo de hirũdine dicens. Ra

demũ ſola auiũ nò niſ uolatu depaſeit᷑. Quidtꝰ pro Demum poſuit
deniq;. Ii. lil. ine titulo: Siqua metu dempto caſta ẽ: ea deniq; caſta ẽt
Tantum & tanto cum gradibus: uide muium.
Tantiſper:uide donee.
Tantii & quãti cõpohſitaqꝙ; ab eis: T tidẽ.quãtilibet:ð& qᷓticſiq.totidẽq;

cõpatiua pluris & mĩoris: Præterea nulla alia nec cõpatlua nec noiĩa:
nec dictlões queſt ĩ gtõ caſu adiũgi his uerbis: Emo. uænundo. uæ⸗-
neo. Mercor. Cõparo. Aeſtimo. I axo. liceor. Addico. Diſtraho. Me
tor ꝓ æſtimo. Cõſtat. cõduco. loco. fœneror. paciſcor. pãgo pepigi.

CGõdemno. poſtnlo. & ſiqua ſũt alia ſimilis hoꝶ ſignificatiõis Neq.n.
audiuimꝰdici unꝗ uendidit hic patriã auri: ſed ꝑ ablatiuũ auro Ver.
uendidit hic auro patriä., Valerius max. lib. v. Magno ubiq; ptio uir
tus æſtimat. Plautus ĩ Epidico: (Quãtil eã emit? ulli. Ho.quãti emptæ?
puo. Nec dicim? emi equũ uilioris catiotis ue ꝗᷓ tu: Carlori uilioriꝙ

hutte
ſchr
er
luwi

Ve
lcent
1peen
re C

lacvls

zece

pti
nemd

4

minct

null
a

acc
uit
coꝛit
ke

lait

“

noin

el
Ver
ge
g

ſflcare

ſit

ue⸗

Tollo capio uel educo.ut

ue ꝗᷓ tu: Sed ullius ꝗᷓ tutaur carius. Neq; uêdtdi melioris ædes peloris
ue ꝗᷓ tu: ſed mellꝰpeiuſue. Dicendũ erit pterea Quãta pecunia equũ

emiſti? ſc quot minis: luue. Quãto metiris ptio qdni tibi deditꝰ? ecẽm

deuotuſꝙ cliẽs usor tibi virgo maneret LIui: B miles magis placuit

cũ p̃ᷣtio miore redimẽdi captiuos copia fieret Itaq; gtõs illos tati emi

cquũ: ꝗ̃ti potui: ſic expõere nõ poſtumꝰnãti pili &æ quãti ptii:S3 ſic tã⸗
io ptio quãto potui. Et ꝑ cõpatiuſur illd Cicerois. Nõ pluris uẽdo
S alii:fortaſſe eét mĩoris. Quũ aliquẽ doces nõ ta expõas: pluris:ii ptii

& mioris.1. ptil. Sed ſic pluris. 1. pluri pᷣtio: Minoris. i. minori ſumma.
Tectorlũ illinimentũ ẽ: & quaſi pauimentum parletis atq; incruſtatio.
Tenebræ: uide luce. =ð
Tenet᷑.Siqs furet᷑ rẽ ſacraʒ depphanartener ne ſaerilegii: an furti:an
utroq; nõ aũt utriuſq;. Qui ſubſtuler t rẽ ſuã de ſacro:furti ne tenet᷑
an ſacrilegi: an neutro? nõ autẽ neutriꝰ. Accuſare hũc potes: uel fux
ti: uel ſacrilegii: uel de miroq;:uel de ambobus: nõ autem utrluſq; uel

amborum Condemnare non licet de utroque. ſed de altero: uel furti
uel ſacrilegis non autem ſed alterlus: uel furii uel ſacrilegti.

Tentorium ubi tendimus uela: aut ſiquid inſtat uelorũ habet: uel ipſa

potius uela: ſiue ue lamenta contra niurlam cali.

Tenus ſemꝑ poſiponit᷑: atq; in ſingulari uiiq; cũ abliõt ut hactenꝰ: qte

nus. uerbotenus. capulotenus. In plurali uero cũ gtõ eniã nõ ſolũ cũ

bltõ: Verg. Crurũ tenus a mento palearia pendẽt. Curtpauci ho-

bilicotenus uſq; ad umbilicũ: Nilotenus uſque ad nilũ. Aliqñ etiam
ro non ultra: ut geſſit conſulatum titulo tenus. . non ultra ꝗꝙtitulo.
erebra gignit diminutiuum terebellum non terebellam.
Tergiuerſari uide præuaricatores.
Terrenus mons potius ꝗᷓ terreus ac terraceus dielmus,
Teſtaceus ex materia tetez.

Textilis ueſtis ꝙ detexta eſt. D
Timeo te tanꝗᷓ inimicum. iimeo tibl tanquam amico.illic tanꝗᷓ offen⸗
ſurus ſis: hic tanquam defendendas. ä
Tincile uirus quod tincdum eſt: aut itinctum eſt ſpiculo ſagitta. Ver
giſius. Et tinctile uirus
Titubare: uide Nutarr.
Tofaceus ex matetla toffl.

voll ſuſtuli fili ex uxore. i. hab ui filii.Itẽ ſuſtult
filiũ.i.educaui. Sueto. In Domitiani uita: Deide uxorẽ domitiã ex q i
ſecundo conſulatu ſuo fillſũ tulerat repudiault. Eodem enim mõ dici⸗

mus tulit filium ut ſuſtulit. Præterea ut ſœmina quum mater fit dict
ruripeperit filium. Ita uir quum fit pater: dieiltur ſuſtulit filum.
Tollo ſummoueo. Verg.lubet & ſublata reponi pocaa.
Tollo in altum fero:ldem: & ſublatum ſurgit in enſem. Quæ duo de
clarantur ex illo ĩ Neronem epigrãmate quis neget æneæ magni de
ſtirpe Neronem Suſtulit hicmatrem: ſuſtulit ille patrem. hic ſuſtulie
matrem quia occldit. & de medio abſtulit. Ille ſuſtulit patrẽ ſupra hus
meros: quia ſupra humeros ſumpſit uel ab incendio eriputt.
Tonatio non tonitio dicitur: ſi tonitum dicimus:
Tornatille poculum:quod tornatum eſt:ð torno factum.
Tortilis anſa:qꝙ retorta de replicata eſt. MZVB
Tua:uide lcas —
Tul: uide Mei- . “ .
Tum:uide Gum.
Turba: uide Rxarn.
Tuarmatim per diuerſas turmas. ðð
Tutus portus:tuta urbs:quæ tutatur alſos:non ꝙ ab aliis defendatur.
Tamen ſæpe paſſiue ĩ hominibus: ut Tutus ſum ab hoſtibus ꝙ mus
nitus d ſine periculoſim.
Tralicio exercitũ.i.tranſporto exercitũ tranſmare: auttrans flumen.

Traiiclio mare uel flumen:i.trãſeo. Aliquando utrunq; cõtunctim: ut

Liulus. traiecit coplas iberum. Et plancus:traiecit exerceitum ſſaram.

Tracim trahendotuon interrumpendo: ſetiem ſequendo.

Tranſmigrare: uide Cömigrare.
Trapezita: uide Argentar.
Tributatius qui ſoluendo tributo obnoxius eſt.
Trimus. uide Annicauuuuaus.e .
Triſtior e lachrymis oculos ſuffuſa nitentes triſtior hic ex parte tri⸗
ſtis accipitur inquit priſcianus: qula comparatiuũ pro minori ui ac⸗
cipitur ꝗᷓ ipſum poſitiuum habeat. Sæpe autem per ſe poſitum p ipᷣe
poſitiuo. ut comites ſenioris aceſtæ pro ſenis. In quorum utroque eſt

cCauſa cur alliquid nos adeamus. 1
Nam illud triſtior plane pro triſtis non pro ex parte triſtis accipit᷑: Ve
ait Quitilianus Vtimur nulgo comparatiuis pro abſojutis: ut fiquis
ſe infirm orem appel ans. Non dixit minus quam infirmꝰ. Et hoc Se

nior potius pro ualde ſenex quam tantum ſenex. De quo latlus Vi⸗

Triticeus ex materla tritici ut panis tridiceus

—

f —

.0WMW — — – — —W ——

tac

lle
bfe

NG.
RIAH

en.

1vt
we

n

120
po
eſt

V

Ke

Adllare:uide Nuter.
RWValeant qui Inter nos diſſidium uolunt. Donatus: ſeruſus: e
Idam alil ſic exponũit:pereãt ꝗ hoc nobis uolũt quæ uox de

vratio aliena fuerat ab ingenio pamphili pio de ꝓbo Cicerot

ſi deus talis Eꝛut nulla gfa nulla hoium carltate tenef: ualeat. Nunqd
co irreligionis atq; eo imprudẽtiæ Clcero uenerat ut deo exitiũ pca
ret᷑: abſit. Lactãtii quoq; teſtimonio ꝗ de his ipſis ciceronis uerbis ait

Quid enim cõremptius potuit dici in deum? Valeat inꝗt idẽ abeat
ac recedat: qũ ꝓdeſſe nulli põt: Valitudo ꝓ langore frequẽtiſiime ac
cipit᷑. Vnde ualitudinatii nominant᷑. Cicero ad Terẽtnam:ò ad tiro⸗
nem: Valitudinẽ tuam cura diligẽter:noc ẽ langorẽ & infirmitatẽ.
Al bi pro ſanitate:ſi nſc ualitudini tribuamus aliqd. Frequẽter tamẽ
apponimns adlectiuum:ut infirma aduerſa mala ualitudine: uel con
tra bona incolum optima ualitudine. Item in Valeo: ut bene ualeo.
Vale ſalutatio ẽ recedẽtis:ut ſalue de Aue ueniẽtis. Eſt aũt ſalutare de
aduenſẽtis & abeuntis. Vergi. lib. ix. Hãc ego nunc ignaram hulus
quodcũꝙ pericli ẽ.Inq; ſalutatam linquo. Ideoq; non nunꝗᷓ reperi⸗
mus: ſalue ẽt in diſceſiuthoc ẽ in calce epiſtolaꝶ. Cicero ad Tironẽe
Vale mi Tyro. Vale. Vale. Se ſalue. Et ſterum. Etiam atq; ẽt noſter
tvro uale. Medico Curio liſioni deſcripſi diligentiſſime falue uale.
Verg. lib. xl. Salue æternum mihi maxime palla: æterniq; uale. Præ
terea neq; eſt apud latinos aliud uerbum:quo adeunti nos reſpondea
mus ꝗᷓ ſalue. Cicero ad atticum indicatliuo hulus uerbi aſus ẽ dicẽs.
Et ſaluebis a meo curione-
Valitudo:uide ualeant. ”
Valde poſitlui & uerbi ẽ:ut ualde pauper ualde diues. Valde laudat.
Valde ultuperat. Nec auſim dicere lõge diues:lõge laudatt nec uala
de ditior: ualde ditiſſimus. è
Vas inquit Varro appellatusẽiꝗ ꝓ altero uadimonlum pmittebat cõ
ſuetudo erat quũ reus parum eẽt idoneus iceptis rebus:ut ꝓ ſe alte
datet. Videt Varro ſignificare Wadem eum eẽ: quẽ fideiuſlorẽ uo⸗
camus. & uadimonlſũ fideiuſſionem. Verũ ego nõ auſim rephẽdere
Varronem ſed tm affirmare me nõ legſſſe dtaxat uadẽ eum eẽ qui
uadimonium ꝓ altere dat: f Vadimonium ſignif cat fideiuſſionem.
Sed eum ꝗ ſponſor ẽ alterius in capitis piculo :ſiue idem ſupplicii ſu
biturus: ſue pecuniam ſoluturus. ut apud Quintilianũ in declama⸗w
tonce q̃ inſctibif̃ Amici uades. Etapud Ciceronẽ. lib. v. tuſc. de py?Z
thagorels amicis: quoꝶ alteri diem mortis quũ tyrãnus dixiget alter

.

pꝓ amico ad ulſendã matrẽ ituro uas factus ?:qdᷣ feſt quoq; ſeniſtdi

cenauas ſponſorem ſignifica in re capitail.
Vadimoniũ eſt ſponſio ad certũ diẽ ſiſtdi ſe in ſudiclo.l.cõparẽdi Pſe
uel p aduocatos ut in oratione Ciceronis ꝓp uintio dat᷑ ĩtelligi ubi
longa ẽ altercatio de uadimoniis. A Nera parte Gicẽte fuiſte ſ bi uadi⸗
monia deſerta: altera nero nequa a ſe illa fuiſſe tacta & Quitl. de le
“l frumẽtario ꝗ ad ptitum diẽ uenerat inꝗt niſi tñ ad nadimoniũ
legate ueniſſes: nõ multoꝶ dieꝶ cõmeatum habebamus.
Væ interiectio datiuo ſeruit. Martialls: C aꝑe cauſidicus fert᷑ mea ca⸗
mina q ſit Neſcio ſi ſcie roꝛuæ tibi cauſidice.
Vectatlo:uide ueni ſn opinionem:
Vectigal nõ ſolum ex publico:uerũ ẽt ex prluato caplt᷑: Cicero in pa
rad. Fx meo tenu' uectigali capio ego ducẽta Et iteꝶ nõ itelligũt ho
mines ꝗᷓtum uectigal parſimonia ẽ. Ex omnl tñ pᷣdio uectigalẽ. fœ⸗
nus uero ex ſolo ipſo. Nam dicit naturalis fructus terræ ſœnus. Po⸗
ſtea aſit ad uſurã trãſlatũ:q̃ii pecunia ꝑ ſe fructũ ꝓducatuſicut rerra.
Vector:uide uenſin opinionem.
Vænale ſigniſicat rem uenditioni expoſitamtut hæc domꝰ ẽ uenalis.

ideſt ꝓ ſcripta uel expoſita u? ditſioni.Et hoc de curlõe ſignificat Lu⸗

canus:quũ dicit uænali curio lingua. I. ptium nõ ueritatem honeſta⸗
tẽq; ſequẽs ex ſuæ linguæ facſdia. Vendibile aũᷣt ſigniſicat rẽ ꝗᷓ faci
le pòt uẽdi:uenitq; a uendo. Venale uero a uæneo. Vẽdibile dixu Ct
cero ꝓ gratũtq; aĩios hoĩum ſollieltet ritu reꝶt: qᷓ ad ſe alliciũt empto
rem. Aſt aũt ĩ Brutothoram ærati ꝓpe contũctus. L. Gelllus nõ tam
uẽdibiſis orator: ꝗᷓ ut neſcires: quid ei deeſſet. Et alibl: nam ut ſint illa
uendibiliorathæc huberlora certe ſunt. .
Venſ ad me: uenito ad me uenias ad me: uenies ad me. Scribe ad met
ſeribſto ſer bas: feribes: indifferenter pene his quattuor utimur
Veni in opinionem actiue acc pit᷑iꝙ talem oꝑinionẽ habeoꝛaliquan⸗
do paſſluetquum opinto ſigniſicat famam. Opinlo inquam q de me
habetur ab aliisinon quam ego habeo de aliquo. Sicut exiſtimatio
eſt ob nio atq; ſentẽtia quum accipit᷑ actiue: ut exiſtimatio mea. i. ſta
exiſtimo. Aliquãdo paſſiue: ut homo magnæ exiſtimarionis. . famæ
& noĩs ꝙ eum magni hoĩes exiſtimant: ira homo magnæ opinionis:
uenlo in ſuſpicionem ſemp paſſiue.i.iln ſuſpitionẽ tui nõ tuam uenſ
In obliuſonẽ ſemp ẽt paſſiue hoc ẽ ꝙ cæteri de me obliti ſunt nonꝙ

ipſe de aliis. Similiter uenſo in ultupationem. Offenſio ẽt ꝓpe paſ ie

accipit᷑ õq; Cicero nõ Clodii offenſiones dicit ſed offenſas ſuas ue/
ro offenſuiones & alibi in corꝑe ægro odioſa ẽ oĩs offenſio.i. moleſta

dĩs paſſio. Vectatſo nero hulc ſimile nam Vector qd deberet ſgnj

ne⸗ ſicare q uchit ut nauis equus uchiculũ:ngniſicat potiꝰ id qc uehit᷑it
un quiẽ homo. Quinti. Sic ĩ nauem tilii mei male pmutatus uector im
ll pPonor. Non tñ uectorem accipias ꝓ nauta:hinc ẽ ꝙ inuenimus non
lce⸗ nunꝗᷓ dictum Nautas & uectores: Sunt enim uectores ꝗ p̃tlo ĩ aliena
oli naui uchunt. Nõ nũꝗᷓ ꝓ eo ꝗ uchit. Seneca ia hyppolito:Pro ſua ue

ctor timidas rnplna. Rs cætera ſere q a ſupinis ueniunt:tam actiue?
cax paſſiue acclpi ſolẽt: ut Accuiatio. M. T ullit adie. A ccuſatio uertxis
pallſiue. Donatio mariri actie. Donatlo uero bonoꝶ palſſiue.

WVenia: uide idulgẽtiam. Venio lectu: uide milerabilis uiſu.
ſnn WVendico ldem eſt:quod utſic dicam approprio:ac meum eſſe dico. Et
im ferc hoc uerbum poſtulat datiuum:& hunc frequẽtiſſime, ex prono
,ſ minibus primitiuis. Vt ego hũc agrum uendico mihl. Tu ſendicas
e tibi frater uendicat ſibi. Vidico uleiſcortunde uindicta:quotiẽs iniu
RW ciam contumeliamue illatam punio. Iuterdum uindico idem qd ab
„R mluria cõtumellaue ſiue lactura faciẽda defendo. Cicero ꝓp. M. Mar⸗
n cello: Nobiliſſimã q; familiã iam ad haucos redactam pene ab ĩteritu
elu uind caſti. Idem de ſenectute. Et eſt ſenectus natura loquatior: ne ab
Ar omnibus cam uſtils uidear uindicare. Viriis. i. uituperatiõſbus: quẽ⸗
admodum criminibus pro criminationibus, Dicimus uindicare in I
5 bertatem: aut in ſeruitutem: quaſi aſſerere in libertatem: aut in ſeruj
tutem. Non ut qdam uolüt uendicare.
n Ventltare freqnter uenire: aduẽtare uero ꝓximũ lã eẽ uenlendo.
Verbum debetſequi nltimſ ſuppoſitum in ꝑſona:genef: numero
ut ego illum de ſuo regnoꝛille me de noſtra rep.percontatus ẽ. Duo
ſuppoſita ſunt ego & le: quo utriq; uerbum accõmodat᷑:ſed ſequẽ
ne ti palam: antecedẽti ꝑ ſubintellectionẽ: ut ſiciego lllum de ſuo regno
pcontatus ſumꝛille me de noſtra rep.pꝑcontatus eſt. Cõuerte ordinẽ
du plonaꝶ ſimułperſonam uerbi mutauens ſic.Ilie me de noſtrat tep.
e Ego illũ de ſuo regno pcontatus ſum. M. uta ergo genus ſiciego illũ
o de ſuo regno. Illa me de nòſtra rep. percontata c. Mata numeros ſic.
4 Ego illos illaſue deiſuo regnouilli illeue de nf̃a rep. ꝑcontati pconta
2 tæue ſunt. Et item e cõtrario. In hãc tñ formulam nõ cadit:quotiens
per comn paratlonem aut ſimilitudinem loquimur: quale eſt. Melius
al ego iſtuc ꝗᷓ uos feciſfem: nõ aũt ꝗᷓ uos fecilietis:hoc ille ita prudẽtex
ng⸗ ut ego ſeciilesinõ aũt ut ego fſeciſiem:hic.n.ſubintelligit᷑ ſic: hoc ille
ſ. ſic prudẽter: ut ego feci & ipſe feciſſet. Melius ego qdem iſtud ꝗᷓ uos
feciſtis feclſſem. Verbum enim principale de bet eſterti:ſubinintelli⸗

gl autem quod non eſt principale. it

Verba deſunt nõ nũꝗᷓ in oratiõe:ſed nõ ſine graꝛut Hora. Quo mihi
fortunã:ſi nõ ꝑmittitis uti. 1. ad qd uultis eẽ mihl bona fortunæ. Ric
modus icipit ꝑ quo: Al us ĩcipit ꝑ unde: ut idẽ. Vnde mihi lapidem:
quorſum ẽ opus. Vnde ſagittas: ſupple putas: uel dicas mihi eẽ. Iluue
nalis: Vnde tibi frontem libertatemq; parẽtis. Cum facias peiora ſe
nexi Cicero ad Fablum. Martis uero ſignum: quo mihi pacis autor
Qumti. Quo ꝑ fidem diuitias cæco: d alibi. Quonũc tm frumẽth
quo claſſem cõmeatu grauem. Idem: Vnde hunc illi aium. Et alibi.

Vnde mſeræ tuc unde ſomnus: ſuppe erat uel ẽ. Et rertius moduss

ut apud Ciceronẽ: Habẽdas eẽ ꝗᷓ laxiſſimas amicitiæ habenas: caput

enim eẽ ad bene uluẽdum leutifaremeſupple dicũt n. caput ſunt alii
modunt apud Plvy. Iunlore Studes: an piſcaris: an uenatis: an ſmul

oĩa:ſupple facis. Quiti. Nil allud ꝗᷓ renuet. . nil alſud faciet q̊ tenuet.

Et iterum: & acceptis litteris meis iuuenis filius nihil aliud ꝗ cũ ma⸗

tre fleuiſſet. i.nihil aliud feciſſet: ꝗᷓ cum matre fleuiſſet: Mart. Nil and
bulbis:ꝗᷓ ſatur eẽ potes:i. nil aliud facere. Qui cõline ẽ illud:ubl ꝓba
to aliquo aduerbio qualitatis ſubaudit p cõditione materiæ aut dixi:
aut feci. Bene Ennius. p̃clare Anaxagoras: Fortiter Scipio:pruden⸗
ter Fabius: ſupple dixit: aut fecit. Et ꝓ comparatluo: Dl: melius: ſup
ple fecerunt: aut faciant: aut certe uelint. Quintl. ITu mellus uxor:
quæ facturũ retinebas: ſupple feciſti. Lucanus ipſe uerbũ appoſuit.
Di meliora nein. H
Verboꝶ tempora ꝓ tpibus ſæpe ponunt᷑: Annibal apud Liuiũ allo⸗
quens mil tes ingꝗt. Si tales aĩos in plio habebitis: quales hic oſtéditis
uicimus. Cur de futuro non ꝑ uerbum foturi tpis locutus é. Nempe
ad afleuerãdam rem:ut non futura: ſed lam eẽ uideat᷑. Multoq; plus
ponderis hẽtiut dicamus uſcimus ꝗᷓ uincemus. Quinti. Dimitte im

& euocaſti. i. euocaueris. Cicero. Vnum oſtẽde irabulis aut tuis aut

atris tui emptum: & uiciſtie p uiceris. Idem ꝓ ſex.R oſcio. Reſtitiſ⸗

es: repugnaſſes: mortẽ pugna oppetiſſes: ꝓ eo qd eſt reſſtere repu⸗
gnaretmortem pugna oppetere debuiſſes. Leren. in and. Præ dice⸗

res ꝓ eo qd ẽ:p̃dicere debebas. Et alibi: forta ſſie aliquãte inigor erat

pp eius libidinem: paterer᷑: ꝓ pati debebat. Cicero lib. iii. off. male ẽét

Gurlo cum cauſam tranſpadãoꝶ æquam eẽ dicebat: ſemꝑ addebat
uincat utilitas:potius diceret non eẽ equam: quia non eſt ulis reipa
ideſt dicere debebar. ” 4 ”c
Vernaculus uernacula uernaculũ: qd ẽ domi noſtræ uel in nr̃a pfia
natum: ut lingua uernacula:q uulgo dicũt lingua materna:dictũ a
uerna: quod eſt puus domi noſtre natus ex noſtra ancilla.

rne
—

Vero de aũt idem ſgnificst: & eodẽ ĩ loco pni poſſunflantecedẽte: ut

inoꝙ altqᷓ dictione:nunꝗᷓ.nab iis ſnĩa inc pit. Collocant᷑ at frequen
ter: ut nunꝗᷓ referant᷑: ied tm diſtinguãt ſniam a ſnia. Vt mea ſpſius
uerba declarant ubi ſum uſus modo aũt:ſed neq; uero dicimus:neq;
aũt nõ dicimus. Q uinti. Neq; uero me lacedæmonii. Dicimus item

Tum ꝑꝑ hoc:tum uero ꝑꝑ illud:non tñ:tũ ꝑꝑ hoc:tũ aſt ppillud.

Cõtra nec dicimus:nõ uero dicimus. Nõ aſit ut ſum tibi amfeus: nõ
aũt aſlentator. Muta illud aduerbiſ:& habebit locũ uero:ſie ſum:ti⸗
bi amicus: aſſentator uero nõ:uel aſſentator aũt nõ. Ineipimus p̃terea
maiora qᷓdam capita p uero potius ꝗᷓ p aũt. Verg. Iunonẽ cũ uenef
ſic loqui icipiẽtem facit.Egregiã uero laudẽ & ſpolia ampla refertisi

Tuq; puerq; tuus: Et ad ſalpiciũ ſcribẽs Cicero:ita epiſtola inceipit.

Ego uero ſerui uellẽ: ut ais ĩ meo dolore affuiſſes: Cete nõ ita dicas
Age aſit ſane aſit. Iam aſit.n. aut. At autem. Vt age uero:ſane uero.
Enimuero. Iam uero. At uero. Hæc & plura Lau. Tu uero ĩ lima le-
ges. Non uero: iam autem.

„„

Exaxls uerſatilis: & gladius angeli uerſatilis ꝙ uerſat᷑. Quidã alunt
uerſilis ſcæna & ductilis. Verſilis qdem ꝙ cum tota machinis ꝗbulſ⸗
dam cõuertebat: aliã picturæ faciẽ oſtẽderet. Ductilis uero: quũ tra⸗

Cctis tabulis hac atq; illac ſpecies picturæ nugabaf iterior.

Verſicoloria apud iuriſcõſultos uocãt᷑ quæ natiuũ colorem mutaue?
runt: ut ueſtes:ſi albe ſint: aut nigræ: ſubnigreue:qᷓles ex lananõ tin⸗
ca ſolẽt eẽ: Coloriæ nominantiſi in colorẽ a ſum tinctæ fint uerſico
loriæ. Cæteꝶ uix in hũc ſenſum repimus. Nà Cicero collum colũbi
pauoniſq;: & eius caudam uerſicolorem uocat. Et nõnulli aquã ma⸗

ris: uel ꝙ uerſat e mutat colorem ſubinde:uel potiꝰ ꝙ ſit diſcolor:ut

apud Plvnlũ.ſib. xv. Ingens poſtea turba prunoꝶ uerſicoloꝶ nigrae
candida: hordeacea appellata: a comitatu frugis eius eodẽ colore. Er
lib. xxv. de uerſicoloribus uiperaꝶ maculis: per quod apparet collum
colũbæ pauoniſq; & caudã aquãq;: nõ ideo uerſicolorẽ dicl:ꝙ ucrſet
colorẽ:ſed ꝙ diuerſum colorem habeat. Apud Titum uero Liuiũ ẽ⸗
ſecũdo punico bello iterdictum fuiſie matronis:ne oerſicoloribꝰ ue
ſirent᷑. Quod qliter accipiẽdum ſit: Valerlus max. Ib. ix- ſignificat
dicens: Quam fœminæ tollere cupiebãt: qa ſis nec ueſte uarii colos
ris utl:nec auri plus ſemiuncla habere:nec lũcto uchiculo ꝓpius ur-
bem mille paſſus niſi ſacrificii gratia uehl permittebafk.
Verlus cõtra naruram p̃poſitionis ſemp poſtponit᷑: ut italiam uerſus
Megaram uerſus: Atq; neſcio quo modo nõ reperio hãc ke Gon⸗

R ☛

tonem numeratamt an Ja poſtponit᷑: & nõ pponit᷑. Ne Tenus gdeʒ
præponi ſolet:ð tñ eſt ppoſino:an ꝗ: pᷣpoſitionis uice non fungi ur
quotiens alia adeſt pr æ poſitio: ut adoccidentem uerſus: quo ꝗdem
rnodo aduerbium eeellt. =è
Veſcor: uide in lima noſtra.
Veſtras:tuide Cuias.
Veteres: uide antidaiJll.
Vectatio non uetitio dicitur de in uetitum dcart.·
Viam faceresuide ner faceer.— e
Vicina nõ tam hoĩes: qu eundem ĩcolunt uicum:ſignificat:ꝗᷓ qui ppe
domum tuam habitãt. Vicinitas aũt nõ hoĩs ſed ꝓpinqui atem pro⸗

prie ꝗdem uicinoꝶ: abuſiue uero ẽt cæreraꝶ reꝶ:non nunꝗᷓ continẽs

P contento: ut ludanda uel potius amanda uicinitas.
Vicus pars urbis:diuiſa. n. urbs iuicos:quaſi ĩ membra minora: ſicut
ſubura:carina: exquiliæ:uici romæ ꝛut opinor erant. Nam regiones

clrca ulginii fuerãt. Hodieq; tmn tredecim ſeruant nomina. Vici aũt

S olim & nunc ultra mille. Extra urbem uero frequẽtes uillæ ac fre-
quẽtes dom? iſtar uici urbãi. Vicus uocant᷑. Si uero ſuburbanæ nõ
ſint:tunc nanq; ſuburbana dicunt᷑: plurall qdem numero. Nam ſin⸗

gulati ſign ficat᷑ p̃dium in ſuburbanis:ut ſubutbanum meſ: d ſub⸗

urbana mea ſ plura ſunt quale ẽ ĩ ſimilibus:ut fui in cumano: tuſcu
lIano.i.in fundo meo cumano:& p̃dio meo tuſculano. Eramus i for⸗
mlano tuo. Pompeiano Varronis. . in uilla tua & uarronts.

Vtciſſim nõ memor ſum uſquam eẽ apud Clceronẽ ac Q uitlhané

fere maximos quoſq; autores:niſi ꝓ ſecundo loco:ſ ue e diuerſoꝛ
nel e cõtrario. Verg tatum ſemel: neq; id aperte uidef uſꝰ ꝓ iuicem
& mutuo. Quid poſt uterq; uiclſi m experiamur: quod imitatus ẽ
ucetonius & alii plures: Cicero ſemꝑ qq ego ꝗdem ſclam ſic id ac⸗
clperet ab alio:uiciſſimq; redderetS iterũ ied ego admiratione qua
dam uirtutis eiusilile uiciſſim opinione fortaſſe nõ nulla quã de mo⸗

ribus meis habeat me dilexit.

Vtetitare ſignificat nõ freqᷓnter uluereſed ueſci: qſi uictu utſ:ſiue ta
ii genere uictteqntiſſime & fere ſempꝑ uti: ut iarmatæ uictitàt lacte
VIaus a uiuẽdo uenit. At uiuere ſine ueuſtu cultuq; corporis licet: ut
in æthiopiaiſint eſu potuq; nõ licetiideoq; ſemꝑ iſticta hæc duo re
perimus de ſempꝑ addi alteꝶ de Veſtiru loquor. Qula alteꝶ qd ẽ Vi⸗
ctus hoc ẽt ſiganificatũ nõ cõplectit᷑:alioquin nõ dicerefuctꝰ& ueſit

tus ſigniſicat.n. uictus genus uitætꝗtuʒ ad mores:nt gbuſceug ꝗs ui⸗

uat e a ꝗbus inſtituafß e ꝗbus moiibus.

—

Vn

mI
ſtls
Vi
Vi

be⸗

Vn
Vi⸗
V
AA
Vo

ſe
lu
Een

l
npi
mline⸗

feun

iones
la

zclN

nri
ſ
ſo,
ſ
vt⸗

zab
rſor
cer
uss
40
g
no⸗/

e13
e
not
ole
Vl
eſtt

Videor tibi bene facefitu a ſeris mthi bene loq:ficue uobis uſdemag

male facere ſta uobis uos uideminitille uidet᷑ tibi bene ſcribere:de iſtʒ
mihi uident᷑ bene arare. Exuditi. n. ſic loquũt Ruſticanus ãt dᷣe agre⸗
ſtis ẽ ̃ᷣmo ille uf tibi ꝙ bñ faciã uidet᷑ mini ꝙ bñ loquaris ecco.
Videncetz uide ſcincett.
Nigiliiæsnide Excuabiͤzz.
Vimacea ſubſtãtiuum plurale ꝓ grãis uuæ lam præſſæsuinaceus ninæ
cea uinaceum adiectiuum ut uinaceo granoe legimus quẽdam ſuſto
Vindico: uide uendie. e e
Vitabundustulde errabundus. ss
Viuatlum ubi coniinentur uel aues uel piſces uel feræt quæ dũtaxas
ad uictum ſpectant. .

Vocauite prius: nõ ẽſidem qd priorꝛillud ſignifcat tps:qſi prius ꝗᷓ ntc

uel tũc. Hoc uero pſonam.i.ego dueꝶ prior:& hoc qñ duo ad unſ
referunt᷑:ſicut ẽ ego d hic te uocaulmꝰ:ſed ego priort hic aut pones
rlor. Ita ſit quũ unus ad duos refert᷑: uocaui te priorẽ meliu ſq̃ᷓ priu.
Illum aſt poſterſorẽ me lius ꝗᷓ poſterius. Eadem ratloẽ fuplatiuoruʒ
primus & poſtremus:S fiqua lunt alla nocauſ te primus uel poſtres
mus ſi multi ſumus uocaui te primum uel poſtremum ſi multi eſtis.
Veciferarizuide etuer. me
Volatilis anima:quaſi uolans. Et ꝗdam uolatilla uolueres uocant-
Volucris: uide Auis, H
Volumina: uide lber.
Vultus: uide facies.

Vmbratilis q̃ſ umbratustut nita umbratilis: S res P iuoluera& inas
nitatem qualis umbra dictæ. Vmbratlles appellan.
Vna:uide ſimul.

Vnuſquiſq; ideo nõ facile patitur ſuperlatiuum:quia Hlud unus nuim

quãdam ac naturam ſuperlatiui optinet: poiluſ ꝗᷓ dicimusP un uſuiſc

bonus ꝗᷓ unuſquiſq; optimus. Fiæc Lau. I u ucro in lima leges etiaʒ
unuſquiſq; opumus.
Vnus:uide ſolus.
Vſꝙ adeoꝛuide adeo.
Vſq; eo:uide adeo.
Vſquam duo ſigniſicat:in ſoco fimul:S ad locum: ut Teren. in eune⸗
Occidiineq; uirgo ẽ uſꝗ. Cicero in philip. Neꝙ uero uſꝗᷓ diſcedebã.
Vſuartus culua eit proprictas uins.

1 iitt

Vſurpare eſt uil ſiqe uſitate:tum dicto:tum facto. Ciceto:Od ſempꝑ
uſurpamus ĩ oĩ bus dictis ac factis minimis ac maximis dc. Idẽip̃cla⸗
re enim hoc ẽ uſurpatum a doctiſlimis: quoꝶ ego auctoritate nõ ute
rer: ſi mihi apud aliquos agreſtes habẽda eẽt orattito.
Vt & ita:duplicat᷑ ſuperlatiuũ: uel altera ex parte nomen: ex altera ad
uerblum: uel utrinq; nomẽ: uel utrinq; aduerbium cum ut & Ita. Ci⸗
cero de oratore: Vt quiſq; optime græce ſclrenita eẽ nequiſſimume⸗
Idem in eodem: ut enim quiſq; optime dicit: ſta maxime dicẽdi diffi
cultatẽtuarioſq; euẽtus orationis:iexpectationẽq; hominũ ptlmeſcit.
Quinti. Quod ut longe optimum: ita difficilimum. H
Vt pro quippe ſiue utpote accipit᷑ ſequẽte relatiuo: Quiti.Nec igno
ro igitur quos tranſeo: nec utiq; damno: utſqui dixerim eẽ in ommi/
bus utilitatis al quid. —

„

temporibus græcis doctrinis inſtiruuus.
Vter:uide quis. è
Vtiq; ſane:certe.
Vtortuide fiiiuuu.—

Vtaliquando acoeſpitur, quaſi ꝓ ſecũdum: Ciceroterat ẽt in primis:ut

*

4
Dt

2

— O

hen
kͤcy⸗
önte

eni
110
won
dd
mt

e

mni

Vls

=
V

Laſirentii Vallenſis lima quædam per Antonium Mancinellum Ve
liternum: ad Reuerendum Aedis Geminianæ Aniſtitem Diuique
Marei Canonicum Nicolaum Rubeum Venetorumi decus Omni⸗

umq; bonarum artium & uirturtis cultorem.

EEnignic(Sapientiſſime præſul Nicolae Rubee probitate cun
ctis omnibus præſtans) Ingenii eſt: id agere: quo cæteris con
h ſulatur: Nam nemo noſtrum ſibi ſoli natus eſt. Itaq; animad⸗
☛uertenti laurentit Vallenſis Elegantias paſſim ferme in wani⸗
bus eſſeiplurimum quippe orationi latinæ conferunt: Viſum eſt.A ut
S magis & fidelius conferre poſſent loca quædam curſim & breuiter
a me obſeruata in medium dareteo autem animo: eo conſilio: eo deni
que ritu: quibus mea etlam ſcripta recognouiſſem. Son enim contu
meliis non praua mente quid agimus: uti plerlque ſolent: dum alio⸗
rum quicꝗ offendunt:ac ſi ipſ quoque non uſpiam laberentur. Qd
certe fieri nullo modo poteſt. hinc ait ille: Demoſthenes & Home-
rus. M. Tullio dormitare quandoq; uidentur. Quid mirum Summi
quide m fuere:at homines tamen. Quæcunque uero mihi obſeruata
ſunt: Ad te præſtanti prudentia uirum: Ad te ſumma ſapientia præ⸗
ditum: Ad te eloquentiæ fontem: Iitterarorumq; om nium portum
8& auram dirigo. Curabis igitur noſtra hæc qualiac unq; una cum ul

ri doctiſſimi elegantiis perlegant (ſic enim cultiores fient) dulces iu⸗

cundi chariſſimique Alumni tui Ioannis Iacobi uiri clariſſimi filius:
franciſcuſq; Rubeus loannis. Quorum prior cum reuerendus uene
rabilis ſapiens incorruptuſq; diui Leonardi tuulatus (ſic enim appel
lant) ſacerdos tum omni nirtute uir optimus conſtans ſeuerus gra⸗
uis. Alter uero adoleſcentulus indole ſorma ingenio memoria inſi⸗

gnis clarus induſtrius: diiciplinæ honoriſq; ſtudioſiſſimus. A tua ſi⸗

quidem ſocratica officina hufuſcemodi opera prodeunt. fœlices er⸗-
go quibus id concigit: ut te religionis parentem muſarumque hoſpl
tem adire ui ſere colere poſſent. Viue uale ſalue præsdium meum:
Viue Venetls uig eſimo octauo cal. Iulii. M. cccc. xcvii.

“

Ant. Mancinellus ad lectorem.

