Cc47_qt
author: Lindelbach, Michael

Sl

DR

—

„

.
.
.
6⁶ „
.
„
.
„

*
*
.
.
— —— — — — — — ——
4
*
1*.
*
* 6
.
.
.

Huius opuſculi peꝛutilis
tabula omnium pceptionũ ex nuũeroꝛũ ⁊ folioꝛũ
atz pꝑtiũoꝛõis oꝛdine ſũmã accuratiſſime indicas
DPDielentis opecis prefaciuncula eirtem diè⸗
cendi tribus arte imitatione ⁊ exercitio aſſequen
Dam cõpꝛobans ꝙ tria elegantis cõpoſitõnem
videlicet ⁊ dignitate queq; accomoda perfectaq;
elocutio am plecti haer ii.
Primũ preceptum d ꝑtibus oꝛationis ij.
De oꝛationis principio fo. eiij
Oꝛatio pulcre clauditur verbo finito
Oratio principali verbo claudenda eſt iij

De Nomine
De adiectiuo ⁊ ſubſtantiuo iij⸗
Inter adiectm̃ ⁊ ſubſtãtm̃ aliqd interponi᷑.v
Quomodo augentur poſitim fo- v.
multo longe côpatiuis preponi ſolent . v
VYdem de ſuplatiuo vi.

CLompatiuus ſeꝑe pꝛo poſitiuo ponitur vi.
Poſitiuus cũ negatõe tenet ↄtrariã ſuiipiꝰ vi
Adiectm̃ neu.ge:mutat᷑ in ſ bin alteri/ ge· vi
Loco ſuꝑlatiui ponimꝰpoſitm̃ cũ aduerbio vij
Vlor neutra in ↄpatis tũ malſ.tũ fe· reddit vij
ꝙ ſepe vnum ſubſtãtiuũ in adiectm̃ mutat᷑ vij
uoba łpluribo ſubſtãtiuis pponi epitetõ . vij⸗
Cum duo fuerint nomina diuerſorum nume⸗
roꝛum reſpondemus vicimnioꝛi pij. i
VInter duos nominatiuos aliqͥd interponit᷑ · vin ·
Negatiua dictio in fine oꝛõis eſi ppynẽda · viij⸗

4

ꝙ poſſeſſoꝛ ante poſſeſſiöem locari debet
De iſio nomine antus a um.
DSe nominimnibus qualis talis
xe nõibo hñtibo is ꝓ es in nio plurali

1

nommbus a grecis pfectis leruantibus gen

a mutantibus declinationem

xi.

AQuomodo nomen gentile vel patrie alicur/ rei

fingere detemus d hoc nõie primus

Y

Qui multa narꝛari cupit qb- ſigis vti bẽat . xij·

de nomimbus q ad nummũ ſpectant
de geminatione dictionn e articulo
de nominibus in bundus fo⸗
de iſtis nomimbus ſimilis 1 plenus
de caſibo abliõꝝ pticipioꝝ ? ahox nommũ
ꝙ ſepe duo nõia loco aduerbij ponut

X⸗
i
ni⸗
xiij⸗

ꝓ lſepe ablatun ſiue prepꝑ ſitiombus ſiue ců eis

vim habent adueroloj
differentia quarundam oꝛõnum
Quõ die.iiij· die. vi.nõ idẽ ̃cant
TLx dra inter quartũ ptoꝛ ? quarto ptoꝛ
de dẽa inter vimicium dimidiatum
e hoc nomine minus
te boc nõie neceſſitudo de h̊ nõie ꝑtes ·
de hoc nõie inimꝰ de hoc nõie antiquꝰ
de nõie ꝓpuintia d hoc nõie piculum
de hoc nõie diſcrimẽ de hoc noe in pbus
e iſtis dictionibo iuſſus euent/ ꝑmuſus
de hoc nomine gratia fo-
e hoc nõie epiſiola quid ſigniſicet
de hoc nomine nullus
de hoc nomine Inuidioſus

fo⸗

xEiui.

ru·

xu.

xnunj.

e accepti

de hoe nomine decimuſquiſacg xxxpi⸗
de hoc cõplexo ꝑtim hommũ venerunt xvi.
de hoc complexo coꝛdi homo quid p̃cet xvij.
c hoc cõplexo mille hominũ quid ßfet xpij

e hoc cõplexo id genus quid põcet xvij·
e boc complexo ex ſentecia quid ſcet xvij ·
de hoc nomine re xvij.
e hoccomplero quotuſquiſq; homo eſt xvij.
de hoc nomine moꝛiger rvtj.
de hoc cõplexo maioꝛ natu a minoꝛ natu xvij.
e nõibo diſtributiuis ſeu ꝑtitiunis eryijj⸗

ꝓꝙ ſepe añ pꝛincipale verbum parentheſis oꝛnat⸗
cauſa ponitur de hoc nõie coͤfidentia xvlij.
de hoc nõie facinꝰ xviij de hoc nõie officiũ xix.

de locatione relatiuoum xix.
de iſto relatiuo qum AYlir.
ꝙ plerũq; relatiuũ ſno antecedẽti pponit᷑ xx.
ꝙꝓ aliquando a relatiuo incipitur oꝛatio n ullo an
tecedente expreſſo xx.
ptionibo haꝝ dctõnũ qui que qd æx.
Quid ⁊ quis nunq; ponũtur relatiue ſed vel in⸗
terꝛogatiue vel infinite

4 XX. J
Qui ſemper recipꝛoce ponitur.ſuus vero relati⸗
ue ponitur. S=Z’MD xx.
boc relatiuo is eaid. xx
eodem ꝓnomine ippe ipſa ipſum xx
ce hoc ꝓnomine ille illa illud Vi.
de nomine alius „⸗ gni
de differentia inter alius? alter rxi.

Be differentia inter pꝛsonomina fo. xi.
de differẽtia inter is hic hboc Fi.
Q aliqua relatiua geminantur xxxij·
De iſtis tribus pronominib me te ſe xx ·
ꝙ potius dicim egoipᷣe quã egomet fo· xxij.
de gtis iſtopꝑ ꝓnominũ mei tui ſui ?ꝛẽ xxiſ

De eiſdem ꝓnominibb rrrxrxlif/)/

de ꝓnõib poſſeſſiuis meus tuus ſuus. xxiiij.
evNorbi ryriiij.
Daoe Berbis
De verbox locatione in cömuni .rrvyv.
de verboꝛum locatione infinitiuoꝛꝛum xv.
ꝙ ſubiunctiuo ſepe ꝓ indicatiuo vtimur xxvi.
ꝙ ſubiunctiuus ꝓ imꝑatiuo ponitur fo. xxvi.
ꝙ infimtiua oꝛõ pulcre ꝓ ↄictiua ponitur -xrvi.
ꝙ infiniti pᷣterito impfecto venuſte põit᷑rrvi.

De verbox ſincopatiiine eyxxvij
degerũdijs prepõita pᷣpõe inrte xxvij
ꝙ nõibus gerũdiuis ꝓ gerũdijs vtimur xxvij
de drã ꝑticipioꝝ a gerüdis xxvij
Cũ quibo prepõibo gerũdiũ in dũ conſtruit᷑ xxvij
de drã inter amatũ? amandum xx viij
De infinitiuo actiui de infinitiuo paſſiuixxvij
De vltimis ſupbins xxir.
ꝙ nõ idẽ eſt oꝛatũ ire ⁊ oꝛatũ eſſe xxix ·
de vrã inter auditu⁊ viſu nõia ⁊ ſupina xxix.
De multiplicanda oꝛõe ex vrbis xxir.
De hoc Sum es eſt de iſto verbo affitio xxx.
De iſto cõplexo fero hãc rem patienter xxr.
de iſto verbo affero fo. Yxi.

4

eiſto verbo infeorn

tyxri.
de hoc verbo facio Ferire fedus qͥd ſcet xi⸗
de hoc verbo fallo de hoc verbo foe xxxi⸗
c hoc verbo frui xxxi.
te hoc verbo fungea yxxij⸗
de hoc complexo facio te certioꝛenm· xxxij ·

iſto vrbo gratiſicoꝛ de vbo gratuloꝛ xxxij.
AQuõ digtate aut hõꝛẽ alicxexpꝛimere dẽmꝰxxxij.
DVe boc verbo haurio de h verbo Hiare xxxij
x hoc cõplexo habere fidem xxxiij
Quõ drñit hr̃e gratias agere gratis -xxinj
Le hoc complero lec res mihi deſcit Kxxi.
te hoc cõplexo hec res mihi conducit xxxiij

hoc complexo hec res apð me increpuit xrruq

Hoplexo hoereliquũ eſt quid f̃/cer vxxuij/
hoc verbo Habo 4
c hoc oplexo hec res mihi in mentẽ venit xxxiiij
de hoc ↄplexo Mabeo hãc rẽ in memoꝛia xxxuij
de hoc ↄplexo hic hʒ xx.ãnos quid cet xrxiin
ce hoc verho accipere quid ſigniſicet xxxiiij
de iſto verbo animaduerto xxxv.
de hoccõplexo anim eſt mihi quid ̃tet Axv.
de hoc cõplexo ab initio etatis yxxv⸗
e iſto verbo accedit KNxv.

de iſto verbo accidere de hoc verw appeto. xxv.
de drã hoꝝ v̈boꝝ aſſentari blãdiri adulari xv·
Quõ differũt coꝛdi eſt ⁊ in animo eſt vxvi
Compertum eſt mihi quid ſigniſicet Frni

de hoc complexo certum eſt kxxvi
de hoc verbo coeo rxrvi
e hoc verbo conſido vyrxoi

de hoc verbo credo rryxvi
te hoc verbo confitioꝛ Acxxxxvij
de hoc vᷣbo cõplectoꝛ de hoc vᷣbo ↄſequoꝛ xrxxvn
de hoc cõplexo cicero laboꝛat in eloquẽtia xxvjj
de hoc complexo cedit vtias xexvij
de boc verbo cod ynxvij
de hoc complexo conoꝛ hancrenm yvxrvij
de iſto cõplexo cõtra ſᷣmonẽ tuũ tendo vxvn
e hoc verbo colo. de iſio vbo collocare kxxvinj
de iſto verbo comparrer? xxxviij.
de h ↄplexo do hãc rem vicio quid cet vxvin.
de hoc oplexo dono tibi hac rem xxx vii
e boc verbo deuintio de hocvbo deſidero xxvin
de hoe verbo dod xxxviiij.
de iſtis verbis diſco ediſco ⁊ dediſoo rxir.

de iſio verbo deſipio de iſto verbo expio? rxxux
e iſto verbo euado de hoc verbo erꝛare xirx·
de iſio verbo interdcoo nrnir.
de hoc verbo inueuue quid ſigniſitdtet xl.
de hoc verbo inaulgeo de iſio verbo iubeo xl.
de dra inter labo laboꝛ ð iſto verbo ludo .
de iſto oplexo leliꝰ hʒ faciles moꝛes xli ·
de iſtis verbis metuo ⁊ timeo rxrli⸗
Quõ hoc ↄplexũ marcus anthoni iuit ad caſtra
multipliciter poteſt exprimi AAAAA
de hoc verbo memi de hoc verbo moꝛigero xli
de iſtoverbo moꝛioꝛ de iſto verbo mactare xii
de iſto verbo necare de iſto verbo nitoꝛ xii.
de iſto verbo obſequoꝛ de verbo obteſtoꝛ xl
de iſto verbo obuo de iſto verbo off ẽdo xl ·
de iſto verbo obliuiſcoꝛ de verbo pᷣſeferꝛe xlii·

KXiu mibi familiaris es

Pe iſtis werbis preſio t antecello DUMUN
e iſio verbo enitte w.

De hoc verbo preſtoloꝛ o. xyliij.
de hoc complexo pꝛoditũ eſt memoꝛie xliij.
iſto verbo pꝛeſoo Möijj.
deiſto complexo peto hanc rem abste xliij.
de iſto verbo pſequoꝛ de iſto verbo ↄſiteoꝛ xliiij
de iſiis verbis pꝛeſum ⁊ interſum Vliiij
ð hoc complexo rationem habre xliiij
de hoc complexo rumoꝛ eſt fo. xliiij.
de verbo repeto de hoc cõplexo ruri eſi· xliiij
de iſto verbo ſuo xliiij·
de iſto verbo ſuſcipere exlv.
de iſto verbo tacere *xlv.

de iſto vrbo tenere
de iſto verbo tendere fo⸗
de hoc complexo tu mihi carus es
de hoc verbo werſo:
de iſto verbo vaco .
de iſto complexo vſu enit
de hoc verbo vſurpre
de iſto complexo virg lius colit rus
de iſtis wrbis valeo ⁊ poallo
Quõ pꝑſonã aliqᷓ; au
mus de hoc verbo ſum oſtructo cũ dtõ
Quõ oꝛões vulgares ſeu cõ
exprimere debem? de verbis fre
de hoc verbo ſum in fi

bis frequẽtatis
ne oꝛõis poſito

t laudare aut vitupare

n.
xIpvy.

xlvi.

xlvi.
xlvi.
debe⸗
xl vij

mune aliqð dictum

De aduerbioꝛum locatione lviij⸗
ꝙ ſepe adiectm̃ cum ſubſtãtiuo aduerbij loco poni
tur de aduerbijs ↄpatis poſitis ⁊ ſẽlatis xlviij
O multa aduerbia in Jo av exeuntia pulcre in

epiſtolis ponuntur xlviij.
De hoc aduerbio appriine xvii
de hoc aduerbio accurate fo. xlix·
de hoc aduerbio actutum xlix
xve iſi duobo ꝑticulis nedũ nonſolũ xlix
te iſto aduerbio tantiſper xlix
de iſto aduerbio minus fo. xlix
de iſtis aduerbijs multo nlonge xrlix
de hoc aduerbio perinde xlix
de hac dictione Indies I.
de aduerbio admodum —A.
e iſtis duobus aduerbijs admodũ ⁊ imprimis
poſitiuis adiectis 7.
de hoc aduerbio ferme A.
de aduerbio extemplo fo. A
de iſto aduerbio facile A.
de aduerbio Yllido l.
de iſto aduerbio oppido i.
de hac dictione Eſto Ji.
de iſtis aduerbijs dum ⁊ donec fo. JIi.
de hac dictione Edepol AAuIͤl.
de hoc aduerbio optato ⁊ oꝑepreciũ lIi.
de hoc aduerbio mirũmmodum (li.
de aduerbio macte li: de aduerbio ꝓpediẽ lij.
de ppetuũ ⁊ imperꝑetuũ aduerbijs lij.

de pridie poſtridie de hac dictiõe nudiꝰ lij.
de hoc aduerbio neutiquam lij.

De hac dictione quoꝛ i⸗

de dudum ⁊ iamdudum ſo. liij
de iſto aduerbio nuꝑer irnj
ce iſto aduerbio poſtea linj
e iſto aduerbio poxrro limn
de hac dictione pe⸗ nnj
de hac dictione iuxta fo ˖ liij
de hoc aduer bio vix liij
e diſterentia inter coꝛam ? palam fo. Ij
de iſta dictõe vltro AMiini.
de iſta dictõe vſq; liiil

HDe paꝛticipis
de pticipioꝝ gerũdioꝝ atq; ſupinoꝝ locatõe · liiij.
multiplicanda oꝛatione ex ꝑticipiis -lv.
ꝙ ablatiui caſus participioꝛum atq; aecuſatiul ſe

pe tenent locum infinituii I
ꝙ nticipia futuri tꝑis pulcre in epł is ponũt · lvi.
de participio fretus ablatiuo iuncto vi

He coiunctionibus
de hac dictione tum quo ad pᷣdicta equalia .lvij⸗
de cum tum quo ad predicta equalia lvnj.
de illa dictione niſi elvnj.
de iſtis dictionibus etſi qnãqᷓ; licet quãůuis lviij
de iſtis coniunctionibus etſi tametrſt·lvinj⸗
de tam quam quõ gradibus iungũtur lviij.
de eq; ⁊ at q; lviij.
de hac dictione haud lyviij⸗
de iſtis dictionibus per quam lix
æ hac dictione quin xY

ce iſtis cõiunctionibus ne quidem Nix
de iſta coniunctione vel
xe iſiis cõiunctionibus emuero ſinautem lx
ce iſtis coniunctionibus em̃ qmquidem qñ cũ ꝙ
nam namq; quoniam autem quia quippe lix
⁊e coniunctione vt Ax
ce iſtis cõiunctionibus nec ⁊ neq; 1tix
ce iſtis tribus cõiunctõibo ſed aut vro x

e ſcilicet videlicet lxi
e hac dictione ſaltem lxi
xe iſax dictionũ velut veluti ⁊ tanq;ᷓ dẽᷣa lxi
de hac dictione quatenus lxi
de cõiunctione aduerſatiua tum lxij
c hac dictione igitur lxij.
De pꝛepoſitionibus

ꝙ prepoſitiones perpulcre inter adiectiua a ſub⸗
ſtantiua intergynuntuur? lxij
de multiplicanda oꝛõe ex ppoſitionibus lxij
de ſepatione prepoſitionis a ſuo caſuali lxiij
OD. ppoſitio ſepe poſtponitur ſuo caſuali lxiij
c hac ppõe ad ⁊ varijs ei acceptionib Alxiij.
ce hac dictõe apud ·lxij de ppõne ante lxuij.
de hac dictõe aduerſus de hac dictõe wrſ?. lxiiij.
de his pᷣpõibo cis ? citra de ppõe circũ lxiiij.
de prepoſitione cõtra de hac pᷣpõe erga lIxv
rv hac prepofitione extra de ppõe intra lxv
de iſtis prepoſitiombo ſup ⁊ ſup int᷑ inrra kxvi.
de hac ppõe iuxrta de hac pᷣpoſitione ob lxvi
e ppoſitione pone AAAAixvi
de hac prepoſitõe per lxvi.

De hae pꝛepoſitione prope

de hac pꝛepoſitione pꝛopter fo.

e hac ppõe ſcom
de hac prepoſitione Poſt
de hac pᷣpoſitione trans
de hac pꝛepoſitõe vltra
de hac prepoſitione preter
de hac dictione vſq;
de hac prepoſitione ſecus
De illa prepoſitione a. fo⸗
De illa pꝛepoſitione abez

de iſtis prepoſitionibuse vel er

deilla prepoſitione de

de illa pꝛepoſitione pro fo.

de illa pꝛepoſitione pre
de illa dictione caam
de iſtis dictionibus coꝛam ⁊ palam

de iſtis pꝛepoſitionibus ſine ⁊ abſq;

de illa prepoſitione In
de illa prepoſitione Gub

de illis prepoſitionibus ſuper aſi ubter

de illa prepoſitione Tenus
de prepoſitionibus in generali

lrxvi/
llrxyij.
hlyvij.
lrvij.

xvij⸗
lxviij
lxviij
lxviij
lxviij

lxix
Alxix.
dlxx⸗
elxx.
8 lxx⸗
elxxi⸗
lxxi .

elxxij.

lxxi⸗

De Interiectione

de iſtis Ynteriectionibus hey heu lxxiij.
de illa dictione O& fo. lxxiij.·
de illa Interiectione a· lxxiiij
de illa dictione pꝛo rriiij

Fimt feliciter tabula pceptionũ latinitatis

=

.——

recepta latinitatis ex
diuerſis oꝛatoꝛum atq; poetarum codicibo tracta-
ꝓ magiſtrum Michaeſem lindeelbach ex ochſen⸗
rt in vnum iuxta vonati oꝛdinem collecta In⸗
cipiunt foeliciter.

NLꝛologus
Bpientes ſiudio

ſiſſime eAndrea tuis adquieſcere
pꝛecibus quiba dudũ apud nos
vehementimme inſtetiſti vt aliqᷓ
tibi in humanitatis ſtudio pre⸗
cepta tradeꝛemꝰquib aloꝝ ſimil loquendo aiq;
agreſtem vulgariũ ſᷣmonem aſꝑnãdo. eruditoꝝ
at eloquentum in dicendo veſtigia ſequi valeas
qð facillime tuã diſcretõm ſperantes nanciſri.f
eas preceptões q̊s in hoc opuſculo qm bꝛeuiſſi⸗
mo ſcripturi ſumexercitatoi ↄcedes · bis ꝓfecto
habitis tibi ceteros legendi oꝛatoꝛes poetarũcq;
voluendo codices facultas intelligendi dabit᷑ fa

cillime in eis reuera nihil niſi 5 pꝛius ab erudi⸗/

dt oſitum ſit innuemes
quoꝛum nos veſtigia ſectari magis cupimus · qᷓ;
ꝓpria ntᷣo ex ingemo apponere Heq; etiã ſpe que⸗

tiſſimis huius ſtudij viꝛis po

ſtus aut gla inani moti ad ſcribẽdum vemm. ſʒ

magis pietat is oꝑe excitati.h̊ onus humer im⸗
poſuimꝰ ntis. Mam erꝛantẽ a ſemita in via duce /
re rectam pietatisvt diuini viri quos alij theo⸗
logos appellant (aſtruunt )opus eii·⁊ vt nt᷑ᷣa oꝑa
tibi ſtudioſoꝛumq; volutatibꝰ moꝛẽ geꝛam Nuũc
aute ne nimiũ ꝓlixi videamur toꝛpoꝛemq; auri⸗

bus audiẽtium geneꝛemꝰ.noſtri inſtituti exoꝛdi⸗/

un incipiemus Moc vnũ te latere volum mini
me. dicendi artẽ abſq; aſſiduitate nihil aut parũ

ꝓdeſſe· vt i ntelligas hanc preceptõis rõnem ad

exercitationẽ accomodaꝛi oꝑtere.tribemm( a ij

ſoꝛologus

vt tullio oꝛatoꝛi preſtatiſſimo placet) hanc artem
equi poterim Arte ſq; imitatõe a exercitatõne
Erercitatio aut eſt aſſiduus vſus ↄſuetudoq; di⸗
cendi Ymitatio eſt q̃ impellimur duligẽti rõne vt
aliquoꝝ ſiles in dicendo eſſe valeamus Alꝛs vero
eſt preceptio que dat certã viã rõemq; dicẽdi B6
pñs hoc ntm opuſculũ in octo diſtinguimus ca⸗
pitula ᷣm octo ꝑteſoꝛõis
tulo precepta de nõiby narzꝛabimus In ſcvo de ꝓ
nõibo In tertio de verbis In quarto de aduerbijs
Tſic deinceps ſ̃m oꝛdinem donati ?ꝛ ẽ·
D RriH itaq; dicem? quas
2¾ primstes oiend gun⸗
moda⁊ ꝑfecta hr̃e debeat q̃ maxime ad
commodum oꝛatoꝛis accomodata eſt.
tres em res in ſe hre debet· Elegantiã cõpoſitõm
dignitatẽ · Elegantia eſt que facit vt vnuqoq;
verbũ pure ⁊ apte dici videat᷑.hec in latinitatẽ ⁊
explanatõem diſtribuit᷑.Latinitas eſt que pᷣmonẽ
cõſeruat purũ ab omii vitio remotũ. Vitia autẽ
in ſermõe qͥ minꝰ is latinus ſit duo poſſunt eſſe
ſoleociſmus ⁊ barbariſmus. Soleociſmꝰ eſt cũ
erhigpluribis ↄſeqns webũ ſupioꝛi nõ accomo
dat᷑ Sarbariſmus eſt cũ verbũ aliqð vitioſe pꝛo
fert. hec qua rõe vitare poſſimus in arte grama⸗

tica dilucide doce Expianatio eſt que reÜdit ap⸗/
tam ⁊ dilucidam oꝛõemea compꝑat᷑ duab rebus
ꝓſitatis verbis ⁊ ꝓprijs· Elſitata ſunt ea que ver⸗
ſant᷑ in ſeꝛmõe ⁊ ↄſuetudine quotidiana Propa
weꝛo dicunt᷑ que eius rei verba ſunt de qua loqui⸗

In primo ſiquidẽ capi /

mur Cõpoſitio eſt verbox ↄſtructõ equalit᷑ per⸗
pollita ea cõſeruabit᷑ ſi ſugiamꝰ crebras vocaliũ
cõcurſiões que vaſtã atq; hyantẽ reddũt oꝛatõm
etſi vitabimus eiuſdẽ littere nimia aſſiduitatem
etſi non vtemur cõtinẽter ſilr cadentibꝰ verbis
etſi eiuſdẽ vᷣbi aſſiduitatẽ fugiemꝰſilłr ſi vboꝛum
traiect õm vitabimꝰ niſi que erit ↄcinna Item fu
gere opoꝛtet longã verbox ↄtinuatõm que ⁊ audi
toꝛis aures a oꝛatoꝛis ſpin ledit His vitijs in cõ
poſitõe vitatis reliquũ oꝑis cõſumendum eſt in
dignitate Dignitas vero eſt que reddit oꝛnatã
oꝛòm varietate diſtinguẽs hec in verboꝝ ⁊ ſnĩa⸗
rũ exoꝛnatõm diuidi Uerboꝝx exoꝛnatò eſt qͥ ip
ſius ſermonis inſignita cõtinet᷑ ꝑ pollitõe Sen
tentiaꝝ exoꝛnatõ eſt que nõ in verbis ſed in ipſis
reb quẽdã hʒ dignitatẽ de his om̃ibus ſuo loco
Srimũ preceptũ de Rrhs
III P ES P iaen rallonis
1α quide ſcias pleru
◻ Prim 18 oꝛõnẽ rrih Marep
tibus qðdã ſuppoſitũ(vt ipoꝛũ vocabuł
vtam̃)qðdã appoſitũ:qð dã vᷣbũ vocãt appoſitũ
in principio ſuppoſitũ in medio in fine vᷣo vᷣbũ
oꝛnatiſſime locer᷑. h̊ pacto e e ponant᷑ cartha
ginẽ Scipio affricanꝰ deleuit Tꝛam huanitatẽ
vir lone obteſtoꝛ· publio lentulo familiariteꝛ cice
ro vtit᷑ płima noua tibi vir nobilis ſigmiſico fris
tui q̊s inſueuia ↄſecuteſt foꝛtunas tibi pnñtibus
inſinuo &α1ο numantia vrbem opulen; a iij

„

tiſſimam Scipio emilianus ſubuertiteplarum
multa eſſe genera non ignoꝛes. lacedemonijs le⸗
ges ſanctiſiimas ligurgꝰodiditex qͥbo plane arbi
tram̃ appoſitũ pᷣmũ in oꝛõe ſuppoſitũ mediũ no⸗
uiſſimũ vo tenere veꝛbũ.multaq; alia tu ↄſili fac

Dreceptũ. II. ne e. .

eeeeeee enee nõ ſolũ in ver
Bod onem bum teꝛmina
tri oꝑtet.ſed etia aliqñ in aduerbium ali⸗
qð vehemẽs atq; egregiũ.łin nomẽ vle affirmati
uum.vel negatmi.aut in nomẽ illu ſtre.qð eſt ſuꝑ.
latiui cõꝑpitiui ve gradusaut in quãcũq; dictio⸗
nẽe egregiã ſi ſaltẽ ↄſonatie melodia id poſtulauit
Exempla in oꝛdine hoc pacto ſumanf᷑.que mihi
mãdaſti ↄfeci omnia diligẽter Cõfeciſti oia que a
te wlui accumulatiſſime:quẽ magis diligo heo

neminẽ Que mihi pcepiſti feci oia Que vir bo⸗

nus facit landant oẽs Plato vir in rebo ſubrilit᷑

ↄſiderandis fuit ſapiẽtiſſimꝰ Pauco tꝑe petrus
factus eſt eloquentioꝛ.⁊ ſic de aljs oſilr facito.

preceptum. III a EH

ꝙ Iʒ verbo apte claudat᷑ oꝛõ frequentius tñ in

Verbum ſinitũ quã infinitũ oꝛöem terminaꝛ cõ
gruit. attamẽ circa vrbũ im mediate inſinitiuus

cõueniẽter locat.vt in his exempł. Vllud te ſcire
velim. hac in materia diligẽtiſſime ſtudere volo.

Te apud ſenatũ płimũ valere minime dubito

¶ Pꝛe. iiij· ꝙ oꝛõ principali verbo claudeda eſt

.

¶ O ſi duo verba in oꝛõe mutuo ↄcurꝛt qð pᷣn
cipaliꝰ eſt oꝛõem terminet Allteꝝ vero ab oꝛois in
itio collocet᷑· vt memimi me prẽm tuũ miruim⸗
modũ coluiſſe.Fliud.nõ potui dilectiſſime iohã
nes efficere vt nũc ad te nõ pſcxiberẽ Gaudeo pli
mũ te de meis negotijs ſentire · hec pcepta tãquã
generalia premiſuuuu.—

. ̃ .
5
“D
7. .

„118 recepta de Mõie.⁊ primo HZ
Bequu Ur d adiectiuo Pre · primů.

aſtiſſime ecẽ plerũq; pᷣcedat nom
Enu adiectm̃ ſubſtãtm̃: vt tua digni
tas. optima virt?.dignũ ingeniũ·exqſita
xCocxna.ab eoð eẽ ſepi quã a ſubſtãtiuis incipe dẽ
m.⁊ B a poſitis cõꝑatiuis ⁊ ſuplatis. ſimplicib⸗

⁊cõpoſitis Itẽ a teſatiuis ſubſtatie ⁊ accidet Ytẽ
a pticipijs in ans łin rus vl in dus Iin tus deſi⸗

netibo Ytẽ a pnõibo primitiuis ? deriuatiuis de
qᷣb oĩbo exempla ꝑ oꝛdinẽ ſequunt᷑.
sad iectiuo poſitiuo magnũ ego a te bñſñitiũ me re
cepiſſe ꝓpfiteoꝛ ꝓ q̊ vmuerſam tibi meã oꝑa defe⸗
ro Exẽplum de cõpatiuo.maiꝰ mihi offitiũ pꝛeſia
re nõ potuiſſes quã illud tu me hodierna die a⸗
miciſſime ꝑ oꝛnaſti Exẽplũ de ſuꝑlatiuo:maximũ

ꝓfecto illud tuũ erga me ꝓmeritũ q̊ ego ate eu⸗

mulatiſſime exoꝛnat/ ſũ.repeto mipi ſummũ ſũ⸗
ope gratiſſimũ Exẽplũ de cõpoſitꝭ.vt ꝑmulta.pe⸗

magna. ꝑclara. pmaioꝛa. pꝑclarioꝛa qua maximaqG

iocudiſſima qu ampliſſima Exemplü de relati/
uo ſubẽ Qui t ex me fructꝰdebent᷑ cũ donea nibi
facultas offeꝛef. eos ꝓfcõ qua vberioꝛes ſuſcipies

xremplũ de

Mor

Exrẽplũ de relatiuo accidẽtis Qualia em̃ ab aliiſs
officia recepim.talia plerumq; reddeꝛe ſolemus
Exemplũ de ꝑticipio in ans vt inuigilãtes virtu
tib/ homines et bonarũ artiũ ſtudijs iugiter in⸗
ſudantes maxima ſem per frui beniuolentia pro⸗
ſecutꝰ Exemplũ de ꝑticipio in rus vt daturũ ope
rã virtutibus Albertum noſtrũ qð ſcribis mihi
modũ gaudeo Exemplũ de ꝑticipio in dus vt ex
colendus ab omni holm genere penitus eſt chri⸗
ſtus qui omniũ hoĩm eſt conditoꝛ ⁊ lvnoꝛũ largi
toꝛ Exemplum de pꝑticipio in tus vt conſecutũ ſe
opera mea cõmoditates quã plurimas ciceronẽ
retuliſſe wementer letoꝛ Exemplũ de ꝓnomine

pꝛimitiuo Ego ſemꝑ tibi amiciſiimus eſſe wlui O

— —

quia tu me ſemꝑ plurimũ amaſti Exemplũ de de
riuatiuo Mea quidẽ diligentia tibi ſꝑ futura eſt
paratiſſima:qꝛ tuã in me beniuolentiã cognoui
mihi ſemꝑ pꝛomptiſſima Huius aũt pꝛeceptõis
ratiouẽ nõo ſolũ adiectiuis verũetiã alijs ꝑtibuſj
oꝛatõis cõuenire dicimus quare non incomodũ
viſum eſt ab eis principiũ oꝛatõis cõſtitui poſie
cuius rei erempla ponemus Exemplum de nõie
appellatiuo. Hõies em̃ illos.quos duplices eſſe
cognoui:vt vnũ verbis dicãt. alteꝝ aũt reſentiat
niſi ipᷣi aliqua ꝓbabili foꝛtaſſe ratõne ad hãc fictõ
nem compellant᷑ apud me ſemꝑ parũ valere de
bere conſtitui Exemplũ de nomĩe ꝓpꝛio· Bꝛutus
quẽ in his tibi literis cõmendo cũ mihi ſit omni
um amiciſſim.tũ etiã maximis eſt virt utib exoꝛ
natus Eremplũ de verbo actiuo malvo te ſeme

.s
O?YM =ðèð dßU.
. –
. .

ſumope diligã · qm̃ tu omnia ꝓ me liberalit᷑ eſſe·
ciſti Erẽplũ de paſſiuo.videoꝛ enim te videre ceä
tuas lego litteras. ſʒ doleo cũ appelloꝛ immerito
a te negligens cũ ſcribedi facultatẽ nõ habuerim xe⸗
Exemplñ de vᷣbo intereſt vt intereſt plimũ viroꝝ
prudentiã internoſcere que ad eoxꝝ rẽpubli.recte
gubernandã ꝑtinere videant᷑. Exeplũ de gerũcio
gẽdũ eſt aſſiduo vt aliqð officioſũ ↄſeqmur Er
emplũ d ſupino Relatu multoꝝnobis ſignifica
tũ eſt maximũ officioſum te virũ eſſe factũ quo
płimũ certe gaudemꝰ.de ꝑticipio ſupra dictũ eſt
Exemplũ de pᷣpoſitõe dx.cal ay vrbẽ cum ve
niſſem vt de multis ac varys reb tecũ ↄmẽtarer
te repire nõ potui qs igi᷑ res te coꝛã ageꝛe wole⸗
bã ꝑ lrãs abſens breuit ſcabo Ytẽ extra iocũ ſunt
ea ꝓfecto que tibi ſcribo que certe ſunt a te diligẽ
tiſſime ↄſider ãda:⁊ ſic de a lis Exemplũ de aduer
bio.heri lrãs ad te ſcripſi.hodie vero atq; nunc de
te cogito Exremplũ de ↄiunctõe· vrum enimueꝛo
niſi tãdẽ melioꝛẽ viuẽdi ↄſtitutõm deſumpſeris
cõſpicis te maxia ſubiturũ incomoda Exemplũ
de interiectõne. heu cur ego tuis omib incõmo
dis nõ affuerim.nã maximis te ꝓfecto curis atq;
mole ſtijs foꝛtaſſe liberaſſem Itẽ heu bone ileſu
ita ex oꝛo vt nobis ꝑpetuo ſis adiumẽto reliqua
iſtiuſmodi exempla breuitatis cauſa omiſimus
ſzea tuo ꝓ iudicõ adducito nũc vo ad alia ꝑpgamꝰ

,Rt11 p ꝑ pulchre inter
Precep tu N I. Beteimn 1ſub
ſtantiuũ aliqð intermoni= M

De nomine

Erpulcre etiã inter adiectiua ſubſisnti

ua nõia prepoſitõs interijtiunt᷑.vt feroci in agro
oꝛnatiſſimo in loco. ameno in caãpo. hanc ob cam
maximas ad res.iuſtis de cauſis alia quoq; copla
huiuſcemodi ſunt exẽpla.Mecſolũ pᷣpões ſzʒ alia
pᷣterea huiuſcemodi ſunt exẽpla vt ampliſſima
·TCfacultatẽ rõemq; dicẽdi ingenio ſtudio
atq; doctrina ↄſecutus eſt Aliud ſũmã eq̃dẽ letiti
am.maria ſuſcepit cũ ſibi ab angelo filiũ dei ſe pi
turã nũciatũ eſt Aliud Yã multa legiſti libroꝛũ
wolũia ꝙ in virũ tãde ꝑitiſſimum euaſiſti Aliud
magnũ ſupra vires on deſumpſi qͥ ve reb diuĩs
dicturꝰſum Cauẽdũ tñ eſt ne nimiũ ſparen
oꝛõnẽ obſcurã faciãt · vt in h exẽplo nulla ſatis ꝓ⸗
data apð ciues ſuos virtꝰ eg aſi⸗ tu ipſe ↄnecte
quomodo poſitiua augere de
1 Te. VII. kemus normn. 6
Alud plerũq; animaduertendũ eſt · vt cũ
poſitiua velim? augere nõia.ꝑ pᷣpõ his ac⸗
cidat.vñ cicero in epla ad curionẽ· carꝰ eq̃
tibi es ⁊ piocũdus Idẽ de oꝛatoꝛe VYlli ꝑbeati vi⸗
deri ſolẽt qui optima in republica cũ honoꝛibo
reꝝ geſtarũ gla floꝛẽt ⁊ cũ vite curſum tenere po
tuerũt Vñ Thereñ.in enucho.ꝑpulcra cre do /
na haud noſtris ſimilia Nã peꝛgratũ valde gratũ
ſignificat in oꝛõe quoq; lepide ꝑſonat.

in xwvV cõpatis mito
Preceptũ VIII. Bgeßwont ſolẽt
Seompatiuis wero vel multo l lõgr pᷣponi ſo
lent · vt iuſtitia multo pᷣclarioꝛ eſt ceterꝭ vix⸗

tutibo. aliud iobanes omnibo nre vniuerſitatis

ſtudetibo· doctioꝛ eſt·⁊ plato lõge philoſophis ia⸗

pientioꝛ eſt. aliud. cũctis germanie principib⸗ di
uinus fridericus reni pallatinꝰ lõge victoꝛioſioꝛ
fuit. Alið cunctis eccie doctoꝛibꝰ Yohes ſcot? l100
ge ſubtilioꝛ eſt alia tu conſimili fac ratone.
Daꝛeceptum nouũ idem de ſuperlatiuo.
Alperlatis quoqʒ comptiſſime miłto lon
ge ⁊ m ppom ſolent · vt lõge amatiſſimꝰ
noſtri. młio oĩm foꝛtiſſimꝰ nii Exeplum
vt tua erhumanitate honoꝛes nactus ſum quam
maximos liud tu ſcolariu oim diligentiſtmus
tubingẽſi in ſtudio habebaris.:hð iohes ſtudẽ⸗
tiũ oĩm doctiſſimꝰ iuris inperitia reputabat᷑· Oli⸗
ud Tibi tuis ꝓ beneficijs geas ago quam maxias
Pꝛeceptũ xq ↄpatiu ſepe ꝓ poſitio wmtur
lerũq; etiã ↄpatia nomia ꝓabſolutis pul
cherꝛ me ponütur · vnde qn (vt ſerur? uo⸗
bis teſtis eſi)nõ adoi ↄpatio alieꝑ extre⸗
mũ ↄpatõis ſꝑ poſitie capit. vñ virgi.in prio ene:
Triſnoꝛ ⁊ lacrimie oculis ſuffula nitentes liuo
alexãdex macedo hẽbat coꝛp inbecillius að inbe⸗
cillũ pcat. Satirici ſcelera vhementi? muehunt
qð eſt vehementer inuehunt. ſriultij
P T ſwoſitiu? cũ negatõe t
preceptu. xI. vim cõtrarij poſitiui.
lud etiã ſilentio tranſeũdũ mimme cen⸗

ſem vt poſitio cuipiã adiuncta negatĩo
ↄtrarij poſitĩ vim teat licz nõ ita plene tñ

S
— .
„

accurate illã expleat. Cur rei exẽpla ſubnectem.

