Bi901
author: Hoffmann, Georg Franz

—

—X

p

UER

I:

E

Y

M

$s

al

E

z

d

h -2

]

DX

j

F

*s

tN» »

i

*

?

-

?

d

äx

C

-N

Ó

lo

hss

d

D

-

;

N

fs

(

r

s

Y

p

yot

j

s

5$

XmM

(

z

89

T

)

O*-

Es

ROE

Y

-

*X

T

i

*

--

N

m

4ll

»,

Y

r

"

z

D

—Á

2

u

P E.

E

H

——

i

—

N

—

—

-

"«

p

fx&.&-

zX

k

u

À

*

Br«os

nE

jp

—

E.

Y as

COMMENTATIO

DE VARIO

-—

LICHENUM USU.

JMemoire qui a remporté le premier prix,

au jugement de l Académie de Lyon , en 1786.

Multüm adhuc restat operis , mmultümque restabit , mec ulli nato 4

post mille secula, precludetur occasio aliquid adjiciendi.

SENEC..

Par M. G. F. HOFFMANN

,

Doct.

Méd.

de lUniversité d'Erdang, en Franconie.

t

E

j

il

Hs

f

li

te

[v

ex

£0

[ui

(

po

la(

e

Ti

Q

D

lit

t

L

qu

PU

.—

PT W

-

Mf— —Á

UE^

e

PROLOGUS

*

$ 91!1

ulatis

C UM verum est, Lichenes, planta

quidem structurz ; ubique terrarum parasitice fera

provenientes ,

et forma sep

valdopere inter

se et ab alüs plantis discrepantes ( perpauci enim

T

fungis , plurimi plantis marinis, zoophytis, cora

d-

linis viciniores esse videntur ) specierum numero,

reliquis algarum generibus eo minus cedere , quo

certius evincitur , quotidié novas anteà ignotas ex

omni terrarum plaga emergere species ; tum certe

ex omni parte evictum esse dixissem , considerato

eorum vario ac muluplici usu , eos inter algas

non solum , se;l etiam inter reliquos muscos et

CE OEOFXI'BICR

egetabilia longe eminere , et etiam

prastantiores

esse. Pauci énim sunt ratiche mus-

corunm

de quibus aliquem tusum przdicare non

possis, permu!tü véro de quibus hoc possis, Ut

taceani , quod fertibitatem telluris, et vegetationem

et Plaüt rum proventum promoveant , in hoc

miuscis of miultumi essent superióres , sed multi

quum tüsii

ccohomico ,

ad chartam conficien-

dami , àd erines dealbandos, ad pecoris pabulum ,

ut L. Fraxitieus

Prunastri, Islandicus , Rangife-

rinus , etc. in quo posteriori omnis fundata est

"

Lapponum cconomia

5

non pauciores autem

Akt

g,

n

[2 J

medico , ut L. Isdandicus, Canimnus , pyxidatus

plurimi vero tinctorio inservire possunt , inter

quos sufficit unicum L. Roccellam , vel citrinum

nominasse , ex quo priori color ille elegans , pur-

pureus , in Anglia et Gallia , nomine Orseille

tinctoribus notus elicitur.

Quamobrem non solum hac ratione, me non

plane inutilem et indignum laborem suscepturum

putabam , si in peculiari dissertatione , ( cujus

prima sectio , quz sparsim ea de Lichenibus tra-

dita in scriptis botanicorum collecta continet ,

jam Erlange prodiit) circa hoc argumentum ver-

DpUio

sarer , sed

B

sertim excitatus, quxstione de varia

lichenum et in medicina et in cconomia utilitate

à Cel. Academia lugdunensi gell. ad annum 1786

proposita , ipse ut novis experimentis et observatio-

nibus magis illutrarem, et cum hzc Specimina

animo constitueram.

colorum communicarem ,

Plures itaque de quibus antea nihil constabat ,

quorumque natura nondum erat perspecta ac

cognita , examini chemico et tinctorio subjeci ,

in quo posteriori opere non parva laude mihi

nominandus venit Cl. Trischmannus, exercita-

tissimus hujus urbis pharmacopola , quem adju-

torem habut.

Colores itaque non paucos, te-

neros

foridos, austeros et etiam saturos per-

muli Lichenes duxerunt. Siquidem colorum multz

varietates et commissurz (nuances) exortz sunt,

ita ut fere impossibile esset , omnes exprimere

iolor

um transitus. Sed plerique sese elegantia ac

(3 J

firmitate colorum sua non minus quam impensa-

rum, quas requirunt tenuitate commendant.