Lanrentius Vallenfſis ſexii elegantiarum noluminis prologo Seruiũ
Sulpitium laudat: ꝙ librum de noiis Scæuolæ non modo antiſtitis
atq; omnium principis in lure ciuili: uerũ etiam præceptoris ſui edi⸗
derat.Idq; ꝙ publicæ utilicatis cãâ ſu ſceperat ab romano po. non rep
henſione ſed laude dignum ac gloria putatum: Nam errores maxi⸗
morum uirorum deprehendere inquit: tum doctiſſim hominis eſt:
tum opus utiliſſimum:& quo nullum dici poſſit uiilius. Qulq; emẽ⸗
dat:niſi pauciiſſima ſunt: quæ emẽdat:non interiorem exiſijmare de⸗
bemus:ꝗᷓ ipſum illum inuentorem:nec minorem ab illo:qᷓ ab hoc ꝑ
cipi fructum. Hæc & plura huiuſmodi Laurentium impulerunt: ut
unum hbrum de notis ſcriptorum componeretinon quo illos carpe
ret: ſed quo prodeſſet aliquid inguam lhatinã diſcere nolentibꝰ. Nec
ignorauit ſe aliorum pariter accuſationem iudici umq; ſubiturume
niſi legitime & actoris & iudicis fuiſſiet officio functus. Ego item du⸗
blicæquoqꝙ utilltatis gratia motus: Quæcunq; ultra lautenti præce
pta mihi oblata ſunt: palam edere uolui.ln qulbus quidem ſi forte ſu

dieium meum uel ratlo uel ecxempla parum conſtabũt: Nec Iindigna

bor ab aliis corrigi:-lmmo omne⸗ oratos uelim: ut quæcunq; in meis
quibuſcunqꝙ; ſcr ptis perperam dicta anlmaduerterint (Nam nii dffi
cilius ꝗᷓ in nullo err re:nec opus ullum ſatis unꝗᷓ emẽdari poreſt: ue
plato architæ ſcripſit) notent:ne Iinguæ lacinæ itudioſi me duee eor
ruant.ld autem fieri non huore non prauo ludicio de bet: uerum be⸗
nlitate quadam communiſq; commodi gratia. cur enim feribimus?
& tatione ecxaminata: quod ſæpe fit minime. Plures enim obtrecta⸗
tHone allenæ ſclentia
ſus Theophraſtum hominem in eloquentla tantum: ut nomen diug
num inde inuenerit icripſiſſe etian ſoeminam: ut ille inquit. Præter⸗
ea ſquis llud pto laurentio afferret. Sed ego de uſu loquendidiſpu
to:non de abuſu: Reſpondebo laurentum ipſum Vnius autoris io⸗
cum pro uſu acc pere: Nam ubide memoria teneo ſcribit: ea inqult.
Apud plynlum tamen ad Romanum lego: Tu ſacilime iudicabis:
tam memoriter tenes: ut cum hac conferte poſſis. Sj recte ſic ſcriptũ
eſt:recte ſic cc ſudica bo. Et ubi de iptimis loquicur:lta. Dice bã pau
loante non lcere dicere in primis doctiſſimus. Idem ſentio de inter
primos & cum primis: lcet alluſtius ſi modo codex non ſit mendo
ſus alirer dixerit. Ac ſane quod d- fficillimum eſt ꝛ in primis de praſio
ſtcenuiſſimus exat: &Q bonus cõſilio. Ecce hic etiam unicn m Sallu ſtis

o
tine
cen

ane

ſamam ſibi aucupantur: Hinc cermimus aduer

ſocut
doca

tusn

piun

tunnt
exg.

. N.

turun

tenc /
ree
nH
n

meſs
ſl
Rcn
tee
mbe

Innn
Keau

Anet
nchil
zle/
ſp
tlo⸗
gole⸗
bleg
ſpri

ſocum præcepils ſu's repagnantem non ſmprobat:oſtendt.n. ſi mo
do co lex non ſit mendoſus recte d cl ĩ priaus ſtrenuiſſimus dec. V b⸗

quoq; de Nudiuſteriius ſcribit ſic ait: Nudiuſtertlus d Nudluſquar⸗

tus: nec ultra progreditur. icut biduo. triduo. quatriduo & binoctio
trinoctio quatiinoctlo & non ampllus: Niſi putamus ſine menda ſe ri
ptum eſſe in phi ippicis Nudiuſtertius decimus. Item ubi docet dicẽ
cendum in æs non in ære inciſæ ſunt Iittera air: ita enĩ apud om nes
autores quantum inueni ſemper eſt icriptum. Per quod oſtendit ꝙ
aliter inueniſtet: aliter etlam dixiſſet. Nolſus ergo lure poſſet in me ij
lud afferre:Laurentium de nſu loquencdi diſputare: nõ de abuſu:Cũ
&& ipſe eadem addidiſſettſ eo tempore occuriſſent. Quæ omnia euz

quoqꝙ legiſſe quis dubitai? Sed cuinam lecta omnia paſſim obſeruã⸗

tut:? Nemini ſane. Expertus id loquor. Nam licet malto plura meis
Grammaticis Inſeruerim ab illuſtribus electa autoribus ꝗᷓ alii quot
quot ante me ſcripſerant: attamen paſſim addere ſoleo. Quod & p̃⸗
ſens limæ huſus ſecunda editio indicat: plura eniʒ ꝗ prlor habet. hie
uliima primis & meliora ſunt & ſœcũdiora ſempet. Nec ego ut lau
rent um carpam aliquid ultra ſua præcepta affe ro: nin ut Iinguæ lani
næ ſtudioſos admoneam aliter etiam dici poſſe: ut Natabus & natist
ſiliabus & f: iis & hmilia. Aliqua etiam ab eo prohibita: A Hqu do re
periri: ut Non uero: lam autem. Næeq; autem. Nuntius & Nuntium:
& cætera q' tunli monſttant & ipſa Lima. Quæ ſiquos offendete
tunc quidẽ nõ lima ſed limus erit. Lima autem iilis: qui mihi debebũt
ꝙ ſub ærug ne latent a illuſtraui. Siquid praterea in aſs meis ucu⸗-
Prationibus anichac editis huic limæ repugnare uideretut: lateat ne
minem: Me iſtac approbare ꝗᷓ lla. Nam fruſtra plus opera ſtudio i⸗
penderetur: ut alt fabius: niſi licerei mellora rimis inuenire. Vale e
ctor: Et ſiquit ineſt erroris emendare te pigeat minime: Sine calũn:a
tamẽ. A me quidem cxcmplum habes. St ſecus egeris (Quid poſſim

exptrlere. Datum Venetſis. xy. Calapriles. M.cccc. xciil.

1

Eilta fillabus be llliis

Nata & natabns natis fl.
Afſfinabus iil. Seruab? iill⸗
Præſtatco y.
AVla. Ala. Maxilla. Mala vii.
Plantarlũ vili. Déarla ix.
Ekuentus Euentam X.
lIuſiu.lIuſiſũ.ꝑmiſſu pmiſſũ xi.
lIugeris. lugere. Iugeee Xlii.

Apertile xiit. Senior Xiiit.

Comparat o ad plures xv.

Sermonẽ quẽ audiſtis: xyi⸗
Prior ad plures quoꝙ refert᷑ xvii

Quiſq; cũ poſitiuo XVilil.
Quiſq; cũ comparatiuo xix
Vnuſꝗqſq; cũ ſuꝑplatiuo xx.

Quãp ualde cũ poſitiuis xxi.

QCuãp ualde cũ cõpatluis xxi.
u ꝓ ꝗtum cũ ſuꝑlatiuo xxili.

Vergllii locus XXIII.
Montoſus xxiill.
Pore cũ ꝑticipio In dus xxv.
Erit cũ pticlpio in rus xxv.
Gerundia in Di. Xxyi.
Oratũ ire:Oratũ eẽ xxvli.

Expiũdũ xxviii. Iſte & ille. xxix.
Verſus xxx. ꝓpcul
Neq; ãt. xxxiii.Nõ uero xxxiiiii
Iam autem xxxv.
Certum ſcio XxxxyVI.
Ab ꝗbꝰlf̃is pponl ſolet xxxyIl.

Xxxxi.

Limæ Lau. Vallenſis T ltult. Ixylll.

Quatenus Quatinus xxxvlil.
Scilicet xxxix. Videlicet xxXIxX.
In æs & ĩ ære inciſæ lIfæ. xl.

Eſie uox infinitiaui xl.
Necubi Nequo xli.
Interdich AMIlii.
Plult lilti.
Fama. Rumer Xxlv.
Sementis XIyi.

Autorare: Exautorafe. Autora⸗
mentum xlIvii.

Paſco paſcccor xlx.
Veſcor 11.

Lamina Bractaa IiI.
Conſularis fſiii⸗
Campanla. laboriæ capi Iiiii-⸗
Beats lIly.
Fruitꝰ fruſturꝰfruetꝰ?ſũ lvI

Fœneror feneo Ivii.
Mutuo. Mutuor lyiii.
Reſero. Recingo lix.
Adamare fr
Eleuo Ixis
Carere Ixii⸗
Abhorreo Ixiifi.
Suppetias ixiiil.
Alumnus lIxv.⸗
Nuntius. Nuntium lxvyl⸗
Punctus Ixvil.
Quot menſibus Ixvi.

4

Auſer

Ana
wor
each

Phor
ta
mier
luabe
Wpe

X

w.
,
1
l.
.
I.
lv.
lyl.
Utot
.
lvt.

Laurentlius Vallenſis li. i. c. i.
Plilius filia filiabus
Antonius Mancinellus IL ſtulo primoe
A filla flliabus de filiis legitur. Plautus quippe in Sticho ait: Sed ego
ibo intro & gratulabor ueſirum aduentum filiis. Verba lüt Antipho
nis lenis qui item in ſcænæ principio dixerat. Ita me di bene ament:
meaſq; mihi bene ſeruaſſint fillas c.
Natus Nata Natabus.
A nata quoq; natabus & natis legitur. Ouid. enim Ii. xlii.met. de quat
tuor ſiliabus Anii regis Deli ait. Effugiunt quo quæꝙ poteſt.Eubo⸗
ea duabus Et totidem natis Andros fraterna petita eſft.
Nhon Afſinus Aſina Aſinabus.
ANMKklanc. Tir. iil.

pPhocas grãmaticus ita inqt. Pauca ſunt primæ declinatiõis noĩa q cõ
tra regulam darluum & Ablatiuum numeri pluralis in bus ſyllabaʒ
mittunt diſcernẽdæ ambiguitatis. i. ſexus cã. His & ab his Deabꝰ. Fi
liabus. Mulabus. Equabus: Libertabus. Natabus. Aſinabus. quæ a uſ
ris peritis uſurpata ſunt.Priſc.quoqꝙ li.vli.docet: his ab his natab?.
filiabus. deabus. mulabus. libertabus. Aſinab?. Et recte quidem: Næ
ſ Mula mulabus. Equa equabus: Qur non Aſinabꝰ: Siqui uero grã⸗
matlcis fidem adhibere noluerint: Digeſtorum hibros euoluant:legẽt
& enim & afinabus & huinſmodi ali.
Laau. li. i. coA).
Non Seruus ſerua ſeruabus.
De fundo ĩſtructo lege p̃dia maritima paragrapho Affini duo Dige⸗
ſtis ita legit᷑. Quæſitũ ẽ an ea mancipia fideicõnuſſo cedant: Cum q̃ᷓ

dam ex iis ruſticis officiis ad tẽpus peregtinatiõis adducta ſũt relictis

cum ſeruabus & filiis iuis: x quædã patribus & matribus rellctis &c.
Præſto præſtiti præſtitum præſtatlo non præſtiilo.
AVanc. Tit. v. JGM

Prraæſtatlo non a præſtitum: ſed a præſtatum uenit Priſ. enĩ li. ix. ſic alt.

Steti uero ſtatum ſupinũ penultima producta debet facere. Vnde lu
canus.li.ſi. Conſtatura fides ſuperum: Cũ datum && datus ſicut ſupe
rius oſtendimus corripiat penultimã. Poſtea inquit: Compoſita ab

eo uarle uetuſtiſſimi protulerunt: Aſto aſtitum & aſtatum:pſto præ⸗
ſtitum ð præſtatum. Aemilius procina in oratioetuti lex amalia ab/
rogetur tempott aſtiturum atq; periturum me ccẽ. Brutus in epi. Oc
clio Calo cæſare poſtꝗᷓ mare tranſicrat præſtaturum d6h§ .t:ꝓæẽẽ “
manh Lau. Hi. 1. cil. —
FPrictum fricatiosnon friécio.

Manc. TiiilIl.
Cornellus celſus li.ill. ca. vlili.de curatiõe lentag febrium ſic aſt. In his
frictio quoq; ex oleo ſale ſalubris uidetur. Capite uero. xi. ita ſeri⸗
bit: Contentiq; medici quidã una frictione etiã ex quolibet oleo ſut.

Et capite.xii. Adhibeaturq; frictio quantam &e ſuſtinere poterit. lteʒ

Paulo inferlus VIima quoq; poſt hæc auxllia ſt geſtatio de frictio.

Lau. li.i. ca. Il.

Hæc diminutlua in ellus ella exeunt: Sunt quædam in illus illa. Inter

ea autem priota Priſcianus ponit Ala: uultq; facere diminutiuſ Ax
ula. Cicero tamen inter poſteriora: duo enim maſculina iondemꝙ
feemina donat hoc genere terminationis. Palus paxilllus. Talus ta«
Xillus. Mala maxilla. Ala Axilla Manc. ILIt.yv.
M. Tullius i libro de perfecto oratore ad. M. Brutũ innuit ab Axilla
Alam: a Marxilla Malam eé factas ait. n. ita. Quin etiam uerba ſæpe
contrahuntur nõ uſus cauſa: ſed aurium: quamõ enim ueſter Axilla
Ala factus eſt niſi fuga litteræ uaſtioris! Quam Ir̃am et e Maxillis
S Axi ſis: & Vexillo : & Paxillo conſuetudo elegans larini ſermonis
euellit. Catulus autem a mala malula diminutiuum feciuan nanque
Mœſta neq; aſſiduo tabeſcere Malula fletu Ceſlaret: triitiqꝙ ibte maa
dere genæ. Sunt autem codices qui humina Ceſſarent habent.
Lau. H. i. c. vil. „
Plantarium non locus plantaꝶ:ſed ipſæ plantæ ẽt ſi euulſæ:aut nõ cõ
ſitæ fuerunt. Nec me fallit ſeruiũ ſeparare plantaria a planuis: Dicen

tem plantæ ſũt raptæ de arboribꝰ: plãtaria uero ꝗᷓ ex ſeminibus nata

cum radicibus & terra propria tranſferuntur. Ad quod ſentlendum
uildetur allexiſſe eum Vergilit uerſus: Et ulua ſua plantarla terra.
Plantariũ locũ eẽ plantaꝶ oſidit Plytli.xyii.c.xili.ubi de arboꝶ ĩſitiõe
ſic ait Quædã in plãtario ĩſta codẽ die trãlſerunt᷑. Vt aũt ex uerſu
lo Vergilii Ii.ii.g. apparet Plantaria ẽt plantæ dici poſſũt. Alt ille: Syl
uarũꝙ aliæ p̃ſſos propaginis arcus Expectant: & ulua ſua plantaria
terta. Sic quoq; donaria d Ioca ipſa & dona dũñr. ut lamiã oſtendimꝰ.
Lau. lI. l. C. Vill. Ml

—

honnt
(icat
ſegete

Doaat
fepiot

on
iigoon

ſimole
Aler
Intera
geniir
Miero
uamet
marhe

Bue
Pen
Ul
Ai
Poent
Pu
odi
cain
tat⸗
uut⸗
lil
giglen
wll
lont
lte
kepen
be
i

Abh
ſunm

nabe
e

1
1
oli
l

le
4t
ng
lu⸗

Donaria non locus repoſitorlus donorum ſed ipſa dona licet Seruius
diceat ubi dona ſunt: ut lectiſternia dicuntur ubi homines in templo
ſedere cõſueuerüuür. Manc. Tit.ix.e
Donaria eẽ loca:ĩ ꝗbus dona reponunt᷑ deorũ:abuſiue aũt templa ut
Serulus inquit Veg eſt. Maro. n. Ii. ii g. ait. Lépore non alio dicunt
regionibus illis. Quæſitas ad ſacra boues iunonis: & uris Imparibus
ductos alta ad donaria currus. Aulus Gel. Et li. ii. c.x. ita inꝗt⸗ V bi re
poni ſolerẽt ſigna uetera: ꝗᷓ ex eo tẽplo col apſa eſſent:& alia qdã re⸗
ig oſe donariis conſecrata. Et Apulcius li. ix. ſic: Cantharoq; & ipo
ſimulachro quod gerebã apud fani donatium reddi is ac cõſecratis:
ARera die &c. Idẽquoq; Ii. il. floridorũ: de lunonis fano apud Samuʒ
Inter alia ſic ſcribit.Ibi donariũ deæ ꝑ qᷓ opulentũ: plurima auti & ar⸗
geari rõ in lncibus ſpeculis poculis: huluſcemodi utenſilibus &c.
M icrobius aũt donaria pro donis ipſis poiuit: ait enim. Hi. ii. ſat. Or⸗
namẽta uero ſũt elipel corõæ: &à huiuſmodi donaria. Neq; enim dos
narla dedicantur eo tempore: quo delubra ſacrantur.—
⸗ Lau. li. ciXx. —
Ruentus in ſingulari. generis. maſculini & declinatiõis quartæ eſt: eiꝰ
plarali. M. Tul ſæpiſtime in neutro genere & declinatione ſecunda

uiiſrur. ut de oratore: Ex aliorum factis & dictis aut euentis. Idem de

di inatione Sieuenta quærimus &cc. Manc. Tit.x.
Euentus in ſingulari gñis ẽ maſculinl:& declinationis quartæ: E us it
pluralis numetus 6 euétus ut uiſus. M. Lul.Ii.i. de orarore: Vt. n. ꝗs
optie dicit:ita maxie dicendi difficult tẽ uarioſq; euẽtus of̃onis expe
ctadionẽq; hoĩuʒ ptimelcit. Ver. lH.vi. de Aenea: cæcolq; uolutat cuẽ
tus aiĩo ſecũ. Poſſeʒ & plures afferte teſtes. Hoc uero euentũ hæc euẽ
ta facit. Tullius. n. in ꝑtitionibꝰ ait. Si cuiuſq; facti & euẽti cã ponef.
Et Lucretius lib.i. Euentum dici poterit quodcunꝙ erit acrum, Iade
igitur eſt euenta & non ab hic euentus. 4
E& Ie T & er Lau. H.i-cllh.
Simlilia ſũt hulc ſiuſiu & pmiſſu tuo:quoꝶ pluralia ſũt ſecũdæ potiꝰ de
clinationis:in ſingulari fere nunꝗᷓ. Neq; eni dicere ſolemus luſſo tuo

ſed iuſſu. Vel pmiſſo tuo:ſed pmiiſliu. Hora. tamen utar ꝑpmiſſo. ideſt

re ꝑmiſa:non aũt permiſſione. Nec dixiſiei permiſio tuo: Nec luſſi⸗
bus permiſſibuſq; tuis dicimus: ſed iuſſis periniſſiſq; tuis. Nec iuſſus ꝑ
miſiuſq; tuos:ſed iuſſa & permiſſa tua cc.
Manc. Tit. xi. 8
Ab hoc ſuſſu tm̃:ð&ᷣ ab hoc pecmiſiu legit᷑.noc autẽ luſſum & permiſ⸗
ſumthæc luſſa & permiſſa faciunt ylſus li. vi, Ire iubet campis cqui⸗

tem:tult ipſe cltatũ Quadrupedẽ planta fodien s:ſcutataq; rapti CI5 uln
ſequit᷑ iuſio manꝰ& muralia portat Sc. Et hbro nono. Nee luſſomo- itco
rarcollectis fumantia lucẽt Terga elephantoꝶ flämis dec. Aul“ Gele os:
II. vilil. c. xx. hæc ſctibit Atteius capito publici priuatiq; luris pltiſt⸗ ſiisa

mus quid lex eſſet hiſce uerbis definiuit. Lex iquit eſt generale iuſlſũ iisn
populi aut plæbis rogãte magiſtratu &c.poſtea ſubdit:Nam niſi po⸗ oct
pulaus aut plæbs rogetur nullũ plæbis aut populi iuſſam fieri poteſt. ccate
Apparet igitur hoc ſiuſſum iuſii iuſſa pluraliter efferre. Et perenlſſuʒ un
Pmiſſa Cum permiſla etiam in plurali ſubſtantiuum hi. ſibn
E diuerſe iugerum in ſingulari ſecundæ ? in plurali tertiæ eſt declina⸗ Re
tionis: Non autem ut aii Priſcianus iuger iugeris. Cum omnes dicð
in ſingulari iugerum: & in piurali iugeribus cc.— e
Priſcianus lib. vii. ita inꝗt: Oxcitur tij & hoc iugus lugeris. Luue. iuge⸗ Autn
ibus paucis lumbos donare cliẽtis. Itaq recte dixit. Põponius. n. Me md
la li.ſii. de Araxe ita ſcribit. Frangit ſe ſubide ad oppoſita cautlũ atq; ia
ob id ingenti cum murmure ſonanſq; deuoluitur adeo citus t ut qua
ex pᷣciꝑ caſurus eſt in ſubiecta non declinet ſtatim undã: ſed ultra ke
q canalẽ hẽt euehat plꝰ iugeris ſpatio ſublimis & aꝗs pẽdẽtibꝰſemet “
ſpſum ſine alueo ferens &c.Et Tibullus libro ſecſido inquit:Præda/ lh
tor cuplt ĩmenſos obſidere campos: V t multo innumerã lugere pa⸗ gene
ſcat ouem. Ply. tem il. xix. c. xix. ubi de cæpis meminit ſic ſcribit. Cæ
tero cæpas ter foſio ſolo ſeri iubent exiitpatis radicibus herbaꝶ ĩ iu⸗ a⸗
gero dẽas libras 8&c. Variabim? ig ᷑ huiꝰ ugeris. Ab hoclugere. hæc ſul

ſugera. hoꝶ luge. his iugeribus: hæc liugera.oO. iugera. ab lugeribꝰ tuo
Hoc uero ſugerum: huius iugeri. hulc iugero-hoc iugerum. o. iuges d

rum. ab lugero. hæc iugera hæc iugera. Oiugera. nec, ulterlus.
Leoealau.l..clcxrr. àà
Aperile latus quod apertum eſt:ut Quldius de triſtibus Aſplcis a dex le
tra latus hoc adapertile tauuuuuuu. lee
Apertile nõ qd aptum eh dicit᷑: ſed q apitur uel apiri poteſt. utuerſa qiin
tilis axis qui uerſatur: plicatllis criſta: quæ plicat᷑:uel plicari poteſt.de
hoc pacto Ouidii illud exponi debet. Sicuti ẽt li. xlli. meta. ortilis. N
VlIeimaq; excipiat ꝙ tortilis ultima piſcis. Aliter aũt tortilis anſa dr.

Compꝑatiuũpꝓ minori ui ꝗᷓ acclpi ſpſum poſitiuum habeat alt Priſelis en
nus. ut WVergi. Triſtior & lachrymis oculos ſuffuſa nitẽtes. Triſior g.

nics eęenulm hic ex parte triſtis accipit᷑. Sæpe ꝑ ſe poſitum pro ſo poſitluo
ſono⸗ ut comites ſenioris acæſte: p ſenis. In quoꝶ utroq; é cauſa: cur aliqꝗd
Gcl nos addamus. Nam illud triſtior plane pro triſtis: nõ pro ex parte tri
t ſtis acclpif:ut ait Quinth Vtimur uulgo comparatiuls pro abſolu
eiuti tis: ut ſi ꝗs ſe in firmiorem appellans non dixit ꝓ minus ꝗqifirmus. Et
x/ Roc ſenior potius ꝓ ualde ſenex ꝗᷓ tm ſenex uridem (Quinti. de lſo
Ie cgrate: Boq; iam ſeniore octauum enim S nonage imũ cõpleuit an⸗
ch num pcipere Kriſtot les pomeridianis ſcholis ccœpit: & Ouidi. de tri
ſtibus: Soſpite ſic te ſit natus quoq; ſoſpes:& oli ĩperiũ regat hoc cũ
ſenior ſener. Wanc- Lft. xiill.
beenn Recte qdem meo ſudicio expoſuiſtt laurẽti Triſtior ꝓ triſtis: ſenior
edi DP ualde ſenex. Nam & alio in loco idẽ Verg. Inꝗt hoc helimus facit
hoc æui maturus aceſtes: & Iib. vi. de charonte ait. Iam ſen ſor ſed cru
Qda. deo uitidiſq; ſenectus: ubi icem ꝓ ualde ſenex exponẽdum eſt: qd
dh Qdatur ielligi p uerba illa. Sed cruda deo uiridi; ſenect“ qᷓuis enim
e ualce ſenex charon ect: attamẽ crudus & uiridis erat. Vem fllud ulte
in ARufaddemaus ſenior ẽt pro magis lenex accipit᷑. Seneca enim epi⸗
uaun ſKtola. Ixxy. ita ſcribir. Queadinodũ ex duobus ſ- aplentibus: ꝗ ſenior
din decelſlittnõ ẽ beatior eoicuius iter pauciores äãnos termiata eſt uirtꝰ.
m ESEthæc eſt græcom ratio: ĩ qua nobis cum illis conuenit:qcł ad unũ ſuſ
/ geeneris utendum cõparatiuo: ad plures ſuperlatuñ.
1 Priſcianus Iib.ili.ſic alt:ſet aũt comparatio ad unum uel ad plures tam
eber ſui generis ꝗᷓ alieni. Quãuis græci honoris cã ſuæ gentis magiſꝗᷓ ra⸗
tione ueritatis dicũt nõ poſſe ad multos ſui generis fieri cõparaiio⸗
ge necm &c. Itaq; priſe janũ recte docuiſſe cõparationẽ apud latinos fie⸗
II acun uel ad plures tam ſui generis ꝗᷓ a ſeni auctoritate oſtendã
Statius enim. Iib.viii.inꝗt. Sed pectora flectas: c melior ſis qᷓſo deis.
cer Verba ſunt Amphiarai ad Plutonẽ. Valerius item Maxelib. ilii. c. iſi.
Idem ſenſit FPabricius lycinius honoribꝰ& auctoritate omni ciue tẽ⸗
pProribus ſuis maior: & lib.vi. e. li. Tertiũ te importuniorẽ ſupioribus
etl tghabere cœpimus rectorẽ. ſpſe quoqꝙ; Lau. nalléſis li. vii. Herodoti ita
eſt ſcripſit: poſt quẽ Merdonius Domine ingt. Tu uero nõ mõ ſupiori⸗

. brus ꝑſis: ſed ẽt uenturis eſt præſtantior.
ſih⸗ Lau.lib.i.c.xv. De comparattuuo.
Nam inter duos:ut dixi:damus genitiuũ. Quidam dant geniiluũ ẽt
ubi plura duobus ſunt: ſed tantãũmodo eccleſiaſticitp̃ſertim imlſrati
ſ Eræcos auctores unde iterpretant., Nulla. n. littera eſt htina nul te

ſtamèti. Dlcũt ergo malor diſeſpulon: Minor fratrum ec.
ðð Man. Tixxii.
Naulla enim Ir̃a ẽ latina noui teſtamẽt Lau. ingt. Qued ſecus eſt alibi
ipſemet cõſite. At nãq; lib. ill. c. xxii. Tale enim euãgelio. Sermo⸗
nem quem audiſtis nõ é meustqc- ĩ græco hoc è fonte eſt ſermoinõ
ſermonem. Vnde interpres noſter tranſterẽs maluic latine ꝗᷓ grãma⸗
tice loqui dec. Parcius igi agédam erat. Parclus iquâ ne forte tua du⸗
Ql auctoritate ſacraꝶ litteraꝶ lectionem allqui obhorteren.
L au. uIb. i. cx
Quln ſpſe Priſclanus ꝗᷓꝗᷓ dilem tñ paulo poſt qſi imprudẽs qc ne⸗
Diomedes Donatus & Serulus dixerat.
SðDðM MMWanc. Li. xvi. ðð
Prior nõ lolum ad unum refert᷑: ſed ẽt ad plures. Nam Aulus Gelſ“
lib. xiili c. vli. refert Warroné i Iis quas ad Oppianum dedit ſeripſil-
ſe ſta Quotii ſq; uſu ueniſſet: ut oẽs iſti magiſtratus codem tẽpore
romæ centiꝗ eoꝶ prior alils eẽttei potiſſimum ſenatus cõſulendi ius
fulſſe. Saluſtius item in Iug. ſcribit: Micipſam Maſintſſæ filium lus
gurthaæ Manaſtabilis’fratris ſui fiio ita dixiſie. Cæten ante hos te iu
gurtha: ꝗa ætate & ſapientia prliot esine aliter quid eueniat pu dere

gauerat cõfeſus eſt. Prior referri ad unum:prius ad plura: ꝗck antea

decet: &c. Ante hos àt itelligir Adherbalẽ & hvempſalem filios ſuos

Micipſa. Apulelus quoq; lib. ii flor. ait. Vt hippias e numero ſophi⸗
ſtaꝶ ẽ attium multitudine prior oibus: eloquetia nulli ſecůdaus.
Laau. lib.l. ca. Xvi. .
Igſtur ſuꝑlatiuus aſciſcit ſibi quiſꝙ relinquit aũt oĩs uel cunctus poſi
tiuo:ut optimus quiſq;: ſapiẽtiſſimus quiſq;:ꝓ qd ẽ unuſquiſq; quẽ
bonus ac ſapiẽs: uel oẽs boni & oẽs ſapſẽtes. Non enim liceret dieer̃
boui quiq; && ſapietes quic;:nec oës optimi: & cũcti ſapietiſſimi.
MiMſManc. Lit. xvyu.
Boni quiq;:d ſapiẽtes quiq; latine nõ barbare dicit᷑. Apulelus enĩ pri⸗
ma oratione lnꝗt: Naãq peccatũ ſemel ut honus quiſq; ſolicitlus ca⸗-
uet:ita &c. Tranquillus de othone: ferebat & uagari noctibus ſolitꝰ?
atq; inualidum quẽq obuioꝶ: uel potulẽtum corripe ac diſtẽto ſago
mrohtom i ſubſime lactare. Tacitus. lib. xI. Trepidatione uulgi i?
ualidus quiſq; obtritus Lau. lib. I. c. xxvi.
At uero cõparatiuis nõ quiſq; cõuenit: ſed oĩs. Vegetius tũ nõ ppoli⸗
tus ſane ſcriptor ingt honeillores qui; milites: ꝓ honeſtiſſimi quie;
d Lactan.de op ificio. Nam ſi ta eẽt placidiora quæq; aialia uel nihil
ſellis oino: uel minus haberẽt'ꝗ feræ. Maluiſſem ego dicere oĩa pla⸗

eino⸗
don
rinn

Ae

eldlora animalla a AYane. Lirri g.n

Vegetſum & Lactãtum recte ſcr pſiſſe. Qui. oſtẽdit. Nam ll.:i.c. .

ita inꝗt. Erit ergo ẽt obſcurior:quo quiiq; deterior.
Lau. lib. i. c. xvil.

Vnuſquiſq; aũt ideo non facile patit ſuplatiuumeda illad unus ulm

quãdam ac naturam ut pauloante oſtẽdi ſuꝑlatiui optineti potiuſq;

dicimus unuſquiſq; bonus ꝗᷓ unuſquiſq; optimus.

Manc. Tit. xx.

Vnuſquiſq; optimus dici quoq; recte oſtẽdit Valetlus ma x. lib. iili. c⸗

tui. De tabritio enim ſic ait. Genſu par un cuiq; pauperimo.
Lau. lb.i. c. xxx. .

Per poſitlul ppijum ẽ:ꝗᷓ ſuplatiui: ut ppulchre pbeſle: ᷓ pulcherrime⸗
ꝗ optimeihoc keilſg e gagneenit ꝗ P ualde ſiue uehementer.

anc. Lir. xxi.

Quam ualde poſtiuis etrite iungit᷑. Cæfar Itſil. com. de bel. gal. Ve

XIiii.c.ix.mmo in ꝗᷓ potias nos & ꝗᷓ audaces & ꝗᷓ licẽtes ſumus:ꝗ frõ
tem imptobe ĩdocteq; nõ uitili genere dicim &c. Apul. lib. viil. Sed
heu tu inqt charite ꝗᷓ probe ueſte contectus ?ꝛ omniq; comite uidua⸗
tus prima uigilia fores meas tacitus accedas. Syllius lib. i. Magnis
læta frõte ſacerdos exceptos hoſpes tectis iducit Ariſbas. Tuſius in

Lælio. Quãmulta enim: q̃ nf̃a cauſa nunꝗᷓ faceremust facimꝰ cauſa

amſcon dec. Plynius lib. xxxiii. ca.xiii. Quare qſo:niſi ut ꝗᷓ mulii eas
conſeruſ iferrẽt:ſctibit ea Plynius de lanclum numero d pondere:
Præterea ꝗᷓ ꝓ ualde cõparatiuo quoq; recte adiungit᷑. Nõ ſolum ſaꝑ
latiuo de poſitiuo ut patult. Tullius lib. y. tuſc. Abacoſꝙ ꝗᷓ plures or

nauit argẽto nuroq; cælato. Seneca i epi. lxxylli. Conuecauit Zole .
9

res amicos. Tullius lib. . ad herẽnium:poſtea admonuimꝰcaulas cẽ
ꝗᷓ plures in quibus ccc. Lau. Iib. i. c. xix. .

Qu am pro qtum:nunꝗᷓ cũſſuplatiuo:ſemꝑ cum poſitluo.
WWanc. tir.xxru.
Quam ꝓ ꝗtum ſuꝑlatiuo quoq; adiũgi ſolet. Varro.n.lib. ii.de cani

bus ait: quam pauciſſimos reliques tam optimi in alendo fient: Cato

ſtem in re ruſt. capite.lxy. Quã acerb.ſiima olea erit: je oleum facles
tam oleum optimum erit. Laau. li.i. ca. xpl.
Vix audeas dicere tua laus ẽ malor patre tuo:iñ ſolemum aliquando
ſic uteut Verg.lib. viii. Nõ ſecus ignipotẽs: nec tꝑe ſegnior illo. At
paulo iferius ſici& Vulcanus nõ ſegnior illo pe:/ ꝓ eo q ẽ ſegniotis
tpe ꝗᷓ illud fuitr. Manc. I it. xxlililill. R—
1

Immo talis ordo erlt d ſen fus. Ignipotẽs. I. uulcan? nõ ſecus nõ alſter
nec ſegnior ꝗ fœmia illo tpe. ſ. medio eurriculo noctiside quo ſuꝑiꝰ

Lau. Ib. I. c. xxliil.
Licet q̃dam ab uſu regulaq; tecedãt: u t mõtuoſus potiuſꝗ montoſus:
Saltuoſus qᷓ ſaltoſus:tortuoſus ꝗᷓ tortoſus. Verũtamẽ q̃ ſunt quartæ
decli. aflumunt u: ut uukuoſus actuoſus: fructuoſus.
. . Manc. Tit.xxliiili.
Sicuti nõ ẽ dicẽdum mõſtruoſus:ſed mõſtroſus. Idq; p lucanum pro

bæat laurẽtius dicẽtem mõſtroſiq; hoĩum partus ita mõtoſus dicẽdnũ

α

prælia Nurſe.

potlus ꝗᷓ montuoſus. Maro enim lib. vii. ait. Et te monroſæ miſere in

Lau. lib. I. ca. xxvifii

Fore qdem hẽt uocem ĩfinitiui ut eẽiſigniſicationẽ uero particſplliq

eſt futuꝶ eẽtnõ tm eẽ: licet forem fores foret idem ſit q eſſeʒ eẽs eet

Quare cũ noĩe iungi debet fore nõ cuʒ participio ne duo participia

ſimul cõfundamꝰ. Spero te amatorẽ uel amicũ fore:nõ aũt amaturũ

fore: ſed tm amatuꝶ. Ne uidearis hoc dicere te futuæ amatuꝶ: quod
ratio nõ patit᷑:cum futuꝶ ſuꝑuacuum ſit.Item de partic pio paſſiuo
ſuturi. Timeo te uerberãdum fore ſatis erat uerberandum: uel ad?
luncto infinito uerberandũ eẽ &c.poſtea ſubilcit: ſicut & pticipium
paſliuũ futuri in nomẽ reuertit᷑:tũc ẽt recipit fore ut ſpero hũe pu⸗

erũ admirãdum uirum for. Manci. Lit. xxx.—

Participiam paſſiuum futuri: ẽt ſiin nomẽ nõ reuertit᷑egimus reci⸗
pere fore. Tullius enim libiil. epiſtolaꝶ familiarid in epiſtola quadi
ad Appium pulchrum ita ſcribit. Quaſidiuinarẽ tall in officio fore
mihi alſqñ expetẽdum ſtudium tuũ:lic quũ de tuis rebus geſtis age
bat᷑ inſeruiebam honori tuo:& lib.x. Digeſtoꝝ ſic legit᷑: Sufficeret

id p̃ſtari qd pᷣſtandum foret: Sed tñ aſteris idem eẽ forem fores ſoret:

qc eſſem eſſes eſſet. Oui.quoq; pticipio futuri in rus erit futuri nuocẽ?
lunxit. Alt.n. lib. x. met. St ꝗs tñ Hereule ſiꝗs Fore deo dolitur? erit
&c. De partic pio in dus nil affero cum id paſlim legat᷑: ꝗᷓ.n. rara in⸗ H

uentu ſunt tantum obſerro. Lau. lib. 1. E. xxlxx.

Quidam nõ ĩdoctus hac ætate ſcribere auſus ẽ:lamſam utbs ĩ piculo

capiẽdi ẽtpro eo qct ẽ iam urbs in ꝑiculo eſt ne capiat᷑.Siue hoſtis pa
rum abeſt a eapliẽda urbe: Cum ſemp ſine ſubſtãtiuo gerſalum ac⸗

cipiat᷑ actiue:aut ſi à neutro uenit neutraliter:niſi aliquãdo ut oſlen

dimus in ablatiuo. Manc. Ii.xxil.

Amandi & huluſmodi gerũdia in di paſiiue quoqꝙ ꝓferri in genim?.