.„ „) —
hic vir eſt haud im pbus.ſigniſicat quidem bũc
virum potius ꝓbũ q; imꝓpbum habendu .· Item
phũs haud ignobil· hiſtrio nõ illepid?. miles nõ
inſtennu.ciuis haud vtiq; malꝰ.vñ virgi.in no
no. Contra tela fuerit ? ſeſe haud neſcia moꝛtis
iniecit In his plerũq; ac ſimnlibo laudis cunuſdã
ſigniſicatio impoꝛtat᷑ ſʒ diminute Eeutec;
Nrroeroen T fepe adiectiuũ
Preceptum XII. Ageherionnwtan
in ſubſtantiuũ alterius.
Isgniſſimũ etiã annotatu eſt vt cũ duo
fuerint nõia &diectiuù ſcʒ ⁊ ſubſtãtm in
eoð caſus exitu ꝓferꝛi dẽant: vt creberꝛi⸗
me ↄtingit Tuũc adiecti vocẽ q eſt neutra.in vim
ſubſtantiui trãſferamꝰ.a ſubſtãtiuũ pri? caſu col⸗
locem gtõ qð frequẽs eſt eruditis ac diſertis vi
ris.id qͥ; tibi erit exemplo clariꝰ.hoc pacto. Nam
cum multa virtutẽ dicturus ſum. dicã oꝛnatus
multũ virtutismulta laus wnuſti? multũ lau⸗
dis. Oultũ pecunie multã pecuuiã ſignificat. plꝰ
viriũ.i.plus vires ſigmficat Quid animi. quis
animꝰ·qᷣd rei.id eſt que res Qnd cauſe.i.que cã
Vbi amimaduertẽdũ eſt. Si gtũs ille ſingular
fuerit totã oꝛõm ſinglarit exponere debemꝰ.ſi pła
lis plaliter. Exẽpli grã.multũ pecũie.i.multa pe⸗
cũia At ↄtra multũ pecũiaꝝ ſcat multas pecũias
in plurali nũero:ſimi eſt ⁊ alioꝝ rõ.vt multũ ro
lvꝛis ſinglarẽ.plimũ viriũ· plem. q̊ʒ hʒ ſignifica⸗
tionem Eandem quoq; vim nõ nulla aduerbiꝗ
retinent precipue hec duo ſatis ⁊ parum.

hfhfdf f— — — —-—

NMam pax ſapientie eſt parua ſapientia Satis vi
rium eſt iufficiẽtes vires· vñ ſaluſtius in catheli⸗
nario bello.ait ſatis eloquẽtie ·ſapiẽtie paꝝ nec ali
ud quoq; ſiue nomẽ ſiue aduerbiũ ſit in eadẽ ca⸗

dit obſeruantia ·

,„N ”s ꝙ ſepe loco ſu⸗
Dreceptu. XxIII. gerintuu ſumi
mus poſitiuum cum apto ſibi aduerbio
. Ec te lateat cum fuerit ſuꝑlatiuum
n . nomẽ qpopiam duri aſperiuſz
ſuꝑlatiue ſigmſicandũ. vt ꝓ ſuꝑlatiuo
ſuum poſitiuũ afferamꝰ ⁊ ei ſuꝑlatiuo aptũ pᷣpo/
namus aduerbiũ · Exẽpli gra NMam maxime mẽo
rabile facinꝰ eſt. mẽoꝛabiliſſimũ facinꝰ ſignificat
maxime charũ gen?hõum cariſſimũ genus homn
ſignificat Sʒ admodũ ⁊ in primis poſitiuis ad/

iecta eandẽ ferme vim habet de qbus loco ſuo in/⸗

feriꝰ dicet

DPoꝛeceptũ. xIIII.

H Alu J etiã animaduertendum eſi
neutra vox potiſſimũ in cõpa⸗
tiuis gradibꝰ tũ maſculinũ tũ femininũ
reddit.vt nibil eſt hoc homine meli fere iõ ẽ nul
lus eſt ̊ homine melioꝛ.nihil eſt hac virgine foꝛ
moſi? .i.nulla eſt hac virgine foꝛmoſioꝛ.nihil iu⸗
ſtitia pclarius.nihil turpi meretrici deterius Vñ
Therenti? homine imꝑito nihil deteriꝰnihil iniu
ſty q nihil niſi ꝙ ipſe fecerit rectũ eſſe putat Si

milit tullius in epla mhhil mihi eſt te locundius

De ſomine
quitq; atq; carius ſepe⸗ nüſub
A X14114 epe vnũ ſub⸗
Preceptum. xvV. Rnmaum in ad
iectiuum mutat᷑ eiuſq; fungit᷑ offtio.
Mterdum etiam duo
nõia ſubſtantiua ita ſe hñt vt altex vbiq;
vim ſuã ſᷣuʒ ac tueat᷑ alteꝝx q̃ndã q̃i adiectiui nõis

obtineat locũ eiuſq; fungat᷑ offitio.qle ilud vir⸗
gilij eſt in primo eneide Arma virũq; cano i· viꝑ

armatũ.ſiir illud in eoõð.molẽq; ⁊ mõtes inſuꝑ

altos impoſuit. acſi dicat moleſtos impoſuit aut
molẽ mõtuoſã Jd qͥʒ ſile eſt. Cauendũ eſt ne ab
honeſtate naturaq; diſcedam.acſi dixerit: cauen
dum eſt ne a naturali honeſtate diſcedamus.⁊ qñ
vnũ ſubſtantm̃ in adiectm̃ mutat᷑ tangit᷑ figura
que dt᷑ endiadio. 5ſubſtatinis
quõ ſubſtãtiuis
P receptum. xvVI duob vel pluri⸗
bus preponimus epitheton —
uo cognitõe dignů eſt · vt
9 cũ duo meminerimꝰ
ſubſtãtiua:quoꝝ vtriq; epithetõ adijcien
dũ eſt. adiectm̃ ipᷣm in principio locemꝰ ⁊ ſeqnti⸗
bꝰſubſtãtiuisł tũ geminatũ ł duplicatũ ⁊ pᷣpona
mꝰ Erẽpli cã auferant cicerõis verba Sceipio · af⸗
fricã? ſinglar ⁊ vir ⁊ impatoꝛ. vñ ið prio offitõꝝ
ꝓpt᷑ ſũmã ⁊ doctoꝛis auctoꝛitatẽ ⁊ vrbi · VUʒ qdem
ꝓpt᷑ ſummã auctoꝛitatẽ doctoꝛis ⁊ ſummã aucto

ritatẽ vrbis.pclarus ⁊ miles ⁊ ciuis Illuſtris ꝛũ

, — — — —.

—

fh .dm. —

— — —

PBBa fh h f

Jo. VIII.
vir tũ impatoꝛ Optimus tũ pt᷑ie defenſoꝛ tũ rei
pub. gubernatoꝛ.aliõ Saluſtiꝰ criſpus ſpectabił
tũ hutoꝛiogꝛaph tũ oꝛatoꝛ elegãtiſſimꝰ? exiſtit. ſe
pe nũero tñ ↄtra eodẽ oꝛdine vni ſubſtatiuo duo
pᷣpoſita adiectiua aut pla deruiũt.Exẽpli gꝛa · vir
tu bonꝰtũ etiã tpatꝰ ꝓmꝑatoꝛ tũ callid/ tũ foꝛtis
Judex integer ⁊ ſolers:oꝛnamẽta ciuitatis tum
multa tũ pᷣclara alia tuipe necte fteritdi
. ꝙ cũ duo nõia fuerĩit diuer
2C. XVII. ſoxr nũerox · xrn dem vitĩoꝛi.
CTlociẽs nõia(qð ipe qͥ; teſtat᷑ gramaticꝰfᷣinꝰ
ſinglarꝭ ⁊ plis nueri ↄnectunt᷑rijdemꝰ vici⸗
nioꝛi.vt virgi. in primo eneide · hic illi/ arma hic

curꝛ? fuit nò ãt fuerũt Thereñ· in andria amãtiũ

ire amoꝛis reintegratio eſt Rliud delitie mee ho⸗
ſtes exercituſq; ꝓperabat liud ingẽtes mihi cu⸗
re rexq; egeſtas eſt que nõ anxietatẽ ſolũ vm etiã
vꝝ meroꝛẽ aduerſamq; valitndinẽ indies affert.

Hoc iõ tibi in diuerſ gñibꝰ faciẽdũ dicimꝰ.Nã ſi

ue maſculinũ ſiue femininũ eſt ſp vicinioꝛi rñdea
mus. vt vir mir optima ad me venit. intelligit
nãq; viy optimũ eſſe.⁊ opt imã eſſe mlerẽ que ve⸗

nit. Sʒ ſi plłi nũero vti volumꝰ ad maſculinũ trã

ſire ncce eſt vt vir ⁊ mir leti ꝓperabãt. Allexanð

a olimpias claꝛi fuert Johes katheꝛina philippo
oneroſi extitett. ↄſilia ꝓ tuo iudicio adducito
1 Pee rvitj ini duos ntõs Rias mmiwnd
ſeꝛũq; e int duos ntõs caſaliqð ↄtinue int
põit᷑ vt oĩa reipublice iura Conſtantes multũ aĩ

inania ſceleratoꝝ hoim flagitia Flið magna petri

De Homine
virtus facit vt eum meis alloqui kis minime e⸗
rubeſcã. aliud nullas ad me dediſti lras intra qo
ððð abs te in gimnaſiũ ꝓfectus ſum Aliud. maximꝰ
=ððOUMW tu? in me amoꝛ iam impellit vt paululũ ꝑecunie
in pñtiaꝝ requirã Etiam trãſpoſita ⁊ ↄſtituta oꝛõ
multũ exoꝛnat. vt huiꝰ claritudo viri.huiꝰ pſtan⸗
ingenij. hꝰ q̃rit᷑ auctoꝛitas loci·alia tuipſe ad/
to

raceptij. xlx. Negntnetd
Egatina quoqʒ dicti⸗

rrectiſſime in calce oꝛõis locat᷑.vt pᷣſtantio
rẽ te vidi neminẽ.ſcipione clarioꝛẽ bellicis in lau
dibo inuenies neminẽ.vñ Thereñ.in andria:hãc
mihi mſi moꝛs adimet nemo Idẽ in eadẽ.vxoꝛẽ
his moꝛibo dabit nemo.hanc etiã pᷣceptõis rõem
de alijs ꝑtibo oꝛõis verã eſſe volumꝰ interiectõibꝰ
exceptis vt tibi exempla infra mõſtrabũt Exem⸗
plũ de nõie ꝓpr io vt lr̃as tuas ad me detulit An⸗
thoni q̃̊s tuo nõie mihi afſſignãdas cõſignauerat
marcus Anthonius Exemplũ de appellatiuo vt
pclariſſimas equidẽ virtutes adamarũt ſꝑ pᷣſtan⸗
tiſſimi viri ⁊ offitioſi bomines Exemplü de com
patiuo Mõ potuiſſem in reb tuis fieri diligẽtioꝛ
ꝓ quibo eq̊dẽ tantã adhibin curam vt nulla a me
potuiſſʒ adhiberi maioꝛ. Exemplũ de ſuꝑlatiuo.
omibo in reb ſedulo me tibi comꝑies patiſſimũ
qm̃ in om̃ibo meis cognoui te ſꝑ obſeãntiſſimũ
Itẽ.pompꝑeiꝰin om̃ibo reba ſubtilr ↄſiderandis fu

it prudentiiimus Item munus hoc recepia te

ſuauiſſimũ Exeplũ de affirmatiua Que vir lon

facit laudant omes Exemplũ de ptitiuo noie. vt

hoꝝ que mihi ꝓpoſinſti velle neutx.ſed tũ ſi elabo

randũu eſt imm alterutro vt nobis omnino ſuſcipie⸗
dum ſit altex placet magis ſuꝑius cũ pᷣſertim ne

ceſſario eoꝑ a nobis ingrediedũ ſit altex. Exẽplũ

de ꝓnoie primitio · vt qualis erga te ſpextiterun

.

ego. facilius longe potes iudicare tu-q; tibi pſjua

dere poterit is ule.q̃ optime ntr̃e cõuentõni piuri
mum ſtudet eſſe detractũ Exemplũ de ꝓndoie de⸗

riuatiuo:qm̃ tibi ꝓmptiſſim atq; in oibus rebꝰ

obſequẽtiſſimꝰ ammꝰ fuerit me? hoc relinq; aio

iudicãdũ tuo. Exẽplũ de ꝑticipio.ſum ꝓpediem
ad te venturꝰ qm plura tecũ ad vtriuſq́; nim con
moditatẽ ꝑtinetia ↄmẽdatur:Exẽplũ ð gerũdio

de tuis reba me nullũ ꝓfecto tps pᷣtermittit et

agẽdi ⁊ cogitãdi. Exẽplũ de ſupio qnto oꝑe te dili
gam eẽt ꝓfecto difficile dictu:de qb infra de ptici
pijs patebit Exemplũ de aduerbijs prio de aduer⸗
bijs tꝑis vt. Scio te mihi amiciſſmũ fuiſſe ſemꝑ
Itẽ ex ampliſſimis virtutibo tuis maximũ te vix

exiſtiaui ſꝑ Erẽplũ de aduerbio loci:optie ↄnouiſti

me nõ ſolũ amicũ extitiſſe intus ⁊ foꝛis ·ſʒ etiã me

tibi defuiſſe nuſquã Exemplũ de aduerbio optan
di hanibal roma norũ impiũ płimũ defatigauit.
ꝓꝙ italiã nuſquã attigiſſet vtinã. Exẽplũ de aduer⸗
bio negãdi. multa enĩ mala nupof lata ⁊ agitat
fuiſſe ðr ſed plimũ gaudeo hop te attigiſſe nihil.
Exremplũ ð aduerbio affirmãdi.ita res eſt b ii

tima eſt.beneſicioꝝ lo
plũ de aduerbio remiſſiuo.cu tãte mihi nõ ſuppe
ditẽt facultatestibi ſatiſfaciã paulatim ⁊ qua ra⸗“ß
tione id meliꝰ fieri poſſit pedetentim. Exemplũ)

vt nobis narꝛaſti pꝛofecto Erxemplũ de aduerbio
dubitand.que nobis futura dicebas foꝛtaſſe eue

nHire nobis poſſent foꝛtuitu Exemplũ de adner/
bio iurandi. non fatiã medifidiꝰneq; dicã hercle

que mihi ꝓbabiliter non videbut. Erẽplũ de ad/
uerbio q̃litatis.tua in me bñ merita nõ ſolũ retri

buam ſingulatim.ſed etiã ſatiſfaciã tibi cumulan
tiac multiphariã. Itẽ tuas las legi libent au-
Diui tabellariũ diligenter qͥ ſtatũ tuũ mihi naꝛrat
polite atq; ſuauiter. ⁊ cões etiã caſus quã ferꝛes

fortiter ⁊ modeꝛate.Eremplũ de aduerbio oꝛdis

Multa ſũ ꝑ lᷣas meas tibi ſigniſicaturꝰ deinceps

te ſemp amatur magna in te bñſicia collaturꝰ

beneficia pᷣterea. vñ meã in te voluntatẽ que op

*

oꝝ loco ſuſcipies interea. Erem⸗

ðaduerbio inteſiuo exopto quã płimũ vt ad me

venias penit qð opus eſt oĩno. Exemplũ de ad/
uerbio ſimilitudims ſicuti optima fide te admo⸗
nui.veli facias ita. Inter ceteꝛa aũt aduerbia cõ⸗/

gatin a ſuperlatiua in fine oꝛõis poſita cõcinnã
acit ſonoꝛitatem· Erxemplũ de adueꝛbio ↄpati

uo vt qo rogas vt negotiũ tuũ curaꝛe velim dili

gentius.hoc tibi pſuadeas velim.nulla quidẽ ra

tione agi potuiſſe ſtudioſiꝰ. nec curare amãtius

quã actũ eſt.nec ꝑſici accuratiꝰ. Exemplũ de ſuꝑ⸗
latiuo aduerbio.video te em̃ vitam agere pruden
tiſſime cũ omnia que ad bene viuẽdum ꝑtineant

. FJo N.
pſerutario accuratifſime atq; ꝓſequeris diligen⸗
tiſſime · Que mihi madaſti confeci oĩia accumi

latiſſime: Munc ponenda ſuut ppoſitionu ex⸗

empla. Et pꝛio de ppoſitione añ · vt ex hoc maxio
tuo in me bñfitio te plimũ diligo:qð ex amphiſſi

mis tuis etiã vtutibofeceram multo añ. Cxeplũ
ðe ppoſitione citra. Scribo frequẽter amicis no:

ſtris qõ nõ fecerã multos annos citra· Exẽplũ de

prepofitõe contra.tãto em̃ oĩm hoim cõſenſu ci⸗

cero romanop conſul creatus fuit vt in ipo magi
ſtratu creando neminẽ habuit cõtra. Exeplũ deß

poſitõe vltra.recepi duas a te lias ? tres rõnes.

nec vltra Ereẽplu de ppõe coꝛã. Sz hec multa er⸗

plicaturꝰ ſum aptius illo coꝛã Eremplũ de ppõne

clam Que agere cõſtitui ita ꝓbabilia eſſe ↄſtãt vt
nihil ſum facturꝰ clam. Exeplũ de pᷣpõe palã.oĩa
ꝓfecto que officioſe recteq; fiũt pñt oĩbꝰ ſᷣcari pa⸗
lam De cõiũctione pauca vide exempla Et prio
de ↄiunctõe a ꝓpbatiua in fine oꝛnãde oꝛõis termi
nata.vt qð mibi mãdaſti diligẽter ꝑficiã.nam ita

meruiſti quið. Exemplũ de ↄiũctõe collectiuas rõ

nali lillatius Quid faciã ergo decept?ſum igitur ·
Reliquũ eſt itaq;.vt deinceps accuratiſſime me⸗
cum conſiderẽ. quibꝰcreda quouſq; cauere debeã

Exemplũ de ↄiũctõe dubitatia.ſtudebis ne ocio

marceſſis ne · De ↄiũctõe diminutia exm̃.ꝙ ſi tu
ad me accedere non pᷣt lĩas mihi tuas que de his

rebus quas ſcire deſidero me admoneant velim

mittas ſaltem tu conſimilia exempla ſiqua ſunt
adducito.

e nomine

Pre.x. ꝓᷣ poſſeſſoꝛ añ poſſeſſionẽ locari debbet. nm
CECEc poſſeſſoꝛ anqu poſſeſſio locari vdeber
Pprrudentiſſimi hois coſiliũ puidet höos
perſuaſio. Oarcij CÿEC.officiop liber eloquio plu
rimum condacit. chꝛiiti pce pcu adimple ñn te celi 7
ingreſſus pbletcce.
De iſio nomine Tantus a-um · “

Kntus a. um. quantus a. um eodẽ mõſe
hüyÿt in oꝛõe aliq vt raꝛo alteꝑ abſq; alteꝛo
pronat᷑ vt contio hec tanta eſt quata vnqz

antea fuit: Tribuis mihi tantũ quâtũ nec cono
ſco nec poſtulo. Zi in te eſt doctrine quãtũ ſolz te
eſſe in doctiſſimo viro.⁊ ita de alis Rmmaduer ð
tendum tñ eſt ꝙ hee dictões taãti quãti ↄuiter
iunguut᷑ cũ ilis vᷣbis intereſt ⁊ refert.vt quanti 2
intereſt.tanti intereſt ſiłr pax paululũ pauxulũ⁊ b
multũ plus płimũ:nihili ⁊ his ſilia.vt pax inter 2
eſt iohem malu ꝓbum ue eſſe · nihil refert hõiem SSð
hõie doctioꝛẽ eſſe · Silr quãti:quãti cũ quadà vi
interꝛogationis effeꝛt᷑ vt quãti qnti intellige pᷣcij
rñdetur tti tanti:vn tulin ꝑadoxis · Quti eſti H
manda eſt vtus.q̃ſi d:magm p̃cij. Silr ců ꝓbis ðJMDdẽ
coõpoſitõm faciũt.vt quotitacio tuliũ tantifacio i
quitilianũ Silr magni? pui vili nihili. vt ma
mpendo paꝛuipẽdo.vilipedo nihilipendo· mag⸗
niiacio ꝑpuifacõ.nihilifacio f loccifacio f loccipꝛedo ti
exempia alia ꝓ tuo deduciudicio. tun
Precep⸗xxi.de nõibus Qualis 1 Talis. A

AVlalis ⁊ talis alterutrum creberꝛime ponit .

f f h h hfhfh

—— — ———

FJFJo. IJI1.
raꝛo vtrumq; Exemplũ talem ſolemꝰ ſentire bo ⸗
nũ viꝑ ⁊ ſubintelligimꝰ q̃lem dicimꝰ. Et contra
oꝛatoꝛ eſt illuſtris qualis alter nullꝰ reꝑit᷑ Aliud
vt ille tum modeſtus tũ virtuoſus eſt neminẽ
defraudans:talem nãq; ſolemꝰ ſentire bonũ vix

a qu plura his ſimilia cõiunge

V roen i W nõib htib is 9
Precep. xXij. bhände i

Nimaduertendũ illud quoq; eſt ꝙ que⸗
dam nõi:a tetcie flectionis tã ntmm quam
gtttĩ ſingulares habent ſiles. pſertim ſi
gtũs in iũ exiuerit eoꝝ frequẽter ntũs plis in is

terminari ſolet in es ꝑraꝛo vt omnis ꝑ oẽs.moꝛ
talis ꝑ moꝛtales inams ꝓ inanes erꝛantis ꝓ erꝛ'ã
tes Similiter quoq; (vt mpᷣe teſtar᷑ pꝛiſtianus)in

es vel in ons terminata vt ꝑtis ꝓ partes fontis

ꝓ fontesin reliqs raro id venit que ẽ poetaꝝ vẽia

Preceptum xxiij. de nõibus agrecis ꝓfectis que
genus ſeruãt declinationem mutant.
llud quoq; nequaquã omiſerimus ꝙ cum
nomina quepi ſint a ã grecis ꝓfecta · tercie
in. lectionis ⁊ obliquos caſus hñtia q re⸗

ccos ſupant . latini oꝛatoꝛes frequentiſſime a da

tiuis illoꝝ litteris quibuſdam immutatis fingũt
aliarum declinatiouũ nõia.⁊ genus ſeruãt Qua⸗
lia ſunt wematũ enthimematũ delphin elephã
tus ⁊ lampada.que a pleriſq; tercia f lectõe ꝓferũ
tur. vt ppema enthimema delphin elephashac

tu pceptionem accurate memoꝛie cõmenda.

Hꝛeceptum.riinj qnõ nomẽ gentile vel h in

=

e ſomine

.

patrie alicuius rei fingere debemus.
NVlotiens ſiue genus ſiue locũ rei alicuiꝰ
ſumus exphcaturi gẽtile ac patruñ nomẽ
eęeeſfingimus vt que ruerit a firac oꝛidd?
non de ſiracus dõ eſt ſ̃ ſiracuſanus nõ de athems
ſiiʒ at henienſis. nõ de ſenis ̈ ſenen piter in gene
ribus familijs nõ abltõ(vt multi faciũt cũ ppo
ſitione ð vtimur nomen effieiend vt nõ de ſtau
risſ ſtaurus.nõ de graccis ſed graccus.nõ de ca⸗
tulis ſᷣ catulus Quã quidem ad rem merito affe
rendũ ẽ illud ſicut ipᷣe plinꝰ aiebat ꝙ deriuatio⸗
nes firmas nõ habent regulas. ſz exeut terminat᷑
qʒ vt ipis autoꝛibo placet vt a thauro aut thaure
o thaurinũ ł thaureũ dicimꝰ Sʒ in enſis in vo ł
in as q̃ ad loca ptinẽetfrequẽtioꝛes terminatões
ſunt vt albouen lauden veronẽſ Cluſinꝰ Cha
renſinus Charentinꝰ.lacecemoni.mitelen? Al⸗
pinas arpinas ſarſinas alij quoqʒ ſunt eoꝛüdem
noim exitus. ſz hij frequẽt loꝛe vſu celebrant᷑ 7
idem in alijs quibuſdãaã ſit que neqʒ a gener no⸗
minibus f luxere neqʒ loci vll?.Tderetianꝰ chre
mes platoniceꝰ Socratic Gnatouicus que oĩa
a ꝓprijs ꝓfecta ſunt atqʒ oꝛiginem traxere.a liave
ro que ſe hacde re ſe offerũt tuo cõplectere iuditõ
Preceptum.xxv.bo hoc nomine pꝛimus.
Rimus oꝛdine feat qoquidẽ conſequit᷑ ſe/
cundꝰ terci ſic deinceps oꝛdinis noĩia mul
tociens tñ ſcat pꝛincipalẽ· vt hic eſt noſtre ciuita
tis primꝰ.ſepe etiã optimũ fcat ſed illud vltimũ

ran0 eſt in oꝛatoꝛũ vſu ·

QLQL ðð

.

0

Quibo ſignis qs vti

„ W„ —
ꝛzecep XKXVY lcebeat ſi multa narꝛa

vei. quis multa referꝛe velit. p ptoꝛe põat
prumnũl primo. vtruqzin viu e/ ꝓlcoo ve
ro deinde binceps icoo loco· p tercio pᷣte

rea vl tercio loco/ ꝓ quarto ad hec pᷣterea l quarꝰ⸗

to loco In calce poſtremu ł poſtremo verbi gia

Tria ſunt que mihi voluptate afferut. pꝛimu em̃

ꝙ te amicũ optimñ nactus ſum dem̃ ꝙ ſinglem

tnã erga me teſiificaris beniuolẽtiã.poitremũ ve

roꝙ te incolumẽ intellexr Qua in re ſciẽdu eſt ꝙ
tres ↄiũctõnes quas memi que ſunt em̃.ãt ⁊ ve⸗
ro recto atq; vſitato oꝛdine ſeſe ſequunt᷑. reliqua
tu ipe cognoſces ſi ciceronis ſcripta ?1 in pꝛimis
eius epiſtolas lectitabiæ. D

Preceptũ. rxvij. de noibo que ad numũ ſpectat.

Pquodqʒ annotatu vigniſſimũ eſt ꝙ in noĩ
prus que ad nũmũ nũevue ſpectãt in eoꝝ ge
nitiuis phibo ſincopã efficiem.idqʒ tũ vfiitatũ ẽ
tũ ad exoꝛnandã ꝑtĩet oꝛõnẽ vt mille nũmũ po⸗/
cius quã mille denarioꝝ. in gtis oĩim noim ſcde
ceclinationis id efficim/f pſam ſcribẽtes atz ſoln
tã oꝛoõm in noibo ſo ũ nũeꝝ aut mẽſurã fᷣntibbat
in nueroxꝝ noĩbs ea plerũʒ ᷣuat᷑ ↄſuetudo vt circa
Lcitra cẽtenariũ nůex Sʒ qñ p?ꝰ vigenariũ duo
nũeri ↄmẽoꝛãdi ſũt eoꝝ nũeroꝝ mioꝛ pcedat ma
joꝛ ſequatur vt hic eſt vnum⁊ viginti annos
nact/ duos trigita qnos vixim tres ⁊ viginti
dies nauigaui/· xxxiiij; annos conſumpſi etatem

De nomine

Sed vltra centenarium ⁊ citra vigeuariũ tritũ

Tyulgarem modum ſeruamus. —.
NPreteptũ.xxviij.de geminatione dictionum.j

lerumq; gemmatio in quibuſdã tam nomi

mbug qua verbis tanti viʒ qnti id ſcʒ no⸗
men ſemel ⁊ cunq; vt quiq ꝓ quicũq; q8
gquod ꝓp qocunq; qualis qlis ꝓ qualiſcſq;. vbiubi
ꝓ vbicunq;. vnde therentius in andria vbiubi in
luentum adductum euũ pamphilũ vtut pꝛo vt
cunqʒ idq; accuratius animaduerte
NDPrireceptum xxx. de articulo.

ra ponimus pcipue ſine copulatõe wl ab/
Ic; cõiunct omis medio qᷓ articul eſt. vt
ſi igem ſignificare videant᷑ qð whemẽtius ſonat
ſemp magis in calce collocetur vt tua virtus lau
danda comꝓbandaqʒ eſt Mã pꝛobare quod animi
fit iuditio włementi ſonat. liud mgfr᷑ᷣatus dili⸗
gere amare colere debem. ꝓbatiſſimos viros

oes hoĩes verent᷑ obſeruãt ⸗ admirant᷑qᷓ turpia

obſcena tetra fedaqʒ ſunt ea fugere ac aſpernari
debem/ Seg in his quoqʒ oꝛdo quiõ ſ pectandꝰ
eſt. ꝙ ſi fa ſint quox duo ptẽ aliq ſcant terciũ ſi
idẽ łſit ↄũius ꝓfecto dʒ ĩ fie collocari.niſi ſe hũe⸗
rit quodã gñis mõ.tũ enĩ eotra fit ꝙ nũc exẽplo li
qde ac pſpicue patefeceꝛo. ac pꝛior qdẽ exm̃ ẽ oĩs ĩ
adipiſcẽda virtvte cura opa diligẽcia poñda ẽ.eſi

eniĩ eura ſoliꝰ aĩ cpa coꝛõ diligẽtia vtrũʒ ↄplectit᷑

And plimũ in re puhlica induſtrie laboꝛ opis po
nẽdũ ẽ·itẽ amicos ↄſilio viribo oꝑe adiuuare der

Jo. XIITIr
Alterius vero exempla ſuntnõ ſunt ꝑ ſe res cõ⸗
moge expetẽde diuitie voluptates honoꝛes.Cõ/
modũ em̃ gñis locũ detinet c multe ſunt ſpẽs.
Vtem aialia queq; hõies equi leones bonũ vidẽ⸗
tur appetere. Si vo vtrumq; mõ dicto ſe habet
ſi multa ſnnt qð pluris eſt poni debet in fine-·
Preceptũ exx. de nominibus in bundus·
BSomina que in bund exeunt nõqð ple⸗/
riq; arbitꝛantur)ſilitudinẽ ſigmiſicat. Sʒ
axaabundantiã potius quadã ⁊ vehementiã
ꝓt gloꝛiabũd/ nõ glłanti ſilis ſed quaſi abunde ſe⸗
ſe vehementq; eſterens dr. Quã opionẽ eloquẽ⸗
tum atq; eruditiſſimoꝝ hoĩm teſtimonijs a ꝓpba
tam tu firmiter amplectere cures. Nam (vt alios
omittamus) Kulus gelius autoꝛ ꝓbatiſſimus ex
ſentẽcia quoq; doctiſſimi appollinaris letabũdꝰ
dẽ inqͥt qui abunde letus eſt. Erꝛabund qͥ i lon
go ac abundãti erꝛoꝛe eſt ideoq; vt idẽ ait:hec no
mina vim copiã a quaſi abundantiã rei cuꝰ id
verbũ eſt demoͤſtrant. quã ſnĩam ipᷣe q; laurentiꝰ
ꝓalla. latine lingue obſeruatiſſim elegãtiaꝝ ſuaꝝ
hoc pꝛimo ca.xi:cõplecti aſſerens ea idẽ ſcare cũ
kricide frequẽtatiuox.luſitans riſitãs erꝛatitãs
ectitans populatitãs. ſi reperiꝛemꝰ qð cũ nõ ſit
ad hec(vt reoꝛ)in bũdus terminata decurꝛimus
hec valla⸗
Preceptũ xxxi · de iſtis nõibꝰ ſimilis ⁊plenus.
BZymilis plenus nõia.quoꝝ pꝛĩo dtĩo iũ⸗
gitur poſteriꝰ etiã abltĩo oꝛatoꝛes vt plu
rimdmi gtio ↄiungũt. vt ſilis es maioꝝ tuo

DeHe nomine
tum officij dignitatis es plenus Mõ nũquã vo
ſed praꝛo cũ ſuꝑioꝛib- caſipus oreruntur.
Dreg XYX WT De caſib ablatiuoyxpti
2 F. XXXII cipioꝝ.⁊ alioꝝ nominũ
Snſiderandũ id quoq; eſt ꝙ caſus ablati
nõ ſolu ꝑticipioꝝ vex etiã alioꝝ noĩm in
õe pꝓtinue ponũt᷑ ⁊ pſertim ſiqua fuerit
Pis de ꝑticipijs quið pal eſt. vt reg⸗
nante octauiano ceſare ꝑata eſt vniuerſo oꝛbi pa
ʒ3a. cat quaſi quo tꝑe regnabat octauianꝰ. Aliud
Dyomſio ſiꝛacuſano ? tirano gerente bellü in ſili
cia grauiſſime clades ſunt facte ſᷣcat quo tpe erat
gerens bellũ in ſilicia. eodẽ quoq; mõ alia quedã
ſe hñt nõia maxie ſi dignitatũ bonoꝝ extiterint
vt coꝛnelio galba edilibo ⁊oſulibi acte ſunt fabu
le in theatro.alddũt nõnulli ꝑpticipiũ exiſtentibo
i nos addi ꝓhibemꝰ Item ſcipiõe ↄſule peni de⸗
uicti ſunt.ſcipione impatoꝛe euerſa eſt numãtia
reliqua huiuſmodl pariter ſe hab eent.
Pre· xxxiijꝙ ſepe duo nõia loco aduerbij ponũt᷑
Nterdum vero duo nõia ſine pᷣpoſiitõe
adiecta non min? vim aduerbij retinent
vt magnope ꝓ valdemaxiope ꝓ płimũ.
maio:eĩmoð ꝓ marime:mirũmmodũ ꝓ mirabi
liter fir miranduimmodum
BBDreceptũ ·xxxiiij ꝙ ſepe ablati abſq; pᷣpõibo ſiue
eeis vim habent aduerbij.
VNVblatiui etiã caſus ſiue cũ cõmertio prepo
ſitionis ſiue ſine eo vim habẽt adueꝛbij.
vt in pꝛimis.fcat em̃ pᷣcipue ac ꝑſertim.

,

leo
tun
ann
nnis

fon

ſim
gan

lefa⸗
ſten
Rir
weer

— — — —½

Fo. XIIII.

in pꝛimis eruditus. ſic de reliquis.
Pre. xxxv · de differentia quarũdã oꝛõnũ
Vlotiens multos dies aut ãnos p actm
caſum dicimꝰ ſeꝑe intelligimꝰ tꝑis curꝛi/

nõ no. nate nõibus iungit᷑. vt in pꝛimis ſapiens HDZ

ſſioq; ſignificatur· Quare vt marcellus aitloptã
tes(rectius actõ vti dehent)ſiquid ad ſecũdã ſoꝛ
tunam attineat. Jutereſt ergo ſiqs dixerit. decẽ
annos in re militari verſat?ſum.An ita decẽ an/
nis dedi reb bellicis operam. ”””

quartus dr ⁊ nudiuſterciꝰ ſic de alijs

pᷣtoꝛ ⁊ quarto pretorꝛ.
ter quartũ pretoꝛ quarto pᷣtoꝛ hoc
(Gintereſt vt marcus varꝛo teſtʒ eſt NMam
aquarto pꝛetoꝛ locũ ſigniſicat. tres an

te factos Quartũ vero pretoꝛ tempus deſignat
idem eſt de illis tercium conſul a tercio conſul.

vide ne perperam his vtaris rationibus contra
wterum atq; eloquentũ conſuetudinem.

ro SVTTYTY de dĩa int dimidi
Hre. xx XVIII um ⁊ dimidiatũ

culũ.ſiue temp ⁊ quaſi ↄtinuũ ſᷣcat. Sʒ
Nabltm̃·ãnoꝝ ſiue dieꝝ aliqð interiectio iutmi⸗

Vre. xxxvi·quõ die quarta ⁊ die qrto nõ idem

ZNe quarta( vt marcell? ait) die quarto
noõ iõ ſignifiicãt.ſʒ maſculino genere pte
riiltũ fſcat᷑.feminino vero futuꝝ.· Vetuſti⸗
ſſimi tñ aliter ꝓtulerũt.vt ꝓ die quaꝛto nudiuſ⸗

—

e Romine
Imidiatum a dimidio dẽt plimũ. nam
cum dimidiatum ſit quaſi in duas pꝑtes

Diuiſum. niſi aliqd diuiſũ ſit dimidiatũ

dici nõ poteſt. Oimidiũ vo appellatur nõ ꝙ ipᷣim
dimidiatũ eſt ſʒ que ex dimidiato ꝑs altera eſt ve
luti ſiquis ex mille nümis receperit quingentos
dimidiũ ? nõ dimidiatũ recepiſſe dẽ.nec quis re⸗
cte dixerit ꝓ ſententia Marci varꝛonis. vt aulus
geli? in noctibo acticis ait.dimidiũ libꝝ legi.dimi⸗

Diam fabulã audiui:ſed dimidiatũ hiby ⁊ dimidia⸗/

tam fabulã q̊s recte ptulerit Et dimidiatum qui
dem.exempli gra:digitũ axpellamꝰ. Sed alteru⸗
tram ptem dimidiũ qõ diligenter accuratoq; eſt
inſpitiendu. “ .

Preceptũ xxxixꝰeboendie man⸗

unusꝓꝙ offitio oꝛnatiſſime ponitur. vt hoc
eſt amici munus id eſt offitiũ amiciꝭtem fũ⸗

go boni viri munere · id eſt fatio bõi viri officium

Sreceptũ xlre bocnaenecſitudo.

Eceſntudo ꝓ amiciticia vtimur cuiꝰ vſus
eſt Saluſtio frequẽtiſſimꝰ ꝓdicionẽ cat⸗
belme legentibus. Et tuli in epla ad ti
tum fabiũ tu vero qui ⁊ foꝛtunas ⁊ liberos habe⸗

ge. 1 nos ceteros neceſſitudine beniuolẽtia cõ⸗

iunctiſſimos inde inſueuit neceſſarius ꝓ amico
poni cũ in neceſſitate ꝓbetur amieus.
Preceptũ xli de hoc nomine. htee.
Artes pluꝛali nũero cauſam offitiũ.aut.