Methodus, qua in tingendo usi sumus sequeng

fuerit. Lichenes .humida prasertim tempestate ,

tum flexiliores et minus fragiles , colligebantur ,

et ab alienis particulis sollicite purgati , siccati,

et in pulverem redacti , per aliquod tempus in

urina cum calce viva macerabantur , ubi intumes-

cebant, et plerumque majus volumen quam antea

acquirebant ; soluti tandem , in loco tepido sepo-

siti et frequenter ubi necesse erat urina de novo

adfusa irrigati , in uniformem massam pultis

spissitudine , aliqui longiori tempore , aliqui bre-

viori , quatuordecim circiter dierum ; colorem

ducebant , magis minusve elegantem vel satura-

tum, prout nempe mucilaginose eorum partes ,

quibus plerique abundant , involventes szpe tena-

cissime tingentes ,

maceratione . dissolverentur.

Pulmento vero satis tincto , et sufficiente aqua

copia diluto , indita sunt segmenta panni lanei

albi ( neque enim serica fila neque xylina fir-

miter colorem tenebant ) prius alumine et cremore

fartari imbuta , quz nunc ex sola tinctura vel

additione aliqua salium , tamdiu saturata usque

dum color certus orireretur , coloribus variis,

qui prazsertm pictoribus intermedii audiunt , coc-

tione circiter quadrantis horz tincta sunt. Hac

in aqua frigida postremum elota , etiam sapona-

cea , ut periculum de firmitate colorum facerenr,

siccata pralpque-more pannificum commissa , cola-

Á 2

(

4

)

rem ut plurmum opsme suum servabant. De

omhnibus vero hoc quasi summatim monendum ,

eos, si cum calte viva et urina simul maceren-

tur, prxsettüm calcarei et tartarei , melius ad

tinpendnm posse adhiberi ; et etiam

quo vetus-

tiores Lichenes , eo melius quoque

et. facilius

colorem ducere , recentiores vero, longiori tem-

pore macerari debere ; denique adhuc permultos

superesse Lichenes , quorum ampliorem indaga-

ob

tionem , in aliud tempus differre debui

defectum partim sufficientis copir , vel ob nimis

tan

przcipitanter turba

i

anmm

macerationem , quique vero

elegantem nisi pulchriorem , ipsa Roccella promit-

tant colorem. Hellos modum aliquem experiundi

purpureum colorem Roccelle similem | indicat.

Lichenis nempe parvam copiam vitro inditam,

humectat aquz calcis, et spiritus salis ammoniaci

:

A.

1

ana,; et pug

lum salis ammoniaci addit, vitrumque

vesica humectata claudit , per aliquod tempus

reponit, inter quod si rabrum massa: ducit colo-

rem , Lichenum rubro tingendo aptum esse autu-

mat. Sed longe certiorem hanc methodum inveni:

Lichenis scrupulun cum.o

H

à

ei vitrioli «drachma

misce optime , post horam adde olei tartari per

deliquinm cum. aqua destillata diluti ad punctum

saturationis usque , tum color ruber , si inest Licheni,

prodibit.

Hanc commentationem mole quidem multo pin-

guiorem reddere potuissem , si ommnia lubuisset

enumerare irrita experimenta , quum sapissime?,

ï

AU DNE

multorum salium et solutionum affusione nullumi

plane eolorem e quibusdam speciebus obtinere

potui, sed potius cogitavi pauca eaque fide digna

ut.proferrem quam multa et varia. Ceterum ut

quisque de specie vel nova, vel antea Linnzo

ignota c

vVLi

eort

US esset, enumerationem meam quoad

rodüt citavi, nomina ordinis ; quibus usus sum

velin posterum utar przfixi : Synonyma quzdam,

€t icones

p)

P

tantiores , denique habitationis

locum ubique indicavi. Colorum difüciliorem verbis

e

expression

ci

m et certiorem ut redderem librum

adduxi qui audit Prange Tarben Lexicon, etc,

&

à

g

99

:

7s

27 n

u

i

!

T

j

T

5

npnpnnr

77

3

76

As

3

s

zn

f

w

H —

ÍNTRODUCTIO.

LR EU URNASUES

P LANTARUM honnule, qux Lichenes dicgrï—:

&ur , vel à sanandis Lichetibus, ( impetigines

etiam, vocant medici, ) vel ob similitudinem cum

kis pustulis in cute provenientibus , veteribus jam

cognite quidem fuere, sed muscis eas indetermi-

fnate adsociabant ; nomen vero Lichen etiam aliis

longe perfectioribus plantis imponebant , que ad

genus Linnzanum Marchantiz pertinent , à Dillenio

precipue sub illo nomine comprehensum. Tour-

nefortüius autem et Michelius primi fere , homen

Lichen vagum characteribus certis circumscriptum

plantulis riostris reddebant , et pecuhare ex iis

construebant genus. Et pósterior quidem , plan-

farum cryptogamicarum diligentissimus et ocula-

tissimus observator ; Lichenum flores ac semina (*)

non solum accurate de5cripsit , sed etiam multa-

rum specierum depinxit et gerieris characteres ex

íis constituit. Corpuscula illa , qux scutellarum

vel peltarim nomine veniunt , florum receptacula ,

pulverem vero superficiei vel margini Lichenum

inhzrentem , vel etiam in alus sub cuticula recon-

€*) Nova Plant.f Gen. pag. 73:

( J

dituni granulosum opus , vera semina intérpretae

tur , etiam pulverem illum germinasse asserit.

