Bl5_qt Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 De laniis et phithonicis mulieribus. Molitoris, Ulrich E N 1245 11900628 021 Cnunuuuanuunutuunuaun e. 10b1 22 * Z4 . ecr = e - ł— — h — — 22 ee . ⸗ r P. P. r S- W. ł. Wra. wzer M . C. . renu „. c. c . * ..— — — . —— Fe e r. 2r i r, le n, c⸗ Pre g, reE Fam e, er iz MU! 7 , n D Nowao. OJ.n. erre X. Ker TWen Kirpe A D — M. Zerd. Scie Io, Sp. K. Kr. s, 57 De laniis et phito Dus — — —. — — ◻ £ — B ⸗ eutomce vãñ 7* nicis my — „ — . ☛ EE CA 3* Tractatus ad uluſtruin mum pꝛincipem dñm Sigiſmundũ.archiducem auſtrie. Stirie carinthie ⁊c̃.de lanijs et phitonicis minlieribus per Vlricum molitoris de conſtantia.ſtudij papienſis.decreto rum doctorem et curie conſtantieñ.cauſarũ patronũ.ad ho/⸗ noꝛem eiuſdem pꝛincipis ac ſub ſue celſitudinis emendatie⸗ ne ſcriptus Epiſtola Xcellẽtiſſume pncep et dñe.dñe archidux colendi bi huilis vlricꝰ molitoꝛis de conſtãtia doctoꝛ.tue celſitudinis ſe ſe inobſequiũ offert. Cũ itaqʒ ſnꝑioꝛibo annis peſtis quarũ dam laniaꝝ et incantatricũ.terꝛas tue excellentie. inuaſiſſe diceret᷑ Itaqʒ cum nonnulle tuo ſub imperio mulieres ð hu iuſmodi hereſi ſuſpecte ca pte foꝛent.apudqʒ toꝛturam inter rogate.varia reſponderentvnð tuis conſulibo.varia. ea de re interſe opinantibo vno quippe in illam. altero nempe in aliam partem declinante tandeé apud tuam clemẽtiam mei memoꝛia incidit. Itaqʒ pꝛo inſita tua auiditate: veritatem cognoſcendi.per tue dignationis cõſules demandatũ ſuſce/⸗ pi.vt quid ego in ea re ſentirem.id tua excellentie ſtili off icõ deſignare non omitterem. Terum quãuis iſtuc laboꝛioſuzʒ et periculoſum ſit. laboꝛioſum quidem mihiin alijs occupa to.et victum querere curanti. Periculoſum autem pꝛopter muidos et detractoꝛes:qui cuncta que nequeũt imitari nõ tñ ceſſant calumniari:et que ipᷣi ſua inertia experiri non pote runt: venenoſo dente veluti ſeteger hircus.lacerare nõ omit tunt. Quãuis inſuper iſta materia pꝛeclaros etiã doctoꝛes in dubiũ aduocauerit Attñ dignum exiſtimaui quia ꝓ tua excellentia coꝛpuſculi mei mẽbra tuis obſequijs obtines. de uincta eius etiã ſi que ſunt animi vires poſſideas vt dum ex terioꝛis homĩs ꝑtes ſeſe ad tua deuouent obſequia. debilis quoqʒ er rudis intellectus meus ad tue celſitudinis głiam a ij non doꝛmitet O pus itaqʒ pꝛeſens ſub tua tuoꝛumqʒ ſapiẽ- tiſſimoꝛum conſulum coꝛrectione:preſertim clariſſimi. vi/ ri cunradi ſturtʒel vtriuſq; iuris doctoꝛis ac tue pꝛecellẽtie maximi ſecretarij, cuius quippe coꝛ rectioni hunc tractatuzʒ ſpecialius ſubmiſi.Qnoniã eundem pꝛiſcis temꝑibus in/ pꝛeceptoꝛem et magiſtri locum ha bui Eloquentie etiam ele inenta iuriiqʒ ſententias ad huc iuuenis ſuxi. hodieqʒ ſuge/ re deſiderem. vt ſic agreſſus ſum. Etem̃ cum apud pꝛiſcos oꝛatoꝛes dyalogus plerumqʒ aliquid iocundioꝛis delecta/ tionis afferꝛi extimatum eſt.idcirco pꝛeſenti in tractatu per viam dyalogi imo trilogi pꝛocedere decreui: Uerum quia multa ea de re diſputatione digna cum pꝛouido et pꝛeſtan/ ti viro Cunrado ſchatz huius inclite ciuitatis mee conſtan/ tien.ꝓlu rium annoꝝ pꝛetoꝛe.et magiſtratum gerente viro vtiq; ſpectato⁊ facũdia floꝛẽte recẽſui.qͥ tanqᷓ; pꝛetoꝛ hmõi młieꝝ ↄfeſſiones didicit Jtaqʒ ipᷣm pñtem dyalogũ feu try logũ ſub tuo excellẽtiſſimo ipᷣiusqʒ cunꝛadi et meo nomĩbꝰ expedire arbitrat ſum. .idcirco ſub benignitatis venia. ad materiã accedẽs Quaſdã q̃ſtiones ꝓ claui huiꝰ materie di⸗/ ſcuciendas pꝛemiſi 1 Capitula pꝛeſentis tractatus ¶ Pꝛimo vtrũ ex facto laniaꝝ ⁊ incãtatricũ ac cooꝑatõe de/ monũ poſſint ꝓuocari grãdies ⁊ pꝛuine ac pluuie ĩ leſioõeʒ t᷑re ¶ Scðdo vtꝝ lanie ⁊ incãtatrices poſſint adiutoꝛio dyaboli hominibus et infantibus nocere ac moꝛbos eiſdem inferꝛe coſdemqʒ debilitare ¶ Tercio vtrũ poſſint hoĩem etiam cõiugali inſtatu conſti/ tutũ ad coeundũ inficere et im potentem reddere ¶Ouarto vtrum poſſint hoim ymagines et facies eorũ in alias foꝛmas immurrer ¶¶ Quito vtꝝ incãtatrices ⁊ lanie poſſint ſuꝑ baculũ vnctũ vł ſuꝑ lupũ ſeu aliud anial eqͥtare ⁊ ad ſui ↄuiuij ludum de loco ad locum traduci vbi bibant et cõmedant ac mutuo ſe cognoſcant atqʒ delectentur· — ¶¶ Set to vtrum eum talibus ⁊ maleficis mulieribus poſſit dyabo lu s incubando in foꝛma hominis cõmiſceir ¶¶ Sept imo vtrũ ex tali coitu ſit poſſibile generari filios ¶¶ Octa uo vtrum incantatrices et phitonice mulieres adiu toꝛio de monũ poſſint ſecreta ſcire et conſilia pꝛincipum re/ uelare. ac futuros euentus predicere H ¶ Mono vtrũ iuſto iudicio poſſint tales maleſice ⁊ ſcelerate mulieres comburi vel alijs ſupplicijs affiii vp· Exoꝛditur itaqʒ clementiſſimus archidux Sigiſmundus auſtrie Sigmundus Figelis nobiſqʒ dilecte doctoꝛ lrĩ ce qm̃ ſingulari fauoꝛe ob tua in nos merita te proſequimur id circo pꝛeſenti de materia tecum pre ceteris diſputare de⸗ creuimus α Ulricus Illuſtriſſime pꝛinceps qᷓ;uis gratum ſit vt pꝛo tua in me clementia. me dignum inter di⸗ ſpurandum foꝛe iudicaueris attamen.ecce.adeſt. Cunradꝰ ſchatʒ. pꝛetoꝛ mee ciuitatis.vir vtiqʒ ingenio pꝛeſtans con uerſationeqʒ argutus conſodalis meus.placeat igitur eius induſtriam hac de re pꝛius experirte Sigmundus placetnam et eundem conſilio maturũ:conuerſationeqʒ fa/ cetum noui Idcirco quia nobis ſermo de laniarũ et incanta tricum maleficijs habendus erit Jtaqʒ querendum pꝛimo duxi. Vtrum ex facto laniarum poſſint pꝛouocari tonitrua pluuie et gꝛand ineso LCunradus Quãuis in huiuſ/ modi difficultate que etiam doctiſſimos viros ꝓ diſcuſſiõe terꝛeri ſolet.me inſcium putem.iuxta verbum ſocratis.qui ſolitus fuit dicere.ſe hoc ſolũ ſcire.qð neſciret attamen.ne videarclementis pꝛincipis monitis nõ adquieſcereloquar pauca vt initiũdem mouendi maioꝛa ꝓ Sigmundus ic igit& Cunradus Apud phm tritum eſt ſermo/ ne pꝛouerbium.vt fama quã omẽs famant.non omnino per darur. fama autem cõmunis eſt. ꝙ pe ſtrige tonitrua ⁊ grã/ dines effecerint magnaqʒ damna ſegetibus ⁊ homibus in/⸗ . 4 I. Rer-e 5 T tulerint. Ex confeſſione quoqʒ earũ in tortura facta. le talia feciſſe et modũ faciendi tradidiſſe compertũ eſt· Sig ⸗/ mundus At ego nude fame non intendo.faeile enim. dic/ tum.ſequitur vnlgus.nec confeſſione toꝛturali ſatia boꝛ.cũ metu toꝛmentoꝛũ quis inducitur quãdoqʒ ad ↄfitendũ id quod in rerum natura non eſt. Uerum ea que oculis non cõ/ ſpeximus.auctoꝛitate.tum vel concludenti ratione percipe re deſideramus. nam recta diſputatio.auctoꝛitate et ratiõe concluditut Ulrxricus pꝛofecto experientia in decidẽ . dis cauſis contemptibilis non eſt.cum ex 4 erientia dicatur eſſe rerum mgr̃a. vt ðꝛ in c.vbi ꝑiclm ðelec.li.vi.vñ tritũ eſt apud pplares ꝓuerbiũ expto crede ruberto ͤ Sigmũͤ/ dus Ald oſtendedum igitur ꝙ lanie maleficeqʒ mulieres nihil ſciant. me iſtuc mouet:videlicet. Nam ſi talia iſte male dicte mulieres ſcirent.et efficere poſſent.non eſſet opus pꝛi⸗ cipibus. tempoꝛibus belli clientulos.militeſqʒ conducere.q̃ in terꝛas bolkenmirzuerenre groſqʒ deuaſtarent Incendijs domos ⁊ villas concremarent Tlerum ſatis eſſet.talem mu lierem phitonicam aduocare.eidemʒ ſaluum conductum addicere. et hoꝛtari quatenns ſuper hoſtium terꝛas tlis ma ledicta mulier grandines fulmina et tempeſtates pꝛonoca/ ret. ac vt ſic hoſtiũ terꝛã ꝑiclitare moliretur. Etem quia vi/ demus. ꝙ ipſe talia facere non poſſunt. etiam ſi vellent.ad faciendumqʒ etiam ſi a pꝛincipibus.ꝙ tamen abſit.inducerẽ tur vnde inferendum cenſeo.ipſas talia facere nõ poſſe Pꝛe terea ex fide habemus ſolũ deũ ſtellarũ et elementoꝛũ eẽ gu/ bernatoꝛeʒ. qui legem pati ſidera iu bet.et qui iuxta Boetiũ in libro de cõlolatõe. perpetua mundum ratione gubernat. ſta biliq; manens dans cuncta moneri.quomodo igit᷑ mu/ lie res lanie adiutoꝛio demonum illũ ſummũ metoꝛc.q cer/ ta ratione cuncta gubernat in huiuſmodi ſuo motu impedi/ re et in alium motum dirigere poſſent. Cunradus nus ponderandumẽ. illudqð Axo.capi. vij.dicit᷑ Nã quã Dongderanda quidem eſt magni pꝛincipis ratio Sed nõ mi uis ¶ Doyſes ante faciẽ pharaonis regis egipti multa ſigna et pdigia feciſſet. nihilominus malefici talia ſimiliter effe⸗ cerunt.qui incantationibus ſuis aquas in ſanguinem verte runt.ee ranas ſuper terrã ꝓduxerũt Ecce igitur ex ſacra ſcri ptura veteris teſtamenti clarere. ꝙ malefici adiutoꝛio de/ monum aquas turbarunt.quia eas in ſanguinem verterunt et agros pꝛediaqʒ ranis confuderũt ꝓtem libre pᷣmo Job. capi.p.legit᷑.ꝙ dya bolo ꝓcurãte.ventus vehemens ir: nit a regionẽ deſerti.et cõcuſſit quattuoꝛ angulos domus.q coꝛ⸗ ruens oppreſſit liberos Job et moꝛtuiſunt.ecce ꝙ dya bolꝰ Peee ſua geren uocauit.pueroſqʒ oppᷣſſit.dicit᷑ etiã eodeʒ ibꝛo dyabolũ fulmina ignis pꝛouocaſſe: Dicit enim textus JIgnis dei cecidit de celo.et tactas oues pueroſqʒ conſump ſit. Item Joh. in apoca. ca.vij. ait. Poſt hec vidi angelos ſiã tes ſuper qttuoꝛ angulos terꝛe.tenentes quattuoꝛ ventos terꝛe.ne flaꝛẽt ſuꝑ terꝛã.neqʒ mare.neqʒ; in vllã arboꝛẽ:⁊ vi dialterum angelũ aſcendentè ab oꝛtu ſolis hñtem ſignũ dei viui.⁊ clamauit voce magna.qᷓttuoꝛ angelis quibo datũ eſt nocere terꝛe⁊ mari dicẽs:nolite nocere terꝛe neqʒ mari.neq;ʒ arboꝛibo quouſqʒ ſignemꝰſeruos dei in frontibo Sig mundꝰ Doctoꝛ qͥ ſunt illiq̃ttuoꝛ angeli quibo Johes ait eſſe datũ vt poſſint nocere terꝛe& Ulricꝰ Sũt dyabo li Sigmũdꝰ Appellat᷑ ne dyabolꝰ:angel? TII ricus Ita.nã dyabolꝰ ibidẽet etiã alibi ſepiꝰ angelꝰ ðꝛ.qꝛ etiã miſſus a deo.vt ibi dic gloſa oꝛdinarial ꝰ ̊᷑Sigmun dus Forte Johes hec in ſpũ vidit.dãs nobis ſue viſionis exemplal & CLunradus digniſſime pnceps nõ opꝰ eſt ex emplis. dũ res ante oculos facta exiſtit.vt audiſti a malefi/ cis corã pharaone.⁊ a geſtis Job Si igit᷑ hec facta foꝛe legũ tur.igit᷑ et iã fieri poſſe.qᷣs dubitat Ulricus de illo paſſu in fine ex poſt clarius loquamur De nocumentis et moꝛbis hoiĩbo et infantibo illatis en a liij — . 0 *T 1 PSigmundus Quia be coꝛruptione et turbati one elementoꝛum nobis ſermo eſt.non iucompetenter querẽ dum duximus Si. etiam homini bus et maxime infantibꝰ moꝛbos inferꝛe.et adiutoꝛio demonum eiſdem nocere poſ⸗ ſint¶ & CLCunradus Anudiui a pleriſqʒ mulieribus quomodo pueris incunabulis iacẽtibus varie egritudines acciderunt. nunc quippe illi puero naſus apparuit curuatꝰ nunc alt eri oculus erutus.quodqʒ maledicte mulieres quã doqʒ compꝛehenſe aſſeruerunt in toꝛ ruraqʒ recognouerũt ob inuidiam parentum ſe talia pueris auxilio demonum ir/ rogaſſet Sigmundus Audiſti ꝙ confeſſionibꝰ tali/ bus per metum extoꝛtis nõ ſaturabor.quid igitur aliud ra tionis ſeu auctoꝛitatis in medium adducis Cunra dus Jam ſuperius pꝛo auctoꝛitate in li.pᷣ. Job cognoui mus ꝙ dya Wiukands emſcemn, ventütn pꝛonocando op/ preſſit.et moꝛtui ſunt.Digneris itaqʒ audire beatum Au⸗ guſtinum. xxi: li. de ciuitate dei ca.xviij. dum ait. Pꝛoꝛſus q; ſeriptum eſt graue iugum filios Adam a die exitus de ventre matris eoꝛum vſqʒ; in diẽ ſepulture:matrem omniũ vſqʒ; a deo impleri eſt neceſſe.vt ipſi paruuli per lauacrum regenerationis ab oꝛigiualis peccati quo ſolum tenebanrur vinculo iam ſoluti multa pacientes nonnulli incurſus ſpiri/ tuunm malignoꝛum paciantur. Ecce ꝙ Auguſtinus ſentit pueros incurſus demonum pati ⁊c̃. Item beatus Hieroni⸗ mus ad paulam de doꝛ mitõne breſille in epiſtola ait Quiðd cauſe eſt. vt ſepe binoli et trinoli.ac vbera materna lactãtes a demonio coꝛrum puntur ⁊c̃.Ecce igitur ſacra ſcriptura et ſanctoꝛum patrum auctoꝛitate oſtenſum eſſe dyabolum po teſtatem quandoqʒ habere coꝛrumpẽdi pueros et infantes eiſdẽqʒ nocendi Sigmundus Locuti modo ſumus de infantibus.quid igitur in ſenibus et adultis? Cun radus Multos vidimus ſenes claudicantes et contrac/ tos:qni aſſeruerunt ex maleficio illarum maledictarum ipᷣis iſtuc eu eniſſe Sigmũdꝰ Quid aũt ſentit ſcri ptura „ — —Da ‚ef yn Cunradus Pulegenda ſanctoꝛum Simonis et Jude legitur.qũo corã rege babilonie zarocht et Arpha xat malefici fuerunt conſtituti.quiipſius ſegis oꝛatoꝛes et rethoꝛes mutos et claudos atqʒ cecos effecerunt.ac viſuʒ et greſſum eiſdem denuo reddiderunt.ecce apertum teſtimo/ nium.