— — — — — — - —

— — — —

⏑ —

1
4

maaiſatum ſignat. vñ tulius in eplis ad appiſᷣ
te finge eſſe quiſum egod quoq; apud caſpari⸗

num frequẽs eſt ⁊ alios pleroſq; viros eruditiſſi

mos.vñ Tdereutiꝰin andria:cur ꝑtes adoleſcen

tis ſeni cõmilſerit:ex quo infert᷑ ꝙ non latine di⸗

cunt bacbantes volo ire ad partes.ſed ad natale
ſolum. Pre. xlij. de hoc nomine Inſimus-
Oc nomen inñmus quouis mõ aut cõditi
one aut natura inferioꝛitatem ſignat. ali

quando ꝓ peſſimo accipit᷑. vt ꝑmeno mq̃t in enu

cho gnatoni.Tace tu ego quẽ eſſe infra infimos
omues puto hõies.ommũ peſſimũ ⁊ ſeruoꝝ quo
q; ꝑſonas dicimꝰ mſimas id eſt abiectas. nã fuꝑ
nomen ſeruoꝝ ↄditio.a:.virgilio in bnccolic. vt
qͥd faciãt dñi audẽt cũ talia fures.ſerui:eſt e ᷣuio
Preceptũ xliij.de hoc nõie antiquus.
Ntiquus licet etatis ſit venuſte tñ ꝓ no
bili ſolet dici vñ virgil· pꝛimo enerõ:nos
plratria antiqua diuerſa ꝑ equoꝛa vectos.
q tulius pꝛimo ofitioꝝ:o domꝰ antiqua quã diſpa
ri dño dñar is ilic antiqua id eſt nobilis.dom eti
am plerũq; ꝓ familia pomit᷑ vt ſcipio fuit de emili⸗
anox, domo id eſt familia V
Srecepxliiij· de nomine ꝓuincia.
MNouintia ꝓcnratio dicta.vñ Therentiꝰ
in phoꝛnnone o geta geta ꝓuintia accepi
ſti duram Idem inheant DHinc nt̃a tꝛadi

ta eſt ꝓuintia.Ab hec donatus ꝙ adquiſite bello

longe ab italia regiones pꝛouintie dicte c i

— De nomine
ſunta poꝛro vel ꝓcul vincendo. ad quas ptoꝛes
Aquia a lenatu romano cum officio mitcebantur
officia quoq; ꝓuincie w eſt ꝓcuratões nõiate ſũt
PBreceptuxiv de hoc nomine periculum.
Ericulũ ꝙ experietia accipitur ⁊ a perioꝛ
non eſt in vſu deſcendit. licet exꝑ ioꝛ
ecerperigentia fit vius o cere. Et periculũ
ꝓ temptamento ſumi teſte donato/ vnde tteren
tius in enucho·fac periclm in lłis:fac piclm in a⸗
leitra.⁊ alibi periculũ aperio.vñ vᷣgili in euere
defuncte ꝑiculis ait id eanandaarerfirarid⸗ ⸗.
Preceptũuxlvide hoc uomine diſcrumen.
AIfſcrimen pꝛo periculo wonif. vñ vᷣgili? in
peimo enetõ.p tot caſus ꝑ tot diſcrumina re
rnm tendimus in lacium. licet dłam albi ſignat
vt mali ⁊ boni magnũ eſt diſcrimen id eſt dtᷣa. Et
diſcrimen ſectione piloꝝꝑ a medio fꝛontis ad ver/
cicem dicere ſolemus.
Preceptũ.xlvij de hoc nomine ſuperbus ·
Alperbus pꝛo nobuis pomtur. vnde vᷣgi
luus in pꝛimo enete. Superbum cecidit
ilflion nobilis troya Mdem in tercio ſupbũ
regnatoꝛam aſie pꝛiamũ ⁊ ſupbus arꝛogas dł᷑ vñ
vgilius in pꝛimo eneið: on ea vis animo nec
tanta ſuperbia victis id eſi inſolẽtia ł arꝛogantia
Prece · xviij de iſtis dictõibo iuſſ/ euẽt pmiſſus
Alſſns euentus ꝑmiſſus.nõia inf lectionis
qjuarte ſinglari nuero pli vrro neutta ſecũ⸗
de declinationis.vñ tulius ad atticum · Semper
mcae euentoꝝ magis mouent quam euentaEt

—,—

J 0. X VI. H
vᷣgilius in buccolic· Accepta iuſſis carmina tuis
Et ibidem haut in iuſſa cano: Et pꝛio eneide mi⸗
hi iuſſa capeſcere phas eſt.·

P11 N⸗ omine
SDreceptũ xL. IX te uomine
ratia modo cauſam notat.vn thereri in an⸗
dria Ea me nunc reſtitiſſe gratia id eſt cau⸗
ſaallibi vero gratiã dici amicitiã vt Therentiꝰ? in
adelphis. Ego lepidus in eo gram · Et ibi donat?
inquit inire gratiã eſt ſibi amicos ↄparaꝛe beneſi/
cium accipere. Pre. l de hoc nõie epla qd fcet.
Ec te lateat qð ꝓ epla dicimus litteras
plurali nũero ⁊ ꝓ vua epla vnas dicim⸗
litteras. Mã illud nomen vnus a. um cũ
bis que płiter ſoluminf lectunt᷑ plem quoq; nu⸗
merum ꝛetinet vt vne nuptie.vne bige vna me⸗
nia. l̃a vo in ſingli elementũ ipᷣm ſcat vt a.b.vel
ſcribentis manũu. vt cicero ad atticũ: nã alexidis
manũ amabam qò tam ꝓpe accedebat ad filitudi
nem tue le. in ph eplam vt dixim(pᷣterquã apð
poe tas Fcat.inter t ñ hec nõia hec elegatie· dia eſt
ꝙ dicim? vns eplam vnas kas duas tres ꝗtuoꝛ
quiĩq; eplas binas vero las ternas q̃ternaſi qui
nas ſenas denas ſeptenas octenas noneas de
nas nunquã aliter quale eſſo vnas binas ternas
epiſtolas duas tres quatuoꝛ litteras quã tu pꝛe/
ceptionem diligenter cõmenda memoꝛie.
Preceptum. li: de hoc nomine nullus
Alllus a um interdũ pꝛo non,ponitur pᷣ⸗
ſertim cum fuerit adiũctũ ſum es ẽ vᷣbo.

De Momine
vt nullus ſum inter vos reſpublica nulla eſt qua
ſi non eſt atq; extincta et.
MPreceptũ.lij.de hoc nomine inuidioſus.
Muidioſus foꝛmidoloſus ſuſpicio ſus ambi
tioſus gratioſns laboꝛioſus teſte Gelio at

ticarum noctin libꝛo. ir. ca. xij. in vtramq; cadunt

ſigminicationẽ.vt inuidioſus qui inindet cui in⸗
uidetur.foꝛmidoloſus qᷓ foꝛmidat ⁊ qui foꝛmidat
T iua de reliquis.Et addit hoc nomẽ infeſt/ qui in
fert alicui malu infeſtus dẽ De bis latiſſima eſt
aſſertio apud laurentiũ pꝛimo libro elegatiaxx.
Precep.liij. de hoc nomine decimnſquſig
Aludetiã cognitu pulchx eſt ꝙ decimuſquiſ⸗
HGqᷓ; eſt vnus de numero denario ſicut mille
ſinuſquiiq; eſi vnus ex nuero millenario. hinc ẽ
illud ceſaris cõmentarijs Cognoſcit non decimũ
quẽq; eſſe reliquũ militem alias relictum vulne⸗
re de hoc vid apud laurentiũ.qui diffuſius hanc
materiam diſputat. Poc al tnn
AX ◻— T de boc oplexo pꝑtim
Drecep. LIIII. En ventcune
Alirtim hominũ venerunt(aulo gelio teſte)
idem ſignificat quod pars hominu velut qui
Ddam homines Hã partim hoc in loco aduer
bium eſt.neq; ſecundũ caſus inclinatur. Si⸗
cut enim partim hominũ dicitur ita cum partim
byominibus dici poteſt. quod cũ quibuſda bomi/
mbus ſonat ⁊ quaſi parte bominũ. Sed hoc tamẽ
ſplendidius eſt cum in oꝛatione iterum fuit adie⸗
tum vt eſt illud Oarcij Tullij in eplis. nam qui

. * 1.

iſtinc venerunt ꝑtim te ſupbum dicunt qð nihil
xeſpondeas ptim contumeloſum qo male reſpõ
Deas Et qui mutatibo pſunt ꝑtim nobues ſunt.

Hreceptum LV NHecd brzt d

DOꝛdihomo etiã f lexibiliter Coꝛdi hõis conꝛ

dDi hoim(priſtian/ inquit) iocundũ iocudi io
cũdo · ſicut ⁊ trugi in qua ſnis marcellus autoꝛ eſt
dicit enim Coꝛdli eſt id eſt in aĩio ſedet· Nam hec
res mihi coꝛdi eſt placet vñ therentiꝰ andria hee
tibi nuptie coꝛ Ii ſunt ⁊ ita de allils.
Precep. lvi de hoc cohnolers mille hoim qᷣd fcat.
AIlile hoim nüũero ſingli mule hoĩes vcat vt
milie hoĩim interijt· hoc eſt mille hies inte⸗
rietunt mille miitũ vulneratũ eſt id'e mle mi⸗
lites vulnerati ſunt ⁊ ſic de aliae.
Dreceptum.lvij.de hoc cõplexo id genus:
DND genus pꝛo illius gener. q veriſile no⸗
mmaen erxpꝛimit. pulchre ac vſitate dẽ vt mul
ta ſunt id genus monſtra.de multis id genꝰ rebo
locuta eſt.qð eſt de ſimilibus ⁊ it ade reliquis.
Precep.lviij.de hoc cõplero ex ſnia quid fcet.
ſententia quaſi ſecũdũ voluntatẽe pꝛo
ſpere ſigniſicat. vt res geſta eſt ex ſenten⸗
tiiea ꝙ eſi vt optabamus. Eſt enim ex ſnia
aliquid ad notum habere. ut quintiliano placet
habes oe vroꝛem exanimi ſententia Item omĩa
heinri o er ſententia eueniunt i.pꝛoſpere ita in
alijs conſiimiliter eſt agendum „ c iij

ðð ð .ùð
””“äsl E“äl
..ç-⸗-Lõðõ

1

Preceptum lIX ene Niee
Es nomẽ latũ diffuſumq; eſt eoq; pulcer
rie vtimur adiecꝭ poſteſnuis nõibopſerti

buiuſcemõi. vt cum ðꝛ res bellcares domeltica.

res vxoꝛia:res familiaris.res militaris ⁊18 ſimili⸗
bus ↄfoꝛmit dicẽdũ eſt vbi aliq rei inſtitucõ ſ̃cat·
Pre. lx· de hoc ↄplexo quottuſquiſqʒ homo eſt
AVott qᷣq; homo eſt quot ĩes ſcat quot
endu ẽ ꝙ quott (vt· laurentio plac; iun

gir cũ quiſq; 1 nuqm vtimurac detõe mſi inter⸗

rogatis ⁊ niſi cũ fcatõe que eſt quot. Quottꝰ eñi
freqñter ſᷣcat quot vt marcialis ait.dic quottꝰes
qnticupios cenare quot eſtis ⁊ quot tecũ hẽs.ci⸗
ceꝛo ecia ꝓ legario:quottꝰ enñi iſtud q̃ſqʒ feeſſet id

eſt nullꝰ vł raꝛꝰ.vñ ⁊ ouidi iðᷣ arte foꝛma dei mu

n/foꝛma quotta queq; ſupbit idẽ nullavł rara

NPreceptũ · lxi:de hoc nomine moꝛiger

Origer . a. um. p oꝛnate ſcat oplacens vlł
obſeqñs vt eꝛo tibi moꝛigerus aut moꝛi
ger l. ↄplacẽs Iobſequẽs moꝛatꝰ aut ẽqui
bonis moꝛiboprediteſt:moꝛigeratus ꝑtici piueſt
moꝛigeꝛo ꝙ ẽmoꝛẽ geꝛo.i:obſequo ⁊ obedio vñ de
moꝛigerus obſeqũs obediẽs ⁊ facile moꝛẽ gerens

SrecepLxII roplero maios,

Vid ſibivult maioꝛ ⁊ minoꝛnatu miſi po
ſenioꝛ et muioꝛ dici plerũqʒ honeſtatis et
ctatis eſt· vnde tullius primo officiꝛomũ

.

0, xvVii.

Fdoleſcentis eſt maioꝛes natu vereri i e reue⸗
reri:a therentius inheaut.Quanto tuus animꝰ
nato grandioꝛ. tanto ſis ignoſceutioꝛ Creditur
em̃ natu ſic die in flex biliter adiungi indiffere/
ter omni caſui a numero vt maioꝛ natu maioꝛis
natu.maioꝛẽ natu.maioꝛes ⁊ minores(teſte ſer⸗
uio ſuper pꝛimo eneide) de genere quando dicun⸗
tur ſola pluralia eſſe. vnde exemplu virgilij ibroẽ
oenotrij coluere viri nunc fama minoꝛs

Perep tu LXii nbenne

ſtributims ſeu EPi
tituis.

onder⸗ ndum etiam preſertim eſt. quod
diſtributiuis 1 partiuis nomimbus cõ⸗
modiſſime vti poſſumus cũ alcuius ne⸗
gocij particionem quandã facere volumus aut
certam animi determinationẽ declaraꝛe nitimur
te qua ratione hoc exemplum conſpicere potes
catho elodius a me plurimũ diigunt neqʒ
enim immerito maximifacio. Mã tame alter mi-
hi doctrinam miniſirauerit alter vero magnas
mihi reꝛum facultates preſtiterit.nõ poſſum ab⸗
duci quin cum alteri? virtute adauctus ſum. alte
rius autem copijs adiutus exiſtam. alteri maxie
Debeam.alterum etiam admodum diligam quo-
rum vtro magis gaudeam aut magis pti velim
non facile diiudico .

ſer añ rinci
heirſ is alanao oꝛnatus cauſa imterponitnr ·

Piiuſqua aduerbiũ pꝛincipale ꝑueniãt inter

ppponatur oꝛo im perfecta vim habens ꝑntheſis vt

im hoc exemplo Omnis qui ambitioma glie ſtu
dentid quod ignoꝛat nemoopimione magis qʒ
reducunt᷑ Ita dediſt ad me:que mea eſt füma vo

luptas l'as ſuauiſſimas Otẽ om̃s amicos infal⸗

loꝛ plimu admiraris Itẽ ſcire velim ex te.ea naqʒ

amccor eſt coſuetudo.quid nuꝑ in anthonij cau⸗
ſa egeris Itẽ legale tibi ſapiam a teneris vt aiut

vnguiculis cui freques inſudaſti ſũoꝑe dedicaſti
ita de reliquis parifſoꝛmiter facticandum eſt.
PSreceptum.ixv. de hoc nonune conſidentia.

onfſidẽtia ꝙ fiducia accipit᷑ vñ virgil. in pꝛi

mmo eneio⸗ Et afflcmeh? confide reb. tim
conſi entia ꝓ duritia paciẽtia. vñ plautus in aſ⸗
maria. Scapuloꝑ cõſidentia vtute vel moꝛum
freti oõndentia ꝓ audatia vñ virgilius in quar/
to geoꝛ: ã quis te iuuenũ cõſidetiſſime ntᷣas iu⸗
ſſit adire domos Icẽ cõſi eentia ꝓ cõſtantia ⁊ con
ñidenter:vñn que non delinquix: decet audacẽ eſſe

conſiventer. Ec fiducia ꝓ conſidentia: vñ virgi.·
in nono Cernis que rutilos hẽat fiducia rex Et

fiducia pꝛo auoatia ſepiſſime dici vt eſt illud ſalu
ſtij ita fidntia quam argumentis pugnatoꝛes di
mittunt. Ct fiduciam ꝓ impudentia teſte donato
ſupeꝛ illud therencij in andria qua fiducia id face
re audeam nec deme quid faciã ſcio:? ita de alijs

preceptum L.xViananne

oqʒ etiã poſt oꝛationem inchoatana

— —JGð — — --———U

—— — —

.c“ äs r ð .,., ũ
8 C f f ́fs S”M ð .
N .

Altrinus dici ſolet.vñ. Saluſtius in ingurti
no bello. at ingenij egregia facmoꝛa ſicuti a⸗
nima immoꝛtalia ſunt. vn therentius in andria
venit oſiridie chremes clamitãs indignũ facin
ſecomperiſſe. Et tulius.li.iij.o ficiox omiſum
potius non faciendũ quã tetrũ facin/ eſſe. facinꝰ
etiam ſcelus ſcat: vnde tuliꝰ in eodem tercio. Eb
hoc ninlla fraus aberit nula facinus. zen
INLPO T N c nomine officiũ.
Pre LxX ernernaronteld.⸗
fficiũ eſt virtutis actio quod greci wocant.
byoc eſt ꝙ loco tꝑe ⁊ dignitate cõuenit· vn
recte dẽ in fanulia noſtra oẽs officiũ exercent · id
eſt omnesagunt qð dñt⁊ eo ſegatis obui offi⸗
cij gratia· id eſt qꝛ ſic debeo. vñ factũ eſt vt officia
fſcent.etiã bñficia vt non ſunt erpbanda officia
Ec quintilianꝰ duxit me ſilis etas.euicerũt offi⸗
cia cepit fis amantẽ odiſſe nõ potui.Magiſtratꝰ
guo officiũ ðꝛ ſiue quia honoꝛis cauſa fact? eſt
ſiue oꝑis ꝓplo ferende.ſiue qꝛ ius ſuñ cuiq; ⁊ qͥd⸗
cuiq; debetur reddat Cetere etiã artes que modo
boneſte ſint ſuã actionẽ officiũ vocant.vt officiũ
medici officiũ grãmatici officiũ rethoꝛici ⁊ ita de
Coapittulum ſecundu de ꝓnominibus tliqͥs
nhoc capittulo ꝑcepta aliqua que rela
tina nõia ac ꝓnoina reſpiciũt tibi tra⸗
Verre curabimus·⁊ quanto conatu po⸗
terimus ea que ab alijs pꝛecepta ſunt
in lucem dabimus.
Preceptum pꝛimum de locatione relatiuoꝝ

De pꝛonomine
Vaotiens pᷣmittimus/nomen cuiuſlibet ge
neeris interpoſito relatiõ ſequitur nomen
Alteriꝰ generis Yllud re latmi mediũ ꝓprij nõis ge
nus ſequitur. vt eſt illud ſaluſtij in cathilinario
eſt locus in carcere qð tullianũ appellat᷑.aliõ pre
clarum eſt cicerõis op?qui cathomaioꝛ dẽ Si aũt
vtraq; nõia fuerint appellatiua.cui velimꝰ potent
rñdemus.vũ tuliꝰ vi.de re publica. Nihil eſt illi
principi deo qdð quið in teras fiat acceptiꝰquã ce
tus conſiliaq; hoim que ciuitates appellant᷑ · vbi
illud relatm̃ que ſi eſt femi gener refert ciuitates
SBi enim refert cõſilia ⁊ ita de alijs ꝑifoꝛmiter a⸗
gendum eſt Illud quoq; animaduertend eſt
ꝓ ſi tria exiſtũt quoꝝ vnũ relatm̃ ſit frequẽtiſſ ie
duo eoꝝ in eodem caſus exitu ↄueniũt: Exempli
gratia. Si quis dixerit hũc ᷣmonẽ liber in quo
e virtute agituꝛ pᷣclar/ eſt ↄuemũt em̃ eodẽ cal⸗
exitu illa duo que maioꝛi vicinitate ↄiuncta ſunt
Aliud quas miſiſti htteras.ad me iocunde fuere.
aliud ſermonẽ quẽ vos audiſtis non eſt meꝰ Itẽ
quam exiſtimas demoſcenis oꝛõem eius non eſt
vñ vᷣgilius maro: vrbem quã ſtatuo vr̃a eſt Et
therent ius in andria poſi has quas faciet de inte
gro ↄmedias:anſpectande/an exigende ſint vobis
IYdem ppylo vt placerẽt quis feciſſet fabulas Adẽ
quas credis eſſe has non ſunt vere nuptie ita de
alijs huiuſcemodi exempis.
Preceptum ſcom de iſto relatiuo qui
llud etiam annotatu dignũ eſt.ꝙ hoc relatu
uum qui que quod non conſtruatur imme

diate cum ſuo añcedente· ſed inter relatm̃ ⁊ ſuũ
antecedens verbũ interponat᷑ aliqð vt hoĩes di⸗
ligo qui paci ⁊ ſtudio vacant.ahas qui paci ⁊ ocio
ſtudent ꝗOtem cicero eloquetiſſimus fuit qui ce⸗
teris in dicendo pſtitit latonem omnes in pꝛi

mis laudant qui rex diuinax cognitionem ante

alios aperuit ·

[ eGTTT plerũq; re latm an
Preceptũ III. cceden ſuo ppomtur
Onnunqu etiã oꝛnatus cauſa relatmi iuo

encedenti pponit.vt quos in vrbe tumultꝰ
excitaſti multaꝝ ſeditionũ pꝛincipium ? cauſa ex⸗
Pꝛeceptũ.IIII. 6 ns
— Lu. TLLI. nuo incipitur oꝛn6
nullo antecedente expreſſo
AImiliter interdum a relatiuo incipim oꝛõ
nẽ nł lo añcedẽte expreſſo vt que tua hũani
tas eſt:maioꝛem bñſicioꝝ rõnem quã iniuriax ha
bebis que tua modeſtia eſt ferẽda equo aio cõtũe⸗
liam hanc iudicabis. Mec ſolũ in caſu recto ſʒ in
abltõ.etiã hac dicendi rõne viri eloquẽtiſſimi vſi

funt.vt qua animi pꝛudẽtia ſꝑ extetiſti nunqus

dubitatur nmma te prudenter conſultoq; factuè

qui que quod

vi que quod tribo moch accipit᷑ relatiue
vt ſ piꝰeneas raptos qͥ ex hboſte pꝑenates

1 3& De acceptionibu
Preceptum v Ram Recononn

De nomine

Elaſſe vero mecum. Interꝛogatiue. vt vos qui

tandemquibaut venuſtis ab oꝛis. Itẽ infinite
vt neſcio quã rem agas.aut qnẽ hominẽ diligeass
Vis ⁊ qui nuquã ponũt᷑ relatiue.ſed vel

vt neſcio quis ſis

— 7

interꝛogatiue quis es tu.⁊ qd agis· vel infinjte

tubi videoꝛ · Et vir. Qui iunenes quantas

oſtentãt aſpice vires. Itẽ ꝓ quãto vt quo magis.
quaãtomagis Itẽ qui ponmi᷑ quõ aut ꝓpter quid

vñn therenti Qui iliuc id eſt quõ aut cur Qui
ſempꝑ recipce ponit᷑:ſuꝰſemꝑ relatiue ponitur vt
pater amat filios ſuos: J

Preceptii. Vi. x we datuoiae i.

Vod hoc relatm ia ea id.immediate pſt
ſuũ añcedens collocetur·vt publiꝰ afrrica
nus is qui carthaginẽ romanoꝝ leges ac

acciꝑe coegitt. .
Oteceptũ. vij. de eodem ꝓnomine .
Blog plerũq; oꝛnatioꝛ locutio ſit ſi illlud

relatm̃ is ea id. huic relatiuo qui, que qdᷣ

7 *
1
4
S

pradicti pᷣcepti patuit.habet᷑ etiã apð ciceronem
om̃is q̃ͥ ambitioni glie ſtudẽt id qð ignoꝛãt opi
nione magiſquã reipſa dicũt᷑ Ytem publiũ affri⸗
canũ eũ qui pꝛius a ppellat? eſt affric qꝛ vicit affri
eos YItem ducem burgundieeũ quẽ om̃s · italie
galliequam etiam germanie gentes timuere.ex
ulis confederatoꝝ popuł moꝛte infeliciſſima in⸗

Uid ⁊ qͥs ponit᷑ aliqñ ꝓ qualis. vt therenti

immedi te anponatur vt in exemplis ſu

—

— —
, —

Fo. XxJI.

teremit Scieudum etiã ꝙ hoc pronomen is pj/

nitur vno mõ relatiue vt de/ diligit hbonos ego

eum colo ſcõo mõ redditiue vt is qui deũ colit

eſt honns.

preceptum iii Eteſnemme e

Ple ipᷣa ipᷣm relatiue pomitur in tercia ꝑ⸗
ſona vt ego deũ colo ipᷣe benefacit bons
Deupmöſtratratiue vt q ꝓ ꝓnomihus de⸗
monſtratiuis diſcrete ponit᷑ vt ego ipe.tu ipe · ille
ipᷣe.iuuenit᷑ etiã ſine ꝓnomine vt virgilius ipſe
remitto. Et alibi queqʒ ipſe miſerꝛĩa vidi.⁊ quo⸗

rum pars magna ſui.ſic em̃ ꝑ diſcretionẽ quãdaãa

——

ꝓfertur. vt in ſexto eneide ipe ratem conto ſubi⸗
git. veliſq; miſtrat quaſi ſolus

it ſimeuntis ad vnd nõ tñ diſcretõem fcat· vt
apſe ſed potius relatõem quãdã Melatiue ponit᷑
vt ego deum colo ⁊t illũ cupio videre demõſtra⸗
tiue vides tu illũ relatiue vt illellegit diſcit
Pr eceptum.x.de hoc noĩe alus
lius a.aliud ponit᷑ relatiue vt video petx
J alios homiĩes licet em̃ añs:i petrꝰ drat

ab alijs hoibo nũero cõuenit tñ ſpẽ que ẽ?
bomo Item diſcretiue vt ego ſum aliusa teid ẽ
qnam tu Item diuiſiue vt hominũ alij quieſcũt
d i4

ulij laboꝛsnt

Preceptũ · ix.de poc ꝓnomine ille illa iluqd.
Ale illa ilud figurate ponit᷑vt vir ille ege
quiquondã gracili modulat auena.⁊ tu ille
eneas quẽ adriano echiſe almã venꝰ phrigij genu

De pronomine

1 „α de differentia in/
L ter alius quomodo differũt. Alter di
citur de duobo. Alius wro de plurib. Si
cult vter ex quo cõponit᷑ neuter.duoꝝ timĩ

eſt interꝛogatiuũ :quis vero pluriũ.

Ichec hoc · iſte iſta ſtud. ille illa illõ quõ

ꝓximũ · loquẽti ł ſcribenti Iſtic locũ ꝓximũ audiẽ

ti łei ad quẽ ſermo aut le dirigũtur. Allic locũ

remotũ ab vtroq;. Iſte tñ aliqñ ponit᷑ ꝓ hic Cice
cero cũ iſto tge ſtent cũ gladijs armati. Ille quo

q; nõnunquã p dignitatẽ quãda atq; em inentia
accipit᷑ incicans eſſe qð oẽs noſce debeant vt aler /
der iſte magn architas ille tharentinus·

Ereceptum a re

Mter is ⁊ hic hoc diſcrimẽ eſt Ys ſpatio lon

giioꝛe accipit hic vero ꝓpinquioꝛe. mult tñ
in locis confundũtur vt qui pfert vᷣtutẽ diuitijs
hic ſane prudens eſt Poete tñ aliqñ capiũt ille ꝓ

is.vt oꝛatius patrie quid debeat ⁊ q̃d amic Quo

amoꝛ parens quo frater amãdꝰ a hoſpes. Qõ ſit
cõſcripti:qð iudicꝭ offciũ.que ꝑtes inbellũ.miſſi
ducis ille ꝓfecte.reddere pſone que ſit reuerẽtia
cuiq; Nam quid in ſacris litteris legitur Nõ qui
ſeipᷣm cõmendat ſed quẽ deus cõmendat ille pꝛo

Pre · xi de dea inter iſta pnoĩa infra contenta.

dDiñt.hic ſᷣcat hĩem rem pximã loquẽti
AIſte pximã audienti. Ille remotam ab
utrocq; quẽadmodũ ⁊ aduerbia eoꝝ. Mic ft locũ

FJo. XXII.

batus eſt equidem non pꝛobo

preceptu xini. nnanheiunon

Uve aliqua relatiua geminat caſſumunt
cũq; vt quiſquis quicũq; quotquot qo⸗
cunq; qualiſtũq; quatuſcũʒ que ꝓprie po⸗

fſita hñt vim ipius relatiu ſimul cũ ante ? diſtri⸗

butiuo vt quiſquis aut quicũq; legit diſcit ˖ oĩs
qui legit diſcit. Pouũt᷑ etiã aliqñ ꝓ ipo relatiuo
tantũ- vt de omia quecũqʒ voluit fecit. 1 p diſtri⸗
butiuo tantũ vt ego diligo quẽcũq; hoiem oẽ3z
boiem ponütur etiã infimite vt virgili/ Quidqd
erit ſupanda omnis foꝛtnn a ferenda eſf
rece tũ XV de iſtis tribpnomi /
LE P II A V. mibus me te ſe
lud quoq; notãdũ eſt ꝙ illa tris ꝓnoĩa me
te ſe pᷣter ceteroꝝ vſum ſolent aliquando ge
minarimeme adſum. qui feci in me cõuertite fer
rum . 7 verte omnes in te facies. contulit ſeſe in
templũ Vbi aduertendũ ꝓnomibus articula⸗
ribus demonſtratiuis conineuerũt oꝛatoꝛes ad⸗
Dere ce. ſillabicam adiectõem in his caſibns qui

ce haſce pꝛo his hos bas-
Toeet VByr rotius dici⸗
Pꝛece ptum. xXvI dus egoipte⸗
quam egomet.
ciendum ꝙ pꝛo eo ꝙ ceteri expꝛimere cõ.
ſueuerunt pronomimbus vel te vel
mmet ſillabicas adiectiones addentes

ins finiuntur Et hoc euphonie cauſa. vt hiſce hoſH⸗

De prononine
cicero idem hoc potius effecit addẽdo boc pnomẽ
ipe ipᷣa ipᷣm.qõ fere adiectõm obtiet locũ.vt ego
ipᷣe magiſq̃̊ʒ egomet.tu ipᷣeille ipᷣe.nos ipi haut

ſecus dicedũ eſt: Cſt ⁊ alia quoq; adiectio pulcra

vt mecũ ipſe cogitaſſem ⁊ hoc vt mecũ ſit vna di
ctio Ytem mecũ ipᷣevincerent ⁊hoc vt ſunt due
Dictiones — ꝗ
Dre xvij.de gtis iſtoꝝ ꝓnominũ mei cui ſui ⁊c
HDouertendum & ne incidam in barbaꝛie
gliquoꝝ qui gtõs iſtoꝝ pnoim mei tui ſui
idẽ putãt eſſe qð ꝓnõia ab hijs deriuata

me tuus ſuꝰ eque poſie dici iſte liber eſi meꝰ 2

iſte liber eſt mei.iſie liber e tuꝰ.⁊ iſte liber eſt tui.
ille legit libxſuũ:⁊ ille legit libꝝ ſui qð a veritate
plurimũ eſi alienũ.Hoc vt facili intelligatẽ Sci
endum eſt gtõs omẽs:aut actiue aut paſſiue acci

i. adde etiã poſſeffiue qð pene ꝓ actiue accipitur

Actiue vt ꝓuidentia dei:bonitas dei.paſſiue vt ti
maoꝛ dei cultus deiabi de? pindet benigne agit ˖ ñ
ipſi ꝓuidetur ⁊ benigne ſic. Hic timetur ⁊ colitur
non timet nec colit.poſſeſſ ue: Sedes dei regnũ
dei. Atq; in huiuſmodi oꝛatione intellect/ aꝑtus
àtqʒ vnus eſt. Ita illis ambiguꝰ a anceps· Amoꝛ
dei.caritas patris:ſuſpitio vxoꝛis.Oubium eſt de
vtro lopuaris.an de amoꝛe quem dein nos hab
an de eo quẽ nos in eum· De caritate patris in
lios.an filioꝝ in patrẽ De ſuſpitione maritali.an
e ſuſpitione vxoꝛia.Tria igitur pꝛnomia de quu
bus uuncagim Sola omniũ binos genitiuos
ſoꝛtita ſunt.vnos mei tui ſui alteros qui iam eco

*

ur
0
1
e

n
N
0s

ſui conueuiendi poteſtatem fic copia d iij

ceſſernnt deriuatiua.meus tuus ſuus hoꝛum bi⸗

noꝛum gtõꝛũ antiquitati placuit alteros actiue
ſigniſicare. alteros paſſine.mamilla mis tis ſis⸗
act iue ſiue poſſeſſiue ſignificabat.vt hec ipa me⸗
ſuus vñ ꝓnomina poſſeſſiua vocitantur.vñ plau⸗

tus Da diem huũc hoſpitem rebus mis agendis
mei vero tui ſui nũquã ponũt᷑ niſi paſſiue. vnde
quinti.amoꝛe mei vicit eſſe matrẽ ſuã Ei qo deſi⸗

derium tui ferꝛe non poſſet ⁊ me tui pudet·virgi
lius in vi.quiq; ſui memoꝛes alio fecere merẽdo
Tlerentius in enucho.hoc vnũ ſcio hanc meritã
eſſe vt memoꝛ eſſes ſui.non ſigniſicatur hic amoꝛ
mens quẽ alterù habeo.ſed vt ſic dicã de me quẽ

alter habet ⁊ a quo amoꝛ Item non deſideriũ tu⸗
um ſed alterius de te pudoꝛ non tuus.ſed de te.
memoꝛia non ſua ſed de ſe· Ita etiam in plurali

babent hec duo pꝛonomina noſtrum veſtrum

q‚ue reſpondent ad illa mis tis Et item noſtri?

veſtri que reſpondent ad illa mei tui. Vñ noſtrũ

vſtrum vtimur actiue tm̃ vr nemo noſtꝑ ⁊ ne⸗

mo veſtrũ Moſtri ⁊ veſtri vtimur tm̃ paſſiue.vt

habet curam noſtri habet curã veſtri. non autem

babet curam noſtrũ ⁊ curam vtm.vnvde ſunt qui

dam modi dicendi habentes vtrumq; ſenſum ide
oq; vtroqʒ mõ dicunt᷑ vt tu habes Foeeſtar me⸗

am actiue omnem poteſiatem quã ego habeo
poteſtatem mei paſſiue id eſt poteſtatem de me fa
ciendi quitquid libet octauius faciebat omnibns

Dee verbo
Acopia mei vtilitas mea ⁊ vtilitas mei ibi poſſide
o hic poſſideoꝛ. Quinti Sed vt aliqð pᷣſtaret pa⸗
trie vtilitas mei · id eſt de me nã fieri poteſt, vt in
eęeaædem re nõ ſit vtilitas ſua alicui cum vrilitate
ſui.Non autẽ dicimus foꝛtitudo mei ſed foꝛtituꝰ
Do mea nec doctrina tni ſed doctrina tua. cuius
rxei certiſſimũ argumentũ eſtꝙ dicimꝰ mea vn?ꝰ

mei poni actiue in gtõ poſſet · ſicut vnius in geni⸗
tiuo ponit᷑.vñ cicero in Gabiniũ ⁊ piſonem. dico
mea vnius opa rempublica eſſe lberatam ꝓdem
ad atticũ Solius em̃ meũ peccatũ coꝛrigi nõ pt
Igem ꝓ murena Ex tuo ipius animo côiecturã
. ceperis Item in pli Quinti. deinde cũ ſatis vires
eęeoꝛum exploꝛauerit ſue ipoꝝ fiducie ꝑmit tũt· nõ
Dixit ſui ipoꝛum ſiducie. Itẽ etiam apud noſtros
recentioꝛes hoc idem reꝑitur. vt in pſalmis Exau
di vocem meã clamãtis ad te Et alibi audi vocẽæ
meam loquentis Item alibi memoꝛaboꝛ iuſticie
tue ſohus.ſolius em̃ maſculim gener eſt ⁊ ad de
um refertur vt exr greco apparet ? non ad iuſticia
Item li. regũ.ij. Suſtulit de latere meo ancille
tue doꝛmientis Et in euãgelio luce.Tuam ipᷣius
daiam ptranſibit gladius. Et wetius Solantur
moleſti nũc mea fata ſenis hec ⁊ alia cõplura que
re in laurentio qui hac de re diſputat acutiſſme ·

Preceptũ xvIII roninbns⸗
Ac quoq; conſideranda eſt ratio ꝙ iſtis ge⸗
nitiuis quinq; ꝓnoĩm mei tui ſui nti ⁊ vli

cauſa ⁊ non mei vnius cauſa.qð certe diceret᷑ ſi

mme meoſq; bene merita efficiunt in officioſa

—

“

Fo. XXIIII.
minime vti debeam.niſi añ exprefſum ſubſtatin
bre ñ videãt Qni ꝓfecto gti bmõòi abſq; ſubſtatõ
expᷣſſo poſito tuc regũt ab bmõi adiectiuis.qᷓ aut
taut ꝓmptũ amoꝛẽ ł

quanda abundatiã impoꝛtat aut ꝓm no
odiñ fcaut · aut efficacẽ aliquã cupiditatẽ demon
ſtrant yt in hoc patet exemplo cũ gamfred. Sõ
cien ſis ſidei amoꝛe plenꝰ mei ſtudioſiſſimꝰ tui
amantiſſimꝰ.cuiꝰ dignitatis ego ſum mag auid?
quã ſui affines· p meas tibi ltas cupiat ſe płimũ
oↄmendari. Ego at amoꝛe ſui maioꝛ facerẽ · boc a
te peto vt ipᷣm gamfredum tna benignitatis gra
recipias exoꝛnadũ hoc tibi ꝑſuadẽs neminẽ te tni
amantioꝛem eſſe habitux· j

Preceptumxix. domime⸗
WOEN P UIAXAILX. poſſeſſiuis me-
ſſtttera eſt conſideruda monitio ꝙ hec quich
pnoia deriuatiua meꝰ tuus ſuus noſter
vVyvſſter · quadʒ h ſe conſtent. Alia tamẽ eis
adiectiua ſibi .donea addenda ſunt. que illoꝛum
adiectiuoꝛum ſubſtantiua ita adiuuent vt eoꝛũ
ſubſtantiuoꝛum pſtantiã aut dignitatem. aut %
plitudinem aut natutam aut conuenientiâ ma
gis demonſtrent · ac lõge clarioꝛem ⁊ mag ꝓmp⸗
tam oꝛationis ſententiam explicent de quo hoc pᷣ⸗/
ſens cape exemplum Optima em mea erga te
tuoſq; omnes beniuolẽtie cõiunctio ⁊ dariſſune
tue tuoꝛumq; virtutes ac etiam ampliſſima in

noſira beneficioꝛum receptoꝛum memoalia

„ De. pronomine
Immoꝛtalibus noſtris in nos officijs coꝛreſpoͤ,

usopönee plurim valeauin
Breceptum xx. quomõ differunt tua cauſa

Va cauſa ⁊ tui cauſa feci inter ſeſe haut
parum diſcrimis hñt:nam tui cauſa dici
„.Mus ſiquid ei ad quẽ ſermonẽ vertim⸗
pſtiterim. vt tui cauſa ad anthonij caſtra pfect?
ſum quod eſt tuendi tuigratia Sed tua cauſa cũ
tua(vt maioꝛes dicere memi?ꝰ contemplatione a
liquid alteri pᷣſtiterimus. vt tua cauſa fratris tui
cauſam egi ⁊ ita te reliquis ⁊ fſiquid in his pcepti⸗
onibus minus benedictũ fuerit a nobis wlum?
bas ſemp ſubiacere ſtudioſis ſcolariboſiquid emz
dandum ſeucoerigeudũ iuuenerint: cognoſcen⸗
tes ꝙ in omnibus benedicere angelicum magis
quam humanum eſt nihilq; in humano genere
erx omni parte pfectum eſt conſtat. quare hunc li⸗
bellum ipſis coꝛrigendũ pie offerimus ſiqua ne⸗

ceſſitas poſtulauerit aut rei vtilitas exigat.

Terciũ capi.de verbis
vrnc in foc capittulo tercio pꝛecepta
ltinitatis tertiam partem oꝛatioĩs
reſpicientia edocebimus.nec tediũ
te afficiat . ſi nimis ꝓlixi ea pſequen/
do fuerimus. ſed plus te attentioꝛẽ

tum ob eoꝛum multitudinem tum pꝛopter mag

Fo. x.

m ac multiplicem vtilitatem pꝛebere ſiudeans

4

preceptum pumumecntione
mn conmuumm.—
RMimum itaqʒ pꝛeceptũ ꝙ plurimũ in cõ
wpwwoſitione dilucidandi ſnii obſeruandũq,ʒ
eelſt. vt fini oꝛati onis noſtre verbũ aliqðᷣ
Rſonale vł impſonale/finitũ ſiue infinitñ:aut ac/
tionem aut paſſionẽ ſcans ſit collocãdũ quã rẽ ti
bi exempla manifeſtabũt. Eremplũ vbi vnũ ver
bum finitũ actionẽ ᷣcans vnice oꝛõeʒ inuiens.
in ſine oꝛõnis teiminat᷑.vt ego em̃ claris vtutibo

pᷣditos tantope diligo vt nulla res tam maxima

eſſe poſſet.quà non ego ꝓ ilł litenter pficerẽ. Erẽ⸗

plũ vbi verbũ finitũ in fine poſitũ duab infᷣuit

dictionibo· vt cauſam ꝓfecto meã tam facil᷑ im⸗
petraſſem. ſi amoꝛ.ſi gratitudo in quibuſdã hoibb
extitiſſet Exemplũvbi duab oꝛõiba vbũ inſeruit
Vt ego quidẽ id ſemꝑ egi.vt ⁊ me tibi amiciſſiũ
extitiſſe.⁊ tuis om̃ibo me nũquã deſuiſſe intelligẽ
tes.ſih rõe vᷣba fũtia:/paſſionẽ in fine oꝛõis ↄmo/
de ſunt collocanda.de q̃bo ſeq̃ntia tene exẽpla.vt
illo ꝓfecto viri ab oĩbo facilime diligũtur.quoꝛũ
virtutes clariſſim eoſpiciũtur. Itẽ ltᷣe a te mihi
ſepe nũero mittũtur ex qͥbus.omnes tue vite ra
tiones optime veclaràtur Itẽ a nobis ſepiſſime
noua intelliguntur.que cum bono ſtatu ſigniſicẽ
tur.maximo ꝓfecto cum iocunditate audiuntur
ECemplũ de neutrali verto · Eſt enim viroum

Dde Weꝛbo
bnoꝛum atq; prudentium vt omnibus faueant
AQAtqʒ inſeruiant nemi noceant officioſis rebo in⸗
uigilent. Eremplu de deponenti vt ia etfi ob ſũ ⸗/
mas occupationes meas ł frequenti familiarita⸗
te noſtra· vel litreraꝝ viſitatione mime vtoꝛtuo
rum tamen beneficioꝝ recoꝛdoꝛ.quox nullis qͥdẽ
temꝑib obliuiſcoꝛ. Exemplũ de cõmuni.vt pꝛe⸗
ſtantiſſimas bonarum diſciplinas afſidua ſtuden/
Di exer citatõe complectaris. maximope te hoꝛtoꝛ
qm̃ hee ſunt ex his hoĩies plimũ venerantur. Ex
emplũ de verbo imꝑſonali actiue vocis.Ea meo⸗
pinione atqʒ viuedi rõne ſpero foꝛe vt nũquam
me peniteat Exemplũ de paſſiuo.mihi quið cum
mhil ꝑſcribas a nobis alienũ eſſe factum in oib-
eſtimatur tuũ remiſſum ſcribẽdi officiũ plimũ
coarguitur ⁊ vehementer etiã accuſatur. Otẽ ab
amicis equidem tuis itur quottidie· venitur. vi⸗
gllat᷑ atqʒ cõtenditur vt quo deſideras peruenia⸗
tur vbi verba benefit ma lefit. ſatiſfit in ſine oꝛnã⸗
de oꝛõnis cõmode terminant᷑ vt tu vide quã mag
ni inter nos interſit atq; refeꝛat · vbi em̃ affinibo
tuis atqʒ amiò tuis ꝓ tuis in te beneſicijs. male⸗
ſit a nobis beniuolis noſtris plurimũ benefit atʒ

ſemper cumulatiſſime ſatiſtit.