Iuſtinus. n. liue Trogus ẽ lib. xvii.lta ſcribit. Athenas quoq; erud ẽ⸗

ſer i gratla miſlus:de regio quods puero dixit. Ee in plogo pfimi uola

N minis alt. Quod ad te iperator Antonine uõ tam cognoĩcẽdi qᷓ emẽ
H dandi cauſa tranſmiſi. Laaus II.l. c. xxx. MUMU

Ditco allud eẽ oratuꝶ eẽ:de Oratum ire. Eᷓgo ꝗdem cœnaturꝰ ſum nõ
iñ eo cœnatum ſiue ad conandums& ſcio te cenatug eẽ:ſed nõ ꝓui⸗

nus ire cœnatum: uel ad conandum:nam pariicipium ſuturi cſ uer
bo ſubſtantluo nõ habet actionem illam e motum:quẽ habet uerbũ
xo. Atqulin paſſuo fuerat ueriſimilius ſi dixiſſet: quo ẽt frequentius
ntunt᷑ auctorestidem ẽt damnãdum eẽ & damnatum iri. Nam eodẽ
dpe loco dicere poſſumus Credo peccatũ meum reſclẽdum eẽ:&e reſcit’
dei irli &c. Poſtea ſubdimdeniq; ut eo reuertar uñ egreſſus ſum ſeme-
eli Priſciano reſpondeam:nõ idem eẽ oratum Ire & oratutum ec. Alteꝶ
plſentis tp̃ls eſtꝛut uideo te accuſatum ire me Iidem nũc: Alteꝶ futuri
G ut uldeo te accuſatux eẽ me:se tñ accuſatum iri me abs te uideo acs
cllpit᷑ p eo qcłeſt uideo te: uel accuſatum ire me:uel accuſatnꝶ eẽ me
N uel abs te acccuſlandumemmmee.
n H Manc. tit. xxvi.
el Idem eẽ oratum lre:& oratuꝶ eẽ ſatis patere pòt uel ſolo finitjuo hua
n ius uerbli eo is it. Idem naqꝙ eſt itum ire & ituꝶ ecẽ. Adde ẽt ꝙ uti & tu
H telpſe aſſeris i palſiuo idem eſt damnadum eẽ & damnatum iri: QOce
m ggdem eẽ nõ poſſendamnatũ ire in actiuo ifinituo eẽt futuri tẽporis
Qauo enim pacto id q ĩ actiuo p̃ſentis eſt tꝑis:in paſſiuo futuri eẽ
poſſet?:Itaq Priſcianus optime docut.
) Lau. Ii,. Lc. xxxvlil. Z
Mutat᷑ aũt e in u. Repetẽdaꝶ enim erat dicẽdum:ſed tertla cõſiugatlo
te Pter cæteras hoc iuris habetut litteram hac immutare poſſiuijêc.
Manc. Tit. xxvlii.
4 Id item In quarta coõlugatione licere: Aulus Gellius li. xv. c. vl. oſtẽdit
n4 Nam ita lcribia: Redeuntes græcia Brunduſiuʒ nauem aduermus
As bi qſpiam linguæ latinæ litterator Roma a Brunduſinis accerſitnas
experiũdum ſeſe uulgo dabat dc. Tullius H. ii.de diui. Nam ꝙ aiunte
9 quadringẽta ſeptuagĩta milia annoꝶ ĩ piclirãdis experiũdiſq; pueris
qeũq; eẽni.babylonios poſulſſe fallũt &c.ldẽ pro.A. Cecinna:Null.
1o cęeurx periſdi ius cõſtitutũ. Curtius Ii.vi. Rex nõ cupidie magiſ potlũds
n loci ꝗᷓ ulce eoꝶ: quos ad tam manifeſtum peilculum miſerat.
Lau. Ii. i. coillilIlIlI.
MHſe S ille ſ audire Priicianũ uolum hoc differt:q ſſte ſpatio ppins
qulore: lIlle aũt lõgiof itelugit᷑. Cuius auctoritas pfnrimos ' errorem

QAduxit: q ꝓ iſtud dicũt illud. VWeluti ad hoĩem longe poſitum ſcrlbas⸗

Sigꝗd noul illa urbe ẽ mihl notũ facias: ꝓ eo q eſt in liſta urbe: S&o

Manc. L ir. xR xxx. . . u
Priſciam ſuĩa optima qdem eſtiq iſte.i.ſpatio propinqore telliglf:ile
aüt lõgiore Nam hego uene tus moram trahens in u be ad amicum Cot

ſcribam dicam. Siquid in iſtai roe noui eſtim hi ſignificao: de ſpano AA
Pꝓplnqulore illi ad que loquor intelligit. Si uero dicam: Alexander t0
Blordi fihus puſiæ ſtuder: quo circa ad e ſenbas ſignificct quicquid S
in lla urbe digaius. Tunc de ſpatio remoliore a te intellig t. No
=YSUGUM HZ Lan. lib. ii c. vin. S DW

Verſus cõtra naturam p̃poiitionis ſemꝑ poſiponit᷑ ut italiam uerſus
Megaramuerſus &z⸗ũã Manc. II.xxx. “
Verius euphoniæ gratia qũq; pponit᷑ potius: hinc libro primo de lin⸗
gua latina Varro dixit. Chuus ꝓpximus ad florales uſus uerſus capi⸗ n
tolium uetes: quod ꝗdem cuphoniæ gratia feciſſe apparet:
Lau. hb. u. c. Xxi. e
Procul apud quoſdam caſui ſeruit: apud Gurtium ꝓcul urbem. C
Manc. Tit. x.
Dicimus quoq; ꝓcul oceano: & pcul ab oceano. Plv. n. Ii. v. c. x. de niho 2

itta inqt. Originem ut luba rex potuit ex quirere in monte inferioris †
mauritaniæ nõ procul oceano hẽt. E phædra ouichana a t. Sint pro
cul a nobis iuuenes ut ſœia copti. Catul. itéꝓcul a mea tuus ſit furor

oi heis domcm. Lau. I. 1. c.xvIJI —
Age ſingularẽ numeꝶ deſiderat: agite plutalem. Agedũ uero nõ ſin⸗ .
gularem tm̃: ſed ẽt pluralẽé cc. Wanc. Iit. xxxXIi. .
Age ſingulari & plurall iunctũ legimus. Stati“ H. x. lte age de obſeſſis d.
digile circũdate flãmã. Valer us Flaccus liifl. VWos age funereas ad H
letora uoluite Iyluast & ſocios luſtrate rogos. Plautus i Sticho. Age
fuliis: Ité Age licemini. Præterca Sicuti. Agedum utiq; nůcio lun⸗=
gikt:ita Agliedum plurali ſolum. Liuius li. y'n. Noſtrũ ingt peditũ il⸗
lud milites é opus: Agitedum ut me uiderii quace iceſſere i aciẽ
hoſiũ ferro uiã faciètem: ſc ꝓ ſe ꝗſ; obuiosſterni e, Et paulo iterius “
A gitedum ite mecum c. Lau. hb. lii. c. xxv. J’MD
H bent tñ aliqñ neſcio ꝗd differentlæ in utedo: cur nq; nõ dicimus.
Neq aut ſcut neq; uerogcc. Manc. I k. xxx ii.
Neq; aũt ꝗ dixerit: recte qdem. Apulelus. n. k. floridog ſic alt Procõ⸗ .
fulis aut tabella ſnia e ſt: qua ſemel lecta: neq; auger littera una. Neq;
auũt minut põt &c. Quod qdem laurétius ite notaſſet i tunc forie oc
curriſſet ei. Apulen enĩ autoritas apud Lau. ualuii: Vnde ubi de pul⸗
uiſculo ſcribit ait. Miaculino iĩ ꝓtult Apulcius dixit. n. no bié pul⸗

de H
cge

n

Gegh

ons

Not

ſ⸗

eaab legaris ab litteris ab Rege:ab rogo ab te ab ioue.

ullſculũ: affert de allbi aaleil antoiltatem, l

au. li u. ca.xxxx.
Gontra nõſdielmus nõ uero.ũſcut nõ aũt. Vt ſum tibi amicus nõ autẽ
aſſentator &c. Et capite d cti ſecũdi libri inq ſidem Laurẽtiꝰ. Neq; ue
ro hem eẽ quod nõ uero:ſi modo nõ uero dicere licetter.
.l Man. Ti. xxxiiiſ.
Non uero dicere licet: Tullius nãq; ĩ Catone maiofr̃ ſeu de ſenectute
ſic ait.At ſi ꝗdẽiã mortui ſunt:nõ uero tã iſti ꝗᷓ tu ipſe nugator &c.
L au. lib. ii. cxxxx.
Præterea nõ dicas age aſũt ſane aũt. lam aũt enim autem.

Manc. Tit. xxxx.
Iam aſit recte dici poterit. Curtius.n.li.ix.ſic ait. Iam aſit ſcſetls Sequ
tum ſine rege ualeat exercitus & ꝗd opis in me ano ſi.
Laau. li. il. c. xx fli. ””JMB
Cer te cõiũca cũ ſclo ſimilibuſq; uerbis ſolet mutar᷑ e ĩ oꝛut certo ſcio

hſcut dicimus maniteſto ꝓ mamęfeſte: apto pa pte:liqdo ꝓ liꝗde: tuto

P tute & ſimila. Alanc. I it. xxxvOi.
Hic addam dici quoꝙ certũ ſcio. Valerius max. Ii. ii. c. ii. Nam oculos
tuos certũ ſcio clariſima in luce tenebtis offuſos ingẽs opus animi
intueri nequiſie. Inuenit᷑ & ſæpe certe ſcio. Lau. 1. il. c. xxx.
Ab cum duabas ſi qdis: & cũ I qñ fit cõſonãs adiũgi ſolet:ut ab lege:de

Manc. TLit. xxxvij.

De Ablõge melius Priſcianꝰ edocult. Aſt. n. lib. 1. de. xij. car. A ꝗqdem

uel abs uocali ſente nõ ponimus. Ab uero nõ ſolũ uocal bus le qᷓn⸗
ubus: ſed et cõſonà ibus ꝗbuſdam nõ male ſonãtibus antecedẽte ab
ut abduco abdo:hæc ille:lcet igif̃ ẽt dicere ab duce: ab domo. Sæpiꝰ
dẽiq; repetit᷑:ab cõſonãte ſeqnte ppouta Pj y li.ii. c. x. Eci tenebr ane
remediũ ab natura reptũ d . Itẽ li.xix. c. ii. Mox cæſar dictator rotũ

foꝶ romand itexit. Viãq ſacrã ab domo ſua ad cliuũ uſq; ĩ capitoliiᷣ

&c.Plurauenies & ĩ cõmẽtariis cæſaris:ðe in tito Liuio atq; aliis.

Lau. It. l.c.xliiil. De quãdoquidẽ & qusSor

Eiuſdẽ ſignificatl 6. Quatenꝰ apd ſeculũ dutaxat Quitiliani. Is ita ale

Sed qᷓtenus lu ctus noſtri i lus uocant:& fiẽti diſputãdũ ẽ: & orbitati
ſuæ mater iraſcit:ſupremus quãẽ exoraf nõ poſiumꝰ.Et eius diſcipua
lus Ply. Minor: Et qtenus negat᷑ nobis diu uiuere relinquatmus aliqd
quo nos uiuiſe teſtemur: Nam Cicero dixie: Quatenꝰ ſolůmõ P
Atuùm:ſicut catenus ꝓ ĩ im. Vi in lælio: Vidẽdu ẽ quatenus amicitlæ
G k litt

eribuendũ eſt. Seculum aſũt Quitiliani ab Liulo Vergilio Horatio
exordior: quoꝝꝶ ultlimus in ᷣmonib ſic ait. Surrẽtina uafer ꝗ miiſcet
ſxce phalerna. Vina colũbino limũ bñ colligit ouo: quatenꝰ ima pe
tit uoluens allena uitellus- Mlanc-t. xxxvill.

Alud eſt Quaten p e:allud ẽ Quatinꝰ ꝑh Vnde caper grämaticus

ita ſcxibit Quatenꝰ ꝑ etaduerbiſũ eſt: quatinus ꝑ iĩ coniũctio cauſalls
ut ſi dicas quatinus hoc ſine plagis nõ facis. En tibi plagas quaten?
auũt aduer bium tꝑis aut lochtẽporis quũ dices: quatenus hos mores

exercebis: loci dunn dicimus: quatenus ibimus &c. Feſtus quoꝙ ſic.
lficat qua fine:ſicut hactenus hac fine. Quatinus uero

Quatenus ſignift
quoniã &c. Itaq; legendũ eſt illud Quintiliani: Sed quatinus luctus
noſtri in lus uocant᷑. Sic quoq; Pllauii illud: & quatinus negat᷑ nobis.
IIlud item Horati Quatinus ima petit uoluẽs aliena uitellus: quati?

nus Inꝗᷓ p i. Vnde luuenalis ſat. xiuinqꝗt qᷓtinus hic nõ lunt nec uena
les elephanti gec. Lau. i. il. c. ult.
De icilet & uidelicet.

Apud quos ulx reperias uulgo uſuatatiſſim modum quum ea quæ
cöfuſe dicta ſunt:ꝑ ſingula poſtea exponimꝰquale eẽtt quattuor ſũt
dirtutes ſcilicet uel uidel cet: prudentia:luſticſa: fortitudo modeſtla.
IòMM Manc. Tit. xxxlxx —ẽẽ-
Tu ipſe Laurẽt terul uoluminisplogo eo ꝗdẽ mõ quẽ apud doctiſii/
mos ĩiuſitatum eẽ alſſeris uſus fuiſti: icribis. n. ila. Quæ. n. diſcipina
ſcilicet qᷓ publice legit᷑:tã ornata atq; ut ſic dicã tã aurea ut lus eiuile
Et capite. xxxvll. eiuſdẽ tertii uoluminis itatilld tñ ſclẽdu ẽ:apd Qui⸗
diũ i.xiii.ſic legẽdũ. Tuq; tuis armi: nos te potirèur achille.nõ potir̃
mur añpenul. breui ñ lõgata tertla ſcilicet ñ a qrtacõlũgatõe. Id ãt oẽ
recte ꝗdem. Nã li. xxxvli. digeſtoꝶ lta ſcribit᷑: Seruꝰ nõ manumiſtus
bbertatem cõſequit᷑: Sci icet 18 q ea lege diſtractꝰ? ẽ: ut manumittat᷑
Itra tp̃s: & Seneca epiſtola. xxxxi.ſic ſeribit. Non magis ꝗᷓ beneſficiũ
dare quiſꝗᷓ ſcit niñ ſaplens:hic ſcilicet ꝗqmagis gaudet dato ꝗᷓ allus ae
cepto Li. ẽt. xxxi. Digeſtoꝶ ĩ prineipio ſic legit᷑:uelut certã ꝗtitarem
exprimit pro uiribus uidelicet pfimonii. Lau. I. iil. c. x vil.
In æs iciſæ ſũt lf̃æenõ in ære:ta enia apud oës autores ꝗqtum inuenl
ſemp ſeriptum eſt: Liuiꝰ libro.iiil.priuſꝗᷓ urbẽ ingrederent᷑ leges de⸗
céuirales: ꝗbꝰduodeclin tab. ẽ nomẽ: i æs iciſas in publico ꝓppoſuerũſit
In æs ĩciſæ ſũt l̃æ & lære quoq; legit᷑:Pl yniꝰ.n. lunior ubi de laudibꝰ
Traiãt lic ait. ſed ꝗd ſingula cõſector &colligo:ſi uero aut ofone cõ
plectlaut méoria cõſeꝗ poſſiʒ:qᷓ uos.P. C. Neq interclꝑet obiluio &

tup in publica acta mittenda: & incidenda in ære cenſulſtis.
ig JM Lau. lib. lii. c. xxv. MUMUDÿ
me Quxdã uerba cum ntõ iungi recuſant:ĩmo pleraq;. Nã ut recte dico
incipe mihi eẽ familiaris: noli eſſe illi itimus: Ita inuſitate dicã pclpe
Nſan illi eẽ mihi familiaris. Ne libeat tibi eẽ intimꝰ:hoc tñ genus loquẽdi
ull nõ nunꝗᷓ repimus. Vt apud Lucanũ ĩ. vilii. ITutumq; putauit lam bo
an nus eẽ ſocer. Et apud Guidium de ponto. Ecquis in extremo poſitꝰ
on lacet orbe tuoꝶ: Me tamen excepto qui precor eſſe tuus: Dicere po⸗
i⸗ tuſſſet ſed non tam uenuſte:quem precor eſſe tuum d&c. MW
en M.,.anc. tit. il.
van Præcipe illi eẽ mihi familiaris: Ne libeat tibi eẽ int mnꝰ: Nallo pacto la
vble rine df: Non.n.hoc genus loquẽdi apud allquẽ ꝓbatũ auctorẽ reꝑit.
at Nã ſi reſte aduertimus Lucani illud tutũq; putauit iam bonus eſtelſſo
nent cer.? Non ſimiile eſt illis pcipe illi eẽ mihi familiaris: Ne libeat tibl eẽ

intimus: hic. n. datluus pcedit: Apud lucanũ uero precedit & ſequit̃
Ntũs.Dicendũ igit᷑ peipe illi eẽ mihi fam llari uel familiarẽ.Ne libe⸗

gr at tibi eſſe intimo: Vel ne lbeat tibi eſſe intimũ. Quid. li.viii.met. Vo.
ſit bis imonibus huius eſſe mali dabit᷑. Quint. ib. iii. An illi accidat ui-
4 ro bono eſſe uel malo. hypermeſtra ad lnum: Quo mihi commiſio
non licet eſle plam: Quint. lib. vi. An huic eſie procuratoreʒ liceat⸗
‚„ Et lib. ilii. procuratorem t bi eſſe nõ licuit. Ter.ĩ heau. Non expedit
bonas eſſe uobis. Cæ ſar li. vi. de bel. gal. Quibꝰ iã licet eſie fortuna
ile tſſimos.Luc. lib. iii. Nuũquam tibi magne ꝑp umbras Perq; meos ma?⸗
NH nes geneꝶ nõ eſſe licebit. illud at Ouidil. Me tñ excepto ꝗ pcor eſſe
t tuus: Et grãmatice ð& latine dictũ cũ & pᷣcedat & ſublequat᷑ ntũs. Nes
o⸗ que inficias eo. Et grãmatice & latine ẽt dici. quẽ pcor eſſe tuum: Nꝗᷣ
In talis ordo eſſet quem tuũ eſſe precor. ut Naſonis illud li.v. met. Quã
it tum eſt: Eſſe louis fratrem. I er. in eun. Apparet Serulũ hũc eſie do
ℳℳ minl pauperis. Quod etlã dice re licuiſſet ſia: Appet Seruus hic eſſe
domini pauperis. V atinius eni lib. v. epi. ad Ciceronem iquit. Dicit
n mihi tuus ſeruus fugitiuus uardacis eſſe. Cæterũ lucani illud dicẽdi
genꝰ Tutũq; putauit iaʒ bonus eſſe ſocer apud alioſquoq; legete eſt.
el Ouid. Ii.xiil.met. Sed enĩ ꝗa rettulit Aiax eſſe louis ꝓnepos. Et Ii.i.de
4 ponto ad maximũ.Hoc ubi uivendũ eſt ſat.s eſt ſi conſequor aruo 1
it ter ihumanos eſie pocta getas. Vbi ꝗdẽ aduertendũ eſt eẽ tunc habe
re uerbi caſum non ĩſiniti.eſt eni ſum uerbum fimiliuʒ copulatiuũ.
% „ „ Lau:lI. iii. c. xXXX. ð
4 Neunꝗᷓ Pro Nequaꝗᷓ Er ipſi um N equaꝗᷓ: Et Nuſꝗᷓ S Nuſpiã ſümpli C ez
Negationẽ ĩdicant.ldeoꝙ uno uetbo contenta ſunt. Vt nequaꝗᷓ ue

niam. Necubi uero duplicem: Ideoq; duplex uerbum poſtulat. Volo
necuhbi mihi obuius fias. i. ne alicubi: ut Sicubt pro ſi alicubi. Sicun⸗
de pro ſi alicunde &c. Manc. TLit. xlu.
Necubi & Nequo etiã uno uerbo conten:a lunt. Liulus eni in princi⸗
pio li.ill. de bel. unico ſecũdo ait. hiſpanos & aphros & omine qâ ue⸗-
rerani erat robur exercitus admixiis ipſoꝶ ipedimentis necubidon⸗
ſiſſtere coactl:: Ne neceſſaria ad uſus deeſſẽt: priĩos ire iuſſit &c Caio
in re ruſt. capite.v. uillicus ne ſit äbulator ſobrius ſi & ſemp. Ad cœ⸗
nam nequo eat. famillã exerceat. Idẽ capite: cxlii. Neue ad domum
neue ad le recipiat. Ad coœnam nequo eat: Neue ambulattix ſiet.
Lau. lib. tii. c. xuiu.
Interdico tibi aqua & igni: Non autem ſterdico tibi aquam & ignem.
WMaoac. tit. x liiiii.— e

Interdico tibi aquã ignem dici ẽt poſſe plures eſtẽdunt. Iuſtinus Ii.

v. Et cui paulo ante oẽm humanã opem interdixerat. Seneca epiſto⸗
la. xvli. iterdices mihi inſpectionẽ reꝶ naturæ. Quid. hb. vi. met. Cul
quondã regia coniunx Orbem Interdixit. Walerius M ax. Ii. Hi. c. i. In=
terdixit ẽt ei conuictũ hoĩum uſumq; balnearum:turniaſq; equitum

quibus prefuerat ademptiis equis in funditorum alas tranſeripkht.

Lau. Ii. ii c. x fiii.

Pluit caret ſuppoſito habens appoſitum ablatiuum ut Iiulus Nuntla⸗
tum eſt in albano lapid bus pluiſſe licet nũc dicamus Deus pluit car

nem pluit manna. pluit eſcam &c˙ꝝ6ͦ. Manc. tit. x iii.

Pluit ſanguls uel lapis: Pluit ianguine & lapidibus. Pluunt lapides ĩà no

minatiuo. ſ. Et deus pluit aquã recte dicitur. Tibullus Ii. i. Muliis ut i
terras dep lueritq lar is Statius II. viii. ih. Saxa pluunt. Ply. I. i. Præ⸗
ter hæc inferiore cælo relatum in m numenta eſt lacte & ſanguine
pluiſie. lbidem: effigies quæ pluerat ſpongiarũ fere ſinulis fuit. Plau
tus m moſtel. Venit imber: lauat parietes: perpluunt tigna: pum efa⸗-
citq; operam fabri. Ibidem: Quam mihi amor & cupido in pectus ꝑ

pluit meum. tiis igitur patet pluit habere lpournseninrenutn

uel ablatiuum. & Deus pluit carnem & huluſmmod dicendi gen non
ſolum nunc dici ſed plautumquoqꝙ dixiſſe. èůðMG
Lreau 1. flil. c. VviI. 8.

Rumor & phama idẽ ſlunt:quoꝶ altem latinſ. Aſtenꝝ e graco ẽ &c. po

ſtea ſubiungit. Sigmficat᷑ aſt his duebus noĩbus ſermo quidã in po⸗

pulo ſine certo autore de re aliqua recemi ſiue bona ſiue mala & c.

Manc. Tit.xdxililyly.
Qvitiliano quidẽ autore li.y. phama cõſenſus ciuitatis uelut xublcũ

cdcſ⸗
ow

bch
ecdu⸗
lbiccn
e
Aden
domu
ſet.

ſoen

ktone
ept⸗

et(
AIO
An
NN.

in

KE

ir

sei

Den
uſee
Piu
ein
fusp
uu

teſtimonſum iorat. Rumor uero ſerm ſine ullo certo autore diſꝑ
ſus: Cui malignitas in tium de derit: incrementum credulitas.
Lau. B. Üi. c. xxy.

Sementis eſt (uio ſiue ut ſic dicã ſeminatio. liuilus campaniſe ementẽ

facere poiſent. Mirot; quare cum in al is ocis apud hierony mũ plu
rimis : ſum in geneleos principio Semeniis pro ſemine politu m eſt.
Manc. Tu. xivii.

Sementis pro ſatione: & pro ſemine I.i. faſt. apud Ooid.legit Alt enie

Villice da requiẽ terræ ſem ente peracta: Da re quiẽ terrã qui coluere
uiris. Er pan lo inferius: Vos date ppetuos reneris ſementibus auct“:
Ne noua ꝑ gelidas herba ſit uſla niues. Columella uero. li. ii. c. x. Se⸗
mentem pro ipſo ſerendi tempore poſulit. A ſt.n.ſic. de lente. Satio⸗
nes eius duas ſer uamus: aſteram maturam per mediam ſementem:

ſerlorem alteram menle fe bruario. Verg item li. 1. g. pro ſemine ait.

Incipe & ad medias ſementem extende pruinas.
Etiã duces mil tum auctores uocabant᷑: unde Auctorare. ulꝰ Ii. xlvi.
Signo ſuo ĩpreſſas tab ellas miſt: & uero pignore uelut Auctoratũ ſi
hi ꝓditorẽ ratus .Di.obligatũ & ſubiectũ. Et Walerlus Max. Ii. iill. Au

torato ſoclis officio. Sueto. IH. ſi. de legẽdo uel autorando milite ac le
glonum & auxiliorũ deſc iptione: Ex quo fit Autoramẽtum uel q̃ſi
obligatio nexuſq; uel qf ſtipediũ quoddã: uel præciũ culuſdam mili⸗
tiæ a. pugnæ actlonis. ut Quint. Nec diffcilem ſane ſub illo preſer⸗
Am autoramento habuiſſet miſiionem: led noluit gladiator uluere.

Manc. Tit. xlyiſ.

Referam hic quod domitius in epiſt ola Saphus poeticæ ſcribit. Aſſe-
rit. n. ꝙ autorate eligere I militiã. Mileſq; auctorat* ab imꝑatore ei

torare diminuere eſt. & Aurorament ſgnificar illa aſcriptione ſim
pliciter nõ aut ſtipendit. Autorat ergo pator m ilné cuu cu ale bit

Nã qcquid de iceps agi nules zausoratuszd in pateré tefeit: cueco

riam parat. hæc & plura ille. Seneca pterea cp'ſtols pria li. xvlil. Ec al

Multu autem a lortena petendù eſt: Delnde ſperandæ opes autora⸗

menta ſunt ſeruitutũ. ubi quide m metaphoricos lcutus eſt.
Lau. ib. nii. c. xlvii. ””M

Conclo eſt populi multitudo congregata uel ex magiſfratus luſſu:nel

publici ſacerdotis: uel ſua interdũ autorltare & ſponte: propiie ad aue
diendũ oratorem concionantẽ in bonũ publicum: Quius ctiam ora

o uocatur conclo &et. Alanc. Lk. xlviil.

Aulus Gel. llb. xyli. c. vli. ſctibit Conclonẽ trla ſignificare: locſ ſugge
NQumq; unde uerba fmũt. Itẽ fignificare ccetũ populi aſſiſtẽtis.ltẽ ofᷣo
nem ipſam quæ ad populunmi diceretur. De loco autem teſtis eilam
Iiuius li. ilsubi ſic ait de Walerio publicola. Vocato ad concilium po
pulo ſummiſiis faſcibus in concionem aſcendlit.
Quomodo enĩ paſco neutrũ:Et paſcor deponẽs ldẽ ſignif cant Priſ.
uideritiꝗ hoc ſibi perſuaſit.Eſt.n. paſcor comedo & uoro ſemꝑq; re⸗
git accuſatiuſ.illd uero ſine actõ. ut paſcẽtes ſeruablt Tityrꝰhædos
Manc. Ti.xlix.
Paſco neutrũ:& Baſcof deponẽs idẽ figniſicare ipſe oñdam:& Vtrſq;
regere actũm. Ouid. Iib. i. faſt. pauit ouis pratũ.i. comecht. Verg lib.

u.æn. Et miſeros morſu depaſcit᷑ axtꝰ.i.comeſt. uorat. legimus tem

paſcor paſco ſine actõ in eadẽ quoq; figniticatione. Teſtis Maro-

li.in.g. Paſcitur in magna ſylua formoſa luuẽca. Cætera paſcunt᷑ ui

rides armenta p herbas Salubꝰ in uaculs paſcant & plena ſecundum
flumina. Patet igit᷑ idem eẽ paſco & paſcor. d utrũq; regere actũm⸗
Vtrũꝙ ẽt ſine actõ legl. Quandoq; tamen dluerſa Tmtefwam ut di⸗
Amus herba paſcit illum. Cadauer paſcit aues. Tuo corpe paſcis uo
lucres. Ego paſco ultulos &c. Ita nõ dicimus herba paſcit᷑ illõ Cada
uer paſcit᷑ aues. Tue corpe paſceris uolucres &c.Luca. H.iini. En no
bile corpus paſcit aues. Verg.Ii.ill.æn.Et uulſis paſcũt radicibꝰher⸗

bæ Naſo ĩ ibim. Aereas uolucres corpe paſce tuo: Ver.i. b. pierides
ultulã lectori paſcite ueſtro. Præterea paſcor nõ ſolũ regit accuſati⸗

uum ſed abltm quoq; Verg. H.ili.g. palcũt᷑ uero ſiluas. Et i. b. frõdi
bus hirſutis dᷣe carice paſtꝰ acuta.ſitem Dũq; thymo paſcent᷑ apes:idũ
rore cicadæ. Et lib. iii g. frondibus & uictu paſcunt᷑ ſimplicis herbæs
Proprie paſcere beſtiaꝶ ẽtſicut Veſd hoĩum niſi ꝙ hoc regit abltũm
Manc. Tit. -⸗ ́
Veſcor tũ abltõ.tũ actõ iunctũ legimꝰ. Tibullus Ii.ſi. Ver a cano:fic
uſq; ſacras inoxia laurus Veſcar:ð& æternũ ſit mihi uirginitas. Mant
ſius li. v. Tectiq; auro ſâ ueſcimur auꝶ. Ver. Viſceribꝰ miſeroꝝ & ſa⸗
guine ueſcit᷑ atro.ueſcor pᷣterea non ſolũ ad clbos referf: ſed ad alla
quoq; ſic utor.hic Tibullꝰ aſt laurꝰ ueſcar. Et poeta ſi ueſcit᷑ aura ho
tatiꝰ itẽ li.ii.carm. Quſcũq; terræ mũere ueſcimur. Addimꝰ ulteriꝰ
ueſci brutoꝶ ẽt non ſolũ hoĩum eẽ.Ply.eni li.lx.c.xv.ſic ait Nc pri
cipatus ſcaro daf Aſolu⸗ piſciũ df ruminare. herbiſq; ueſci non allis
piſcibus. Lau. II. ilii. c. lxvliil. J 1⸗

i Frondes arborũ üetch⸗ Sl ahe & arboꝶ & herbaꝝ d florum quo.
bel „ Mnc. Tit. i. W
* Frondes nõ arboꝶ tm eẽ legimus. Ply. n. li.xyiſii: c.xx. de Getlo aſca⸗

lIonlaꝶ gñe ſic ait. Getlũ pene ſine capite ẽ: ceruicis ti longæ:e ideo
totũ in fronde.Itẽ capite.xii.eluſdẽ lib.xviili.ubi de Raphani gñibus
tractat ita ſeribit. Etiãnum unũ ſilueſtrẽ Græci cherlã uocant. põtic

Armon. Alli leucẽ. Noſtri Armoraclã fronde copioſius ꝗᷓ corpore.
Laminã tam ferreã æreã plũbeã: ſtãneã: ꝗᷓ auream argenteã electreaʒ
e auricalceã dicimꝰ. Bracteã poti ex his poſteriorib. Aut certe Bra⸗
4 ctea fenuis ẽ: & ſua ſpõte plicabilis. lamĩa uero craſſior ex ꝗq armatus
ra cõficit᷑ & q̃ icẽſa olim ho es torquebant᷑.nec crepitat ut Bractea p
R“ tenuitate dec. Manc. Tit. Ili. èM
“l Prima ſignificatio uerior hẽtur. Aulus Gel. n. Ii.l.c.iii. ita ſcribit. Sicu
ti ẽ magnuʒ pondus æris pua lamina auri fit p̃tioſius: Cæteꝶ lignea
n n quoq; lamina dici põt.Ply. n. li.xv ſiuc. xxxvliii.ſic ait. Dolia qſſa far⸗
un cire:ipſotſq; lamias ſcabẽdo purgare:aut nouas facere. Bractea pte
nunc rea ex alla quoq; materia ꝗᷓ ex pdictis dici poterit. Plini? nãq; Ii. xvii.
ſchi⸗ c.yv. ubi terran &crete gña explicat inꝗt Columbinã galia ſuo noie
Can Glaucopelon appellat:glebis ecitatur lapidũ modo ſola gelatione
% ita ſoluitur ut tenuiſſimas bracteas faciat. hæc ex æquo fertilis &c.
he⸗ MM Lauili. iifi. c. lxxxliit. ô”ô”M
d Prætorius ꝗ p̃ᷣtur .Cõſularis ꝗ cõſulatũ: Quæſtoriꝰꝗ q̃ſturã: Aedili⸗
ſn tius ꝗ ædilitatẽ: Cenſ riꝰꝗ cenſurã: Tribunitius ꝗ tribunatũ:primi⸗
ſiͤ pilaris ꝗ primipilatũ geſſit. Manc. It liii.
eti Conſularis qui conſulatũ geſſit dr̃:& conſulatu dignus. In pria ſigni
barn ficatione Teſtis e liuius li.v. ab urbe cõdta: ubi de gallis ait ſenes tri
umphales cõſulareſq; ſimul. Et Cice. de claris oratoribus de hortẽſio
blin dicens: nam is poſt conſulatũ credo ꝙ uideritex cõſularibus neminẽ
eſſe ſecũ cõparandũ:negligeret aũt eos qui cõſules non fuiſient ſum
nolle mum ill ſtudiũ remiſit:quo a puero fuerat icenſus &c. In altera ue⸗
Mnl ro Teſtis quoq; idẽ Cicero lI.x. epiſtola ad plancũ ita ſcribens: Com
bſi⸗ plures in pturbatione reip. Cõſules dicti: quoꝶ nemo conſularis ha
dala bitus:niſi qut alo extiterit in rep.cõſularis: Paulo ſtẽ iferius inqt: hæc
ta. ho ſi ages & ſenties Iu eris non modo conſul & conſularis ſed magnus
het etlã cõſul & cõſularis.Et ꝓ Milone ſic ait: Tribunũ uitxtute cõlularẽ.
iepe Laau. Ii. ifit. e. lxxxiIii. ðèðD
4 Cumãtex oppido cumarum in campania: quam nunc praue uocant

Terraim laboris. Campaniam uero eam regionem:quæ ili finitma

eſt romꝗ uerſus: Mlanc. t fäli.

—

Non campaniã terrã labori: appellattſed campaniæ ptẽ. Neq; nũc dd
taxatiſed iãdiu priſci ipi laborias appellarũt: Teſtis eſt Ply. ib. xvimi.

c.xvlii. De agto campano ſic.n. ſcribit. In campanla tũ laudatiſſimꝰ
campus eſt:mõtibus ſubiacet nimbols totis ꝗdẽ. xl. milibus paſſuũ
planicie. poſtea ſubiicit Quautũ aùt uniuerſas terras Campus hie
campanus antecedit: tm ipſuʒ ꝑs eius: qua Iaboriæ uocant: quẽ phle

renm græci appellant. finiuntur laboriæ ula ab umroq; latere conſau
kn quæ a puteolis qᷓ a cumis capuã ducit hæc ille. Vbi autẽ lauren

tius ait: Campaniã uero eam regionẽ: ꝗᷓ ii fintima eſt romàâ uerſus
Sctendum ẽ duplicẽ eẽ campaniã nouã & ueterẽ. Nꝗ apud Strabonẽ
li.v.ſic legimꝰ. Picẽtes t uſq; Silarin pueniũt fluuiũ: q ab hoc agro

ueterẽ ſeparat campaniã. Cuſ qnide fluuio ꝓpriũ illud ineſie tradit᷑:

ut in eius aqua demifla uirgulta ſaxificentur.
Beatas qui rebus omnibus ad uitæ uſum ornatũq; ſp

pectantibus abu⸗
dat Ideoq; locupletes ſane homines beatos uocamus ccc.
Beatus ꝓprie ꝗ dici poſſit a Seneca a. M. Tullo ab Horatio ab aliis plu
ribꝰ docemur. Seneca eni epiſtola prima li.vi. ſta ſcribit. Sic utiq; uis
uerboꝶ ambiguitates deducere: hoc nos doce Beatux non eum eſſe
quẽ uulgus appellat: ad quẽ pecunia magna cõfluxit. Sed illũ cui bo

num oẽ in alo eſt erectum & exciſum mirabilia cacantem. quine

minem uidet cum quo ſe commutatum uelit: qui holem ea ſola ꝑte
exiſtimat: qua homo eſt. qui natura magiſira utiturtad illius ſeges cõ

põitur. ſc uiuit quomedo illa præſeripſit. cui bona ſua nulla uis excau

tir. qui mals in bonũ conuertit:certus ludici lincõcuſſi us intrepidus.
quẽ aliqua uis mouet: nulla perturbat. quẽ fortuns quſ ĩ eum quod

habu t telũ nocẽtiſſimũ ui maxĩa introrſit Pũgitnõ unlnerat. & hoc

raro: Nã cætera elus:tela quibus genꝰ? humanũ debellat᷑:gradin s mo
te diſſultãti quæ icuſſa tectis ſine ullo habitatoris incõmodo crepitat
ac ſoluit᷑. Apuleiꝰẽt in li. de philoſophia ſic ait. Verum enim uero il

ſum omnibꝰbeatũ uideri cui & bona lupꝑpetũ: & quẽadmodũ carere

uithis debeat callet. Er. M. Tul. Ii.v. uſc. ita ſeribit. Videamꝰ qui dicẽ
di ſũt bii:eꝗdẽ hos exiſtimo.ꝗ ſint ĩ bõis nullo adiucto malo Horat.
nero li.i. epiſtola ad Quintiũ inqt. Neue putes alium ſapiẽte bonoꝙ

2

beatum. Lau. li. v. c. iiſi. de fruor.

Deniq; frul eſt delectatſonẽ cape ex utẽdoꝛ Itaq; ĩ idẽ reeſidſit:idẽq; NRH

dunt frui delectari uoluptatẽꝙ caꝑe.quo fit ut nõ fſuetis cã cur tecẽ⸗

H’M’

4

Hores hoc ſolã uocabul fult unde uenit fruleſo ſoſis rebꝰ diuinis da

til re uoluerint: hẽt.n. hoc uerbũ doo ſupia fruitũ & frerũ quoꝝ primũ
Gt. uix in uſu eſt:niſ apud eos:ꝗ uerboꝶ nouitatibus è gaudent & glo⸗-
in riant. Secundũ ſignſficat cont᷑ ſ ut fretus fortaſie famlliaritate quæ
lhi ei teci auſus ẽ cõſteri. Manc. tit. lyi.
un Frnuitas & caper grämaticus. & alii uſi ſũt. Aſt aũt caper:fruſtus ſũ illa
ehte re: Veteres uix dixerũt fruitus ſum illã rẽ. Gellus Item lib. xyvi. c. il.
ci, Reſert Neuiũ dixiſſe: Qul nõ parſit apud ſe fruitus eſi. Et Cice. hb.
un iſi. tuſ.frulturum dixit: ubi it Cöſidert ſe fruitur &c: Cæteꝶ fru
etu or etiam fractus ſam facit Cicero. n. In hortenſio iqt. Vt amœnita⸗
boni te ſumma fructus eſt. Quod quidem priſcianus 1. x. aſſerit.
ick Lau. l. v. c.Xxkx.
tich Fœnero tibi dieitor: Et ſoœneror abs te: Qui fœnerat pecſilaun dat ad

uſuram Qui (œneratur pecunlam ad uſuram accipit.
H Manc. L it. vii. ́YM
6 Foœneror & fœnero lidem ſigniticant. Seneca epiſtola. t. Qvuantũ pa
ſcat aut fœneret᷑ idẽ ad uſuram det. Et epiſtola. xli. Multũ ſerietmul⸗
tum fœnerat &c. Cicero it in lælio inꝗt: Vt eni benefici liberaleſque

ſumus:non ut exigamꝰgr̃am: neꝙ eni beneſiciũ fœneramur: ſed na
% tura ppenſi ad liberalitatẽ ſumus. Sic amicltiam nõ ſpe mercedis ad
E4. ducti: ſedq; omnis ius fructus In ipſo amore ineſt : expetendã puta⸗
do mus. Et ꝓuer biog. xix. fœneratur domino: qui miſeret᷑ pauꝑis. Aus .
e lus Gel. item I. xvil. c. xil. ſcribit: Iœnetor pro fœnero d cum eẽ: ſcu
e tl aſſentior pro aſſentio. Et pignerorꝓ pignero. Et feſtus inquit fœ⸗
zch nero & fœneror dici poteſt. Sciendũ tamen eſt: ſœneto tibi & fœne⸗
H ror tibi ut ſupius patuit idẽ eẽ. Fœneror aũt a ſe aliud ſignificare naʒ
ſvs ſdem ẽ quod ad uſurã accipio legimus enim li. xxxi. digeſtom ꝓpe ſi
0o nem: Si autem aliquis eorum voluerit uendere partem ſuâ(domon
noe ſupple) uel fcœnerari ſuꝑ eã: piatem hẽat uêdere cohæredi ſuo: Ee fſœ
no nerari ab eo. Inuen unt᷑ at & plura eadẽ terminatioe diuerſa pgnilſt
care dluerſis ꝗqdẽ caſibus ut Comlitor lllũ actiua ſignificatlõe Comi
l tor illo paſſiua. Lau H. v. c. xXv.
eie Mutuo tibi dicſ ur. Er mutuor abs te. Qui Mutuat pecunlam dat mu
tuo. Qui mutuatur pecuniam mutuo accipii.
,., — Manc. Iit. Ivliſ.
9 Mutuo de mutuor idẽ ſignificant: ſicuii fœnero & foœenerot ut dixim.
Sene. n. epi. xxxii. inꝗt (Quãto hilarior ꝗ ſoluit:ꝗᷓ q mutuat &c.i. ꝗ
mutuo accipit Priſcian etiam Ii. vni. ſcribit: ꝙ multa ancipiti termi
natlone ĩ una eademq; ſigniſicatione protulerunt antiqui ut partio

de partior meridio & meridior. Mutuo & Mutuor &&c. Quod ꝗdem
lñſidorus non ignorauit: ait enim libex x. c. vii. ſie: Sed utrum latini ab
græcis an græci ab latinis hæc uoeabula mutuaſſent: incertum eſt.
———Lan. li. v. c. xxXxxl. .
Reſero recido recingo repurgo refodio repromitto reuĩcor ſæpe uix
quippiam a ſimplicibus in ſignificatione diſſeniunt.
WWWWWanc. I it. viii. JVM
Reſero & recĩgo lõge diuerſa ſignificãt a ſero cigo.Qui.ſine titulo.
Ecce corinna uenit tunica uelata tecincta. Et lib. vii. met. de medæa.
Efrggredit᷑ tectis ueſtes ĩduta recinctas: Nuda pedẽ: nudos hũeris ifuſa
capillos. Proper. Ii. i.lanua uel dña penitus crudelior ipſa: Quid mi⸗
hi tam duris clauſa taces foribus? Cur nunꝗᷓ reſerata mieos admittis

amores &ccc. Lau. II. v. c. xxxvi.
Adamare eſt amatorle amare: ut Quint. multis in locis. ſed unus ſuf⸗
ficerit. Me ꝗdẽ marite ſiquis interroget oẽs matres liberos ſuos.tan ꝗᷓ
adamauerint amant &c. Manc: TIt. Ix.
Adamare eſt itẽ hõeſte ac nalde amare. CQic. Ii.i. epi. ad curioné. Eſt. n.
tibi grauis aduerſaria cõſtituta & pata ĩcredibilis qdã expectalio qu
ttu una re facillie uĩces:ſi hoc ſtatueris quoꝶ laudũ gloriã adamaris ꝗ
brus artibꝰhæ laudes cõparant᷑ in his eẽ laborandũ. Et Ii.ſii de orato⸗

re ſic inꝗt. Deide ab Antiſthene ꝗ patientiã d duritlã ĩ ſocratico ſer⸗

mDa.ne Adamarat Cynici primũ èec.