ꝙ malefici nocere poſſunt hominibus etiam ſenibus. acclaudos et cecos facereet rurſus eoſdẽ ſanare. * Sig/ mundus Dinanqʒ oꝛatoꝛes quibus huiuſmodi male/ ficia euenerunt pagani extiterunt.et in chriſtum non credi/ derunt.hnec ſigno crucis muniti fuerunt Ulricus Prudenter loqueris o inclite pꝛinceps.quoniam in eadem legenda canitur.ꝙ poſtquã dicti oꝛatoꝛes ⁊ rethoꝛes in chri ſtum crediderunt. et per apoſtolos ſigno crucis muniti fue⸗ runt.dicti magi eiſdem vltra nocere non poterant.quãquã magi ipſi irꝛitati iterato eiſdem nocere attẽtaſſẽtx Cun radus Aie aye quomodoigitur poterat dyabolus nocere Job.qui eundem grauiſſimo vlcere percuſſit.adeoqʒ eundẽ leſit. vt in fimo iacens vix ſuſpirare potuerit.vt legitur in li bro Job et tamen ipſe Joberat vir ſanctus in voluntate dei Vtteſtatur ſcriptura ambulans. Item in legenda ſancti An thonij legiturquomodo demones eundem valde grauiter percu ſſerunt.qui tamen vir ſanctus et deo placidus fuit.ec ce ergo ex his conſtare.demones ſuper ſanctos etiam viros poteſtatem nocendi eiſdem habuiſſe. Si igitur viros ſanc/ tos.turbare potuerunt.cur igitur et alijs de quoꝛum. ſan/ ctitate nobis non conſtat nocere non poſſent. c Sig⸗/ mundus Exrx his magis atqʒ magis heſitare incipio quid igitur ſentiendum ſit audire deſidero &5 Ulricus Sine modo.pꝛope finem quid ſentiendum ſit latius de hoc et alijs loquamun Sigmundus Ex pꝛioꝛi dubio oꝛi tur aliud. Utrum poſſint hominem in cõiugali ſtatu exiſtẽ/ tem inficere et ad coeundum impotẽtem reddere Lun radus CVigdimus plures pulcros ſocios qui in coitu. paucũ aut nihil valuerũt.ĩmo quiꝓpꝛias vxoꝛes carnaliter — — edgnoſcere nõ Kotneruden ſſerentes eł maleficio hoe ipis eõ/ tigiſſe—ͤ Sigmundus O multi multa loquuntur Ulricus Pꝛofecto canones in hoc conſentiunt.aſ⸗ ſerentes per maleficia fieri poſſe vt homo qui a natura frigi dus non eſt.ad coeũdum inhabilis reddatur.itaqʒ in decre tali ſpẽalem titulum de frigidis et maleficiatis habemus. vnde Pyſmarus etiam papa.in c. Si per ſoꝛtiarias.xxxiij Pp. alt. Si per ſoꝛtiarias atqʒ maleficas artes occulto Set nunquã dei iniuſto iudicio permittente.et dyabolo pꝛepara te concubitus non ſequitur. hoꝛtandi ſunt.quibus iſta eue/ niunt.vt corde contrito et ſpiritu humilitatis.deo et ſacer/ doti de omnibus peccatis ſuis puram confeſſionem faciant ⁊c.Ecce dicit eniin textus/ pꝛeparante dyabolo concubitus non ſequitur.Et quãuis pꝛodeciſione huiꝰ dubij ad creden dum ſatis foꝛet canon.quia canonum conſtitutões ab omni bus debent appꝛobari.vt dicitur in capi.pᷣmo.de conſtitu. nihilominus tamen hoc idem aſtruunt doctoꝛes. Vnð bea tus Thomas in.iiij.ſuper ſententijs diſtin.xxxiiij.ait:ꝙ ex maleficio poteſt quis eſſe impotens ad vnam.et non ad aliã Ytaqʒ dominꝰ hoſtienſ in ſũma li bro.iiij rubrica.xvij. ð fri gidis et maleficiatis dixit aliquando maleficiantur homi/ nes ita ꝙ redduntur per ſoꝛtilegium impotentes omnibus pꝛeterquã vni. Aliquando etiam maleficiatur aveo vt nõ poſſet cognoſcere vxoꝛem ſed omnes alia Sigmun dus Animum meum hec mouent quia mira ſunt. nam cum coitus a natura nobis detur admirandũ certe erit quo/ mo do dyabolus curſum nature impedire nobis ignoꝛanti/ bus poſſit VUIncus Tam et ego vlricus ad decem 334. Gr, x Fas 17 2 „ t, eF 2 ⸗ „ 74 eenn.)X „ et octo annos in cu ria conſtantienſi cauſarum fui patronusæ adu ocatus pꝛont hodie ſum.et hniuſmodicauſas frigidita/⸗ tis et maleficij in ꝓpractica plures habui:vbi mulieres accu/ ſaba nt coꝛam iudice maritos de impotentia coeundi. Sigmundus Quidq igitur decretũ fuit in talibo cauſis.Ulricus Decreuerunt iudices viros taliter infectos medicis curie huiuſmodiiuratis oſtendere ſe de/ bere pꝛo examine medicoꝛum faciendo Sigmundus Quid inde UVlricus Itaqʒ plures comperi ꝑ me dicos curie iuratos inſpectos quos ipſi medici aſſeruerunt natura non frigidos.ſed ſoꝛtilegio maleficiatos eſſe Sigmundus Et quid ſuper huiuſmodi medicoꝛũ examine finaliter ſententiatum extitit.cc“RjiI. Ulricus Decreuerunt itaq; iudices partes ad triẽnium mutuo coha/ bitare debere opus carnis huiuſmodi attentando.quodqʒ largioꝛes in ieiunijs et elemoſinis foꝛent vt deus qui inſti/ tutoꝛ eſt matrimonij huiuſmodi maleficium ab eis auferꝛe dignaretur Uerum quia de huiuſmodi articulo opinioneʒ meam in fine cum pꝛecedẽtibus dubijs lacius declarare in/ tendo. Interim ad alia dubia te conuertere ſi velis poteris Sigmundus Quarta enimuero fuit queſtio. VUtrũ poſſint facies bominũ in alias foꝛmas imutare ⁊c. 9 1— lricus Quid tibi digniſſime pꝛinceps.videtur 5ignundus Oð nont * Alricus Quo hoc aſſeris motiuo Sigmundus Ditur enim in decre to in ca.epiſcopi:xxvi.q.v.vbi inquit textus.quiſquis ergo credit poſſe fieri.aliquam creaturã.aut in melius aut in de/ terius imutari.aut transfoꝛmari.poſſe in aliquã ſpeciẽ aut in aliquã ſimilitudinem. niſi ab ipſe creatore qui omnia fe/ cit. et per quem omnia facta ſunt.infidelis eſt.et pagano de terioꝛ:hec textus Cunradus Canoni naqʒ aduerſa rinon intendo. Sed que apud hiſtoꝛiographos me legiſſe memini recitare cupio: Quid igitur ad Virgilium dicitur qui in bucolicis egloga octaua recenſet ꝙ dum Ulixes ſu/ is cum ſocijs a troya exulando:ad circe reginam declinaſſet ipſa quoqʒ circe hoſpites tales ſuſcipiendo pocula malefica eiſdeʒ miniſtraſſet.itaqʒ ipſi hoſpites poſtquã venenata po cula bibiſſent.in animalium diuerſarum ſpecierum conuer ſi ſunt.hic nanqʒ in lupum.alter in apꝛumalius vero in leo nem & Sigmundus Ffabulam recitas. poete fin/ xerunt quibus non creditur Cunradus Ler/ te poete reijciendi non ſunt. Nam celius lactantius ait poe tas hiſtoꝛias ſeripſiſſe. Sed ſub occulto figmento velaſſe: Attamen hanc recitat HBoetius doctoꝛ catholicus in libre quarto de conſolatione.et ait Vela naritij ducis Et vagas pelago rates Eurus appulit inſule Pulcra qua reſidens dea Solis edita ſemine Miſcet hoſpitibus nouis Tacta carmine pocula Quos vt in varios modos Vertit herbipotens manus Vunc apri facies tegit Ille marmaricus lee Dente creſcit et vnguibus Hiclupus nuper additus Flere dum parat vlulat Ille tigris vt indiia Tecta mitis obambulat Sed licet varijs malis Numen archadis alitis Obſitum miſerans ducem Peſte ſoluerit hoſpitis Jam tamẽ mala remiges Dꝛe pocula traxerant Jam ſues cerealia Blange pabula verterant Et nihil manet integrũ Voce et coꝛꝑe perditis Sola mens ſtabiliſqʒ ſem Monſtra que patitur gemi O leuem nimiũ manum Nec potentia gramina Membra que valeant. lie ⸗ Corda vertere non valeat Intus eſt hominũ vigor Arte conditus abdita Pec venena potentius Detrahunt hominẽ ſibi Dira que penitus meant Mec nocentia corpoꝛi Mentis vulnere ſeuiunt Pec Boetius decurtatis metris canit Sigmundus Tametſi pꝛeclaro ſtilo Boetius vlixis ſocioꝛ umqʒ geſta re citet. heſito tamen an vera ſint. et ſi talia geſta vera ſuerint · Non mirum ſi iſtuc his hominibus accidit qui pagani fue / runt ydola venerantes. et ſtatuas demonum adozantes. vnde vᷣy abolum ſuper homines tales maioꝛem poteſtatemnm i habui ſſe cre dimus. Cum autem nas deum celi adoꝛemus et in chriſtu m credimus per quem ab imperio dyaboli libe/ n rati ſumus.vnde nobis talia contingere poſſe non exiſtimo pen „ KEKunradus Inſuper his ſimile factum audiut in⸗ Nr ſo mus arꝛat enim Appulleius. pꝛout eum recitat Augu / un ' ſtinus eidem aſini aures accidiſſe ac accepto veneno huma/ Nop no animo permanente ſe aſinum factum fuiſſec Sig/⸗ tat mund us Diyxi iam differentiꝗ eſſe inter ydola adoꝛan/⸗ faton tes et d eum celi colentes Cunradus Pꝛoceda unm mus igitur ad eos qui deum celi adorarunt. vt oſtendamus llt . eiſdem venefica arte talia pariter accidiſſe &ò Sigmũ cti⸗ “” dus Peocede igitur & Cunradus Pn hyſto Dil „* b. ‚Pri- d.. ria clementis recitatur quomodo facies fauſtiani qui pater der ſancti Clementis extitit.et cum beato Petro apoſtolo cöuer fici ſabatur per Simonem maleficum immutata fuerit.dicitur fen enim in ead em hiſtoꝛia qð cum imꝑatoꝛ Coꝛnelium centu/ ſige rionem miſiſſet anthiochiam.vt illic magos et maleficos ca ditl peret Fanſtinianus licentiam ſalutandi Apionem et Anu/ fuli⸗ bionem a beato petro pecijt. cum autem idem fauſtiniaunus miitea apud Simonem maleficum declinaſſet Jtaqʒ Simon anu Aiu biani et Appiani expoſuit quomodo idẽ illa nocte Coꝛnelün lid centurionem fugere vellet eo qᷓm audiſſet eundem Coꝛneli coꝛli um imꝑ atoris ex pꝛecepto ſc cõpꝛehend ere velle.vnde ipſe 13 Simon omnem furoꝛem in fauſtinianũ conuertere pꝛopo/ niodi ſuerit Tantum inquiens facite fauſtinianũ cenare vobiſcuʒ eaonue At ego ait quoddam interim vnguentum componam quo Ecſar cenatus faciem ſuam perungat ex eo quoqʒ vultum meũ ha lennn bere videatur Uos autem herbe cuiuſdam ſucco faciem ꝑ/ Poc unguimini pꝛius vt non fallamini de imitatione vultus eiꝰ crean Volo enim vt comphendatur ab his qui me querunt: et lu, eig ctum habeant filij eius qui me relicto confugerunt ad Pe/ 2 trum· Itaqʒ facies fauſtiniani fuit mutata. vt nemo eandeʒ 650 pᷣterquã petrꝰ cognoſceret.ad modũ qͥppe vt qͥ fauſtinianũ —— kektitett loremus bolilibe⸗ nerſtine⸗ maudint t Zugu, vohutma⸗ Digj aoꝛan- Nocega, damus Signi N uer bolocöner ri dicitur um centu⸗ lleflcosca et Anu/ kinianus monanu Lorneliß Coꝛneli ne ipſe epeopo⸗ vobilcuz nam quo nmeüba ſacieng/ Ultus e⸗ ne:cr / e nde ſinianä intuebatur:exiſtimabat Simonem magum videre Ecce igi tur ꝙꝓ permaleficas artes vir ſanctus erat immutatus BSigmundus foꝛte pꝛo tunc fauſtinianus cathecu/ minus fuit.nec dum baptiſatus a petro. vel deus hocideo permiſit.vt dolus Simonis magi pꝛoſiceret in gloꝛiam pe tri pꝛout factum fuit. æ Cunradus Quocunqʒ modo permiſſum extiterit. attamen ex hiſtoꝛia claret ꝙ facies ei/ usꝑ maleficũ immutata fuit Btein hiſtoꝛia beati Petri re citatur qð cum Simon magus ante faciem Nleronis impe/ ratoris ſtaret eius effigies ſubito mutabatur vt modo ſeni/ oꝛ modo adoleſcentioꝛ videbatur In eadem quoqʒ hiſtoꝛia legitur.ꝙ Simon magus hircum in ſpeciem hominis ſcili/ cet ipſius ſimonis mutauit.fertur enim Simonem Neroni dixiſſe.vt ſcias optime imperatoꝛ me filiuʒ dei eſſe.iube me decollari.et tercia die reſurgam Pꝛecepit ergo Nero carni fici.vt decollaret eum qui cum putaret Simonem decolla/ re.decollauit arietem Simon autem arietis membra recol/ lIigens.ſcet illa tribus diebus abſcondit.tercia vero die oſtẽ dit ſe Neroni dicens. Facſanguinem meum abſtergi qui ef⸗/ fuſus eſt.quoniam ecce ego qui decollatus fueram.