„õ e locatione verboꝝ
receptum II. infimtiuozum
. Duertendum quoqʒ eſt infinita verba
in ſine oꝛationis poſita egregiã quãdam
hrobere reſonãtiã a grata afferꝛe ſolere in⸗
telligentie terminationẽ. Exemplũ de verbo inſi

niito in fine poſito vnice oꝛationem inſeruiti. vt
ſi viri boni volum' eſſe· nõ vebemaliqd amitte⸗

re qõ alijs hoibus noſtra culpa poſſit obeſſe · Exe/
plu vbi duabo inſeruit oꝛõibo· vt en hec vita pñs

vita hũana admodũu breinſſima conſtet. Talia q;

unima ſequit᷑ fit furura ſempiterna ſi aie nte con
ſultum iri veſideram. vtiluseſt nobis a deo quã

pomimibo adamari Exemplũ vbi duo verba infi⸗

nita in fine poſita duabo oꝛõmbo in uiunt. vt cũ

tu ſemp diligentiſſim extiteris.nõ ſolũ ſalutem
meam ſed etià omniũ meoꝝ incoluitate quereꝛe

mihi ego etidã videoꝛ. vllũ nõ mõ officiũ.ſed vllã

etiam in tuos diigẽtis ſine maxima culpa poſſe

pterire ˖ Exempluũ vbi tria verba infinita in fine

oꝛatioms ↄtigue poſita vnice oꝛõez inſermit vt
cũ nihil hoib optati euenire debeat quà diuinã

ſibi gratiã velle poſſe cõpare certe vt e hoĩes ſibi

„ 7

adipiſcerentur omia vellent ſtudere agere debere

Erxemplu vbi plura verba infinita ab vno verbo

ſinito dependent.vt in ſupioꝛib⸗ te litterꝭ admo⸗/

nui.quid te agere opoꝛteret. quid cõſtituere quid

curaꝛe · q̃d ne in om̃i rõne delberare. Exẽplůͦ vbi
boc verbu foꝛe ab antiquo verbo fuo is qõ nũc nõ
eſt in vſu ꝙ ſp oſequẽs ſignat ſeʒ futux eſſe. ⁊ nul
lo mõ temp pñe ſolet fcare in fine oꝛis ↄmode

collocat vt marc em̃ cicero qͥ maxis a te officijs

ſeoꝛnatũ eſſe ꝓfitet᷑apliſſimas tibi gras agit. deſi
eratqʒ aliqñ foꝛe· vt acum ulãtiſſie tibi ſatiſfaci⸗
at. id em̃ agat libẽtiſſime qm̃ ipᷣm gratiſſimũ eſſe
cognoui. boc igitur exploꝛatum babeas velim

Ciceronem ſemper eſſe tuum foꝛe. plura de hae
materia in preceptis ſequentibus inueniie

prece.III unctiuo ſepe peo indica

* tiuo vtimur
llliud etiam annotatu dignũ ꝙ verbo ſub/
uiunctiuo interdum ꝓ indicatõ vtamur
väyy.dttlillud a te velim pꝛo wolo. Ct iſte eſt fre
queus ⁊ elegans apud oꝛatoꝛes mos. Jllud ſi fe⸗
ccæ ris pꝛo facies.ſimiliter futuro infimiti verbi in
iri deſinentis interdum ꝓ preſenti eiuſdem vti
ſſima pꝛeceptio

mMur vt factum iri ꝓ ire.ſec electi
eſt atq; multum fredaueng
Preceptum · iiij · ꝙ ſubiũctiuꝰcũ impatõ wonitur
Evpe maioꝛis ſignificationis cauſa oꝛ na
tiſſime impatiuis ſubiũctiuus iungitur
I. Auod cicero plerumq; efficere ſolebat q̃⸗
le eſt illud cura vt vir ſis ⁊ alio in loco ſcribẽs ad
ſfilium effice laboꝛavt exrcellas. 4
Vrece: v.ꝙ infinitiua oꝛò pulcre p ↄiunctiua
vonitrr
Mſſinitiua oꝛatio p cõiunctiua pꝑquã venu
Aſie ponitur. vt wiate ad me ſcribere u⸗
PPPio te athenas ꝓficiſci. Et id therentianũ
Quigd facere in hac re te vlim. Fcat em̃ qd wlim
qð in hac re facias. Aliud vlim oẽs ciues vnani⸗
mes ſint cocoꝛdes ſed ſæc pceptio frequẽs tibi
ſit vbi nullu ancipitis ᷣmomis diſerimè repiatur
quale eſt illud Credo romanos vincere troianos
T ſiqua ſunt ſimilia LUVGUvU
Preceptũ vi. ꝙ impatiuus p pᷣterito imꝑfecto

*

NMNMſfinitiuus frequẽter etiã pꝛo tempoꝛibꝰ
pteriti impfecti indicatiui ponit᷑ hoc no
ſtes. dum cũ recto ⁊ nõ obliquo ſine al
terius verbi finiti oꝛõem pfecte clauſulat.vñ the
rentius in andria Sic vita erat facile omnes ꝑ/⸗
ferꝛe ac pati.id ↄſt ꝑferebat ac patiebatur. Idem
in enucho. Omẽs me moꝛdere cla nculũ ego floc
cipeudere.id eſt moꝛdebãt ⁊ ego illos floccipen:
tebam ⁊iſte vſus ſaluſtio frequẽtiſſimus eſt

Preceptum i.e mcvr⸗
Ciendum etiã illud eſi. ꝙ in verbis tam ac⸗
tieonem quã paſſionẽ ſntibꝰ. varias vocum
inf lectiones atqʒ exitꝰ cõfideraꝛe debemꝰ.mõ his
mõ alijs· ꝓ auriũ iuditio vti· vt fuere ꝓ fuerũt· a
marũt ꝓ amauerũt.videre ꝓ videris.noꝛim ꝓ no
nerim. triũpharat p triũphauerit ſic de alijs eo
dem fac Sec cura ne aliquid fiat contra artꝭ gra⸗
matice pꝛeceptiones
Precep. viij · de gerüioiſo pᷣpoſita pᷣpoſitõe inter
Sitata atqʒ pnicerꝛima ſermouis rat io
eſi vt gerundiũ actm̃ in dũ finitũ ppoſi⸗
ta inter · fcet temp?impfectũ ↄiũctiui łal
teriꝰ mõi ⁊ dũ ꝑticłlam heat.vt interabulãdũ ho⸗
ſtes offendi hoc dũ abularẽ inter legẽdũ ri debas
qð ſonat. dũ legeres.vñ vᷣgili in buccolicis.An
mihi cantando victus non redderet ille Et ibidẽ
inteꝛagendum occurſare capꝛo id eſi dũ canerem
a dum agerẽ · in indicatiuũ etis ſubiunctiuũ poſi⸗/
tum reſoluitur vt eſi illud in buccolicis. Grigid

ae pronomme
in pꝛatis cantando rumpitur angis exponit ſerui
us dum ei incãtatnr Dicimꝰ eti in ſoluta oꝛõne
inter cenandũ multa iocoſe locuti ſumꝰ. ⁊ inter
ſtudeudñ ceteris me? ſilius longe clarioꝛ euaſit-
hanc tu pꝛeceptionem memoꝛie cõmenda.
Sre 4 Ir ꝙ nominibus gerundiuis ꝓ
WEEeee. E geundijs vtimur
Eunnuſte etiã vtimur nomibo gerundiũis
gerundijs vt eſt illud peſtiani Exeplũ
Vſni cauſa amandi vᷣtute.veni amãde vir
tutis cauſa. wni gratia gerendi bellũ:veni geron⸗
doꝛum bellox gratia. vem gratia amplexandi vᷣtu
tem. veni aplerande virtutis gratia· hec vna pᷣcep
tio optima ẽ crebraq; eius apud marcũ tullium
ceteroſq; eloquẽtes viros ſemꝑꝝ fuit obſeruatio.

Pꝛeceptum decimũ de di⸗
fferentia participioꝛum a gerudiſſs
Erundia a participijs drũt. q ipa ſcant
rei adminiſtrationẽ ſine tempoꝛe Olla ve
rroo tempus ſine adminiſtratione. vt tenʒ
me occupatio iuris dicendi: gerũdiũ eſt nec tẽpꝰ
ſig nfico futurum ſed rei admiſtrationẽ. boc eſt in
iure dicendi. Rurſus tenet me cura to nume⸗
rande id eſt que nũeranda eſt. pꝑticipiũ eſt futuri
ſigniſicatiuum ſine adminiſtratõe rei:de hac ma⸗
teria que re diffuſius iu laurentio valla.libꝛo.pꝛi
mo.ca.ij.q eãdem ibidẽ ſubtiliſſime pertractat-

preceptum *à nunae ele

Jo. XXVIII.
in dum conſtruttur
Errundium in dum iungitur frequen⸗
teer cum his pꝛepoſitiombusiad ob ꝓp⸗
teer in raꝛo cum ante. vt ego veni ad te
vel peopter te redimendum. Elado ad
capiendum boſtem vel in capiendum boſiem. int
ter nauigandum pꝛo uauigando ſepe legimus.
vir Et int er ggendum occurſare capꝛo coꝛnu fe/
rit ille caueto. Altimo gerundio adduntur hec p/

poſitiones in frequenter. ſed certe rarius de e. ex
a. ab ⁊ cum in vt in nauigando de ut de edendo de
migrando deagẽdo. Culius Qund cogitas detrã⸗
ſeundo iu epirum ſcire ſane velim. Ex vele. vt ex
defendendo quam er accuſando vberioꝛ gloꝛia 3

aratur.A1 vl ab cicero. ex quo ardeſcit ſiue amoꝛ

ue amicitia· vtrumq; enim dictum eſtabaman
do. Plinius poſterioꝛ cũ a ſcribẽdo vacarʒ.Quin

ti cum vt.· Quinti Sed ratio recte ſcribendi iun
cta cum loquendo:poteſt enim põi abſolute ſine
pꝛeppoſitione vt hos accuſando illos occidendo
totam ciuitatem labefactati. Ulterius eſt no⸗
tandum ꝙ quodlibet gerundium elegantius po⸗
teſt tranſſerꝛi in ꝑtici pium tranſiens in vim no/
minis. Eremplum pꝛimi. vt ego ſum hic cauſa
fruendi pꝛincipatu pꝛouintia vel imperio gerun⸗
vium eſt. Et mutatur ſic. Ego ſum hic cauſa fru⸗
endi pꝛincipatꝰ ⁊ fruende pecunie.fruendi impe⸗
en. Yn plorali ſimiliter. moleſtia educãdox filioꝝ
locãdax filiax. colẽdoꝝ pᷣdioꝝ Exemplũ ſcoi· ego
ad ſalutandñ fratrem ſoꝛoꝛe ⁊ ſidus · mutatur ſic

Ego ad ſalu tandum fratrẽ ſidus ⁊ ſoꝛoꝛem. In

plura li eo ad ſalutãdũ fres ad ſalutãdũ ſoꝛoꝛes ⁊
ad ſalutãda ſidera:Exemplũ tercij u delectaris
inſerendo crimẽ ſeu crimibus inferendis Iꝓtem
da opã reb agendis aiũt eſſe agendis gerundiid
datiui caſus ⁊ nueri phis Sciendum ↄñter ꝙ hec
verba que ſequũtur ſcʒ loco mando curo habeo
pꝛo debeo facio rapio reſeruo mitto. recognoſ⸗
co emendo conſoloꝛ puuio (vt aiũt cõſtruũtur ſi
ne ppõe vñ ſulpi.locarent ſepulturã faciẽ dã Su
etonius.mandabat gladiatoꝛe vi rapiendos re⸗
ſeruãdoſq; Cicero lr̃as ad te miſit mittẽdaſqʒ eu⸗
rauit.plim petꝶ vt libellos recognoſcendos emẽ
doſqʒ curẽ Suetoniꝰ vt.cõſolandos eos magis
impatoꝛ qu puniẽdos habuerit id eſt debuerit·
Preceptũ xij· de dẽa inter amatũ ⁊ẽ amandũ:
NMNMter amatũ ⁊ amandũ hoc intereſt ꝙ ſu⸗
prinñ nunquã fere eſt ſiue verbo nte mo
ꝓtũ ad locum vt eo ⁊ venio gerundiũ nõ

ſemn vñ Saluſtius legatos ad iugurtham que/

ſtum de iniurijs miſit.
Preceptũ · xiij.de infinitiuo actiui
Nfinitiuus modus actiui ſicoedinat᷑ vi⸗
Debo te ire accuſatũ me nũc pñtis tnis eſi
vigeo te accuſatũ me eſſe nũc futuri tem
poꝛis eſt. Precep/xiiij.de infinitino paſſiui.
ſfinitiu? paſſiui ſic oꝛdinat᷑ Uideo me abs
rte accuſatũ iri in quocũ vbo video me abs
te accuſatũ eſſe in oĩbus verbis · pᷣter illa que reſ⸗
piciũt futuꝝ vt timeo metuo vereoꝛ ſpero cupio/

õ

Jo. XXIX.
Quare male dicit᷑ cupio culpam meã celandam

eſſe ſed celatũ iri bene diecii
Preceptũ xv.de vltimis ſupinis
Ec te lateat extrema i upina plexqʒ fᷣcare
gerũdia actĩ caſꝰ ad detõne pᷣpõ ta vt res
Diſfficil creditu.i:ad excredendũ me:mora
bilis viſu.i.ad videndũ.: Jocunda auditu ad audi
endum : ſic de ↄſilibo piſoꝛmit eſt dicendũ:Laurẽ
cius tñ vallare reſoluit ea in oꝛões paſſiuas opta⸗
tiuas vt miſerabile viſu id eſt vt videat᷑ difficile
factu.i vt fiat vł ad faciẽdũ eſt difficile· Nã a facio
paſſiuum non eſt ideo reſoluit᷑ factu aut in fio aut
in gerundiũ aut in paſſiua ↄiunctiua plerũq; vlti
ma ſupina reſolui vt in credibile memoratu id ẽ
cum memoratur
Pre xvi:ꝙ nõ idẽ eſt oꝛatũ ire ⁊ oꝛatũ eſſe
Ec te fugiat·nõ idem eſſe oꝛatũ ire et oꝛa⸗
tum eſſe Alterũ pᷣſentis eſt temporis vt
vi deo te accuſatum ire me idẽ nunc·Alte
rum futuri vt video te accuſaturũ eſſe me et tñ ac
cuſatum iri me abs te video:accipit᷑ p eo qð eſt · vi
eo te vel accuſatũ ire me vel accuſaturũ eſſe me
vel abs te accuſandum eſſe me I
Paeꝛe. xvij. de dẽa inter auditu ⁊ viſu nõia ſupina
Fffferentia eſt inter auditu a viſu nomĩa
et viſu et auditu ſupina. inter cetera ſi⸗
miia. Nã qñ ſunt nõia fcant ſenſꝰ corꝑis
diungunt᷑ cũ adiectis regunt caſꝰ regunt᷑ etiã a vᷣ⸗
oaa ꝑticipio ſubſeruiẽte quoqʒ pᷣpone.vt careo
toto viſu ocłoxꝝ ãtea pꝛiuat᷑ audituauriũnõ e i

Dee verbo
nihiletiã exodoꝛatu.hecom̃ia abſut a ſupino Qñ
non rem nõ ſubſtantiã nõ qualitatẽ ſed potiꝰ acci
onem ſiue paſſionẽ verbi ſñnt nõ iungũt᷑ cũ adiec/
tiuo nõ regit caſum nec regit᷑ neca verbo nec aꝑ⸗
ticipio ſed a nomine tm̃eouẽq; adiectiuo nũqua
interueniente ppoſitõe verba ſũt ſine ſupina. vt
facilis viu eſt vt vieat᷑.affabilis dictu vt dicatur
incredibile memoꝛatu vt memoꝛet᷑ digna auditu
vt aud at᷑. Impoſſibile creditu id ẽ vt credat᷑ qre
diffuſius de hac materia in laurẽt io valla caplo.
triceſimo primno.“ ntii
Trerer PDyrVYY de mltiplicaãda
2 ece Ptu XVIII 0206 e ex verbis
Llando igitur aliqu?è vehementẽ mentis
oceptũ explicare cupimꝰ.aut rem magis
claram 1 magis aꝑtã demõſtrare volum“.
multiplicatis verbis id efficere poterimꝰ Exeplu
ꝓbi imna ex verbis ſimplx explicar᷑.vt quonmia lrarũ
virtutes tales eſſe conſtant vt totꝰ mund? ex ipᷣis
gubernetur.te hoꝛtoꝛ atq; rogo.vt ad eas tibi cõ⸗
parandas cures Que quiõ ſentẽtia ſic ex verbis
multiplicare poteſt. Quoniã literaꝝ vtutes tles
eſſe conſtant:atq; hinuſcemõi ſemꝑ erxtiterũt · vt
erxipis vniuerſis terꝛax orbis gubernet᷑. adiuuet᷑
et ↄſeruet᷑.non ſolũ te plurimũ adboꝛtoꝛ atq; mo
neo.verũ etiam ꝓ ſuma noſtra familiariatis ↄinc⸗
tione maximope te rogo-exoꝛo. obteſtoꝛ. atq; vehe
mentiſſime cõtendo. vt ꝓ ipᷣis literaꝑ oꝛnament.
cumulatiſſine tibi ↄpãdis· tatope cures labores.
inſudes. muigileſq; atq; incumbas vt virũ exig

ſis te reddas pſiantiſſimum De we wribo
22 2cce ptum VXIX. Sum es eit
NNNimaduertendum eſt circa hoc verbum
Bum es eſt. quod ita cõmoduſunũ ate;
nncxim verbum eſſe conſtat vt in ommd⸗
eius modis tempoꝛibbnumeris 7 pioms. tan?
tas afferat opo? unitates ad multas ac vatias
oꝛationes in dicendo ꝑtractandas vt oim verloꝝ

pẽ adminiculũ merito iudicazi poſit. Et omit⸗/

tẽdo exempla in quibo dictio eſt. alian peinentia
impoꝛtat. aliquando officium ſignificat auquan
d ꝓprietatem monſtrat. Exempla ponamus vbi
dictio eſt poſt pticipiũ in fine oꝛationis comode
locari ſolet. vt marcus em̃ brutus in tua cauſa
ita diligens eſt. ꝙ omnes ꝓfecto rationes que no
bis pꝛodeſſe poſſunt ſtudioſiſime ꝑtractans eit.
Item aliud Tantam enim operam Quimntus
ſotenſius eloquentie ſiudijs adhibiturus eſt.
oꝛato quidam celeberermus pèope diem futurus
eſt. Eremplum vbi pomtur poſt. gerundium vr
poc a nobis diligenter obſeruandum eſt. vt bo⸗
narum artium ſtudium officio ſiſſime a nobis p⸗
tractandũ eſt aut ſiudendi officium euitandum
eſt. Exemplum vbi poſt ſupinum ponitur. vt qᷣd

a te mibi mandatum eſt ſtudioſiſſime perfectum

eſt Item aliud. boc enim eſt facile dictu. ſed non

facile factu eſt. Notandum etiam ꝙ poſt infiniti;

uum eſſe apte collocantur participia omniun
tempoꝛum que elegantem habent cõſonantis

De verbo
agratam intelligentie terminationeʒ relinquũt
vt hec que ſequũtur exempla declarant vt acura⸗
tiſtima illa quidem agendicura quã vidimꝰ Cu⸗
rionem ꝓ te eſſe ſuſtinentẽ ſatis nos admonere
videtuꝛ vt ipᷣm curionẽ in rebus tuis iudicemus
eſfe wingenkeriſenn quid mihi de rebo tuis curan
dum mand aſti.velim tibi ꝑſuadeas id me libẽter
eſſe factuꝑ a multa ad hunc modũ exempla tu ip-
ſe nectere ſtudeass
Preceptum. xx · e iſto verbo afficio⸗
Flficio verbum latũ atq; ſplendidũ eſt Nã
affitio te honoꝛe ẽ te honoꝛo Afficio te xo⸗
luptati eſt tibi voluptatẽ affero afficio te

₰

pꝛobro id eſt vitupero.afficio te virgis id eſt ꝑcu⸗
tio.afficio inimicos iniuria.id eſt facio inimiò in
iuriam. Itẽ afficioꝛ ſilr vt afficioꝛ doloꝛe.i.doleo:
afficioꝛ gaudio afficioꝛ tedio ꝓ tedet aut pꝛo tedio
ſus ſum.vñ Culius pꝛimo officioꝝ Si quos ali⸗
gquo honoꝛe aut imꝑpio affectos obſeruaſſe a colo⸗
re debem. latiſſimaq; eſt huius verbi ſignificatõ
nec te lateat afficio diſponere ſcare vt eſt illud pli
nij viua vox magis afficit·
Precep xri.de iſto ↄplexo fero hãc rẽ pacienter
EFEFro hanc rem pacienter ſeu paciẽti animo
oꝛnatius dicitur ego hanc rem facile patioꝛ
modeſte fero moderare ⁊ equo animo Er cõtrari
um ſigniſicantia aduerbia: vt grauiter acerbe mo
leſte iniquo animo. vñ egrefero male accepto aut
ůoloꝛoſo ⁊ irato aĩo.vt apud theren.in andrianũ
ᷓ cuiq; nẽm verbũ fecit neq; id egretulit.

FJo xXxI
„n„RE F. e iſio verbo
Preceptũ XxII. aa ed
Fflfero vbum ampliſſim quo imple⸗
riſq; locis vti poſſumus.vt ſecũda foꝛtu⸗
na affert mihi voluptatẽ. id eſt delectat
me aduerſa foꝛtũa affert mihi doloꝛem id eſt do⸗
let mihi aſic de alijs conſimiliter eſt operãdum.
DPreceptü · xxiij · de iſo verbo infeꝛo
eefgßfſerꝛe iniuriam quaſi faceꝛe ſignificat ma
nnnus inferꝛe alicui eſi aliquem pulſare. im
petum inquempiã facere eſt feriꝛe aliquẽ
cũ impetu. quaſi vi adire vel irꝛuere. Inferꝛe eti
am eit immittere vt infer digitu in plagam. Eſt
etiam deducere vt ex maioꝛi 7 minoꝛi extremita⸗
te intulit cõcluſionem hoc eſi dedurit
Preceptũ.xxiinj.de hoc verbo Facio
acio multis capitur modis eiuſquoq; vſus
in epiſtolis frequens eſt· nam facio te certi⸗
oꝛem nñquam certum dicimus:ſimiliter facio
tibi gratũ facio ludos. facio rem diuinam. facio
ſacriſiciũ. Id quoqʒ notandũ eſt. ꝙ dicimꝰ dam/
num feei iacturam ſeci naufragiũ quaſi paſſus ſũ
dDamnũ. iacturã. naufragiũ vt reſp. fecit iacturã
Et damnum ciceronis in te ritu latine littere

fecerunt. vñ Quinti: In poꝛtu naufragiũ fecim⸗

ſic de cõſimilib parifoꝛmiter agendum eſt
NPreceptũ. xxv. ferire fedus quid fcet·
Erire fedus fᷣcat fedus conponere vt pſepe
ictum ſeu pcuſſum fedus eſt:id cõſtitutum

ac pfecte compoſitum · ferire em̃ pcutere. e iij

ſignificat vnde vir. in buc.coꝛnu ferit ille caueto
ſimiliter. mar tu de ſupplicijs ferũtur ſecuri leta⸗
ris tu in om̃i gemitu ⁊ triumphas· Fcat etiã ſan-
ire. firmare vñ vir. in· x. Haut moꝛa tarchon iun
git opus feduſq; fertt
DVPreceptum. xvi.De hoc verbo faloo.
Allllo verbum vſitatum apud ciceronem vt
Aflllit me hec res dicimus. fallit te ſpes qð eſt
fruſtraris 7 decipies
NPreceptumxxij.de hoc verbo foꝛꝛe
eꝛe futuram habet ſigmficationem. eſt em̃
mnmnmffinitiuũ woce ſigmiicatione pticipiũ· ſig/
nificat futup eſſe ideo reſpuit ꝑticipiũ. ſpero foꝛe
te amatoꝛem . nõ aũt amatuꝝ foꝛe.⁊ timeo te ver⸗
perandum non autẽ te foꝛe verberandũ · Atẽ ſpe⸗
ro te amantem mei foꝛe· non me.cum duo ꝑtici⸗
pia diuerſoꝝ tꝑm coire non poſſunt. ibi em̃ vim
nominis habet. dicimus ſpero te admirandũ ſo⸗
re.cum adoleueris hoc eſt dignũ admiratiõe. n
tunc pꝛo nom ine ponitur. compoſita vero a foꝛe
abſolute ponuntur. nec hanc drãm habent . vñ
Vir. affoꝛe cernetis. hoc eſt affuturos videbitis
vel videbitis ꝙ aderint. Inde affutur ſic defoꝛe
tvfuturus.conſoꝛe ꝑfoꝛe comicoꝛum ſunt:vnde
Hoꝛatius que nocuere ſequar fugiam que ꝓfoꝛe

credam id eſt pꝛofuturaꝰ

Mreceptum. xxviij de hoc verbo frui.

rrui quapiam re eſt fructum ſiue vtilita⸗
tem ſiue voluptatem pcipere ex ea re. vt
ſiquis ꝓtulerit ocio fruoꝛ id eſt volupta⸗

Jo. XXXII
tem ex ipo ocio ſumo.vñ vtoꝛ ⁊ fruoꝛ in hoc dtũt
Vti igitur eſt alterius rei gratia:frui nullius ſed
vt ſic dicam ꝓpter ſe. in ulo iter eſt in hoc meta.
boc alterius ſinis ad quem id tendit qui hoc ha⸗

bet quieſcit contentus eſt.q̃ vtitur nuũqᷓ; ↄtentꝰ
eſt ſemꝑq; vlterius tendit dicim tamen nõnun
quã vtimur ꝓ fruimur vrrecundie cuiuſda ca vt
vtoꝛ pane triticeo vtoꝛ ſic iſi viuẽdi poci/ cã eda
mus q; eden di cã viuam.itaq; frui eſt delectatõ
nẽ capere ex vtendo in idẽq; recidũt idẽq; eſfiaũt
delectari frui voluptatẽ caꝑe· licet ſecus hictheo⸗
logi ſentire videamur l
DPreceptũ.xxix: de hoc verbo fungoꝛ
Ailngoꝛ ẽ idẽ qõ officiñ munuiq; ago vt
fungoꝛ mgrᷣatu.fungoꝛ pᷣtura: fungoꝛ le⸗
gatione.fungoꝛ vita.i.officio vite Yñ fũ⸗
ctusẽ vita finiuit ofticiũ vite vñ vir· Laãde mag
nis ꝑelagi pefuncte periculis.i.ꝙ finita ſũt ꝑicla.
M dre⸗ xxx·. de hoc ↄplexo facio te certioꝛem
Ailicio te certioꝛem nõ certũ · licet. vir. dixit
metrica Anchiſem facio certũ ꝓſam aũt ſcri
bentes. ſemp certioꝛẽ dixert. ⁊ ſemꝑ facio nůq3
ggo. facio tibi gratũ nũq; ago tibi gratũ facio lu⸗
Dos. facio rem diuinã fatio ſacrificiũ. facio ſolẽni/
tatem nunquaã ago multa huiuſmodi Item fe
ci iacturam · danũ vt ſup̃ dixim in hoc vbo facio
Pꝛeceptũ ·xxxi.de iſto verbo gratificoꝛ
ratiſicoꝛ verbum pꝛeclare pꝛo gratum fa
CcCceeo vſurpatur. vt gratificoꝛ tibi hãc rem ·
id eſt gratũfacio h̊ tñ diſemẽ inter ſe h ba hůt

ꝙ gratüfacere eſt quiddã minus xpe illud obſe⸗
gqut a inſeruire. vñ cicero ſi hũc inuerꝭ gꝛatiſſimũ
mihi feceris Gratificari vero qddã maiꝰ vt deum
gratificari bominibus dici nõ aut gratũfacere q̃ſi
idem ſit qð beneficia confere.õ.
Preceptũ.xxxij. De iſto verbo gratuloꝛ.
Ratulaneſ verbo teſtari te gaudere foꝛ⸗

tuna ac felicitate alterius apud eũ ipmqͥ
effectus ẽ felicitate· nõnunq; apð teipᷣm

ob tuã felicitatẽ.ideoq; fere poſtulat dtmm. vt gra⸗

tuloꝛ tibi ob tuã pᷣturã adeptã. In eadẽ ſigniſica

tione accipitur gratoꝛ/ ſz poetitũq; hiſtoꝛicũq; eſt

vñ vir. Inueni germana viã gratare ſoꝛoꝛi.⁊ Ci /

tus liuiꝰ li. vij· Zuũ ſequentes curꝛũ iouis opti⸗
mi maximi templum grauantes ouanteſq; adire
dicimus aliqñ gratulari ꝓ eo q eſi gẽas agere. ſʒ
non niſi dijs immoꝛtalibo. ideoq; pꝛoprie idẽ eſt
quod ſupplicare. ſiquidem triũphantes in capito
lium aſcendebant ioui optimo maximo ⸗ ceteriſq;
dijs gratulastum. S

Preceptũ.xxxens ien

rem ali cuius expꝛimere debeemus.
Ale etiam modus elegãs eſt vt ſiquis di⸗
cturus ſit quenpiam habere honorẽ ali⸗
quem magiſtratum ſeu imperium vt ex
nomine honoꝛis. 7 gero is; ere. verbo cõſtituat
oꝛationem perpulchram hoc pacto hic eſt rome

conſul. rome conſulem ſe gerit· impatorem ſe ge⸗

rit pꝛincipem ſe gerit ⁊ alia conſimilia

— —— — — —

—
—

Jo. XxXXIII
receptũ.xxxiiij· de hoc verbo haurio.
P Aurio verbũ ampliſſime ſigniſicatõis NHã
erhaurie implere or ⁊ haurio ꝓ video-
FSFVñ virgi.in pꝛimo· Hauſit celũ mentẽq;
recepit Et alibiꝓ audiuit.vñ vᷣgi · in ſexto· Coõſti⸗
tit eneas ſtrepitũq; exterꝛitus hauſit.⁊ ꝓ vulnera
re aut aꝑire aut confodere · vñ virgi · in. x. Rtunicã
ſqualentẽ auro latus haurit aꝑtũ:.⁊ haurire pꝛo
acciꝑe· vñ tulliꝰ in.v.tuſculanaꝝ queſtionñ Cũi⸗
neexplebili cupiditate quo fruentiꝰ cupiditates
vndiq; hauriret.eo grauius ardentiuſq; ſicientẽ
haurite p defatigare · vñ vir. iij.· geoꝛ Exultantiaq;
haurit coꝛda pauoꝛ pulſans. Haurire p tẽre aut
ptranſire· vñ vᷣgi.quarto geoꝛ: Et mediũ ſol ig⸗
neus oꝛbem hauſerat.
Sreceptũ.xxxv.· de hoc verbo hiare
Yare eſt aliquid ſua ſponte ⁊ externa aliqᷓ
vi diffinderevt Tellus aeſtu ligna ari⸗
ditate.aut nimio caloꝛe hiant Hiſtere eſt
tm̃ oꝛis ⁊ quið hũani.accipiturq; ꝓ eo qð eſt loqᷓ
aut os aꝑire ad loquẽdũ ſed fere ꝑ negationẽ vt
coꝛam illo non auderes hiſtere-quid nũc habes
qð hiſtere audeas.vũ foꝛmat᷑ hiato as plan. Si
qua foꝛte contio eſt vbi cũ hiata re nõdum wenit
in mentẽ Et actiuſxv. Jliados ille hiatꝰ herbam
moꝛibundooꝛe Inchoatm̃ vᷣo foꝛmat᷑ hiſco cum
etiã dicimꝰ hiaſco tñ plus ineſſe:videt᷑ in eo qð ẽ
hiſcere qᷓ; hiare·hiat em̃ q̃ſoꝛe pater ł tacitus qð ⁊
moꝛibus factis animaduerti poteſt. hiſcere vero
incipere loqui:Reperiuntur eſſe paſſiua ſicut ge⸗

—

—

lo gelaſco id eſt incipit gelari “”
DPereceptũxxxvi.de hoc complexo habere fidem
Abbere ſidem eſt credere verbis alicui/ vt
habeo ſidem ciceroni.ſed oare ſidẽ eit ali
. quid ſancte ꝓmittere.vñ therencꝰ in an
dria. grauidaq; facta ſidem dat vxoꝛe loꝛe ſib hac
vñ virgi accipe daqʒ fidem id eſt accipe ſanccam
ſponſionẽ a me ⁊ tu da mihi viciſſim tua vñ qui
tilianus ſidem hẽs hoibus quos alios mentiri
oaffirmnm.ffä
Prece.xxxvij· quõ dꝛñt hte gratias agere gẽas

Abere gratias agere gratias referꝛe gias
ebere gratias plurimũ inter ſe dꝛñt· nã

gggAere gratias eſt verbo q quio barbare di
cunt regratioꝛ hre gratias ẽ in aiocũ ſcʒ mẽoꝛes
ſumus accepti bñſicij referꝛe gatias ſiue reddere
gfkas eſt facto vt ſi tua me ſubleuatꝰ? aut pecunia
au t procinio aut manu alioue ſubſidio viciſſim
m e aliquo modo ſubleuaueris gratias retuliſti
reddidiſtiq; debem? gratias vbi aliqua obligatõis
vis cermitur::

NPrecep. xxxviij.de hoc opſexo hec res mihi deficit
Ec res mihi deſicit ſiguiſicat deeſt mihi. Et
Eeſicit me dies. vita quam pꝛimũ moꝛtales
deſicit Ged deſicit re wetax mag' eſi quã oꝛatoꝝ

ſretceptũXXXINX. e e

res mihi conducit.

eſt. vnde conducere pꝛo vtile eſſe accipitur

Ec res mihi conducit eſt lecres mihi vtilis

1„ hh – — ————

——

— —

9

Fo. xXXIIII.
ita de reliquis. Sð

MPreceptũ.xl.de hoc complexo hec res apud me
Ec res apud me increpuit fere ad ſicrepuit
ddgures peruenit 7 noticiã rei ſigniſiaat
Preceptũ · xli. de hoc complexo hoc reliquũ eſt
OSt reliquũ eſt ⁊ hoc reſiat ꝑpulchre ⁊ mag⸗
no cum oꝛnatu dẽ Exemplũ vbi omnia na⸗
tura trihuit reliquũ ẽ vt bene ⁊ laudabiliter

Preceptũ xlij. de hoe verdo Habeo viuas

Albeo varia conſtructione figuratũ plurimũ
aoꝛnatus habet vt bene hec res ſe habet qo
eſt feꝛecvt ita dicam ſtat bene h res ⁊ ita bene ha

beo me. a cũ pt icipijs bene habens apte cõſtruit᷑
Vnde habere eſt ſatis eſt vñ virgi. li . vij· hoc habet
hoc melioꝛ magnis data vicina diuis Ydẽ in qrto

habeat ſecum ſeruetq; ſepulcro. Therentius in ꝗ

Dria. Quod habui ſũmũ preciũ pſolui tibi.habe
re tenere occupare ᷣcat Elirgi in. ij· hoſtis habet
muroshabere etiam pꝛo inuenire vt idem nũqᷣd

habes quod contemnas Habere pꝛocedere duce
re exiſtimare vnde hereutius in andria. Sem⸗

per eius dicta atq; habita eſt ſoꝛoꝛ ⁊ ſic dicat᷑ atq;
bhabe i. ið in adel. IJñ ego hunc maioꝛ ẽ adopta
ui mihi eduxi a puulohabui amaui pꝛo meo Ha⸗
bere habitare ſignificat lir in. vij. Que loca qui

ue habeant homines habere dicere Therentius
in enucholaboꝛe aliẽo magnã parthã glaʒ vobis ĩ

ſe traſmonet q hʒ ſalẽ qõ in te è eſt deniq; diffuſa
huri verbifcatio qm tu hic iñ in doctoꝛibo collige

De WMerbo
quam tu hinc inde in wetoaihus collge .
„T de boc ↄplexo hec res
PSrece. XLIII mihi in metẽ wenit
Ec res mihi in mẽtem venit occurꝛit mi⸗
hi · ſuccurꝛit mihi.ſubijt mibi ꝓ eodẽ ac⸗
CLCipi ſolent ſed hoc vltimũ frequẽter quo
q ad miſerationem. vt quintilian/ Nobis vro
natura aduerſus exanimes ingenuit nõ ſolü miſe
rationem que cogitationi noſtre ſubit. ſed etiam
religionem. vbi nõ ita decuiſſet ſuccurꝛit occurꝛit
vñ Tlirgiliꝰ ſubit car i genitoꝛis imago Subiſt
deferta creuſa vbi nequaquã decuiſſet in mentẽ
venit de caro genitoꝛe deſerta creuſa.iungit᷑ etiã
hoc verbũ cũ actõ vt curtius ſera pñia ſubijt regẽ
Preceptũ.xliiij· de hoe complexo habeo hac rem
in memoꝛia quid ſigniſicet ·
Albeo hanc rem in memoꝛia nõ minꝰ ve:
nuſte Ir qᷓ; hẽo ſiue tẽeo hãcrẽ memoꝛie
teneo hancrem in memoꝛia huius rei
memoꝛiã habeo.
Pre. xlv. de hoc cõplexo hic habʒ viginti onos
quid ſignifiet
IVIc habet viginti annos · qõ veter conſue
tudine dici ſolet.venuſtius alijſq; rõnibo
dicitur · hic vigeſimũ anum agit degit vi
ceſimũ etatis annũ: vigintiannos nactus eſt að
poſtremũ oꝛatoꝛib magis conuenit.
Preceptũ.xlvi · de hoc verbo accipe quid ̃cet.
ccipe ꝓ audire cognoſcere or vt accepi ru⸗
moꝛibus quoxeſt incert/ autoꝛ accepi hoim

— —

FJfo XXXV.

fama que certo continetur autoꝛe· accepi litteris
de pꝛimo apud virgi.pꝛio eneice.accipe nũc dana
num inſfidias: Idem in eodem:quo facere id po/
ſſs noſtram nũc accipe mentẽ Accipio etiam acci⸗
pitur ꝓ paſc ere vñ therentiꝰ.accipit hĩiem nemo
melius neq; ꝓlixius ⁊ ſic de conſimilibus

Preceptu X VII. ENolos

NMimaduerto id ? ſcio video ĩtelligo con/
ſtructum vero cũ actõ pᷣpoſita ad idẽ ſibi
vult qð punio vt petrus animaduertit

ſeruũ platoni s.· ſignificat punit ſeruũ platonis.