Alibi quoq; eodẽ ĩ li. ſta ſcribit:

Deumoſthenẽ ſeꝗ uultis Se ſi illã pclarã & eximià ſpẽm oratoris pfecti
S& pulchritudiné Adamaſtis ahe..eR Lau. Il. v. c. lxXxxxl.
Eleuo imminuo & extenuo:nuſquam memini in allum ſenſum reppe
riſſe me decYc. Manc. TLit. xx. -l
Eleuo ſtem ſignificat in altum tollo. Plautus. Cape dum lapidem hſe

atque eleua. Lau. li. y. c. xxxv. HH
Vacas ſapientiæ: das operam ſapientiæ. Vacas ſapia cares ſapia. ꝗuis
Carere ꝓprie ẽ uacare ꝗbꝰidiges dec. Manc. Tit.lxxi.

M. Tullius. I.i. tuſc. ita leribit. Carere igit᷑ hoc ſignificat: egere eo ꝗꝗ
nhfe uelis: ineſt. n. uelle ĩ carendo &c. poſtea ſubiicit: dr ẽt alio mõ ca⸗
rere:quũ aliqd nõ hẽas:d non hfe te ſentias ẽt ſi id facile patlare dc.
Subſegf inde: carere.n. ſentientis ẽ:nec ſenſus ĩ mortuo nec carere ꝗ
dem igit᷑ ĩ mortuo eſt. Præterea carere de oĩbus fere non ſolũ de llis
Abus ge⸗ df᷑.hĩc Ply.Ii.xxvili.c.i.de capra loquẽs alt.Quod eꝗdẽ
miror: Cũ febri neget᷑ carere. Et Ouid,. lIi.xy. met. Morte carent alæ.
Haora. té Ii. il. Carm. Quæ caret ora cruore nro. Tu'uero lector ati
de ulteriꝰ:Errare illos ꝗ uolũt careo hfe ſignificatum q hẽt deſum:

Ke.
eg
s
ii
i
7
6

Duo.n.careo fignlficateut ꝑ Cicerõls uerba patult Egeo ſcilicet:de ſi
habeo:nec idẽ ẽ Deſum & nõ habeo ut ignari qdã eẽ cõtendũt: hinc
cateo ſentiẽtis ẽ. Aliud igit᷑ eſt careo denariis.i.Egeo denariis:ſiue ſi
habeo denarios. Aliud de ſum:quo ita utimur delunt mihi denarli.

Exhorreo hãc rem:idẽ ꝙ expaueſco. Abhorreo ab hac reildẽ eſt ꝙ ꝑ qᷓ

alienus ſum ab hac retnoc ſemꝑ poſtulat huſuſmõi ablatiuũ.lllud ue
ro nũꝗᷓ ſed actũm⸗ MWanc. I it. Ixiü.

Abhorreo nõ ſolũ ablatiuo lũgit᷑ied ẽt aecuſatluo. Catullꝰ.n. alt Sæ

uaq; abhorrebas priſci p̃cepta parẽtis Porphyrlo itẽ ode tertia: bi ui⸗
delicet: quẽ mortis timuit gradũ ait:quẽ mortis inqt abho rere põtiꝗ
mõſtra maris & aſꝑritna laxa ſine lachrymis uidere potuit A pulelus
li.x.meſ.Nã ð ꝗd potiſiimũ abhorreret aſinus excogitãtes ſcrupulo
ſe &c.Ply.li.xxxvii.capite penultio.In oĩ alio ulu acciora abhortrẽtes
Lau.li.vl.c.ix. HW
Cui ſfimile ẽ ſuppetias:ꝓ eo q eſt auxiliũ:ut ĩ cæſaris cõmen.Et nũtia
bankt᷑ auxi ia magna eꝗtatus oppidanis ſuppetias uenlre. Et ĩ eodẽ:
ſuiſq; rebꝰiimẽs elephãtiſq; trigita relictis ſuis finibꝰoppidiſꝙ; ſuꝑppe
tias ꝓfectꝰ ẽ.d lteꝶ ĩ eodẽtatq; ſuis fugientibꝰ ſuppetias ire cõtẽdit.
Sueto.de Veſpeſſano.Legatũ inſuꝑ ſyriæ cõſularẽ ſuppetias ferẽtẽ
tapta agꝗla fugauerũt. Suppetias ꝓ auxillũ. Plau:ĩ epidico: Sed memẽ
to ſiqd ſeuiũt ſenes ſuppetias mihi cũ ſorore ferre.Idẽ ĩ eodẽ ntõ eſt
uſus:auxiliũ mihi & ſuppetiæ ſũt domi. Manc. Tit. lxiii.

Suppetias Laurẽ.ubiq; ꝓ auxiliũ accilpit᷑:ſed certe rectius ꝓ ad auxi

lium. Exceptis & Suetonii & plauti exemplis. In ꝗbus eſt lerre.
Alumnus.n. ſignificat Noniꝰ Marcellꝰinqt:& ꝗ ab aliquo altus ẽ de q
aliquẽ aluit. Cui ĩ pria ſignificatlõe ſuffragor:ĩ ſecũda refragor dec.
Manc. Tit. lxy.
Alumnus ꝗdẽ ut Noniꝰ Marcellꝰ ait ſignificat.Syllius nãq; lib.ſeribie
Palladẽ ita loui loquentẽ.Nõ teucros delere aderã:ſed lumen alũnæ
Annlibalẽ lybiæ pelli florẽt bꝰ annis uita:atq; extigu primordia tãta
negabã:& Ply. IHi.iii. de italia loquẽs alt. Terra oium terraꝶ alũna ea⸗
dẽ & parẽs numine deũ electa. In calce quoq; totſus opis iter multas
italiæ laudes inꝗt. Italia rectix parẽſ; mũdi alia. Strabo ẽt li.v. de Sa
bina loquẽs: ita latine dicit. Vt aũt Sũmatim dicã italia cũcta pecoꝶ

& frugũ pᷣſtãtiſſima nutrix eſt:hæc addit ut illud Terra oium terraꝶ

alũna:nutrix ſine cõtrouerſia Intelligat᷑. Verg.itẽ ĩ cyri ſic magna q⸗
ror nec ut illa ꝗdẽ cõis alũna oĩbus inlecta tellus tumulabit afenade

Cone

Curtlus li.vylii. ſcrl. Alexgdrũ comilitones alloquẽtẽ iter plura & illa
dicere:oro qᷓloq; ne humanaꝶ reꝶ terminos adeũtẽ alãnũ cõmilito
nẽq; ueſtrũ ne dicã regẽ deſtratis. Lau. Ii. vi. cx.
Nuutius inꝗt Serulus ꝗq nũtla: d aũt nuntiat᷑ licet neutro dicat᷑: mñ
inuenit᷑ & maſculino. Miror cur ita dixerit. ego ꝗdẽ nuſꝗᷓ hoc nũtiũ
legitac ne ipſe ꝗqdẽ: ut opinor. Cũ feſtus Põpelus uetuſtior eo auctor
Ita ſcribat: Nũtius & res ipſa & nũtius df. Manc. ti. lxxyi.
Serulũ nõ erraſſe antiquoꝶ teſtimonla ꝓbãt Lucretius. n. alt. Et ad ca
lidũ decurrũt nũtia ſenſum. Catulde berecynthia & Atyt geminas
deoꝶ ad aures noua ntia reterens. Tibullꝰ Ii. iii. in epoſtola Dii me
lora ferant: Dii uera monẽt uenturæ nuntiaſſortis: uera monent tu
ſcis exta ꝓbata uiris. Lau. Ii. yl. c. x li.
Meq; uero ſicut reperit᷑ fundus & fundũ: ſta reperit᷑ pũctus & punctũ
FErrãtq; philoſophi quum punctus & linea d'cũt &cürnn
Manc. tir. lxxvil.
Punctus. g. mapud Plyniũ legit᷑.Is.n. lIi.il.c.lxx.lta ſcribit:hæ tot por
tiones terræ: imo uero ut plures tradider̃ mũdi pũectus:neq;.n.ẽ alid
terra unſuerſa: hæc eſt materia gloriæ nr̃æ: hæc ledes hic honotes ge
rimus:hic exercemus ĩperiathic opes cupimꝰ & c. Nonius Marcellꝰ
in primis uocibꝰ. Stigmatias ueteres pũctos in nots dici noluerunte
Corrũpere eſt illud uulpiane atq; põponi linguam latinã:nò adiuuaf⸗
Quis unꝗᷓ dixit quot diebus: & ñ potus quottidie:ꝗqs ẽt quot mẽnbꝰ
&α nõ ſingulis menkbus. Manc. Tit. xvni. E.
Slcuti quotannis dicit ꝓ fingulis ãnis: ita & quot diebꝰ & quot mẽſibꝰ
ꝓ ſingulis diebus menſibuſue dici põt.Vñ Cato in re ruſtica capite.
XllIii.ſic alt. Si uoles uinea cito creſcat: de olea quã ſeueris: ſemel ĩ mẽ
ſe ſarrito ſulcos: & clrcũ capita oleagina quot menſbꝰ (donec trime
erunt) fodere oportet: eodem mõ cæteras arhores ꝓcurato: & Plaue
in ſticho ingt. Vos meminiſtis quot calẽdis petere demenſum cibũ-
Qui minus meminiſtie q opus fit facto facere in ædibꝰ. Varro ptes
rea de lingua latia ubi de uia ſacra loquit᷑ ſic att. Qua ſacra quorquot
mẽſhꝰſerunt᷑ in arcẽ. Apule.li.xi. Quot dies obibã culturæ ſacrook
myſteriuj. HAC HACTENVS Nicolae rubeæ doctogꝶ Antiſtes
mihl notãda (curſim naq; laurẽti opus plegimꝰ)occurrerũt: Siquæ
Alia forte occurrent ſis adiiciemus. Poterunt quoꝙ; alii linguæ latinæ
ſtudioſiſſimi plura fotſitan dephendere. I u uero hac qliacũq; a no⸗
bis primũ aiaduerſa hilari fröte ſuſcipies. Viue & Vale. Meq; ut faæ—
cIs Ama. Datũ Venetiis pridie Kalen. Feb. M, cccc. lxxxxxil.

lr
nlio

ii

dt
wa

tada
wln
Mne
entil

und

regt
rel⸗

Concgordienn.

Ant. Mancinellus Generoſiſſimo adoleſcẽtl Hieronymo Omphredi
Iuſtiniano: Patritio Veneto:Protonotatio apoſtohco: Archidiacono

Rhetoticen ad herennium eſſe Ciceronis.

QVO Verba in ordinẽ primũ redacta:ubinã primus

SNS orator: ublue monucdhtis & Ifis primũ cõmiſſa ofo:iꝗs
=l orf̃onẽ primꝰoium ſcripſit: ꝗs oratoriæ cãpos primus
operuit:& plura hmôi Scriberẽ ſioc loco Hieronyme

benigniſſime: n ſi ſãpridẽ in ſcribendi orädiq; mõ ſatis

(at nfi)apuillem. ltac; illis omiſſis onñ̃dam Rhethoricẽ ad herennium

M. Tulli Giceronis (nõ alerius ut ꝗdam uulgo cõtendũt)eẽ. Ild autẽ
ipſus Tulliiuerbis patebit argumento firmiſſuno. Scribit. n. prio ad

herẽniũ i. ubl de Vetiſimili narratione meminit:hmõi uerba: Adhuc
. dicta ſunt arbitror mihi cõſtare cũ cæteris artis ſcriptoribus: niſi ꝗa

einſinuationibus nos nous excogltaulmus: ꝙ eas ſoli nos p̃ᷣter cæte

ros in tria tempora dluiſimꝰ: ut plane certã ulã è ꝑſpicuã rõnem exor
diog haberemusthæc ille. In rhetoricis item de inuentione: unde hæc

ad herẽnium (ut patet) maxima ex ꝑte ferme excerpta ẽ. Inſnuatio ĩ

tria quoq; tꝑa dluiſa eſt. Scribit.n. in illis lta.Nũc inũnuationes quẽad
modũ tractari cõueniat deinceps dicendum uldet᷑. Inſnuatione igitur
utendum eſt:quũ admirabile genus cauſæ eſt: hoc eſt ut ante diximꝰ
quũ aĩus auditoris infenſus eſt. Id aũtiribus ex cauſis maxie fſit. Si aut
ineſt in ipᷣa cauſa qᷓdam turpltudo. Aut ſi ab iis ꝗ ante dixerſt iam ꝗd
dam auditori ꝑpſuaſum uldet: aut ſi eo tp̃e locꝰ dicẽdi dat᷑: quũ iam ili
gquos audire oportet: defeſſi ſunt audiẽdo &c. Audebũt ne lam ãplius

iceronis eẽ rhetoricẽ ad herẽnium negare: Præterea in opere ipſo

ad herennium ingt. Deinceps de inſinuatione aperiendum eſt. In rhe
torlicis uero de inuẽtiõe idẽ fere:ſc.n. ait. Nũc inſinuationes quẽadmo
dum tractari cõueniat. Deinceps dicendũ uidet. Ciceronis ergo rhe⸗

toricẽ ad herẽniũ eẽ: Quid dubitãt: De. C. aſt herẽnio Sallu. ẽt memi

nit. Aulus Gel. n. lib. x. c. xx. ita ſcri bit. Sallu:quoq; ꝓprietatũ in uer
bis retinẽtiſſimus cõſuetudini cõceſſit:& priuilegiũ qã de Cn. Põpeiſ
reditu ferebat᷑ legem appellauit. Verbalex ſecunda eius hiſtoria bæc

ſunt.Nam ſyllam cõſulem de reditu eius legem ferentem ex cõpoſito

tribunus plæbis. Ca⸗herennius prohibue at. Hæc ille. Quod idem ar⸗

gumentum eſt Ciceronis eſſe Rhetoricen lpſam ad herẽnium. Cum

odem fuerint tꝑe:herẽniorũq; domus amiciſſima Ciceroni nam in

oratlone pro. M. Cælio ita ſcribit animaduerti enjm ludices zuchtis

uobis meſ familiarẽ. L. herẽniũ pattẽte dc.Eſt de all argumẽtũ qui
ait: Er ſi negotiis famtiliaribus ipediti uix ſatis ociũ ſtudio uppeditare
poſſumus: id ipᷣm q dat᷑ ocii libẽtius in phla cõſumere cõſueuimꝰ
Sec. Solet enim. M. Tullius Cicero ſæpe ideʒ fere ſuls libris inſerere:
Vñ in ꝓlogo tuſc.q̃ſtionũ alt idẽ pene: nã ita icipit. Cũ dfenſionũ la⸗
boribus ſenatotilſq; muneribaut oĩo aut magna ex pte eſſem aliqũ
liberatꝰ:rettuli me Brute te horrãte maxĩe ad ea ſtudia:qᷓ retẽto aĩo re
milſſa tꝑibus:lõgo ĩteruallo ĩtermiſſa reuocaui. Et paulo inferiꝰ: phiia
ſatult uſq; ad hac ætatẽ:nec ullũ hũit lumẽ lf̃aꝝ latſnan d excitãda no

bis ẽtut ſi occupati ꝓfuimꝰaliqd ciuibꝰ nf̃is plimꝰ ẽt ſi poſſumꝰocloſi

bec.lib itẽ qrto ad Lẽtulũ ĩ epi. ad Seruiũ ſulpitiũ ſic. Nõ aicoꝶ nego⸗
ciis: nõ reip. ꝓpcuratiõe ĩpedieb nt᷑ cogitatiões meæ. In ſeptima quoq;
phllippica ita: Oẽ.n.curticulũ ĩduſtriæ nfr̃æ in foro ĩ cur alin amicotũ
ꝑiculis ppulſandis elaboratũ ẽ. Patet ne lã rhetoricẽ ad herẽniũ Cice
rontls eẽtita ꝗdẽ: aceo aũt Priſcianũ & eo ãtigorẽ Hiero. ſanctũ plu
reſqꝙ alios:ꝗ ſæpius Ciceronẽ ad herẽniũ citãt. Laceo itẽ illud:qd ip⸗
ſemer Cicero ad herẽniũ li.i. a ſelpſo exẽplũ ducens ſic ait:pr̃familias
quũ filiũ hæredem teſtamẽto faceret: uaſa argẽtea uxori legauitthoc
mõ. Tullius hæres meus Terẽtiæ uxori mea trigĩta põdo uaſonꝝ ar⸗
genteoꝶ dato q̃ uolet:poſt mortẽ eiꝰ uaſa pᷣcloſa Sde cælata magniſfice
illa petit: Tullius ſe qᷓ ip̃e uolet in trigita põdo ei debere deit. Cõſti⸗
tutio ex ambiguo &c. Itaq; n õne & hoc firmiſſimũ eſt argumentũ: &
illi prio cõueniens: ſi.n. alius a Ciceronee rheroricen ad herẽniũ ſeri⸗
pſiſiet: nunꝗ pfecto nec Tullii nect rentiæ meminiſſer: Cũ uti oſtẽ
dimus de ĩſmuatlõe dixerit illa Adhucq;ᷓ dicta ſunt arbitror mihi cõſta
te cũ cæteris artis ſcriptoribꝰ:niſi ꝗa de ĩſiuuat onibus nos noua exco
gitauimus &c. Quæ ꝗdem Cice. prius ſcripſerat. Nõ meminiſſet in⸗
quã. Nec tullii nec terentiæ: ne furtũ illud potiſſimũ dephenderetur:
quum ſibi Ciceronis inuenta de ĩſinuatione aſſumpſiſſet: aut plurima
ex illo eodẽ oꝑe. Quod mihi credat᷑ A gedũ q̃ſo Hieeronyme genero
ſiſſime paſſim p̃cepta illa de iuẽtione cum pceptis ad herẽniũ cõferas
Videbis.n. ſæpiſſime eadem uerba ĩ eiſdem clauſulis poſita: pᷣceptaq;

eadem. Quæ ꝗdem ſi cum noſtris uigiliis ſæpe flegeris luſtiniane mi
humaniſſime: quã tibi natura tribuit eloquẽtiã ſpendidio em locuple

tloremqꝙ; reddes faclllime. Eſt. n. in te cacumen ingenii ꝑſpicax. Eit ille
memoriæ duplex effectus: facile nãq; pcips fidellter contines: qᷓcunq;
ſemel accepꝑis. Eſt inde re multaꝶ cognitio. accedit naturale decoris
munꝰ: accedũt mores ꝗᷓoptimi. Quis. n. te pbitate gfa cõtinẽtia mode
ſtia pletate relligione inter æquæuos pᷣſtãtior:i fœlices git᷑ tali filio pa?

jentes
midu
dRe
fos.
weta
gare
uola
ſt

furt
a
clo

1
n

gle

n
l

Nℳ

rentes: fœlices amici: fœlix & pfla. Quod aũt cõmẽtatlolus iſte ad pri
mi duntaxat uolumis calcẽ ꝑuenerit: nulla eſt alia cã: niſi ꝗ dum opus

id Romæ publice ꝓfitebar ante diẽ reliqui ꝓuinciã Venetlas potitu⸗

rus. Nec ulteriꝰ addere libuit. Quãtos. n. labores (ut prima ſaltẽ com⸗

mẽtarioꝶ meoꝶ in Iuuenalẽ & Horatiũ Flaccũ Editio emẽdatior ua
garet᷑) ſum paſſus:& in alis item opuſculis:te fugit minime. Scito ãt
uoluminũ q̃ttuor primũ eẽ difficillimũ: quocirca malori cura maiorl⸗
ꝙ ſtudio opus fuit: In reliꝗs ubi occaſio dabit᷑ aligd oꝑæ nr̃æ adiiciet᷑.

Addo ulterlus ãteꝗᷓ iſtæc collegiſſem uidiſſe me cõmentarios quoſdã

ſine certo autoris noie:ꝗbus quũ multa meo marte tum uoua tum ne
ceſlaria adiici poſſe uiderem:eo libentiꝰ ĩ romꝗo gymnaſio thetoricẽ
ad herẽniũ ꝓfitebar. Hinc qcũq; eo tpe legenti mihi oblata ſunt & in

libello notata. Nũc impfloribns trado. Sæpe. n. Vir egregius Anto⸗

nius Moretus Brixienſis peritgdem && cui ſtudioſi oẽs ob eius in ipri

mendlis libris curã & ſtudiũ debẽt illa & ſi minime ad oꝑs finẽ ꝑpuene⸗

rant a me petilt. Itaq; & amico & occaſioni ſatiſtacere uolui. Nam ꝓpe

diẽ Venetiis ſolã patriã coniugẽ filios reuiſurꝰ iã trlẽniũ abſens. 1 ibi

aũt cõmẽ tariolũ iſtum Hieronvme gratioſiſſime dedico tuo erga me
aio:meaq; in te beniuolẽtla motus. Vale & Salue. Macinellũq; tuũ ut
facis Ama. Datum Veneilis. vlii. idus Nouembris. M. cccc. lxxxxiii.

Tituli uoluminis primi Rhetorices ad Herennium.,

De oratoris officio. Tit..: De inſinuatione ſi defeſſus ẽ iudex
De tribꝰcauſaꝶ generibus.ii audiendo. xv.
De ꝗnq; rebus:ſeu officiis ora⸗ Deiſinu.& pricipii differẽtia.xyvi.
toriis: lii. Dee pricipio exordiendæ caæ. xyli.
De ſex partibꝰ in uentlonlis.lili. De uitioſo exordio.xvlil.
De q̃ttuor cãꝶ generibus.v. De tribꝰnarratlonũ generibꝰ.xix.
De exordio.vi. De ſcdo genere narrationũ.xxe.

De exordio ſecundũ cauſæ ge⸗ De tertio narrationũ genere. xx’.

nus & qualitatem vii. De breui narratione. xxli.
De docilitate:& attentlone.viii. De dilucida narratione. xxiif.
De beniuolẽtia & nr̃a ꝑſona.ix. De uerinmili narratione. xxiiil.
De beni.ab adueſarioꝶ ꝑſona.x. De cauſaꝶ diuiſione.xxv.
De beniuo.ab auditoꝝꝶ ꝑſona:xi. De confirmatione:& confu.
De beniuolẽtia ab rebꝰ ipſis.xili tatione. xxvi. H
De inſinuatione.xiii. De conſtituiioue. xxvli.
De ĩſi.ſi ꝑſuaſꝰauditor fuerit.xilli De iuridiciali.xxvili.

Ant. aneinelll Commèẽtariolus In Rhetoricen ad herêniũ: Ad Hie

ronymum Omphredi Iuſtinianũ: Patrillum Venetum: Protonotariũ

Apoſtolicum: Archidilaconum Concordienſem.

a plona ſua: oñdit. n. qlis fuerir ĩ anucos: qum dicit ſe nego⸗
(lis familiarib?ꝰ ipeditũ fuiſie: quũ ẽt ꝓfert quæq; incõmoda
Aguaæcq; difficultates circa ſtudiũ ſuũ eẽnt. Nam uix ſatis ociũ
Ili ſupped tare poterat: demũ iſtanubꝰ quoq; difficultatibꝰamico oba
ſeꝗ uel e oñdit. Captat beniuolẽtiã ab auditoris ꝑſona: quũ dicit illũ
ſine cã thetoricen cognoſcere uoluiſſe. Inde ab rebꝰipſis: laudãdo.n.
extollit illas: nã inqt in ſe nõ paꝶ fructus habere dicẽd copiã cõmodi⸗
tatemꝙ; ofonis. Docilẽ poſtea reddit auditorẽ ibi: quas ob res: oſtẽdit
Appe ſe neceſſarla tm copiæ dicẽdi ſcriptuꝶ:poſtremo attẽtũ facit ibi:
nũc ne nimiũ longa ſumat᷑ ofo.Pollicet᷑ nãq; iamiã de ie ipſa dicere-

Et ſi cõiunct o ẽ aduerſatiua ẽ aũt aduerſat ua:ꝗqᷓ aduerſum cõuenlẽ⸗
ti ſignificat: unde ſe ĩpeditũ oñdit negociis familiaribꝰ ſta ut ſtudio ua
care ulx poſiit.Et ſi negoclis ordo ẽ. O Cal herẽni uolũtas tua cõmo

ult nos ut de rõne dieẽdi cõſcriberemus ne aut tua cã noluiſſe:aut fu⸗
glſſe nos laborẽ putares:& ſi negociis familiaribꝰ ĩpediti gc. Quoties
eni iſunt ꝗqᷓuis licet & ſi ꝗqᷓ ſimilaq;: & tñ nimiꝶ a uerbo cui adhærebat
ipſo tamẽ excuſſo ĩcipienda ẽ cõſtrui of̃o:qã iccirco in ligatura S& q̃ſi
lũctura ofonis ĩiſertum ẽ ꝗa of̃o unde nõ debuerat ĩceꝑat:q ſi prĩci⸗
pali uerbo cœpiſſet: ſupuacuũ fulſſet iſerere tñ. Tunc igit᷑ quũ recte
inchoat᷑ illã dictionẽ ut ſuꝑpfluã qñ fun: à officio ſuo debe mꝰ abiicer̃.
Negociis famlliaribus cãg: de defenſionibus amicoꝶ. Alt. n. lib. qͦrro
eplitola ad Serulũ ſulpiuũ: nõ amicoꝶ negociis: nõ reip. peuratione
lmpediebant᷑ cogitatiões meæ. Et philippica ſeptima Iingqr. Oẽ. n. cur⸗
riculum iduſ riæ nfæ ĩ foro ĩ curia ĩ aicoꝶ ꝑiculis ꝓppulſanchs elabora
tum ẽiIn ſine ẽt libri primi ad herẽniũ ili ſcribit. Et ſi quo tardiꝰ hæc
ſtudes abſoluent᷑:cũ reꝶ magnitudini:tũ nf̃is quoq; occupationibꝰ
aſſignare debebis. Negociis: negociũ dictũ ꝙ nõ Iit ocũ: ut ſcribit Fe⸗
ſtus: ut uero Fablus li. ii. ait Iiic deſinit A pollodorꝰ. Negociũ ẽ cõgre
gatio ſna locoꝑꝶ tẽ ꝑpoꝶ cãꝶ factoꝶ iſirumẽtoꝶ ſemonũ ſcetiptorũ
& nõ ſeriptoꝶ. Familiaribus familiares ex eadẽ familia dice bant᷑iolim
ut Icribit Feſtus: Amicus aũt famtliarls & neceſſarius quo pacto diffe
rant. M. Cice. n ofonep rege Deiotaro pãdit his uerbis. Laboro egdẽ
regis deiotati'câ: quocũ mihi amicitia populi Ro. cõciliauit hoſpiciſ:

uolütas utriuſq; cõiũxit. Familiaritate cõſuetudo attulit: ſumm uero

Tſ negoclis familiaribus ĩpediti: primũ benſuolẽtſã captat

õ

ſel

e
dnti

ept
nenn
mot
ſocl
coch
hi
don⸗
wock
ſic

cebt
lcelen
Nenla
Hlon

cöͦn

eSs
bat

i

e

cei⸗

lone
cub⸗

olAS

hre
4be

F⸗

gie
o1
In
lfe
c⸗

gitd

neceſiltudinẽ magna elus off cia ĩ me & ĩ exercſtõ meſ effecerũt &&.

Ociũ ꝗetem occalſionẽ & tꝑis oportunitaté: uacationẽq a labore: Ci⸗

cCero aut li: v.tuſc. ait: Quidẽ. n. dulcius ocio luterario ubi ꝓ labote ſitu

dii ociũ accœplit: qa his ꝗ ſtudis operã dant neceſe ẽ ut nõ negoc of

ſint. Studio: Studiũ eſt anlmt ad aliqd agẽdũ prinacia: uel ſtudiũ ẽ ani⸗

mi cõſenſus ad aliqd utrũq; Vtctoriuus ſeribit li i. theto. V bi et Cice⸗
ro inꝗt Studiũ eſt animi aſtidua & uchemẽs ad aliquã reʒ app licatã cũᷣ

uolũtate occupatio:ut phiæ poetrlæ geomettiæ tteraꝶ. Soppeditafr̃t
ſubmimſtrare. Poſlumus: poſlumus p̃entis indicatiui uoce in antigs
legit᷑: & ita legendũ ẽ. Nã & ſi & ꝗᷓꝗᷓ indicatluũ ſempꝑ aſciſcũt.In princi

pio.ſ.orationũ epiſtolaꝝ libroꝶ. Qoãuis & licet ĩ hoc loco raro. lIn cæ

teris ola indifferẽter. In phiasmoralẽ itelligit:qᷓ oratori ualde ẽ neceſ⸗
ſaria. Itaq; niſi eã tenuerit nihil in quo magnus eẽ poſſit habebit. Fabiꝰ
Item li. li. alt ꝙ rhetorice locũ m ethice negocialẽ aſſignãt ideſt prag?
matlcon: & Cicero li. i. tuſc. philoſophia: Studiũ ſapiẽtiæ intetp̃tat᷑. Et.
Ii:v. eiuſdẽ opis phos ſapientiæ ſtudioſos appellat. Vbi ẽt de philoſo⸗
phia ſic ait: O uitæ phia dux. O uirtutis indagatrix expultrixq; uitio
quid nõ mõ nos ſed oĩno uita hominũ ſine te eſſe potuiſſet: Tu urbes
peꝑiſti. I u diſſipatos holes in ſocietatem uitæ cõuocaſti. Tu eos ĩter
ſe primo domiciliis deinde cõniugii: tum litteraꝶ & uocũ cõlunctiõe
lunxiſti. Tu inuentrix legum:tu magiſtra mog & diſciplina fuiſti. Ad
te cõtugimus:a te opem peiimus. Tibi nos ut antea magna ex pte ſic
nũic penitus totoſq; tradimus hæc Cicero. Qui ẽt lib. ſ.tuſc.ſic dixerat
philoſophia uero oĩium mater artlum ꝗd eſ aliud niſi ut Plato ait Do⸗

num ut ego inuentum deog:hæc nos primum ad illorum cultum de.

inde ad ius hominum quod ſitum eſt ĩ generis humani ſocſetate tum
ad modeſtiam magnitudinemq; anlmi erudiuit. Eademq; ab aĩo tanꝗᷓ
ab oculis caliginem diſpulit &c. Idem uero lib.i. de oratore ſcriibit quo
modo philoſophia in ttes partes eſt diſtributa in naturæ obſcuritatẽ
in diſſerendi ſubtilitatem In uitam atq; mores tertium genus inꝗt qãᷣ
ſemper oratoris fuit niſ tenebimus nihil oratori in quo magnus eſie
poſſit relinquemus. Macroblus ẽt lib.ii.de ſom.ſcribit philoſopiã tri⸗
plicem eẽ moralẽ. Naturalem:& rationalem. Moralis ẽ quæ docet mo
rum elimatã pfect onem. Naturalis qᷓ de dluinis corporibus diſputar
Rationalis: quum de ĩcorporels ſermo ẽ q̃ mens ſola cõplectit᷑. Et aũt
phlloſophia ut ſcribit Alcinous affectio ſapientlæ:quæ ſoluit ac redu⸗
cit ad intelligibilia:conuertitque nos ad ea quæ ſunt ſecundum ueri
tatem. Voluntas: uoluntas eſt quæ quid cum rõne deſiderat: eſtq; ĩ ſo
lo ſapiente. Quæ aũt aduerſus rõnem incitata eſt uchewenquszca l⸗

bido eſt uel cupiditas effrenata:q̃ in olbus ſtuliis inuenit᷑. Auctor eſt
Cicero li.iiii.tuſc.De rõne dicẽdi:phiphraſis eſt uel ĩterpᷣtatio rhetori
ces:Cõſcriberemꝰ:de oĩbus partibꝰ ſimul docẽtes. Vñ ĩ ꝓlogo lib.iii.
alt: Neqꝗd tibi rhetoricæ artis deeſſe poſſit: Rhetoricã: rhetoricen ĩ la-
tinũ trãſferentes tũ oratoriã tũ oratricẽ noĩauerũt:ut docet Fabiꝰ ſi.
il.cexv. Et li.v. ſribit ꝙrhetorice ẽ bñ dicendi ſcia. Aut rthetorice ẽ in⸗
ueniendi recte & diſponẽdi & eloquend cũ firma memorta & dignita
te act s ſciẽtla. i recta itelligentia:ſe ribit Cicero in ꝓhemio theto.
Sapientlã ſine eloquẽtia paꝶ ꝓdeſſe ciuitatibus. Eloquẽtiam uero ſine
ſaplentia nimium obeſſe plerũq;: ꝓdeſſie nunꝗᷓ. Fabius lib. xii.ſcribit ꝙ;
ſi uis illa dicendilmalitiam ĩſtruxerit: nihil ſit publicis priuatiſq; rebus
pnicioſius eloquẽtia. Intelligẽtia aũt Cicero circa finem rheto. docet
eſt ꝑ quam alus ea ꝑſpicit q̃ ſunt eſt.n. una pars prudentiæ. Prudentia

uero eſt reꝶ bonaꝶ & malaꝶ ſcia pattes eius memoria intelligẽtia p⸗

uidtia. Memoria eit ꝑ quã aĩus repetit illa ꝗᷓ fuerũt. Intelligẽda ẽ &c.
ut diximus. Prouidentia eſt p quã futuꝶ aliqd uidet᷑ ante ꝗᷓ factum ẽ.
Definita certa: Quas ob'res: Docilem facit auditorem oſtẽdens ſe ne
ceſſaria tm copiæ dicẽdi ſeriptuꝶ. Atrogãtiæ: Arrogãs pclara, de ea qᷓ
nõ inſunt & maiora ꝗᷓ Iinſunt fingere ſibi uidet. Diſſimulator aũt con

tra negar᷑ ꝗ ſibi iſunt aut ĩminu re ſolet.Ita interpᷣtat᷑ li.Hil. æth. Ari⸗

ſtotelis Argilophylus. Vt ars:diuidit᷑ rhetorice in artem artificem &
opus. Ars eſt qᷓ diſciplina percipi debet. Ea eſt bene dicend ſclẽtia ar⸗
tifex eſt ꝗ præcipit hanc artem.i. orator: cuius eſt ſumma bene dicere
Opus quod eff cltur ab artifice.l. bona oratio. Hæc Fabius lib. ii ſcri⸗
bit rationem dicendh: rhetorices definitio. Quæſtus lucti: Gloria Glo
rla eſt illuſtris ac peruagata uel in ſuos ciues uel in patriam uel in om
ne genus homijnum fama meritorum. Auctor Cicero. in oratione ꝓ
M. Marcello. Idem uero lib.ii.rheto.ſic ait: Gloria eſt frequens de ali⸗
quo fama cum laude. Non enim ſpe qſtus:beniuolum maxime erga
herẽnium auctor ſe hic oſtẽdit. Cum nõ q̃ſtus nõ gloriæ cã ſcripſerit
ſed dũtaxat uti amico obſequeret᷑. Induſtria cura labore ſtudio. Mo/
rem geramus: obſequamur. Nũc ne nimiũ: attẽtum facit auditorem
po licet᷑.n.ia miã de re dicere.Sed ſupple de re dicer̃ icipiemꝰ. Artem
ſine aſſiduitate dicendi: Multo labore aſſiduo ſtudio uaria exercitatiõe
plurimis experimentis altiſſima prudentia p̃ſentiſimo cõſilio conſtat
ats dicendi. Vt fcribit Fabius lib. ii. Rationem:Cauſa eſt qᷓ nos impin
git ad aliquid faciẽdũ: Ratio aũt qua utimur in faciendo Serutus au⸗
ctor in ar. Victorinus uero lib. i. rheto. ſic alt: Cauſa eſt animi impul⸗
ſus ad aliquid agendum. Ratio eſt gerendorũ ordo ex cã ueniẽtiũ: ut

aue guid quo loco facias ac dlcas intelligas. Præceptionis diſei pliax:p

ar teepra enim & præceptiones indifferẽter ꝓ diſciplina ponimus. Ac
dlbte cõmodari adiũgi. Verg. i. ii. æn. Lateriq; argiuũ accõmodat enſem-
De oratoris officlo. Tit. i.
Dld Oꝛratorlis officiũ orator eſt uir bonus dicendi ꝑitus.ut. M. Cato diffi⸗
ſctih niit auctore fabio lIi.xii. Vir bonꝰ aũt cõſiſtit natura moribꝰ ulta artl⸗
ſet bus. Dicendi ꝑitus cõſiſtit artificioſa eloquentia: ꝗᷓ cõſtat ꝑtibꝰ qaqꝙ
binen inuentiõe Diſpoſitiõe Elocutiõe Memorila ꝓnũciatlõr & fine officu
een q eſt aliqd ꝑſuadere. Vtq; Cice.li.i. de oratore ſcribit. Is orator erit
Aun qui ꝗcunq; res iciderit qᷓ ſit dictiõe explicanda prudenter & cõpoſite
PIun & ornate & memoriter dicet: cũ q̃dã actionis t dignitate. Vt Victo⸗
don rinus Inꝗt: Orator eſt ꝗ in cauſis prluatis ac publicis plena & ꝑtecta
dn uutit᷑ clo ꝗqntia: Rhetor eſt ꝗ docet Fas atq; artes traditor eloquentiæ.
Sny Sophiſta eſt apd quẽ dicendi exercitiũ diſcit. Officiũ eſt: officiũ dr
e Ali eff ciã ab efficiendo qd unicuiq; ꝑſonæ cõgruit. Vt donatꝰ? i adel
tumi phis inqt. hic Victorinus ait:officiũ eſt qd ex legibꝰ uel ex natura ne
ſe ceſſe eẽ nos ĩplere. De huis rebꝰpoſſe dicere: Cic.I.i. de oratore alt:
Ned Oratorẽ plenũ atq; ꝑfectũ eſſe eũ ꝗ de oĩbus rebꝰpoſſit copioſe uatie
ton que dicere. Fabiꝰẽt li.il.ſcribit ꝙ Vis oratoris ꝓfeiſioq; ipia bñdicen
4,% dl hoc ſuſcipere ac polliceri ur̃:t ut oĩ de re qᷓcunqꝙ; ſit ꝓpoſita ornate
nAX ab eo coploleq; dicat᷑. Dicere:Sccibit Cice.in Bruto dicete ꝓprie eẽ
t⸗ oraton: loꝗ uero dialecticoꝶ Et de clatis oratoribꝰ inꝗt ꝙ ſür due ſũ
de mæ ĩ oratore laudes. Vna ſubtililer diſputädi ad docendum: Altera
ii⸗ grauiter agẽdi ad aios audientiũ ꝑmonendos. Ad uſũ ciuilem: ad
. ciuiũ utilitatẽ li. etiã. i. rh. alt oratoriã facultatẽ ciuilis ſciæ ꝑtem eſſe-.
non Moribꝰ& legibꝰ: Mos eſt ĩſtitutũ patrũ ꝑtinens maxie ad religionẽ
geh cerimoniaſq; deoꝶ antiquoꝶ auctore feſto. Lex aũt eſt rõ ſũma iſta
aDH in naturat:ꝗᷓ lubet ea ꝗᷓ facienda ſũt: ꝓhibetq; cõtraria. ut Tulliꝰ lib. 1.
a⸗ de legibꝰ inꝗt. Secũdo uero ait Cõſtat ꝓte cto ad ſalutẽ ciuiũ Ciuita⸗
ſeit tũq; incolũitatem uitãq; oĩum ꝗetã & beatã cõditas eſſe eges. Aſſen
ſof ſione.i.cõſenſu. Quoadeiꝰfieri poterit: quãtũ ĩ ea re. Gelliuſ quoꝗ;
en li.xiil.in pr cipio ſic ait: Capita ãt locoꝶ argumentorũꝙ ꝗbꝰ uſus eſt
ein quoadeſus meminiſſe potui egreſtus ibl ex auditiòe ꝓpere annotaui.
e De tribus cauſarum generibus Lit.ili-
n Tria ſunt genera cauſaꝶ Phũs etiam in Rh.ad Ale. ſic att: Trla ſunt
t genera ciuilium cauſaꝶ: Deliberatluum. Demonſtratiuum. Iudicia
* le. horum autem ſpeciles ſunt ſeptem. Suaſio Diſſluaſio. Laus Vitu⸗
peratlo. Accuſatio defenſio & qſtio: In quibus oĩs uerſat᷑ ofo. Cau⸗