ſicuti ꝓ/ miſi tercia die reſurꝛexi Nero vero his viſis obſtupuit.⁊ eũ filium dei eſſe putanuitx Sigiſmundus bone doctoꝛ quid tu affers in medium Vllricus Maioꝛum do/ ctoꝛum teſtimonia in eam rem conducentia Dicit enim bea/ ü tus Auguſtinus in libro de ſpiritu et anirma Pumana opi/ vr P=ſen nio dicit qð quadam arte et poteſtate demonum homines conuerti poſſunt in lupos et iumenta.et poꝛtare queqʒ; ne/ ceſſaria. poſtq; peracta opera iterum ad ſe redire. nec beſtia/ lem mentem in eis fieri ſed rationalem humanamq;ʒ ſeruare Hoc intelligendum eſt ꝙ demones quidem naturam non creant. Sed ſolum aliquid tale facere poſſunt vt videantur eẽ qð non eſt Hec Auguſtinus Ecce ergo ꝙ Auguſtinus cõ * ce lit qð ahquid talefacere poſſunt¶ RR Sigiſmundus Sed ſubdit vt videantur eſſe ꝙnon eſt Ulxicus i Pæni. De hoc lacius in ſolutioue finali dicemus Inſuper Kugu⸗ ſtinus in libro:xviij.de ciuitate dei ait.de ludificationibus demonum quid dicemus niſi de medio Babilonis eſſe fugi/ endum quanto enim in hec yma maioꝛem poteſtatem demo num videmus.tanto tenacius mediatoꝛi inherendum.per quem de ymis ad ſumma conſcendimus Nam cum eſſemus in italia audie bamus talia de quadam regione illarum par tium. vbi ſtabularias mulieres imbutas his artibus ĩ caſeo dare ſolere dicebant quibus vellent.ſeu poſſent viatoꝛibus vnge in iumenta illico verterentur et neceſſaria queqʒ poꝛ/ tarent.poſtqʒ perfuncta opera ad ſe redirent.nec in eis vitazʒ beſtialem fieri Sed rationalem ſeruari hec Auguſtinus Sigiſmundus Dic Auguſtinus loquitur de au/ dito alieno dicens ſea quibuſdam recitatoꝛibus audiuiſſe vnde dictum Auguſtini in hoc nihil concludit quia teſtis de auditu alieno loquens non pꝛobatUlricus Sa pienter loqueris.attamen audiamus ꝓpinquioꝛa Vincen tius in ſpeculo naturali libro tercio capi.cix.refert cuiꝰ ver/ ba hec. refert guilbelmus malmeſ berienſis monachus in hi ſtoꝛia ſua. ꝙ tempoꝛe Petri damiani fuerunt due vetule in ſtrata publica quas Auguſtinus appellat ſtabularias. id ẽ rtranſeuntes ad hoſpicia pꝛo mercede ſuſcipientes Nam ſta bularium pꝛopꝛie hoſpicium venale et publicuʒ dicitur. hee vno cõmoꝛantes tugurio/vno quoqʒ imbute maleficio.ho/ ſpiteʒ ſi quand oſuperueniebat ſolus in equum vel ſuem vł aſinum mutabant. et mercatoꝛibus vendentes pꝛecium ha bebant Quadam die iuuenẽ hiſtrionicis geſtibus victum ex igentem hoſpicio ſuſceperunt.ſuſceptumqʒ aſinum fecerũt. multum inde lucrantes per aſinum ſcilicet qui miraculo ge/ ſtium deſtinabat tranſeuntes Nam quocunqʒ modo anus frecepiller mouebatur Non enim amiſerat intellectum ſed oquelam multum inde queſtum conflauerant vetule Au/ diens hoc vicinus diues. aſinum emit m agno pꝛecio Dictũ quoqʒ; eſt ei abillis vetulis vt cuſtodireut eum.ne in aquam 5 — ſtra uuctu volut Lune⸗ viin husa cteon trus mohen Ceet fitarts muandn Nhelc uin Onibirs ſetugl/ ndemo Umn er ſemus unpar icaſeo oribus Ppor, lt; nus deau/ NW aWs 16 O ncen, hl' ver/ ol etulein 1s idi lamka rur hee ſio. ho⸗, ſuen v cumha ſeumer fecerut⸗ aculoge⸗ do dnus ctumſed mle Au/ godiai NAgarn intraret.ſeruatuſqʒ aſinus diu ab aqua.tandem in cautioꝛẽ nactus cuſtodiam in lacum pꝛoximum ſe piecit et ibi ſe diu volutans aſininam figuram perdidit.pꝛopꝛiamqʒ recepit. Lunqʒ cuſtos eius ſciſſitaretur ab eodem obuio.ſi aſinum vidiſſet ille ſe eſſe dixit famulus ad dominum retulit domi nus apoſtolicum leonem virum ſeculo ſanctiſſimum Conui cte anus idem fatentur Dubitantem papam confirmaui pe trus Damianus vir erudiſſimus.pꝛoducto exem plo de Gi/ mone mago qui fauſtianum videri fecit in figura Simonis Ecce ergo Aerrug Dannanns vir et doctor magne aucto ritatis apud papam concluſit hocfieri potuiſſe Sig⸗/ mundus Lantis hiſtoꝛijs ⁊ auctoꝛitatibus me impellis vt neſciam quoꝛſum tand em me vertam e& ¶Vllricus In fine latius ſequamur de hoc Vtrum ꝓficiſcanturad conuiuia ſuꝑ bacułũ vel lupũ equitando. 6* OH ee, 6 i . n EN 2 Sigmundus Ulterius quero:vtrum ſuper baculũ pinguedine quadam vnctũ.aut ſuper luꝑum vel aliud ani/ mal poſſint tales mulieres maledicte equita re Etan dy abo lus poſſet eas deferꝛe de loco ad locum vt bibant et conui/ uia celebrent.ſeqʒ mutuo cognoſcant atqʒ delectentur “Ulricus Audienda eſt tua opinio benigne arche dux Sigmundus Touimus ꝙ dyabolus ſpiritꝰ eſt incoꝛ poꝛalis qui non habet manus neq; ped es. nec etiaʒ alas.qui etiam non cõmenſuratur loco. quomodo igitur ho minem qui coꝛpoꝛeus eſt poꝛtare poſſet x& S Cunra dus foꝛte ſpiritus ingrediuntur aliqua coꝛpoꝛa et aſſumũt ſibi talia ad opus illud qð facere volunt apta. atqʒ tunc in illis „ coꝛpoꝛibus efficiunt id quod volunt. Nam in ſacra ſcriptu/nſe Drplra ra leg mus Daniel.vltimo.ꝙ angelus domini appꝛehedit — 1. vil Abacuchin vertice eius et poꝛtauit eum in capillo capitis 5 ſui. et poſuit eum in babilonem Ecce quãuis angeli ſpiritꝰ ſint. et non habeant manus neqʒ pedes tamẽconcludendũ eſt ꝙ angelus coꝛpus aſſumpſerit quo Abacuckcapillis te .⸗ nereet poꝛtare potuit Pic actuũ aploꝝ.viij.legitur.ꝙ ſpi-⸗ Pr⸗) ritus domini rapuit philippum. et inuentus eſt in aʒoto. Sigmundus Hoc in ſpiritibꝰ et angelis bonis poſ ſet concedi in quibus maioꝛ eſt poteſtas 5Ulricꝰ Ao⸗/ quamur ergo de malis et ſic de dyabolo Maʒ in legen da ſan) . 1 7b⸗ V ..1 cti Jacobi legiturꝙ dyabolus hermogihem conſi rinxit et li gatis manibus et pedibus eundem ad ſanctum Jacobũ de tulit& Cunradus Referam autem ego ꝙ tem poꝛ ibꝰ noſtris quibus adhuc iuuenes et mutuo in ſcientijs huma/ nitatis conſtudẽtes fuimus accidit. ante enun lapſum mul/ toꝝ annoꝝ vidi ego in iudicio pꝛouinciali ciuitatis Conſtan tienſis duos mutuo ligantes vbi accuſatoꝛ in foꝛma iuris ſeni ſcribẽs ↄtra quendã ruſticũ quẽ maleficũ aſſeruita ctõʒ pꝛopoſuit.qũo idẽ ruſticus ſuꝑ lupũ quen dã eqͥtãs obuiam accuſatoꝛi venerit.quo obuiãte ipᷣeaccuſator ſbᷣitoↄtractꝰ⁊ mẽbr lãguid fa ctꝰſuerit.itaqʒ rogãte eo maleficũvt ſaĩtatẽ iij ſibi reſtitueretr annuerit maleficus qui abiens rem aliquan/ tulum tem poꝛis tacitus continuit Uerum quia idem ruſti/ cus etiam alijs ſuo maleficio damna intuliſſe dicebatur. vñ tandem accuſatoꝛ eundem publice in figura iudicij accuſa⸗ uit Sigmundus Quid ad huiuſmodi accuſationem ru ſticus rñdit. & Lunrao“ neganit ille * Sigmuüc? ad toꝛturãfuit ne poſitus LCunrad Nõo Sigmũ/ ons Quomodo igitur conuinci potuit. unrad? ꝑ teſtes Sigmundus Quid de po ſuer̃t teſtes Lun/ radus Ipm talia facere ſciuiſſe “ Sigmũdꝰ Scire nanqʒ repꝛehendi non poteſt cum iuxta Areſtotilẽomẽs ho/⸗ mines naturaliter ſcire deſiderãt. & Lunradꝰ Bubiun xerunt nanqʒ; teſtes eundem ruſticum non ſolum talia face/ re ſciuiſſe.ſed etiã feciſſe. & Sigmũdꝰ? Quã nanqʒ cau ſam dicti allegarunt teſtes Cunradus Aſſeruerunt per eoꝛundem iuramenta publice pꝛeſcita qð ipe ruſticus male ficus etiam ipos teſtes in coꝛpoꝛe et rebus damnificauerit Sigmundus Datus ne fuerat ipi accuſatooꝛatoꝛ ad de/ fendendũ Ulricꝰ At ego tali iudicio affui ⁊ illð cuʒ grauitate et maturitatefieri vidi.ipas etiam ꝑtes duos ma gne eloquentie viros pꝛelocutoꝛes habuiſſe memini Sig mundus Qui nanqʒ hij fuerũtrg Ulricꝰ“ Cunradũ quondam ſchatz pr̃em noſtri condiſputantes.ac Vlricum quondam blarer noſtre ciuitatis pꝛetoꝛes.viros rememoꝛa tione dignos pꝛooꝛatoꝛibus habuerunt. Sigmũdus Nouiillos et prudentes cenſui Cunradus Oꝛdina rio itaqʒ iudicio ex dictis teſtium ipſum accuſatum conui/ ctum condemnari condẽnatũqʒ concremari vidi Sig mundus Queſtio iſtec aliam etiam particulam cõtinet vi delicet.ꝙ huiuſmodi młlieres quãdoqʒ conueniant.mutuo qʒ confabulentur.et bibant et ſe inuicẽ agnoſcãt. CLun radus Sic fieri ſolere vulgus clamat.ipſeqʒ mulieres ta⸗ lia confitentur.et pꝛopinqua iudicia conſeſſionis aſſignant NE Sigmundus/Nõne ait canon in capt. epiſcopi.xxvi: guan nruſti⸗ r pſi ccuſi nemm gmüch gnö, 1d; o Lun, Satre isho⸗, Gbiun ſfucc, Ben er zonge Ancri add llo aʒ os ma Sis mradu lincum nemora müdus Nedina 1conul⸗ * Sig tinet i ,mutuo (v eresti ſonnt putryi: 9.v. vbi textus. Illud etiam nonomittendum eſt ꝓ quedaʒ 2 & v⸗ mulieres ſcelerate retro poſt ſathanam conuerſe demonum cyb e VIi.- py illuſionibus.et fantaſmatibus ſeducte credunt ſe et pꝛofitẽ/ tur cum dyana nocturnis hoꝛis dea paganoꝛum. et cum he/⸗ rodiade.et innumera multitudine mulierum equitare ſuꝑ quaſdam beſtias et multa terꝛarum ſpacia intempeſte noctcꝭ ſilentio pertranſire eius iuſſionibus obedire.veluti domine ⁊ certis noctibus ad eius ſeruitium euocari Sed vtinam he ſole in perfidia ꝑij ſſent et non multas ſecum ad infidelita/ tis interitum pꝛouocaſſet Naʒ innumera multitudo hacfal ſa opinione decepta vera hec eſſe cred it.et credendo a recta fide deuia et erꝛoꝛe paganoꝛum inuoluiturt æ Cunradus Si itaqʒ iuxta verba canonis opinione decipiuntur. vnde igitur pꝛouenit. ꝙ ipſe mulieres ex alijs ciuitatibus homi ⸗ nes noſcunt.quos etiam conuiuio interfuiſſe aſſerunt et in/ ditia cognitionis ſue oſtendunt.quos tamen prius nunquã viderunt:neqʒ; in huiuſmodi ciuitatibus cum talibus pꝛius conuerſate fuerunt & UVlricus PHãc inſtantiam et ſi vr geri videatur tũ pꝛope finem huius tractatus exemplo ſan/ cti Germani ſoluemus· Sigmuudua Querendum inſuper foꝛe exiſtimo Utrũ dyabolus in foꝛma hoĩs apparere et cũ hmõi maledictis mulieribꝰ incubãdo poſſit ↄmiſeri b iiij Dyoboli . X t honmi milegit holusin. Anr ſratus ſumalea guunole erhinag .ocbol rereet domati gauid de buem bus nulcunt mundus vera ſore⸗ gzperſene unar⸗ tſle Ueu gulal mMonſen nniutt etin gttamenh cchtia duce Verum no⸗ lh ſplum der tſiceune guſtinus. mafamae ſcauciſe. bosvoct 4 α Cunradus Temo dubitat quin Dyabolin foꝛ⸗ ma hominis apparere poſſit. Nam in legenda ſancti ¶ Dar/ tini legitur.ꝙ cum Martinus mecholguñ pꝛeteriſſer. Pya bolus in humana ſpecie ſibi obuius fuit Sic in legenda ſan/⸗ Lecrrda, re. cti Anthonij legitur ꝙ dyabolus in ſpecie pueri nigri pꝛo/ . ſtratus apparuit Irem in legenda ſancti Eulogij legitur ꝙ.l. „ͤ * D, lc, Dyabolus in ſpecie pulcre mulieris eundem apud fabꝛicaz Z7 . ſuam alloque batur De Saluatoꝛe quoqʒ noſtro. Mathei H , 2e r- quarto legitur.ꝙ aſſumpſit eum dya bolus.et ſtatuit eũ ſu/x/ n g per pĩnaculum templi.⁊c̃. Vnde in hanc partem aſſentioꝛ. ꝓ dyabolus in ſpecie humana poſſit cum hominibus appa/ 1 rereet cum eis conuerſari. Legitur enim ꝙ Plato demone ato Genrners domeſtico quaſi famulo vſus ſit. & Sigmundus Sed quid de alia parte queſtionis an demones poſſint cum tali/ bus mulieribus doꝛmire et coire cum eiſdem Lunra dus Hoc nanqʒ mulieres confitentur ꝙ incubo com/ miſceantur.et quaſi ab amatoꝛibus tractentur Big/ mundus Vana mulierum opinio multa gar:ulat:que vera fore putat & Cunradus Peofecto quando qʒ perſeuerant in huiuſmodi eoꝛum confeſſione etiam cum ad mortem ducuntur:et nihil aliud vident q; moꝛiundum .* .— eſſe Terumtamen audiamus geſta alioꝛ um magis auctoꝛi HM . ſabilia Legitur eni oꝛia ſaneti Bernardi ꝙ quidã de .