Aliter sentiebat Dillenius , qui potius. existimavit ;

pulverem illum ob substantim et figurz similitu-

dinem respondere antherarum farinz , tubercula

vero esse vascula seminalia , vel ettiam ipsa semina

aut propagationes à matre abscedentes , ut iri

Allio et Bistorta ( 1). Postea Linnzus hoc genus

sub famila Algarum: recepit , eique characteres

genericos adposuit. Mares dixit receptacula illa

varia , subrotunda , planiuscula et nitida conti-

nere

farinam vero folüs in eadem vel diversa

planta adspersam , feminas constituere. B. Hallerus,

et plerique Botanicorum ,

ab hac Michelnu et

Linnzi opinióne non multum discedebant. Nuper

vero Cel. Hedwig in proprio libro de generatione

et fructificatione plantarum cryptogamicarum cons-

cripto (2) suam etiam de hoc genere protulit

Sententiam , partesque fructificationis explicavit ,

in quibus describendis , verbis hujus viri ,

felicis-

simi Indagatoris plantarum cryptogamiz ,. et gra-

vissimi circa has plantulas judicii , uti , quam

mutilam delineationem sistere , malo. « Lichen,

.» inquit ( 3) , nimis vastum genus. » Dillenius

(1) Hist. Musc. pág. 75.

(2) Theoria generationis e£ fructificationis plantarum

eryptogamicarum f, Dissertatio. quae premio ab Acad,

Petrop. ornata est. Petrop. 1784. 4. c. Tab. aen. 37

(3) Pag. 120. l. é.

À &

8 )

2

Michelius , Linnzu

;

rv

rs

SCi

G

fla matem , gru-

ä

mosaim farinaceam comp

ge)

m feminam

dixere.

Michelius proxime à vero a

bfuit. Bene enim vidit

semina scutellorum ,

qua fio

-

"O

commumter cogno-

minavit. Quodsi vero etiam e farina quorundam

nonnullas plantulas crescere observavit , facilis

error est , cum cþmm bus maloabus microscopH

augmentis tantum assequenda , sese hirsutiei aut

inzqualitati tunc deformi farinose masse immis-

cere queant.

Plerieue Li

vt

nïap

nes prater scutella

concava , aut fungillos convexos. ,

] farinosam

niassa

5

in superfidie non minus szpe quadam

CTA

ciccum

Viv

ntia scuteilæ formi cinctam , vel puncta

quezdam

liquid d

diversum ab ipsa fronte notantia

animadver-

produnt.

Si cuncta rite attendamus

temus, ista tempore

esse priora , simplicioris

mechanismi breviorisque durationis , ac qmdem

scutel'a.

Attamen non minus de ipsius rarioris

substantiz fabrica , tota filamentoso-vasculosa velut

sic et

euccum habent. Videamms Lich

originem

Ad me nunc non pertinent radi-

cilarem Linn.

cantia ejus de extremitate , ut audiunt , cilia ,

nec tomentum planta totius superficiem obducens,

à quo arido cinereus color, abscondens virorem

pnaturalem.

Pre 0-.-m'*m mihi sermo hic est et

esse d

ehe

vv

t, de scutellis verrucisque illis, qua vel

in scutelligeris , vel in distinctis. speciminibus ;

à Dillenio egregie expressis , apparent. Ambo à

protuberante quodammodo nodulo in superficie

prona plantule ordiuntur.

Quo verum eorum,

$95

verruca tantum cst mansurum , brevi in vertice

macula fusca , dein nigricante,, notatur. Hanc,

priusquam fuscescere incipit , si verticaliter utrin-

que secaverimus , intra communia plantule vas-

cala, omnium tenerrima , apparet distinctus sub

3

Ài Ui

m

[

vertice loct

s, modo simplex, modo quasi duph-

catus, granulosa massa refertus. Quam primum

vero summitas hujus protuberantig nigricans punc-

M

tum acci

p

(quod omnino emissarium intus con-

tentorum est ) evanuit granulosa massa , ejusque

cela

ti

f

i

iosi inest, quod tamen deia etiam

loco quid

SVie

corrumpitur et disparet , cum nigredine et indu-

ratione totius tuberculi. Hzac intra breve tempo-

ris spatium absolvuntur. Quz autem particula

eminula in scutellam est abitura , continuato incre-

mento foveola viridi sese statim distinguit , subter

quam si de vertice sectionem perpendicularem

raducimus , quasi de centro foveolz strias à reli-

quis intra substantiam locatis plane distinctis , in

semicirculum dirigi videmus ; quarum ille ad con-

finia circularis

linez paulo opaciora apparent.