Segd cum hac dĩa· quod punire eſt quoꝛũcunq;
ſiue iure ſiue iuiuria: animaduertere vero ẽ eius
qu i in alterum habet poteſtatem oꝛdine ac rite.i.
cum animaduerſione punire. ſed hoc ꝓprie refert
ad perſonas.animaduerto ꝓ intueoꝛ ⁊ perſonam
rem dicimus
Pre. xlviij· de hoc ↄplexo aĩeſi mihi quid ᷣcet
nimus eſt mihi ſcat volo vnde animus
pꝛo voluutate accipitur vñ ð animoſos
Wcã“ There ntius in andria. mala mens

malus animus vnde dꝛñt animus aĩaanimus

eſt quo ſapimus aĩia qua viuimus.

Sreceptum.xlx vecompleo

b inicio etatis huius 1 amicum habui og

nouicq; a teneris annis a paruulis a pꝛi⸗
mis etatis tempoꝛihus.a teneris vngui⸗
culis ab incunabilis ipᷣis amicitia mihi f i

eſt tecum ⁊ huiuſmodi conſimilia. Nam iniens
eetas pulcerꝛime adoleſcentiam ſignifict·
VBVreceptum. l.de iſto verbo accedit
ccedit vbum pꝛo additur pulcrum atq; vſi
tatum videri ſolet.vt accedit mihi ad meas
miſerias doloꝛ. id eſt addditur. vñ acceſſio addi⸗
tõem.Accedere etià eſt iuxta ire · vt vir. Nos 2 ſil
leam rabiem penituſq; ſonantes acceſtꝭ lcopulos

Sreceptu L. I. e iſio webo acuverj

ccidere pꝛo bono apud veteres frequentatũ
LTLerentius in andria.Aliquid acciderit toni
interea.accidere etiã in bono ⁊ malũ vt Theren⸗
vbi ſup ⁊ cicero· nihil em̃ mali accidiſſe ſcipioni-
Accidere etiã eſt geſtum coꝛꝑpis oſtendere in hu⸗
militatem cadentis.poſt qð eſt cadere iuxta therẽ
tiũ· in ecyra ad genua accidit ⁊ ita de reliquis:
NPreceptum . lij. de hoc verbo appeto .
ppoeto cum effectu expeto cũ rõe appeto qua⸗
liacuq;. expeto honeſta planeq; bona. vñ de
rebo expetendis ſcripſere philoſophi. que ſcʒ peti
Debent nõ aũt de appetendis ex quo deriuat᷑ appe
titus.qui inmenſa immoderata cupiditas dicit᷑
Quare qui dixit omnia bonũ quodda appetere
videntur.mallem dixiſſet erpetere.
Pre. liij. de dẽa box verboꝛum . aſſent ri· blandiri
Adulari.
SEſentari blandiri adulari ita differũt ꝙ aſ⸗
ſentari eſt inſidioſe ⁊ conciliande alicui vti
litatis gratia efuſius ⁊ plerũq; falſo aliquẽ lauda

S . . —

ce.Rdulari vero mſeruire captare vt fauoꝛem
emereamur quoquo mõ ł voce geſtu:adulari ſa⸗
ne ſeruile ẽ ⁊ non liberale ⁊ ingenuũ · blandiri ve
ro ad tactũ pertinet ? ꝑ abuſione ad alios ſenſus
tranſfertur 1 nõnũquam etiam ad ammũ.
Preceptu · liiij· quõ drñt coꝛdi eſt in aio eſt
Oꝛdi eſt ⁊ in aĩio eſt drũt Mã hoc ſcom no
tum eſt fignificare in ao habeo vel ani⸗
mus eſt mihi vel volo. Ollud vero eſt dele
ctat vel placet vñ theren. Oi tibi hee nupcie ſůt

coꝛdi id eſt nupcie iocunde ſunt tibi ⁊ vterq; alte⸗
rum amat B
Preceptũ · lv · comptũ eſt mihi quid ſignificet
ormwpertum eſt mihi exploꝛatum eſt mi
hi. i. ꝙ ſcio ꝑ inueſtigationẽ · Similiter
coyymperi exploꝛaui. conſtitutũ eſt mihi⸗
xeliberatũ eſi mihi.decrecũ eſt mihi.idẽ Eqð apo
me cogitando firmatũ eſt ſimiliter ↄſtitui? decre
ui Mam iſta omnia quaſi ꝓpe dicũtur Exploꝛaui
tamen fere ꝓ inuem accipitur cũ exploꝛo idẽ eſi
qð inquiro ſagaciter: vñ exploꝛatoꝛes dicuntur
Preceptũ.lvi de hoc complexo certum eſt
Ertum eſt non mò accipitur pꝛo manife
ſtum eſt vt Quinti: Mempe legẽ eſſe cer
tü eſt. ſʒ eciã ꝓ deliberatũ ⁊ ↄſtitutũ eſt.in
quo ſcdo plerùq; adiũgitur dtũs cũ infinitio vt
certũ eſt mihi ire in hipaniã nõnũqᷓ; dtũs ſubin
telligitur ut apud virgilium certum eſt in ſiluis
inter ſpelea ferarũ maſle pati id eſt mihi.
Precepti.lvij · de hoc verho coo

De Werbo

ODeo verbum peruenuſtum atq; amplũ
in ſig ni icatione eſt æ nõnunq̃m caſum
habet actm̃ abſq; pᷣpoſitione vt coeo tecũ
amicitiam.i.ↄiungo Iñ eſt illõ Auli Gelij in noc

tibus atticis· de pitagoꝛa deq; ei cohoꝛte.ꝙ quiſ⸗

q; familie pecunie in medium dabat a coibat᷑ ſoci

etas inſeparabilis. aliquando pcat ita miceri vt

ex duobus aut pluribus fiat vnũ vt due vocales
coeunt inter ſe.i.ex duabo fiat vna vt repꝛehẽdo
rependo. Interdum coire concumbere. vt dicit

coitur ꝙ ex duobus coꝛpoꝛibo vnũ quaſi fiat coe,;

do conponitur a con ⁊ eo abiectaꝛn.
Preceptum.lviij.de hoc verbo Confido.
onſido pꝛo credo accipitur.tũ in pꝛeſenti

tum in pᷣterito·tum in futuro In pꝛete⸗

rito quoniam pꝛobatam rationẽ officij
mei vob is eſſe confido.in pñti:quãquama cratip

po noſtro principe hui memoꝛie philoſophox. hee

aſſidue audire atq; accipere cõſido. In futuro ita
foꝛe cõſidimus· Conſtruit᷑ itẽ hoc verbũ cõfido ali

as cum dtõ alias cũ ablatiuo. In hiſq; potiſſumui

verſatur que ad aĩam ſpectant vt cõſido tua vir⸗
tute tu a humanitate tuo cõſilio ⁊ ita de alijs
Pre ceptum. lix. De hoc verbo Credo.
Redoꝓ cõmitto apte ponitur vt credo tibi
mea conſilia Credo tibi magnã pecuniã vñ

Theren. iu enucho ei? frater mioꝛ natu cur eã de

ſeram que mihi cõſilia ſua oĩa credidit· credo pꝛo
cõſido accipit᷑ vñ viꝛ· in buc.o foꝛmoſe puer mimi⸗
um ne crede coloꝛi: credere ⁊ intellige e differũt

D iden

in⸗
lon
et.
eſt.
con
bon⸗
ſun

R.

hun

uo⸗

ſter

credimus plerumq; falſum quod eſt, intelligimꝰ
certumvnde therentius. in andria Id ſibi nego
cij cxedidit ſolum daiiir.
Preceptum. ix· de hoc verbo confitioꝛ
DHVnſfitioꝛ verbum voce paſſiua frequẽtiꝰ
vlſitatum eſt ꝓ quod eſt perio: vt ↄfectꝰ
fſnum id eſi conſumpt/ ſum . vt vir inops
miſer fame frigoꝛe doloꝛe conficitur.vñ theren⸗

in andria. Cura ↄfectus ſtupet Ytẽ hicãnis etate

conficitur Item hic laboꝛe meroꝛe ſenio cõfectꝰ
eſt Similiter actiua quoq; huius verbi latiſſima
eſt Conſicere em̃ colligere vñ theren. in phoꝛ · vt
conſicerem cõſicit· cõſicere facere.Cherẽ.in phoꝛ.
bnas me abſente hic ↄfeciſti nuptias.cõſicere cõ⸗
ſumere ſinire Theren. in andria. Cũu hic nõ vide⸗
ant me credant conficere argentũ ſuũ:alias quoʒ
huius verbi acceptiones tuipᷣe vNlicle
Preceptũ · xi:de iſto verbo complectoꝛ
Homplectoꝛ verbũ diffuſum atz oꝛnatũ
eeſt pᷣſertim cũ q̃buſdã adiectis· hoc mõ
nvt te amoꝛe atq; beniuoleutia cõplectoꝛ
id eſt te amo Cogitacionẽ cõplectoꝛ id eſt cogito
quod animi ipſiuseft
Preceptum . xij · de hoc verlo conſequo⸗
onſequoꝛ ꝓ expꝛimo aptiſſime ponmit̃ ve
non poſſum ego verbis ↄſequi id eſt ver⸗
hie,s erpꝛimere litteris cõſequi lt᷑is expꝛi
maere prexrpliaerrrer
Pre. xiij.de hoc ↄplexo cicero lalvꝛat ĩ eloãntia
Icero laboꝛat in eloquentia oꝑpim f in

De verbo

dat eloquentie etatem in eloquentia conſumit⸗

Tempus in eloquẽtia terit.ſtudio incumbit elo⸗

quentie Etatem io eloquentia finit ſic dealijs.

Brecep. xruij. de boc complero cedit de vita
ms rebus. excedithumanis rebus om⸗
mnia idem ſigniſicare ↄſtant
Preceptũ. lxv· de hor verbo cedo⸗.

Eao ſcom conſuetudinem ſignificat abi
re.ſeparatũ ⁊ locum victoꝛi dare. vir· lixx

cõuenit euandri victos decedere ad vrbẽ

cedere etiam ſuccedere ſignificat vir. rij. ceſſerit

. R

ſis coꝛpoꝛe ceſſit. cedere occidere vel mactare vir-

in geoꝛ. Non aliam ob culpam bacho caper om

.

n bus aris ceditur cedere immolare. vir. in q̃rto
cedit quinaſi de moꝛe bidentes:cedere frangere-
pvir. libro terciogeoꝛ. cedũůtq; ſecuribus humida
vina. alias ſigniſicationes hui vbi tuipᷣe ꝑquire

Wreceptũ· lxvi. de hoc cõplero conoꝛ hac rem.

onoꝛ hanc rem venuſie dicimus pᷣſertim

ſi difficilis ſit ardua quo verbo. marcus
lllicero ſexæ vſus eſt. vñ de pſecto oꝛaroꝛe
ſic ait. magnũ opus ⁊v arduum brute conamur.

Yre. lxvij· de cõplexo ↄtra ſermonẽ tuũ tendo

ontra ſermonem tuum tendo ſigniſicat re

ſpon deo tibi. ſicut 1 tendo contra tuũ iter

eſt tibi occurꝛo ſed haut in frequenti oꝛatoꝛum

auſonio ſi foꝛs victoꝛia turno.cedere obſequi vir
gilius libro.iij.cedamus phebo ⁊ moniti melio⸗
ra ſequamur. cedere vitare. vir. li. v. celeriq; elap⸗

.

. . — — *

Pꝛeceptum lxviij.de hoc ve⸗bo cooo
lere ſig niſicat inhabitare. vir li . itj. ene
4“ iiÿs. mater cultrir cybele. colere exercere
vr raſtici. vir. li. pꝛimo geoꝛ. fautuſq; fe
ros mollicare colendo colere diligere.
vir. in qucco. Ylle colit terꝛas illimea carminga
cure vñ. theren. inhean:. foꝛma impulſi noſtra
nod amatoꝛes colunt colere oꝛnare vt varꝛo at
teſtatur. colere eſt pati Theren: inhean Tum iulle
vitam illam colet inopem carens prima. maio/
4 ribus 1 minoꝛibns conuenit vt donat ait
Preceptũ ·lxix· de iſto verbo colloare
R ollocare apud aliquem beneſicium ſiigg
7 mnmnſſicat alicui benencium facere. vt apo
gratos viros beneſicia collocaſti vt c⸗
1 cero. in officijs dicit: melius eſt apð bo)
0 nos quam foꝛtunatos beneſicia collocare.
Preceptũ.lxx · de iſio verbo compargre.·
u ovwparare ſociare iugere ſigniſicat vũ
actius qui mecũ ſemum cum doloꝛe cõ
. ſliungam cõparem. compare adequare
n Tullius ad ceſarem iunioꝛem Neminem tibi pN
8 fecto hominem ex ommbus aut ante poſinſſem
nunquam aut etiam comparaſſem cõparare ve⸗
ke teres confirmare conſtituere dixerunt therẽ.
6 in andria· Ita me cõparem non perpeti meretru
cum contumelias. comparare emeꝛe. theren · in
enu · des vbi auꝑ ⁊ veſtẽ· atq; alia que ſunt op/ cõo
paret. comparaꝛe adquireꝛe eſtimare: theren. in

Preceptum.lxi ve hoccomplero do hancrem
vicio quid ſignincet/ ð
DO hanc rem vicio id eſt vitupero
hanc rem do tibi hanc rem vicio id eſt

Nituperote de hac re do re crimini id eii
criminos te. o laudi id eſt laudo/do laudem tibi

id eſt pꝛo te laudo.

Preceptũ. lxrij. de hoc cöplero dono tibi hac r?
ono tibi hanc rem. pulchrius ac ſplendidi?
dicitur donote hac re. vt miles naual coꝛo⸗
na donatus eſt. Sabinos roman ciuitate dona⸗
runt quod eſt ciues fecerunt. vnde dono ondo

no ablatiuo caſui veteres iungebãt. condono ac
cuſatiuo Cheren.in enuclv. ha beo aliqua itẽ mul
ta que nunc condonabuntur Ytem phoꝛ. argen⸗

tum quod habes condonamus te.

Prece tum. lrxrin. de hoc verbo deuiucio.
unncio wrbum pulcerꝛimũ cum pꝛeci

bphryue epiſtolis competit. ſignificat autẽ
deuincio obligoꝛ vt deuiner ſum · i. obligat? ſum

Cſidero verbum pulcerꝛime poſitũ eſt
NMNiam cum deſiderlum ſit abſentium re/
rruqm ſepe dicimus deſidero amoꝛem tuũ
licet non me ames DHeſidero tuam prudentiam
quaſi tu ſis incipiens aita de alijs·

Preceptũ. LxxV Beae er⸗

—

» —: 5 —
.

An · atq; er in comodis alteri⸗ ſua vparet moda

0.LXXIIIIL*α⁵⁰ ere

Jo. xI.

O pꝛo exhibeo vt therenti· inbe ant· nam

q; ei vnam cenã atq; eius comitibo dedi
do pꝛo facio.vñ vir. pꝛio eneið.Tu das
epulis accumbere diuũ:do ꝓ dic.lir·in buccoli.
ed tamen iſte deus quis ſit da tityre nobis.Et

litteras dare non eſt aliud qna ſi dicas ſeribere·

Simſliter accipeꝛe las viciſſim eſt eas legere
Afſco ediſco ⁊ dediſco mamęfeſte differũt
ns diſcere eſt vt intelligas· ediſcere vero
vt memoꝛiter cõplectaris. vt apbo Quin⸗
ti.inſcribitur caplm de ediſcẽdo dediſco quod di⸗
dici obliuiſcoꝛ M
DPre. xxvij · de iſto verbo Heſipio
Eſipio ſiue deſipiſco ſignificat vel quod
aliquid a cõmuni ſenſu ł ſapientia q; mi⸗
nus habeo vel a meo ſenſu deſtituoꝛ qð

fere. viciũ aut er etate venit aut ex moꝛbo aut ex

amoꝛe aut timoꝛeaut ſili aliquo affectu Cuiꝰ cõ

trarium eſt reſipiſcere ſenes quidã iã dementes

nunquam reſipiſcũt.ceteri autẽ reſipiſcere id eſt
prioꝛem mentis ſiatũ vel ad melioꝛẽ mẽtem re⸗
dire ſolent vñ Therẽ.inheant.multo oim̃ nunc

me foꝛtunaniſſimũ ꝓuto eſſe gnate cum te intel

ligo reſipiſſe. l
Pre. lxxviij. De iſto verbo Experioꝛ.
Xperiꝛi eſt pati ſentire.vir.pꝛĩo enei:ws
cyclopeia ſaxa erperti. Experiꝛi tentare
CEKheren.in enu.oĩa pꝛius experiꝛi q̃m ar⸗
mis contendere ſapientẽ decet · Experiꝛi ſcire. m ·

Pre. lxxvi.de iſtꝭ verbis diſco ediſco ⁊ dediſco

De vero
T in epiſtola ad brutũ:bis contraria atq; parata
vt eſſe ſoleat ex ꝑtusſum Vir.in ix.eneide. Exper
to credite quantus inclippeum inſurgat·
Preceptum.lxxix De iſto verbo Euado⸗
Alabdvdo pꝛo fieri recte ac frequẽtiſſime vſi⸗
tatum eſt. vt cicero euaſit eloquẽtiſſim
Areſto. euaſit ſummꝰ phũs.Cuagere er⸗
ire tendere Therẽ.in phoꝛ.Sic inaqua quo eua⸗
dat vide. Euagere eſt liberari Saluſti? in iugur⸗
ta.m. marcus ſigna inferꝛe atq; euadere oppido
eraſſet Vir. in. ix. Noſtras ne euadere demens
ſperaſti te poſſe manꝰ Euadere.i· exire vel pueni⸗
re Therenin andria. Quoꝛſum euadat⁊ euade⸗
re eſt ꝑ obſtantia ⁊ quãcunq; difficultatem ad ali
quid ꝑuenire. vñ idem in eadẽ heri ſemp leuitas
quoꝛſum euaderet ·i· ad quã ꝑtem. Euadere eſt .
ardua interꝛupta venire Therenti? in andria-
Verum hec licentia euadet ad aliquod magnũ
Euagere eſt aſcendere vñ vir⸗ libro ſcõðo eneide
Euado ad ſumma faſtigia culmis euadere ẽ axppa
reꝛe. vt apð eundẽ li.ſco vt tandẽ añ oculos eua
ſit oꝛa parentum.
Preceptũ.lxxx.de hoc verbo Erꝛare. qd cet.
Rrare eſt paſcere.vt apud vir·pꝛio enei:
Tris littoꝛe ceruos ꝓſpicit erꝛãtes Erꝛa⸗
re cũ ſecuritate paſci Vir.in bucco:mil/
le mee ſiculis erꝛãti mõtiboagne Erꝛare inueſti⸗
gare vñ vᷣgi. prio eneide · vidiſtis ſiq; hic erꝛãtem
ſoꝛte ſoꝛoꝛum

Preceptũ.lxxride hoc verbo interdico .

FFo. xxk.
MNMterdico tibi hac re ⁊ non hanc rem. vt in/
terdcdico tibi aqua 1 igne vn plinius in eplis
careant reges iure roga quibs aqua 2 igm inter

dictum eſt ·

Preceptum. lxxrij de hoc verbo inuenire quid

ſignincet.

Nuenire eſt adqreꝛe Chꝛen.in enu vti⸗
nam tam facile aliquid inuemire oſſis
inuenire ſapientis eſt. incipere audacis ꝑ

ficere conſtantis Therencius in enucho omesꝑ

wluptatum om̃ inuentoꝛ inceptoꝛ ꝑfectoꝛ
Preceptum. lxxxiij. de hoc verbo Indulgeo
ngulgeo verbum ampliſſimũ atq; ſplen
Didum eſt datiuo iungitur ſcom moder⸗
nioꝛes fere ſigniſicat do operam Indul
gere veniam dare vñ vir. li.x· Tolle fugam turnũ
q; inſtantibus eripe fat Hactenus indulſiſſe va⸗
cat hec nonius.marcellus Indulgere ſcom lau⸗

rencium eſt cũ quada facilitate cõcedere dare ve⸗

niam aliquando ignoſcere aliqñ ꝑmittere· vñ we⸗
niam p indulgentia dici ſolemꝰ ? non ecõtra vñ
vir. pꝛio enei · oꝛaãtes veniã tẽplũ clãoꝛe petebat
therẽ · in andria Da pt wemi ſñ te exoꝛẽ Indul
gere ec q̃i ↄcedere ſt ⁊ vbũ luxu rioſã qᷓndã fᷣñs

cxemẽtiã vñ ⁊ indulgẽtẽ ꝑntẽ appellam? ſenioꝛi er

ga liberos ingenio qõ ⁊ ab ignoſco plimũ dit. eſt

em̃ ignoſco pco do venia ſiue excuſatũ hẽo. vt ig

noſco tibi ſi qͥd ſceler admiſer: Indulgeo woto vt
multa agere impune queas. alias hni us verbi
ſigniſicantias accurate conſidera.

De verbo
Preceptum · lxxxiiij de iſto verbo Jubeo
Poger pꝛo volo.ſed differunt.teſte donato-
nam iubemus verbis. volumus animo. vñ
in andria- Yubeo chremente ſoluere Et in
enucho qui ſis an que iubeam ſine vi faciet. Vlir
gil.tercio eneið⸗ Oed vocis precib uſq; iubent ex⸗
oſſere pacem.
Precep.lxxxv. de differencia inter lalva lalvꝛ
abo ⁊ laboꝛ ita dꝛñt.labare eſt eruere.? repẽ⸗
te cadere.virla bat ariete crebro ianua. labi
Wro eſt leniter ſenſimq; deoꝛſum ire. vt labunt᷑
flumina labitur celum labitur anguis la buntur
ab ethere penne.labunrur dij a celo non labant.
Quinti. Et numen ⁊ deus delabi fideribus ⁊ veni
re de liquido. puroq; aere videbatur. Elabi quoʒ
eſt periculum fugere.moꝛe anguis aut murene
cum manus effugit.vir. Ecce autem elapſus pir⸗
hi de cede polites · a labo fit labaſco herenti?. la⸗
baſcit victos vno verbo quam cito.labo pꝛimam
breuem habet laboꝛ pꝛimã longã.hinc laboꝛ oꝛis
laboto·as Inde dt melaboꝛatum qð artificio ũ
eſt ſatis excultũ. Alaboꝛatũ vero quod ſine labv⸗
re factam videt᷑ illð vicio daꝛi ſolʒ hoc vero laudi
Preceptum. lxxxvi. De iſto vrbo ludo.
vdo verbum ambiguũ eſt qð ludũ ſigni⸗
ſicans exerceo.vt vir ludere que vellem
coglamo permiſit agreſci Si autẽ bcat de
ludo derigeo erit actiuũ vt ludo illũ a ludoꝛ ab il⸗

lo.⁊ apud ſeruium nũ ludis tu me.ludo etiã pcgt

canere vt qpud virgi-ludere que vellemꝛc. ludo

tam virtutem fuerint cõſectati vel am
viuũt beatã atq; immoꝛtalẽ viram.

idem eſt qõ moneo Therenti? Congruñ iſtum
in aqua ſinito ludere· Sciendũ eſt eti ꝙ ſicut ſe
pe dicimꝰ ludo ludũ pugno pugnaã ſeruio ſᷣuitutẽᷣ
dolo doloꝛẽ. Ita interdum dicimꝰ viuo vitã. vel
felicem vel miſeriã · vt ſi quis dixerit Qui expedi

plexati hij

lxxxvij. de iſto complexo leliꝰ
receé tiᷣ hahet faciles moꝛes
Elilius habet faciles moꝛes·ſeu facilẽ na
turam.oꝛnatius dicit᷑ eſt leui natꝰ inge
nido facili nat? ingenio.vel facilimis mo
ribus.vt ſcipio nat eſt triſti ingenio ⁊ ita ð reli⸗
quisconſimiliter. N & ſii bi
P 8 1 ¾1 Txxxvi. de uns verbis me
preceptum tuo timeo.
tuo ac timeo verba actiua. aliqñ mul
tis caſibo iungũt᷑ vt metuit cicero publij
odio ſibi extremũ ꝑpiculũ.Zimeo mihi
abs te moꝛtem Monnũqᷓ; tamen abſolute ponũt
ſoli datiuo iuncta vt metuo pamphilo id eſt pa⸗

phili vite timeo.is quoq; vſus mag petic? eſt⸗

lxxxix· quõ hoc complexũ marc an/⸗
reCEP. ttoni- iuit ad caſtra multipliciter
woreſi erpiiim.— .
Arcus anthonius iuit in caſtra multipharie
exprimitur. marcus anthoni. caſtra xecijt
in caſtra pfectus eſt · ſe ab caſira contulit · Sein
caſtra recepit.ſe ad caſtra perdurit.
Preceptũ xc de hoc verbo memini. g i

Emini verbum peo eo qð eſt recoꝛdoꝛ tñ

gti tũ actm̃ poſtulat vt memini plato⸗/
mnis ſcientiam Et apud virgiliũ in bucco

Et nüeros memini ſi verba tenerẽ Sed pꝛo eo

qõ eſt mẽtionẽ facio recuſat acti poſtulatq; gtñi

pel ablatiuũ cũ pᷣpoſitõne de vnde Quinti:leq;

omio hui rei meminit weta· Idẽ de quibo miti
meminerũt.vñ deriuat᷑ mentio q̃ſ ameno vnde
ſupinũ mentũ.vnde mens ⁊ mentum

P receptũ cxi. de iſto verbo morigeꝛ 0

Origero ꝓ obtpo abſtineo obſequoꝛ pul

cerꝛime ponit᷑.vñ CTherentius in enucho

moꝛigerãdũ eſt thaidi vbi nota moꝛige
rata moꝛata ⁊ moꝛoſa hanc diſtanciã habẽt·q mo
roſa ↄtrarijs ꝑpuerſiſq; moꝛibus:vñ tullius de ſe⸗
nectute &t ſũt moꝛoſi ⁊ anxij iracũdi ⁊ difficiles

ſenes:moꝛata que eſt optimis moꝛibus predita

moꝛigerata que eſt obediens vnde Theren.in an.
Seu tibi moꝛigera fuit in rebus omibus

PpPι–π☚1††τ c.i; de iſto verwo. moꝛioꝛ
preceptũ vi
Alud quoq; ſciendũ eſt ꝙ pulcre pꝛo moꝛi
dicã obire moꝛtẽ oppetere· aiãm ſpiare⸗

vita decedere. aiam efflare. vita defungi

pro rxeii de iſto verbo
Precep.

rebus hüuanis excedere ex vita migrare interie
occide re.res deſerere hũanas Silr ꝓ viuere vi/
tam agere degerere ducere vitã vł etatẽ dicim us

actare eſi immolare Vlir · geoꝛ. li. iin. Et nigraã
mactabis ouẽ lucũq; reuiſes. mactare eſt au
gere. vir. in. ix. macte. noug vᷣtute puer. mactare
malo afficere cat. laut?.in Amphi⸗ At ego cer
te cruce cruciatũ mactabo.- eyi maſtigia ide in au⸗
lula. dotare mactãt malo a damno viros.
r1 Ceedtum xciinj· de iſto verbo necare

Fo. XxLII.

Ecare videt᷑ nõ tm̃ is qui ptũ puocat ſed 4

qui abijcit.⁊ qᷓ alimomia denegat vñ Neco

necaui necateſt ferꝛo· Mecui vero alia vi pꝑemptꝰ

vñ necui eſt q̃ſi ſi uffocaui. necaui vero ferꝛo occidi
vñ necem cedem appellamus
pꝛece xcv.de iſto verbo Nitoꝛ
Itt ẽ conari ſuo onere Vlir .· li.iij. geoꝛ. poſt
valido nites.ſub põdere faguus axis incre⸗

pat · Miti fultũ eẽ. luci . li xxvi. Suũma niti nature

opib?ꝰ.niti ẽ incũbere Ylle vixs pina iuuenis

miit haſia. Miti rurſu àbulare ft. Vlir. li. · pꝛeſſirt
humi nitẽs. niti volare vir · li. iij· ene · hic primũ

pibo cilleniꝰ alis ↄſtitit.

. 4

Preceptum.xcvi.de iſto verbo obſequoꝛ.

bſequi nõ ſolũ maioꝛẽ maioꝛibo exhibere. 6
eẽ miõribꝰ ꝑ vicẽ:vetexꝝ excellẽs auctoritas

voluit · vñ plautꝰin aſinaria Ego ſane cupio obſe⸗
q̃ gnato meo.vñ illð obſequiũ aicos writas odiũ
parit The · in an. YIm pbar᷑ hec ſñia a ſapiẽtibus

n obſequi aſſentatoꝛ debet:amicus veritatem

zin tleatro dt᷑ nõ in ſcola Et hãc ſentẽciã git Ci

* *
. 2 . . .— ——

magis pbabilem qus nereſſariam aut boneſſaam

rece xcvij· de iſto verbo obteſtoꝛ ·

bteſtoꝛ ⁊ rogo drñt · obteſtatio em̃ dicit qua⸗
do eum adiuramꝰ quẽ rogamꝰ. Rogamus
eas res quas vocamꝰ Theren.in andria. ꝑ tus
ſidem per qne huius ſolitudinẽ obteſto:
Srecep xeviij.de iſto verbo obſeruo

bſeruo verbuͦ elegantiſſimũ p magnifce ſu⸗
Rſipere ponit᷑.vñ Culli.pꝛio officiox Sicut
aliquo honoꝛe. aut impio affectos obſeruare 1 co
lere debem.obpuare celare in terꝛa tegere vñ
plaut in aulularia vbi is obijt moꝛtẽ qᷓ mihtid
aux cxedidit cepi obſeruare. obſeruare ↄognoſcere
Vir. li. ij· Et wſtigia retro obſeruata ſequoꝛ· obſer
uare tetare vir.in iiij·geoꝛ:. Quos dur oratoꝛ
obſeruãs nido in plumis detraxit. obuare ꝓ ex⸗
pecto aut aduertere ponit᷑ vñ Theren.in an. ob⸗
ſeruabã mane illoꝝ puulos.venientes aut abeu⸗
tes.v paulo pypterꝛe facies dauũ obſues filiũ ·qd
agat. dicim? em eleganter mgr̃i mei vota eiuſq; re
Kerentiam tueoz obuo reliquas huius verbi
ſignificantiss tuipᷣe queritoo
Pꝛece xcviij · de iſto verbo Offendo

Efendop in uenire ponit᷑ Cherenti · in
enu. offendi aduenieng quẽdã mei loci
Atcq; oꝛdinis bominẽ. Ct inbean. Tex⸗

entem telam ipam ſtudioſe offendim? id eſt inue
nimus pꝛo manifeſtare etiã in vſu eſt· Inuenit᷑

etiam pꝛo penitere.pꝛo ledere.
75 e c iſo vrbo M
W Eobliuicco
bliuiſcoꝛ voluptatis. vel cuiuſcũq; rei id eſt
rxoluptatis obliuio me cepit: amicoꝑ me ca
pit obliuio . Idemq; verbũ cũ ceteris nõibus cõ⸗
ſtructũ ratõne ᷣcat ↄſili: vt cepit me ſocietas ciui
tat.cepit me odiũ hoim cepit me ſtudioꝝ delctãcõ
M Ecebrum eiidr iſio M
DEverbo p̃ᷣſefere
Peſeferꝛe eſt dicto factoue ⁊ ipſa ſtatim frõ⸗
tes qualem opinionẽ ð aliqua re aut homine
habeas ↄfiteri· lIñ Quintili: Giduciã pᷣſefert oꝛa

toꝛ. Itẽ marcuſcatho pᷣefert grauitatẽalias bone

ſtatem. hilaritatem pᷣſefert Gaius lelius. IJtem
pßfero in eodem ſenſu Item pre me duco.pre me
Sero ante me duirurrrrnnn
Pprevttraeeeie. H
PLE preſio antecelo
reeſto atq; antecello verba oꝛnatiſſime ſonãt
Allias datõ alias actiõ iũgunt᷑ cũ acceſſione

ablatiuor eius rei cui eſt pᷣſtatia. vñ Virgiliꝰ in

ſeptimo &Oι pſtans animi iuuenis. Saluſti in ca
tilina.omẽs hoiẽs qͥ ſeſe ſtudẽt pᷣſtare ceteris ani
mantibo pſtaꝛe vtile eẽ. Vir · in iiij. pſtat trinacrij
metas luſtrare pᷣſtare ↄſuetudiẽ ꝛ bñficiũ daꝛe

Dꝛe rneigter. M
O1 verbo peintett g iiſ

Enitet verbum quid ſignificet notiſſimum
eelt, p paꝝ videtur tn oꝛatoꝛes pᷣſiantes docè⸗
trina viri vſurpt.vñ Theren. me quatũ hic ope⸗
ris fiat penitet.vñ pemitere a penuria dictum eſt

gqulo gelio. teſte
(A E:cinn de boc verbo
— *EPreſtolo.

reſioloꝛ verbũ pꝛeſto eſſe ⁊ parare id eſt ob
ſequi fᷣcat Cheren. in enucho⸗quẽ pᷣſtolare
vñ hoc verbũ poete plerũq; actõ iũgunt Cicero w
—— hoc ↄplexo Yro dtõ ↄnectit
P ꝓditũ eſt memoꝛꝛie. òUc
roditũ memoꝛie eſt ſcat ſcriptũ eſt multa
etiã oꝛnatiſſime talia vſurpant᷑ in diuers
tñ ſᷣcãtionibo vt memoꝛie tradere:mãda
re litteris.mandare ſcriptis ſcripturax monimẽ/
tis quoꝝ ferme eadẽ eſt vis:mandare tñ mẽoꝛie
cvi · de iſto ver · Oaliud ſibi velle videẽł
Preb reſto ⸗ M
reſto ſum feat aſſum. ac fere appareo nec
alteri verbo coheret niſi verbo ſubſtãtiuo
1 huic ſimplici Na pᷣſto adſum mag poe⸗
ticũ eſt. eiuſdẽ verbi etiãs modis oĩboac tꝑibo cõne
ctitur.in eadem ſcantia quã mõ diximꝰ vt pꝛeſio
mihi fuit frater tuus vrbem ingredient.
r&: Cvij de iſto complexo ppo
Pre hanc rem abs te.
Eto hanc rem abs te qò alij dicũt peto te
ꝓ hac re nec minus latine dicim peto hãc
rem a te vt cicero.in eplis dicere ↄſueuic

vñ petere eſt in wonũ in malũ qõ declaratur pber
ipam rem aut bonũ pcante aut malũ vt medic/ pe-
tit ſanita tẽ egri · pt laudẽ filij. Lu diuitiasego vo
luptate peto miti petũt moꝛtẽ pris. Serui moꝛte
Duinop. medici longit udine moꝛbipeto cu abltõ in
malaà ꝑtem accipit· vt peto te gladio peto veneno.
Pec5tn cv ie eoerr
P- bo Pꝛoſequoꝛ. M
trxolequoꝛ verbũ · actim̃ cũ ablatõ ſibi ſubdit
yvyt ꝓſequoꝛ te oculis.actionẽ pcat q̃ alteri
in altexꝝ affectũ declaramus vt ꝓſequoꝛ te
odgio fauoze caritate bemuoletia plequoꝛ aut in
malũ.i.inſequoꝛ a inſectoꝛ. vł in wnu cñ pſeuero
Ecde iſto verbo O exeqͥ qð agere ceham
LEpñiteoꝛ 1 confit0z“Y
roſteoꝛ ⁊cõfireo: hac rõne di ſcernũt᷑ ꝙ wo⸗
lüũtate pfitemur nẽcitate at ↄſitemur. cice-
ꝓ manilio· hic ego non ſolũ ↄfiteoꝛ: verum etiam
ꝓfiteoꝛ. honeſtius pcat ꝓfiteri quam cõfiteri
. xe dru crr iſtis vxerbis
EPreſum interſum. r
reſum ainterſum hoc diſcrimẽ habẽt ꝙ il⸗
lud ſignificat comitem eſſe alicuius rei. B
vero ducem. vt marcuſcatho publicis ne⸗
gocijs non ſolum interfuit ſed etiã pꝛefuit
Pre · cxi. de hoc ↄplexo rõem habere
Alionem hie eſt reſpectůͦ habere vt huda
eſt ratio ſalutis · nõ at piculi. rationẽ habe
tre etiã eſt cöſiderare rẽ. vt hẽo rõeʒ this las
ciꝑſonaxꝝ eſt em ea oia complectiratione

5* 4
4 .—
4 · 3
— 82 2

com plexo rumoꝛ eſt.

ymosꝛ id eſt vulgo dicitur cõmunis quoq;

ſermo eſt oꝛnate dicitur
DeeEbteUcrii. de hoc
P Werbo repto

Epeto verbuͦ ppulcre locutionem noſtrã ex⸗ S

Oonat. quod nõ actõ ſed 1Q ablatiuo iungitur

vt repeto hac rem memoꝛia. qo eſt memoꝛia rol?/
uo remimiſcoꝛ.⁊ quaſi rẽ obliuioni traditã ruꝛſũ

memoꝛia inueſtigo. hoc verbo. cicero ſepe vſus eſt

—

vñn de oꝛatoꝛe ait.cogitãti mihi ⁊ mẽoꝛia repeteti ·

P gerYTYT de hoc complexr
vri eſſe non ruri dicendũ eſt·id quoq;ʒ feſtus
pompeius affirmat. tum therentius pꝛobat

cum ait ruri ſeſe continebat.vñ ruri agere wolux
tatis eſt. ⁊ parce ac duriter ſe habere vᷣtutis. ſeld

ſemper ꝓ vi computatur.parce aũt ad ſeruandũ-

duriter ad laboꝛẽ referendũ eſt.therẽ.in adel.ruri

agere vitam ſemper parce ac duriter ſe habere⸗
Dreceptum . e iſio ðU
P vrbo. GSuadeo

.

—

oꝛatoꝛis finis .· Suadere ⁊ pſuadere drñt Suade

vageo oꝛatoꝛis officiũ qo eſt benedico ſig⸗

mficat atq; pſuadeo benediriſſe fcat qo eſi

mꝰ facilia:pſuademꝰ difficilia.ſuadere faciẽtis eſt

pſuadere pficiẽtis eſt. theren. in adel.pſuaſit ille
impurus ſat ſcio.pſuadere eſt ſuadendo induceꝛe

Teſt in effectu.ſuadere aut in actu. Jnde dicim? “

1

pres nimer de

mihi piuadeo· non autem ſuadeo nſuaſum ba⸗
beo piuaſum eſt mihi.nõ aũt ſuaſum. vñ cice:ad
brutù ꝑſuaſum eſt adoleſcenti maxime ꝑ me.ꝑ⸗

ſuaſoꝛ tñ nõ r ſʒ loco ei dicimꝰ auctoꝛẽ qͥ alij ber

ſuadet Jñ ſuaſio ꝓ certa opione atq; ſmna. q; no⸗
bis ꝑſuaſimꝰ.ꝓ q̃ xpiani dicũt ſidẽ que ꝓprie vr p
batio vt facio fſidẽ ꝑ teſtes Suadere etia ſcom tu

huũ in pꝛincipio veter rethoꝛice Eſt rem aliq; po/
nere. in genere demõſtratiuo.deliberatiuo ⁊ iudici
ali:diſuadere quoqʒ eſt in actu non effectu pꝛete⸗/

rea deliberatio ſuaſoꝛia xocatX᷑.

v̈bo ſuſcipre
vſcipere nõ ſolum qð vſus habet)fcat ac

cipere. quodãmõ aliqd adducere ſed etiã

pꝓ ↄmendatũ hie in eplis lepi iſſime poni

tur vt ſuſcepit ciceronẽ ceſar in ſuis rebb aduer?
que fcatio a pꝛioꝛi(vt reoꝛ haut aliena eſt.