- b ’r ‚⸗ „*2⸗ mon ſiue incubus plunibus annis cum quadaʒ muliere doꝛ/ 2 8 miuit. etiam marito mulieris in eoedem lecto condoꝛmiente attamen hoc nephas ignoꝛante Itaqʒ tandem mulier peni/ tentia ducta volens deinceps licentiare et expellere incubuʒ. verum non potuit Unde beato Bernardo conquerens qui ipſum demonem ardentibus candelis excõmunicauit. Ac „ 1 vt ſic eundem a dicta muliere eff ngiuit Zten beatus Au/ wy . Rg 1 5 guſtinus in quindecimo li bro de ciuitate dei ait.creberꝛi⸗· dmn e ma fama eſt. multiqʒ experti ſunt.vel ab illis qui expertos ſe audiſſe affirmant. ſiluanos atqʒ faunos quos vulgo inen bos vocãt impꝛobos ſepe mulieribꝰ extitiſſe.⁊ eaꝝ appetiſſe 4 lunenis⸗ Ih., lza P et peregiſſe concubitum Item in hiſtoꝛ ije arcturi regis bri · marl tãnie ſepius leguntur huiuſmodi accidiſſe. Sigmun W dus Quid igitur reſpondeturad auctoꝛitatem Caſſiani Kae qui ait. Nullo ergo modo credendum eſt ſpirituales natu/ ac ras cum feminis carnaliter coire poſſe.am ſi hoc aliquan/ * do poſſet fieri:quomodo nunc vel nunquã vel raro videre/⸗ win mus aliquos ex eoꝛum concubitu de mulieribus abſqʒ viri/ W 4 li ſemine naſci, cum pꝛeſertim conſtet eas libidinum ſoꝛdi/ W bus ad modum delectari..quas pꝛocul dubio,per ſe emetip/ gnr ſas potius qm hominibus exercere mallent Si illð vllo mo d do effici poſſet · Hec ille. x&s Vilricus Pec auctoꝛi/ tdeil tas inducit nos ad aliam queſtionem: an videlicet ex coittu anr demonum enm mulieribus patrato poſſint naſci puer vnn An ex coitu demonũ cum D mulieribus patrato poſ/ Nv ſint naſci puer. diebt KCunradus Tritum eſt ſermone pꝛouerbium er hu nuſh iuſm odi coucu bito filios natos eſſe.quos vulgus abiectos hRie nominat.qui etiam alamanico ydeomate wechſelbalg ap/ loyt pellantur: vnde fabulatur a quadam Meleſina incuba. daue erds cuſdam comiti ad heſiſſe dicitur. plureſq; filios ex ea natos “ fuiſſe At vnumquẽqʒ huiuſmodi filio:uʒ aliquid pꝛodigij in mem bris habuiſſe Illum nanqʒ tres oculos. alium den/ ſthhon tes aprinos contraxiſſe famaẽz. Sigmũdus fabula Upei . . 4 hec ab incerto autoꝛe oꝛta fidem non facir Cunradus ernt wrpwn; r, Lb Apud vincen tium in libꝛo hiſtoꝛiali.xxi.li:ca.xxx.nar: atur (ben woꝛtigernus rex con ſilio inito cum ſapientibus quid age har Nor re deberet ad ſui tutamen. conſilio autem ca pto iuſſit conne ions niri artifices, vt ei turꝛim foꝛtiſſimam conſtruerent Sed c,. nnen oꝑa eoꝝ tellus abſoꝛ beret.ſuaſum ẽ regi vt hominẽ ſine pre gomoe qreret et eiꝰ ſanguie lapides ⁊ cemẽtũ aſpꝑgi pciꝑet q̃i ̊ fctõ Aitpn cemẽ tũ ſtare potuiſſet.inuẽtꝰ igit adoleſcẽs cui nomen erat hunſ Nen egibrt Bigmnin merlinus.qui cũ mr̃e ſua adducitur coꝛã rege.que pꝛofeſſa ſn eſt de ſpiritu in ſpecie hominis illum concepiſſe Merlinus les nnt, autem multa obſcura reuelauit/ multa pꝛedixit futura Ape caliquan, ruit enim ſub fundamentoeſſe lacum.ſub lacu duos latere o videre dracones.quoꝛum vnus rubeus ropulum bꝛiton um. alter bſqz uir, vero albus.ſaxonũ deſignaret.et quis in conflictu ſuo alteꝝ un ſech vinceret pꝛedixit 'et Aurelium Ambꝛoſium deuicto Hen fſenen giſto et cobuſto oꝛtigerno regnaturum Ex illa enim hiſto Zyllone ria habes Merlinum ex incubo dyabolum genitum. Item eauctor, et de illo Merlino beatus Auguſtinus et ceteri doctoꝛes t ercoln faciunt mentionem Sigm und Quid igit ſentiũt er de Merlino doctoꝛes ¶ Ulricꝰ pꝛope finẽ tractatus latius explicabitur nunc ð illa particula incuboꝝ amꝑlius 2ę pꝛogrediamur Gloſa oꝛdinaria ſuper ſexto capitulo SJSZbp: P r„PPI bᷣmo libro.vbi textus ait.gigantes autẽerant ſuꝑ terꝛam in diebus illis. poſtquã enim ingreſſi ſunt filij dei ad filias ho minum. illeqʒ genuerunt iſti ſunt potentes a ſeculo et virifa nh moli hec fertug. Alaln aufem de uper dicit Mon eſt incre / ge En dibile ab hominibus non ab angelis vel quibuſdam demoni D bus. qui mulieribus ſunt impꝛobi eiuſmodi homines eẽ pꝛo s P creatos.quia poſt diluuium coꝛpoꝛa non ſolum viroꝛuʒ ſecd endt ae et mulierum incred ibili magnitudine extiterunt. hec gleſa. tunoe Sigmüc? Mirabil hec foꝛet gloſa Si dyabolꝰ poſ . ſet pꝛocreare puerosc Tlricus/ Joſephus iudeoy no) , f'ly) GES uun dn bilis pꝛinceps· vir vtiqʒ multaruz rerum diſertus.quẽ etiã füuin Pieronimus laudibus effert hoc idem ſuper illum paſſuʒ dus ſcribens aſſerit illos ex ↄ cubitu ſpũum ĩcuboꝝ cũ mlieribꝰ en patratonatos fuiſſeæ Cunrad“ Adduc etem ꝓpin/ r,I. v. ude qunioꝛes hiſtoꝛias Ganfridus anthioſiodorus ſcribit Sedur ). ” lt conne enndem Tlincentius in naturali libꝛo tercio recitat.dicens vennn, n, eOed, quomodo quidam decanus ſacerdotum cum ſoꝛoꝛe ducis ni ſnee Burgungie regi cicilie rogerio deſponſata aliqu amdin re kibuß gnum eſt inha bitans ibi certiſſime comparit.qð narꝛabat onnccar iuuenis quidam ſtrennuus. et natandi arte ꝑitus circa cre/ tS e. puſculum noctis lucente luna in mari balneans mulierem poſt ſe natantem per crines apprehẽdit.tanquã vnum ex ſo⸗/ cijs qui eum vellet mergere. eamq; alloquens nullum ver/ bum extoꝛquere potuit. opertamqʒ; pallio in domũ eam du xit. et tandem in vxorem ſolenniter accepit Increpatus ali/ quandoa ſocio quodam ꝙ fantaſma accepiſſet expaueſcens eripuit gladium minatus eſt in conſpectu eiuſdem mulier filium quem ex ea ſuſceperat interfecturum niſi illa loquere tur et diceret vnde eſſet Que ve inquit tibi miſero vtilem ꝑ dis vxoꝛem.dum me cogis effari Tecum eſſemet tibi bene foꝛet ſi iniunctũ mihi ſilentiũ tenere permiſiſſes unc autẽ deinceps me non videbis et mox euanuit. Puer autem cre⸗/ uit. et marinum balneum frequentare cepit. Tandem vna dierum fantaſtica illa mulier coꝛam multis eundem puerũ in eiſdem fluctibus occurꝛentem rapuit quem ſi verus fuiſ- ſet mare ad litus expellere debui ſſet.hec illet Sigmun dus fuit igit᷑ne talis puer verus vel fantaſticꝰ Enn radus Ex hiſtoꝛia depꝛehenditur.ꝙ talis puer comedit bi bit ambulabar. et multis annis educatus fuitt & VIlricꝰ pꝛo quo Merlinus et hic puer habiti fuerint ppe finẽ enu/ damus.nũc interim ad alias huiuſce rei hiſtoꝛias pergamꝰ —☛ Sigmunqus pergeigitur * Eunradus Deli mandus quarto libro quẽ Uincentius refert pariter narꝛat —— culius verba hec ſunt. in colonienſi dy oceſi famoſum et ima/ ne pallatium reni finminis ſuꝑeminet. ꝙ iuuamen nuncupa tur. vbi pluribus olim congregatis pꝛincipibus impꝛoui⸗ ſo aduenit nauicula.qᷓm tollo alligatam cignus trahebat ar gentea cathena Exinde miles nouus et incognitus omnibꝰ exilijt Et cignus nauem reduxit Miles poſtea vxoꝛem du/⸗ xit er liberos pꝛocreauit Tandem in eodem pallatio reſidẽs et cignu m inſpiciens aduentantem cum eadem nauicula et cathena ſtatim in nauem ſe recepit et vlterius non com/ paruit.ꝓgen es aut eius vſꝗʒ; hodie perſeuerat.hec hemliã⸗ dusen Sigmũdus Quãquã hmõi hiſtoꝛiaꝝ autores gruues ſulſee uiadi ſoluere⸗ pꝛogte. turapt rudus ttiamf ſorne⸗ nultat muclis ttommn dioden sen dus Glnl W lys fu logirt tves dohon ſede tſtcont cnlinſe r ſcel numc gerijcc fumnlid fomt Agere tnccle in mulleren umerſt graues ſint. graue tamen non minus eſt credere talia facta lun ver fuiſſe et ſi facta.quomodotalia intelligenda veniant Etem Weande quia dicis te in fine huiuſmodi dubia pꝛo tua capacitate re/ Patnsgl ſoluere quantum poſſis velle.ideo ad vlterioꝛem queſtionẽ naleta pogredioꝛ Tlidelicet vtrum Strige et malefice poſſint fu in muler tura predicere et ſecreta pꝛincipũ cõſilia reuelar Kun lan, radus Audimus ꝗ)erlinus multa futura pꝛedixit qᷓ pytleng etiam facta ſunt pꝛout ex hyſtoꝛijs deprehendimus. Item tibibene nonne Balaam vt teſtatur ſcniptura ariolus fuit extamen 1 —„— lucmi multafutura pꝛedixit. Item nonne dyabolus in ſpecie Sa EhE Nten e/ muelis ad pꝛouocationem phitonice mulieris pꝛedixit zul 1 den du et omnem eius familiam in bello caſurum qð factum fuit ut rEE„ enhii dicitur Regum pꝛimo cecidit enim Saulet Jonathas fili Nausfvid us eius et familia ſua in bello et moꝛtui ſuntł Sigmũ Oignun dus MNonne futuroꝛum cognitoꝛ ſolus eſt deus ſecretorũ In qꝗʒz inſpectoꝛ qui eſt pꝛima cauſa et pꝛimus motoꝛ omnium. comeckt AUlricus Eſt nanqʒ. ſed nibhilominus tamen dyabo/ UIlus futura pꝛedicere poteſt. Uidemꝰ enim ꝙ medici⁊ aſtro/ Eſinieni logi ⁊ alij ſapienteu homines ſeꝑe futura pꝛenoſticant. pergamn Sigmundus Quãuis futura pꝛ edicunt. tamen nõ dus De eſt neceſſe.vt ita eueniant.vnde neceſſario futura pꝛedicen/⸗ emett do non concludunt TllIricus Recte arguis colen diſ n einn ſime domĩe pꝛinceps qꝛ oĩa ſunt in poteſtate dei cuiꝰ nemo puncupa eſt conſilianius niſt ipſe ſibi & Sigiſmundus Uellẽ inprol enim ſcire quomodo dyabolus futura pꝛedicere põt Vrxri — 2 rchehata, cus ¶ Audi verba beati Auguſtini in decreto poſita: in ca/ .3 1 Py 36 7 s onnnib pitulo. Sciendum. xxxvi.q.iiij.vbi textus. Sciendum eſt —. G rorenn dir anceſſe naturam demonũvt aerij coꝛpoꝛis ſen ſus terꝛ eno/ D / — . Nrio feidis rum coꝛpoꝛũ ſenſum facile pꝛecedant celeritate.et pꝛopter naialte aerij coꝛpoꝛis ſuperioꝛem mobilitateʒ.non ſolũ curſus quo/⸗ zlon on/ rumlibet hominũ vel ferarum. verum etiam volatus auiuʒ echenlii⸗ incomparabiliter vincunt.quibus duabus rebus quantum r altoren ad aereum coꝛpus attinet pꝛedici.hoc eſt acrimonia ſenſus et celeritate m otus. multa ante cegitata pꝛonunciant. ꝗ ho/ mines pꝛo ſenſus terꝛeni tarditate mirentur Acceſſit et de monibus per tam longum tempus.quo eoꝛum vi e um tempus. quo eoꝛum vita pꝛoten/⸗ ditur rerum longe maioꝛ exꝑientia.quã poteſt radunbas pꝛopter breuitatem vite peruenire.per has efficacias.quas aerij coꝛpoꝛis natura ſoꝛtita eſt non ſolum multa futura p/ dicunt demones verum etiam multa faciunt.que q m homi nes dicere aut facere non poſſunt:eos dignos quii ant. et quibus honores diuinos defe raiſ batnantrf init, gãte marime vicõ curioſitatis ꝓpter amoꝛem felicitatis fal/ ſe atqʒ ter:ene.⁊ excellentie tempoꝛalis Nunc quia de diui natione demonu m queſtio eſen ibꝛunum ſciendum eſt illos ea plerumq pꝛenunciare que ipſi facturi ſunt Accipiũt em̃ ſepe poteſtatem et moꝛbos immittere et ipſum aerem viciã/⸗ do moꝛbidum reddere et peruerſis ⁊ amatoribus terꝛenoꝛũ cõmodoꝛum malefacta ſuadere de quoꝛum moꝛibus certi ſunt.qð eis talia ſuadentibus conſenſuri ſunt Suadentiba miris ⁊ inuiſibilibus modis.per illam ſubtilitatem coꝛpoꝛa hominum non ſentientium penetrando.⁊ ſe cogitationibus eoꝛum per quedam ymaginaria iuſſa miſcendo.ſiue vigilan tium ſiue doꝛmientium Aliquãdo autẽ non nunquã ipi faci ut Sed que naturalibus ſignis futura pꝛenoſcunt.que iu hoĩm ſenſũvenire non poſſunt ante pꝛedicunt.neqʒ enim qꝛ pꝛeuidet medicus:q; pꝛeuidere neſcit. huius artis ignarꝰ. Ideo tñ diuinus habendus eſt. Quid autẽ mirum Siquè ad modũ ille coꝛꝑis humani ꝑturbata vel mortificata tem/ perie ſeu bonas ſeu malas futuras pᷣuidet valitudines. Sic demones in aeris affectione ſibi notas nobis ignotas futu/ ras pꝛeuident tempeſtates Aliquãdo etiam hominum diſ Poſitiones non ſolum voce pꝛolatas.verũ etiam cogitatiõe cum ſignis quedam ex animo expꝛimuntur..in coꝛpoꝛe tota facilitate pꝛedicũt atqʒ hinc etiam multa futura ꝓnunciãt 2 alijs vicʒ mira qͥ iſta diſpoſita ig noꝛarũt Hec Auguſtinus Sigmund? Eſt igitne ipᷣis creden oũ Ulric pꝛorſus nõe h Sigmud“ Quare Ulricꝰ qm̃ ipi etiã Demões qñʒʒ fallũt᷑⁊ ec hoĩes fallũt ⁊ cipiũt¶ eꝓ Sigmũ dus Oa exẽplũ vbi fallũt· WVUricꝰ Leait᷑ in legida ſanct cgͤl vevell ſeho⸗ ſond ex vtt. chhec nio) utem por it nene tistn tonter wr⸗ plbu⸗ glion guuß ſio gu t nun denon dubio rehon byo i ſceoſ⸗ ſes met Mones ſaciunt dums tis atm fumcea lint ve apegt iſtden lgno⸗ hoten, niibus d quas Ururaß/ lhont s ſerui kur inti, tltisſal⸗ dediut kllos plütenn n icii⸗ nenod sten Mention ncorpor tain ſeriglun jipiſu t,gueit enimc gignur⸗ 1Sig de, le O o fatu⸗ numdi ogiratiöe pmeton pnunciit guſtinus Ud ſißteni Oigma nlegidn gis babilonioꝛum aduerſus regem indo o decerta / A gis babilonioꝛ uerſus regem indoꝛum bello de ℳ Ipre nis ⁊ Juda in riſum excitatis.ait dux me timoꝛ inuaſit:vos parx intrauit iſtam pꝛouintiam. hodie intermitte pꝛofectio/ et nunciau erunt ita eſſe pꝛout apoſtoli dixerunt: Ecce ꝙ cipe quij aduerſus romanos pugnare volens deos ſuos.id ſanctoꝛum Simonis ⁊ Jude.qð cum Nardachpeinctpare) AP 4 re vellet.magos ⁊ A niolos conſuluit.vt ſuper euentu belli.