Sed hic non desistit crescere , quin indies sensim

ampliatur, foveola dehiscit suo de centro in fora-

men ad incrementi normam continuo patentius.

Intro apparet p

HUR

ov

o rütilans fundus , qui successu

profundiorem colorem induit. Emergit denique in

completam sic dictam scutellam , sessilem vel brevi

de collo eminentem , margine evidenti , modo

integro , modo crenato , cujus concavitas, si madet,

nigra est; aut cinerea, fere alba , si arescit. Sic

ío )

dispositarn scutellam , si ab utraque facie perpems

diculariter secando , tenerrimam particulam aufe-

rumus, inque aquz guttula lustramus , mox sub

f)ra crusta , inter strias levissimas , Linez ima-

$ine à reliqua substantia inferne distinctas , quaSI

intra loculos evidenter conspiciuntur granula nigra ,

in columnulam quasi conglomerata. Hzc inde

exemta

et lente maxime augente considerata ,

corpuscüla sunt ovata , profundiore transversali

per medium Linea distincta quasi didyma. Judicet

nunc quisque gnarus, quenam descriptarum par-

Crediderim

immi riascula , quxnam feminea sit

Sane , neminem nisi prejudicus occecatum fore,

qlll cunctis r1te perpen51s , vérrucis mgro punc-

tulb notatis , masculum , illis vero in scutellam

adolescentibus , femineum munus adjudicet

5

ut

inde granula hic delitescentia vera harum plan-

tularum sint sernina. Cum jam omnium scutella-

torum in Lichenoidibus Usneisq. Dilleni idem

vegetandl ; florendique sit modus , eadem disci

iaturi dispositio ; in aprico positum esse arbitror:

omnium etiam spec1erum vel intra substantiam

contentas ut Lichenii ciliari , vel extra eandem

editas farinaceds granosas partes , nuspiam defi-

cientes masculas ésse. Neque abludunt certe vel

sua conformatione ab horum organorum natura.

Si enim tempestive lustrantur , € meris visiculis

conglomeratis constare inveniemus. Variant tamen

maxime loco, ita ; ut in alüs in apmbus divi-

sionum tumidis prodeant ,

ut Lich. physodis, aliis

(

ii

)

&d riiargïnes locentur , ut Lich. farinaceo , fraxi-

neo , vel e superficie prona emergant , e. gr.

Lich. pulmonar. aphthoso cet. Ubi nonnunquam

orbiculos scutelliformes presentant ut Lich. stella-

fis cet.

Sic et inter scutellorum formam et dis-

corum villum seminaque discrimina variá interce-

dunt. E. g. à communi formia ablüdunt illa coria-

€eorum , et qux inter simillimas ciliari strias ;

stellari intersunt seminula itidem testiculata

,

at

paulo rotundiora , Lich. furfurac. florid. semina

spharica sunt, sed tenerrima brevissimaque stupa

indita. His positis intelligentes mox perspicient ;

unde rectius extra modum numerosum Linnzanuni

genus in plura dividi possit non solum , sed ani-

inadvertent etiam illico , aliquas species Linnzo

ét alüs cryptogamicarum enumeratoribus adhuc

diversas e. g. Lichen. farinaceum et calicarem

hirtum et floriduri conjungendas esse. Multa certe

habet Lich. familia , quz sollertiam exercere ;

perbelle possunt

»

si secundum fructificationis

partes rite coordinare species aàc exacte definire

voluerint. » Sic cell Hedwig. si liceat , pace

tantorumi virorum , meam de fructificatione Liche-

num proferre séntentiam , potius cum Michelio

consentire vellem ; qui farinàm illam pro semine

habuit. Id quod non solum magis cum natura

hujus farinzg , admoduhi copiose in mültis Liche-

nibus , et substentiz ratione habita cum polline

aliorum vegetabilium , nimis compactz y et, ut ita

dicam , rudioris et upiformis , convenire , sed etiam

—

(

)