Nceptum. vij de iſſlto
acere dicimus ea etiã que ſine voce łſono

ſunt . vir · li. iitj. eneide · totũq; perꝛat lumi⸗/

mbus tacitis. Et cũ tacet omis ager. tace⸗
te ſecux eſſe· theren· in an.qͥ cur nõ ſecur es.tace
re obticere ⁊ reticere drñt.tacemꝰ em̃ cõſilia vir.

nec tacui demẽs obticemꝰ quoꝝ pudet ·theren:in

phoꝛmione · Heu nũquid obtices reticemus do⸗

loꝛes.theren. in heant. ne vereꝛe ne retic⸗ee·

Preadper renere

iſto vertv tener. H

aaa ſdꝰ

2De verbo

Euvnere ſicut eſt vſus fcat apprebendere

vix. li.iij.eneide vex vbi coꝛreptũ manib⸗

Vinculiſq; tenebis. Cenet inbabitat poſi
et vir . iij. geoꝛ. Que gurgitis huius yma tenet ·

Tenet ꝓhibet · Elir · ij. ene · Spes etiã pecus om̃e
tenenduũ: tenet ꝓ dirigit· vir. li pꝛio enei. Sʒ nos
qui tandemquibo aduemiſtis ab oꝛis quoue tene
tis iter Tenet intelligit vicẽ Cheren.in an. Id pa⸗
ues ne ducas ilamtu aũt ne ducas rẽ tenes Te⸗

neo impleo vir. in. uij· ene · Juuat euaſiſſe tor vr⸗
bes argolicas medioſq; fugam tenuiſſe ꝑ bhoſtes

inteneant curſus id eſt umpleant.
pre cxix.de hoc werkbo
Peztendrte
Engere inſidiari deciꝑe ſcat dictũ a ten⸗
dicula hren in heaut.Tendenda eſt in
ſenem falla-Tendere eſt ꝓprie laxitatem
diſtẽdere ſine rugis facere vir · in· viij · Tendũt
Wla nothi Tendere eſt dirigere vir.li.iene:ꝑ tot
Diſcrimina reꝑ tendimin latiũ.idẽ li.ij:ad celum
tendens ardentia luminag
pr?. r de iſto complero
P ve tu mihi familiaris es

v mihi fami:iaris es. Ego te vtoꝛ famliarit

tu mihi amicus es. Cgo te amico vtoꝛ ego
tecum verſoꝛ.frequẽs tecũ mihi eſt cõſuetudo qᷓ
ſepe ↄuerſatõeʒ lt abeo tecũ magnã amicitiam
magna mihi apõ te eſt amicitia ⁊ ſic de cõſiimnli⸗
bus oꝛationibo parifoꝛmiter eſt agendum
Pre.cxxi.de hoc cõplexo tu mihi carus es

ere
id⸗
et⸗
ſſe
o
he
P
e⸗
vr⸗
es

it
t
n

Jo. xI.
Al mihi carus es: ego te amo: Tu mibi
voocund? es. ego te delctõꝛ . Sed oblecio
ecet telecto nõ ſil ratõe ↄſiruunt᷑ Mã dici
mus delectat me hec res Sed oblecto me hac re.

vt delectabat ſocratẽ vite integritas. MDictago?as

ſeſe virtute ⁊ doctrina oblectabat Ego me oblec
to rure ſiue delecto quod eſt iocũde viuo rure
ceptum.cxxij.de hoc
Pꝛ?Cverbo. verſors
Erſoꝛ verbu in frequẽti oꝛatoꝝ eſt vſu eiuſ⸗
qʒ verbi fñtia ꝑ diſfuſa eſt ac varijs poteſt ex⸗
poni ratiõib vt verſoꝛ in lrarũ ſtudio eſt do ope/
ram larũ ſtudijs. virtus circa difficilia veriat
eſt vᷣtus in difficili ↄſiſtit- vſamur in tenebriseſi

ſumꝰ in tenebris ſeu q̃ſi viuim ac ſtamꝰ in tene

bris Et duos ſibi pleruũqʒ poſtulat caſꝰ.nã actõ
iũgit᷑ pᷣpoſita circa aut abltõ in pᷣcedente ſed añ
fundũ verſari ad poꝛtã verſabat᷑ prara ſunt dicta
tu quoqʒ hanc ꝑceptionem obſeruns·
ceptum cxxiij. de
4 2Emno verbo vaco JJMUNq
Aco verbũ varijs ↄſtructõibo poſitũ diuer
ſas catões ſeu ſenſꝰ facit:vt vaco huic rei
intẽdo huic rei ſʒ vaco hac re:eſt ſiue bac re vacuꝰ

vacas ſapie eſt das oꝑam ſapie vacas ſapia eſt ca⸗

res ſapĩa id quoq; oꝛnatiſſimũ eſt honi viri dant
oꝑam vt pꝑturbatõibo vacent id eſt liberi ⁊ vacui

Pre ceptum cxxiinj· de iſo ſſint

complexo vſu renitt
Su venit p cõtingit · accipitur· vñ Cicero.

De Berbo
in cathone maioꝛe. Mam ſi id culpa ſenectutis ac

ommibus maioꝛibus natu

. Z 8 3 .c e boc S
Burpare eſt

cigerat eadem mihi vſu venirent omnia reliqſq;

vtiſiue viſitare. Tum dic

to tũ facto.cicero preclare h eſt vſurpa⸗

tium a doctiſſimis viris iuris conſultis
E.: rvi.de hoc complexo
P- virgilius colit rus èUMWW
AIrgllius colit rus vel ciuitatem habet oꝛna
tIiuus dt vᷣgilius continet ſe ruri vel tenet ſe
e. vvii⸗de iſtis vrbis auin vrbe.
EEyaleo 7 pollo. M
Aleo a polleo verba ſplendida atq; am/

pliſſima ſunt. ablatiuo iũgunt᷑ hoc pa/

CLcto Aurelius auguſtin plurimũ valuit
ingenio.areſto:ingenij bomtate ceteros pᷣualuit
Agem apud dñm ceſarẽ młtũ xoſſum ſiue valeo
oꝛnatius atq; ſplendidiꝰ ↄꝛ.apð dũm płlimũ mea
valet auctoꝛitas.hoꝛtenſiꝰ multũ valet in ſenatu
młtũ in ſenatu vʒ hoꝛtneſij autoꝛitas.qꝗᷓ Scatõ pᷣci⸗
pue ſᷣcat eã opionẽ q̊ͥ apð oẽs hoĩes eſtde alicuiꝰ

viri pᷣſtantia ł dignitate rei alic que vulgo trita
ↄſuetudie reputatõ nũcupat᷑.⁊ ſilr clareo ⁊ floꝛeo

eadẽ ferme ſe hñt rõe.vbi aĩaduertẽdũ eſt ꝙ ſi ali
Is velit oñtare aliq; aliã añcellere atʒ vltra illã va
lere venuſte or ꝑ actĩ pᷣpoſita pᷣt ł cũ pᷣ abltõ pᷣpoſi
ta. vt ceſar vltra alios pollebat rebo bellic. pulzrie

Sꝛ ceſar pᷣter ceteros ł pᷣ ceter rebo belli pollebat

— — — — —

— — ⏑ — – —=

—

.

—TN. h h—–· ——

t

Fo. XLVII.
cxrviij. quõ ꝑſonã aliquã aut
rece tu laudare aut vituꝑpare debemꝰ
Vnc vero qua ratione quãpiam pꝑſonã
aut laudari aut vituperari oꝑteat expli/
candum eſt qð ad decoꝛẽ ſex modis pti⸗
neat.Mã trifarie ad laudẽ parifoꝛmit᷑ ad Wenkhern
Si er

unm ſieri poſſe ex llarũ monimẽtis ↄperim
go velim oſt endere:marcũ catho.hte magna vᷣtu

tem.cum verbo ſum es eſt. .ita aptiſſime ſiet.⸗ mar
cuſcatho eſt vir magne vᷣtutis:marcuſcatho ẽ vir
magna virtute· AItem marcuſcatho eſt vir magnꝰ
virtute.mulier eſt clara moꝛibo claroꝝꝑ moꝝ. clar⸗
moꝛibo plo fuit phũs egreg laudis egregie lau⸗
dis egregia laude: primũ vero poetap eſt · poſtre⸗
mũ ſplendidũ ac perpolitũ.Areſto.ſcie copia vir⸗
exquiſita doctrina.acri ingenio·qð quiðcat are/
ſio· hr̃e ſcĩie copiã ⁊ doctꝛinã exquiſitã cetera pꝛo
tui ingenij bonitate adducitoo.
pꝛece exxix · de verbo Sum conſiructum cũ
ee datino⸗ H
Duertẽdũ O hoc verbů ſum es eſt. dtõ
iunctũ ſ̃cat hłe ⁊ quodãmõ poſſidere.vt
eſti mihi pecunia Eſt ceſari magna ptãs
pꝛimũ deſignat me hte pecuniã.ſcoᷣm vo ceſarem

magnã poteſtatẽ· cuiꝰ pᷣceptõis apõ diſertiſſimos

erebra ſemꝑ fuit obſeruatio-

Nxrſexxx quomõ orationes vujga⸗
Preceptũ ſeu ↄſequẽtie aliqð dictũ
expꝛimere dẽmꝰ·
Cciendum ꝓ cum verbũ aliqð tritũ qõ in

“

Beꝛbo

verbo impſonali fertur vel ꝑſonali aiunt aliqn

dicitur.eiq; ſingulis pponim vt ⁊ raꝛo ita quod
exe mpla hmõi oſtẽduũt Naã Sirenes ( vt aũt)ſur

da debem? aure tranſire · Ytẽ (vt fert)yvt nuſq; ſit

tuta fides cũ infidelib ⁊ ita de reliquis.
ré cxxxi.de verbis frequentatiuis.

Epe etiã frequentatiua werba· pꝛimitiuoꝛũ
retinent ſᷣcationẽ pcipue ſi pꝛimitĩa illa aſſe

rioꝛa fuerint vt cõiecto ꝓ cõtjtio mãſito ꝓ maneo

imperito ꝓ imperio. Amplexoꝛ ꝓ amplectoꝛ· fic

de alijs ſilibo qð iuditio eruditoꝝ relinquimus

xe cxxxij · de hoc verbo ſum.
P in fine oꝛatio nis poſito

O nõnunquã oꝛnata locutio ſit ꝑ hoc vxrbum

ſum in fine oꝛõis pofitũ.pticipio ſupino vel gerũ
dio pcedẽte · hoc ſcilicet pacto/bonaꝝ artiũ ſtudiũ

ſumma cũ diligentia attendendũ eſt· Quidquid
a te mihi mandatũ eſt.p me magnope adimple:-
tũ ẽ.q̃ wobis ꝓdeſſe poſſ unt id te velim eẽ factuʒ

apittulum Quartu de
gdueꝛbis

vnc ſiquidem de quarta parteoꝛatio

ms(ſcilicet aduerbio quod eſt wlut
adiectiuũ verboꝛum)precepta latini
tatis eloquio noſtro cõducẽtia tibi

tradere curauimus quouis oꝛdine
locandũ vbiue ponendum ſit

—
—

☛

io
t⸗
ni
bi

Jo. XL. VIII.
Preceptũ primũ de aduerbioꝛũ locatione.
diſciendum ꝙ aduerbia modo in pꝛinci⸗
pio modo in ſine. modo interiecta inter
vtrumq; oꝛationem faciunt perpulcram
Sed iuxta verbum oꝛationem frequentius red/
dunt peruenuſtam Exemplum pꝛimi Acerꝛime

incuſas me criminis cuiꝰ me deus nouit immu⸗

nem ; Exemplũ ſecundi ex his litteris pater opti⸗

me ino piam meam aperte cognoſces. YItem ali⸗
ud aiax ante troiam foꝛtiter atq; animo ſe pugna⸗

uit Caius lelius ſcipione familiariter vtebatur.
Exemplũ tercij · Scribis ad me frater cariſtime
ſed pecuniarum carentia me plurimũ conturbat
Tu ergo ſi potes floꝛenos ſex ad me dirigito qᷓ;
prec pua ſepe adiettiuum cum ſub
ſtantiuo aduerbij loco pynitur
Epe loco aduerbij ppnimus adiectiuum
cum ſubſtantiuo.in ablatiuo caſu:dũmo
do aliquam animi vim vl alterius rei xe
hementiam adiectiuum cum ſubſtantiuo impoꝛ⸗
tet.⁊ immediate ante verbum vll participiũ col⸗
locetur que quidem pꝛeceptio oꝛationem efficit

ſplendidam 7 oꝛationem reddit efficacem. vt in

hoc intueberis exemplo: marcus vſq; ab adoleſ⸗
centia ad egregias aꝛcium diſciplĩas· ex ardeſcen/⸗
tianimo conſpirans. maxime ſperans ampliſſi⸗
mas erxinde commoditates. acutiſſimo eius inge
nio conſecuturum ita erat ipſis ſcientiarum
ſtudijs aſſidua diligentia deditus.

e Aduerbio

z,

pꝓipe tam ſumma ſtudioꝛum oꝛnamenta futt cõ⸗

tiuua exercitatione conſecut vt ceteros oẽs oꝛa⸗
toꝛes celeberꝛimns virtute ſuperauit

8 r de aduerbijs ↄparatiuis
Dꝛecep. III. / tiuis ⁊ ſuperlatiuis.

Duerbia quoq; compatiua poſitiua atq; ſu

perlatiua.plimũ rethoꝛica elocutõeʒ exaugẽt

vt in hoc exemplo patet.caute etiâ prudenter cõ⸗
mode.liberaliter atq; magnifice in dignitate pᷣto⸗
ria te ſemꝑ habuiſti.neq; etiã aecurati aut virili⸗
us łcõm odiusa te fieri potuiſſet.quam actũ eſt.
de luſticia quam peritiſſime rectiſſime at; mag
nificentiſſune gubernaſti.

pre cep liij ꝙ aduerbia in i o ⁊v exeũtia pul

cre in epiſtolis pnuntur.
D quoq; notandũ ꝙ multa aduerbia in ier
euntia.in eplis ipᷣis oꝛnatiſſima ſũt vt ſunt

ruri. veſpi. belli. vomi⸗Et in o. multa vt ſerio ſero

conſulto poſtremo.mõ falſo.pcario. reliqua vero
in eodẽ exitu haut infrequẽti oꝛatoꝝ vſu habent
In v wro nõ multa ſunt.vt diu.c?pᷣcatõ manife⸗

ſfta eſt.interdũ qð fcat quaſi interdiu tꝑs: Et no⸗

ctuꝙ nocte.qð mag nomẽ eſt.vñ diu noctuq; di
cimꝰ Preceptũ.v. de hoc aduerbio apprime

pPpprime ꝓ valde ponit᷑ atq; noib adiũgitur
quemadmodũ in pꝛimis.vt vir appimeno
bilis· res apprime vtilis. vñ Theren.in an. Idar
bitroꝛ in vita apprime vtile eſſe vt nequid mimis
appꝛime vehementiſſime donatus.
Preceꝑtũ.vi.de hoc aduerbio accurate:

.—

e
nt
o
o
ni
ſe

10

i9

tum pius en

9

Ccurate.tius · tiſſimeſtudioſe ſignat vñ
Theren.in andria:quẽ tam aperte fallere
incipis dolis ſaltem accurate ß
EcePtum viſ hoc
Pẽ aduerbio.actutum H
Ctutum peo cito. therentiꝰ in· adelphis ali⸗
quis actutũ hoſtiũ pꝛodit Et vir· in ix· actu⸗
eas.atqʒ integer cui aſtamius deri/
uatum abactu id eſt a celeritte
xectam viii e iſtis duabo parti
P Eculis. Medum non ſolum r
CEbdum. nõ ſolũ aduerbia negatiẽ excluſio/
neum ſignant. aut vno vlbo claudunt᷑ vt fu

derem 3 te ſanguinẽ nedũ pecuniã· aut vtriq; ſe⸗
tentie ſuũ de verbu
uinem nedũ pecuniã tibi crederem his duobus

u damus verbum . vt funderẽ p te ſang⸗

modis vtimur affirmatiue:alio modo negatiue
et ſic minus ſigniſicãtia ꝓponimꝰ.vt pderem nõ

pꝛo te obulũ nedũ ſanguinẽ funderẽ. In affirmã

do vero magis ⁊ vehementiã ſignificãtia ꝓponimꝰ
vt ſupra dixi fũderẽ ꝓ te ſanguinẽ nedũ ꝑecunia
plus eſt ſanguinem fundere qᷓ; pecuniã. Et elegã⸗
ter plerũq; poſt ſe requirũt illam clauſulã verũeti
am ſedetiã. vt funderẽ ꝓ te nedũ ſanguinẽ verũe/

tiam aiam pderem· Eandem ferme vim habent
bpec duo.nõ ſolũ ſiue nõ mõ.ſeu non tm̃ Exẽplũ

hec res nõ ſolũ mihi grata eſt vrũetiam iocũda.
Item aliud. marcus anthonius nõ mõ erat cice⸗

rxronis inimicus veruetiã hoſtis patrie · Itẽ mar⸗
cuſcatho non tantum ingeuio pollebot h 1

Ve aduerbio
ſed virtute quoq; floꝛuit
Pꝛeehtume aduerbio
*tantipçer .
antiſper fere poſtulat pꝰſe dũ ꝓ donec ſiue
qmdiu vñt heren. in heant. tantuper te
mBmelcuũ dici volo dũ qo te deceat ac equũ enſi
facis. AInuemit᷑ etiã ꝓ interea poſi:ũ· vn ide in ea⸗
Dem decreuit tantuper me min? imurie chreme

meo gnato facere dum fiam miſer.
Prechttunu aduerbio

minus
Inus aduerbiũ.ſepe fcat nõ.nõnunqʒ tñ po⸗
itio ↄſtructũ ↄtrariã ↄꝑati ſ̃catõʒ demoſtrat ⁊
Tleren.in andria Ct nemo eſt te min/ defoꝛmis
pꝛo defoꝛmioꝛ nemo fuit te minus ineptus pꝛo
prudentioꝛ ⁊ ita de reliquis ôM
xeceptumx/ de iſni aduerbijs
P multo 1 longe.
vlto ⁊ longe ꝓ valde accipiunt᷑ ⁊ deſiderant
compꝑpatm̃ vñ vir. in nono: et pediby longe
melioꝛ lycus.licet ſuꝑlatiuo vſitat vñ Theren.
in enucho. iſte queſiꝰ multo eſt vberꝛim.⁊ mul⸗
Cceptum. xij. hoc ¶ to vtiliſſimꝰoicimꝰ
Eaduerhio ꝑinde
Erinde f lagitat poſt ſe · acſi vel atq; f̃cat em̃
ita:aut totũ ſimul.vt camillus peꝛinde atq;
oim doctiſſim habet᷑ vñ Cheren. in enu. Etc che⸗
rea pinde acſi foꝛet enuchus. Sed ꝑinde cũ nega
tione poſtulat quã vt. Suetoni de vita ad vonn⸗
tianũ. MNulla tñ re ꝑinde motus quã reſpõo caſu

aſchitarionis mathematici. O⸗ ſi non ſequit᷑ nec
acſi nec negatio accipi ꝓ eque.vt plinius mino-
ſmus ruffi clariſſimi viri 1 pinde feliciſſimn.
xiij. de hac di zö?ẽ¶ H
Pre. ione Indies ᷣðU
IIdies eit ꝑ ſingulos dies 1 vt quoticdie
z cũ in cremẽto qu odã vt ſteitoꝝ imndies
H augeſcit inſania tua indies creſcit vtus.
Waes plexq; cũ cõpatiuo ↄſtruit᷑ vt cu indies ma
um arctius pumret. ſine eo ſʒ cũ verbo incremẽ
tum ſignificante vr ſup̃ exempuficaumus
ceptũ · xiiij. de
Preadmodum
Dmodũ vna parſoꝛatioms ꝓ valde accipit
yrt admodũ te amo vñ Tuliꝰ pꝛio officioꝛi
Soꝛdidi etiã puttur qᷓ mercant᷑ a mercato ꝛ2 bo
qͤ ſtati vendãt· mhil em ꝓficiüt mſi admodũ mẽ
ceptũ · xx· de iſtis duob) aduerbijs ſtiant
P TEadmodũu a in prumis poſitiuis adiecta
onſiderandũ quoq; eſt ꝙ illa duo aduer⸗
bia odmodum in pꝛimns poſitiuis adie
cta eandem ferme vim habent cum illo
D aduerbio maxime. vñ in pꝛimis potẽs ſi de maſcu
uno loquaris intelligitur inter pꝛimos Si de fe
minino inter pꝛimas Si de neutro int pꝛima at
ſi efuerit adiectm̃ vtiq; accipiet᷑ in neutro· Qua/
le eſt ilud vgilij: in pꝛemis venerare deos. niſi ſit
tale quale apð eunde In pꝛimis regina quietum
accipit in theucros aim ibi in pꝛimis nõ int prias
aut inter pꝛima.ſed inter pꝛimos accipiendu eſt.

De olduerbio

Alna efni inter mares femina nõiat᷑· ſiue feminijs

alijs aut inter primos et inter primas· c
eeptum xvi de hoe ́
P aduerbio ferme

Ernme mõÿ feſtinãtis eſt. vñ Theren. in An.

DBVaßm ferme moriens me vocat Et paulo

M poſt. ferme p facile donatus exxomit· vnde
theren. in An. fidelem haud ferme mulieri inue⸗
nmies viꝝ Ergo ferme ꝓ q̃ſi plimũ in oꝛatõe ſolu⸗/

tarie reꝑio poni vt te ferme ſtarẽ (qð eſt loco fras
PHoceptum. xvij. de FVltris iligo.
Pee extemplo
Xtemplo. vt ſit vna parſoꝛatõis. p ſtatim
vnde Uir · pꝛiõ geoꝛ·ſolũ extẽplo pꝛimis a
menſibo anni.foꝛtes inuertãt thauri.Et

theren.in An.cũ intellexeras id cõſilij capere.cur

nõ dixti extemplo pamphilo Et eſt ſmo tractus
ab auguriboiad quoꝝ caracteres factos.in tẽplo

idd eſt in ara.vñ templũ ðꝛ locus manu deſignatꝰ

in ara poſt focũ illico captant᷑ auguria vnde
virgi. ene E

rtemplo enee ſoluũt᷑ faigoꝛe mẽbra
„ℳteptum xviij ˖ de hoc
acile ꝓ nõ dubie ſuplatiuũ deſiderat vt fa⸗
cile vtiliſſimꝰ compatiuũ quoqʒ ⁊ nom̃ia
fñtia diuerſitatẽ.vt facile diſſilis Et vete⸗
res faciledonato teſte p liquido ⁊ manifeſto dix
erüt · vñ. the. in. an. facile hic pl?mali qᷓ;ẽ illic boni

Pr. ceptum xix. de adue

Cbio Ylico

AIAIlico breuitatẽ tpis ſigniſicat p ſt atim⸗
cCcccipitur. vñ cecilius in caſſione. Allico
uſ boſtiü bic erimus. vñ. theren. in an. nI
ſſa eſt at illa illico. obſtitricem acrerſitũ ad es Et
in adel. ocioſe iam illico cõſiſte vbi dicit ꝙ ilieo lo

vceptum.xx· de hoc ¶ cũ nõ tns vſignat
Dresduerbio ofpido
Pido ꝓ valde. vñ Theren . in Echyra em̃
Vro laſſam eã oppi do tũ aiebant. Idein
eaut. ita herdle in auguſtũ oppido nune
mee cogunt᷑ copie:⁊ eſt ſᷣmo vt dicit donat? tractꝰ
ab agricolis.a quibo cũ querebat᷑ quõ:frumenta

ꝓuenirent.oppido reſpondebãt quaſi dicẽtes val
xe. vt nobis ⁊ oppido ſulkteiant
Nroteptum xxi⸗ de hoc H
Preictione Etto
Sto aduerbiũ grecũ concedẽtis quaſi dice
res itaſvt ſerui aſtruitAlij tñ dicũt ꝙ vale
gt ſicut ſubſtãtialiter ł eſſentiaht.vñ vir· iij · ene.
Eſito egrã nulli:quõdã f lexere ꝑntes Theren in
heaut.Eſto ac certe cõcedas aliquo ab eoꝝ oꝛe ali
quantiſper. vñ pſius ſatira.ij· Eſto age ſed gran /
des patine ducetaq; craſſa.ſʒ vt valet ſis vᷣbũ eſt:

Dꝛechbs mrmtt do
uerbijs dum 1 done—

Vm a donec. vnomõ ſumũtur cũ ſubiun
ctiuo vt donec moꝛiar .i.vſq; ad moꝛtem

rindicatin9 d donec viuo ꝓ quamdiu
xe triijx (¶Viuo hec vallẽß li.elegatiax
P haoc dictione Edeoeo,;) d ui

— “cää ä

mine evos 7 pollux. quaſi vomꝰ orlucis. 7

os getiles iurare ſic ꝑ ydola vł nõia ydoloꝑꝝ p ad⸗

uerbio iuradi locauit ꝙ etiã eſt ↄne apud poetas

et pcipue apud plautuũ:in capti dicentẽ.feciſti ede/

pol recte ⁊ bene id eſt »vre
Pꝛecentum mii, u fucaduerbio

optato ⁊ opepcium “

DSZtato id eſt liquido pcario falſo ꝛ? elegãti
ues qꝛ raritas oꝛnatũ facit)in o quã i e clau

dit᷑. Opepꝛeciũ ↄꝛ de miriſicis ⁊ laudibo et

fcat mõ vtile eſſe mõ iocundũ:mõ laudabile.mõ
neceſſim.vñ Cx. in Cchira opepciũ eſt eoꝝꝑ audi
re audatiã ⁊ opepciũ ab oꝑa id eſt fructuoſũ et
ad rem ptinẽs Ideo qꝛ deces eſt vl quia gloꝛioſũ

eſt vł quia iocundũ eſit

ceptum.xxv. de hoc aduerbio

PrCe. mirüinmodum

Iruinmodũ ꝓ mirabilr. maiorẽinmodũ
ꝙ valde:.ſũt em vna ꝑſoꝛõnis:magnoꝑe pa

riter vſitatius pꝛo valde, maximope ſummope ſi
mul pᷣſeferunt.niſi foꝛtaſſe qð maxima ſumma 7

magna ſit oꝑa.i.diligentia c vhementia fieri di
citur Idẽ de miraduummodũ diccdum eſit
vceptum.xxvi · de hoc
Taduerbio mate.
Acte magis aucte antiqui mactꝰ quoq; dice

hbuat aeſt gl ieac laudis ᷣmo pleyq; ablatiuo

De ddueꝛbio

Depol nomẽ eſt ydoli apud gentiles a no⸗/

,qgapit᷑ aduerbialit licet in ſe ſit nomẽ vn va
let tm pedes pollucis iuro donatꝰ vero vides iſt⸗

i
ii

die

(
lp

tiſi
die

nic

Joo. LII.
iungitur vñ vir. viene macta noua ptute puer.
nell mo tract⸗ a ſacy quotiẽs em aut thus aut
vinũ ſuꝑ victimã fudebat dicebat᷑ mact/ eſi thau
rus vino vel thure Heſt cumulata eſt hoſtia 1 ma/
gis aucta hec Seruus
xxvij de perpetuo ⁊1 im
VC. perpetuũ aduerbijs

Erpetuo ⁊ imperpetuũ p eodẽ aduerbialit
eęeiiꝛs frequẽtiſſime vtimur qo facile ipe cog
R ceptũ xx vi· NAnoſces exemplis
ropediem ꝓ ſtatim ↄfeſtim ponit᷑ vñ he·
in heaut . vt illũ tibi affutuꝝ eſſe hic cõſido
Ypediem. Et in adel. At quiſire hoc verü eſt
J ipſa re experie ꝓpediem ””MUꝰ4
ceptu m.xxix.de pꝛidiee ꝰ
Deepſiriddael
ridie poſtridie ſimilem ſigniſicatõem te⸗
ſte laurencio obtinent eius quod eſt heri ⁊
cCcras. Eſt em̃ pꝛidie quaſi heri non tñ pñtis
Diei? poſtridie quaſi cras nõ tamẽ pñtis diei ſed
cuiuſdam alterius aut pꝛeteriti aut futui:pteri
ti pridie qᷓm intraꝛem mare ſerena lux fulſit: futu
ri ſic pꝛidie q; intres ptᷣiam facrificiũ facito id eſt
die pᷣcedẽti:quo aut mare intraſti aut ptia in tra⸗
bis·itẽ poſtridie qᷓ; pẽ᷑ moꝛtẽ obijt eplm feci v poſt⸗
ridie q; vxoꝛẽ duxi nauligãdũ ẽ mihi:⁊ the·ĩ an· vẽ
it poſtridie chrẽs ad me cl aitãs idignũfaci ↄpiſſe
pãſilũ ꝓ vxoꝛe hrᷣe hãc peanã pꝛidie teſte pꝛiſtia·
moꝛe pᷣpõis actõ iũgit᷑ vt pꝛidie klas pꝛidie nõas

Prigdtie wꝛo a poſiridie quemdmodũ tenus gtoᷣ
Eruiunt ⁊ nõnunq; eti actõ vt pridie illius diei
pſtridie nonaꝑ ccembriũ de loc vide laureutiii
qui diffuſius hec aduerbia ꝑtractat ssü

18 re. xxx· de hac dictione
AAius tempus ſignat indeterminatum

7„7' adiũgi ſibi vult nũeꝝ oꝛdinis vt nudiui

teercius id eſt nunc de tertio Nudiuſquar⸗
tus id nũc de quarto vltra nõ tranſit᷑ teſie lauren
tioſ la nudiuſſcous nõ dicimꝰ qꝛ p heri expꝛimi⸗
mus ⁊ de ſcedenti heſternũ dicimꝰ de ſequenti

cras Et de hinc ꝓximo perendie dicimꝰ vñ tulli

ad atticũ lixij. Scies igit᷑ cras ⁊ ad ſummũ pen-⸗

Die Et dies pendinis dictqð ſit ab hinc tercus.
pendino as are.eſt aliquid de die in diẽ ꝓlõgaꝛe

5 —

DHyr ceptũ ri· de boc aduer
Prebib neotiquam =

Eutiqu eque valet acſi dicas nequac;

vna parſoꝛatiõis eſt teſte donato.vñ the
ren.in andria. Ego carine neutiq; officiũ
liberi hoĩs eſſe puto.⁊ in heaut. Qua ꝓxt hec res
eſt neutiq; neglectui mihi Idẽ in echira vſq; ulo
eſt viſum pãphilo neutiq; graue nõ eſt oĩno ne
gatmi.ſz aliq̃d aſſertõis habet vt donatus vult
Preceptum.xxxn · de hac dictione quoad
NUoad pꝛo quadiu vel quoſq; non minꝰ
oꝛnate ponitur vt volo in vrbe eſſe quo

ad tu redeas.ponitur etiam pꝛo inqnùtũ

„ —— ———0 —

e⸗

1
ui

1
l

ſie

ns
.

vnde · theren. in enucho.minꝰ noſtrũ oꝛnato ver⸗
bis quoad poteris.vñ tullius.in cathone maioꝛe

reęæcptum. xiij. x¶ quoad potuit reſtitit

dudũ ⁊ iãädudũ
Vadũ ⁊iamdudũ de tꝑe ꝑuo vni aut du/
arum hoꝛar poſtulant em̃ frequẽtius. pñs

yä́äyytt iamdudũ te erpecto ⁊ nõnunqᷓ; pᷣteritũ
vt dudũ te expectaui:qꝛ foꝛte ad hoꝛas aut expec⸗

preeptumn wiune iſto ſtauit
Taduerbio nupr JJ
Vper vo pꝛidem etiã pridẽ de longo temꝑe
puta diem aut viginti dieꝝ aut mẽſiũ ⁊ nõ⸗

nũqnã anoꝝ ꝓ materie ↄditõe dᷣr. cetera require

ad oc

Euerbio poſteg
Mſteaquã ꝓp

N voceptũ xxxv· de iſto ach An laurentio

ſtq;. ſiłł antequã. ꝓ ante⸗
quã.apð tuliũ: frequentiſſimũ eſt.vtʒ in
osõibus ceplis ſuis vñ in epiſtola ad lẽ⸗
m poſteaq; pompeius ⁊ apõ ppim Romanũ
ad octauo idus februarij ſic de alijs ꝑpifoꝛmit
xecptum vrvi · d iſto acld
PuEuerbiopperr
ODero oꝛdinis eſt aduerbiñ.frequenter eſt eti
am idem qõ certe vel valde vel ſedule vł vtiq;

WVWl longe. vñ plaut in aſinaria picus eſt. coꝛmit eſt
a leua.coꝛuus a poꝛro adertra id eſt certe vel vtiq;

etiã eſt oiũctio erxpletiua. repit etiã poni ꝓ poſiea
vñ theren · in enu · miſit me poꝛro oꝛare vt venirẽ.

S“ xetum rvide

hac dictione pe

7
.

Pe Aoueꝛbio
rope. i. iuxta vel circa aduerbium vel peepo⸗
fitio m ꝙ in oꝛõe ponit᷑ cũ caſuali vel ſine
vñ theren in enucho Interdu ꝓpe doꝛmiet. Vir·
in.iiij. geoꝛ· templũ de marmoꝛe pona ꝓppe · i.iuxta
1 ectůvin de hac Daquam
P dictione iuxta M
vrta aduerbiũ ꝓ equaliter accipit ſaluſti vñ
in cathilina omẽs iuxta mecũ intelligite Et
in eodem eoꝝ ego vitã moꝛtẽq; iuxta eſtino
. Lceptum X.de bocece
P Cauuerbio virr
Ir quantitatis aduerbiũ ſeruiꝰ in arte te⸗
ſtis eſt vt vix pᷣt loqui:vix ꝓ non. vñ Lucan⸗
caꝛcer vix carcere dignꝰ ·vix. cũ laboꝛe. vñ
vir in. v. vix iliũ famuli phege Sagariſqʒ fere⸗
bant ·. Idẽ in . ij. geoꝛ. vix humiles apiby caſiã ro⸗

remq; ferebãt · vix ꝓ ſtatim ponit᷑ vir.in· ij. ene · vxx

ea fat/ eram.gemitu cũ talia reddit ⁊ vix cũ diffi⸗

cultate aliqð fieri ſcat. vt vix te priamis regno

x Sceptum xl. de diſterentia (Tonabit
P Einter coꝛam palam
Uter coꝛam a palã hoc intereſt vt donatus
ait. coꝛã ad certas pſonas palã ad oẽs dici

ſolet.vñ coꝛã cũ accentu in pꝛioꝛi ſillaba eſt ppõ

aquid ſᷣcat nemo eſt q̃ neſciat ſj cũ accẽtu in vltia
ſillaba aduerbiũ eſt ſcãs vt ita dicã pñtialit.quo
frequẽtiſſime viri docti vtũtur vt apð marcũ.ci.
cupio tecũ coꝛã iocari.i.pñtialiter łIm aifeſte vnde
theren in an. Mõ imꝑabit coꝛã.q̃d eg⸗ facto eſſet
puerge ⁊ vir. li. i.ene. Ec coꝛa data e

— —

copia fandi

— — —

—

—

Fo. LIIII.
Cum vo dicitur Coꝛate loquoꝛ eſt pꝛepoſitio:
cep · de iſia .i. in Apectu tuo loquos
Evictione vltro WZ’Z

ALilitro id eſt verſa vice Theren. in enu· ſecd

bis vltro arꝛideo eo ingenia admiroꝛ ſil⸗
Vltro ꝓ pꝛaue ac ꝑuerie Theren.in adel.

niſi me in u o credidiſti eſie nũero hoim qͥ ita pu⸗

tant ſibi fieri iniuriã vltro.ſiqᷓ; facere ipᷣi expoſtu⸗
lant ⁊ vltro excuſant.hc donatus.vltro vero pro
ſponte teſte ſeruio)accipit᷑ vñ vir · ſcõo eneið. vl⸗
tro f lens ipᷣe videbar ↄpellare vix Inde vltrone
ueos.a. um. p ſpõtane a. u.idẽ qð volũtarius · um
2 Ecptum. lij de iſta ”MU
dictione vſcq

* ⁹

- Scq; pꝛo diu vir. in· vi. nec vidiſſe ſemel ſa

tis. iuuat vſq; moꝛari hec ſerin? vſq; anhac
iiad aſq́; duas proſitiones pponit ſcq; vſ; *½
ante.vnã tñ aduerbiũ eſſe ↄſtat · ſ.vſq; aut ꝓ diu
²ê multũ aut ꝓpe· vñ Theren · in an. vt animꝰ in ꝓpe

atcq; timoꝛe vſq; añhac attentus fuit Idẽ in adel.
FTFTFeſſipho me pugnis miſeꝝ iſiã pſaltriã vſq; oc⸗

pi repitur vt vſc; te diligo. MM
LCa. quintũ de paꝛticipus

Amm vero de quinta pteoꝛõnis ſcʒ pti

ticipio(qð ea rõe a vbis deducif. vt

tã ipoꝝ vboꝝ q; etiã noĩm adiectio⸗
rũ vim efficatiã atq; rõeʒ magn cõ⸗
plectat᷑ pcepta tibi tradere curabiꝰ q; breuiſime

i. a .

cidit id eſt ꝓpe Et vſq; in ſoluta oꝛõe ꝓ ſemꝑ acci⸗

De particpio

4

weæcoryruprumü dehticipioy gerunch
Pꝛeceptumæat ſupinoplocutone

Oſſumus ergo noſtru dicedi ſtilũ ex ꝑti

cipijs in oĩb eoꝝ tpibo atq; caſibus.⁊ in

pꝛincipio in medio ac in fine oꝛõis col⸗
locatis cõterxere.tu etiam gerũdijs atq; ſupinis
in omni eoꝝ terminatione·oꝛõnem rethoꝛicã po⸗
ſſumus aptiſſime cõponere vt infra ſcripta demõ
ſtrabũt exempla. Exemplũ de ꝑticipio pñtis tꝑis
Cõplectens ego amphſſima tua in me hñmerita
beniuolenti memoꝛia ſumquotidie ꝑſcrutans q̃ᷓ
rõne paribo officijs tibi coꝛreſpondere poſſim nec
eſt tñ in pñtiaꝝ poteſtas mei cedulo de te cogitan
tis vt tua in me beneficia ↄtinua cũ recoꝛdatõne
repetentis vt qð ego in te fieri deſiderẽ· ex ſñia ꝑ/
ficere valeam Exemplũ de ꝑticipio pᷣteriti tꝑis.
imitatus ego libenter pꝛiſtoꝝ vitã qͥ viri ſunt offi⸗
cioſi Secutꝰ ſum libẽter moꝛes ciceronis.ſtudia
bnaꝝ artiũ ſedulo imitantis.Exemplũ de ptici⸗
pio futuri tꝑis in rus in pꝛincipio in medio? in ſi
ne. dubitaturꝰ ſum tãdiu de negocio nto qmdiu
recepero ltᷣas.m.bruti:mihi ſignifi caturi qͥd de re
ipᷣa factũ fuerit.cui bruto ꝓ nobis maxĩope lalbo
ranti cauſa ipam meã ea ſpe cõmiſi· ⁊ cõmendaui
vt ſperem ipᷣm cauſam hãac noſtrã diligenter cu⸗
ratuꝛum. dignitatẽ noſtram tãdem ↄſeruaturũ
De ꝑpticiipio futuri tꝑis in dus Tituperãda res
vt ſcribis tibi deleta eſt.que nullo quidẽ pacto.ex
ſnia tua attingenda.ꝙ dioniſiũ quẽ multis vicio

rum crinunibus coinquinatum eſſe dicis meis

— — „ —1 fh — — ————

— ——

officiſs oↄplectendũ ſuſceperim. cuiꝰ rei cſm recte
intelligas wlim cũ mihi acerbiſſimis affecto:. ac

eẽ marioꝛibo afficiẽdomaiĩo mihi dioniſi? ipe ad
iumẽto fuerit · iuſtũ eſſe iudica ui vt mutuis offi⸗
cijs ſibi reſpõderẽ.itaq; ipᷣm dioniſiũ mea fide re
cepi defẽdendum. Imiquũ em̃ nimis extitiſſet.ſi
meã debitã ſibi operã denegaſſem Exemplũ de ge
rundio in di.qð ad te ſcripſi illud exercendi poti⸗
qm oſte ntãdi ingenij cauſa feci Cxemplũ de gerũ