⸗ꝰ reſponſa ab ydolis et demonibus reciperet. ac demones re/ O ſponderunt et pꝛedixerunt grande bellum futurum foꝛe.et ex vtraqʒ parte interfici pꝛeliantes. Poſtquã itaqʒ Nar da/ ch hec audiuit in triſticiam incidit. Apoſtolis auteʒ Simo autem ridetis Dicunt apoſtoli ceſſet timoꝛ tuus:nobiſcum nem.et cras hoꝛa tercia venient.quos pꝛemiſiſti cum lega/ tis indoꝛum qui pace veſtre ad quaſcunqʒ condicriões gra/ tanter conſentientes pactum firmiſſimum ſtabilient. Si/ mili modo arioli riſerunt dicentes duci Noli domiĩe homi⸗ nibus illis credere mendacibus aduenis ⁊ ignotis qui ideo aliqua loquuntur ne exploꝛatoꝛes teneantur Iſti dij qui nũ quã fallunt.dederunt tibi reſponſum.vt cautus et ſolicitus ſis:quid multa craſtino die venerũt nuncij qui miſſi fuerãt demones falſi extiterunt. et mendacia pꝛedixerunt.et ꝓcuł dubio ipſi demones.ſi potuiſſent.et ſciuiſſent libenter vera reſponſa dediſſent. cum illud mendacium eiſdem demoni/ — bus in pꝛeiudicium tetendit Sed quia futura ignoꝛabant. ideo ſeipſos fefellerunt: Sic itaqʒ habes ꝙ etiam ipſi demo/ nes met falluntur. Sed iſtud notandum eſt. qð cum ip̃i de/ mones dubitant de euentu coꝛum que pꝛedicunt.quid igitk 4.. faciunt cum dubitant.a e ugnſtinns in dicto capituloſciẽ ² ED „ dum Sed ne inquit aput cultoꝛes ſuos pondus auctoꝛita⸗ RMU tis amittant.id agunt vt interpꝛetibus ſuis ſignoꝛum ſuo/ rum coniectatoꝛibus culpa tribuatur.quãdo ipſi deceptiſue 2 rint vel mentiti Pec Auguſtinus Sigmundus — Pone exemplum Ulricus Legitur dequodam pꝛi We “ eſt demon es ⁊ ariolos ſuꝑ victoꝛia cõſuluit qui euentũ belli ignoꝛãtes vt tñ aliqͥd rñderẽt ne futura ignoꝛare arbitrareẽ= 3 ſet. Unde igitur ambi dixerunt romanos te vincere certum habe. poteſt autem ac/ cuſatiuus ille te varijs modis cõſtrui.ita vt ſi ipe dux roma/ nos viciſſet conſonum reſponſiõi fuiſſe Si veroa romanis victus fuiſſet reſponſioni imputari demonibus non potuiſ gua obſcuritate re hanſa lolent dare. 3 Item ſepe etiam ꝓ ſua eoꝛum voluntate fallunt. et menda/ * cia dicunt.quoniam pleni ſunt inuidia.et gaudent dum ho/ mines in erꝛoꝛem mittuut et decipiunt Unde periculoſum eſt eiſdem credere.quoniam neſcit homo.quando ipſi fallũ/ tur. vel fallere pꝛo eorum conſuetudine nos volunt Sic ita qʒ clementiſſime pꝛinceps habes quando ipi ſecreta ſcire et futura pꝛedieere poſſunt. Et qð fides in eoꝛum dictis po⸗/ * nenda non eſt. quia in eis non eſt veritas? *5 Sigmũdus Satis iam ſatis dubioꝛum noſtroꝛum occaſione vos hinc inde allegantes audiuimus. nunc noſtri pꝛopoſiti mens fi/ nem determinationis appetit/quid igitur tu ſentias placet yt detegas ¶VAlricus Que igit᷑ dubia reſolui cupis An poſſint pꝛouocare demo nesg randines et tonitrua Sigmundus Utrum igitur demones et homines miniſterio demonum poſſent turbare aerem pꝛouocare grã/ dines nocere terꝛe atqʒ hominibus moꝛboſqʒ inferꝛe.et ſeu hominem ſterilem facere. lricus Dico ꝙ non poſ/ ſunt.niſi quãdo.et quibus.ac in quantum.a deo ex cauſa ma ieſtatem ſuam monente eiſdem conceditun & Sigmun dus Buper quo fundas hanc concluſionẽ Ulricus 750 mimnae-ſE. GBuper pꝛius deductis: Inſuper Johãnes damaſcenuslli. rcy Lre ꝗ. ait. non habent demones virtut:s aduerſus aliquem niſi tantur.et nen aſlurauru in guacun z volunt ſanren bm yFyvjymaginem id eſtfantaſiam: Irem Gꝛegoꝛius in Oyalogo. Pra car. Hlibrotiſealt, abl. qʒ3 raon Ure⸗ dei conceſſione nullã habz rn poteſtatem contra hominem malignus ſpiritus.qui etiã in poeaꝛ cos tranſire non potuit.niſi permiſſus Sigmun / dus Quid eſt hoc dicere in poꝛcos tranſire non potuit. nornn ilrieneig ineuanse io legitur ꝙ cum chriſtus de⸗/ moniacum curaſſet.et multas legiones demonum ab eo eie ciſſet petiuerunt demones licentiam a domino vt poꝛcos in ggregdi poſſent.qua data intrauerunt poꝛcos et in mareirꝛue runt.⁊c.Ecce ꝙ demones non audebant poꝛcos intrare.et eos moleſtare.niſi pꝛius a deo obtenta licentia ecæ Sig⸗/ mundus Lognoſco itaqʒ qð cum eiſdem a deo permii/⸗ — ſum fuerit.ꝙ ex tunc nocere poſſunt Ulricus Re R gr— i- cte cognoſcis: vnde ait PHieronimus ſi uper pſalmutmirrriii . 2 Itaqʒ de quibuſdam in pſalmo dicitur.fiat angelus domi/ / 3 ni.perſequens eos id eſt dyabolus.ſeu ſpiritus malus.quia dominus creauit illũ et in ſua habet poteſtate. Ecce ex hoc habes ꝓꝙ ſepe deus concedit dyabalo vt perſequatur homi/ Ine ien beatus Auguſtinus de diuinatione demonum. . — 1 a deo diſpenſante concedatur.ſicut in Job.et in poꝛcia.per⸗ miſſione vero dei facta.et ſoꝛtitudinem habent.et tranſmu/ cipiunt autem ſepe poteſtatem. et moꝛbos immittere et aerem viciando moꝛbidum reddere.et peruerſis malefa / ſees gri, ſen w m nun ficne oli. hi en mnu/ in go⸗ nd⸗ nigin Unun lit, ls de eoele coos in irue art mi/ rtiig domni gin crhoe fhomni/ um. nitrere ulelu/ eta ſuadere Nam beatus Auguſtinus in lro detnntate c⸗ rp ⸗f; 3 iij. ait: Ex ineffabiliautem dei potentatu fit poſſent ma⸗/ li angeli.ſi ꝑmitterent᷑.ideo vero non poſſunt.quia non per/ mittuntur· Sigmundus cum autem demonibus ta lia facere a deo permittitur.poſſunt ne tunc pꝛo eoꝛum libi/ to facere.quantum volunt VIlricuis MNon. niſi tan , tum. quantum eis facere permittitur: et ideo Auguſtinus codem loco in librotercio de trinitate ait.ideo non poſſunt. x quia non permittuntur Subiungit etiam dicens.neqʒ em alia occurꝛit ratio:cur magi non potuerunt facere ciniphes. qui ranas ſerpenteſqʒ fecerunt niũ quia maioꝛ aderat pꝛohi bentis dei dominatio.per ſpiritumſanctum.qð etiam magi confeſſi ſunt dicentes.digitus dei eſt hic ⁊c.pꝛout Exo.ca/⸗ +T2* A tulo Eueeitun: Linde Johannes Chriſoſtimus ſuper 2 2 Watheul ibꝛo pꝛimo ait.homines autem non quantum jiyler 7 vult temptat dya bolus.quoniam quantum ad ſe nunquaʒ ceſfaret a temptatione.neqʒ enim habet alinm actum. non enim manducat.nec doꝛmit.nec aliud operatur.niſi vt ten/ tet:fallat.et ſubuertat.hic cibus illius eſt. Ecce ergo ꝙ Jo „— =* £₰ dus ait: Demon ntur eti/ am artes magice quibus tamen tam poteſtas q̃m ſcientia a deo data eſt. vel ad fallenduzʒ fallaces ſicut egiptios.⁊ eti⸗/ am in ipſos magos data eſt.vt eoꝛundem ſpirituum opera/ tione viderentur admirandi.a quibus erant damuãdꝛĩ.vel ad monendum fideles.ne tale quid facere pro magno deſi/ derent. vel ad exercendum ſeun pꝛobandum iuſtoꝛum paciẽ/ tiam. Nec putandum eſt demonibus hanc rerum viſibiliuʒ materiam ad nutum ſeruire.ſed deo potius.a quo hec pote/ ſtas dature& Sigmundus Nunc ſi poſſibile foꝛet de⸗ ducere.cuperem ſcire quando deus gloꝛioſus demonibus hãnes Chriſoſtimus dicit non quantũ vult ⁊c.temptat ⁊c̃. wNS1j — Vnge in libꝛo.ij.ſententiarũ diſtin·vij. Petrus Lumbar/!? tn- 7 utem ſcientia ac virtute exerce M concedat et permittat nocere terꝛe et hominibus. ac ſub uer tere aerem et aquas ⁊c. c& Ulricus Grauis ẽ hec E i D D z. 4 dgqueſtio quis enim nouit dei voluntatẽ.vnde clamauit apo/ Pars 2εα ſtolus Paulus ad romanos. xi O altitudo diuitiarum ſa/ 1 pientie et ſcientie dei. qm incompꝛehenſibilia ſunt iudicia Dei et inueſtigabiles vie eius.quis enim cognouit ſenſuʒ do/ mini.aut quis conſiliarius eius ſuit.aut quis pꝛioꝛ dedit il li et retribuetur eit & Sigmundus Et ſi arcana cunc/ ta dei inueſtigare non liceat.loquamur tamen quantum no/ bis ab alto de gratia conceditur. ?· Ulricus Dico itaqʒ.ꝙ ſepe numero aeris perturbationem tempeſtates to/ nitrua et alia abſqʒ miniſterio demonum poſſefieri.ex diſpo ſitione naturali planetarumqʒ motu. diuina bonitate aſtra curſus ſuos agere permittente.et de illis cauſis ſatis philo/ 5 . . ophi tractant. pꝛout Areſtorlles in lihꝛin metheororũ ſcri⸗ vit Sigmundus De hoc non eſt dubium:quin na turali motu talia fieri poſſint Sed queſtio eſt quando dya/ bolo concedatur hec faciendi poteſtas Ulricus Miſericoꝛdiſſimus dominus deus qui ſingula ſua pijſſi/ qʒ talia permittit.in penam coꝛrectionis peccatoꝛum.quã/ Doqʒ in tentationem augmentandoꝛum meritoꝛum. quãdo qq in pꝛodigium future gratiarumactionis? & Sigmũ/ ricus Quandoqʒ ſcienter. qñqʒ ignoꝛanter Sig mundus Quomogo ſcienter Ulricus Ut cum N — PR homines puniuntur manifcſte.ſcienter aſpiciũt pꝛopter de⸗ „ R 2 me et Gomoꝛre ſubuerſione. ſe ob peccata eorum punitos 7 fuiſſe Sic etiaʒ cum cunctis videntibus A byron et Datan terꝛa abſoꝛbuit Sigmuudus Sed quomodo Oò”MUM ignoꝛanter ?· Vllricus Hic punctus reſpicit pꝛeſen/ catum per angelum: quandoqʒ; per hominem. quandoq; ꝑ vyabolum· Sigmundus pꝛebe vbi per ange/ 2,ε2α lum coꝛrexeritUlricus Diciturenim Ilaie. xxxvij⸗ 5„ 5 1e ſima pꝛouidentia ob vtilitatem hominum diſponit.quando dus Quomodo igit᷑ deus peccata in hoc punit Ul/ licta ſe punitos fuiſſe. Sic cognouerunt homines in Sodo tem materiam.ignoranter itaqʒ.quandoqʒ deus punit pec 7 ſus gint ſun cide niu fun per ter ga bue⸗ gzin mor mu tus infi hee hi N cum Sennacherib veniſſet ad obſidendum hien ſalẽ egreſ ſus eſt angelus de mi et percuſſit in caſtris centum et octua 4 dn ginta quinqʒ milia viroꝛnm.ecce itaqʒ qð deus per angeluʒ No ſuum puniuit ſuperbiam aſſirioꝛum tot milia eorundem od * n cidendo Sic etiam duriciam pharaonis et egiptioꝛum pu⸗p r vo r H. niuit per angelum omnia pꝛimogenita egipti interficiendo. R Bigmundus Quomogo autem punit per bomies „. o. Uricus Exempla plura habes ĩ capitulo remittüut. . 1/ iij a. inver phcnotandumac. taqʒ populus hebreo/⸗ 3 H4 bo frum per Nabuchodonoſoꝛ. Item per Anthiochum. Item . n per Litum et ve ſpaſianum punitus eſt. ⁊c̃. Dicit enim ibi .- l, textus Aſſur id eſt Sennacherib. erat virgafuꝛoꝛis domi. quia per eũ innumeras gentes diuina iuſticia flagellare dil/ voſuit Sic attila rex hy morum flagellum dei ſeſe nomiauit du tem Subiungit textus.ipſe vero Aſſur non cognouit qꝛ 3 in ſuperbiam elatus victoꝛiam quam aſſecutus fuerat.non iſſt diuine potentie.ſed ſuis viribus attribuit. Vnde contra eił⸗ and us ſuperbiam loquitur dominus.nunquid gloꝛiabitur ſer/ ui⸗ ra contra eum quiſecat. aut exaltabitur ſecunis contra eum . do. qui cedit in ea. Nectextus in ca. dicto capitulo remittũtur. 