modo ac viz, quibus Lichenes multiplicari solent

10n male respondere videtur. Ex polline enim

vel farina strata ubique fere plurimi Lichenes

Ooriginem cucunt

L

cujus

sepissime tant

existi

copia ,

€t 1n cuiousdam ita raro inventu sunt

scuta ,

t illo poline naturam fere omnino abuti

dic

s, quod 1n aliis vegetabilibus zque non acci

Xit, nis] ex eo propagari possent Lichenes. Nas-

cendi talem viam jam ita eleganter exposuit perill

Schmidelius , perspicacia et subtilitate eadem fere,

ut de polline, male sic olim seminibus vocatis,

Muscorum et Algarum nunc valet illius magni

rl

viri sententia ,

ut non melioribus ve

FDIS ,

quam

Pcle

Schmidelii

uti possim. » Dep: enendlmus

interim , sic audiunt ejus verba ; alios ex Muscis

ibi jamdum vegetare

ubi Fungi nondum crescere

possunt. Fungi plerumque ex humo ,

ut r;roducto

vegetabili , aut ex ligno mo;lesceme putridoque ,

vel alio aliquo vegetabili pullulant ; quin et inter

medium quasi illud genus Lichenum crustaceorum,

prasertim id

cujus tubera carnea sunt

"Duiub5t

ex nostra observatione letius, ac in terra limosa,

Muscis putridis , alusqüe Lichenibus destructis

lus

ril

ssimo

germinat. Non pauci vero Lichenes in ste

"o

solo nudissimisque petris crescunt.

Ut u:

Al

um

sakem excitemus exemplum , pluries obse

rvavimtg

in 1

idibus, ex mera arena com*ïa"ns, superfi-

ciem , ubi imbribus s

p1"s hu:

iBPTCU

"m35^0t

ata mn , SQDSIm

in farinam friabilem

que pulverem corrosam fuisse.

Ex hoc polline pauïlatr*ï glomeres

crobiculi ,

f

V

B )

et tubercula ex nigro cinerea elevantur ,

,. acerva-

tim demum posita, sed ex mera adhuc farina

$32

coneluti

iid

ta. Sensim aliqui. globuli ejusdem farine

viridescere incipiu

5

et postmodum in puncta

flava ,

tuü

ul

ex

nudis oculis conspicua , coadunan

?

quibus successu temporis amphliatis , foliocla quasi

in

£5

fan

na ef

progermm int

atque tunc demum

1

atena subjace

!;1

mollissima ra

diculz

lz

albz, Mu-

coris aut B)*SSI Cllj"c"l'ï mstar tenuíssin me sparguti-

tur . Hzc denique cuncta , cum undiquaque ex

"uno centro ita fiant, integruni cespitem formant

Lichenis leprosi , quem Dillenius Zichenoides

crustosum orbiculis et scutellis flavis , Hist. Musc.

p- 136. n. 18. Tab. 18. fig. 18. vocavit ( * ). In hoc

etiam conveniunt observationes ill. Screberi Pro-

fessoris in. Academia Erlmgcml celeberrimi , ex

ejus ore exceptz , qui eadem directione

?

qua

pluvia farinam Lichenum quorund

2

[2

IY

i

1 abluere po-

tuit , novas ejusdem speciei plantulas progermi-

nasse viderit. In Scutis vero zque contineri semtna ,

(quod prasertim ii$ accidit , qui szpissime pul-

vere carent ) Sicque I'II'STH. manu munimorum

vegetabilium proventum naturam providisse , pol-

len autem verum in ipsa eorum substantia latere,

vel ante perfectam explicationem 511caf1canonem

eorum ]"(m per"m

ut multa nunc alia cryptoga-

mica exemplo sunt, non plane à veritate diver-

d

(*) Diss, de Buxbaumia Ed, revis. p. 32,

( 4

sum videtur. Attamen cum hz partes ; flores

nempe et semina , extra visum , ut cum Dillenio

loquar , plerumque locentur

P

vel saltem . sint

ejusmodi , ut nulle inde vel tamen difficiliores ,

ex quibus ob nimiam partium distinguendarum

parvitatem multum levaminis in determinandis gene-

ribus vel speciebus exspectaveris, notz characte-

ristice desumi queant , sufficit nobis crassior con-

sideratio figurz , babitualis nempe , qua ab aliis

generibus et inter se facile Lichenes distinguuntur,

Neque minus vero tantorum virorum nomina,

quorum acuta et subtili indagatione in intima

nature penetrante , de veritate systematis sexualis

etiam in his antea obscuris plantulis convicti et

certüi sumus , semper cum summa admiratione ac

veneratione dicenda erunt.