Dio in do Qui reipub. gubernatõm ſuſcipiũt faci

litatẽ in audiendo.hũanitatẽ in agẽdo ꝓmptitu/⸗
dinẽ in ſatiſfaciendo fuare debent:neq; emm rei⸗

publice deficere deberẽt. ↄſulendo argumentã do
pſuadendo ↄmouendo.nec ſi opus fuerit moꝛtẽ

effugere dñt in ꝑicuł omoꝛãdo de gerũdio in dũ
cũ ea quidẽ ratõne nati ſumus vt aliquod ſemꝑ
dignũ viro a nobis tractandũ ſit nõ eſt ergo no
bis negligendũ.ſed diligẽter pptius ꝓcurãdũ.vt
officioſũ ſemꝑ aliquid ſit agendũ nec tñ cõtra na

turam eſt pugnãdũ ſed in recto quidẽ ꝓpoſito ſꝑ

eſt manendũ a(vt ſapientis mos eſt tempꝑibo eſt

aſſentiendũ Eremplũ de ſupino in Tum.cũ ſepe

nũero a me queſitũ eſſet:quid apud maioꝛes no
ſtros ſapiẽtes.viros vſitatũ eẽt.intelligebã ab ip
ſis reipub.ĩ primis eẽ ſatiſfactũ.ſed poſtq; ab ipis
ex nimia eoꝝ arꝛogantia ⁊ intollerabili potentia.
itum eſt ad arma ab ipᷣis poſtea deſitũ eſt. reipub.
recte gubernareptime igit᷑ ab illis vrbibb actũ

eſt. et ſapientiſſime cõſtitutũ:que tales ciues ha
bere volunt . vt alius aliũ potentia ſupare i i

De paꝛticipio
non poſſit. Exremplu de ſupino in tu.magna fuit
Diſceptatõ inter &α ciceronẽ -m.Culliu er? fra⸗
trem Atrũ eloquentia eo pacto a natura homibo
eſſet inſita. vt dicẽdi pceptione opus nõ eſſet.an
ars de dicendo aliqᷓ dari poſſit · em̃ cicero dice⸗
bat eloquẽtiam ea ratõne a natura eſſe homib da
tam.vt ipi homiẽs naturalit ſe exercentes quidqᷣd
vllent ꝑſuadere poſſent.marcus aũt ratoes oſtẽ/
pebat er quibo còmodiſſimũ eſſe extabãt dicendi
artẽ fuiſſe inuentã maxime neceſſariã ⁊ optimam
elſſe factu ꝗð homies ipſã diſcerent ac ꝑtractaret-
m̃ oĩa ſũt ex arte facilioꝛa dictu ⁊ elegacioꝛa quio

preceptu. II. u multipli , ukrutr

ne er participiis

Articipia ꝓfecto.tũ mł tas in dicẽdo nobis
afferũt ↄmoditates tũ etiã ſunt optie acco
modata.vt oꝛatoꝛia dicẽdi ratõ admodum
augeat᷑ rerũq; ſentẽcie que amplã verboꝑ copiam
expeterẽt.breuibo quide verbis ex ipſis ꝑticipijs
intercedẽtibo compᷣhendant᷑ ſicut exempla iudica
bunt Erẽplũ vbi ſñia breuiter ex ꝑticipijs breuit᷑
cõprehendi᷑ Scipio affrican?ꝰ Roman conſul
creatus: vrbem romã a barbaris oppᷣſſã in priſti⸗/
nam libertatẽ vendicauit-Hec quið oꝛõ ex ꝑptici/
ptjs ſic multiplicat᷑ Publiꝰ Scipio Affricanus
anmoꝛe reipub. cõſeruãde vehemẽter incitatꝰ vna
omniũ ſenatoꝝ voce atqʒ conſenſu cõſul creatus
Manihalẽ italiã crudeli᷑ deuaſtantẽ ꝓfugauit·car
thaginẽ nimis ꝑnicioſe ciuitatẽ euertit Numan/

Fo. LIVI.
tiam romanos moleſtiſſime cefatigantẽ ſypauit
Et romam acerbiſſuma bellorũ calamitate ↄprei-
ſama turpiſſima barboꝝ obſidione hberaut etin
priſtinam ubertatis digmitatem vendicauit· Ex⸗
emplum vbi eadẽ oꝛatio ex mulxis pꝑticipijs aug
mentaf. marcialis valerius vir equide vigians
intelligens prouidens atqʒ ſapiens amicis conſu
lens ſuccurꝛens fauens gratiſicans et benefaciẽ s
cuius fides vtus T amicicia iadiu mihi animad/
uerſa pſpecta cognita ac exploꝛata eſt· cum adte
ꝓfectus ⁊ tibi coꝛam udicio tuo eius rationes ſit
cclaraturus. oꝛdinaturus atqʒ ↄmentaturus te
rogo vt tu recipias tua benigmitate amant ad boꝛ
tandũiuuanduũ acdefendendum Exemplum vybi
gerundia atq; ſupina rethoricam elocntõnem er
agugent Quoniam a preceptoꝛibꝰ nobis eſt data
ratio ſtudendiintelligendi diſcendi.ſcribendi.au
gendi cõmentandi. Eſt igi? nobis diligent anim⸗
aduertendũ atq; pagendum. vt conſulendo cõſo⸗-
lando atq; iu ando cumulate ipis noſtris admo
nitoꝛibo ſatiſtaciamus vt qui hocs nobis ſic actũ
ac vſitatum eſſe intelligant id. optimũ cognitu
factu atq; vſitatu eſſe diiudicent
Pese P UI⸗ articipioꝝ atq; ac
cuſatiui ſepe locum tenent in nitiux·
Otandum etiã ꝙ pticipioꝝ caſus.tum a&⸗
cu ſatiui· tum ablatiui.ſepe locum tenent
infiniti verbi vñ ulud Saluſtianũ · pꝛiuſc;
incipiẽs ↄſulto ⁊ vbi coͤſuler; mature fctõ op' eſt⸗

De ſdaꝛtic pio

Et tſerentiana. miſis gliceriũ alloquens amicam

pamphili ait. Yanu inuentũ tibi curalp addu⸗
ctum tuũ pamñilũ.in quiba eremplis omnia iſta.
conſulto.facto.inuentũ adducti pꝓ conſulere face
re inuenire adducere ponunf his etiã exemplis
plenus eſt therentuis
„ 26 iiij. ꝙ pticipia futuri tempoꝛis
Repulcre in epiſtolis wonuntur
Alugd etiam cognit u digniſſimũ eſt ꝙ pti⸗
cipia futuri tpis plerũq; in eplis oꝛnatiſſi

ronem ltas qo eſt fere debeo ſcritere. Tu ad edes

craſſiiturus es quaſi ire debes. cicero eſi athenas

ꝓpfecturus id eſt debet athenas ꝓficiſci.plautꝰ in ci

pꝛimi traiecturus eſt· fere eſt. nauigare vebet in ci⸗
peimi.qð idcirco ita woſuimꝰ quoniꝗ is ꝓprie na⸗
ungare. Is tranſmittereꝛe Is ſoluere vr. eum

ig manant paſſiuis paſſiue exwni debent. vt cui⸗
inſons animus eſt mulctandus nõ eſt. id eſi mul⸗
ctari ⁊ puniri non debet Sontes accuſandi ſunt
ebent accuſari ſignificat. virf lagicioſus tra en⸗
dus eſt in carcerem. coi ncidendus eſt in vincula.
Alia tuipſe pꝛo induſtria adducito.

P receptum. v De participioretus

ablatiuo iunctum.

tit tum imperatoꝛ

Fo. LVII.
Rretus participiũ incerte oꝛiginis.ablati⸗
vuuao iunctũ pulcerꝛimũ eſt ⁊ cat fere conſi
ſlſum ac munitũ vt wſira fretus hũanitate
veſtra fretus ſapiẽtis non mea virtute fretus

Ca. vI. de counct ombus

E ſexta paꝛteoꝛis ſcz counctione

que multis ex cauſis in noſtro dicec
Di genere accidit neceſſarie. pcepta
xreceptum pꝛimũ d hac dictione
EKum quo ad pᷣdicata equalis

7

rimo itaq; id ſe offert cognitu digniſſimũ
ꝓ ſi duo aut plura duobo in oꝛõe cõcurꝛe,;
rint. quod prazo vſu venit) Si illa pariter
ſe habuerint vtriq; Tum dictionẽ pponim/ vt ſe
quens exẽplu index eſt. par eſt. marco. Cullio t,ü
doctrina tũᷣ virtus id eſt quãta eſt eius doctrina
tanta eſt eius virtus Si quoq; marcũ.tulliũ co
mendare velim ex. phbitate ⁊ doctrina.· Tũc recte
direrim.marcus.tullius. vir tũ doctus eſt tũ im
pꝛobus. Candẽ quoq; vim habet cõiũctio 1 geni
nata. vt Eneas eſt terꝛa iactus alto mari l
idem ſignat Eneas tũ pelagi tũ terꝛe latvꝛe pere

ſus eſt Affricanus item ſingularis ⁊ vir ?ẽ impa,
toꝛ Idem ſibi vult affrican? magnus tũ vir extiꝰ
NeEceptͦn de cum tum qduo
Ead pꝛedicta equalis.
vro duo contra nequaqum i iij

*

— „

De coiunctione

one

paria ſunt quox alteꝝ minꝰ.altex mag cõplectiẽ
ita efficiendu eſt. vt quod leuius eſt prius locemꝰ
atq; cũ dctõeʒ ei pponamꝰ. Qð aũt grauius vali⸗
diuſq;ſit id poſterius poſitũ um dictio precedat
quod ſequentia iudicabũt etempla. Caius.lelius
amat Scipionẽ ꝓpterea qð eum doctum cogno⸗

uit hominẽ et inſuper virũ optimũ:qð poſtremũ

rvehemẽtius ad amoꝛẽ impellit. quare ita inſtitu⸗
enda eſt oꝛõ.Carꝰ.lelius amat ſcipionẽ u ob do⸗
ctrinã eius.um ob vᷣtutem· Ytaq; virt“ in hac

beniuolentia plus momenti habet · atcq; idẽ ſi dix⸗
erim ita Cum hoſĩes foꝛtunati ſunt qͥ bene viuũt.

Tum npbeati qui oĩa deſerũt ⁊ vᷣtutẽ ſolã ↄplectã⸗

tur hos ꝓfecto poſterioꝛes mito beatioꝛes eſſe cõ/

ſtat. huius etiã pceptõis rõeʒ. Cicero eloquentie

parer creberꝛimũ vſurpat ex quo ſequẽs eſt exem
plũ · cũ om̃ibo cõſulendũ eſt ZCum his pcipue qui
armis poſitis ad impatoꝛiam ſidẽ cõfugiũt fcat
em̃ confugientib ad impatoꝛem ſeſe de dentib⸗

magis cõſulenuũ eſſe.atq; in cathone maioꝛe mi⸗

rari ſeſelaiebat ſcenola) cũ cathonis tũ rex cetera
rum pfectã ſapienciã tũ qð illi nũqᷓ; fuerit ſenectꝰ
ſecundo libꝛo elegntiarum
cedtum bac
* dietione niſi

grauis hac de re luculenti vide laurentiũ valla

Vſi quotiens pꝛincipium ſententie eſt in
dicatiuũ deſiderat.alias ſubiunctiuũ · Exẽé/
plum cicero pꝛo milone.niſi foꝛte putam*9
dementiam publium ſcipionem affricanũ fuiſſe·

—ð l NW —

— 0 ☛☚n

—

4

n

o. LVIII.

Erxemplum ſecundiAuid miſi dignitatis meera

tionem haberẽ quãdo ſcilicet nõ eſi in pꝛincipio
ſnie. Mã hic verbu pꝛincipale eſt aduolare:1 banc

tu pceptionè accurate ammadueritte

Cethi quanq́; licet qummuus“?
T ſi änquam q́;uis licet.eiuſdem ᷣcatio⸗
nis ſunt aliquid tñᷣ in vtendo diſcrimis
hrabent Nam maio: queda dignitas da⸗
ta eſt pꝛimis duobo que ſp aſſiſit ſibi indicatiuu
dumtaxat in pꝛincipio ſtatim oꝛationũ epiſtolax
ælibroꝛum. alla duo in hoc loco aꝛo. in ceter om⸗
nia indifferenter. cicero in oꝛatione pꝛo milone.
Etſi vereoꝛ iudices Et in opere ad herenniu. Et⸗
ſi negocijs famnliaribus impediti Idem pꝛo lege
mamiia quanqnã frequens conſpectus videtur
mihi multo iocundiſſnnus· Mic autem locus ad
dicendũ ampliſſimus ad agendum oꝛnatiſſimus
eſt viſus qurites. Idem pꝛimo officõꝝ · quoc; te

marce fili aim iam audiẽtemcratippũ ⁊c· alia ve⸗

ro duo magis poſtulant ſubiunctiuũ.nõnunqua

tñ a indicatm̃. vt apud oꝛatiũ. Sic queda epła in
cipit · Quãuis ſena ſatis ꝑ te tibi conſulis ⁊ ſcis
Hoc quoq; diſcriminis duo pꝛioꝛa a duobus po⸗
ſterioꝛibus habent ꝙ illa aliquãdo eodem modo
uẽ de niſi diximus ſupꝛa a nullo dependent.vt in
pliquet exemplo. quaquam quis ignoꝛat iſtum
tuum ammũ nundqu bis anguſtijs quas natu⸗
ra nobis ad viuendũ dedit fuiſſe contentũ ſemè⸗
perq; immoꝛtalitatis amoꝛe flagraſſe

De coniunctione
Prłęceptum . v. de iſtis cõtunctionm
P Thus etſi tametſſii·

tſi tametſi lidem em̃ ſunt vñ plini ad cone

mi Aum paiſtu dedit em mihi nt marimu po/
tuit datur/ amplius ſi wotuiſſet tametſi qd bomi⸗

midari poteſt maius quã gloꝛia laus ⁊ eternittas

hic nõ poſſet poni quuis nec licet hec laurenti
Preceptum. vl. e tam daug
P qu gradim iüöguntoaur
Anm ⁊ quam ſibi reſpondent ac omni gꝛa
DODiui(quia compationẽ impoꝛtãt) comitan

ter addivt tam cara mihi pꝛima eſt quö

tibi iocunda vita. Aliud tam doctuoeſt talli &

prudens Cam doctioꝛ te ſum quã nobilio?ꝛtam

.„

omi foetiſſim/ fuit Scipio qm nobiliſſimꝰ vſita⸗
tius tñ ſuplatiuo iguntur vt apõ Saluſtiũ in
cathilina.qm quiſq; peſſime facit.tam marime uu
tus eſi. Et aliqñ alteꝝ ſine altero ponit᷑ in whe⸗s
menti fcatione. vt tu es homo qᷓ; iocũdiſſumꝰ id

eſt valde 1 vhemẽter iocũd Et in tam optia re⸗
publica eſt ciuib pmanendũ.i.valde 1Whemen

et atq;

1

am vel qm. oꝛnatiſnme ronũtur. Exẽ plũ
eque te laudo atqʒ ciceronẽ id eſt te ſicut

ciceronẽ vt kita ciceronẽ laudo Ytẽ marcũ · mihi

edque familiarẽ cenſeo atq; conradũ quare vtriq;
perpetuum amoꝛem gere conſtituu.
Preceptum. vin · de bac dictione haut

Ele atq; ꝓ ita.At pꝛo vel atq; ꝓ vt pꝛo eti

nit
inſe
tue

1
nn⸗

s

Aud pꝛo non Secus ꝓ aliter in eadẽ oꝛa/

tione· venuſte compte ⁊ cõcinne ſe hũt vt

ahaut ſecus ſentio atq; tu Eſt non alit ſen⸗
tio qùm tu.vel ita ſentio ſicut tu a non aliter
Ebtum. ir. de iſtis dicti /
P onmibus per quam.
Er quam anexim ꝓ valde poſi tafaciũt. H
ftnmñ intereſt.quoniã ꝑ poſitiuis adiũgitur gra
Dibus. vt The.in enucho.perpulcra credo dona.

baut noſtris ſimilia ſiłr verbis idẽ adiũgi vale vt

nlego pficio.q̃m vero ſuꝑlatiuos ſibi vendicat vt
qu optime quã diligentiſſime exempla alia que-

re in laurentio valla. Mota etiã ꝙ ꝑquã vna dictõ

poſitiuis additur nõibo vt pq; doct phus pere;ᷓ

fidelis amicus ⁊ ita de reliquis.
Preæatum bac

dictione qnin.

AVin ꝓ quinetiã atq; etiã · vir. Quin aſpa

iuno.que mare nũc terꝛaſq; motu celuqᷓ;

.

fati

inſpicias. Quin ꝓ qͥnimmo Ydẽ in bucco. Quin

tu aliquid ſaltẽ pot? quoꝝ indiget vſus. Qum ꝓ
guominus donatns erponit vñ therẽ. in enucho.
Bntron re poſſem quin viderent me id eſt qnomi
nus viderent me? ita de aliſs S
LMreEptum xrde iſtis coiun⸗
Ectionibus NHe quddem.
Eoue quoq; pticule. ne quidẽ welneq; pul
cerꝛime in oꝛatione ſonant Nlam cum ponũ

gat Quin ꝓ curnõ ſeu vtnõ vbi deſide

tur ſemper aliquid dictũ eſt at illud mente com
cipitur vt iſte neq; audiuit quidẽ nõ ſolũ vidit · ſꝗg
etiam neq; audiuit Itẽ phie ſtudia democritus
non mo interinut ſed neq; remiſit quidẽ.qð eſt
remiſſus philoſophari.alia de illis dictiõibo que⸗
re. ceptum. rij de iſta re in laurentio
Lecomunctione xexll —
El ꝓ etiã pleriſq; in loc aptiſſime ponitur

vnde cicero pꝛimo officioꝝ· nihil enim lau⸗
dDa.abilius vl etiã magno viro. pclaro viꝛo
diggnius placabilitate atq; cl emẽtia Itẽ alud ha⸗
mibal fuit impatoꝛ vel oĩm prim tua eximia vtus

vt amem vel maxime impellit

2 Cepren, nien iſtis coniunctõnib).
emuero Sinauten
onnũquã hee due pꝑticule oꝛna tiſſime con
iungut quarũ eadẽ ſit vtriuſqʒ virtus et
EFEcatõ vt emuero na c ex lenda ſñia altera
duũtaxat ſufficere poterit Et ſimilr Sinat ſe
pe dicimꝰ? cũ explende ſñie cã:qũt pticula eo in lo⸗
co nullã vim heat. Sin em ꝑ ſe fcat ſedſi. tu hax
Octõnũ naturã ꝓfundius quere in laurẽtio libro
ſctöo elegantiaruinm ð
re. ii. x iſtis ↄiunctõnibo Em̃ qañquidẽ qũ
LEC. cũꝙ nã nãqʒ quõaʒ aut qupe
llud quoqʒ optimũ eſt cognitu ꝙ no paru
inter ſe drnt lee unctões quibs in eodem
loco vtimur. Eſñ qñquidẽ qñ cũ ꝙ nanaq;
qm aut.qꝛ quippe· Eadẽ certe oim̃ iſtoru eſt ſcatõ
qñ accipiunt ꝓ quia ſed vrñt in elagantia Enim

— — —+ —–—

— —

1
0
10

nĩ
em
iq⸗
905

im

MMU Jo. “ LX.
nunquam in oꝛatione pᷣponitur ſed ſemper ſoꝛti⸗
tur ſcõᷣm locũ aut terciũ vt ego enim er his enim
MNam nunquã ſcõm locũ aut terciũ habet ſed ſo
pꝛimũ Ut nam multa ſunt que dici pñt· NManq;
aliqñ pꝛimũ locũ ſoꝛtitur.aliqñ ſcom aliqñ terciũ
Quãdoquidem ⁊ qñ ſemꝑ pꝛeponũtur Qnqui⸗
dem anſomios non fas cõtingere poꝛtus. Sine q̊ͥ
dem. hic tibifauoꝛ enim) quado hec te cura remoꝛ
det A&uia 1 quoniam ſemꝑ pꝛeponũtur.niſi foꝛte

poſtponantur aduerbijs. ſiue cõiũctiomib· vt heu

quia heu quoniã. nõ quia heu quoniam heu : ſiẽ
etiam nam.qð ſemꝑ alioquin pꝛeponitur. vnde
virgilius. Heu quia nam tanti cinxerunt ethera
miubi. Ciceronũ quida inquit noui. Sed hoc
in conpoſitione pocius ⁊ nõ fcat quia. Cum pᷣter
pꝛedictoꝛũ moꝛem ſemꝑ ſubiũctiuũ.vt cũ ex his

facile cognouerim· Quippe fcat quia certe

Ceedtum tv. cõ⸗
P iunctione vt

multis modis capitur. vno modo ſigni

ficat poſiquam vt apud Turgilium vt vidi
ia eſt poſtquã vidi vel quoniam pꝛimũ vidi
nõnunquam valet quomodo vt apud eundem
vt vidi.vt perij.i.poſtq; vidi.quò perij.vnde ami⸗
cos ſiue hoſpites interꝛogamus.vt vales.id eſt

qquõ vales Aliqñ etiam ſigniſicat ſicut· vt ego lo⸗

quoꝛ vt rex·ſicut rex loquitur.liqñ vt velut vt

loquoꝛ vt rex id eſt ꝑinde acſi eſſem rex aliqñ ita.
ävyt ſi dicã quotidie ad me hoſpites veniunt vt in⸗

cipiam iam ſtomochari tantà frequenti· Beſt ita

e coniunctione
vt incipiam ſtomochari vel pꝛopter quod vel qua
Ppter incipio ſtomochari Aliqñ ſ̃cat ꝙ vt non eſt
opus vt fugias id eſt ꝙ fugias.aliqñ eſt cõiunctõ
cauſalis.vt cõgrego mihꝛ diuitias vt familiã ale⸗
re poſſim.aliqn ponit᷑ ſol oꝛnatus gra.vt Quin⸗

ti. Quis credat me feciſſe vt ſtipem filio negarem

idd eſt quis credat me filio negaſſe ſticem
Precpturvid iſtis couun⸗/
EEctionibus nec et neq;

Ec et neq; ille cõtunctiones ſigniſficãt
non vt ego nõ ſcribo nec tu ſcribis id eſt
7 tu nõ ſcribis. Quintilianꝰ accepit nec
pꝓ non etiã.cũ dicit ꝑſolui gratia nõ poteſt.nec ma
lo pri id eſt non etiã malo patri· Itẽ nec et neq;
qñ ſequit᷑ em̃ et vero ſolũ ꝓ nõ accipiũtur. vt nec
em̃ lego hoc eſt.non em̃ lego.neq; vero dixi.i.non

preęcebptumrvij de iſis W⁰autem diri
P tribo. Sed aut vrro erer .

D quoq; ſciendũ eſt. ꝙ dꝛũñt int᷑ ſe illa tria
SGBel aut wro fcationẽ quidem eandẽ fa⸗
cere hñt. vp ſed ſemp in peincipio clauſu/
le ponitur niſi aliqñ apud wetas vt arma ſz arꝛi⸗
puit.veꝑ ⁊ aũt ppnunt᷑ aliqua dictione añcedente
7 diſtinguũt ſniam a ſnĩa:vt ego ſcrivtu autem
legis. ego vigilo tu aũt doꝛmis.Hñt tñ aliqñ ne⸗
ſcio quid dĩe in vtendo Nam cũ neq; nõ ponimꝰ
dut.dicẽtes neq; aũt· ſed dicimꝰ ueq; vero Itẽ tũ
pter hoc tum vero ꝓpter illud. Non aut tũ ꝓpter
hoc tũ aũt ꝓpter id:cõtra nõ dicimꝰ nõ wro.ſicut
non autem.vt ſum tibi amic non aũt aſſentatoꝛ

„

ti
er
nt

ZZ

4

—

35

—

.
4

. 8
8 .
.

tẽ vo aliqñ ĩ pticipijs ſiue oꝛõnũ ſiue eplaꝝ põit᷑

.

dut nõ. vñ vir · iunonẽ cũ venere ſic lod mempiẽtẽ
Ecit Egregiã veꝛo et ſpolia ampla refertis. Tuq;
puerq; tu?. Preterea dirimꝰ Sane wroia wro-.
enim vero age vero at vero Sed nõ dicimꝰ Sa⸗

ne aut iã aũt enĩ aũt.age aũt atautẽ· IAllud mag⸗
nope Notãdũ ꝙ hec duo aliqñ elegantiſſime ⁊ cũ
maxima gẽa dimittunt᷑ vñ Ci:Tu cũ ad principẽ
ſenatoꝛẽ auũculũ domi heãs ad eum refeꝛes.ad ce
teros reſeres lõge pulcriꝰ ðꝛ m ſi addita aũt di⸗
ceremꝰ ad ceteros aũt refers. Sed qñ verbũ poni

tur ſine cõtrarietate. oĩno neceſſe eſt addere autẽ.
vt incũbes lis quantũ poteris.poteris aũt qntũ

vwoles Porꝛro licet eandẽ featòm habet.q; vero
et aũt · tñ nõnumqᷓ; poſipomi᷑.niſi cũ dicimꝰ age
porꝛo.aut aliquid ſile cũ ſqʒ hãc ſ̃catõm habet ſed

apõ quoſdã pᷣſfertim wetas.cat lõge certe poſtes

vltra ideoq; in medio non in principio poni··

Pre veprum rviij. eſculcet

. videlicet
Ciilicet videlicet vident᷑ fcare id qð certe
ſed vſũ ſuũ hñt ⁊ pᷣcipuũ p amaritudinem

AIggsuandã cũ deriſu pmixta. vt apud vingi.

Scʒ hic ſuperis laboꝛ eſt Et apud The.id plus
curat ſcʒ Alio mõ fcat ſicut id eſt vł hoc eſt vt ho⸗
mo eſt ał ſcʒmortale.has eaſdem ſcatões habet

videlicʒ aliqñ poſt relatm̃ ſiẽ ſolʒ woni qͥdẽ Mõnũqᷓ;

añ vl ſine relatiuo. Et hij ſüt fere modi vtendi
his detõibo apð doctiſſimos viꝛos alia qre in lau⸗

Dre de bac dictione

boc vtunt verlv ſaltẽ vñ The. in an. credo inpetra
wyvt aliq ſaltẽ nuptijs dies ꝓtrahat ⁊T natũ eita
captiuis qui nihilpter ſalutẽ a victoꝛe petebant

. vti · ꝙ illa ymaginẽ vcant illa ſintudinẽ.vñ

De cõiunctione

tticap querit ⁊ pubiũ reliquit donatus tſi
inuit de ſperatis reb ſola pecentes ſalute

petra

Pre ebtum ·xx de iſta dctonũ relut
E“ velutia tamq; rHĩñraa? MZV
Ellut wluti ⁊ tamquã drñt a ſicut ſicuti

MNam ſi dico tu incedis velut rex.vel tamqᷓ; rex.ita

reſoluunt᷑ tamq; ſi eſſes rexvel q̃ſi eſſes rex. Si

vero dicit᷑ tu loqueris ſicut rex vł vti rex reſoluit᷑

ſiẽ rex loquit᷑ vl vti rex loquit᷑ harũ detõnũ diſcri⸗
men ꝓfundius quere in laurẽtio libſcõo ca. xxiij.
pr cvtum · xe hac detöne

quatiuus
Alatenus aduerbiũ interdũ tꝑis interdũ
loci:Quatinꝰ vero ꝑi ſcriptũpiunctio cau⸗
ſalis eſt/vt ſi dicas quatin? hoc ſine plagis

facis. en tibi plagas.de prioꝛi exemplũ hẽs apud

Oꝛatiũ in carmibo quaten? heu nefas vtutẽ inco
lumẽ odim loci eſt cũ dicim q̃tenꝰ ibimꝰ Quate

nusꝓ quouſq; Tal.in.lelio.quatenꝰ amicicie da⸗

ri venia poſſit· cicero vo dixit quatenꝰ iolũmõ pꝛo
inquantũ ſic eatenꝰ ꝓ intantũ vt in lelio videdũ

2

eſt quatenus amicicie tribuendum ei.·

4s

—

- —

—
—

— — 0

☚ — —

.

☛R ð 5 ”M
„ H .
. . 22—
**

*

Hre⸗ ptum.xxiij.de cõtunctõne

aduerſatiua TCamen – .
arnmen qat ſubintelligere quis vt laurẽtio
placet exemplum eius ſubiunga. Naq; du

dvoꝛtu opus pmiſit etas terza mamb ſub
egi · et difficultatẽ lalvꝛe ꝑ domui ⁊ mnuito ſolo no
mil tñ fecditatis expꝛeſſi.ſubintellige q;uis ſic
q;meſolum eſſet inuitũ.tñ nõ mipil exprenii fecu⸗
ditatis.illud quoq; nõ omittendũ eſt. ꝙ vbi tame
pcedit quãuis licet eiſi qusam a ſimilia dat prinę
cipium cõſtructõnis ipia dictõetñ excuſſa.quod
idcirco in ligatura 1 quaſi unctura oꝛõnis inſer⸗·
tum eſt.qꝛ oꝛõ vñ nõ debuerat incepat.vt etſi ve⸗
reoꝛ iudices ꝛc· qd ſi principali vrbo cepiſſet ſup
vacuũ fuiſſet inſerere tñ. ideo tñ abijcit vt funeta
ebrum miw hbae Yofficio ſuo
erce Perrar c

.

EGitur nuc quidẽ p opletionis ſcatõne va

. let que eſt ergo. Sed antiqui ponebat pꝛo
inde poſtea ⁊tũ ait feſt ait · igit ꝓ dein põit᷑ plau ·
in amſi. Sin ali erüt aiati.neq; dent pett leſe
igit᷑ ſuma vi viribuſq; oppiõ eoꝑ oppugnaturos.
igit᷑ eẽ collectia lrõnal ↄinctio eſt· colligit em̃ ſupᷣ

Dicta illatõe Bẽ rõe ↄfirmat. vt cice. ꝓ higario hes

igit q e accu ſatoꝛi marie optaↄfitetẽ ren dꝛ 1 il
latia ꝙ ppoſitꝭ alijs infert vt cathilina c. fol lapis
domuit. ſol igik ci. ptiaʒ fuauit. qit at hee due
igitur ergo differant ab ulis quare q;obrem ques
ꝓpter. quere in laurentio li.ij·ca. li. Et kee de c⸗
iunctione dicta pꝛo nunc ſufficeiuunut

—

De prepoſitione

Prꝛepſitione iurta oadinẽ ſupradi
„Oꝛnatum aducenria indicabim

aliectiua ſuoſtan:iua interwonuͤtur
IVIt illud in oꝛdine pꝛeceptũ pꝛimũ 59

wpwſiciones ppulcre inter adiectiua2 ſubltaã

.

Hasob res iuſtis de cauſis. alia tinpſe nectito⸗
Mec pꝛepoſiciones ſolũ id emicunt. ſed aduerbia

ſms in campo. fecundo in agro. maximas ad res

quedam vt ſunt dehinc deinceps interea interim

pterea a cõſimilia vt in his patet exeplis Tua de/

receptum.ij de m ultiplicanda
P vodtlone ex pꝛepoſitionibus
“ And duoch aduertendũ.ꝙ cũ pꝛepoſitões
aa oꝛoes ſimul adigendas pleruq; vias
apeꝛ unt ado yt aliqn ſine ipᷣis noſtre mẽtꝭ
oſſemꝰ Ydcirco ipe

ſiris pterea reuerentijs ſfas ago maximas
t

conceptu cõmore pficere no

peepoſitöes erut in oiiſgen ſio multilicnnrdt h

oꝛoniboa nobis plurimù ↄſiderande E repla vbi
ſnis ſine ppoſitiomibo ſimplititer explicat cũ pꝛe⸗
toꝛ vrbanus creatus ſum tuã mihi pñtiam nece⸗
ſariam eſſe duco⸗ vt ipam pᷣturam mellus guber⸗

nore pofſim. Que ſententia ex pꝛepoſitionibus

. 2teptu pamac Pppoſitões ppulcre inter

tiua intecijciũtur. vr vberi in vinea-ameni

binc erit cura ne quid vetrimenti accipiã Atẽ w⸗

mMultiplicatur · Cũ pꝛopter eximiam reipub. nego
tioꝝ magnitudinẽ ad vrbem acceſſiſſem. atq; in

vt qui cũ ·quo cũ:quibus cũ.eis

LXIII.

ſenatũ me contuliſſemibi a ſenatoꝛibo contra vo
luntatem meam. ppᷣter opimionem. pᷣtoꝛ vrbanꝰ
creatus ſum in quo equidẽ gubernande rerure
magiſtratu pꝛudentiã mihi tuã nẽciam eſſe puto
Ecepti . e ſenatione
LEppſitionis a iuo caſuailili
Mterdum pꝛepoſitio que nõi ⁊ caſui prepo
mtur pulcrius ac wnuſtius verbũ pceſſit

m qunbuſdam pſertim Qusle eſt ſi dictces

eo ad te vbi ap: ius dicit᷑ aote.⁊ loquoꝛ ad te po
tius alloquoꝛ te r·̃ͦ̃ͦM.
. reę centum · iii peepoſitio ſepe
P Epſtponitur ſuo caſnaail
Nerumq; pꝛepoſitio que pᷣwoni ſolet poſipo⸗
nitur atq; in eadẽ ſcantia manet: Et in qui⸗
buſd id ſemꝑ acciditque ſunt mecũ tecũ ſecum
nobiſcũ vobicũ In quibuſdam vo non ſemper ·
a cü.eis ců te ꝓpter ac ꝓp⸗
ter te idem ſignant· Ec in his potiſſmmu ea pꝛepõ
nũ tranſ latio fit quas iam dimus

Dꝛecheum hac pᷣoſitionekdndd

7 varijs eius acceptionilp.
NHDHaüt ꝓprie ꝑſonã fcat vt eo ad pompeiũ
aut locu vt abijt ad theatꝝ hec feſtue. Ad
tam in compoſitione quâ in appoſitione
plerũq; pximitatẽ notat vt adeo accuꝛꝛo aduenio
ad troyam ꝓ iuxta troyam. ad vrbẽ ꝓ imta vrbẽ.
Eſt etiam cauſalis.vt ad quid hoc ſeciſii k iij

De Prepo ſitione
ii eſt cuius c. Ec ſilitudinis vt accomodat? ade⸗
quat adſilis ad vnguẽ Sigmficat etiã ↄtrarieta
tem vtad ullu mihi pugna eit. oc eſt contra illij.
pro temꝑali quoq; accipit᷑ vt. Saluſti in primo
hiſtoriaruad bellu madedonicum.hoc eſt vſq; ad
hbellũ additõnem etiã fcat vt ad hec mala. Inter
pum ante.vt cunctantem ad limina TClir. ad cõpa
ceionem fecat. vt ceſar nihil ad tu equitatũ.id eſi
in ↄpatõne vt laurentius ait. ad intentõnẽ ſ̃cans
acuitur vt a fabre id eſt ad modũ adpꝛobe· non tñ
perpetuo Ma adeptus nõ intendit᷑.adſimiliter.)
adprimis adprime fcat em̃ valde. ad diane abſo-
lute pꝛo ad templũ diane veni actico moꝛe The
in adel: vbi ad diane veneris hec priſtianus: ad et
apud vrñt qꝛ apud ſemꝑ in loco ſigniſicat.ad vᷣo
in loco ⁊ ad locũſunt ⁊ alie hui octõnes acceptio⸗
nes quas accurate apud poctas inueſtig
DBDSud mutuã locia pſone cõiunctionẽ ſig
niſicat. vt cũ dicimus apud amicumapud
aathenienſes apud numantia 2 ſigniſicat
para qñ locum apud illos demonſtrathec feſtus
et pꝛi·apud ꝓ iuxta Siſenna hiſto. li.inj du priſ⸗
cinum vinũ apud ignem ꝑ ſudoꝛẽ coꝛpe exhauſe
rint.apud eti ꝓ indictum inuenimus Theren.
in. an. apud foꝛum mõ tho· vñ apõ penes in hoc
ifferũt apud minus eſt quã penes.nam apud te
eſt qualitercunq; res tenetur:penes te eſt quod
ammodo poſſidetur. Feſius vero pompeius dieit

— —— —
——

—— 22

== O

— —
☛ —

——

—„

apud apenes in boc differxe. e apud nſonam cum

loco Scat. vt apud platone ia eſt in loco in quo eit

plato apud templũ Menes vero piona domi

nium ac ptãtem qo trahit a penitus vt penes t e

mee penes te eſt. Eñ alian penes requiru pionda

ſine dnio vt ſides penes auctoꝛes eitident apo
nonnunquã etis loco ſeruit cicero. ad heremum

ita petularis eſt atq; acer vt ne ad ſolarin quid vt

mihi videt᷑ ſed penes ſcenã ain eiuimõi locis exer

citatus ſis. apud vicioſe dicim cũ nos in foꝛo iu⸗

iſſe dicam. apud foꝛũ fuiſſie cũ apud iuxta ſigmfi⸗
cet. vñ actius in diomedeadlum apote genitoz⸗
Saluſiy in iugur certũ apõ aqua ſilla cn equiti
eeptum. vij de hwoſi⸗
tione.snte
mnte 19ponit᷑ ſeꝑat᷑ vt ante pono ante do⸗
mü a Fcat p grecò locale vl ipalem.inueni
fuüur etiã ſine caſu in quo loco aduerbij acci
pit᷑ fcat em̃ antea vt Elir. in bucco anñ perꝛatis am
borũ finibo exul:deriuat᷑ ex hoc noie antiquꝰ a um-
ex quo antiquarꝰ. Notandu etiò ꝙ an lucẽ mel?
dicimꝰ? quã añ diẽ ſi diluculũ fcamꝰ-nanqʒ ante
diem. p añ ipᷣi diei ſolẽ · pterq; ſi d certo die lod⸗
mur vt añ diẽ decimũ vel añ lextů calendarũ no⸗
receptum viij. bac uembrium
dictione verſus

Fcat. vñ greciſta aduerſus cõira damnuch

De Srepoñitione
notabit inuenitur etiam aduerſum ꝓ aduerſus⸗
vñ plautus in aſinaria Qui aduerſum ſtimulas
lamanſq; cruces.vñ aduerſus pᷣpõ ⁊ ꝑticipiũ eſſe
poteſt ab eo qò eſt aduerto/⁊erga te aduerſum te
1penes te fuiſſe gratũ hec donatus DM
pr ↄceptum.ix.ſimiliter d
P Cbac dictione verſus
Erſus contra natur pꝛepoſitõis ſemper
poñnonit᷑ vt italiã verſus. me geram ver?
ſurſum ſiue ſurſumuerſus frequẽrer legis
mus.nõnũq; dicitur verſum ſicut aduerſum Mã
ita verſus ſic aduerſus. vnde quoq; verſus id eſt
in vnãquamq; ꝑtẽ verſus ⁊ vtroq; verſus id eſt
in vtramq; ntem verſus.Ilota ꝙ quoties aiia p⸗
Ppoſitio adeſt tũcverſus nõ fungitur vice ppõis:· vt
ad occidentẽ verſus:quo in loco aduerbiũ eſt vt
ecebtum rde his vſq; hec laurentius.
P Cppoibces cttrs
AIs ita diſtingui poteſt a citra. Cis em cũ bp⸗:
pꝛijs vel ſpecialibo mõti acſf luminũ noibꝰ
iungi ſolet.vt cis alpinas. Cis padũ:cis renum
Citra vero reliquis magis pᷣponi ſolet vt citra ſa⸗
niem citra cruoꝛem citra foꝝ. a cis quidẽ deriua
tur citra a citra wero citer citerioꝛ ⁊ citimus teſte
capro ac ſecuio. cis woſitũ ꝓ vltra. Saluſtiꝰ.cis re
nũ atq; intra mare noſtrù ⁊ occeanũ. niſi qua in
paludibus via fuit ꝑpdomita =
recptů x de hac prep
Preddone cacum ”M
Ircum quando peci ſcat prepoſitio eſt com

ponitur ⁊ ſeꝑatur vt circũfero circũ montẽ Aliqñ
vero eſt aduerbiũ locale.vt vir.in.iiij. enei.Anna
vides to o ꝓperari littoꝛa circũ ex hoc naſcit᷑ circit
circa quoq; peri grecam fᷣcat.qñ pꝛo iuxta accipit.
vt cixca foꝝ circa templum.cixrca viginti annos.
nunq́; ppoſitiua compomit poſipoſita tũ inuenit
apud vir.poſt ablatmi quo loco iũctõis cauſalis
pꝓlata eſt vt vir.in pꝛio enei. Quo circa caꝑpe ante
dolis cingere f lama. Regina meditoꝛ dicimꝰ

tñ circũcirca teſte donato in arte ſua· circiter xro

cũ ſigniſicat ſimilter.peri ꝓ iuxta accipitur Ad tẽ
pus iolù ꝑtinet vt circiter calẽdas ianuarias.ſed
vt laurentio palcet frequẽtius ad numerũ vt cir
citer duũ muliũ militum aliqñ ad locũ vt caſſius
Emma lapidem fuſſe quadratũ in medio arcae
iunctũ candelis quoq; verſum vñ hec tria in hoc
drñt · ꝙ circum loci eſi vt circũ theatꝝ circa tẽpis
vt circa calendas ianuarias circiter nũeꝝ vt circi·
decem hoꝛas.hec iunianauus
Ezepcum.ri⸗e ho
P’ ppõe contra
Vntra qñ prewſitio eſt componitura ſe /

praratur. vt contradico cõtrauerſia. contra

aaga.—Buullteꝝ vñ notat qñũq; rei pñtiam vñ ps.
Deccatũ meũ cõtra tie eſt ſemꝑ id eſt coꝛã me qñ
wꝛo ſine caſu põitur aduerbiũ eſi.vt apo iuuena
lem an pꝛimo Stat cõtra ſtariqʒ iubet ex eo deri⸗
Pꝛe&Üâαde hac Q uatur otrari?
Pꝛese Erga

rGa ctia peri greci fcat ſed affectũ demoſtrat

De prepoſitione
vt wnus eſt erga ꝓpinquos ⁊ ſeparata inueit᷑ ſolũ
Pee ppoſitioneerrrtas
Xtra apud grecos aduerbiũ deriuatũ a pꝛe⸗/
proſitione ex tam apud nos qua apo ilos
MMti aut ideo non lolũ inter aduerbia-ſed
etiam ppoſitões acceperũt quia 1 ſine caſuaubus
Vrb adiũgitur ⁊ ppoſitũ caſualibgrauatur vr
apud perſiũ Pingue duos angues pueri lacer

ęeilt locus extra meite. Theren. in phoꝛmione ex⸗

tra vnã nauiculã Nec miꝶ eſt loco ppõis extra ac⸗
cipi cũ er. in quibuſdã detõibo loco extra fungitur
vt exlex qui eſt extra legẽ: exul.qui eſt extra ſolum
exterminatus qui eſt extra termios expes id eſt ex
tra ſpem exeo extra eo:Et ſciendũ ꝙ extra ꝑ axpo
ſicionem ſolũ iungitur alijs ꝑtibus oꝛõnis:ex eo
Teriuatur extraneus externnus.
nter compoſita appoſita inuenitur vt in
tfreruũucius intercapedo. interuallũ interpꝛes
cuius ſimplerx eſt pꝛaes qõ nõ inuenit᷑.inter ami⸗
cos inter muros apud grecos ſine dubio aduer/
bium eſt ſcat em̃. nec ſolum caſualibus pponit᷑
apud nos 1 grauatur ſed etiã verbis põt adiũgi
penultima acui vt ſi dicã· Tu dextroꝛſum ile ſi /
niſtroꝛſum ego curꝛo inter. hec priſtianꝰ.cũ gradi
bus cõſtruit᷑ vt inter pꝛimos doctꝰ.in pꝛimis do⸗
ctus ſimiliter cũ paucis inter paucos ⁊ in paucis

vide in laurentio · li · ca· xv.