2 1. v d. dH xxiij:q.v.c& Sigmundus TMuncad terciam ſpecieʒ ſiPpr 1yS8. UON licet quomodo per dya bolum punitUlricus Et E, G* hec ad materiam facit. Audiuimus enim ſupꝛa in pſalmo ſupꝛa pꝛophetam dicentem.fiat angelus domini id eſt dya 4 deo. bolus perſequens eos ⁊c.cum alijs enumeratis auetoꝛitat · do. bus.et ita aff ligitur quandoqʒ peccatoꝛ in coꝛpoꝛe.quando tos qʒ in rebus.in coꝛpoꝛe videmus toꝛqueri energuminos de, „ K& ana moniacos et obſeſſos. Sic etiam videmus pꝛopter peccata r=P rern noco multas infirmitat es homines contrahere Etideo dixit tex/ ⸗D cſen tus in capitulo cum infirmitas de peni ·et remiſſ.v liait. cũ r. infirmit 8Dco: poꝛalis nonnunquã ex peccato pꝛoueniat. di/ c cente domino languido quẽ ſanauerat vade et noli ampliꝰ Peccare.ne deteriꝰ aliqͥd ↄtingat.pñti decretoſtatui m' et p nui cipimꝰ medicꝭ coꝛꝑm.vt cũ eos ad ĩfirmos vocari ↄtigerit iij K. 371 ipſos ante omnia moneant et inducant vt medicòs animaꝝ aduocent.vt poſtquã fuerit homini de ſpirituali remedio pꝛouiſum.ad coꝛpoꝛalis medicine remedium ſalubrius p⸗ cedat.cum ceſſante cauſa ceſſet effectus ⁊c.hec tex: Exemplũ habes de Nabuchod onoſoꝛ ge babilonioꝛum quipꝛopter peccatum ſuperbi tantis calamitatibus mentis et coꝛꝑis af ectus fuit.vt quad rupes incederet bouem ſe foꝛe arbitra/ tus gramina comediſſe dicitur ⁊c. Unde ſnccedit tex.in ca Bine Si per ſoꝛciarias.xxrxiij queſti.p.vbitex. Si per ſoꝛ/ larias atq; maleficas artes occulto: Sed nunquã iniuſto deiiudicio permittente et dyabolo pꝛeparante concubitus non ſequitur ⁊ c. Ecce canonem determinare qð occulto dei iudicio.pꝛocurante dyabolo.homo maleficiari poteſt Et ſic habes. ꝙ deus inferendis penis vtitur dyabolo p miniſtro: Sigmundus Quomodo igitur malefici mulieres aſſerunt et credant ſe ipſas talia facere.videlicet turbare ae rem. pꝛocreare tempeſtates.moꝛbos inferꝛe hominibus Ulricus Ipe dumtaxat pꝛo earũdem ſtulticia ſe ta/ lia facere credunt.et tamen ſua credulitate decipiuntur. Sigmundns vt quomodo Ulricus Nam cũ vt dyabolus ex motu elementoꝛum cognoſcit mutationẽ geris et tempeſtates fieri debere.quas tamen ipſe dyabolus vt ſupꝛa diximus faciliꝰ⁊ cicius qi homo pꝛeſcire poterit VUVel cum diuina permiſſione aliqua plaga et peccatoꝛũ coꝛ rectio:ſuper terꝛaʒ iuſto dei iudicio cadere debet.cuius qui Dem plage et coꝛrectionis ipſe executoꝛ diuina pꝛouidẽtia deputatur.ita vt huiuſmodi plagam pꝛenoſcit futuram. ex runc cõmouet mentes huiuſmodi maleficarum mulierum. aliquando eiſdem perſuadendo. aliquando ob inuidiam: quã tales ſcelerate mulieres aduerſus pꝛoximum gerunt in vindictam mouendo, eaſdem ſolicitat.quaſi ipſas młieres doceat.huiuſmodi tempeſtates et aeris turbationes pꝛouo care* Sigmundus Quid faciendum igitur eaſdem oocet. aut quomodo ipſas inſtruit vt ipſe mulieres huiuſ/ mogdi incõmoditates pꝛouocent et ſuo maleficio perficiant. D 4 D 1 6 N N N dutk na/ inaa fſor, luſto ſcls 5d ro lure⸗ Mene s Nſety r, fuun Ntione bolos onent ico gqut ditia n & erun. dlar: runein iens prono ſden hutuß cant. ꝘR Ulricus Conſulit et docet eas alrquid ſtultum 2 fa tuum facere.Et quod ad huiuſmodi factum nihil pertinet. ° Sigmundus Siſtultum. quid igit eos docet:vnð nanqʒ pꝛouenit:qð poſtquã mulieres huiuſmodi documen ta ſequuntur. pꝛo earundem voluntate tales tempeſtates ſuccedunt:et eueniunt VUlricus Ecce cum dyabol pꝛeuidit vel ex curſu nature.et elementoꝛum. vel ex permiſ ſione diuina ſuper aliquã terꝛam plagam iĩfigere debere ſibi qʒ poteſtatem faciendi conceſſam eſſe:et ſic hui uſmodi euen tum alias futurum foꝛe nihilominus tamen vt mulieres hu iuſmode ſcelerate credant ſe ex doctrina dya boli talia effice redDyabolus inſtruit eaſdem vt quãdoqʒ accipiant lapides ſilicis. et verſus occidentem poſt tergum pꝛoijciant. aliquã do vt arenam aque toꝛrentis in aerem pꝛoijciant.aliquãdo ꝙ in vna olla pilos poꝛcoꝛum buliãt.aliquado ꝙ trabes vel ligna in ripas tranſuerſaliter collocent.et ſic de alijs fatui/⸗ tatibus.et tamen talibus faciendis cõmuniter dyabolꝰ pꝛe/ figit eis diem ⁊ hoꝛamvnde fatue huiuſmodi młieres dya boli doctrine credentęs:talia ⁊ alia his ſimilia faciunt. Ita qʒ poſtquã ipſe iſkerunt at ſuccedentibus tempeſtati bus grandinibus ⁊ alijs incõmoditatibus quas dyabolus alias in tali tempoꝛe nouit.vt pꝛemiſſum eſt.pꝛofuturas.ex tunc credunt ille ſcelerate fatue mulieres euẽtus huiuſmo/ di ex facto eoꝛum pꝛoceſſiſſe.cũ tñ talia eoꝛum facta non poſ ſent vnicam guttam prouocare verum ex poſt ipᷣe huiuſmo/ di mulieres gratificantur dyabolo adoꝛantes eum et ĩmo/ lantes ei.acolocauſtomata vel quid aliud eidem offerentes MNam quis tam ebes mentis eſt.qui credere poſſet.ꝙ ex hu/ iuſmodi fatuitate et mulierum ſtulta operatõne.vna taʒ in menſa ſpera aeris. et alia elementa deberent comoueri. in tã tum. vt grandines ⁊ fulmina pꝛouocarentur· Digmũ dus Sed quid ad hoc dicis: videmus nanq; vnam totaz ſepe terꝛam periclitari.in qua non omnes homines delique runt. c Ulricus Sepe iuſtus perit cum impio. Sic etiam quis punitur pꝛo alio Nam geneſis tercio ees Y- ‚I5 *7 dum Sodoma⁊ Gomo:ra pꝛopter peccatum ſubmerſe fu . . erunt. certe pariter alie ciuitates cum eis periernnt pꝛopter H. „ „ 1 vicinitatẽ vt Segoꝛ et Jegoꝛ.et tamẽ hee ciuitates nõ pec/ —aauernnt Sic regum ſecund o videmus dum Dauid coꝛaz r. ron *α omino populum numerando peccaſſet. quod pꝛopter pec catum Dauid.·et ſic vnius hominis multitudo hominum. et ſic multa milia hominum perierunt ⁊ moꝛtui ſunt. Cum ““ auntem legimus deũ tam innumeram multit udinem homi/ num percuſſiſſe.pꝛopter peccatum numerationis vniꝰ dum taxat hominis. quomodo igitur puniet dominꝰ populum Qen e pꝛopter grauioꝛa peccata vtputd pꝛopteꝛ hereſim et blal/ ) P phefnias. cum autem tales mulieres. vt ait. textus in capi. Prin —6 . . epiſcopi.xxvi.q.v.deum abnegant.et ſe ſathane tradũt.dya vna tota villa.in qua tales ſcelerate mulieres degunt. et tol lerantur.in felicioꝛ eſſe:⁊ huiuſmod ruinam ex diuine ma/⸗ ieſtatis vltione timere habeat x& Sigmundus ¶UVlide mus itaqʒ determinacionem duarum cauſarum quibo dya/ bolus nouit futuras tempeſtates. videlicet cauſam motus aſtroꝛum. et diſpoſitionis naturalis. alteram diuine vltio/ iuſmodi nocumẽta pꝛobis et iuſtis hominibus euenerint. Ulricus Poſuimus ſuperius etiam alias vias di uine permiſſionis. videlicet.ꝙ quandoq; in temptationem inſtoꝛum. obaugmentandum meritum permittit deus. Sigmundus Oſtende. VUlricus Tonne — 4. NJob luſtus et laudans deum erat.et tamen temptauit eum bP r, Dominus in bonis. agris. armentas. et gregibus. et expoſt in corpoꝛe.dando temptandi poteſtatem dyabolo qui etiã. eum grauiſſimo vlcere pe rcuſſit. et quia in his omnibꝰ re/ pertus eſt Job paciens et humilis.vnde apud deum meru/ ᷑ iikit. Tonne beatus Anthonius heremita vir religioſus ⁊ deo rrern) ] amabilis fuit. nonſe ſeptus a dyabolo temptatus:et graui ter percuſſus. donec quaſi defeciſſent. Ac vt ſic merituz am ) Pliatum eius fuit: Legitur enim in legenda eiuſdem qð 4 — . „ 2 bolũ adoꝛantes.⁊ ſacrificia ſibi offerentes. quis dubitat.qͥn nis ſeu coꝛrectionis peccatorum. Quid igitur erit cum hu Anthonio in quodam tumulo latitante multitudo demo/ num eum ita cede varia lacerauit:ꝙ miniſter eius ð villa ve niens quaſi moꝛtuum ꝓpꝛijs humeris ad ville hoſpitium re portauit.quo audito conuenerunt vicini.et cum poſt blanc tum funeris media iam nocte doꝛmirent. Anthonius ſubi/⸗ to reuiuiſcens:vocato miniſtro ·fecit ſe in ſilentio ad tumulũ repoꝛtari.ibiq; ex pꝛioꝛum vulnerum doloꝛe pꝛoſtratus.cũ ex animi virtute conflictum demonum pꝛouocaſſet.⁊ ſtatim illis in varias beſtiarum foꝛmas mutatis ab eoꝛũ dentibus coꝛnibus vnguibus laceratus fui ſſet. Subito radius qui⸗⸗ dam lucis demones et tenebꝛas fugauit. Statimqʒ ſanatꝰꝰ chriſtum pꝛeſentẽ intelligens. dixit. vbi eras ieſu bone.vbi eras.quare a pꝛincipio non affuiſti.vt curares vulnera mea Et vox ad eum facta. Anthoni inquit.hic eram. Sed expe⸗/ ctabam videre certamen tuum.nũc autem quia viriliter di /— „ micaſti. in toto orbe te faciam nominari: Hec Tlincentiꝰ in pwcnrnKE hiſtoꝛiali libro.xiiij. recitat Athanaſium notaſſe. Unde di citur Jacobi.pmo: Beatus vir qui ſuffert tẽtationem. quia cum pꝛobatus fuerit. accipiet coronam vite łcXSigmũ ⸗/ dus oMNunc ſatis habeo.ꝙ ex facto talium mulierum neqʒ tempeſtates.grandines.ſeu alia mala fieri poſſe: Sed dũ taxat. vel ex motu naturali.vel permiſſione diuine bonitatꝭ que vel ĩ penam.vel ĩ meritum::ex ſua ineffabili pietate ralia euenire dyaboloꝝ miniſterio permittit Id circo placet itex noſtrũ ad alias queſtiones dirigere. Utrum malefici et ſtrige poſſint miniſterio demo/ num ſeipſos ac alios hoĩes „ in alias foꝛmas ſpẽrum ſeu animaltum mutare — Ulricus Ex cauſis ſupꝛadictꝭ pñt attñ appꝑ enter.⁊ ſic pſtigijs facere ß Sigmund“ Quid no e pꝛeſtigiũ 5 „ N —— “ * 1 . 5 Pruufwrmin „ „ HUlricus Ars transfoꝛmandifoꝛmas iurta apparẽ tiã pꝛeſtigium dicitur.quaſi perſtringens oculos pꝛout ait. ſidoꝛus Ethimoloiarũ libro.viij. Ita vt ipſi demones ꝑ ⸗/ ringendo oculos faciunt apparentiam. qua homo indicat rem alterius foꝛme eſſe.quã ſit. Ita vt quis videns hominẽ credit.eum eſſe aſinum.vel lupum.et tamen vnuſquiſqʒ; re/ tinet foꝛmam ſuam.quãqᷓ; oculi noſtri decipiuntur.et ad ali am ſpeciem erꝛoneo iudicio deducuntur Sic ſimon Magꝰ perſtrinxit oculos neronis et carnitices qui decollando arie tem.credidit ſe Simonem decolaſſe.in oculis ſuis miniſte/ rio dyaboli perſtrictis deceptus. Itẽ legitur ð ſancto DHa chario egiptio.heremita pꝛout recitat Uincentius libꝛo hi ſtoꝛiali.xviij.ꝙ cum egiptius quidam amoꝛe velano aliene vxoꝛis arderet.nec ad effectum concupiſcẽtie peruenire poſ ſet.eo qð illa virginitatis ſue coniugem nimis amaret.⁊ ma leficum pꝛecatus eſt vt aut ab ea ſe amari faceret. aut ama/ rito pꝛopꝛio repudiari:qui multis illectns muneribus.ſoli to ſue artis ingenio.fecit illam equam videri. Itaqʒ vir eiꝰ turbatus ꝙ equam ſuo lectulo iacentem videret ingemiſcẽs flebat.eo qð illam alloquens nullum reſponſum audire po terat Adductis ergo pꝛeſbiteris quid illa pateretur oſten/ dit. et nec ſic quidam calamitatis cauſam agnouit. Illigatã igitur eam in moꝛem iumenti ad deſertum duxit Cum iam celle ſancti Macharij ꝓpinquaret.monachi arguebant eũ cur cum equa ad monaſteriũ veniret Uxoꝛ inquit mea hec fuit.ſed in equã conuerſa. Jam tercia dies eſt ex quo cibum non ſumpſit · Qð cum ſancto Machario cuiiam deus hoc ipſum notũ fecerat retuliſſet. Uos inquit equiꝗeſtis et equo rum oculos habetis Illa nanqʒ mulier eſt.nec in illam natu ram transfigurata videtur.niſi in eoꝛum oculis.quipꝛeſti/ gij vanitate falluntur ox aquã ei benedictam infundes oratio ne completa.ſubito eam omnibus viderifeminamfe/ cit. eamqʒ refici iuſſit.et cum viro ſuo reuerti di?ẽs Nũqᷓ; a cõmumõe ſanctoꝛũ miſterioꝝ.neqʒ ab eccleſie oroe diſcedat AN. li erant perſtricti quia oculi beati Macharij non erant per/ Pec enim id circo perpeſſa eſt.quia per quinqʒ ſe ptimanas miſteria diuina non attigerat.Ecce igiturꝙ non omniũ ocu 1 ſtncti“Sigilmundus ¶ Pꝛofecto hec hiſtoꝛia mul/ 4 tum facit ad pꝛopoſitum& Ulricus Certe quadaʒ vi Kr2 ce ea de re cum colendiſſimo domino Ottone ex comitib de * J rT B Sonnenberg epiſcopo conſtantienſi qui etiam multarum re as rum cognitionem habet ac litteris pꝛo magno deſiderio.in/⸗ tendit diſputa ſſe.hic eandem hiſtoꝛiam in medium attulit que me in materia pꝛeſtigij ꝓ pter eiuſdem etiaʒ domini epi 4 auctoꝛitarem et frequens ſtudium ſuum.cuius etiaʒ ego hu J milis famulus exiſto et ſub clementie eius etiam alis me fo/ a ueo plurimum mouit Sigmundus CLuperem au / KmKW“ dire aliquos modos.quibꝰ apud oculos hominum vna res dG apparere pꝛo alia poſſit UVlricꝰ Saluo iudicio me/ uu lilus ſentientium duos vel tres adducam. ſcᷣm ꝙ ego meo „ ſt ignaro ingeniocolligere potui.et iuxta mentem beati Tho AE me. ſuper.jij.