Lichenes itaque pro varia sua natura, quz vel

pulverulenta , vel foliosa , vel coriacea , vel tre-

mellosa / et pro varia forma , nunc imbricata ,

nunc fruticulosa , nunc fillamentosa , in ordines

redigamus. Facilius enim adspectu et externa sua

forma cognosci possunt , quam definitione gene-

rica, quod ne philosophis quidem , ut jam Rajus

observavit , facile fuerit. Ordines diversos ab

externa eorum facie desumtos , vel genera minora,

ad sublevandam eorum cognitionem Botanici varii

"X

exstruxerunt , quorum aliquos przstantiores saltem

enumerabo. Michelius sollicitus plantarum mino-

Lichenum ordines

rum Observator , XXXVIII.

exstruxit , et seminum , ut farinam Lichenum

...----—-—«—....,,— A u DEU N

(

:

)

2

U

wocat, situm , ad eorum definitionem adhibuit

Dillenius 1n. genera summa : U'snea , Coralloideg

et Lichenoides , hzcce iterum in ordznes , seríes ,

divisiones 'et subdivisiones sejunxit. Hallerus x

Yichenum agmina constituit , quorum collocatio

sequens est , 1. ) Corniculati , 2. ) Coralloidei 33:3

Usnez, 4.) Lacunati cyprii, 5.) Antilyssi, 6. )

Pulmonari , 7.) Psorz, 8.) Nostoch, 9.) Her-

petes , 10. ) Lepra. Idemque Autor pereleganter

affinitatem eorem sequenti exposuit modo. Corni-

culati cavi , poliine pleni, indiviso nexu coral-

loideis cohzrent , cornubus bifidis et subdivisis À

inde cum pyxidatis Lichenibus , quando mucro

cornuum intumescit , deprimitur inque cavum

infundibulum mutatur. Idem pyxidarü de summo

margine ramos educunt ramosos, ut cum.coral-

loideis coeant. Isti cum Usneis figura ramosa con-

sentiunt, et exdem usnez scutellatis. Lichenibus

proximz sunt. Tsti et pulmonarii reperiuntur , foliis

planis ramosis et duris; et demum cruste potius

glebosz , quam foliis scutelle insident. Porro cel.

Scopoli (*) Lichenes in Conférvas arboreas 3

T'erras vegetabiles , Corallia flore et fucos. ter-

restres distinxit.

Linngus autem sequenti ordine

genus Lichenum distribuit, :.) Leprosi tubercu-

lati , 2.) Leprosi scutellati , 3.) Imbricat , 4.)

Foliacei , $. ) Coriace , 6. ) Umbilicat , 7.)

Scyphiferi , 8.) Fruticulosi , 9. ) Filamentosi,

(*) Fl. Carn, Ed, 2. Tom. II P. 356.

-

(

15 -)

Hisce cel. Hagen (a) praeuntibus Hallero et

3

l'!ï t

Screbero (5), decimum ordinem p

hi

v

erulento-

rum, qui Byssos pulverulentas Linnzi comprehendit,

addidit. Novissime cel. Wiggers ( c ) ordinem non

solum novum nomine Aspidoferarum ex Liche-

nibus construxit , sed eos quoque in nova quasi

genéra dispersit , quz sic audiunt , 1. ) V'erruca-

ri4, 2. ) Tubercularia y.3. ) -Placodium , 4.)

Lichen , $. ) Collema , 6.) Cladonia , 7.) Usnea-

Ultimo demum et ego in enumeratione

H

1T

ea Liche-

onem suble-

num annisus sum , ad eorum cogn

vandam ordines , qui pro generibus haberi possunt,

quoad externam eorum faciem et afíüniatem ,

construere , et denominationes partim ab alüs jam

'

receptas, partim proprias iis imposui.

Quod eo

magis necessarium mihi visum est, quum numerus

Lichenum , quorum in novissima systematis vege-

;

tabilium editione tantum 139 proponuntur, ultra

"2

]

3co increverit , et multis novis speciebus ampliat

sit.

Sed hzc de collocatione Lichenum sufficiant ,

consideraturus potius eorum indolem ac naturam.

Simplicitate sttucture , tit pote que ex similari

Í

substantia szpé orni cel

1

ulosa destituta compont

vedetur , aliis

platitis qui

u

]

em

cedere et minus

2

T

(2) Histor. Lich. Pruss,

() Spicil. Lips.