“ 2

Denibus Sup a fupra intra a infra 3Fmnt
Vlper aſupra licet in eode loco ſecere poſſint

—

in in boc pieruũq; drnt ꝙ ul atiguu en. boc in
teriecto ſpacio vt ledo luꝑ lapide mag ſuß lapi⸗
em. rurlus aquila volat vel nubes pendent nos

magis q; ſuꝑ nos Intra vo T infra Drñt · qð iniꝛa

ad nũeꝝ ſpaciũ rerertur vt intra viginti dies in
tra muros. Mos at infra viginti dies infra mu/
ros. Inftra ad digiitatẽ ? aa locũ vt infra digmita

tem meã eſt. infra tectũ.i.ſubter tectũ. emq; in
tra hʒ relatm extra· infra vo ſup Subt quoq; hʒ

relatm̃ ſuꝑ tpo tactũ rei ft. vt hic vrinatoꝛ mirint⸗

ccæ natat duratq; ſubter aq; hec lau.li.ij.c·xc·
pꝛeapen aec ”
Peeppone Juss “—
vxta apð grecos ſine dubio aduerbiũ eſt qꝛ lo
co ꝓpe ſiue ꝓpt qð eſt para fungii Eſtoat para p
pPſitio greca 1 qꝛ cal ſeqᷣtur nii inter pᷣpões po⸗/
ſuerũt· Qñ vo ꝑ ſe ↄiungit᷑ aduerbiũ id ene exuti⸗
mtt · vt. ſalu.in cathi·box.n vitã moꝛtẽq; iuxta exi
ſnmo. Juxta etis ꝓpxime Fᷣt. virgi:in eney. Humi
volat equoꝛa iuxta· ⁊ ſic de alils
1f ceptum.xviij de hac
P Eprepoſitione ob

„

D tam in appoſitione qud in compoſitõe
inuenitur ſed quando per appoſitionem
Pprnonitur vim obtinet dia grece ppõis Elc/
cipitur etiã pro circũ vt cũ dicim/ vrbem obſider
obſignari obuallari.alias in vicẽ ppõis q eſt ꝓpte·

*
1

De prepoſitigge
vt ob merita ob ſupatos loſtes.alias ꝓ ad vt Ei
mi ob roma noctu legiões ducere cepit hec feſiꝰ
ccipt᷑ etiam ꝓ cauſali cõiunctõe.virx in.x. Cuius

obauſpiciũ in fauſtum moꝛeſq; ſimiſiros Et loco
pꝛo vł cata. vnde vir. in quarto. Haud quãq;; ob
mMmMeritũ id eſt ꝓ merito In cõpoſitõne wero haber
vim ppoſitõis contra vł circa. vt obuius occurꝛo H
oppono obijcio.ſilr circum vt obumbro obambu i
lo. vnde Elir. in vi-magnas obeuntia terꝛas pro H
circum eunda accipit᷑ et loco cõmunctõis cauſalis k
vt qᷓmobrem hec priſtanuus
IX. d haeprewſtts

Vne id eſt retꝛovel iuxta vel poſt aduerbiꝰ
uunm loci. vnde Statius athileidoo pone “”?
natant deientq; pedum vſſtigia cauda. vñ 7
WVirgilius vt pone ſubijt coniunx ? vltra citragq 4
mhil eſt. De illa enim ppoſitione dicit priſtian-·
xv.maioris woluminis ꝙ iſta tria extra et pone et
ſupra indubitabilembabent loci ſignicationem
ex quo oſtendũtur magis aduerbia eſie. Sed qꝛ
predicta caſib frequenter ſolent iungi grauarickh b
ideo a quibuſdam pᷣwſitiones eſſe putantur nec
aliter inuenio apud pleroſq; artium gramatice
ſcriptores.a acuit᷑ vltima ad diam hui/ verbi po/

noeis ere.

preceptum. xxX. ve ac ppoſitione
Er cõponit᷑ et ſepatur a ſcat dija grecam i
localẽ vñ Vir· in primo geoꝛ pꝗᷓ duas in

moꝛtem i iuminis arctos Eſt etiã iuradi in vim
optinet pꝛos.grece que apud illos quo ; in iure⸗
iurando accipitur· vt ꝑ iouẽ.pꝛos vñ vix. in x.per
te per qui te talem genuere pntes Eſt etia pfecti
uum pieruq; in cõpoſitione vt ꝑficio ꝑcurꝛo pſe⸗
uero peroꝛo Per quoq; vim obtiner aduerbij qñ
accipitur ꝓ valde vt Theren.in andria· p caſtoꝛ ſci

tus puer eit natus pamphilo. Mer in cõpoſitiõe
interdu in malũ accipit᷑ vt piurus ꝑſidus Sepe
Ftcat ꝑ medin vt pluad“.ſepe vae vi ꝑmagnũ p⸗/
Ddoctus pᷣponitur poſitiuis nõ cõꝑatiuis neq; ſuꝑ
latiuis Serur in arte ꝑ poſitiun deſiverat vt per⸗
pulcre ſuꝑlatiuũ aũt reſpuit.p finem deſiderat in
quibuſdà vt lego perlego Elñ lactantiꝰ ſi legit te
gat plura de ppõne vide in laurentio.li: v. c xxx. ẽ

li.l.ca·. ir.
pr ceptum . xi: de hae
Peepgönepoeeccttttttttee
RDope ppoſitio eſt apud vir. in. viſ. ene . Eſt
i1ingens lucgelidũ ꝓpe ꝛc.aduerbiũ · vthe
rren . in an. Prope eſt cũ alieno moꝛe viuen
* &ptũ mi de hac prep ädü eſt mibhi
ropter loco cauſalis cõiunctiõis accipitur
vy' rist te ꝓpter te libice gentes.vir. li.iiij· Et p̃
ppſitio elt qñ fcat iuxca Idem li·iiij.ateſim
ſeu pꝛopter amenũ Idem templũ de marmoꝛe po
nam ꝓpter aquã Theren.in adel·nimiũ iſtuc abi⸗
ſti hic ꝓpter hũc aſſiſie hec donatus
DVreceptum xxiij de hac prepoſitõe ſcom

Heo prepoſitione
Ecundu nönunquã ꝓ iuxta a poſt accipi⸗
tur Tlir. dulcibo nlla quidẽ illecebris aut
prliena ſ̃m f lumina. Quiti. in pariete pal⸗
mato tu iaces fᷣm occaſionẽ. YItẽ ꝙab altero ᷣm
i.iuxta eſt atq; poſt·iðo ꝓ poſt accipitur.quaſi le⸗

cuudo loco 1 pꝛo pꝛo accipitur vt ſecund um te
litem do ̃m me indicam ſe iudiciũ des vult id

eſt ꝓ me pꝛo te p ſepꝛo in vt vᷣm quietẽ.id eſt in
quiete ſomni.ſcom autẽ platonem ᷣm puhagoꝛa
xreceopruntrriiiſ hac .ſenſ hic notuum“ eſt.
P Eprepoſitione PPoſt —
Oſt componi 1 ſeꝑatur 2 fcat meta gre

cCcam ppoſitõem vt Eir. in. ij. geoꝛ. poſt mõ
teum oppoſitũ.ſimiliter dicim poſi multũ

tempus ? poſt pietatẽ vtilitas ponẽda eſt loco ad
uerbij etiam ponitur.vt CTherentius in adelphis

wſt faciet tamen. pꝛo poſtea Tlirgilius in ſexto il⸗

le admirans venerabile vonum. fatalis virge. lon
go poſt tempoꝛe viſum Idẽ in pꝛi mo enei. Doſi
mihi non ſimul cõmiſſa pena luens Mam quãdo

pꝛepoſitio eſt ablatiuo ungi non poteſt·deriua/
tur ex hoc poſterus ⁊ poſtica·cetera tuipe videto

N ceptum xxv. de hac·
Rans quoq; ⁊ componitur ⁊ ſeparatur-
yvyt tranſfero tranſueho tranſiyberim trans
padum Et dicit priſtianus qñ cõpomitur
cũ dictio ne incipiente a.d.vel n.veli:ↄſonate abie

citur n.s.vt traduco trado trano traijcio In alijs J
aũt remanet integra vſus Si cõpõitur trans lia

— — ——

„

Fo. LxVIII.
nulla mouetur. Trano traijcio trado traduco re⸗
ecetum. xrvid hac Qmotis hec io. ia.
Eprepöne vltra

mauriq; vanũ genus vtalia affrice cõtende

bãt antipodas vltra ethiopã cultu pſax iuſios

egregios agere aduerbiũ quoq; legit᷑ vt aſſidue
mhil vltra raciens hec priſtianus

pꝛesdene Breer hbac

ppöne Preer
reter contra ſ̃cat.th.in an.pᷣter ciuiũ moꝛem

pec vonat inuenit᷑ etiã ꝓ iuxta l tras vt pter

eas · itrãſeas reliqua tu inueſtigare accurate ſtu⸗
xꝑtum xoiij· de hac ¶ädebis
PEdictione vſaJJ
Sq ppõ eſi loci circũ ttiã cãs põit᷑ eẽ ꝓ ſexe
p donecꝓp diu. vir. vi· ene. nec vidiſſe ſeł ſatis

eſi iuuat vſq; moꝛarihec ſeruiꝰ. Et vſc; eſt adueꝛ

biũ ſᷣcans aut diu aut multũ aut ꝓpe vñ therẽ · in
adel. theſipho me pugnis miſerũ ⁊ iſtâ pſaltriam
vſq; occidit ·i. ꝓpe occidit vel vehemẽt occidit namm
occidere ⁊ pocedere veteres ad cedẽ referebat hec
xęccptum rrir·xe hac Ldonat“
Eprepoſitione ſetus?
Ec qñ iuxta ſt ppõ eſt localẽ circũſtãciã ſᷣcãs
ſec pꝓ p accipi ſolʒ vt ſemꝓniꝰ a ſeruꝰ volũt.
Sec te ſedi nõ dicimꝰ ſ ̃m te.hec cap.qñ vo ali
ter ſignificat aduerbiũ eſt qualitatis·
Preceptum. xxx· de hac pꝛepoſitiõe &l.
coõpoſita plerũq; ſepatõeʒ t vt amoueo auello

AAXex differũt a ·theatro enim venit quia loxo qͥ
iuxta theatꝝ eſt venit ex theatro vero qui in ipſo
theatxro fuit:his cõtraxia ſunt ad ⁊ in Aquoq; pᷣ⸗
oſitio ⁊ interiectio ⁊ nomẽ elementi eſt.pᷣpo vt
a ſummointeriectõ vt vir.in bucco.a ſilice in nu
da cõnixa reliquit nomen ⁊ipſius lĩe eſt a ꝓ con ·
vir . in —.—— vt magicis ſanos auerte⸗
re ſenſus experiar ꝓ cõuertere Seruius in arte. a
pꝓ de Theren in adel‚a villa mercenariũ vidi pꝛo
de villa · an de eſt veniſſe · vt ſit de villa veniſſe ſeʒ
mercenariũ vñ quando cõſonans ſequi᷑ a e ma
gis pponũtur in appoſitione vra domo e iure hec
Precebtum de hac Yypriſtianus
P prepoſitione abs MW
bs ꝓ ex Theren. in echira· abs ſe ſuã volup
ttuatẽ vt expleat.abs pᷣpoſitio a greco dedu⸗
citur ⁊ ſcat retractionem in ꝑtẽ poſterioꝛem Elbi
aduertendñ ꝙ abs tam in cõpoſitione qᷓ; in appo⸗
ſitione oſonantibus ſolet pᷣponi. Sed ab omnib⸗
in cõpoſitõne pᷣronit᷑ lis abſq; q vel c.vwel t. vt ab⸗
duco affatur. Nam in . f. eſt còuerſa.aufero b in v
cõuertitur tam euphonie qᷓ; dĩe cauſa ne ſi affero
Dicas ab ad fero ↄponi videatur. arꝛip. iob. m r.
cõuertitur:aſpoꝛto in quo b.ms ↄmutatur.ante
q:in cõpoſitione abs vt abſquo hbet ante c.velt.
vt abſcondo abſtraho abſtrudo abſtineo.in appoſi
one ⁊ in cõpoſitione inuenitur ante:ante.b.g.d.l
m.n.x.⁊ ante v ⁊ i loco cõſonãtiũ poſitas vt ebiv
ebulio edo egero elimo eludo emineo emico enaꝛ
ro enodo eripio eueho euoco eijcio reliquis vero

ſeæquentibo ex pponit᷑ vt excub excludo effundo ef,/
feꝛo efficio in quibox in f ↄmutat᷑ euphonie cã·pec
priſtianus ſi
ceptum.xxxij de iſtis
DꝛegtaEr
Exvvel ex frequẽter tꝑalia ſůt vt Vir · in viſi⸗
Er illo celebratꝰ honoꝛ-letiq; minoꝛes ſer
uauere diẽ Eſi aũt in cõpoſitõne priuatiuas
vt enodus eneruus vl intẽtiua dictõ vt enectus
enarꝛo eludo.vł p extra accipit᷑ vt educo elimino
eyxlex expets excoꝛs.mõ priuatiua vt extirpo extra⸗
ho. modo pfctĩa vt pleo efficio effundo extendo
Albi animaduertẽdũ ꝙ hee due pᷣpoſitönes Eet
er magnaã hñ elegãtia ſi recte in oꝛatõe collocen᷑
Dicim ꝰ em̃ ereipub·i.p repub vł ad vtilitatẽ rei
pub.vñ Quinti· Nemo dubitabit vt ſaluos eſſe
eos magis e rep: ſit quã puniri E regione.i.exop⸗
ppſito vł ex aduerſo & re tua ⁊e re nta.i·ad tuã 2
. ad nt᷑̃am vtilitatem ex vſu.i.p dignitate vład vti
4 lIlIlitatem. Ex tempe venire i; ex tꝑis cõditionibus.

E remdbus laborat inquit.cicero hoc eſt moꝛbum
in reniby patiebat᷑ Er vinculis cauſam dicere eſt
alligatum crimimboreſpondere ex equo pugnare.
eſt in equo ſedentem pugnaꝛe ex ſnĩa aliq̃d hte ra
tionis eſt Ad votů vero affectus eeſft
Sreentebdoce
Eöboſitänerr
Enon ſol um ſignificatſed etiam memo
ratiuum vt de partibuſoꝛatõnis accipit᷑ L
etiã ꝓ cata locali in cõpoſitöõne I i

De prepoſitione
vt deduco deſcendo detraho. Eſt etiam intentiuũ
vt deprehendo dedo deprauo. Eſt etiam priuatm
vt deſperatus demens deſum

xeceptum nrin hac
P Eprepoſitione Pro M
Ro localig muenitur tam in cõpoſitione
qᷓ in appoſitione · vt pro templo ꝓ curia ꝓ

oculis Saluſtius in cathilinario.qð immatura⸗
ſſet ꝓcuriaſignũ ſocijs dare ꝓ curia dixit ꝓ ante
curiam. Eſt etiã tempoꝛalis.vt Che. in heaut· Ti
bi pꝛoſpexi ⁊ ſtulticie tue:loco etiam e.vel ſuꝑ acci

pitur. vt pꝛominet peminet vel ſupeminet. Et p
ad vt ꝓ viribꝰ ſuis hoc eſt ad vires ſuas vir. in· v.
Sũümis incuruãt viribo arcus ꝓ ſe quiſq; viri H

eſtad ſuas vires Inuenitur etiã loco in vt p te⸗
ſtimonio dirxit hoc eſt in teſtimonio Mecnõ etiã lo

co interiectõis ponit᷑ ⁊ circũf lectitur vt ſaluſtius

in cathilinario p deũ atq; hoim ſidem hec pri ·
pregkr renar bac

prepoſitõne p-pre
re pappoſitionẽ a compoſitõeʒ inuenitur
Ftat autem ad vt. Theren. in enu. hic ego
illũ cõtempſi pᷣ me/ ꝓ ad cõpatõem mei:ꝓ

ab Tæ in eadẽ Credo vt ſit miſeta amoꝛe hie

excluſiſti foꝛas Idem in an: pre ſtudio dũ id effici
as qð cupis ꝓ ab ſtudio loco ſuꝑ etiã fungit᷑ vt pᷣ⸗
ſidio pfectꝰ.inuenit᷑ etiã ꝓ valv· vt pcelſus valde

celſus.pꝛeualidus valde valic'. preco quoq; a val
txeacanẽdo dict eſt pᷣgeſtio. Pꝛo añ quoqʒ accipit᷑

vt pᷣdico pcurꝛo pᷣfero pcipio pᷣmaturꝰ.vñ iuuena

lis in quarto:HNon prematuri cineres videtur de
riuatum eſſe pᷣter quõ a ſub ſubter in inter. pꝛo
pꝛopter hec pꝛiſtia aduertẽdũ etiam eſt ꝙ pꝛe in
compoſitione vehemencius auget qm per· vt pꝛe
celſus pꝛepotẽs qui pter modũ moꝛe ve alioꝝ po⸗
tens ac celſus eſt interdũ cũ verbo mihil ſcat ve pᷣ⸗
cludo· vnde dicimꝰ pꝛe meo comodo fcat mei com
modi cõpaꝛatõe: vn Theren.in adel: q̃ ſibi omiia
poſt putauit pꝛe meo comodo Idem in enu. hic
ego ilũ contempſi pre me id eſt mei cõparatõne·
Eceptiũ. rvi ee hac l
Pr. Oictõne cunm..
Umm fcat quo Therentius in andria.cum

gllieno more viuẽdum eſt mihicũ aduerbi

u tꝑis pꝛo quaneo Idem in Echira cũ
pater oꝛare occipit.cũ pᷣpõ eſt vt cũ ducib pugno
cum imꝑatoꝛe ꝓficiſcoꝛ cum amico habito 7 per
ſolam appoſitio nem inuenitur.cum loco eius in
compoſitione ſemper componitur. vt concurꝛo
coniungo contraho conſpiro · Et dicit pꝛiſtianus
ꝙ con ⁊ in tunc mutant n.in m. quando b ſequi⸗
tur vel m .· vel p. tunc vero conuertunt eam in ſe⸗
quentes conſonantes quando l.vxl r. ſequitur cõ⸗
bibo comburo imbuo cõmunis immums com⸗
pello.impello.colligo:illido.coꝛripio/irꝛuo.quam
uis raro l.r. ſequentibus ſolent hoc ſcribentes
ſeruare. cum pꝛepoſitio quando pꝛonominibus
poſiponitur pꝛime vel ſecunde ꝑſone vel etiam ſe
que eſt tercie encletici vice fungitur vt mecum
tecum ſecum nobiſcum vobiſcum.

De ſdrepoſitione

aliſs vero poſtpoſita acuitur vt quocum quacum

quibuſcũ ·alia que dixi de hac detõne cũ quere ſuß

Pꝛeceptum. mmvij. xe hac ¶ n dictione tum

dictione lam

lam apud grecos aduerbiũ eſt- apud nos

autem ideo pᷣpoſitio accipitur. quia ea ſua
libus pꝛeponitur grau accentu pꝓnũciar

vt Theren . in andria. nec clam te eſi m illi nunc
vtraq; res inutiles.poteſt etiã apud nos aduerbi

um oſtendi.cũ verto inuenitur iungi nõ caſui ſer⸗
uiens · vt vir. in pꝛimo ene.clam ferꝛo incautũ ſu

Perat ſecurus amoꝑ nec in cõpoſitione inuenitur
Et adiungitur nõ ſolũ ablatiuo ſed actõ teſte do⸗

nato·habet etiam diminutõem que in pᷣpõne

4

nũquã inuenitur ſic ergo a clã clanculũ veriuat
ex hoc etiã clamdeſtinis clam aduerbiũ a clauibꝰ

dictũ eo ꝙ ea que celare volumus claudimus

eꝑceptum rviij verſtis⸗

dictõibo coꝛã ⁊ palam· “”
Oꝛam apalã apud grecos aduerbia ſunt
que ꝓpter dictas cauſas (vt pꝛiſtianꝰ ait)
inter ppoſitões noſtri aſſumpſerũt.vnde

ipᷣaa ſine caſualibo verbis poſſunt adiungi ea ad/⸗

uerbia dicere pleriq; ſolent.vnde vir. in pꝛio ene.

coꝛam quẽ querit adſum. Idẽ in eodẽ poſtq; in⸗
trogreſſi coꝛã data copia fandi:vñ coꝛam? palã

differut. coꝛã em̃ ad certas pſonas refertur: pal
ad oẽs Zhe.in adel.cur non imꝑabit coꝛam. Idẽ

in enncho. Si falſum aut fictũ continuo palam

eſt Et coꝛã pñtes ⁊ coꝛã preſentibꝰ dicimus ⁊ co.

T9. Hexl.

ram indiget adiectõne palam non. donato teſte

coram etiã habet cõtraria ſigniſñcatõnẽ clam ſem
perq; in appoſitõne ingenir
Avyceptum.xxrxix de iſtis pᷣpoſitio
Le nbus ſine abſe ssä
Ine ⁊ abſq; apud grecos aduerbia ſũt vt

priſtianꝰ vult ꝓpter ſupra dictam cauſam

habent em̃ ſᷣcationem negatiuã nec in cõpoſitõne

inueniũtur Sine aduerbiũ etiã eſt ?⁊ impatm̃· ſʒ

accentu differt qñ pꝛeponitur quẽadmodũ pone
Prepoſita em̃ grauatur vtraq; ſillaba.vt ſine ti⸗
moꝛe.poſtpoſita vero penult imã acuit · vt vix.in.x·

Se ſine pace tua atq; inuito noĩe treucri YIdem
in pꝛimo geoꝛ· Te ſine nil altũ mẽs inchoat. abſq;
wrovm plures cõpoſita fert᷑ eſſe a ppõne abs ⁊ q;

coniũctõe· Sed vt priſtianꝰ ait.nũqᷓ; q; ↄiunctio

in cõpoſitiõe vim ſu amittit. vt atq; neq; quocq;.
ergo qñ amittit cationem mag ſillabica adiectõ

eſſe videt · Eſt igitur abſq; ab abs oxoſita quõ ab
vñ vndiq; ibi ibiqʒ ita itaq; qui
cõiũctionis ſratia nunn remanet hec ille
ceptum.xlde illa
VEprepoſitione In

NMNMNauãdo catha. vt priſtianus ait ſignificat

hoc eſt ſi ad locũ vel cõtra demonſirat. actõ
iungitur vt in vrbem vado. in adulter. in⸗
uenitur etiã ꝓ ad cũ huic caſui ppomt᷑ vt.vir.in i⸗

ene· Impulit in lat? ꝓ ad latꝰ.lucan in lij. in pu⸗

ppim rediere rates p ad puppim· ponit᷑ etiã apud

oꝛatoꝛes frequẽt ꝓ erga.vt mẽs in te I iij

s quiſq;. in quibꝰ

Ve prepoſitione
animus mes in te Mrepo vtrobiq; in erga
valet in accuſatiuo iungi ꝓ ablatiuo Theren in
Atelphis.in quẽ xempia fient. ꝓ in quo ⁊ ibidem
vereoꝛ in os te laudare amphus ꝓ in oꝛe·Quan
do vo ꝓ gꝛeca pᷣpoſitõe accipit᷑ apud nos ablatiuo
ſeruit · vt in italia in vrbe in temꝑe In cõpoſitõne
diuerſas habet fᷣcatões quã in appoſitõe · mõ em̃
priuatiua eſt. vt indoct iniuſtus iniquꝰ impius
modo intẽtiua vt imprimo incuſo incumbo-irꝛi

deo immitto hec priſtianus
Sregbangue illa 6
Eppoſitöne ſub

Vb ad locũ ſᷣcans ꝓ ante vel ꝓ per actiuo
iungit᷑· Clir. in. ij. enei: poſteſq; ſub ipos ni⸗
tunt᷑ gradibo. Ideʒ in primo geoꝛ. at ſi nõ
fuerit tellus fecũda ſub ipᷣm arcturũ Idem in ter
cio ſub lucẽ expoꝛtant calathis/ꝓ ante lucẽ vlł per
lucem Adẽ in primo enei- Urit atrox iuno ſub
noctem cura recuſat pꝛo per noctẽ. Quãdo vero
in loco ſcat ablatiuo pponit᷑· vt· vir · in. viij . arma
ſub adueꝛſa poſuit radiantia quercu Odẽ in ſexto
AVbant obſcuri ſola ſub nocte ꝑ vmbrã Idem in
eodem. Quale p obſcuram noctẽ.ſub luce malig
na eſt iter in ſiluis vñ (vt priſtian? ait )omis pᷣroſi
tiones locales in tpibus reb ſimilẽ habent cõ⸗

fſtiructõm. Quõ em̃ dico ad tẽplũ.ſic dico ad tꝑs.

ſub diem ſub iuſticiã ſub hoiem ſub tẽplo ſub
Die ſub iuſticia ſub homiie. ſub muliere. In cõͤpoſi
tione vero mõ localẽ vim retinet· vt ſubeo ſuppo⸗
no ſubduco ſubtrabo·mõ diminutõʒ vt ſubrixo

J
/
.

Fo. LXXII.
ſubtriſtz ſuffundo hecille—
( crer illis pᷣpoſitõibo
O2ESubter et ſupper—
vhter ſup ↄtrarias fcatões hñt ⁊ vtrac;
tam actio q́; ablatiuo iungit᷑.vñ.vir. in ſex⸗
to Sedibo optatis. gemina ſup arbore ſi⸗
Ddunt. id eſt ingemina arboꝛe ſidũt ſuꝑ Et in buo
coliq fronde ſuꝑ viridi ſũt mitia poma Et in oc⸗
tauo. ferꝛe iuuat ſubter denſa teſtudine caſꝰ in qui
bpꝰ lod (vt miti wlũt)/ figurate accipiunt᷑ loco ad⸗
gerbiox quõ poſt T añ circũ · Suꝑ tñ qñdo loco
cxeponit᷑ ablatio iungit᷑ vt mita ſuꝑ priamo rogi
tans ſuꝑ hectoꝛe multa Inuenit? tñ etiã cũ verbo
adiuncta vł ntĩo pticipij in quo ſine dubio aduer
piü eſſe oſiendit· vt vir. in prio enei. His accenſa
ſuꝑ iactatos equoꝛe toto. Et in. xi ene. Ecce ſupeꝛ
meſti magna diomecdis ab vrbe. legati reſponſa fe
runt In ↄpoſitõne quoqʒ inuenit᷑. vt ſupeꝛ ſedeo
ſuperuacu ſupuolo ſupeminet ſuꝑficies. Suꝑ
tamen 1ſupra a ſupera- illud ꝑ awocopa hoc pſin
copam facta ſũt. Sic em̃ antigin freqnẽter ꝓtule
rũt ⁊ maxĩe Cicero in poematibo ſuis ⁊ in oꝛatoꝛe
Toꝛn? draco ſerpit ſubter ſuperaqʒ retoꝛquẽs ſeſe
in eodẽ huic ſupera duplices hũeros ad fixa vider
Stella micãs tali ſpẽ taliqʒ nitoꝛe.a ſup deriuati
ua fiũt ſupbo ſuper ſ uprem?. Süt 7 alie huius
acceptiones quas breuitatis ca uſa omitto
Mreceptũ · rliij· de hac ppoſitõne tenus
Enus ppoſitio ſemꝑ poſtponit᷑ abltio vel
genitio caſui moꝛe grecoꝝ vñ vir.in · iij · geoꝛ

De Srepoſitione
Ec crurum tenus a mento palearia pendent. Te⸗
nus ſemꝑ poſtponitur in ſingulari cũ abltõ.vt ha
ctenus·verboten in plurali cũ gtõ.pᷣſertim moꝛe
grecoꝝ cũ res eſt gemina vel nũero ſinglari caꝛ?ꝛs
vñ vir · Crux tenus vel hiſpida nanti:Alia de hac
dictione quere in laurentio vallenſi.li.ij.ca.x lv·
XECceptum. Pliiij pe
O* Spſitionibus in generaiu
Ciendũ vt dicit priſtianus.ꝙ vᷣm grecos
om nes prepoſitiones que ſunt xxvi.⁊ com
poni pꝓoſſunt ⁊ apponiEt ſunt hee Synca⸗
tha.meta· Epi. peri.apo.hiſper.Anti.dia.En.em⸗
eis · es.ex·ec.pꝛos.pꝛo/:poti:pꝛoti·ana: para:axppi⸗
amphi.ipoape·yp:apud latinos vero quedã ſunt
que componuntur T a ponũtur · vt ad.ob.per.a:
ab· abs:de.ex.ante.circum.contra.poſt.trãs.cis·pᷣ⸗
ter.ꝓ·. pre. Sunt que nũquam componũtur.vt
apud. citra.circa:erga.extra.infra.iuxta:pone.ꝓpe
Fm vltra ſupra quaꝑ multe aduerbioꝝ vim hñt
vt dictũ eſt Sunt que nũquam apponuntur.vt
di. dis · re · ſe. an.co:con. Nee em̃ ſex in cõpoſitõne
ſp inueniuntur que qᷓ;uis cũ ꝑ ſe poni nõ poſſunt
ſeꝑate in cõtextu oꝛõisidoq; ꝑteſoꝛõis vᷣa rõne
dici nõ poſſunt.tñ qꝛ vim ⁊ fcatõeʒ pᷣpoſitõnũ in
compoſitione babent ⁊ in ipa compoſitione ſemꝑ.
prepoſitiue inter prepoſitoͤnes cõnumerant᷑. Et
di quidẽa diſ eandẽ ̃catõnem hñt quõa a abs.
Sunt ãt ſepꝑatiue vt diuido diduco diſtrabo diſ⸗
curꝛo qõ apud grecos dia pᷣpõ facit:⁊ ſciendũ ꝙ;
tüc diſ pᷣponit᷑ cũ ſequitur c.ł f vel p.vel s.velt

Fo. LxXxXIII.
vli loco ↄſonantis. vt diſcutio differo diffido di
ffundo in quibus ſ.in f. cõuertitur euphonie cau/
ſa.diſpliceo diſputo diſperdo diſiungo 2c. Alijs ve
ro quibuſcũq; conſonantib ſequentibus di pᷣpo⸗

nitur vt dimitto dirimo diduco digero diluo. 2
vbiq; ꝓducitur.excepto dirimo⁊ diſertus. lucanꝰ
in.iiij. Sirimit tentoꝛia gurges Ydem in. v. Et
non amiſſe diremit ſuffragia plebis. vir. in. v· Ce
te deo dixitq; 1 pᷣlia voce dirimit Juuenak in. iij.
didicit: nam diues auar? tant amirari‚tant?lau⸗
dare diſertos. Re videt᷑ a retro 1 ſpitõ. reuertoꝛ
retrouertoꝛ recurꝛo retrocurꝛo ł ex hoc natũ eſſe
aduerbiũ quõ ab extra· Se quoq; p dia greca pꝑꝛe
poſitione ſepatĩa eſt vt ſecubo ſeparo ſeduco Eſt
etiam abnegatiua vt ſecurꝰ ſine cura.a qua ſeoꝛ⸗/
ſum fit aduerbium vt a de deoꝛſum a ſun ſurſum
quidã tamẽ ſe a ſemis(qð ſegꝑatõnem facit quidaãa
a ſecus deriuari dicũt · Am etiã peri grecam pꝛepo
ſitionẽ ſcat. amplectoꝛ ambio amputo in quo eti
am additio cõſonãtis fuit ꝓpter m. Con piter lo⸗
co cũ ppõis accipi ſolet vtſ. upᷣ diximꝰ in cum
Ca. vIII. de Interiectone
HPSPreceptum primum

Ainc vero de vltima paꝛteoꝛõnis ſcʒ de
interiectione aliqua pᷣcepta ᷣm oꝛdinẽ
ponemus de qua ſit illud in oꝛdine pri⸗
mũ:ꝙ aliqñ cũ aut aliq; leticiã magnã
aut cũ moleſtiã aut cũ admiratõemaut indigna
tiõeʒaut ſpem.aut timoꝛẽ aut aliãs hmõi animi

L paſſiones ſcare volumus eas in dicendi ratione
noſtra tractare poſſumꝰ hoc mõ Proch bone ieſu

clemẽtiã tus imploꝛam? tantas. heu tanq; acer⸗ .
biſſimas atq; intollerabiles bellox? penurie cala
mitates.ſemꝑ ita patiemur.Elab qm infelici ce⸗
tam grauib mo

loꝝ cõſtellatõne nati ſumus Sitan
leſtijs ſemꝑ excruciari debeamus Sed heu benig

. „

niſſime deus tua deniq; clementia conſiſi· vniuer

ſum tue miſericoꝛdie bonitatem ſũmis precibus

obſecramus vt tantoꝝ nos maloꝝ in comodis li⸗
beres in trãquilla nos ſtat/ ↄditõne ſtabilis

Xoceptum.ij.de Hei
P re et heu

Ei quoq; et heu ſimile quid obtinent tñ
alterũ datiuo alteꝝ actio iungit᷑ vt hei mi
hi qualis erat quantũ mutatꝰ ab illo hec⸗
toꝛe ⁊ theren· heu me miſerũa fere cũ huiuſmoõi
pꝛonominibo Nam cũ alio nomĩe frequentius ex
probratõnem fcat vt Vir. heu ſtirpem inniſam
Aliqñ etiam cũ ntĩo.vt idem.virx·heu pietas heu
priſca ſides Cheren.in· adel. heu miſeriam heheu
nulli caſui ſeruit.vt virgiliꝰ in bucco.heheu quid
rvlui miſero mihi.ve quoqʒ datio.marcialis Car
pere cauſidicus fert᷑ mea carmina qui ſit neſcio.ſi
ſciero v tib i cauſidice.pcul apud quoſdam caſui
ſeruit.vt apud curtiũ.pcul vrbem
xevptum terciũ · 4
E decd
Alduerbiũ vocandi eſt. vt & regina nouã
cui cõdere iupiter vrbem Eſt admirandi.

N

Fo. LxxIII.

vt iuuenals o qualis facies ? quali digna tabella

Eſt indignandi vt cicero o tpao moꝛes,. optandi

vt Clir. Adſis o tiñ ꝓpius tua iniuria firmes.o
interiectio optantis aduentus eſt aut repente ꝑ⸗
cuſſi · Theren. in An. O ſalue pamphile hec dona/
tus. Eſt etiã nomẽ lre · o· ad omnẽ affectü cõöuenit
vl miſeratõnis vl indignatõnis Jugitq; nomina
tiuo actio vel ablatiuo.cicero.o:magna vis veru⸗
tatis o none ille ecembriſq; me cõſule fuiſtis
Eto me miſer Interdũ tacemuso vt plimus in

moꝛ hominem te pacientem ac potius durum ac
SS 2 ceotumm iii ¶ pene crudelem

quoq; pᷣpoſitio interiectio et nomen eſt.
prepoſitiõ vt a ſũmo ad ymũ. Interiectio
väyt in buccolic· a ſilice in nuda conmixa reli
quit nomen ipſius litere vt ſupra diximus in ca⸗
pitulo de ppoſitionibꝰ
Prerno quintum
de pꝛo dictione H
ro quoq; tam pᷣpoſitio quã interiectio.pᷣpo
ſitio vt Air. xij. platio obteſtoꝛ ꝓ maieſtate
tuox.interiectio vt Lucanus in tercio· pꝛo
ſi remeaſſet in vrbem ·

giniunt tricenta trigintaocto latinitatis pᷣcepta

Edita ꝑ · mgtm.michaelẽ lindelbach ex ochſẽfurt

conregentẽ pro tũc in almo vniuerſitatis ſtudio

Tübingenſi.

HquiO Telse/MAXA 666 UBLAdOH

uuOo lelseIAXA'MNNMM .
85 z? 1

8 1. 9

1e8 10 eleisolna-„PepuelS 10loelesqEe-e
2 A X M 61 81 Z1

91 9l vI 1 21

N 7 H „ 3 E
— — 32

O 90ueleg O

S
.
. 6
* “
.
2 *
*
*
4
.* .
45 8
35 4
4 7 2
4
* 4
. 4
* 3
4*
4 4 4
.* „*
.
7* .
. 4
5
.
6
5 —
4
“Dſ
“
3
*. S .
„.
.
.