ſententiaꝝ. diſtin. viij.acalioꝛum doctorum. vi r⸗Prrer, ſiu detur mihi dici poſſe. ꝙꝓ vno modo dyabolus poſſit ludifica leto re ſenſus noſtros ab interioꝛi mouendoſfantaſmata et ſimili to tudines rerum exiſtentium in virtute ymaginatiua. facien San do eas ad oꝛgana ſenſuum exterioꝛum defluere Sicut quã/ lon doqʒ contingit in ſomnijs. Nam ex motu fantaſmatum in ſomnijs cum defluxu eoꝛum ad oꝛgana ſenſuum exterioruʒ ldce ſicut ad oculum vel tym panum in quo fundaturauditus.⁊ hn ſicut viſus in oculo apparet nobis ꝙ multa videamus atqʒ be. audiamus. Ita nobis vigilantibus aliquãdo nobis appa/ e. ret.ꝙ multa videamus.ſicut patet in freneticis ⁊ acute febri 0O Haun citantibus ⁊c. Se modo ex vehementi conuerſionein ⸗ Neſt⸗ tentionis ad fantaſmata. que facit vt ſimilitudo rei.res ißfa —- dis videatur. Sicut Auguſtinus dicens.ꝙ quidam tanta con / r⸗ r ne vuerſione recogitabat cuiuiſdam mulieris ymaginem.qð ei . ſa4 carnaliter cõmiſceri vigilans videbatur. Cum igitur demõ r nõ ignoꝛet hos modos.dico ꝙ demon poſſit ira oꝛgana ſen/⸗ ſuum diſponere. ꝙg vna res apparebit alia Siscut e abundã tia humoꝛis colerici videtur guſtui.ꝙ omnia ſint amara.cũ tamen aliquando ſint dulcia. et ex deſcenſu humoris ſangui —— nei vel vapoꝛum ignei ad oculos.videtur nobis que exteriꝰ — „ We n apparent.ſint rubea Secundo dico ꝙ dyabolus poteſt ita diſponere medium. ꝙ vna res videbitur alia:et ſᷣm ſctm̃ bo namuenturam aliquando ex diſpoſitione candele perartem confecte palee videntur ſerpentes eſſe et huiuſmodi exꝑimẽ . ta etiam multa fiunt a ioculatoribus. Cum autem dyabolꝰ magiſter ſit ioculatoꝛum.nemini dubium quin ſubtiliꝰ Dya bolus hec operari poſſit. Item aliquando non res ſed ſimili tudo rei et figura videtur.ita ſᷣm gloſam beati Auguſtini. beatus Petrus vidit iſtud vas ſubmitti de celo in terꝛam. in quo erant omnia quad rupedia. ſerpentia terꝛe.et volati/ “ liea celi.vt dicitur Actuũ apoſtoloꝝ.x.que nanqʒ non coꝛpo Ig era ⸗/ eigines Aden viſione benedictus totum mundũ vidit Mam in legenda ſua dicitur. ꝙ totus mundꝰ velut ſub vno ſolis gioolkectus zufe Rwi eiꝰ adductꝰ eſt. ecce ꝙ erant rerum ymagines Expᷣmiſſis itaqʒ inducit᷑ ad alias queſtiones ; — An ſuper lupũ vel baculum 1. vnctũ ad conuiuia veniant 4 eert mutuo comedant et bibãt ð et ſibi mutuo loquanturac ſe inuicem agnoſcant Sigiſmundus SGauderẽ etiam opinionẽ tuã deſuꝑ au/ dire Ulricus Ex pꝛedictis cognouiſti:quomõ.quaãdo/ qʒ in ſomno.qnqʒ in vigilijs fit repꝛeſentatio ymaginatio⸗/ num tam foꝛtiũ:ꝙ homo credit ſe eſſentialiter hoc vel vide/ re vel facere Audiſti etiam ꝙ dyabolus qñq; ꝑſtringit ocu los et alios ſenſus hominũ.vt homines autument ſe hoc vel hoc facere. Etem̃ vt me ſatius intelligere poſſis.introducã biſtoꝛiam in legenda ſancti Germani.dicit᷑em ibidem.ꝙ cũ predictus ſanctns quadam nocte hoſpitatus fuiſſet ĩ vna domo. et poſt cenã menſa iterum pararetur. admiratus ſan ctus Germanus. queſiuit ab hoſpitibus.cui denuo menſa pararetnr: quicum dicerent ꝙ bonis illis viris ⁊ mulieribꝰ que nocte incedunt.menſam ppararent Nocte itaqʒ illa ſta tuit ſanctus Germanus vigilare. Et ecce vidit multitudi/ nem demonũ ad menſam in formis viroꝛum ⁊ mulierũ ve/⸗ nientẽ.qui eis pꝛecipiens ne abirent.cunctos. de familia ex/ citauit. queſiuitqʒ.ſi ꝑſonas illas cognoſcerent.qui cum om nes vicinos ⁊ vicinas dicerent eſſe.miſit ad domos ſingulo rũ:et ecce in ſuis lectulis ſunt inuenti.et adiurati poſtea de/ mones ꝑ fanctũ germanũ ſe eſſe ſpiritus malignos dixerũt. qui ſie homines illudebant: Ecce qð ſpũs ſe loco aliarum ꝑ ſonarum oſtendere poſſunt.ita quippe vt homines extimẽt hmõi ymagines veras perſonas foꝛe.Et ſic ex illa habes hy ſtoꝛia.ꝙ eadem hoꝛa homo põt eſſe in vno loco.et nihilomi nus ꝑ ſpm̃ apparere in alio Sicuti illi hoĩes hoꝛa noctis fu erũt in domibꝰ et in lectulis ſuis.⁊ eadem hoꝛa eoꝝ ymagi nes pꝛeſtigio dyabolico apparuerũt in domo hoſpitis cenã tes Sic etiã de Simone mago dicitur in legenda ſctĩ Pe/ tri.ꝙ Simon eadem hoꝛa in conclaui erat cum Nerone.et foꝛas loquebatur populo.id eſt ymagoeius ꝑ dyabolum fo ras loquebatur populo Sic idem in bonis ſpiritibus et an/ gelis contingere ſolitũ fuiſſe legimus Nam beato Ambꝛo ſio apparuit. ꝙ faceret officium in exequijs beati Martini iu ciuitate thuronenſi. Dixit enim ego funeri exequiũ pᷣbui. ſed vltimã oꝛatõʒ vobis excitãtibꝰ explerinõ valuiEt ruera . — — — ita inuentũ fuit ſicuti ipᷣe retulit.⁊ tñ ipe Ambroſius eo tũc in ciuitate mediolanenſi fuit.q̃ ad plures dietas diſtat a thu ronis. Unde ſᷣm Egidiũ in quodã qdð libeto dicit᷑ ꝙ bonus Angelus in foꝛma beati Ambroſij fuerit in ciuitate thuro/ nenſi Et coꝛpus beati Ambroſij fuerit in ciuitate medio lani· Sigmundus Ald quẽfinem ꝓperat hec inſtru ctio? Vlricus Ad hoc vt concludam. ꝙ homies ſe/⸗ pe exiſtimãt ſe videre alios homies in certo loco cõſtitutos quoꝛũ tamen ymagines:dumtaxat vel in ſpũ bono vel ma/⸗ lo vident Sigmundus Sed qð econtra an ne qnqʒ phitonice mulieres credunt ſe ꝓficiſci in alium locũ.cum ta men remaneant in domo ſua Ulricus Superiꝰ iaz audiſti exempla.vnde ſepius credit homo ſeeſſe in alio loco vbi non eſt. ergo bene dicit textus in capi. Epiſcopi xxvi.q. v. vbi ait. Illud etiam non eſt omittendum ꝙ quedam ſcele rate mulieres retro poſt ſathanã conuerſe.demonũ illuſioni bus et fantaſmatibus ſeducte.credunt ſe ⁊ ꝓfitentur.cũ dia na nocturnis hoꝛis dea paganoꝛum.vel cum herodiade.et innumera multitudine mulierũ equitare ſuꝑ quaſdam be/ ſtias.et multarum terꝛarum ſpacia intempeſte noctis ſilen tio ꝑtranſire. vel eius iuſſionibus obedire.velut dñe.et cer/ tis noctibus ad eius ſeruitiũ euocari. Sed vtinã hee ſole in ꝑfidia ſua ꝑijſſent.⁊ non multos ad infidelitatis interitum pertraxiſſent Nam et innumera multitudo hac falſa opinio ne decepta.vera eſſe credit.et credendo.a recta fide deuiat. hec tex. cSigmundus Monne ceteri homĩes poſſũt equitare ⁊ ambulare de loco ad locum tam de nocte qᷓ; ð die quid igitur ipᷣis talibus mulieribus obſtat Ulricus Certe non denego.quin huiuſcemodi mulieres.et equitare et ambulare.tam ſuper aſinũ.equũ bouẽ ſeu camelũ poſſint ⁊c:Sicuti alij homiĩes ⁊ moꝛe alioꝛum hominum Et ſic fim curſum naturalem. Nos autem in eo caſu loquimur.qui ſe vltra cõmunẽ hominũ curſum extendit:vicx.vt non poſſint in vna hoꝛa ad decem.vel.xx:miliaria ꝓficiſci&æ Sigmũ⸗ dus Si igit nõ vadũt de loco ad locum.⁊ cõuiuia viſitant d i 4 vt dieit ſupꝛadictꝰ tex. vnde ligit puenit. ꝙ homĩes in alijs ciuitatibus exiſtentes. quos nunq; antea viderũt.cognoſcũt Vlricus Ex pꝛemiſſis claret Solutio.qm̃. ꝑ impmiſſio/ nes ymaginationũ ſeu repᷣſentatõem ymaginum miniſterio dyabolifactam.hoc percipiüt.credentes ſe ſenſu coꝛꝑalis pñitie cognouiſſe Sigmund? Saturati ſumus de pᷣmiſ ſis diſputationibo.nũc de vlterioꝛi queſtione interꝛogemus videlicet an dyabolus poſſit in foꝛma hoĩs cum hmõi mulie ribus incubãdo cõmiſceri Et an ex huiuſmodi coitu poſſint pueri naſci. . An dyabol⸗ poſſit in foꝛma hoĩs cũ hmõi mlie/ riꝰ incubando ↄ miſceri.et ex huiuſmodi coitu poſſint pueri naſci VIllricus Qnãuis in ſuꝑioꝛibo plene tũ auctoꝛitates et ta tiones.tũ etiã exẽpa ⁊ hiſtoꝛie ꝓ deciſione huiꝰ ſatis ſint in/ troducte.vt tñ finem materie aggrediamnr. Dico ꝙ ex in/ cubo ⁊ muliere nõ ꝓcrea᷑ homo Nec vnquã innẽtus eſt ho/ mo qui ex ſpiritu ⁊ muliere natus ſit pᷣterquã ſaluat oꝛ dñs noſter ieſus chriſtus.qui ſummi dei pr̃is miſericoꝛdia dig/⸗ natus eſt ſine cõmixtione virili de ſpũſancto ex gloꝛioſiſſima virgine maria in mundũ naſci Abſit igitur apud me.ꝙ ho/ mo ſine homie de ſpũ ⁊ maledicta młiere debeat naſci. Nec obſtat ꝙ in comed ia plauti poete de Amphitriõe legitur. ꝙ Hercules ex ioue deo et Alcumena muliere Amphitriõis natus ſit ⁊ ſic medius fidius dicatur.quaſi medius filius qꝛ fabula poetarumqʒ nephandiſſima fictio efſft Sigmundꝰ Quid igitur reſpond es ad allegatam glo. Geneſis.pꝛimo. vbi dicitur gigantes ex tali coitu natos extitiſſe Ulricꝰ Dico ꝙ gloſa opinatiue loquitur et non concludit Sigiſ⸗ mundus Quomodo autem ſaluas textum quidicit qð ex inde nati ſint giangntes Ulricus Dico ꝙ eo tunc ſurꝛe⸗ xer̃t gigãtes.i.hoĩes potẽtes ⁊ magnitici.qͥ ppter eoꝝ poten tiã ⁊ magnammitatem dictiſunt gigantes Sigmundus . 5 — — r + m Ouigd igitur de Merlino in britania ſupra dicto ſentis. Eͤ“Ulricus Sentio qð fuerit verus homo * Sig mundus Cuius filius Ulricus vtriuſq; hominis tam viri qᷓ; mulieris Sigmundus Quomodo igit mater eius coꝛam rege britanie confeſſa fuit eum de incubo 2cepiſſe.Ulricꝰ Me iudice erꝛauit mulier a de/ mone illuſa credens ſe Merlinum de ſemine incubi gene/ raſſe Sigmundus Unge igitur conceptus eſt talis Merlinus! ed Ulricus Sic arbitroꝛ. quia foꝛte ma/ ter Merlini ſe dyabolo pꝛochdoloꝛ dedicauit vnde dyabo/ lus ymaginationem eius vt pꝛemiſimus ſedncens ſenſuſqʒ eiuſdem perſtringens quaſi eidem cõmiſceretur.cuius etiaʒ coꝛpus forte per pꝛeſtigium tumidum fecit.quaſi fetu gra⸗ uida incederet.ac adueniente tempoꝛe ficti partus.flatũ di/ uina permiſſione pꝛopter eiuſdem mulieris incredulitatem in coꝛpoꝛe eiuſdem mouerit.vnde ipſa exiſtimans ſe graua/ tã ⁊ fecundã ac ꝓlẽ parere debere itaqʒ ipe dyabolꝰ diuina ꝑ miſſiõe ob incredulitatẽ mulieris in vẽtre eiuſdẽ doloꝛẽ im/ miſerit et hmõi flatum extinguendo,et aliũ puerũ hominis alicui furatum ſupponendo apparentiam fecit. occulto ſuo pꝛeſtigio.quaſi talis puer de tali muliere natus fuiſſet.queʒ ex poſt mater ſuſcipiens credens ð coꝛ poꝛe ſno exiſſe enutri/ uit:cuʒ tñ talis puer ab alijs hoĩbo pꝛenatus fuerit ⁊ ꝑ dya bolum ſubtractus Sigmundus Sic audio ꝙ dya bolus põt homĩ ſubtrahere puerũ ſuum ⁊ deferꝛe ad aliũ lo/ cum ⁊ ſu pponere alteri·Ulricus pꝑmittente deo põot. et pᷣſertim non baptiſatos pueros ſubriꝑe m= Sigmun/ dus O ñde hoc exẽplo vel auctoꝛitate Vllricꝰ dya/ bolum ſuꝑ pueꝝ nõ baptiſatũ hr̃e ptãtẽ ſuſci pe auctoꝛitatẽ ex decr eto in ca.poſtea.⁊ ĩ ca. Sacerdotes ð ↄſecra.diſ.iiij. vbi tex. Sacerdotes cũ ꝑ exoꝛciſmi gram manum credẽtibo imponũt ⁊ hitare maligno ſpũ ĩ eoꝝ mẽtes ↄdicũt qͥd aliud faciũt niſi qð demonia eijciũt Itẽtex · in ca.dehic eað diſtin. dic dehic iteꝝ exoꝛciſat᷑ dyabolꝰ vt ſuaʒ nequiciã cognoſcẽs iuſtũ ſuꝑ ſe dei iudicium timens recedat ab homine. nec iam “ d i cõtendat arte ſua ſubuertere Ecce qð ↄyabolꝰ arte ſua pot ſubuertere pueros non baptiſaros. Ex his infero ad pꝛoles et pueros quos vulgus opinatur de milite colonienſi ꝑ mu/⸗ lierẽ pꝛocreatos.pꝛout ſuperius in hiſtoria latius tactumẽ ☛E Sigmundus Dic queſo pꝛo quo nanqʒ habuiſti illũ militem incognitumt & AVUllricus pꝛo inenbo et dyabolo. Sigmundus pꝛo quo autem filios· Ulricus Ego ſaluo tñ iudicio meliꝰ ſentientiũ reputo illos pꝛo venis hominibus.alicui tamen ſub cractis ⁊ ibi vt pꝛemiſſum eſt ſuppoſitis Sigmundus Qualem autem exiſtimas il lam mulierem fuiſſe vt ſupꝛa dictum eſt.ciuis ille Sicilie in mari arꝛipiens vxoꝛem duxitXUlricus pꝛo ſuccuba et ſic pꝛo dyabolol Sigmundus pꝛo quo autem repu tas filium per ipᷣam vt putabatur genitum:⁊ poſtea in mari per eandem ereptum ¶Ulricus pꝛo dyabolo.qui ſic in forma pueri apparuit. Nã vt helimandus in eadẽ hyſtoria ſentit:inquiès.