ſa cã eſt negocium oĩbus ſuis ꝑtibus ſpectãs ad ꝗſtionẽ: Aui cã eſt

negoclum culus finis ẽ cõtrouerſia: ſie deſinit Apoſodorus ut ſernble Heon

Fabius li iii-chermagoras uero Cam eſſe dicic rem qᷓ habet ĩ ſe cõtro⸗ giim
nerſiã in d'cendo poſtã: c certaꝶ plonan interponitiõe. Auctor Ct vlt.
ce. Ii. i. rh. Demoſtratiuſ: id etiã laudatiuu Fabiꝰlti. ii. appellat. Per dispp
ſonæ pſona eſt rönalis ſubſtatia qͥ ſermo explet᷑ ut ſcribit diomedes: i. vii
Laudem:laꝰeſt expoſitio bonoꝶtꝗᷓ alicui accidũt pionæ: uel cõiter er⸗
uel priuatim. Cõſter ut laus hoĩs priuatim uero ur la ſocratis. Priſ- wog⸗
auctor ex hermogene. In cõſultatõe l deliberattõe uel qõne ifinitaz: it
Ois.n. ofo eſt aut de infinite rei qõne ſine deſignatiõe pſonaꝶ aut tẽ veo
poꝶ aut de re certis in ꝑſonis ac ꝑibus locata. in utraq; aut fe qeꝗd ts
in controuerſi uentat in eo ꝗri ſolet aut factũ ne ſit aut ſi eſt factuʒ tii⸗
qle ſtt aut etlã quo noĩe uocet᷑:aut qᷓ non nulii addũt rectũ ne facũ “”W
eſſe uldeat᷑. hæc ſcribit Cice. Ii.l. de oratore. Conſultare vero eſt del⸗ 80
berare & aliꝗd petere: niſi.n. adſit ꝗ conſliũ petat:ꝗ cõſiliũ det nõ eſt le⸗
deliberatio ſiue cõſultatio. Cõſultare igitquuʒ a terra ps petit: altera tio
dat cõſiliũ. Quæſtio ãt duas ptis habet inf nitã quã cõlultationem de
definitã quã Cõtrouerſiã nominat Cice. in ptitiõibꝰ. Et in topicis alt
ꝙ qõnum duo ſũt gña. Vnũ Cognitlõis alterum actiõts. Cogniio⸗ 414
nis ſüt hæ quaꝝ finis eſt ſcia. ut ſi qᷓrat᷑ Natura ne lusꝓfectũ ſit an ab .
aliqᷓ qᷓſ cõdicione hominũ de pactiõe. Actiõis ant hmõl exempla ſũt
ſit ne lapientis ad remp. accedere hæc & plura de Quaæſtlone Cice. c
in topicis. Suaſionẽ & diſſuaſionẽ: Suaſio eſt ad aliꝗd eligẽdũ aut di
cendũ agendũue exhortatio. Diſuaſio uero neꝗd eligat aut dicatur “”
agat᷑ ue dehortatlo. ita ſeribit interp̃s ariſtoulis philelphus in rhet. ad in
aſexandrũ. In cõtrouerſia ĩ qõne definita. Acculationem aut peil= “
Monem. Accuſatto eſt iniurlat ũ delictorſq; expoſiio. Defenſio aſt l
enſt delicto ꝶ & iniurian qꝗᷓ uel in accuſationẽ uel in ſuſpiciuem uene⸗ zn
nInt diſſoluuio. Vt legitur apud phm in thet. ad alexandruzʒ. Petitio e
vero elſl quum aliquid ab reo Ipſo per actorem petitur. J i
De quinq; rebus ſeu officus oratoris. Tit. iii i
Nunc quas res: Idẽ Cice. H. ii. de oratore ita ſcribit. Deniq; ꝗnꝙ faeiſt i
quaſi mẽbra eloquentiæ. Inuenire quid dicas. Inuẽta diſponere. dein 1
Qe ornate uerbis poſi memorie mandare. tũ ad extremũ agete & ꝓp⸗ ſin
nuntiare. Et li. i. eiuſdem opetis ita prius dixerat Qucq; ellet orato?
rIs uis ac facultas in quinq; partes diſiributa Vt deberei repire primũ H
quid diceret. deine Inuenta nõ ſolũ ordine ſed etlam mon cto quoòʒ .
ac Iludiclo diſpenſate de componere.tũ ea denlq; ueſ ire arq; ornare
ofone poſt memorla ſepire. ad extremum agere cũ dignitate & uenu N
ſiate. De diſpoſitiõe & reliquis late inſerius ſuo loco nactabit. Idoo

Fr

neoꝶ uerboꝶ. Verboꝝꝶ er ſunt maxlme ꝓbabllia quæ ſenſum animt?

nt᷑̃i maxime ꝓmũ. atq; ĩ ais ludicũ qd nos uolumus efficiũt. ut fabiꝰ

li.viii. inꝗgt. Sniaꝶ idoneaꝶ ſupple. Snja ât adueri“ res oĩs opinio
nis ꝓprie declaratio. ut interp̃s philoſophi in rhad alex. alt: fabius itẽ
Ii.vili.ſeribit Sniam ueeres q aĩo ſenſiſſent uocaſſe.unde & luratu⸗
rPi ex animi nfi ſnĩa & gratulantes ex lentẽtla dicimꝰ. Priſc. aut ex her
mogene ait. Sententia eſt ofo gñalem ꝓnuntiatlõem hñs hortans a'ſ
quã rem uel deterrens. i. dehortans uel demõſtrans quale ſit aliꝗd. tu
uero latius de hac uideto ĩferiꝰ ubi de dignitate ttaci at fabius li.x. ſcri
bit Sententiã eſſe decretũ quoddã atq; pceptũ: qᷓ de te.i. de iudico
rei qri põt. Et Ii.iili. ad herenniũ legit᷑ ita Sententia eſt ofo ſumpta de
uita:ꝗqᷓ aut ꝗd fit aut ꝗd eſſe oporteat in uita breuſter oſtendit. hoc pa
cto.diff cile eſt primũ uirtutes reuereri ꝗ ſp ſortuna ſecunda ſit uſus.
Item liber eſt is exiſtimãdus qᷓ nulli turpitudini ſeruit. Accõmoda⸗
tio: adiunctio. Memoria: de hac Cice. li. de oratore ſic ait: Quid di⸗-

cam de Theſauro reꝶ olum memoria: ꝗᷓ niſi cuſtos inuentis cogita⸗

iſq; uerbis & rebus adhibeatnr: intellgimꝰ oĩa etiã ſi pclariſſima fue
rint in oratore ꝑitura. Diſpoſitionis. i. ordinis: rdo. n. max ie lumẽ
Memorlæ affert q latius explicabit inferius ſuo loco. Pronũtiatio
æ⁊ctio q̃ in dicendo una dominat᷑.de q plenius ſuo loco habet. Vo

C's uultꝰgeſtus: affectus oĩs langueſcat neceſſe eſt nin uoce vultu to⸗

tus ꝓpe habitus corꝑis inardeſcat. ut fabius Inꝗt Ii.xi. dnatur autẽ in
ꝓnuntiatiõe maxime Vultꝰ.decor quoq; a geſtn atꝙ a molu uenit.
Moderatio tẽperant a. Cũ ucnuſtate: cũ decoro òignitate gratia &
uenere. ab uenere. n. uenuſfas dr. Nã Cicc. i i. off. in adit pulchritudi

nis duo gña quoꝶ in altero Venuſtas ſit in altero dignitas. Venuſta
tem muliebrem ducere de bemus ingꝗt: dignitatẽ u irik m. Præcepiio

diſciplina. Cũ dilgenti röne exactiſſimo enim ludicio circa ſmla
tionem exa minâda Iunt oĩa. primũ quos imitemur nam ſũt plurimi
qui ſimilitudinẽ peſſimi cuiuſq; & corrupꝑtiſſimi concuꝑiernin: I ũ in
ipſs quos elegerimus qud ſit quid nobis efficiendum comparemus
nam in magnis autoribus incldunt alhꝗᷓ uitioſa: & a doctis inter ipos
rtiani mutuo repræhenſa Ergo primũ eſt quod imitaturus eſt ꝗſq;
inte lligat & quare bonum ſit ſciat. Ium in ſuſciptendo onere con⸗
fulat uires ſuas: nam quædam ſunt Inimitabilia quibus aut firmitas

naturæ non ſufficit aut duerſtas repugnat id fabius ſeribit lib.x.

De ſe partibus lauentionis Tir, fii.
Narratio ingt fabiꝰli.iiii.ẽ rei factæ aut ut factæ uulis ad ꝑſuadẽdi eæx

polj tlo. Clc. ueto ĩ ꝑtiionibſic Natrano&ânù1I¼ ¹ôvkͦds qů

—

ſedes de fundamentũ cõſtituendæ ſibi: Proinde ut. i. ueluti nõ:n. im̃

illa narrant᷑ ꝗᷓ geſta ſũt: ſed etlã illa quæ ñ geſta ſũt aſt geri potuerũt
Quid in cõtrouerſia fi:oẽ q in cõtrouerſiã uenit 4 zaut ſit aut ne
ſit aut ꝗd ſit aut q̃le ſit qᷓri᷑ ut Cice.tradit in ꝑttuonibꝰ.ſuꝑiꝰaũt dixi
mus Cõtrouerſiã ee qõnis ꝑtẽ definitã. Actuti dicturi. Argume⸗
toꝶ eſt Argumentũ rõꝓbationẽ p̃ſtãs q colligit alid ꝑ aliud d ꝗᷓ q
eſt dubiũ ꝑ id qd dubiũ nõ ẽ cõfirmat Fabiꝰ in li.v. Cice.itẽ ĩ topicis

ſic Argnmentũ rõ eſt ꝗᷓ rel dubiæ facliat fidẽ Et in ptitiõtbꝰita Argu

mentũ eſt pbabile iuentũ ad faciendã ſidẽ: Cũ aſſeueratiõe A ſſeue

rare ẽ inter ipſa argumenta pbatiõeſq; admiſcere uim motũꝙ aĩ Cõ

trarloꝶ locoꝶ: dr loci ex ꝗbꝰ argumẽta eruunt᷑: ex ꝗb item oĩa ad
oẽm ofonem inuenta ducunt᷑. Vt Clce.li.ii.de oratore ſcribit:idem
quoq; ad Brutũ de ꝑfecto oratore locos qñ argumẽtoꝶ notas appel
lat Vñ oĩs ĩ utrãq; ptẽ trahit᷑ or̃o.Et ĩ topicis ingꝗt ꝙ quũ ꝑĩueſtigare
Argumẽtũſi aliqdᷓ uolumꝰlocos noſie debem :ſic.n. appe latæ ab ari
ſtole ſũt eſt qᷓſi iedes e ꝗgbꝰargumẽta ꝓmunt.lraqꝙ licet diffinire ait lo
cũi eẽ argumẽti ſelẽỸ. De quattuor cãꝶ generibus. Tit. v.
Genera cauſarũ ſũt q̃ttuor. Supius tria cãꝶ gña dixit eẽ gña inꝗᷓ gña
lIiſſima demõſtratiuũ deliberatiuũ iudiciale. hic uero qᷓttuor eẽ dicit
ſed aduertẽdũ hæc qtuor cõtieri ſub quolibʒ illoꝶ triũ Aut. n. hone

ſta aut turpis aut dubia aut humilis cà erit. In unoquoq; illog. Erge

gfña hoc in loco qlirates ſignificãt. Eſt. n. triplex genꝰ. Primù gen? ẽ
patria parentes origo ſanguis. Scdo eſt genꝰ? ſub quo multa Hmilia
ex eodem deſcendentia cõtinent: ut Aial gen*. Eſt tertiũ illud gen
quo culuſſibet rei qlitas indicat᷑. ut ſi dicas Cuiꝰgñis ueſtis. ld uictori
nus ſcribit in rh. idẽ uero Cice. li. i. rh. dixerat oſi Cãꝝ gna eſſe ꝗnq;
honeſtũ admirabile hũile anceps obſcuꝶ. Honeſtum: qd totũ aut ex
aliqᷓ ꝑte ꝑꝑ ſe petit᷑ honeſtũ noiabimus ut Clce.Ii.ii.th.ait. Vtꝓ ui⸗
ro forti cõtra parricidã. uti. L. Corniſicius ægit &. M. agrippa. Agu⸗
ſtus.n.cæ ſar accuſatorem brun cõſtituit Cornificiũ caini. M. agtip/
pam. Vt Plutarchus in Vita bruti meminit. Viro forti fortitudo eſt
doloꝶ laborſq; cõtemptio.& fortitudinis ꝓpriũ eſt nil extimeſcere:
ola humana deſpicere. nihil qd homini accider̃ poſſit intolerãdũ pu
tare. Anctor Cice. Ii. lii. off. Et Ii.i. dixerat Stoicos dicere fortitudinẽ
Virtutẽ eẽ pugnantem ꝓ æquitate. Dixerat item Viros fortes & ma
gnanimos eoſdem bonos ð ſimplicis ueritatis amicos minimeq; fal
laces eſſe. Parricida: parricida nõ utiq; is ꝗ parẽtẽ occidiſſet dice bat᷑
ſed qualẽcunqꝙ hoĩem ut feſtus alt.Et Eabius li.viii. inquit per Cata
htean.l.abuſionẽ parricidaʒ matris quoqꝙ aut fratcis interiectorem

Aaalkt
lrxoſ
(llpler

R Exotd
Lioerl

—M

neſtatl

nerer
Klnl
loten
ic
mln
Ula
can
ſan
pe⸗
gre
o
cula
claut
gue
mecl
ꝛen

Agen
lbemg
o
lann⸗

iuIN

lni⸗
pn
t
M
lran
Nluo

nöü dici. Honeſta res oppugnat᷑:ut ſiquis ulituperaret religionẽ. Defen

cam ditur turpis: ut ſiquis defenderet furtum adulterium ue alicuiꝰ. Ho
kiun neſtatis ꝑtem ut illud Oreſtis: qui ut prem ulci ceret᷑ occidit matreʒ.
d In altione. n. paterna honeſtatis ps inerat: In cæde mr̃na turpitudi/
ſgon nis. Contẽpta res. I. uilist uti ſi de alicuius colaphis cæſi ageres. Cũ
lit hæc:ſupple cauſarũ genera. Ita ſint.i. ita diueria Exordiorũ rõnẽ:ꝗ
In tr.r.plex e: l exordio. n. attentos dociles beniuolos auditores efficimꝰ.
14A De Exordio. Tit. vi.
Aa Exotdiorum duo ſunt gña: Idem Cicero li.i.rh. ſic ait: Quare qm̃ taʒ
piici diuerſa ſunt genera cãꝶ exordiriquoq; diſpari rõne in unoquoq; ge
dir nere neceſſe eſt. Igitur exordiũ in duas partes diuidit.ln principium
ien & inſinuationẽ. Principium eſt of o ꝑſpicue & ptinus perficiẽs audi⸗
e torem beniuolũ aut docilem: aut attentum. Inſinuatio eſt õo q̃daʒ
ligr diſſimulatione & circuitiõe obſcure ſubiens auditoris alum. Prohe⸗
raba mium:ꝓhemliũ dictum eſt ſiue ꝙ oimi cantus ẽ& cithachoedi pauca
kalib lla:quæ ante ꝗᷓ legitimũ certamen inchohent emerendi fauoris gfa
Tin canunt prohemiũ cognominauerũt. Oratores quoq; ea ꝗᷓ priuſꝗᷓ cau
ſgii⸗ ſam exordiantur ad concillandos ſibi iudicũ aĩos ploquunt᷑: eadẽ ap

cr pellatione ſignarunt.ſiue ꝙ oſimos græce ula appellat᷑ id quod ante ĩ
greſſum rei ponit᷑ ſic uocare ẽ iĩſtitutũ ut fabius ſcribit. Epodos e⸗

podi dñr uerſus quolibet metro ſcripti:& ſequẽtis clauſulæ hũtes ꝑii
6: cularum:qles ſũt Epodi Horatii. In ꝗbus ſingulis uerſbus ſingulæ
a clauſulæ adilciunt᷑. Dicti aũt Epodi ſynecdochicos a ꝑtibus uerſuuʒ
den⸗ quæ legitimis & ĩtegris uerſibus Epadõtæi.i. accinunt᷑. Auctor ẽ dio
l medes. Statũ ſignificat exordiũ breuitate gaudere: & ambagibus eẽ
uacuum:ne ĩ caput of̃o creuiſſe uideatur quod etiam fabius monet.⸗
e De Exordio ſecundum cauſæ genus è qualitatem. Tit. vii.
ͦ Si genus cauſæ dubium habebimus:a benluolentia principium cõſti⸗
. tuemus:Id quidẽ hoc pacto agere poteris. Niſi perſuaſũ haberẽ iudi
6 ces uos ea uirtute ac prudentia uigere: ut unãquanq; rẽ magisex ſua

M caula ꝗᷓ ex euentu iudi aretis: non auderem ĩ hac lpſa re de qua nunc
ſum coram uob s acturus orare. cum igit᷑ ueſter mihi pſpectꝰſit alĩus

d4 & in iudicando modeſtia faciã non tã libenter ꝗᷓ neceſſario ut itelliga

u tis patrẽ meũ alias optimum non ſatis iuſta ratione aduerſum inocẽ
dmn tiam & ĩtegritatẽ modeſtiſſimæ fœmine genitricis meæ cõmotũ eſſe.
em Aliud itẽ.Exemplũ erit. Accuſat᷑ Thymoleon ciuis Corynthius ꝙ;
li fratrẽ occiderat:ꝗ pricipatũ uerbis appetebat. poterit orator hoe pa⸗
llt cto exordiri. Credo iudices uos nõ latere ꝗᷓta fuerit Thymoleõtis be

niuolẽtia Ipatrlã: ꝗ & aĩcitlas be affinitates æſtimauit: ꝓpriũ uero ffeʒ

peremie. ut eõem olbus liberta tẽ à tyrãnoꝝ ĩpetu ulndicaret. Tur⸗ hkeit

pitudinis ꝑs: Turpe. n. eſt cõtra pr̃em orare: licet honeſtũ ſit matrem ann
defendere. Turpe item occidere fr̃em:S ñ fas eſt pfiam liberã redde *D
re: Sin hüile genus cãæ erit faciem? attẽtos: Exéplũ erit hmõt Ma⸗
gnum iſtat iudices nr̃æ reip. piculũ: niſi reſtinguant᷑ icendia: qꝗᷓ ſũma dſe
cum idignatione in urbe noſtra oriri uideo. Sæpe. n. aladuerti ex re muu
minima non ꝑuũ odiũ & ꝑturbationẽ cõcitari: pſertim quũ ab illis ĩ Gen
fertur iniuria ꝑ quos maxlme tutos eẽ cõuenitet. Verg. quoꝗꝙ; Ii. iiit. lru
g. quũ uellet de apibus ſcribere ait: Protin? aerii mel is cæleſtia dona
exequar. hanc ẽt Mecoœnas aſpice ꝑptẽ Admirãda tibi Leuiſ ſpectacu R
la reꝶ. Magnanimo q; duces totluſq; ex ordine gentis. Mores & ſtu⸗ .
dia & populos & pᷣlia dicã. Sin turpe cãæ genus erit: Inſinuatione utẽ M
dum eſt: niſi ꝗd nacti erimus qre aduerſarios criminando beniuolen ⸗
tlam cape pomimus. Eexemplũ erit tale. Quũ nacti ꝗd erimus ꝗre ad

uerſarios &c. Non auderẽ ludices p̃ᷣſertim apud uosꝓ illo dicere: cu⸗
lus uita uobis ſuſpecta eſſet: Sed quũ turpitudinẽ & infamſã accuſa⸗ 1.
toris ꝑſpicio defenſionẽ huic reo denegare nõ poſſum. Quũñ.n. Is ac⸗
cuſat de criminibꝰ:de quo primũ eẽt cognoſcendũ:fit ut hũc reſ in⸗ in⸗

nocentem credà quem bono uiro acculante no iſ eẽ concederem.
Quare cã ſit honeſta. Exemplũ erit. Siqd unꝗᷓ fuit iudices: qd a pud 5
maliores nfos ſingulari & p̃c puo fauore ꝓſequẽdũ fuerit ſꝑpĩ primis .
eoꝶ: qui ꝑꝑ infirmitatẽ ætatis ſe ipſos tueri nõ pñt actioões d cãæ ali⸗ A
quo ſinguiari priuilegio ſũt tractatæ. Quid. n. honeſtiꝰ aut æqus eẽ A
pt ꝗᷓ lllis adeſie: quos nũdũ uel rõ uel natura ita cõfirmauit ut ſe tueę H
ri poſſini: Cũ pᷣſerum hæc una res ſit:ꝗͥ & relp. dignitatem de prluatã M
cõmoditatem aſpiciat: Nã'ſi liberis nf̃is & amicoꝶ nr̃oꝶ ac cæteris cõ (pl
ſultũ eſſe uolumus apud poſteros illud neceſſe ẽt pupilloꝶ cãs rebꝰ mie
oibus p̃poſitas uelimus eſſe. Item altud Aulus licinlus Archias poe? fame
ta antiochiæ natus Romæ uixit Ciceroni inter a ios chariſſimus. nã Gfla
& eius p̃ceptor in græcis fuit. fuerat aũt prius heracliæ cluis effectus: tiad
demũ ſibi de ciuitate lis mota eſt a quodã graccho ꝙ ciuis non eſſet. luu
Tunc Cicero archiam defendens ila exordiri potuit. Si apud maio⸗ lot
res nr̃os eſt cõſeruatũ o liudiers ut p̃ceptoresꝓ parentibus haberent᷑ l
debeo ꝗᷓtum eſt ſcitum in me huic p̃ſtantiſſimo uiro & ĩtegertimo de nn
opem d̈& ſalutem afferre: & eo magis quoniam iilius doctrina opti
mis præceptis ita inſtitutus ſum ut nonnullos alliquädo defenderim A
nam ſi cæteros adluuamus a quibus nihil utilitatis ad hanc rem adi⸗ (l
piſcendam conſecuti ſumus quanto magis ei attribuere debemus a M

quo id accæpimus per quod etiam ignotis prodeſſe poſi umus:! Aut (

Ppreuiter exponere c. Exemplum erit: Summa rei fudices:de qua co
tram uobis acturus ſum: eſt de pœna & de ſupplicio per uos inferẽdis

id apud uos dicere. q uiſũ eẽt optimũ. Nihil certe poſt religionem

ciuibus ſedi:ioſis: i ciues habendi ſunt qui necem bonoꝶ hominũ:&

pꝓpniciem re p. meditati ſunt. Erit item exemplũ Naſonis illud: Iun no⸗

ua fert animus mutatas dicere formas corpora. Etillud Maronis. Ar

ma uirũq; cano. Ab lege exemplum erit: lege latorla caurum en lu
dces. ut ſiꝗs pupilloꝶ bona diriperet acerrimas poœnas lueret. Cum

iraq; Titius Marci pupilli bona diripere uelit pœna muletandus &
A ſcriptura: lex ſpecialis eſt. Scriptura uero generalis. Eſt autẽ alle

gatio alicuius ſcripti: & ſententia generalis. ut illud Ciceronis ĩ pro

hemio tuſ. Honos alit artes. oẽſq; ĩcendũt᷑ ad ſtudia glotia. Cũ ſgit᷑ h
fuis pro prima egregie pugnauerit merito mihi honore ac ptulis fa

ficlendus uldet. FPirmiſſimo adiumẽto: Exemplum erit. Quid eſt o

Audi ces quod clultatem magis cõſeruet:ꝗᷓ uſtitia & ægtas luris! quæ
cum lubeat ut mortuo patre filio potiꝰ ꝗ fratri hæreditas debeatur.

debe tis huic concedere æquitatem: quæ quidem uinculum eſt ciuita

tistubi. n. æ quitas deeſt. omnia omnia confunduntur.
De docilitate & Attentione. Tit. viii.

Si ſũmam rei breulter exponemus: Exemplũ eſt ibi ſuplus. Aut bre⸗
ulter exponere &c. Et ni attentos cos faciemus: Id in hunil genere

ſeruabitur. ut illud Maronis. H. iiii. g. de apibos. hanc elam Meconas

aſpice partem. Cicero li. ii. de oratore ſcribit græcos monere ut prin

cipio faciamus ludicem attentum & docilem: quæ ſunt utllia: ſed nõ

princeipii magis propria ꝗᷓ reliquarum partium faciliora etiam i prin

ciplis:ꝙ & attenti tum maxime ſunt quum oĩa expectant. & dociles
magis initiis eſſe poſſunt. Illuſtriora. n. ſunt quæ in principiis ꝗᷓ qæ.
in medlis cauſis dñr:aut arguẽdo.aut refe llẽdo. De rebus magnis

mut illud. Magna res priceps illuſtriſtime ẽ ea quã expoſiturus ſum uo

bis. Cui niſi tẽpeſtiue cõſiſio & uirtute occurat᷑:nõ mediocrẽ ꝓfecto
in urbe nr̃a diſcordià excitabit. Quid eni iniquseſſe poteſt ꝗᷓ ciues
noſtros ab his nõ poſſe tutos eſſe. qu s armis & f de oporteret eiſdẽ

auxllio eſſe? De rebus nouis &c. Exemplũ erit. Noua res & penitus

inaudita priceps optime p me exponę t᷑ ea ꝗdem talis eſt. ut ſummã
indignationẽ atq; odiũ cõcſtatura ſit niſi prudentia ur̃a mitiget᷑.ꝗd

,/ÄHn. magis cõtra mores publicos põt eẽ ꝗᷓ extorqre ꝗcquã q luxur iã

ciuitati & uoluptatibus ma eriã ſit allatug? Nouis noua dir ꝗᷓ fuere
nunquõ. Inuſitata uero ſunt: ꝗᷓ licet facta ſint rarius tamen accidunt.
Quæ ad remp. ptineant: Exempl erit cũ iſtituiſſem pfes apliſſimi

noſ,ri de unlus &e ueti dei quod uel me dignius uel uobis magis gra⸗ im

tum dici poſſet occurrit ꝗᷓ de conſeruatlone & amplitudine reipu. diſ ron
putare. Ras igitur res apud uos in primis exponam noua quadam de in
juſitata ratione ut plane intelligauis me proſpexiſſe quo modo illam 8
anoſtris maloribus nobis traditam & maiotem & meliorem noſttris e
poſteris relinquamus. Ad eos ipſos qui audiunt: Exemplũ erit. Miſi ⸗
patres conſcripti conſilio & uirtute veſtra reprimetur audacia & te⸗- 8
merlitas eorum qui ueſtri ordinis d ſanctiſſimæ patriæ noſtræ publi⸗ Gein
ci hoſtes ſũt: plane uideo uos cum tota rep. maxima breuſ ſubi uros lap
incommoda. Ad deorum immortallum religionem & pi'etatem: Ex u
emplum erit in genere honeſto: Agitur ſudices de cœleſii cultu ac te de
ligione diuina qua re nunꝗᷓ fult apud noſtros maiores uel p̃ſtautior geg⸗
uel acceptior. Eſt. n. res prorſus admiratlone & quadã laude ſingula lan
ri digniſiima. Religioné: Religio eſt: ꝗᷓ ſupꝑioris cuiuſdam naturæe ch
quã diuinã uocãt curã cerimonſaq; affert. ut C cero inqt. lIi. ii.rh. Pie⸗ cue
tatem: Tullius ꝓ plantio inꝗt. Nã meo iudicio pietas fundamentũ ẽ bs
oĩum uirtutum. Item: qd eſt pietas: niſ uoluntas grata in parentes. Et fr
Ii.ii. rh. pietas eſt per quã ſanguine coniunctis patriæ qᷓ benſuolis of⸗ lu
ficiũ & diligens tribuit᷑ cultus. Supius quoq; eodẽ li. ſic dixerat pieta er
tem appellat ꝗᷓ erga patrlã aut parẽtes aut alios ſanguine ſunctos ofe i
ſiclũ ſeruare moneat. At ĩ li.de.n. d. ait pietas eſt iuſtitia aduerſus de⸗ o
os. Vt attente audiãt: Exemplũ erit illud ſumptũ ex ĩuectiua Cice⸗ Aub⸗
ronis in Caulnã. Attẽdite ꝗᷓſo ſudices: & ea quæ dicã penitus animis N.
ueſtris rõnibuſq; mãdate. Et illud Terentii Nũc quã rem uitio dent 0
quæſo animaduertite. Si nũero exponem? res: Exẽpluʒ Agit᷑ pfes no
cõſcr pti de duobus: de cõcordia ciuiũ nf̃oꝶ & cõpreſſione belloꝝ cl nli
uilium: quæ lãdudum noſtram patriam afflixerunt. libro autem pri⸗- lisſ⸗
mo rh.addit prædictis: ꝙ attentos faciemus ſi nos pollicebimur bre⸗ ti
ui noſtram cauſam demonſtraturos.

lem

De beniuolentia a noſtra perſona. Tit.ix. 1o

Si officlum noſtrum ſine arrogantia laudabimus: E xemplũ erlt. Quã
ꝗᷓ turpe eſt ludices offſelum ſuum ita exponere ut propria laus inten
datur: attamen quia aduerlſarii mei ſic me nuper contumeliis a fficere nikee
ut niſi uitæ meæ rationem habeam: & qualiter ab adoleſcentia me in⸗

nüd
ſtituerim dicam plane tacendo confirmare uiderer oẽs aduerſæ Pptis t
in me falſo oblectas contumelias i faciã itaq; non tã libenter q̃ neceſ uf
ſario: ut intelligatis me lõge abeſſe a criminibus:qᷓ mihi obiiciunt᷑ & ⸗

ſiaa cog accuſationẽ cognoſcat Ego qdẽ ſicĩ oculis meorſ clulru

ulxſiſic me geſſi ut neminẽ unꝗᷓ offenderim pluribuſqꝙ; ſæpenũeros

cen

Nrn

tehralr.
Gacnc
Ndoln
m
eri
chn

eu

ublen
geme
ſturt
ſtad
ſngte
natune
thDe

neni

Ntes
olsol
tpleu
*
en
ce⸗
NNNis
dden

laten
ſcete
mele⸗
ſee
nen,
ℳ
u⸗

in
logd cd
n th 2
ten

auxillo cõſilioq; extiteri. Qulqd. n. ĩ cauſis forẽſ boge publicis egerimqg

uobᷣ oibꝰpatef arbitror facile p̃ᷣtereo. Quare magnope admiror q̃ te
meritas uel qcpotiꝰreor ꝗᷓ luidia meos aduerſarios impulerit ad ea de
fingenda a ꝗbꝰ ꝗdem ita abſum ut ipſi ab honeſtate atqꝙ; uirtute. Aut
in rep.qles fuetimus: exẽplum erit Et ſi patres cõſcripti nunꝗᷓ ſatis ꝓ
tep. ꝓpugnare ꝗs põt.lllud attamẽ aſiero me nullos ꝓ ea labores fu⸗
giſie unꝗq: neqꝙ; ulla euitaſſe ꝑpicula. Quare nõ poſſum non moueri ꝙ
nefariæ cõiurationis reum apud uos tacer̃ me aduerſarii auſnt. Aut
in parẽtes aut in amicos: exẽplum erit Quo aio iudices in patẽtes de
in amicos ſemꝑ extiterim ꝗᷓuis oibus notũ eẽ putẽ illud deniq; auſm

dicere neminẽ aut amore beniuolẽtia aut maiori cura uſum eẽ ĩ ſuos

ꝗᷓ ego in meos cõtinue uror. Aut in eos ꝗ audiũt: E xẽplum erit Cũ
in nfᷣa rep. Iudices multos mihi ꝓpoſuerim quos maxime charos &ᷣ p⸗-
cipuos haberẽ ſemꝑ mñ uos in primis & amare & uenerari cõſtitui:hĩc
euenſit ut oẽm fortunã ueſtram meã dicerẽ:decernerẽq; nil poſie uo
bis aduerſi accidere qcmihi ipſi nõ foret cõe:libẽter itaq; ꝓ ſalute ue⸗
ſtra meã quoties opus erat oppoſui neq; ꝓ ueſtro honore ac ſtatu ulz
lum fugi ꝑiculũ neq; fugià dum uiuã. Si nf̃a incõmoda proferemus
exẽplum ẽ: illud iudſices ueꝶ e expior qcuulgo qf fortunam eos nix
unꝗᷓ relinꝗte quos ſemel cœpit urgere: quo ĩ ſtatu ꝗdem extiterim 8e

in quo nũero poſitus ſim neminẽ ueſtrũ ignorare arbitror. Quis. n. 1
urbe nr̃a aut diultiis aut potẽtſa aut aĩcoꝝ freqᷓntia magis abũdabat?
Nuũc eo ꝓductus ſum ut neq; diuitiæ neq; poteila neq ulli mihi aflint-
Oẽs.n. me noti atq; amici deſeruerũt. Vt nobis ſint auxilio:& in allis
noluiſſe ſpẽ hr̃e.Exẽplum erit Cũ eo loco poſita ſit cã mea iudices ue
nliñi miſericordia ur̃a mihi ſit pſens atq; ppitia: ueluii ſæpenũero mul⸗

tis fuit: plane ſim ab oĩbus deſtitutus: umanitatẽ ltaq; ueſtrã & clemẽ
tiã ꝗſo atq; obteſtor ut mihi auxilio ſint. In ueſtra nãꝙ dũtaxat uirtu
te mea ſpes oĩs incũbit. Cũ.n mulii fortũls meis pſidio eẽ pollicerẽt̃

u os elegi & cõſtitui illaꝶ tutores.

De beniuolẽtia ab aduerſarioꝶ pſona. Tit.x.

Spurce:exẽplũ ẽ Quãꝗᷓ ſæpenuero uidi iudices eos ꝗ aliẽa flagitia ma

nifeſtarint magis offendere a ios audiẽtiũ qᷓ ꝗ cõmilerint:magnit
tñ delicti & criminis facit: ut de ſcelere aduerſ atii tacere nequcgifa pck

tæ nãaq; luxuriæ hõ ẽ ut ꝑ oẽm turpi tudiné reuolutus ea & faciat gpa
tiat᷑ qᷓ ꝗqdẽ cuiuſq; boni uiri maximã ĩ ſe poſſent idignationẽ accẽdere

Superbe exẽplũ erit Si preter cõſuetudinẽ meã ludices priutj de re di
cam pauca de moribꝰ adueraſrii expoſuero id me nõ ſine atroci cã fa
cete arbitrate poteſtis. Cũ.n.ſuꝑbia & elationẽ. P. Clodii cõſdero nõ

poſſum nõ moueri. Quli neq; ſibl quẽqᷓ in hac arbe ſupiorẽ nec parẽ
bfe uel pati põt. Quid icollegã ſuũ. Q. Aulũ quẽ unũ te p. ſp amãtiſ
ſimũ cognouiſtis æ gerit ſatis oĩibus notũ ẽ nemo itaq; talẽ hoiem imo
trucuſlẽtã ferã & ſæ uiſſ. mà reip. peſtẽ fatis digno poſſet odio ꝓſequi.