(c) Primit. Fl, Holsat, Kilie 1786. 8,

prestantiores

k

(

iv

pizstantiores esse vulgo putantür , -quare à Linnao

xustici pauperrimi et àrborum pedissequi nomi-

nantur, sed nitida sepius figira sua , ut Coral-

loidei, Usnez , imibrieati, qui encarpa:non male

referunt, etc. et colotum elegantia ac varietate;

&que sese observatori diligenti naturz , ut aliz

plantz commendant. Plerique tadiculis vel villis

in inferiore suà párte , vel una radice scutiformi ,

ut in uümbilicatis et filamentosis , vel in utraque

superficié hrantibus poxulis , quibus nutrimentum

sugunt ; ut tremelloidei , instruuntur ; plantam

*Yero omnem nunc reprksentant folium variz

expansum et laciniatum , vel ramuh: multifariam

divisi et erecti , vel filamenta intorta et pendula,

vel crusta tantum , et uniformis farina ; fructifi-

cationis partes autem , quantum oculis nudis licet

observare, effingunt varia illa corpuscula , fungosa ;

verrucosa et tuberculosa , quz $i excavata sint ,

acetabula vel scutella ; sin vero plana , pelte

vel scüta Botanicis aüdiunt. Sed hzc frequenter

desunt, etin quibusdam solummodo squamz, e. g.

in scyphiferis ; in aliis vero pulverulenta quadarmi

materia addésse solent:

- Habitant Lichenes vel in terra , Velkr in arbo-

rum cortice et ligno putrescehter, vel in x;upibus

et saxis. Et ad distinguendas arbores vel lapides

düodammodo inservire possunt , é. g. L. geographi-

cus nascitur sepissime in saxo albo cotaceo-quartzoso,

L. calcarius in calcareis lapidibus , L. saxatilis , ple-

rumque in saxis, L. fagineus pracipue in Fago,

B**

(

18 )

L. Carpineus in Carpini cortice , L. Betulinus

in Betula, L. Ulmi ( Schwartz * ) in - Ulmo,

L. Tiliaceüs , in Tilia, L. Fraxineus in Fraxino,

L. Prünasti in Pruno , L. Pinasti in Pinu,

L. Juniperinus in Junipero , L. Ciliatus in J uglande ,

L. Ciliaris et Pulmonarius in Quercu, etc. Sed

hoc non ita intelligendum , quasi nunquam aliis

locis etiam provenirent predicti Lichenes ; szpis-

sme enim arborei in lapidibus , et rupestres in

terra vel cortice arborüm crescunt, facihus vero

erto inhabitationis loco inveniri possunt, et etiam

ali

qui nunquam late alieno vegetant solo. Vigent

potissimum , ut reliqua cryptogamicarum cohors ,

hieme etiam et «state tem-

vere et autumho ,

pestate humida. Humore irrigati etiam vetustis-

simi reviviscu

nt. Proveniunt feré in omnium ter-

rarum pl

aga , septentrionem versus plurimi ; tenuis-

sima terra conteti ,

vel etiam ex aere nutriti

primum - vegetationis momentum struunt. (**).

Étenim rupes nudos Lichenes pulverulenti et crus-

antum et pluvia

tacei primo investiunt , aere t

éontenti ; hi se

nio consumti in terram tenuissi-

mam mutantur , quz Lichenum i

mbricatorum pro-

ventui inservit; demum etiam his putrefactis jam

—

(*) Nov. Act. Ups. Tom. 4. ai 1784. Linn. i&

Diss, &con. Nature.

in Diss. (Econ.

* (**) Bleganter exposuit modum Lin.

Nat.- Amoen. Acad. T. Il. p. 35«

(

I9

)

h&c terrz copia sulficit ,

ut muüsci varii $ Brya9

fiypna , Polytricha " radlces facile ageré possint;

€x quorüm tatdem destructione ,

éa humi copià

prodit

qüa non sólum hérba

?

sed etiam fru-

tices ét arbuscüle hutri1 ac sustentari queant.

Hec de ns , qui rüpes inhabitant.

Anne etiam

arborei vegetationerh promovent vel potius pro-

hibent ? Sünt ahqul , qui 1in hànc sententiam

adductx , sequentibus rationibus eam tueri puta-

bant. Primó dicebant Lichenes süccum arboribus ,

ut omnes plante parasitice , detráhere , et quia

poros arborum , qui aéri perméanti pateré sem-

per debeant

occluderént , et torem et pluviam

um copia attraherent

arborum

incrementum

impediré non solum , séd etiam cohibere. Adde-

bant quartum argumentum , insectis illos omnino

étiam in rümam arborüm domicilia pzebere. Sed

facilé ad hec respondemus. Prirnum argumentunm

quod attinet

Lichénes omhüino potiis ex aere;

quam de arborum succo videntur nutriri. Idem

Lichenes in arborum cortice et Ssupet saxa et

lapides vegetant et lzte vivunt

destifuti arboruni

Succo.