ſi talis puer verus homofuiſſet. nemini du/⸗ bium.quin poſtquã mater eundem in mari arꝛipuit. et ſub/ merſit. mare ipſum tanquã cadauer ad litus eieciſſet.qð ta men non fuit factum.quia talis puer diſparuit ⁊ ampliꝰ vi ſus non fuit. natura autem maris eſt. omnia cadauera ad lit tus pꝛoijcereS Sigmundus Monne plures opinan tur. ꝙ dyabolus vt ſuccubus poſſit cum viro coire.⁊ ſperma aſſumere. ac expoſt vt incubus in mulierem pꝛoijcere.et exin de pꝛolem generaret * Ulricus Mihi non videt᷑ fie/ ri poſſe. dato enim ꝙ ſperma taliter colligere ⁊ imittere poſ/ ſet. hoc tamẽ ad generandum non ſufficit. qm̃ vt conſiliatoꝛ differentia. xxv.ait.ſcire debes ꝙ iſtud membrum: puta.te/ ſticuli non eſt pꝛinceps virtutis generatiue.quãuis virtus ĩ eo ſit vt opinatur Galienus.quia illud non poteſt agere ſuã operationem. per ſe. niſi per ſpiritũ emiſſum a coꝛde tempe/ ratum quantitate ⁊ qualitate. pꝛopter qð virtus coꝛdialis que menſurat hunc caloꝛem.vt poſſit facere ſugs operatio/⸗ nes ſit pꝛincipaliter generatiua.et virtus que eſt in hoc mẽ/ bro eſt eius ſeruiens.et ſi aliquod in hoc habet dominiũ.eſt 4 iliud particulare. Unde mihi videtur er illa theoꝛica. ꝗ cum dyabolꝰ huiuſmodi ſpiritũ a coꝛde pꝛincipiantẽ.⁊ illaã generationis virtutem aſſumere non poſſet. clarum erit. ꝓ quãuis foꝛte aſſumat ſperma. ex pꝛotectione dũtaxat hmoõi ſpermatis alijs non concomitantibus nihil generari porerit Sigmundus Ex ſupꝛ adictis ⁊ iam deductis. video te pedem figere.ſuꝑ eo.ꝙ aut hmõi puer/ ſint fantaſtici.aut vero alibi ſubꝛepti:et ſuppoſiti· Vlricus Bene ha / bes ⁊ in illam ꝑtem videtur declinare vincentius. in. iij: li⸗ bꝛo hiſtoꝛie naturalis in capitło. cxxviij.ccs Sigmun⸗ dus Tunc ſatis mutuo inter nos hac de re diſceptauimus. Expedit ꝓ memoꝛie tenacitate vt tunc determinationis cõ/ cluſiones pancis verbis ꝑ epilogum detegere coneris l Vlricus Saluo igit᷑ iuditio doctoꝝ quoꝛũcunqʒ melius ſentientiũ q̊ꝝ determinatiõi me ſubmittere nõ recuſo.quꝗ⸗ tum mihi viſũ fuerit dicã. Eſt igit mee opꝑiniõis tðöermĩatõ. ¶¶ Pruma dyabolus neqʒ ꝑ ſeneqʒ miniſterio hominum poteſt elementis. hominibuſqz? animalibus nocere: vel ho mines ad generandum impotentes reddeꝛe.niſi quando oc culto dei ſed nunquã iniuſto iudicio.vel ob penam delictoꝝ noſtroꝛũ. vel ob meritum temptationis noſtre augmentan/ dum ſiue ob diuine maieſtatis gliam .magis timendam. t per nos colendam.ſeu aliam cauſam. deum mouentem. ipa clementiſſima pietas ꝑmiſerit ¶ Secunda determinatio eſt. ꝓYcum ipſa dei pꝛonidentia occulto ſue bonitatis inditio vyabolo nocendipoteſtatemꝑ miſerit. ꝙ ipſe dyabolus huiuſt modi poteſtatem amplius ex tendere qᷓ libi a ſummo deo conceſſũ fuerit.non poterit ⁊ c ¶¶ Tercia determinatio quãuis dya bolus permittente di minta clementia ob incredulitatem homiunm :vel aliã cauſã ſuperius enarꝛatam! poſſet perſtringere oculos alioſqʒ ſen/ ſus hominum obſtruere. ita vt homines credant ſe alicubieſ ſe. vbi tamen non ſunt. vel videre id qð in ſe talenon eſt: vel apparere aliter quã ſit: hominem tamen vel animalia in aliã ſpem veraciter imutare non poteſt. ¶ Quarta veterminatõ ꝙ huiuſmodi male mulieres ꝑ mul ta miliariũ ſpacia in noctis ſilentio nõ proficiſcũtur.nec mu/ tuo taliter pꝛoficiſcendo conueniunt · Sed dumtaxat ipſis ſomniantibus vel ymaginatione foꝛti vt pꝛemiſſum eſt labo rantibus.per r̃pꝛeſentationẽ ſpecierum imilitudinarium a dyabolo eis impreſſarũ.hec ⁊ ali ipſis apparent.que poſtea vigilado vere ſibi accid iſſe vt ſic illuſe credũt· ¶ Quinta determinatio: ꝙ dya bolꝰ ſiue vt incubus ſiue vt ſuecubus pueros generare nullo modo poteſt. Sed huiuſ/ modipueriſi inuentifuerint.vel ſuppoſiti pueri vel fantaſti ci exiſtunt ¶¶ Serxta determinatio.ꝙ ſolus deus futuroꝛum certus eſt inſpectoꝛ:⁊ ſolus cogitationes hominum nouit · qdᷣqʒ dya/⸗ bolus per ſe ſiue magos ſeu maleſicos vera et futura pꝛedice re aliter nõ poteſt. niſi ea que ipſe pꝛo ſubtilitate nature ſue pꝛioꝛ ex conſideratione aſtrorum.et elementoꝛum diſpoſitio ne. accidere debere uoſeit. vel que accepta licentia a deoface J re incendit:vel hominibus ad faciendum perſuad ere in eoꝝ mentes ſugerendo pꝛopoſuit.vel que ex moꝛibus ⁊ geſtu ho minum coiecturando depꝛehendit. nihilominus tamen ip̃e ſepe fallit. et fallitur. ¶ Deptima cõcluſio.ꝙ quãuis effectualiter huiuſmodi ma ledicte mulieres nihil efficere poſſunt. nihilominus ta mẽqꝛ inſtigante dya bolo tales mulieres. vel ob deſperationẽ. vel paupertatem. vel odia vicinoꝛum. vel alias temptationes. per dyabolum immiſſas.quibus non reſiſtunt a vero et pijſ/ ſimo deo recedentes.ſeſe dyabolo deuonendo.ac eundem co lendo.ſibiqʒ dyabolo holocauſtomata et oblationes offeren / do toltarane heren eã prauitatẽ ſectãtes. ⁊ ppterea ſuccedit ¶ Ultima determinatio.videlicet.qð pꝛopter huiuſmodi apoſtaſiam et coꝛruptam voluntatem de iure ciuili tales ſce lerate mulieres.qui adeo la rgiſſimo apoſtatarunt et dyabo lo ſeſe dedicarũt. moꝛte plecti debẽt. put dicitur in lege mul ti codice de maleficis ⁊ mathematicis. ¶ Uos igit᷑ omlłieres memẽtote ꝓfeſſionis vre in baptiſino — facte: ac cum dyabolus vos tentauerit · eſtote foꝛtes. et ſuis ſuggeſtionibus reſiſtite.⁊ reſiſtẽdo ſigno crucis vos ipas ar⸗ mate. ſcientes. ꝙꝓ aduerſum vos nulla habebit ptãtem quo⸗ niam hoc contra ſignum.nullum ſtat periculum Sumite ex emplum beate Juſtine in cuius legenda ita legitur Erat em quedam virgo in Anthiochia ciuitate Juſtina nomine.quã quidam ſcolaſticus nomine Agladius videns frequenter ire ap eccleſiaʒ.in amoꝛ em eius incidit. multoſqʒ ad eaʒ trãſ mittens petijt vxoꝛem:que cum omnibus diceret. xpᷣo cele / ſti ſponſoſe eſſe deſ ponſatã.ille congregata viroꝛum multi⸗/ tudine voluit eam per vim raꝑe Sed non potuit.tunc iratꝰ abüjt ad Ciprianum magum pꝛomittens ſibi duo talenta auri.vt Juſtinam ꝑ maleficia ſua caꝑet /qui ꝑ magicas vo/⸗ cauit dem onem. et ait illi amo virginem de gallileis potes ne eam perſuadere.et adducere mihi.qui ꝓmiſit ei dicẽs.ac⸗ cipe hos medicamentum·⁊ ſparge circa domum e us a ego ſuꝑueniens paternũ ſenſum ei inijciaʒ. ⁊ ſtatim obaudiet mi hi. Cunqʒ; Cipꝛianus ita feciſſet. ſancta vᷣgo tercia noctꝭ hbo ra ſurgens. ad oꝛatõem ſenſit impetũ demonis ſignauit ita qʒ ſe:et domũ ſuam.ſigno crucis et demonem ſigno crucis exuff lauit. Qui veniens ad Cipꝛianum cenſuſus et eur vir grn em non adduxiſſet requiſitus.ait.vidi qauoddã ſignum. tabui. Iterum Cipꝛianus per artem magicam alium d mo nem foꝛtioꝛe i vocauit.⁊ ſimili modo fecit.et ſimiliter cideʒ accidit tandem vocauit ipſum demonum patrem.et ait illi. que nam eſt infirmitas vra. victa eſt ab vna virgine omnis vfa virtus. reſpõdit dyabolus.nunc adducam tibi eam ad deſid eriu m coꝛruptionis.tu tantum ꝑatus ſis.Tunc dya/ bolus in ſpecie virginis ad Juſtinã intrauit.⁊ ſedens ſuper lectũ eius eandẽ tentando dicens. hedie miſſa ſum a xpᷣo ad te viuere tecũ ĩ caſtitate.multum autẽte video vexatam ab ſtinentia. Sancta aũt virgo ditit.merces autẽ multa.laboꝛ vero modicꝰ. dixit ei dya bolus.deus in paradiſo benedixit Adam et euã di cẽs creſcite ⁊ multiplicamini. Puto ̊ qð ſi in virginitate manſerimus.iudiciũ incidamus q: verbũ dei ↄtẽnimus.cunqʒ; virgo turbata ſurꝛexit ⁊ ꝑ ſom̃ ſenſit.quis eſſet qui ei loqueret᷑.ſignoqʒ crucis ſe ſignas.dyabolũ exut/ flauit.qui diſparuit Deinde dyabolus Cipriano ↄfuſus ap paruit.qͥ dixit ei ⁊ tu nãqʒ victꝰ es.vt ceteri ſubiecti tui.qũo eĩ victi eſtis ab vna virgine xpᷣiana · dic mihi q̃ ſit virtus vi/ ctoꝛie eiꝰ.qͥ rñdit dicere tibi nõ poſſum.vide qð dã terribile ſignũ.⁊ tabui.Si aũt vᷣtutes huiꝰſigni vis addiſcere.iura mihi qdð nunquã ame velis diſcedere.qui cũ iuraſſet. ait illi vidi ſignũ crucifixi.⁊ tabui. et ſicut cera a facie ignis fluxi/ cui dixit Ciprianꝰ.ergo crucifixꝰ maioꝛ te eſt.qͥ rñdit etiam maioꝛ omibꝰ eſt.qꝛ diſertoꝛes dei accipiũt ab eo ſnĩaʒ ignis Cipꝛianꝰ aũt ait.feſtinã igit᷑ vt amicꝰfiã crucifixi.ne talẽ pe nã incurꝛã Dyabolꝰ rñdit.iuraſti nanqʒ mihi. Ciprianus ait cõtemno te.⁊ omẽs fumigãtes virtutes tuas.meqʒ ipᷣm tibi denego.et me cõſignãs.dico głia tibi xpᷣe.⁊ tu demon re cede a me A bijt ergo dyabolus ↄfuſus.vñ Ciprianus xpᷣia nus factus eſt:Ecce ergo quãte virtutꝭ fuerit ⁊ hodie exiſtat ſignũ ſancte crucisquo nos ſignare dignet᷑ rpᷣc qͥ ꝓ nobis in ligno crucis ſeipᷣm offerꝛe et nos ſaluos facere dignatus eſt qui viuit et regnat in ſecula benedictus amaen. ¶¶ Accipe igit᷑ glioſiſſime bnceps hãc diſputatõeʒ huiꝰ tra/⸗ ctatus.quẽ ad honoꝛẽ tue excellẽtie ⁊ bonaꝝ mentiũ ſerena/ tionẽ ſub tue celſitudinis emẽdatõe elaboꝛauiEt ſi qͥd minꝰ officioſe elaboꝛatũ et ſeu a tramite veritatꝭ deuiare inuenerꝭ illud ignorãtie mee potiꝰ qᷓ; p ſumptuoſitati.attribue et me ſeruulum tuũ cõmendatũ graciliter ſuſcipe.¶ Uale igit᷑ fe/ lix eternũ patrie decus.deoqʒ ac omni ppło amabilis colen/ diſſime pnceps Exconſtañ.anno dñi.m.cccc.lxxxix.die deci ,„„ ma ianuarij. XTuacelſitudinis humilis cõſiliariꝰ et ſeruulus Ulricus molitoꝛis de conſtãtia decretoꝝ doctoꝛ ⁊c . * Tractatus ad illuſtriñ mum pꝛincipem dñũm Sigiſmundũ.archidncem auſtii Stirie carinthie ⁊c̃.de lanijs et phitonicis mnlieribus VUVlricum molitoris de conſtantia.ſtudij papienſis.decre rum doctorem et curie conſtantieñ.cauſarũ patronũ.ad noꝛem eiuſdem pꝛincipis ac ſub ſue celſitudinis emendat — ne ſcriptus Epiſtola ℳ.ℳ0 „ ⬤ ₰H.. Xcellẽtiſſime pncep⸗ et dñe.dñe archidux colendiſſime.hũilis vlr molitoꝛis de conſtãtia doctoꝛ.tue celſitudinis ſe inobſequiũ offert. Cũ itaqʒ ſnꝑioꝛibo annis peſtis qua dam laniaꝝ et incantatricũ.terꝛas tue excellentie.inuaſi diceret᷑ Itaqʒ eum nonnulle tuo ſub imperio mulieres ð iuſmodi hereſi ſuſpecte ca pte foꝛent.apudqʒ toꝛturam int rogate.varia reſponderentvnð tuis conſuliba.varia.ea re interſe opinantibo vno quippe in illam. altero nempe aliam partem declinantetande apud tuam clemẽtiam n memoꝛia incidit. Itaqʒ pꝛo inſita tua auiditate: veritate cognoſcendi.per tue dignationis cõſules demandatũ ſu pi.vt quid ego in ea re ſentirem.id tua excellentie.ſtili offi deſignare non omitterem. Terum quãuis iſtuc laboꝛioſi et periculoſum ſit.laboꝛioſum quidem mihi in alijs occu to.et victum querere curanti. Periculoſum autem pꝛopt iuidos et detractoꝛes:qui cuncta que nequeũt imitari tñ ceſſant calumniari:et que ipᷣi ſua inertia experiri non pe runt:venenoſo dente veluti ſeteger hircus.lacerare nõ on tunt. Quãuis inſuper iſta materia pꝛeclaros etiã docto in dubiũ aduocanerit Attñ dignum exiſtimaui quia ꝓt excellentia coꝛpuſculi mei mẽbra tuis obſequijs obtines uincta eius etiã ſi que ſunt animi vires poſſideas vt dum terioꝛis homiĩis ꝑtes ſeſe ad tua deuouent obſequia.debi quoqʒ et rudis intellectus meus ad tus celſitudinis głi⸗ 3 i — „ 9 10 8 3 4 5 6 Copyright 4/1999 VxyVMaster Gmba wwwW.yymaster. com 2 1 - Euroskala Offset VierFarbSelector Standard“