Perlidioſe exẽplũ erit iqd eſt iudices apud nr̃os maiores qd maxj

mo fuerit unꝗᷓ odio dignũ illud certe in ꝑfidia totũ ẽ poſtũ. Cũq; ua⸗
ria ſint & plurima aduerſarli nfi uitia ꝗᷓ ſalſs puto uobis eẽ notat nul=
lum tñ atrocius freꝗatius ue in eo exardeſcit uitiũ ꝗᷓ ꝙ neq; ulla fides
neq; charitas neq; dicti factiq; cõſtãtia ſbi ineſt: ſed ſũma ĩfidelitas tã
in ſupiores ꝗᷓ in pares & amicos ẽxtirit ſemꝑp. Crudeliter:exẽplũ erit
Moueor patres cõſcripti & graulꝰ ꝗᷓ uel ætas mea uel cõſuetudo ferat
pturbor: quũ adue ſarli mei qdã incredibilis inhumanitas dᷣ ĩpia in mi
ſerrimũ quẽq; crudelitas mentẽ ſubiit. Qui nedũ ulla mouet᷑ miſeri⸗
cordia ſuꝑ afflictos & calamitoſos holes: ſed eog ſanguine atq; ſuppl’i
ciis ñ ſatis ſatiari põt. Cõfdẽter:exẽplũ ẽ ſemꝑ ea iudices nr̃i fuit ad
uerſarli cõſuetudo ut ꝗcꝗqd el collibuiſſet totũ id ẽt liceere ſibi crede⸗
ret: hic ꝙ temerario quodã auſu & iproba ſpe dictis ac factis in opti⸗
mũ quẽq; & inocẽtem uiꝶ iuectus eſt pluries: niſi igit iuſticia ueſtra
fræno adhibito tẽperet᷑ mihi credite ludices tatã ſibl aſſumet arrogãtiã
quiſꝗᷓ uix ferre polſit. Malicioſe: exemplũ erit: Cũ multa ſint ludices
ꝗ ab aduerſarlo meo facta digna ulderi poſſint uenia: iliud mihl uf in
primis cõſider dũ potius ꝗᷓ mente quo ue aio geſta ſint: ꝗᷓ qd actũ ſue
rit nemini pfecto ueſtrũ iudices dubiũ eẽ debet ꝗᷓ malicioſe & pperã
cætetis in rebus ſeſe geſſerit. Cũ ẽt in illis ꝗᷓ apud alios & decẽ & hitæ
ſunt honeſte prauo & iniquo ſempꝑ ſit uſus igenio flagitioſe: exẽp luʒ
erit & ſi maiores hfi iudices grauis pœnas in eos excogltauerũt ꝗ ali⸗
qd ſcelus aut iprobe factũ cômiſerũt. Singu laria tñ & exqſita ſuppli?
cia reliꝗrũt aduerſus cos quoꝶ ſcelera multis f agid attulerũt. Cum

itaq; aduerſariꝰ neus fic ulxerit ut pis elus uira nõ ſolu ſibi turpis &an

famis habita ſit: ueꝶ ẽt ciuibꝰ nr̃is f agiioſa. Videte quo aio ꝗᷓ ſeuerita
te uii ĩ e uobis cõueniat. Plagitloſe flagitiũ more milſtari Or res flag
tatione hoc ẽ Increpatiòe digna: ut Donaĩ eu. Si uim exepl erit ꝗuis
ludices ea ſit aduerſarii mel uis membrog firmitas ꝗ] cæteris pſtet: tũ̃
abuti hoc naturæ biificio & in bono& pnicié cõuertef mime cõuenie
bat. Cũ itaq; maius poſuerit in uirib? ꝗ i eꝗtate pſidiũ: ueſtrũ erit iu-
dices ne iniuſtiſſima u:olétia ſua cãam meã opprimat. Si potẽtiã exẽ⸗
plũ erit Maxie ueilẽ ſudices: ut aduerſarius me? ea modeſtia eẽt ut plus
ægꝗtatẽ & noſtroꝶ malſoꝶ leges poſſe crederet ꝗᷓ ĩmoderatã & imẽſam
eius potẽtlã. Sed cũ neq; ulia luſticiæ reuerxeétla neq pietas neqꝙ relꝑpe

4. 4

ausha

Aſit
prumm

nes ue
oppre
gereg
date⸗
meun
ctece
lorur
nokt
wibe
Aust
am
nen
lem
kuan
de
p
M
nn
en
ſunn
cleg
Ko⸗
lan.
fuet
bere
lloe
Weng
cpb⸗
Ane
Ponm
ſot⸗
gue

eni
amil
miro⸗
ſan
ken
ien
B
1ſe
leu
lüen
lern
lnm

Nllee

ſeng
n
rege
opt⸗
jeſtta
gi
ce
1s
oe
eri

tr

Qus honelti moueat eumilllud mihi uf ꝙ nõ iure ſed metu potentiæ

ſuæ ſibi uelit oẽs ſubmiſſoseſie. Factionem. i. coniuratlonem & ma-
lorum conſenſum: Exemplum erit. Niſi udices aductſarii mel factio
nes ueſtra luſticia comprimatis plane cernò optimam cauſam meam
oppreſſum iri. ideo namq; longe magis es muititudine eum confi⸗
dere:quæ nefaria coniuratione fecũ iamdiu conuenit: ꝗ iuſticta & a
tate. Diuiuas exemplum eriu Non conueniebat ludices aduerſariu
meum duitlaram ſuarũ magnitudine ſic Intlari atq; attolll: ut plꝰ ſpei
crederet in auro atq; argentio poſitum eſſe: ꝗᷓ in legibus & iſtitutis ma
forum noſtrorum. Inacominentiam: exemplum erit. Si aliquando ꝓp
noſtra repu. iudices Aduerſarius meus impatientla atq; impetu ani⸗
mi bene ſit uſus:illud tamen decebat:ſiue id conſilio ſiue fortuna ut po
tus reor bene ceſlerit: nolle hanc ſuam iracundiam & animi furorem:
a militari conſuecudine in ciuiles caulas trauſierre: & hac lua inconti
neita uelle iuſtas bonorum ciuium cauſas oppreſſas eſſe. Nobilita⸗
tem: Solet perlæpe iudices aduerſarius meus præclara maiorum luo
rum geſta & egregias imagines numero è magaitudine cæteris com
parare ꝗ & ſi nobiltatem ſuam pluribus & maximis ur bis noſtræ pri⸗
cipibus tortaſſe non iniuria præferenda cenſeat: tamen illud eum ar⸗
bitrari conuenſens eſt:ut non omnia nobilitatl:iſed pleraq; iuſticiæ &
æqauſtati ſubiecta eẽ confiteatur. Verum cum ipſe ſibi perſuadeat oĩa
ſplendori ſuo concedẽda. Veſtrum eſt iudices aduerſus ambitionem
ſuam leges & luta defendere. Clentelas exẽpld erit. Magnæ ſibi du⸗
cit gloriæ meus aduerſarius iudices: ꝙ nemo ſit hac in noſira ciuitate
& opulentiſſima & florẽtiſſima:ꝗq ex munleipiis taliæ plures in cliẽte⸗
lam aſſumpſerit eo fit:ut neminem ferre æquo poſſit animoig ſuum
ius tueri uelit. Cum arbitret᷑ uo iplos leges & lura ſibi hoc ipſo de⸗
here ſubiicere. Hoſpitium: exemplum erit confitear iudices neceſſe ẽ

Hlud ueꝶ eẽ:ꝙ ſæpenumero gloriari ſolet: & ſe extollere aduerſarius
meus ſemper domum ſuam primis urbis noſtræ atq; totlus ltaliæ pri

cipibus hoſpitio patuiſſe: quæ res fibl dat animos & ĩpatientem reddit
ut in ius uocet᷑ttum uel metu uel gratia uel ſuo hoſpitum leges ue⸗
ſtras oportere largiri ſuæ libidini uos arbitrerur. Sodalitatem: exẽ⸗
plum erit. Et ſi nemini cluium noſtroꝶ ludices plures: aut magis fidos
ſodales adefle:ꝗᷓ ſibi meus gloriet᷑ aduerſarlus:nõ tũ ideo decet uelle
quenꝗᷓ ininria oppreſſum eẽ:& plus p̃ſidii in ea ſodalitate: ꝗᷓ ſibi cum
Auribus ineſt ꝗᷓ in rigore luris credei e poſitum eſſe. Sodales aũt ut
eſtus ait:dicti ſunt:q; una ſederẽt ut eẽnt: uel ꝙ ex ſuo datis ueſci ſo⸗
lHti ſint:uel ꝙ ĩter ſe iuicem ſuaderetur: quod utile eſſet. 1 Malcate⸗
m

exempſum erlit. Animacduerti ſudices aduerſariũ meſñ nõ pp ſe audef᷑
mihi obeſſe: ue ꝓpter affinitates prieipum: qs ut optie noſcitis nõ ach
ſalutẽ bonoꝶ ſed i pniciẽ poti traxit. Itaq; nõ debetis id ſudices pati

ut reſpectu affinitatis uxoris cæterarũq; nobiliũ urbis niæ matrona⸗
rum ꝗbus ſemꝑ fortunatus ſuit:in hac libera ciuitate uelit ſjbi &leges
& lura cedere., Siinertiä: exẽplum erit non ſatis æquo aio ferre ualeo

ludlces uita aduerſarii meitq ſuã Inertiã uult apud uos iudicari indu⸗

ſtriam & hoc p̃o moderatior eẽ & m agis iuſtus cẽſerl exoptat. Sed ꝗs
eſt ꝗq hũc hoĩem cuius alus nõ ſolũ ab honeſtis artibus atq; diſciplinis
abhorrult ſedẽt ab illis actiomibus qs uulgares de mechantcas uocamꝰ
nõ ſꝑnat atꝙ contẽnat: Ignauiannerẽplum erit quis ueſtrũ eſt iudt
ces ꝗ aduerſariũ meũ nõ contẽnat atq; oborreat quũ ſe ignauilã ðe ſe
cordiam ſuam retulerit: adeo qdem ẽ hebetiòe tardo igenio ut nec ſtu
diis nec ullis pceptionibus quoꝶ ſibi maxima ſemꝑ copia fuit ĩ ulla re
unꝗᷓ honeſta liiberoq; hoiĩc digna ꝗcꝗ ꝓfecerit. Deiidiã: exẽplũ erit
Cum multa fint in hac uita udices qᷓ uel cõſuetudo ciuſtatis uel reſpe
ctus uirtutis rephendenda faciat.lllud certe nõ ſalum rephenſione ue
rũtamen multapotius indignatione atq; contẽptu dignum uideri de
bet ꝙ maxime in aduer ſarlo meo ſcimus oẽs ulguiſie. Quſ cum ab
ineunte ætate plurimis atq; honeſtis eruditus artibus fuerit adeo deſi
diæ & corpori deditus ſit ut totus ocio marceatitotq; labores atq; uigi
liæ a primus uſq; annis ſuſceptæ: plane oẽs in caſſum abſumptæ fint

lta ut aliquãto melius fuerit nunꝗᷓ percepiſie ſtudia ꝗᷓ ꝑcepta nunꝗᷓ re

petere. Luxuriam: exemplum & ſi antea ſudices qualis aduerſarii mel
uita extiterit urbis ignotum fuit:me dicente nunc primum diſc tis:iſc

enim uitam eius uſq; ab annis adoleſcentiæ inſtituit ut omni mullere

infamiluulgatior ac magis impudicus fuerit:nihil enim ſibi turpe q

ei libuerit credidit. Quare ludices conſiderate ꝗᷓ uos deceat hũc in lu-

dicio admittere qui nihil non turpiſſimum atque infame ſemper in ſe
. De benſuolentia ab auditoꝶ perſona. Tit.x. .
Fortiter: exẽplum erir Quũ ueſtrã iudices ĩ ferẽdis ſenrẽtiſs cõſtãtlã:
atq; fortitudinem cõſideroinihil ẽ ꝙ meoꝶ timeã aduerſarioꝶ ui aut

meas. Soleo ſæpe ante oculos ponere & crebris id ip̃m referre ſermo

nibus ꝗᷓ forti fueritis aio aduerſus eos ꝗ magnitudine ſuæ potẽtiæ ue
ſtra conati ſunt ſudicia ſubuertere: Sapieter: exẽp um erit Nthil E iu
dices ꝙ neæ diffidam cauſæ cmu mihi occutrit apud quos agit̃de hac
pſa re ꝓ qua mihi ſummaẽ cum aduerſario meo cõtrouerſia. Cũ.n.
cõſidero ſingularem prudentiam & in omnibus rebus agendis curã

teſtus
non ſiſ
nitate.

lec atte

multat
ta ti ſ.
gratix⸗
taq
plume
Nadmn

Dun
ccentia

remp.
kabllen
erele
Caſc
niroe
zwo
clve⸗
cci,

An
pri
apt
huil
nuü
ei
mi
lda
gui⸗

G
rar
er
tor
litc

n

pe⸗
eln
4

atq; ſtudium ueſtram ꝗd eẽ põt uel tam arduũ uel difficile qd ueſtræ
non ſit ſapientiæ planum ac perfacile. Veſtræ ꝗqdem hac in noſtra ci⸗
uitate. Sentẽtiæ ita & probate ſunt de laudatæ: ut neq; malori ingenio
nec attentiori ſolettia quicꝗᷓ agi potuerit. Manſuete exẽplum eñ de ſi
multa ſunt ludices ꝗᷓ ueſtꝶ poſſint in hac ipſa cã ꝑprurbare aium. Tan
ta tñ ſempꝑ fuit in ſententiiſ ferendis ueſtra modeſtia ut nec odio neq;
gratiæ contra ius & eq itatem locus unꝗᷓ apud uos ullus fuerit. Bene
itaq; meæ conſultum eẽ cauſæ non iniuria confido. Magnifice: exẽ⸗
plum eſt Quãꝗᷓ plurima ſunt iudices: ꝗᷓ in ueſtrisiſpectare ſententiis
& admirari ſoleam ninil tamẽ eſtquod maliori laude & uenerat õe di⸗

gnum ducam ꝗᷓ ueſtram illam ſingularem in rebus perſiciẽdis magni
1

centia. Minime igit᷑ cuiꝗᷓ mirum eẽ debet ſi populus ipſe in oĩbns ad
remp.ꝑtinẽtibus pcipuo quodam fauore atq; ſtudio ſpectatã & admi
rabilem iuſticiam ueſtrã ſemꝑ peſecutus fuerit. Exiſtimatio.i.iudiciũ
exẽplum erit. Bono & opiimo ꝗdem Ciuitas noſtra pendet iudicio-
Cũ ſciamus tali ĩgẽio uos eẽ pdicos:ut nullius timeatis iniurias:nulliꝰ
linimicitiis:inullũ deniq; impetũ improboꝶ hoĩum ꝗ aium ueſtrum
ab officio deterreant. Expectatio:exẽplum ẽ. Cum hoc ita ſit iudices
ut oibus iuſticiam & æquitatem ſeruaueritis nulla ĩcidit dubitatio ĩter
ciues qn hũc p̃ᷣſtantem adoleſcẽtem abſoluatis qui ꝗqdem ab improbis
acculſatur ſolum ut eum paternis bonis expolient.

De beniuolentia ab rebus ipſis. Tit.xii.
Si noſtrã cauſam laudãdo extollemus: aduerſarioꝶ ꝑ contẽptlonẽ de
primemus exẽplum erit. Niſi cã mea iudices ta is eet ut ſatis ip̃a per ſe
apud uos peroraret pluribus uer bis ac maiori ſtudio uterer. Sed cũ ni
hil ſt qd magis ad rẽ uel publicã uel priuatã piineat ꝗᷓ hoc ip̃ᷣm de quo
nũc ſum acturꝰ:ꝗd ẽ ꝙ tam neceſariæ atqꝙ honeſte rei diffidere debeã
cũ pᷣſertim ea ſit aduerſarii mei cauſa q̃ ſ apd uos accepta fuerit:ipluri

müũ detrimeti patriæ d bonis uiris ꝑnicié allatura fſir. Per cõtẽptionẽ

Id allqui legũt ꝑ cõtẽptionẽ.i.cõparationẽ. Contendo enim ut alunt
quãdoq; comparo ſignificat.Placet. aũt utriꝗp.

De Inſinuatſone. Tir.x ii.
Quibus pricſpio uti nõ poſſumꝰ:quo pacto prĩcipiũ d ĩſinuatio diffe⸗
rat ſuꝑlus patuſt. Tit.yi.de Exordio. Diligeter: attẽtus hic reddit᷑ he-
rẽniꝰ. Aium auditoris a nobis alienat.i. quũ materia nõ placet audis
tori: ut puta dãnare caſtitatẽ apd uiꝶ ꝓbũ: uel luxuriã approbar caſto
uiro aut laudare cõtinẽtiã ĩpudico: tũc.n. auditori animus alienatur
mnm iii

Turpis aũt cauſa bifariã eẽ põt.A ut reſpectu ipſius materiæ: Aut re⸗
ſpectu auditoris. Vnde ſi cõtinentiã iniquo laudes reſpectu auditoris:
Torpis cauſa dicit᷑.Hinc Vlctorinus ait ꝙ duobus modis eã cõtrahit
turpitudinẽ: aut enim res turpis ẽ aut ꝑſona. Si pſona turpis fuerit aut
alium hoĩem ſublicies ꝗ amat᷑ aut rem ꝓ ꝑſona. Deinde ſi res turpis
fuerit aut aliam rem quæ honelta eſt ſubiicies aut rem ꝓ homine &c.
Perſuaſus motus ad credendum. Turpitudinem habebit: tunc cau
ſa turpitudinem habere: intelligit uel quum ꝑ ſe rurpis eſt ur diximus
uel quum auditori nõ placet illam audire et i honeſta eẽt. Hominem
non rem. Idem Cice. Ilb.i. rheto. de Inſinuatiõe quoq; meminit aitq;
ꝙ ſi cauſæ turpitudo cõtrahet offenſionem autꝓ eo hoĩe in quo offen
dlitur alium hoĩieʒ ꝗ diligit iterponi oportet. Aut ꝓ re in qua offendit
alilam rem quæ ꝓbetur. Aut po re hominẽ. Aut ꝓ homine rem: aut
ab eo quod oderit ad id ꝙ animus auditoris diligit traducat᷑ &c. Exem
plum inſinuatlonis ponedo homiuem ꝓ hole: etit huiuſmodi. Nemi⸗
nem ueſtrum fugit ſudices quãta noſtram ĩ remp. ſuꝑioris aphricani
mertita extent in hunc uſq; diem:ꝗ tam & ſi celebres triumphos uelut
Immortale quoddã uirtutis ſuæ pmium duxerit nunꝗᷓ tñ eam laudem
diuinis tanti uiri meritis æquã cẽſebo. Quo circa mea ꝗdem ſnĩa ſuis
habẽda poſteris & referẽda uidet gratla ꝗdiu in hoc pulcherrimo ac
floremi Imꝑio maxima uiri hulus tenemus & ſenumus beneficia. Cũ
itaq; Tiberium gracchum aphricani ex filia nepotem tãꝗᷓ ſeditioſum
qdam accnſauerint & euertere penitus conati fuerint Aui meritis ſal
tem abſoluẽdum cenſemus. Rem pro re: Verres tripũhauerat de da
cis: ptor poſtea in ſicilia turpiſſime ſe geſſit hinc muluis crimimbus ac-
cuſatus eſt. In deſenſionem aũt elus trahet᷑ exordium ab re gratatquã
contra dacas geſierat. Exemplum itaq; tale erit: Crebras dacarum re⸗
belli ones quæ proximis annis fuere: Neminem ueſtrum iudices igno
rare arbitror. Nec ullus erat qui ſe cõtta immanes barbaros romanaʒ
expeditionem ducere ꝓſiteret. Cum unuſquiſ; graue bellum id ar-
bitraret huic iñ ꝑiculo ac labori ſeſe ducem Verres obtulit: qre infre
nam gẽtem magna cum uirtute fudit: ac noſtro tãdem imꝑio ſubegit
hæc ſunt ſudices præclara Verris geſta: quæ uos admonere debẽt quo
ties de criminibus eius dicit nõ tm pᷣſentem ꝗᷓtum ante actã & ſuꝑiotẽ
ulſtam iſpicere oportere: Cum plertim illa uobis notiſſima hæc uero
P maliuolos hoĩes & inuidos falſa ſint. Hoĩem nõ rẽ: exẽplũ erit a. C.
Mario ꝗ accuſatus repetundaꝶ ſic exordiendo defendi poterit. Am
pliſſima uirtus. C. Marii. & clariſſima rem geſtaꝶ gloria eouſq; creuit:
ut cum finibus romãi im perii fere terminet. Quare iudices iniquum

Aute,
lort
Görm
erlaut
t
le⸗ Ne
Gnccn
dlrimn
minen
lt a
ofen
fenc
emta
„Dien

Nen

hticnl
sve
auden
Uili⸗
mo
C
ſum
Ned
sa0,
mgt
nte
glono
wanuz
1 A/
eluſre
beptt
qo

ooe⸗

lelo
1 10

ℳ

cen
n

uobis & indigum uideri debeat tantam claritatem ſuſpicione oblecti
criminis obſcurari. Rem nõ hoĩem: exemplum erit huiuſmodi: pyr⸗
rus epvrota cõtra romanos tarentinis faue bat. Eius megicus democa
res romanos petiit polliceus pyrio ſe uenenum datuꝑꝶ ſi romanis rem
gratam faceret. Romani aũt illum captiuũ remiſere ad pyrrumt qͥ de
re ductus eſt ad ſupplicium. Res ipſa reſpectu auditoris. i. ipſius pyr⸗
rhi turpitudinem habet. Poterit tamẽ orator ita exorditi. Cum nulla
in ꝓditores habẽda ſit miſericordia magnifice pyrrhe nõ negabo De
mocarem iibi uenenum paratuꝶ omni ſupplicio eẽ digniſſimũ. Sed
cum medicinæ ꝑitiſſimus ſit & phiæ omniq; bonaꝶ artium ſciẽtia eru
ditus curãdum eſt a te pyrrhe ne tot bonæ artes depereãt. Itaq; nõ ho
mini ſed eius doctrinæ ignoſcẽdum uidet᷑. Non placere nobis:exem
plum ſumit᷑ ab mortte Aiacis in defenſionem VIvſlis. Res indigna iu
dices & prorſus nefãda ẽ: quam aduerſarius meus diebus ꝓximis com⸗
miſſam dicit. Quis.n. fere poſlit uiꝶ fortiſlimũ atq; itegeriimũ Aia⸗
cem dolo & pdidione iterfectum eẽ. Quis ſatis ſupplicii poſſet excogi
tare illi q clariſſimũ græciæ lumen tam crudeliter extixiſſet. Illud autẽ
optarẽ iudices ne dolor ac ira illius cæde ſumpta magis hoc iudiciam
ꝗᷓ eꝗtas regeret:aut ne ſtudio ulciſcẽdi pœnã inocens ſubiret. Nihil.n.
ambigo VIyſſem tam lõge ab hoc abe ſſe maleſicio: ut nihil magis ue
tum dici poſſit: qd niſi certis & aꝑtiſiimis rõnibus uobis oñdero:oẽʒ ꝓ
ipſo pati pœnã ac ſuppliciũ nõ recuſabo. Nefaria nefandũ ẽ nõ fan⸗
dum. Nefarlũ qd ſacta polluit farre pio ſolita celebraritergo nefarii ſa
crilegi. Ita ſcribit Pedianus. lib. li. Verrinaꝶ. Aliquoꝶ iudic ũ de ſi⸗/
mili cã:docet iſinuationes ẽt ꝑ cõparatiões reꝶ fieri debere.lItaq; debet
orator exponefr cãʒ ſuã:& ꝑ cõparationẽ aliã adiungere.Auditor.n.ꝗ
prius cãæ turpitudinẽ obhorrebat attẽtus fiet tanꝗᷓ noua auditurus ꝑ
illã cõparationẽ. Vt ſi Cicero defendens Milonẽ ꝑ cõparationẽ affe⸗
rat horatiũ quoq; ſororẽ occidiſſe & ſaluũ & abſolutũ fuiſie c. Aut
de eadẽ.eãdem cãm dicimꝰ quũ & idẽè ſcelus & quũ ob eãdem cauſam
cõmiſſum ẽ.Vt ſi duo eadẽ cã ĩpellẽte hoĩem occidiſſent.Priorq; abſo
lutus eẽt.Eodẽ pacto alter abioluẽdus uidet. Aut de minore: exẽplũ
eſt. Nunꝗᷓ placult maioribus nr̃is iudices temere ꝓpcedi quũ de fama
& ſalute agit᷑: ꝓbatione.n.luce clariores eẽ cõuenit.Nimiꝶ igit᷑ ſi ca⸗
pirolinus quũ apud Cæſarẽ furti accu ſaret᷑ ꝙ aureaʒ coronam ex ipſo
Iouis ſimulachro ſobſtuliſſet & ſi manifeſtis incicils cõuictus uideret᷑
a Cæſare tamen abſolutus & liberatus fuit. Quare iudices arbitror ni’
hil aduerſus morem noſtroꝶ maioꝶ in hac criminatione (qua ꝗdẽ lu⸗
clus de rebꝰ maximis furti reus agit) ꝑ uos decerni cõuemire: nig uerl
m 11

tatem ipſam firmioribus argumẽtis:ꝗᷓ luſpicionibus aut coniecturis
ꝓbatã eẽ uideretls. Aut de maiori: exemplũ erit. Nõnulli ſũt iudices
ꝗL. Antoniũ accuſabãt ꝙ ſeruũ ꝑ factionẽ ad Põpeiũ fugientẽ uſq;
ad necem pulſauerlit ii tũ minime reminiſci uident᷑ ꝙ fuluius ei filium
Gatllinæ caſtra ſeꝗntẽ occidit:addẽs ſe filiũ pr̃iæ nõ catilinæ nõ ꝓdi⸗
toribus genuiſſe. Quare ſi fuluius ꝗᷓ nõ uerberauit ueꝶ occidit filiũ ꝓ

prlma abſolutus ẽ: ꝗto magis in leuiori cã. L. Antonius abſoluẽdus ui

det᷑. Pedetentim paulatimiprius. n. iudiciũ ꝓferemus de minori uel de
maiori:deide cãm nr̃am ſubiiclẽus ꝑ cõparationẽ: ut patuit ꝑ exẽpla.
De aduerſariis:exẽplũ erit. Nihil dicturus ſum iud ces de latrociniis:
homicidiis & adulteriis cæteriſq; ſceleribus aduerſarii mei: ꝗᷓ ꝗdem ſu⸗
perioribus tꝑibꝰ tam in pegrinos ꝗᷓ ĩ ciues nefatiæ d crudeliter admi⸗
ſit.ſum.n.in aliis ĩpeditus ec. Id aũt ꝑ occupatione fit. De aliqᷓ re eoꝶ
exẽplũ erit. Teſtor iudices me uos nõ adiiſſe ut in hac cã qᷓ nunc agſt
quicꝗᷓ acturus ſim. Nihil. nead me ꝑtinet ſiue abſolutus ſit hic reꝰ ſjue
acculator fidẽ uobis faciat. Arbitror tñ prudẽtiæ ueſtræ cõuenire dili
genter aduertere qd hoc in ludicio decernatis: ſæpe enim mnuidorum
maliuolentia miſeros inſectatur.
De inſinnatione ſi perſuaſus auditor fuerit.Tit.xĩiii.

Fecerit fidem auditoribꝰ:fides ẽ firma opinio:ut inꝗt Qicero in parti
tionibꝰ. QQulbus rebus fides fieti ſoleat:fit fides ꝑx argumẽta d rönes
hinc ait Cicero in partitiõibus ꝙ argumẽtũ ẽ ꝓbabile inuentũ ad fa⸗
ciẽdam fidẽ. Et in topicis inqt. Argumẽtum rõᷓ eſt qᷓ rei dubiæ faciat
fidem. firmiſſimũ adiumẽtũ. Exẽplũ eſt lõge ſua iudices opiniõe fai
litur ꝑs aduerſa.ſi fidẽ putat apud uosteciſie iis argumẽtis rõnibus
ꝗbus in hac ẽ uſus cã. Et ut clare ꝑcipiat quã uim cætera ſint ĩ ꝑſua⸗
dedo habſtura argumẽta: ab eo me uobis inceptuꝶ eẽ polliceor: quod
ipſe fortiſſimũ ac firmiſſimũ ſuæ cãæ putauit adiumẽtũ:qd miſ plane
docuero nihil prorſus de cæteris argumentis apud uos cõtendam dec.
Aſax pᷣterea in petitlone armoꝶ achillis ut ſcribit Ouid.Ii.iii. met.lIn⸗
ter firmiſſima argumẽta ait de achille. Frater erat fraterna peto: ꝗd ſã
guine cretus. Siſy phio furriſq; & fraude ſimillim? illi. Inſeris æacidis
alienæ noĩa gẽtis:ad qd ulyſſes reſpõdẽs ait Dũmodo ꝙ fratres The⸗
lamon peleuſq; fuerſit. Alacis meritũ nõ ſit:nec ſanguĩs ordo. Sed uit
tutis honor ſpoliis qᷓratin ſſtis. Aur ſi pximitas primuſq; reqrithæres
Eſt genitor peleus:eſt: pyrthus filiꝰ illi:quis locus aiaci? phthiam hæc
ſeyronq; ferant᷑. Aduerſarii dicto exemplum erit. Quod in primis
noſtræ reip. ratlo ſit habẽda iudices:id lta hõeſtũ ac necelſlariũ eẽ dico

Knir
hac

lIä h
vobis
cduel
Peita
inme

ptall
delia
abhu
mam
Nele
ſeice
heme
mus⸗
lene
Ni
eſ
ld

eurs

cdcts

tell⸗
ſlli
Gust
velt⸗
ri
dol

ei l
n

etog
cag
e
kecht
otun

ut nihil ſit qd huic rei ſit anteponendũ. Verũ qm̃ aduerſarius meꝰ ab
hac Ipſa re ſuæ cauſæ ſumpſit exordiũ uelut ego huic ratiõi diſſentiã:
Illã habetote cãm meã cũ utilitate reip. coniunctam:nec me quicꝗᷓ ab
uobis ſperare niſi illud feceritis qd publico bono magis cõuenire iudi⸗
caueritis. Nuperrime: In principio. n. & in fine ualidiora cõſtituunt.
Erit aũt exemplũ tale: Cũ ꝑ multa iudices aduerſarius meus ſuæ cãæ
in mediũ attulerit adiumẽta ab eo potiſſimũ incipiã ꝗd ille nouiſlime
ꝓtulit. Nihil ait eẽ ex his ꝗᷓ ad iuſtitiã ꝑtineãt qd magis oportunũ ſit ꝗᷓ
delicta debito ſupplicio coherceri. Ego uero arbitror nihil eẽ magis
ab hũanitate remotũ ꝗᷓ hoĩem inocentẽ plecti ac ſub ſpecie iuſtitiæ ſũ
mam inigtatẽ & crudelitatẽ agi. Aut dubitatiõe utemur: Exemplũ ẽ.
Neſcio quo me uertã ſudices & inde potius dicendi ſumã initiũ: tor.n.
ſe ĩde ad rñdendũ rõnes ingerũt: ut undecũq; incipiã plane uidear om
nem eius argumentatlonẽ poſſe diluere. Aut cui loco primũ rñdea⸗
mus:Exemplu ẽ cũ cæteris in cauſis ſudices id in primis curæ mihi lo⸗
leat eẽ ut excogitẽ ꝗbꝰpoſſũ aptius argumẽtis cõtrarias rõnes diluere:
Nũc nõ q inueniã ſed cui potiſſimũ loco rũdeam mihi multo magis
eſt difficile:adeo.n. pplexe Aduerſarius meus ſua oĩa miſcuit argumẽ
ta ut cui potiſſimum tanꝗᷓ firmiori reſpondeam penitus ignorem.
De inſinuauone Si defeſſus eſt iuadex audiendo. Tit.xv.
Apologo:Apologi ſunt ex rebus humilibus cõpoſitæ quædã formæ
ac ſpẽs ad uluendũ.ut extat illa de mure & leone. Victorinꝰ id ſcribit
lIib.i.rh. Quin. aũt li.v. c.x. de rõne exemploꝶ ſic ait.lllæ quoq; fabel⸗
læ:quæ etiam ſi non originem ab Acſopo accæperunt. Nam uidetur
earum primus auctor heſodus: nomine tñ Aeſopi maxime celebrant᷑
Ducere alos ſolent præcipue ruſticoꝶ & imꝑitoꝶ qui & ſimpliciꝰ quæ
ficta ſunt audiunt.& capti uoluptate facile his quibus delectãtur con⸗
ſentiunt. Siqdẽ & Menenius agrippa pla bem cum patribus in gram
tradit᷑ reduxiſſe:nota illa de mẽbris humanis aduerſus uẽtrem diſcor
dibus fabula. Vt & Horatius ne in poemate quidem humile gũis hu⸗
ius uſum putauit. Olim quod uulpes ægroto cauta leoni. A fabuta:
fabula eſt in qᷓ nec uere nec ueriſimiles res continent᷑. Cuiuſmodi eſt
Angues ingẽtes alites iugo iuncti. Id ſcribit Cice. Ii. i. rh. Et Victorin
inꝗt fabulæ ſũt ꝗᷓs fere uidemus extitiſie ex phædris Medæis. Clytem
neſtris. altiſq; ſmilibꝰ. Apologo: Exemplõ erit. Qm uideo iudices ani
mos ueſtros multitudine uerboꝶ aduerſarii mei eſſe defeſſos puto nõj
uobis ingratũ eẽ:ſi apologũ narrauero ꝗ pulchre legit᷑ apud Aeſopũ
de Coruo ægrorãte: ſic enim ait. Coruꝰquũ ægroraret matrẽéroga⸗
ult: ut ſua ꝓ ſalute deos pcaret᷑. Ingens m noli porare ſed deos ponꝰ

precate ut ſalutem mihi reſtituãt:ei mater ſcite rñũdit quẽ deoꝝ ilbi fe

re ꝓpitiũ putas cũ nullꝰ ſit e cuiꝰaris ſacra nõ rapueris:? ꝑ id ſignifieãs

ꝙ qul in proſperitate quẽuis offendit in aduerſis amicum ſibi reperit
neminẽ. Vtrũ aũt idem aduerſario meo cõuenjat nullos profecto la⸗
tet. Oẽs n. fere aut factis aut uerbis olim offendit. Vnde auxilio ali⸗
quo dignus eſſe uidetur minime:p̃ſertim cũ eius nunc crimina aper⸗/
tiſſime lint. A fabula ueriſimili: Exẽplũ erit. Narrabo iudices fabulã
quæ nõ penit forſitã abhorret a ueritate. Quidã cũ omne pfimoniũ
amiſiſſet ꝑditis liberis de axore fato abſũpta ad ꝗᷓdã laqueo arborẽ ſe

ſuſpendit. forte euenit uti a ptereunte inciſo laqueo rdſtitutus uitæ ac

ſeruatus ſit. A git inde iniuriæ cũ liberatore ſuo corã p̃tore:eo ꝙ; mo⸗
ri cupientẽ impedhlerit: neq; pmiſit ipm finire morte miſerias. Is ꝗ ſuæ

fuit auctorlſalutis nihil in medlũ affert niſi pietatẽ ac miſericordiã ſuã:
nõ oportere aũt ob ſuũ bñficiũ ſe ad ſuppliciũ repoſci. Sed ĩgratl po⸗

tlus crimen ĩ ſuũ accuſatorẽ agi cõuenire. Simile mihi accidit cũ ad?
uerſario meo ludiccs qm eſ ab iniurla ꝓphibui nec ꝑpmiſi liberos ac cæ
teros neceſſarios furori ſuo. Nũc uero ab eo ſub alteriꝰc æ p̃textu re
us agor. Videte itaq; quã apd eũ gfam ꝓ bñficio cõſequor: ꝗd; uos ᷣ
moribꝰ ſuis ac de uita iudicare cõuenlat. Imitatiõe: Fxemplũ erit. Ne
ſcio iudices an not ifit uobis pcurator negocloꝶ geſtoꝶ iter me & ad
nerſariũ meũ:ꝗ ſi ur̃as ꝑꝑ occupatlões minus familiaris cognitus ſit
ꝗᷓ oporteat. Curabo ipſũ uerbis & geſtũ ꝗᷓto aptius fieri põt rep̃ſenta⸗
re. Eſt ſiqdẽ hõ ſtaturæ breuis naſo ſimo & lingua balbutiẽte: Cui ſa⸗
ne uox magis naribꝰ ꝗᷓ palato reſonat &c. De prauatlõe: Excplũ erit⸗
Nunꝗᷓ dubitaui ludices ꝗn religioſi uiri nr̃æ urbis luxta ſanctiſſima do
cumenta lua talẽ ẽt uitã agerẽt. Docẽt.n. uulgꝰeo maxĩe oportere cõ
jugatis mulieribꝰabſtinere: qm ſacris fis cauet᷑ ne quos deꝰcõiũxit hõ
ſeꝑet.Ex qᷓ ſnĩa illd aiunt cõleꝗ tolerabiliꝰeſſe fortaſſe ẽt eligibiliꝰmul
taꝶ uirginũ & ſi religiõi dedicataꝶ intactà lbare pndicitiã ꝗᷓ ſacꝶ uio
lare coniuglum &c. Inuerſione: Exemplũ erit. Ne ueſtras aures ſam
multorum uerborum partis aduerſæ tedio defatigatas ulterlus ofone
mea afficſam iudices: Narrabo qua uerborum inuerſione fæpe uti ſo⸗
leat uicinus meus maxime quum animo turbatus eſt ſolet. n. non nũ
quam quum iratus eſt: uel ſeruo uel ancillæ illd miari niſi caueris ho⸗
die uel hoc tibias tibi eruã digito uel oculos hac falce abſcidã Ettu mu
lier temulẽta ac ĩpudica nõ potes diutiꝰfallere. an reris me his auribus
non uidiſle & his ipſis oculis non audiuiſſe: Sunt & huiuſmodi plura.
Sed iam ſi placet iis omiſſis ueniamus ad ea de quibus hoc ĩ ſudicio mi
hi firma eſt cum aduerſarlo contentio. Ambiguo: Exemplũ eſt Res

ſo.

lſteis

tperte
dol⸗
o
2er
labei
roni
oiſ
liter.
m
lie
ͤſi
ulpo⸗

ad.
xcc

losd

ſe

ctlH
do

nec
thö
rl

o

ſum
ve
ſo⸗
nĩ
ho⸗
mil
bbus
Grn
l
1

vaGd

eteandi ſunt ludlces animi riſu aliquo ubi audiendo defeſſi fuerãt. Ita⸗
que id agã prius de nde ad cãm ꝗᷓ mõ agit᷑ reuertar. Sutor ꝗdã militis
cuſuſdã uxorẽ noĩe Gallã ſub ingens interrogato ſuo a familiari quid

ageret:? rñdit ſe Gallã ſubigef: Vir ꝗdã uobis ꝓfecto notus illac forte
tranſiens idq; acclpiens uxorem Iuã eiuſdẽ noĩs ſuſpicatꝰeſt: lratꝰ igit᷑

domũ adlens illã baculo petiit: nullo uerbo prius edito. Vbi uero mi
ſellã pene occiderat inꝗt ĩpudica mulier ꝗd tibi ẽ cũ ſutore: faciã poſt
hac ne unꝗᷓ amplius talia cõmiſeris. Iurabat mulier ſe hoĩem illũ ui⸗

diſie nſꝗᷓ:uixiſſeq; ſp pudice.demũ noĩs ambiguitate uerberibus affe
c eſt: Sed reuertamur ad cãm. Suſpitiõe: Exemplũ erit Siꝗs ueſtrũ

Iudices eſt ꝗ aduerſarii mei pr̃em reqrat ſciat illũ eſſe cunuſdã filiuʒ ꝗ
nunꝗᷓ niſi cubito naſũ tergit: Nũc aũt ad cãm potius quã acturus ſum
mentes aduertite &c. Intellexit aũt laniũ Irriſione: Exemplũ erit. Non
migꝶ eſt iudices ſi uos attentos & dociles fecit aduerſarius meꝰ:qm Ci⸗
cero fablo atꝙ boetio ſemper ſtudet. Id eſt Cicer amat fabas & boues⸗
Stultitia: Exemplũ erit. Qm tempus hortat᷑ me iudices aliꝗd dicere
quod aĩos ur̃os reficſat Rem uobis exponã:qᷓ ut ſpero cũctis non me⸗

diocrem riſũ excitabit: Vt ĩtelligatis qᷓ prudentia degãt pleriq; noſtræ

urbis cauſidici. Fuit olim Iudices hac in nfᷣa ciuitate Vir ꝗqdã ſũmo iu
dicio.Is quũ ſe domo cõferret in foꝶ clientũ ſuoꝶ cãm acturus ſecꝰfa
bri limen pᷣterlens Candentẽ adhuc ferri laminã in uia ſtratã conſpe⸗
xit. Vir prudentiſſimus illico ferꝶ eleuat ut in fabri domũ coniłclat. ꝗ
de re ita ꝗqdem exuſſſt digſtos ut nõ ſine gemitu dolorem oñderit Poſt

haæc magno clamore in fabꝶ irruit illum arguens acriter. Rñdebat fa

ber non ſua cauſa uerum ipſus imprudentia ſe ipſum offendiſſe: Vta
que hominem ſimplicem magis confunderet paruulum aduocat fili⸗
um lubens ut eandem laminam tollat. Ille uero prius ſputo ferrũ ſpar
ſit: Cumque illad ferueſcere uideret ait non tangam pater. Tũc Cau
ſidicus aduertens tandem ſtultitia ſua tibi ipſi nocuiſſe neniam a fa⸗
bro petiit. Experimentum autem hoc tanti ſe facere ait ut in rebus eti
am aliis prodeſſe ſibi poſſet.ltaque ubi e foro domum ſe recipit ei ux
or polentæ ferculum appoſuit feruens maxime: qui memor egreglii
documenti nuper a fabro accepti in ferculum ſpuit. quod uidens non
ferueſcere ſicut in lamina ferri uiderat Iam ſecurus polenta os adim⸗
pleuit. Quantus autem hic fuerit dolor Iudices quis non uiderit. Ac⸗
cuſabat poſtea & uxorem & fabri documentum. Multa denlque iu⸗

dlce, de homine iſto narrare poſſem: uerum ad cauſam noſtram re⸗

uertamur. Exuperatione: id eſt hyper bole & exceſſu ueritatis.
Erit autem exemplum. Quum puer lam adhuc eſſem Iudices ſæpe

ſnes grädæuos referre audiebã inſulã quãdã eẽ extremis ꝑtibꝰ orbis
hſitam ubl mures aduerſus leones pugnarent: nullã; tante magnitu⸗
tudinis ferã eẽ neq; tam ſæuam quã uerberibus caudæ non poſterne⸗
rent. Addebant inſuꝑ dentes illis eẽ: q̃les ſæuiſſimis apris iſlunt:q ꝗdẽ
ſi ulla poſſent arte uel hũano donari ĩgenio nullũ bello aptius an mal
nec fartius eẽ poſſet: plura ſis adderẽ niſi uidet᷑ ingens riſus negaret fi
dem. Rectius itaq; me cõuertã ad cãm de qᷓ mihi ſũma eſt cũ aduerſa⸗
rio cõtrouerſia. Collatione.i. com ꝑatiõe aliqᷓ. Exemplũ erit Non pu
to iudices me uobis hoc tꝑe moleſtũ eẽ ſi uim & cõſuetudinẽ maiorũ
in reip. Adminiſtratlõe ſimilitudĩe aliqᷓ uel compꝑpatiõe exp̃ſſero. Sicut
eni ꝑitus gubernator nauis nõ ſp eundẽ curſũ tenet ꝗᷓꝗᷓ ad unũ ten⸗⸗

dat portũ: ſed clauũ ꝓut uentoꝝꝶ fert ĩpetus moderat᷑: Sic ẽt nii ſuꝑio

res ꝗbus reſp.ſe ipſa cõmiſerat: Cũ unũ ſemꝑ finẽ intẽderent tñꝓ tẽ
porum uarietate leges & iſtituta ciuitatis exponebãt. Ex quo actum ẽ
ut interdũ reus abſolueret᷑: ubi ꝓ eodẽ crimine alio tpe graui ſuppli⸗
cio coherceret᷑. Merito ſtaq; pᷣciĩpuã adepti ſunt laudẽ: Exemplũq; po
ſteris reliquerũt: quo tranꝗlle poſſet tute regi ciuitas. Qua de re ne⸗
queo nõ optimã de uobis ſpẽ habere. Dicã igit illud quod ad ueritatẽ
cauſæ meæ ptinere uideat᷑. Vos aũt ut ſoletis benignos attentoſq; mi

hi p̃bebitis. Ablectiõe lr̃aꝶ: Exemplũ erit: noui iudices aduerſarium

meũ a teneris uſq; annis Mero ſtudulſſe uolebã homero dicere:& nõ
poculis ſed oculis bibiſſe. Lrfaꝶ mutatiõe: Exemplũ erit R eferã ludi
ces Marci balbi eloquẽtiã. Is eni cenm aliqñ rogatus eẽt ut ĩ cõcilio pu
blico ſnĩaʒ ſuã explicaret hoc pacto exorſꝰ ẽ: Si patres cõſcripti recte

conſidero diſciplinã atq; inſtituta maioꝶ nr̃oꝶ nihil eſt quod noſtræ
reip.magis cõuenitr᷑ arbitror ꝗᷓ in oibus rebus gerẽdis ſeruate modeſti

am. Cunq; ingens riſus omnibus exortus eſſet ita confundebatur ut
nec uerbum efferret amplius: Redeo nũc ad cãm de qua nunc agitur.
Expectatione: non ſtatim poſt aduerſarii argumenta reſpondete ſed
tanꝗ reſponſurum expectent auditores uti Virges ægit qui quidem
poſt alacis'aduerſatil ſui rationes paulum immoratus eſt.de quo Naſo
libro.xili.met.ſic ait. Finierat thelamone ſatus:uulgiq; ſecutum. VItia
murmur erat. donec laertius heros. Aſtitit: atq; oculos paulum tellure
moratus. Suſtulit ad ꝓceres:ex pectatoq; reſoluit Ora ſono:neq; abeſt
facundis gratia dictis. Expectatione: Exemplum erit. Cũ ueſtras aus
res audiendo feſſas aduertam iudices locoſa quædam ĩ medium ferã.
Marioctus noſter heſterna luce ruſticũ quẽdã deluſir dum defeſſis au
ditoribus ſuis ueluti & uobis nũc accidit Magna uoce ruſticũ ad ſe uo
cault.qui ubi acceſſit tũc Marioctꝰ ſimulandi & diſſimulandi peritus:

kanel

ſoſte

ltibun
bus ge
to rub
aliqd
erlten
teſpo
eſtue
ſehle⸗
Ultaten
breutt
Gillssa
nocit
Wc
Ade
Ue
kece
ani
Ute
hepe
e don
Docte
lenad
rem
tych
tun
on
Pela
es
dorn
bisg
ble
Ptis
büs
dea⸗
bene

Aun

arb
go⸗
Rternen
ge⸗
aI
guel
dvern
Wwo
maiots
,Den
ten
iſo
ttüpi
auni
D

n
eo⸗

eitni
ol
um
rno
dh
du
ede

dektl
forut
ſtut⸗
. ſcl
ſgem
Nalo
Flti⸗
larte
belk
Saus
eti⸗
ſsar
ſeu
i

Ntr

ſtansin ad miratlone nullũ uerbũ fecit. confulus agreſtis receflir.Tte

poſtea & tertlo eũdem ſiauliter reuocauit. decepitq;. Aſcendit deinde
ttibunal quaſi noua magnaq; de illo dicturus. Vniuerſiſq; expectanti
bus ꝗdnam eſſet acturus tandẽ tacitus inde deſcendit. Tunc ruſticꝰtãa
to rubote affectus ut oĩbus riſum ingentem moueret. Ego etlã ſimile
aliqd agerẽ niſi ad tales iocos male inſtitutus eſſem. Satis igitur nobis

erit ex me cognoſcere ab aliis geſta. Reſtat quid fim aduerſario meo

reſponſurus placidis auribus intelligece. Similitudine: Non mirum

eſt iudices ſi aduerſarius meus cum temeritate locutus eſt putat enim

ſe hic in ueſtro conſpectu eſſe tanquam ſit mimus inter anſetes. No
nitate: Magna res iudices nuper accidit: quam ꝙ uos defeſſos aduerto
breuiter enartabo. Bos quidam ſylueſter horrendæ magnitudinis de
uillis amplis meridie piſanam urbem irrupit. ſtatimq; muglitu horrilo
no ciultatem omnem deterruit. deinde nũc hos nunc illos aut cornu
aut calce offendens omnibus erat pauori maximo. Baliſtis demum be
de bellicis machinis oppreſſerunt: Hæc ſũt iudices noua quæ uobis du
xi referenda priuſꝗᷓ meam cãm exordirer quo ueſtri animi defatigati
recentiores eiſent ad meas rõnes intelligendas. Hiſtoria: Quæ uros
animos audlẽdo defeſſos leuare poſſint Iudices aliqua ex hiſtoria bres
ui referam. Plutarchus in Antonii uia ſcribit Aguſtum Cæſarẽ quuʒ
in epiro ante lucem caſtris egreſſus eſſet naueſq; uiſeret obuiã habu
iſſe hoiĩiem qui aſinum agitabat.Roganti aũt Cæſari qd ei nomẽ eẽt
reſpondit ille Eutycho ſibi nomen eẽ: Aſinũ uero niconta appellari.
Potitꝰ deide uictoria Cæſar quũ ea demũ loca ornaret ſtatuit iter cæ⸗
tera hoĩem & aſinũ æneũ. Audiſtis ludices rẽ nõ uulgarẽ neq; uſitatã
tempus eſt ut cauſam meam uobis annuentibꝰ exponã. Præterea eus
tychis:eutycheos dicit᷑ fortunatus fœlix eutychia foœlicltas bona for?·
tuna.eutycheo fœlix ſũ.nicao uinco ſignificat.nici uictoria dicit᷑.nici
tis ulctor niciticos uictorloſus. to nicos niceos uictoriꝛ. Inter⸗
pellatione: intetruptione interpoſitione. Exemplum erit: Cũ nihil iu
dices conſtituiſſem extra cauſam dicere factum eſt ut multitudine uer
borum defeſtis animis ueſtris me conuertam potius ad eam rem qᷓ uo
bis gratum aliquid afferat. Velim igitur mihi reſpondeat Albinus p⸗
pinquus meus uobis familiaris quis alus aut ſententla ei ſit de nu⸗
ptiis:quas diebus ſuperioribus inſtituit. Dic Albine quæſo quã ex oĩ=⸗
bũs uoluptatibus per te iam habitis efficatiorem habueris: Nec te pua⸗
deat. Omnibus enim rem gratam facles aut mihi ſoli ĩ aurem tradas.
bene ſe habet iudices R efert albinus puellam ſexagenariam uxorem
aſſumpſiſſe cui lippientes oculi atti dentes & pectus inane ac rugoſum

ſiet habet èe cætera maximam cullibet Nanſeam mouentia, quæ!ali⸗
ud tempus differo. ut ad cauſam reuertar audite quæſo benignis auni⸗
bus. Arriſionetarridere eſt alteri ridere. Ouidios Riſerit arride. Erit
autem Exemplum Quonlam tempus hoc iu ices exigitr ut aliquid i⸗
ter agendum cõmemoretur:quod uos defeſlos reddat attentiores re⸗
feram paucis. Fotbias uir facetiſſimus Cum Runum hominem illi
teratuin & inſipitentem cui ſane etiam minima res riſum cõmouebat
ſoluto plerunq; riſu animaduertiſſet Ei tam luauſter artidebat ut nẽo
illic præſens eſſet quin ex tali arriſione maximam uoluptatem percipe
ret. Solebat etiam non nunꝗᷓ in os ridentis digirum coniicere & nde
confeſtim reuocare. quod homo Inſulſus & inſipidus aduertens quu
ſe deluſum ici Intellexiſſet aſleruit ſe uelle dentibus ulcſel. Qua re co
gnita forbius Cundelam recenti ſeuo confectam implicuit digito: ſta
tutoq; tempore cachinnanii arridens ut ſolebat Candelam pro diglto
in os ridentis illi o mittit. quam ille actiter compreſſit Forbius autem
illius papirum attrahens feuum ĩ ore aduerſarii ſui teliquit. Tũc pla⸗
ue tãtus omnibus riſus motus eſt ut nullus fere eſiet quin effunderet
lachrymas. Confuſus ergo rufinus celeri gradu inde d ſeeſiit. Sed de
hoc ſatis:nunc ab ſoco ad rem ſeriam uenlamus. Si promiſerimus alt
ter ac parati fuerimus nos eſſe dicturos: ERxemplum erit. Cum inſtitu⸗
iſſem iudices apud uos agere quo cæteris in eauſis ordine ſoleo nouo
quodam inuſitatoq; dicendi genere utar aduerſarius. n. ueſtras aures
defatigauit illud igitur iudices profitear mie nihil ſuperuacuum ut alli
faciunt niſi quod neceſſario dicendum erit in medium allaturam. So⸗
lent eniun alii plerunq; tempus conterere ut eorũ oratio magis ſplen
dipa ꝗᷓ uera uideatur Hinc eiiam non pertinentla ad cauſam efierũti
Incipiam itaq; omiſſa nartatone cæteriſq; adiumétis ab ea potiſſimd
argumentatione: in qua totum ſuæ cauſæ robur credit eſſe repoſitum
daboq; operam Iudices uii id breui & dilucide expecam.
DDeinfinuationis & Puncipi Differentia. Tit. xx=u
Inter inſinuationem: In quibus principium & Inſinuatio differant in
uibus item conuenlant breui edocet: In principio ſtaum apertis a=⸗
donibus reddimus auditores aut beniuolos auta ttẽtos aut dociles. In i
ſinuat one uero occuſte per didimulationem eandem illa omnia cõfi
cimus. Ad eandem commoditatem ideſt utilitatem ut doc iles atten
ti beniuoliq; reddantur auditores. Ex quibus cauſæ commodicatem
conſequitur orator. èò “
“ De principlo exord endæ cauſæ Tit. xvli. “
Nanc nequando: Attentos reddit auditores promttit in. de his rebus

cere⸗
lel ſan
ſcurus

hpicol

ſio. nil

nusl!r

verbi
quis
tof
enim
tur.H
dätut
qobm
ſorco
tor .
Lraig
Ad.
ſeti
bar

Vte

tedit
tum
moc
(cooc
Lum
dren
ſlr⸗
lent
ſes
ora
atteᷣ

del 16
bnd
lat;⸗
Nize
nentt
ouebt
Utne
pelche
Kine⸗
nsqut
aleo
toſ
gt
auter
ic⸗
ncd
Setc
Gral
us
lo
Nres
W
N
ſpen
erin
ind
Htun

atia

—
=—
—e

Qſcere:quæ ad perfectam orationem pertine t. Reddit & dociles: Nâà
rel ſũmã breui exponit. Lenistmitis planus apertus: non aſper. nõ ob
ſcurus. & Impiicitus Fabius lib. viii. ſic ait: Nobis prima ſit uirtus per
ſpicuitatis. propria uerba. rectus ordo non in longum dilata conclus
ſio.nihil neq; detſi neq; ſuperfluat. ita ſermo & doctis probabilis & pla
nus Imperitis erit. Viſitata uerborum conſuetudo: Obſcuritas fit ẽt
uerbis ab uſu remoiis. ut inquit Fablus libro. viil. ut ſi commentarios
quis poniificum & uetuſtiſiſima fœdera & exoletos ſcrutatus auctotes
idipſum petat ex his quæ inde contraxerit quod non intellig tur. Hic
enim aliqui famam eruditionis affectant: ut quædam ſoli ſcire uideã⸗
tur. Hæc ille. Vbi etlam alt ſacere ſenſus in oratione in qua uexba lau⸗
dãtur.quod propter illos ait qui aliquid inquirunt quod ſit magis anti
quum remotũ inopinatũ. Apparata ofo:llla tranſlucida & uerſico/
lor quorũdam elocutio res ipſas effminat:ꝗᷓ verboꝶ ambſtu neſtian
tur. & illa qᷓ curam fatent & ficta atq; cõpoſita uideri etiam uoſũt: nec
gratiam conſequuntur: & fidem amni tunt pp id ꝙ ſenſus obũbrantSde
velut læto gramie ſata ſtrangulàât. Nãâ & q recte dici poteſt circuimꝰ
amore uerboꝶ: & q ſatis dictũ ẽ f petimus. & qd uno uerbo pater piu
ribus oñdimus & plexaq; mellus ſignificare putamus ꝗᷓ dicere. A qui
ſatis aperte Cicero pceperat. In d'cendo uiti uel maximũ eẽ ab uul⸗
gari genere ofonis atꝙ a conſuetudine cõmunis ſenſus abhorrere,
— NOÄOÄOehuitiolo exordio. TLit. xvi.
Vttioſum exordium eſt. Idem Cice. lib. rhet. de inuentione ſic ait: Vi⸗
tia uero hac ſunt ceruſiima exordiorum: quæ ſũmopere ultaie opor⸗
tebit. Vulgare. Cõmune. Cõmutabile, Separatum ſlongum. Tranſa
tum. Contra præcepta. Vulgare eſt quod i plures cauſas poteſt accõ⸗
modarlut conuenire uideatur. Cõmunc eſt quod nihilotninus ĩ hãc
quam in contrariam pattem cauſæ poteſt conuenire. Cõmurabile eſt
quod ab adueriario poteſt leutter mutatum ex cõtraria parte dici. Lõ
Cum eſt quod pluribus uerbis aut ſententiis ultra ꝗ ſatis eſt producit.
Sceparatum eſi quod non ex ipſa cauſa ductum eſt: nec ficutaliqd mẽ
prunmi annexum oratlonl. Tranſlatum eſt quod aliud effieit ꝗᷓ genus
ſuæ cauſæ poſtulat.ut ſiquis docilem faciat auditorem: quum beniuo
Jentiam cauia deſiderat. Aut ſi principio utatur quum Iinfnuationem
res poſtulat. Contra præcepta eſt qdᷓ nihil eorũ cffecit: quoꝶ cã de ex⸗
ordiis præcepta tradunft. hoc eſt ꝙq eum qu audit neq; beniuolũ:ne
attẽtũ:neq; docilẽ reddit: aut qd (quo nmihil ꝓfecto perꝰẽ) ut cõtra ſit fa
ciet. hæc ilie. Ad plures cãs: ſiue ſurti: ſiue particidii &c. Excmplum ẽ

Iouem ego optimſ maximum uelleʒ ñ̃ flerl poſſet iudilces. Item Spes

mihi magna allata eſt udices we uictore fore: cognoſco. n. ueſtram ĩ
audiendo diligentiã: ln iudicando iuſtitia && acumen. itaq; non dubito

quin uictoria mihi futura ſit. Hæc.n. uitioſa ſunt qm exordiũ pertiere

debet ſolum ad càm de qua ſumus dicturi. Quo nihilominus aduer⸗
ſarius poteſt uti: Exemplũu eſt. Si duo cõpetitores eẽnt. Tua põpei hu
manitas beneficiorũq; tuoꝶ remũeratio me hortata eſt ut p̃turà abſte
peterem p̃lertim cũ tot pericula pro te ſubire non dub tarim. Quod
cõe appellat᷑ilnter uulgare & cõc hoc intereſt inꝗt Victorinꝰ. Vulga
re oĩium controuerſiaꝶ eſt. Cõe in eadem cõtrouerſia utriuſq; partis.
ltaq; cõe ſpẽ includit᷑: Vulgare gñale eſt. Quo aduerſarius ex cõtra
tio poterit uti. Exemplũ eſt. Erant duo ciues cæſaris amiciſſim Curio
&& Appius Curio cũ tribunus eſſet cæſarem adiuuerat & in bello& in

pace. Applus uero tantum i bello adiutor fuerat. Cum ueniſſet ergo

Caſar in urbem finitis bellis ciuilibus uterq; p̃turã peteret potuiſſet
applus hoc pacto exordiri: Cũ null“ labor fuerit mihi grauis nullum
periculum fuerit a me euitatũ. C. Caſar in bello gerẽdo ut dignitai
tuæ facere ſatis abſte peto: ut mihi ĩ hac pturæ petitlõc faueas &c. Cu⸗
rio aũt eodem exordio uti potetit addens tñ ꝙ nõ in bello dũtaxat ue
rum in pace quoq; cæ ſari fauerit. Apporatis uer bis appata dr ꝗᷓ de-
dita oꝑa facta ſunt cum ſuꝑflua exornatiõe unde ẽt mulieres phuca⸗

tas artificioſe ornatas apparatas nocamus. Aut nimiũ longũ eſt.
Fabius li.iili.iitulo.i.inꝗt euitandã eſſe imodicã exordii longitudinẽe:
ne in caput excreuiſſe uideat᷑. Quod nõ ex ĩpſa cã natũ uidet᷑: Exem

plum erit: Aceuſatus clodius adulterii hmõti uitioſo exordio uti potulſ
ſet: Siqua res eſt iudices in poſſim gloriari maxime eſt amicitia uf̃a:
qua ego ſp uſus ſum: nam ex tall amicitla magna laus ſeꝗ ſolet. ltaq; a

uobis peto ut meo crimini ueniam tribuatis. Ad cauſam autem perti
nuilſſet hoc modo.Siquid feci in uita o ludices laudabile:ſi quicꝗᷓ mihi

unꝗᷓ gratum fuit maxime pudicitla delectatus ſum dediqſemper ope
ram. ut recte uiuerem: & ne ullo erlmine accuſari unꝗᷓ poſlem. Tranſ
latum id dicitur quod aliunde traditur. ut ſcribit fabius lib. iiii. Dein
ceps ad narrationem. Attentos hic reddit audisores.
DDehzr‚ribus narrationum generibus. Tit. xxxx.
Narrationũ gña tria ſunt: Maxime naturale eſt
fieri frequentiſſime debet ut p̃parato ꝑ hæc ꝗᷓ dicta fſũt iudice: res de qᷓ
ꝓnuntiaturus eſt indicet᷑: Hæc ẽ narratio.Eſt aũt narratio nõ ſolũ ne⸗
gocii: de quo apud iudices qrif. Expoſitio: Sed pſonæ. ut. M. aciliꝰpall

anushumlili loco picens loquax magis ꝗᷓ facũdus. Loci ut oppidum

(inqt Fabius Ii. iili.)8

cind

duse⸗
queil
ßtere⸗
Eepre
gella⸗
terale
lbl

Aleero
tennpi
narrar

(foiurn

ſer
pont
wiiti
mod
til⸗
ſcj⸗
ſcher
en
A
te
ene
pote⸗
eſt S
nlsR

xqg

orn
qos
ſei
pioe
ſoen

nces
tumi
nrblo
gciere
6iher⸗
ihen
ri⸗
Cu
V
Hpenn
excön

1C

lod
ete
otullih
nulut
iorel

e,CO
NMate

CHH

ne⸗
Exen
poll

uin
lug
npen

mi
tope

tanl

Delr

le,
al
m

eſt in helleſponto lampſacum Iudices. Temporis: ut uefe nouo geli:

dus canis quum montibus humor lIiquit᷑. Caulſaꝝꝶ ꝗbus hiſtorici fre⸗
quẽtiſſime utunt᷑iquum exponũt. Vnde bellum ſeditio peſtilentia: eſt
pterea narratlo ſeu expoſitio & p̃teritoꝶ tempoꝶque frequentiſſima.
Et præſentium:& futurorum:quæ ſolis dari uaticiaantibus põt. Rem
geſtam:hæc nartatlo in ludiciis conuenlit. Culus duæ ſunt ſpecies. Al
tera lpſius cãæ: altera reꝶ ad cãm ꝑptinẽtiũ expoſitione. Auctorx Fabiꝰ

lib.iili. Vincendi cã: nõ delectãdi ur ſæpe poetæ faciũt.
De ſecundo genere narratlonum. Tit. xx.

Alterum genus narrationis eſt: quod intercurrit non nunꝗᷓ: hanc par
tem parechbaſin uocant græci latini egreſſum uel egreſlionem. Sed hæ
narrationes ſunt plures: quæ p totã cãm uarios hnt excurſus: ur laus
hoĩum locorũq;:ut deſcriptio regionũ expoſitio quarũdã reꝶ geſtarũ
ſed ẽt fabuloſaꝶ. Quo ex genere eſt in orationibus cõtra uerrẽ com⸗
poſitis. Siciliæ laus proſerpinæ raptus. Perecbaſis ẽ alicuius rei: ſed ad
utilitatem cauſæ pertinentis. Hæc ex Fabii. lib. iili. Aut fide: hoc. ſ.
modo:ut credatis iudices hunc teſtem optimũ eẽtuir eſt iuſtitiæ amã
tiſſimus ufrtuti deditiſſimus &c. Aut crim nationis ſi adduceret᷑ te⸗
ſtis injquus hoc pacto egredi poſſes. Nolite ſudices huius teſtimonio
fidem adhibere: ſemper.n. cum turpitudine uixit. Homo ẽ ſangu no
lentus: & ꝗ pro parua pecunia turpilſimumm facinus aggrederetur.
Aut tranſitionis: ut facit Ouid. lib. I.met. ubl alt Inachus un s abeſt
ut p̃cedenti fabulæ ſequẽtem coninngeret.Id uero frequẽtiſſime poe⸗
tæ faciunt. Apparitiõis. .maxime exornatlionis: ut fecit Maro. lib. i.
æne.in apparatau ditionis erga troianos breuibus. n. uerbis ea res dici
poterat. Laudationis ut in orationibus contra uerrem cõpoſitis ubi
eſt Siciliæ laus proſerpinæ raptus: ut ẽt Fabius inquit. Et illud Maro⸗
nis. Rex erat æneas nobis quo iuſtior alter.
De tertio narrationum genere. Tit:.xxl.
Tertium genus eſt id:quod cauſa clulli remotum eſt:id quidem extra
oratorem eſt: eſt aũt poetarum uel hiſtoricorum. In negociis: in rebꝰ
quæ ſunt extra hominem: ut quum exponunt hiſtorici unde bellum
ſeditio peſtilẽtia &c. In perſonis:ut. M. Acilius palicanus humili loco
picens loquax magis ꝗᷓ facũdus. A tragœdiis: ſcribũt: n. Herculẽ de-
ſcendiſſe ad ĩferos.Indeq; cerberũ extraxiſſe c. Ab ætatis noſtre me
n

moria remota quod genus eſt: appius indixit carthaginẽſibus bellũ-
Argumentũ comœdiarum:huiuſmodi apud Lerentium eſt. Nam is
poſt ꝗᷓ exceſſit ex ephebis ſoſia liberius uiuẽdi fult poteſtas dec. Ser⸗-
monis feſtiuitatem: Soſia in amphitrione. Si dixero mendaclum ſolés
meo more fecerotnam quũ puguabãt maxime ego fugiebam maxie.
Feſtiuitatem: lucũditatem leporem: ponitur enim ꝓ facetiis & dicto
feſtiuo. Vnde Suetonius in calig. ait: Quorum duo ifantes adhue ra
tmi: Vnusiã pueraſcens inſigni feſtluitate. I erentius item in eunuc.
Mel patris feſtiuitatem & facilitatem. Tullius lib Ix. epiſtolaꝶ: In quo
poſſem imaginem antiquæ & uernaculæ feſtiuitatis agnoſcere. Anſ
morum diſſimilitudinem: ur Demeæ & Mitlonistalter enim grauis: al
ter lenis erat ut patuit. Spem: Dido ouidiana: Diuna parens ſeniorq;
pater pla ſarcina nati: Spem mihi maſuri rite dedere uiri. Et apud Ma
ronem. li. iii. Spero equidem mediis ſiqd pia numina pofſſunt. Suppli⸗
cla hauſurum ſcopulis. &c. Metum: Eadem perdita ne perdam timeo

noceamue nocenti. Neu bibat æquoreas naufragus hoſtis aquas. Su⸗

ſpicionem: Fadem forſitan & grauidam Dido ſcelerate relings. Parſq;
tul latitat corpore clauſa meo. Deſiderium: eadem. Si iuber ire deus
uellem uetuiſſet adire. Punica nec teucris præſſa fuiſſet humus. Et li.
llii. æn. Saltem ſi qua mihi de te ſuſcepta ſuiſſet. Ante fugam ſoboles
Diſſimulationem: Dido uergiliana: Sed mihi uel tellus optem prius
Ima dehiſcat: Vel pater omnipotens adigat me fulmine ad umbtras:
&c. Ante pudor ꝗᷓ te uiolem. Miſericordiam:eadem. Degeneres aĩos
timor arguſt: heu ꝗbus ille iactatus fatis: quæ bella exhauſta canebat.
Rerum uarjetatest eadem: Quis nouus hic noſtris ſucceſſit ſedibus
hoſpes. Quam ſeſe ore ferens:qᷓ forti pectore & armis. Credo eꝗdem

nec uana f des genus eſſe deorum. Degeneres animos timor arguit.

Fortunæ commutationem: Maro. li. ii. Vritur infœlix Dido: totaq;
uagatur Vi be furens dec. Inſperatum incommodum: Anna ad Di⸗
donem perẽpta hoc illud ger. fuit me fert. p. Hoc rogus iſte mihi hoc
ignes aræq; parabãt. Quid primum deſerta quærar dce Subitam læ
titiam Maro lIi. x. de ænea ab hetruria cum nauibus redeunte: dum ru
tuli cõtra troianos pugnarẽt abſente ænea:Ianq; in cõſpe ctu teueros
habet d ſua caſtra ſtans celſa in puppi: clypeum tum deinde ſiniſtra
extulit ardẽtem clamorem ad ſydera tollũt Dardanidæ e muris: Spes
addita ſuſcitat iras &c. Iocũdum exitum reꝶ: Turnus ad ænean. VI
ciſti & uictum tẽdere palmas Auſonii uidere: tua eſt lauinia coniunx-
Vterius ne tende odiis c. Tranſigent᷑: tractabunt᷑. Ad ueritatẽ per
tinet: de oratoria oratione itelligit. Veritas aũt eſt ? quam immutata

aaqus
lb. ler
lli. lic
ſioꝛu
getſia
lucida
uetlii

Vne⸗
perlme
mustto
neqhur
Lamtd
teid
Mos
cere
ſope
Perſe
u
pokiae
expol
Accho
Mocun
Aood
aſpeitn
none.
Coe
ſohrn
üden⸗
H
Gan
cü
wos
dern
nim
toste

eli

ami

der
er
n.
Ge
ven
moe⸗
nqe
Al
D
or
d

DN
lmer

8
Ce

AH

os

s

va⸗
ibos
den

gul

lag
hoe
n K
n
ctos
ra
pes
wo.

ea quæ ſunt aut ante fuerũt aut futura ſunt dicſint᷑: Auctor eſt Tulius
lib.ii.rhet.de Inuẽtione. Tres res cõuenit habere narrationẽ:Fab.lib.
liii.ſic ait. Narratio ẽ rel factæ aut ut factæ uuilis ad pſuadẽdum expo⸗
ſitio:uel ut Apollodorus finit: Oratlo docẽs auditorem ꝗd in contro⸗
uerſia ſit. Eam pleriq; ſcriptores maxime ꝗ ſunt ab lſocrate:uolũt eſſe
lucidam breuem ueriſimilem. Neq;. n. refert an ꝓ lucida pſpicuam: ꝓ
ueriſimili ꝓbabilem credibilem ue dicamus. hæc ille.

De breui narratione. I it.xxii.

Vnde neceſſe erit. Brenis erit narratio inqt Fabius. ib.ifii. Si inde cæ⸗
perimus: unde ad iudicem ꝑtinet. Deinde ſi nihil extra cauſam dixeri⸗
mus:tum ẽt ſi recideiimꝰ omnia: ꝗbus ſublatis neq; cognitioni quicꝗᷓ
neq; utllitati ſubtrahat᷑.Solet enim quædam eẽ partium breuitas:q̃ lõ
gam tñ efficit ſummam in portum uenis Nauem proſpexi:quãti uehe
ret interrogaui:ide pᷣtia conueni conſcẽdi ſublate ſunt anchoræ ſolui⸗
mus oram pfecti ſumus. Nihil horum dici celerlus põr. Sed ſufficit d
cere e portu nauigaui. Hæc ille. Dicit item Satius eẽ aliqd narrationi
ſupereſſe ꝗᷓ deeſſe. Nam ſuperuacua cum ted o dicunt᷑. Neceſſaria cũ
peciculo ſlubtrahunt᷑ & partitio tedium leuat. Dicam quæ acta ſint ate
ipſum rei cõtractum:dicam quæ in re ipſa dicam quæ poſtea. Ita tres
potius modice narrationes uidebuntur ꝗᷓ una lõga. Interim expedier
expoſitiones breui interfectione diſtinguere. Audiſtis ꝗᷓ ante acta ſũt.
Accipite nũc qᷓ ſequunt᷑:reficiet᷑ enim iudex prioꝝꝶ fine. Et ſe uelut ad
nouum rurſus ſnitĩium pparablt. hæc ille. Ab ultiimo initio: ut puta.
Si nobis bellum troianum narrãdum ſit debemus ab raptu helenæ in
ciper᷑̃inõ ab Leda:ꝗᷓ Helenam genuit. Ergo pᷣcepta dat in breuẽ narra
t onẽ.qᷓ in initio narrationis:qᷓ in fine:qᷓ in medio ſeruare debeamus⸗=
Quod Victorinus ſcribit. Si ſummatim nõ particulatim narrabimꝰ
p̃ceptum ẽ a med o narrationis.Exẽplũ aũt erit illud.lIn portum ueni
nauem ꝓſpexi &c. Non ad extremũ: Præceptũ & de fine narratlonis.
Ideſt ſi narrabimus quouſq; narrãdũ ẽ:nõ ẽt illa narrentur:q̃ iam ĩ tra
ctatus cadũt: ut puta Quidã fortiter fecit: petit pᷣmii noĩe ærarii dimi
diũ. Cõtradicit. Narrãdũ ẽ quẽadmodũ fo.ilter fecerit. Nõ ẽt quẽad⸗
modum ad ciuitatẽ regreſſus ſit:& quẽadmodum ei contradictum ſit.
Tranſitionibus nullis:ſcilcet ut illa tantum narres:quæ ad cauſam
pertinent. Non etiam aliqua quæ xtra ſunt & quæ ad negocium mi
nime pertineut. Si non deerrabimus: declarat id quod dixerat. Exi⸗
tus rexum: Quare cum liceat dicere:eſt mihi filius iuuenis: nl Il⸗
n

la ſuperuacua. Cupldus ego liberoꝶ uxorem duxi. Natum fſuſtuli.fi⸗
lium educaui:in adoleſcẽtſiam ꝑduxi. Hæc Fab. Ii. iiii. Nõ mõ id quod
obeſt. Et enim ꝗ breuitati ſtudet: nõ mõ llla ĩ narratione pterire debet
Qoblutura ſunt: ueꝶ ẽt illa qᷓ nihil ꝓfutura. Et ne bis aut ſæpius: ideſt

Et illa qᷓ ꝓſunt nõ ſunt ſteranda. Megaram megatrica terra attici ſoli

pars fult. Vbi megaram urbẽ mœnib? cinxere heraclidæ habuit phi⸗
loſophoꝶ ſtudia quos appellauere megaricos. Qui euclydi Socratis
auditori ſucceſſere. Plura trabo lib. ix.

De dilucida narratlone. Tit.xxiſi.
Rem dilucide narrabimus. Etiam in apertam narratlonem illa dat p/
cepta:ꝗᷓ & in breuem: Nam hic ẽt qd in principio apertæ narrationis:
quſidin fine:ꝗd in medio facere debeamus oſtendit. Si ut quodq; pri⸗
mum:ut nõ puerſo narrandi ordine fiat ludicibus in cognitione con
fuſio. Rerum ac temporum ordo. Ne id primũ narres: qd poſtea fa⸗
ctum eſt quod ſi feceris de in reꝶ & in tẽpoꝶ ordine de lituuiſti. Hic
erit conſiderandum negꝗd ꝑturbate. Vt in pceptis breuis Narrationis
primum oſtendit ꝗd faciendum eẽt: deinde ꝗd non faciendum. Ita &
hic olendit. Primo ꝗd faciendum erititum quid non faciẽdum. Ne
quid perturbate dicat: id erit ſi reꝶ ac tẽpoꝶ ordo in narratine nõ mu
tetur. Nequid contortetideſt quum inter dum non facils trãſitus ac di⸗
rectus eſt: ſed obſeurus. Nequid ambigue dubie: ut dicẽdo. Alo te æas
cida romanos uincere poſſe. Nequid noue dicamustut ſi ꝗs uteret no
uis nocabulis. ideſt exquiſitis & ab uſu remotis. Neque in aliam rem
tranſeamus: ne omiſſis rebus ad præſens negocium pertinentibus nõ
narranda atq; aliena narremus: quod pra ceptum de breui etlam nar
ratione dedit. Ne ab ultimo repetamꝰ*: Hoc p æceptum eſt de initio
narrationis: quod item ĩ breui dedit. Ne longe proſequamur: Id præ⸗
ceptum de fine narrationis eſt. Nam ut inquit in rheto de inuemiõe:
Sæpe res parum eſt intellecta longitudine magis ꝗᷓ obſcuritate nasra
tionis. Nequid qd ad rem pertineat prætereamus. Præcepiũ hoc eſt
de media narratione. Nam quo breuior eo dilucidior: hinc ait Hora⸗

elles: teneantq; fideles.

tius. Quicquid ptæcipies eſto breuis ut cito dieta perciplat animi do⸗

. De veriſimili narratlone. Tit. xxiſii. Md
Veriſimilis:ideſt ꝓbabilis aut credibilis: ut docet Fab. Cõtinet᷑ aſt oĩs
ad fidẽ argumẽtatio ꝗbuſdam circũſtantiis: ꝗᷓ qdem hoc uerſu ſcribũt᷑
Quis. Quid. Vbi. Quibus auxilis. Cur. Quomodo. Quando: quod

gron
lebet
eec
ſdl
itp
ockul

ceb/
lonis
n
e l
ea

R

—

ak

iᷣ
⸗
no
rem
end
DüA
nitio
ple⸗,
löet
a
eſt
ls
co⸗

toß
ſit
o

—

etlam Victorinus edocet. Vbi igitur erunt hæc ſeptem probabilis erie
narratio. Vt mos populi: onſuetudo:ſcilicet ne cuntra conſuetudi⸗

nem audiẽtium loquari:ut ſi apud Romanos narres cõtra luſticiãâ. S

apud ſcvthas mores barbaros rephendas. Mos aũt ꝗd ſit ꝓprie iam pa
tuit. Vt opinio:ſi id quod agimus cum eoꝶ opinione cõſentiat: quil⸗

cũq; audiſt iudicari. ltaq; ad eoꝶ ꝗ audiũt opinionem accõmodabit᷑.

Vt natura illoꝶ uidelicet ꝓ ꝗqbus agimus: idem ne de pudicltia agat
leno de caſtitate meretrix. Quod ſi tiat ꝓbabilis narratio non erit. Si
ſpatia tẽpoꝶ:ideſt quãdo:an ludoꝶ tpe:aut belli aut diei feſti. An uin⸗
demiæ tempore uel meſſis. An nuptiaꝶ uel ſacrificii uel ſomni tẽpofr᷑.
Conſideraf̃enim tempus & anni & menſis & dlei & noctis & uigiliæ d
horæ & aliqua parte alicuius horum. De quibus quidem latlus Cicero
in rheto, de inuentione: ubi de confirmatiõe tractatur. Perſonarum
dignitates. ideſt decoꝶg: pro ut quæq; digna ſit: ut puta Vir caſiiſſimus
non inſidiatus eſt uirgini: & auarus furtũ fecit. Cõnlioꝶ rationes ideſt
Cur. Vt pygmaleon ſycheum occidit: quo eius auro potiret. Conſi⸗
lium aũt (ut ſctibit Cice lib. i. rhet. de inuentione) & aliquid faciendie
aut non faciẽdi uere rat o excogitata. Locorum opottunitates. ideſt
ubi. Vt pygmallon implus ante aras ſycheum obtrũcauit incautum-
Locus aũr conſideratur in quo res geſta ſit ex oportunitate quam ui⸗
deatur habuiſſe ad negoclum adminiſträdum. Ea autem oportunitas
quærit᷑ ex magnitudine interuallo longinquitate: ꝓpinquitate ſolitu
dine celebritate. Natura ipſius loci ex uicinitate totius regiõis. Id ſeri
bit Cicero lib. i.rhet. de inuentione. Ne refelli poſſit: uidelicet ab ad⸗
uerſaris aut fuiſſe parum temporis:aut nullam cauſam &c. Parũ tẽ⸗
oris: ad illud rettulit. Si ſpatia temporum conſtabunt. Aut càm nul⸗-
ker ad ld refert. Cõſilioꝶ rationes. Vt ſi pygmallon diceret nullam
habuiſſe cãm ut ſycheum occideret. Aut locũ ioneũ:ad illud reſpõ

det:locoꝶ oportunitates cõſtabũt. Aut hoĩes ipſos facere aut pati nõ

potuiſſe:ut diceres ſenẽ baculo ꝑcuſſiſſe luuenẽ enſigerum. Senex enĩ
id minime facere potuiſſet: nec iuuenis tolerafſet. Hæc oĩa. ſ. Quis=
uid. ubi c. Confligẽdum. agẽdum cõtendẽdum certädum. Ta
bulæ. I.ſccipta alliqua teſtimonii phibẽtia. Alicutus firma auioritase
ut puta: Si qs uirtute p̃ſtans dignitate iterfuerit: tũc.n.cautius agẽ⸗
dum eſt. Adhuc ꝗᷓ dicta ſunt arbitror nuhi cõſtare cum cæteris artis
ſcriptoribus. Niſi qa de inſinuationibus noua excogitauimus:ρρ eam
nos ſoli præter cæteros ĩ tria tempora diuiſimus & cætera. Hæc ꝗdem
uerba uidentur oſtendere rhetoricen hãc ad herenn um eſſie Cicero⸗
nis:quonlam appatet ẽt in rheto. de inuentione. Eadẽ diulſio ĩ nuatio
n 111

nis in tria tpa. Præterea oĩia fere hoc ĩ oꝑe de ĩuentſõe appoſita ab illis
excerpta luere:qd latius ĩ ꝓlogo iam oñdimus.In tria tpa: t tũc ſcili⸗
cet utamur iſinuatiõe: quũ cã turpitudinẽ habebit. Quũ iſudices pſua
ſi eẽ uidebunt᷑ ab aduerſariis.Et quũ audiẽdo defeſſi erũt.De reꝶ inuz
tione.cõfirmationẽ & cõfutationẽ ĩtelligit. Vñ paulo ĩferius ingt To⸗
ta ſpes uincẽdi rõq; ꝑpſuadendi poſita ẽ in cõfirmatione de cõfutatione

2— „ ,

&c. Conſumit᷑ ꝑſicit᷑.Induſtriæ curæ opꝑæ ſtudii diligẽtiæ.

De cauſarum diuiſione. Ti t. xxv.

Caauſax dluiſo: Cauſ negoclũ oĩbus fuis partibus ſpectãs ad q̃ſtto

nem. Aut cã ẽ negociſ:cuius finisẽ cõtrouerſia:ſic finit Apollodor?ꝰ:
ut ſcribit Fabius.ſi.iii. Diuiſio.idẽ Cicero li. j. rhet.de ĩuentiõe & Fab.
li. iiil.Partitlonẽ uocãt:aitq; fablus ſic. Partitio eſt nf̃amaut aduerſarit
pꝓpoſitionũ aut utrarũq; ordĩe collata enumeratlo. Hac ꝗqdem utendũ
ſemꝑ putãt: ꝙ de ea fiat cã lucidior: & ſudex intentior ac docilior ſi ſcie
rit & de quo dicimus & de quo dicturi poſtea ſimus⸗ Turpiſſimũ uero

nõ eodẽ ordie exeꝗ: quo quicq; ꝓpoſueris. hæc ille. Diuiſio Victori⸗

nus ſic ait li.i.rhet. Partitio ẽ totlus cauſæ ꝑ ptes cõſtitutio. Diuiſio ẽ

reꝶ ſub partitione ſacẽtium. Perorata: abſoluta finita. In cõtrouer
ſiis:in qſtionibus. Dicit.n. Cicero li:l.de ĩuentione ꝙ qſtio eſt ea qᷓ ex

cõſſictione cauſaꝶ gignit᷑ cõtrouerſiathoc mõ. Nõ fure feciſti:iure fe
ci. Cauſaꝶ aũt eſt cõtſictio in qua cõſtitutio cõſtat. Ex ea i git᷑ naſcit᷑
cõtroueſia:quam ꝗſtionẽ dicimus:hoc modo.Iure ne fecerit hæc Ci⸗
cero. Relictum eſtiſcilicet debemus aperite.Iure fecerit: ſecũdũ iura
& leges ſeriptas: Licuerit ne facere ſecundum fas:quod eſt ius dinum
Item contrarlo ideſt ſi ea quæ utilia ſuntnobis non conuenlens cum
aduerſariis: Me ulciſci parentem negant oportuiſſe. Id quidem utile

erat Oreſti patrem ſcilicet oportuiſſe ulciſci: quod aduerſariis nega⸗

bant. Deinde quum hoc fecerimus. ideſt poſtꝗᷓ uiderimꝰ ꝗd nobis cõ⸗
uenlat cum aduerſariis: quid non conueniat. Quum dicemus numero
exemplum erit Elceronis ꝓ murena ubi alt. Intelligo tudices tres to
tius accuſationis partes fuiſſe:& earum unam in reprehenſione uitæ.
Alteram in contemptione dignitatis. Tertiam in criminibus ambitus
eẽ uerſatam.Pluſꝗᷓ trium partium. Fabius li.iiii.ſcribit ſe non ꝓbare
Illos ꝗ partionem uetant ultra xres ꝓpoſitiones extendere. Quæ ſine
dubio ſi nimium ſit multiplex fugit memoriã judicis:& turbabit. Intẽ
iionem hoc tamẽ numero uelut ſege non eſt alliganda: cum poſſit cã
plures deſiderare. Breuiter exponimus: ut puta dicã unõ talẽ eẽ hunc

gen

dici
fuil
alti
nat
diti⸗

dit
lcl⸗

n
kls
n

ndee

dor
Peb⸗
erirt

enddi
ſiſt
jINen
Rot H
ſoe⸗
Netrt

ſet
ſe
ſ⸗

.

D1

mn
N

te

gu
co⸗
elo
10
læ.
ns
Ate
ſe,
gte
o⸗

quem tſleor reum ut ĩ eo credibile uſderi poſſit homicidiſ. Dicã occldẽ

dli cãm huic nõ fuiſſe. Dicam hũc co tpe quo mõ occlſus ẽ tranſmare

fuiſſe.ldeſt in fabio li.liii.& apud Teretlum in and. Simo ſoſiæ liberto
alt: Breuiter cõmode rem oẽm a principio audies. Eo pacto & ultam
nati cõſillum meũ cognoſces:& ꝗd facere ĩ hac re uelim. Vtqꝙ ĩ par⸗
titione expoſuit ita primũ narrauit gnati nitam &c.

De confirmatlone confutatlone: Ti. xxvl.

Tota lpes uincendi ratioq; ꝑſuadendi &c. Fabius ẽt ſi. vialt hoc tamẽ
Pprium atq; p̃cipuum crederẽt opus ſua cõfirmare:& quæ ab aduer
ſatio ꝓponerentur refutare. Vincendi: id ad genus judiclale attinet.
Perſuadẽdi:id uero ad genus deliberatiuum ptinet Sd demõſtratiuũ.
In cõfirmatlones: confirmatio eſt:per quam argumentando nf̃æ cau⸗
ſæ fidem & autoritatem & firmamẽtum adiũgit oratio.ita ſcribit Cie
cero lib. i.rhe.de Inuẽtione. Cõfirmatione. hãc Cicero dicto lib. appel
lat Reprehẽſionẽ: ait eni. Reprehenſio ẽ ꝑ quam argumẽtãdo aduer⸗
ſarioꝶ cõfirmatio diluitur: aut ĩfirmat᷑:aut alleuſatur. Fabſus uero Ii.
y. Refutationem uocat ait.n. Refutatio dupliclter accipi põt. Nã pars
defenſoris tota eſt poſita ĩ refutatione. Et quæ d cta ſunt ex diuerſo de
bent utrinqꝙ diſſolui. Adiumẽta noſtra exp. quod munus ẽ contirma
tonis. Diſfoluerimus id munus eſt confutationise Abſolute Pfecteꝛ
nihil enim neceſiarium p̃termittef᷑. Munus oratorium confecerimꝰ.
Superſus de ueriſimili narratione dixit: Nunc quod reliquum eſt:qm̃
reꝶ juentlone diſputandum eſt: In, qua ſingulare conſumitur oratoris
officium c. Noſter doctor Hermetes: & hermetes & hermesi antigqs
inuenio. Præterea negantes rhetoricen hãc ad herennium Ciceronis
eſſe ĩter alia quoq; puerilia afferũt hoc dicẽtes Nuſꝗᷓ legi hermetẽ Ci
ceronis doctorẽ. Non aduertentes ĩ ſcribẽda diſcẽdi arte Ciceronẽ plu
res ſecutum. Quod ꝗdem in ꝓlogo.i.ii.in rhet.de luẽtione ſic edocet
Sed oĩbusĩ unũ locũ coactis ſeriptoribꝰqdqſq; cõmodiſſũme pᷣcipe ut
debat᷑ excerpſimus & ex uarlis igeniis excelſẽtiſũma qꝙ; libauimꝰ&c.

De conſtitutione.Tit.xxvli.
Cõſtitutio ẽtcõſiltuere ẽ ꝓponere S& dicere ꝗd ĩ cõtrouerſia ſitꝛut ſeti
bit Victorinus li.ſerhet. Vtq; F abek. fl.imqn.dAuoc nos ſtatũ:id ꝗdaʒ
Cõſtitutionẽ uocãt: Alii qᷓſiionem. Alii quod ex quæſiione appareat
Statũ græci ſtaſin uocãt. Quæ appellatio dicit᷑ ducta uel . 77 ꝓbi

. 7
1

ſt primus cãæ cõgreſſus:uel ꝙ in hoc cã cõſiſtat. Statum ꝗdam dixes⸗ kemud

runt primam cãꝶ cõflictionem: quos recte ſenſſe paꝶ elocutos puto Maͤl
ingꝗt Fabius. Non n. eſt ſtatus prima cõflict o: feci 1 nõ feci. ſed qd ex erbi
prima cõtiictione naſcit᷑ ideſt genus qᷓſtionis fecinti non feci:an fecerit nd
hoc feciſti nõ hoc feci ꝗd fecerit. Cice. aũt lib.i.thet. de inuentõe ſic. redeb
Eam qᷓ̃ſtionem ex qua cã naſcit᷑ Cõſtitutionem appellamus Cõſtitus trari
tio eit prima cõflictio cãꝶ ex depulſone Intẽtionis ꝓfecta: hoc modo legie
feciſti nõ feci aut iure feci. Cum facti cõtrouerſia eſt qmn cõlecturis ca ſede
cõſfirmat᷑ Cõſiitutio cõiecturalis appellat ec. Deprecatio: Cie. Ii. i⸗ I⸗
thet. de inuent one ait. Deprecatio eſt quum & peccaſle reus cõſulo qgyald
peccaſſe cõfitet᷑.Et tamẽ ut ignoſcat᷑ poſtulat: quod genus ꝑpraro pot nlus
accidere: ubi Victorinus ait ꝙ hæc Deprecato non niſi apudimpeta⸗ bo
torem aut apud populum ualet: apud iudices uacat. Idem Cicero b. un
ii. eiuſdem operis ait. Deprecatio eſt in qua nõ detenſio facti edigno- iisl
ſccendi poſtulatio cõtinet᷑:hoc genus uix ſn iudicio probari põtiideoq; (.
conceſio peccato difficile eſt ab eo qui peccatoꝶ uindex eſſe debetut eun
ignoſcat impetrare &c. Fablus ẽt lib. vii.ſc. Vldma eſt deprecatio:qgdid n
genus cauſæ pleriq; negarunt in ſudicium unꝗᷓ aenire. Quin Ciceo el
quoq; ꝓ ligario idem teſtari uidef quum dicit. Cauſas gl cxſar mal⸗ oß
tas eqdem tecũ: dnm te in foro tenuit ratio honoꝶ tuoꝶ-Certe nunng a
hoc modo. Ignoſcite iudices errauit lapſus eſt nõ putaun: ſi unꝗᷓ poſt golte⸗
hac &c.In ſenatu uero & apud populum & apud pricipem d ubicũcg .
iuris clæmentia eſt. Inſinuatione. accuſatione. Legitima conſtitutio male
quæ in legibus & ſcriptis uerſat. Ex ſcripto: ex lege aliqua: uel teſta⸗ Am
mento uel pacto uel ſiipulatione- Ex ſcriptis: ex legibus teſtamétiue fsa
aut pactistaut ſtipulationibus &c. Ex ſcripto d ſententia naſcit᷑ cons- tade
trouerſia. Fabius hb. vil. alt: Scripti & uoluntatis frequentiſime der auls
conſultos q̃ſtio eſt: & pars magna controuerſæ ſuris nic pendet. EFlus bq
genus unum eſt in quo & de ſcripto & de uolũtate quærit᷑. Id tum ac⸗ gulta
cidit:quũ ẽ in lege aliqua obſcuritas aut uterq; ſuam iterpretatione; isge
cõfirmat: aut aduer larii ſubuertit: ut hic fur quadruplum loluat. Duo none
. ſurripuerunt pariter. x. milia: petunt᷑ ab utroꝙ; qdragena illi poſtulãt uns
nt vicena cõrerât. Nã & actor dicit hoc eẽ qdruplũ qd petat. Et rei hoe dadt
qd offerãt. Volũtas quoq; utrinq; defendit: aut quũ de altero itellectu
certum ẽ de altero dubiu. Ex meretrice natus ne cõcionet᷑ . Quæ filiũ Denn
habebat ꝓſtare coœpic: phibet᷑ doleſcẽs cõcione. Nam de eius ſi io qꝗ At
ante partum meretrix fuit certũ ẽ. Quũ uidet᷑ ſerlptoris uolũtas cuũ u
ſcripto ipſo diſſentire. Eſt & aliud: exepluũ qc ponit Pabius li.vii. fit.n. la
quum ipſis uerbis legis reꝑimus aliꝗd ꝑ qd probemus allud legũlato ccho

1
o
da
ele
un
oc⸗
ſch
l

lo
u

er

8n

kog
etot
g
Lo
ͦ

G
io
ſtn
loe
co⸗
ſtet
lus
1ac
e,
ro
vlin
hoe
lean

Hhe
380
n

Gd

rem uoluiſſe ut in hac cõtrouerſia. Qui nocte cũ ferto dep̃hẽſus fue⸗
rit alliget. Cũ anulo ferreo inuentũ magiſtratus alligauit. hic quia eſt
uerbũ ĩ ege dephenſũ ſatis ẽt ſigniflcatũ uidet᷑ nõ contineri lege niſi
noxlũ ferꝶ. Sed & qui uoluntate nitet᷑ ſcriptũ quoties poterit infirma

re debebit. Qui ſcriptũ tuebit᷑ adiuuare ſe ẽt uolũtate tẽtabit. Ex cõ⸗

trariis legibus: oibus aũt maniteſtũ ẽ inꝗt fabius lib.vii. Nunꝗᷓ eẽ legẽ
legi cõtrariã iure ipſo:quia ſi diuerſũ uidiſſet alteꝶ altero abrogaret.
ſed eas caſu colliai & euentu. Id aũt pluribus uerbis illic c exẽplis ape
rit. De pecuniis repetũdis dãnatus: hæc accuſatio pprie cadit in eos
qui cũ forent magiſtratus ꝓulncial beaut ul aut dolo eripuerũt pecu⸗
nias: aut uaſa ptiola:tueſtẽ frumentũ nauigia. nũmos. mutat᷑ auceĩu.
In cõcione. Aulus Gellius li. xvii. ſeribit concionẽ tria ſignificare: 10
cum luggeſtũq; unde uerba fiunt.ltẽ ſignificare cætũ populi aſſiſten
tis. Item ofonem ipſam qꝗᷓ ad populũ diceret. Altera lex iubet: Ordo
eſt. Altera lex iubet augurẽ in cõcione noiare ſupple eũ: ꝗ petat locũ ĩ

demortui. Indemortui: Indemortuus ſticebaf᷑: qui in magiſtratu non

dum finito moriebat᷑. Multa. VIpianus de uet boꝶ ſigmificatiõe lcri⸗

bit:Poœnã gñalem nomen eẽ oĩum delictcorum coercionẽ: Mulctãà ue
to ſpecialis peccatl: culus animaduerſio hodie pecunlaria ẽ. Pœna au
tem non im̃ pecuaiarla: uerum capitis &c. Plautus tñ ĩ amph alt: Nũ
quid cãm d cis: quin te hoc mulet matr monio Et Cice.lib.i.tuſc.ali:
Quæ ẽ igit᷑ eius of̃o:qua fact eũ plato uſum apud iudices lam morte
malctatũ. Ex ambiguo controuerſia natct᷑: Vt fabius ii.vii. ſcribit:
Amphibologiæ ſpẽ iunt inu merabiles: aut. n. uocibus accidit ſngu
lis: aut cõlunctis: eingula afferunt errotẽ: quũ pluribꝰreb’ aut hoibꝰ
cadem appellatio ẽ hõnyma dũr. ut gallus: utꝶ. n. gentem an nomen
auis ſigmificet Incertum ẽ. Et Alax an thelamonius an oilel f lius. Ner
ba quoq; quædam diuerſos intellectus habent: ut Cerno: Quæ ambi
guitas plurimis modis accidit. Vnde ferc lites præcipuæ exteſtamen⸗
tis quum de libertate aut etlam hereditate contendunt ii: quibus idem
nomen eſt. aut quid ſit legatum quæritur In coniunctis plus ambiguſ
tatis: ut Aio te æacida romanos uincere poſſe. Per Collocutionè ubi
dubium ẽ quid quo referri oporteat ac frequentiſſime quum quidem
quod medium ẽ utrinq; poſſit trahi. ut de Troilo ut VYergillus. Lora te
nens tantum. Hic utrum quod teneat tantum lora: an quamuis tene⸗
at tantum trahatur quæri poteſt. Vnde controuerſia Illa. Teſtamento

quidã iuſſit poni ſtatuam aureã haſtam tenẽtem. Quæritur an ſtatua

haſtã tenens aurea eẽ debeat. An haſta eẽt aurea in ſtatua Sæpe ut
duorũ antecedentiũ ſermo ſubiectus ſit in dnbiũ ẽ ũde ẽ cotxouerſia

—

eſt conttouerſia. hæres meus uxori meæ dare damnatus eſto argentt

quod elegerit pondo centũ. Vter eligat:qritur. Quæ uolet:hic con⸗
ſiſtit amphibologia: utrũ. n. ad Tulliũ uel ad Lerentiã referẽdũ ſit du⸗
plum ẽc. Ex detinitiõe: Victorinus li. i. rh. ſic ait: Definitio talis ẽ: Hõ
alal rönale bipes riſus capax. Deſcriptio uero talis. Homo ẽtgq rectũ
uexticẽ rotundo capitis attollit: cuius ſunt ſub collo humeri brachiaq;
demiſſa:& cætera in hunc miodũ. Diomedes aſt ſic: Diffinitio ẽ or̃os
uæ id de quo quærit᷑ aꝑte deſeribit & determinat. Cicero ſic eã dif⸗
finit. Diffinitio ẽ of̃o:quæ quid ſit de quo quærit᷑ oſtẽdit ꝗᷓbreuiſſime.
Lucius ſaturninus. L. Apuleius ſaturninus trib. plæb. ſeditioſus fuſt

de quo plura Ply. de uiris illuſt. ubi etlã ait: q; auꝶ dolo aut ſcelere co

pfonis partum ad emptiõem agrorũ conuertit: aqua & igni interdixit
eitqui in leges ſuas non luraſſet. Meminit & Liuius li. lxix. Legẽ fru⸗

mentariã: ad frumentũ ꝑtinentẽ. De ſemiſſibus & triẽtibꝰ.i.de ſexta

parte & quarta. Semis. n. ſexta ps axis ẽ. Triens uero quarta. erant aũt

& pondera & menſuræ. Quæſtor urbanus: alunt quæſtores appella⸗
tos:ꝙ publicæ quærendæ pecuniæ ppoſiti eſſent. EHrat aũt queſtoꝶ ali

quis: qui ærarii & urbanæ pecuniæ curam gerebat. Aliquis uero pro
uincias exigendis uectigalibus ſortiebat᷑. Aliquis maleficla conquire
bat. Varro aũt ſic aſt: Quæſtores a querendo:q; congrerent publicas
pecunlas maleficia. Aerariũ dr̃ locus publicus:ubi reponunt᷑ the⸗
ſauri uel pecuniæ ab ære: Vnde prius pecunia fuit. Largitionẽ largi
tas ratiõabilis dic turtlargitio uero uitium. quſ ob iniuſtã cãm alicui
largiuntur aliquid: refertur aurem ad prodigalitatem nõ liberalitatẽ⸗
Intercedere:oppugnare & impedire cœperũt. Ciſtellã: qua.ſ.ſuffca
gia populi in creandis magiſtratibus legibuſq; ferendis colligebãtur.
hanc alli Sitelam appellant: Cice. n. in ofone pro Cornelio de maie⸗
ſtate ſic ait. Neq; maius ẽ legere codicẽ cum intercedat᷑ ꝗᷓ ſite lam ipſã
cnm lpſo interceſſore deferre. Pontes: gradus quibus pulpitũ aſcende
bant: Quo ſeclus:ut aliter: Maieſtatis: Cice. Ii.il.rh. de inuentiõe ſic
ait. Maleſtatẽ minuere eſt de dignitate aut amplitudine aut poteſtate
populi:aut hoꝶ quibus populus poteſtatẽ dedit aliꝗd derogare.libro

aũt ſecundo rh.ad herenniũ.ldem Cice. ſic ait: Maieſtatẽ isminuit:ꝗg
ea tollit: ex quibus rebus ciuſtatis amplitudo conſtat: hæc ſunt ea quæ

capiunt ſuffragia populi:& magiſtratus cõſilium. Nempe igitur tu
popuſem ſuffragio magiſt ratũ conſilio priuaſti:quum põtes diſtux
aſti. Item ex contrario maleſtatem Is minuſt: qui amplitudinem ciui⸗

tatisdetrimento afficit. Ego non affeci:tſed prohibui detrimenta: æraa

rium conſeruaui libidini malorũ reſtiti. Maieſtatem oẽm interire non

☛

lhnge

ſus
lempe
pusch
ſeapr
cuſatc
ſotaun
tumß
cume
Npro
Pimſii
ſexpe
lngoit
Klng.
juscle
Iloran
pedus
adte
torle
nep
tune
tomm.
elco
ſtinn
ene
ptor
Vart
ptori
umoe
ito
koalte
ſciti
Miit
dene
Prn
tt
Nke
fnls
keni⸗⸗

AH

u
S
hin
in
ich⸗
lne,
fu
ec
dlu

ſn
eiuun

le⸗

1

paſſus ſum dec. Ex Tranſlatione.i. trãſmutatiõe. num alio modo alio
tempore. alio loco. num alia lege. num alio qᷓrente: aut agente. Tem
pus differendum.ut ſiquis ab aliquo cõmodatũ frumentũ peteret mẽ

ſe aprilis: debitor uero diceret ſe debere in iunio poſt meſſem. ſ. Ac⸗

cuſatorem mutandũ:ut ſi dñs accuſaret᷑ a liberto & ſeruo iã manumii
ſo:aut patronus a cliente:aut pater a filio. Cauent.n. leges: nequis ho⸗
rum pdictos accuſent. Iudices mutãdos: ut ſiquis accuſaret᷑ epiſcopoꝛ
cum eſſet accuſandus ptori. Reus.i. accuſatus: Is. n. ẽ reus: qui defẽdit
& propulſat accuſationem. Vt aũt feſtus ait: Reus dictus eſt ab re quã
ꝓmiſit ac debet. Hac ꝑte cõſtitutionis.ſ.legitimæ. Nam dictum ẽ eẽ
ſex partes cõſtitutionis legitimæ. In iudiciis.i.in rebus criminalibus:
in quibus ẽ accuſatio defenſio. In lure ciuili: ln rebus pecuniariis:

& in quibus agitur de ciue. Iuris ciuilis ſcia: Cicero in topicis ſcribite

Ius ciuile id eẽ:quod in legibꝰ ſenatus cõſultis rebus ſudicatis iuris pe

ritorum autoritate edictis magiſtratuũ more æqtate cõſtat. Pauloq; ſu

perlus dixerat: Ius ciuile ẽ æquitas cõſtituta ſis:qui eiuſdẽ ciuitatis ſũt
ad res ſuas optinendas. Idẽ quoq; li.i. de oratore ſcribliq tenẽda ẽ ora
tori oĩs ãtiquitas:exemplorũq; uis:neq; ius legumꝛaut ciuilis iuris ſcĩa
negligenda ẽ. Peculatus id ẽ furtum publicũ: d d ci cœpit a pecore.
tunc quum romani præter pecudes nihil haberẽt. Autor ẽ feſtꝰ. Fur
tum.i.occulta ſurreptio ut ait Nonius. Vt aũt in digeſtis ſcribit᷑:furtũ
eſt cõtractio uel cõtractatio fraudulenta rei alienæ mobilis corpꝑalis ꝗᷓ
fit inuito dño:culus res fuit:aĩo lucrandi. In priuata actiõe.1. cluis ad
ciuẽ. ꝑſonæ ad ꝑſonã. ẽ aſt actio luspſequendi.Prætoriæ exceptiões:
p̃ᷣtor urbanus dictus ꝗ piret iure.ltẽ pᷣtor dictus qui p̃iret exercitui.ut
Varro ſcribit. Prætoriæ exceptiões. Inſtitutiones. adeo ꝗdẽ aucta eſt
pᷣtoris autoritas.ut q pᷣtor lpſe dixiſlet.ob ipſius honorẽ lius honorari
um uocaretur. Ex Rõcinatione fabius li. vli. ſy llogiſmũ appellat. ubi
ait ꝙ ſyllogiſmus hẽt aliꝗd ſimile ſeripto de uolũtati: gqa ſemꝑ pars in
eo altera ſcripto nitit. Et poſtea inꝗt: Ergo hic ſtatus ducit ex eo quod
ſcriptũ ẽ ad id q incertũ cẽ.quod qm rõne colligit᷑. Rõnatiuus dicitur.

Vt aſit Cice.Ii.i.rh. de inuentione ait. Eſt or̃o ex ipſa re ꝓbabile aliqd

cliens:q expoſitũ & per ſe cognitũ ſua ſe ui & rõne confirmet. Sine
ꝓpria lege.fabiꝰ li.vii.ubi de lyllogiſmo tractat inqr. Maioris pugnæ
eſt ſcripto ducere q ſeriptũ non ẽ.ꝗ patrem occiderit culeo inſuatur.
Matrem occeldit.In hoc gñe hæc ꝗqᷓruntur. An quoties ꝓpria lex non ẽ
ſimili ſit utendũ.An id de quo agit᷑ el de quo ſeriptũ ẽ.ſimile ſit. Simi
le aũt & maius ẽ & par & minꝰin illa priore an ſatis lege cautũ ſir an de

ſi paꝶ cautum eſt hoc ſit utendum. In utroq; de uoluntate legum⸗

jatoris. Sed de æquo tractatus potentiſſiml. Ea eluſmod eſt: Ea.ſ.cõ⸗

trouerſia ex rõcinatione. Corio:parricidæ. n. puniebant᷑ Culeo.i.co lequ
rio in quo ſimia canis ſerpens & gallinaceus cum ipſo includebatur: lolur
Deinde uel in nicinum mare: uel iĩ amnem prolicicbatur: ut omnium rga
elementorum ulu uiuus carere inciperet: & ei cælum ſuperſtiti: terra tioc
mortuo auferretur. &c. De culeo quidem latius diximus in luuenale qoo
ſatyra octaua. Cicero autem in oratlone pro roſcio ſic ait: Qu to ma nctt
iores noſiri ſapient us: qui quum intell gerent nihil eſſe tam ſanctum hoſt
quod nõ aliqn uiolaret audacia: Suppliciũ in parricidas ſingulare ex⸗ elte
cogitauerunt: ut quos natura ipſa in officio reiinere nõ potuiſſet: ma ftet
gaitudine pornæ maleficio ſũmouerent᷑: Inſui uoluerunt in culeum ſern
uiuos: atq; ita in flumen deiici. O fingularem ſapientlã iudices: nõ ne cun
uidentur hunc hoiem ex reꝶ natura iubſtuliſie & eripuiſle: Cui repen lm
te cælum ſolem aquã terrãq; ademerint: ut qui eum necaſſet unde ip⸗ .ln
ſe natus eẽt: careret his rebus omnibus: ex quibus oĩia nata cẽ dicunte talt
Noluerunt feris corpus obiicere. ne beſtlis quoꝙ; quæ tm ſcelus atti⸗ fan
Iſient imantotibus uterent. Non ſic nudos in flumẽ delicere: ne quũ cot
delati eſſent in mare ipᷣm polluerent quo cætera ꝗᷓ ulolata ſunt expia⸗ pe⸗
ri putantur &c. Gentilium: genittlis dicitur ex eodem genere ottus?: hee
& is qui eodem nomine appellatur: ut ſcr ibit feſtꝰ. Paterfamilias: fami i
lia antea in hberis hominibus dlcebatur: quorum dux & princeps uo⸗
cabatur pater & mater fam lias: poſtea hoc nomie etiam tamuli appel len⸗
lari cœperunt permutata littera cum u. Autor eſt ſeſtus. unn
De luridiciali. Tit. xxvI. nume
Iuridicialis conſtitutio eſt: Cice.li ii.rh. de Inuentlone ſic ait: Iuridicia cene
lis eſt:in qua æqui & iniqui natura d p̃ᷣmii aut pœrnæ ratio quæritt. hu ſuh
— lus partes ſunt duæ. Quarum alteram abſolutam: alteram aſſumpti⸗ ede
uam nominamus. Abſoluta eſt: quæ ipſa in le non ut negocialis impli llece
cite & abſcondite: lſed patentius & expeditlus recti & non tecti quæſtio ſt y
nem continet. Ea eſt huluſmo: Quum thebani lacedæmonios bello cn
lupetauiſſent: & fere mos eſſet grails:quum inter ie bellum geſſiſent llune
ut hu qui uiciſient trophæum aliq in fſinibus ſtatuerent: uictoriæ mo ſeie.
do in pnñtla declarandæ cã: non uc in perpetuum belli memorla mane Agn
rettæneũ ſtatuerũt trophæũ. Accuſantur apud amphitrionas. I. apud eio
cõe græciæ conſiliũ. Intentio eſt: non oportuit. Depulſo eſt: oportuits lelt.
Quætſtio eſt: oportuerit ne. Ratio ẽ: Eã. n. ex bello glorlam uirtute pee
pæerimus: ut cius æterna inſignia poſteris noſtris relinquere uellem?. rci
Inſirmatlo ẽ. attamẽ æternũ inimicitiaꝑ monumentũ ſtatuer nt: recte C⸗
an cõtra fecerint: Hanc ideo rõnem ſubiecimus: ut hoc cãe genꝰ ipſũ lre
verſa

—

lcö⸗
olco
buun⸗
u
len
ent
on
nd
Uecn
enn
Weun

liche
lchi
ppe⸗

lepe
.at,
fect

l
Ao
pelo
len
N e
ole

de quo aglmus cognoſceretur. Aſſumptiua uero tunc dicitur:quum

ipſum ex ſe factum probari non poteſt: aliquo autem foris adiuncto
arguniento defenditur. Eius partes ſunt quattuor. Comparatio. Rela

tio criminis. Remotio criminis. Cõceſſio. Comparatio eſt quum all
quod factum:quod per ſe ipſum non ſit probandum ex eo cuius id cã
tactum eſt defenditur. Ea eſt huiuſmodi: Quidam imperator quuʒ ab

hoſtibus circum obũſideretur. neq; effugere ullo modo poſſet depectus
eſt cum hoſtibus ut arma & impedimenta relinqueret milites educe⸗

ret.itaq; fecit. Armis & impedimentis amiſſis præter ſpem milites con
ſeruauit accuſatur maieſtatis: Incurrit huic definitio. Sed nos hunc lo
cum de quo agimus conſideremus intentio eſt: non oportuit arma de
impedimenta relinquere. Depulſio ẽ:oportuit. Quaæſtio eſt:oportue
xit ne. & atio eſt: Milites. n. omnes perliſient. Infirmatio ẽ aut coniectu
ralis non periſſent: aut altera coniecturalis non ideo feciſti. ex quibus

ſunt iudicauões periſſent ne & ideo ne fecerit. Aut hæc comparatiua

cuius nunc indigemus. At. n. ſatius fuit amittere milites ꝗᷓ arma & im
pedimenta concedere hoſtibus: Ex qua iudicatio naſcitur. Cum om⸗
nes perituri milites eſſent: niſi ad hanc pactionem ueniſſent: utrum ſa
tius fuerit amittere milites an ad hanc conditionem uenire. Hæcille.
lIuridiclalis conſtitutio:hanc Quintilianus libro ſeptimo Qualita⸗
tem uocat: nam & qualis ſit cuiuſq; rei natura & quæ forma quæritur.
an imm rtalis anima. an humana ſpecie deus. Et de magnitudine ac
numero quantus ſol. & an unus mundus:quæ omnia conſectura qui⸗
dem colliguntur: quæſtionem tamen habẽt in eo qualia ſint. Hæc in
ſuaſoriis tractari ſolent ut ſi cæſar deliberet:an britanniam impugnet
&c. Sed in controuerſiis quoq; funt frequentia ac ſola differentia: ꝗa
illic de futuris: hic de factis agitur. A blſoluta.i.perfecta: & cui ni de
ſit. Vt aliud.i. quãuis Aſſumptiua adlunctiua. Cui frater eſſent: cui
.ſ.domino occlio a ſeruo. Manumiſſus eſſet: ergo non licebat ſeruũ

illum occidere: quia iam liber effectus erat. quod ille per imprudentiã

feciſie dicebat:non.n.ſciebat illum fuiſſe manumiſſum. Commeatꝰ:
eſt commeatus in ingulari facultas ad tẽpus a militia ab alio ue mini

ſterio recedẽdi:quã pᷣbet militi imꝑator:ppoſitꝰ ue iferiori:eũdiq; quo

uelit ad pſcriptũ diẽ reuerſuro. Liuiꝰ aũt dixit. Magna ꝑs ſine cõmeati
bus dilabebat᷑.In utroq; aũt nũeropꝓ cibariis ad alimoniã reip. aut ex⸗
ercitus aut alicuiꝰ multitudinis. Interdũ ẽt priuaum. Neceſſitudinẽ:
Cice.li.ii.rh.de Inuẽtõe ſic ait puto igr̃ eẽ hãc neceſſitudinẽ: cui nulla
ui reſiſti poteſt: quæ neq; mutati neq; leniti põt. In loco cõi: quo & ad⸗
uerſatii uti poſſent. Loci autem cões ſuſcipiuntur de humanitate. for⸗

tuna. miſericordia. & rerũ cõmutatlone.his locis omnibus utetur is e
contrario: qui contradicet cum ampli:icatione & enumeratione pec⸗-
catorum uc habetur li. il.huius operis. ldem uero Cicero Ii. ii. rh. de in=
uent. ſic alt. hæc ergo argumenta quæ tranſferri in multas cauſas poſ
ſunt.locos cõmunes nominamus. Plura eriam Priſcianus de locis cõ
munibus ex hermogene. Per amplificationem: per enumerationem
geſtorum. Nihil poſtulat ignoſci.nouit.n. ſe longe erraſſe. ultro ei iu
dices iguoſcendum eſſet: ne uir tantus periret. In iudiclum nõ uenit
Non eit confeſſt cauſa tuenda rei. ut naſo inquit. Ex Tranſlatiõe cri⸗
minis:? Cicero li.il.rh. de Inu. Relationem quoq; criminis hanc appel
lIat. ait.n. Relatio criminis eſt. quum reus id quod arguitur confeſſus
alterlus ſe ĩnductum peccato iure feciſſe demonſtrat. Ea eſt huiuſmo⸗
di. Horatius occiſis tribus curatiis & duobus amiſſis fratribus domuʒ
ſe uictor recipiebat: tergemina ſpolia præ ſe gerens. cui ſoror uirgo qᷓ

deſponſata uni ex curatiis fuerat obuſa ante portam capenam fuit. co

gnitoq; ſuper humeros fratris paludamento ſponñ quod ip̃a confece
rat ſoluit crines & flebiliter nomine ſponſum mortuum appellat mo
uet feroci iuuẽi animum comploratio ſororis.In uictoria ſua: ſtrico
itaq; gladio ſimul uerbis increpans tranſũgit puellam. Accuſatur. In⸗
tentio eſt. ĩluria ſororem occidiſti. Depulſio ẽ iure occidiſti. Quæſtio
eſt iure ne occiderit. Relatio eſt illa.n. hoſtium mortem lugebat. fra⸗
trum negligebat. me & populum ro. uleiſſe moleſte ferebat. Infirma⸗

tio eſt tñ a fratre indemnatã necati non oportuit. Ex qua iudicatio firt

Cum horatla fratrum mortem neglige et. hoſtium lugeret. fratrum
& populi ro. uictoria non gauderet. oportuerit ne eam a fratre inden
natam necari &c. In mairem confert crimẽ dicit enim ſe eam occidi’
ſe. ꝙ illa patrem ſuum occiderat. Ex remotlione Criminis: Cicero li.
ſecundo rh.de Inu.ſic ait. Remotio criminis eſt. quum eſus ĩtentio fa⸗
cti:quod ab aduerſario infertur in allum aut in aliud dimouetur. Id fit
bipartito. Nam tum cauſa tum res ipſa remouetur &c. Criminis. . rei
commiſſæ. P. Sulpitium: Sulpitius legatus cum claſſi pteeſſet. ĩfamis
crimine proditionis ab exercitu ſuo interfectus eſt. Scribit Liuius lib.
Ixxv. Ex teſtamento. Exemplum erit quidam morlens reliquit hære
dem amicum ſuum ea lege ut non prius adeat hæreditatem ꝗᷓ ipſe ſta
tuerit. Colãnam in medio templo & ſtatuam ipſius impoſuerit. plæ bi⸗
ſcitum uero prohibet aliquid uel templo: uel publico loco fieri. Plæ
Plæbiſcito:plæbiſcitum eſt:qd plæbelo magiſtratu.i. tr buno interro/
gante an omnibus placeat: plebs inſtituit. orta. n. inter plæbem & ma
ores diſcordia plebs ſibl leges conſtituit:qᷓ dictæ ſunt plæbiſcita ut di⸗

——

—

Aſts

Plæb⸗
goor
coat
tler
qua
re:q
equ
par⸗
quo
fach
hol
4
tuti
dlich
ad
fet
rat
moa
ber⸗
ſorts

nße
der⸗
ken
Vl
K
vnen
eli
veni
ech

ppe
eli

ſmo⸗
mn

oi

nfee
O

fſo

⸗
1

geſtis de origine luris habetur. At Gellius Iib. ix. capite. xx. lta ſeribit⸗
Plæbem autem Capito in eadem definitione ſeorſum a populo diuiſt
quoniam in populo omnis pars Ciu tauis: omneſque elus ordines
contineantur. Plæbs uero ea dicitur- in qua gentes ciuium patri
tiæ non inſunt. Plæbiſcitum igitur eſt ſecũdum eum capitonem lex:
quam plebs: non populus accipit. Hæc ille. Ex plæbiſcito utet᷑. i. illa
re:quam ex te ſtamento eſt iuſſus facere utetur ex plæblſcito: nõ. n. ex⸗
equetur quod teſtamentum iuſſit: quia plæbi citum prohibet. Ex cõ⸗-
paratione: Cice.li. ii.rh. de inuẽtione ſic ait: Comparatlo eſt: quum ali
quod factum quod per ſe ipſum non fit probandum ex eo cuius id cã
factum eſt defenditur. Ea eſt hutaſmodi. Quidam imperator quũ ab
hoſtibus circum obſideretur & cætera. uide hæc latins paulo ſupius.
Arceſſitur maieſtatis. De maieſtate latius ſuperius in tiiulo de conſti
tutione. Ratio eſt quæ cauſam facit Cice. in partitionibus ſic aĩt. Sed
diſtinguendi graria Rationem appellamus eam: quæ affertur ab reo
ad recuſandum depellendi criminis cauſa: quæ niſi eẽt quod defende⸗
ret non haberet. Firmamentum autem quod contra labefactandam
rationem refertur: ſine quo accuſatio ſtare non poteſt Libro aurẽ pri⸗
mo rh. de inuentlone ſic: Rõ eſt cõtiet cãz q̃ ſi ſublata ſit:nihil cã cõtro
uerſiæ relinquitur. PFirmamentum eſtfirmiſſima argumentatio defen
ſoris & aptiſſima ad iudicationem. Iudicatio eſt ex infirmat one & cõ⸗
firmatione rationis naſcitur controuerſia. Quintilianus præterea Ii
bro.iii.ita ſcribit. Ratio eſt qua quod factum eſſe conſtat defenditur.
Deſtinari con ſtitui. Crinomenon:id iudicatum ſigniſicat.eſt. n. a paſ
ſiuo participium. Crinome uocor ad iudic um: accuſor. Grio accuſo
ludico. Crina crinatos ludicium. Rectum ne fuerit.ſcilicet quæſtio
eſt: uel controuerſia: Eo.i.ad iudicationem. Iutẽtio accuſatio. Sedulo
diligenter ſine dolo. Studio:animo & mente.

In fine. C.iij.ubi eſt Dicacitas illa eſſe debent. Reliqua rite manent:
nec unꝗᷓ ita correcte ĩpriment᷑: Mancinell“. n. aſtitit dũ ĩprimerent᷑.

lImpreſſum Venet is per Iloꝛnnem Tacuinum de
Tridino die octauo auguſti. M. cccc.xcyli.

—

—

bi verſe
„Aemi
Ad oppl
Smovet!
ne nerlun
l. Txch
eſt Taci⸗
l Ocio
us uals
et verſus
piim
ſe appe
ait. Ve
sinoria
Pauroti
ro. Ve
flore lu⸗

tpülolo⸗

memiers
Lprie ſt
le. Vor
zu., epi⸗
lgrrca
C. 0⸗
us urbii
toni
Omätiam
ciruſq⸗ 4
Pitiſpi⸗
gilicar e
tus Vej

. .
hineti
.Didhe
. lam
uituin
ris er 49
abrog

.

lanva

ſegven

BT-

— ——

ler V
dle Vrn
Drope
X, aN
ei bal.
. l.
Luc.
len wergl
lsaltth l
met.
ſes dan l.
eba. Vyll
0. nar il
r inla tit.
os Ulr,
Nr Nn
Euyn,
2

ime.
mmdNN
ho

Ahanst

,
cude
,Hectn
D
Palns l
ninn ef
eſnole
ſeheſen
uscee
. igo
emluu

Sic Mancinelli breuitas ce

Per Ant. Mancinellum.

Elegantiæ Portus: .

Lau. Vallenſis Lima.

Rhetorlcen ad herenniſm eſſe Ciceronis.

Rhetorlces ad herennlum Commentarlolus. H

Domlci Palladi Soranſ Carmen⸗ “

Mos Cynic laudandus erat collecta docen uis

Omnia diſcipulos ſub breuitate ſuos.
Nec minus a cunctis decoratur laudibus ille
Quttrogt longum ꝗᷓ breue feclt opus.

Eit tibi flore datur laudiſ ubiiſſe laborem

In liui ſumma fertilitate pium

Cum pateant multis quæ latuere diu.

lebranda docendi

Focus O Salance Q

N

11

10

A, 9 Copyright 4/71999 VxVMaster GmbH www.yxXymaster. com

Euroskala Offset

VierFarbSelector Standard*-