Il véro

qui corticibüs adnascuntur , eo

tempore ubi omnes fere arbores succi copia tur-

gent

Zstate nempeé , contabescunt et fere eva-

néscunt; autumno et hieme vero, succo arborumi

1mmmuto , pot1wmum et læte augmenta sumunt ;

nec minus in VetustlSSImIS etiam arborumi trüncis

exsuccis pene et putridis. Arbores vivas autem

nunquam tanta copia obducunt, ut liberum aeris

B2

uN

( 25 )

accessum impedire queant , nedur poros ommnes

obturarent. Et ii sunt plerumque ex foliaceorum

et-imbricatorum ordine, qui admodum laxe cor-

üici adhzrent , et undique vel exhalare vel inha-

lare arbores sinant. Denique rorem quidem et

humorem aliquem ex aere attrahunt, neque vero

majori copia , quam qua matura et proventus

eorum exigunt.

Etiam contrarium s! ponamus ,

tamen nimiam ejus copiam ex adversa sua parte

exhalare facile possent. Ultima vero objectio nul-

lius plane videtur momenti , namque in arborum

corüce et in quacunque alia parte facilius. nidu-

iantur insecta , quam in Lichenibus, quod Der-

mestes typographus et Piniperda satis demonstrant,

1otas sylvas s

epius devastantes. E contrario Lichenes

defendunt arbores à tempestatum et frigoris inju-

r

ria (*) qua de re semper videfus arbores sep-

tent

ronali latere densius iis obductas , et in fri-

gidioribus regionibus hisce quasi pelle contra frigus

aatura defensas ; humectant eas, vel

à provida

saltem im

pediunt, quo minus exarescere in sicca

tempest

ate et à solis ardore exsiccari possint ; in

(*) Schristen der Leipz. Gcon. Societ. T. 6. a. 1784.

mos

Md

muscos neque arborum incre

ubi plane evincitur ,

tum neque eorum vege

tationem impedire posse , radi—

culas eni

m teneres non in vascula usque corticis pene-

trare.

Et arbores potius iis circumvelandas , quam

denudandas esse.

( r

)

fimia autem humorum abundantia ex Linnei sen-

tentia fonticulos quasi przstant. Ut taceam quod

9culos multiplici suo colore et structura non

Parum oblectent , et diligenti naturz scrutatori

etiam. hieme , silente.flora , occasionem przbeant,

plantas colligendi , et in parvis et a

Bje

hie

ctis plan-

tulis summi conditoris sapientiam et magnitudinem

admirandi. Certum est, hoc contemtum et pene

neglectum vegetabilium genus multiplici usui inser-

vire. Alii enim prxbent alimentum et hominibus

et animalibus

?

alit inserviunt usui cconomico et

tinctorio

3

et nonnuli inter medicamenta ipsa

recepti sunt. Quibusdam inest specifica vis morbis

medendi, ut L. Islandico, pulmonario, canino;,

aphthoso, pyxidato, etc. Hzc melius in singula-

rum specierum enumeratione patebunt. Pramit-

tenda antea- sunt quzdam de partibus eorum

constitutivis.

Siquidem chemice analysi aliqui

Lichenes subjecti, ejusque ope explorati, quales

fuere L. physodes, L. hirtus , L. farinaceus, et

|

L. pulmonarius , sequentia principia vegetabilium

reliquorum omnino analoga , quxeque fusius Cek

Georgi in altera parte. Actorum Academiz Petro-

politanz anni 1779 descripsit, prodiderunt.

Lichenes igitur supra nominati, in aqua cocti,

4»

jusculum praebuere flavescens , mucilaginosum ,

f

"a

pene insipidum , et ipsi Lichenes addito sale edules

i^

fiebant. Urgente itaque annonz difficultate, pau-

)u

peribus pro cibo inservire possunt. Extractum

eorum. aquosum , pene illi , quod e radicibus

B 3

f 22 )

Althgz et Malvz obtinetur simile , gummósum

nempe et mucilaginosum. Idem extractum e recen-

ter collectis. Lichenibus paratum et per anni spa-

tium repositum , nullum sal prabuit essentiale.

Extractum resinosum tenax , brunnescens, ratione

quantitatis ? constituebat partem. Lichenes siccati

et e vitrea retorta destillati primo. phlegma lim-

pidum , insipidum dedere, alterum quod. secutum,

est, empyreumaticum fuit, odore. acidulo , nec

alcalinorum nec acidorum affusione. mutandum ;

tertio prodit flavum. cum innatante oleo empy-

reomatico , et alio nigrescente , fundum quod

.

,

petebat.

utrumque vero et phlegma et oleum

odorem przstitere. volatilem. et urinosum , gus-

tumque pungentem. Caput mortuum ex hac des-

tillaione relictum , et elotum , alcali prabuit

vegetabile cum acidis prompte effervescens. Liche-

ges autem in aperto, igne calcinati, post elixiva-

tionem , majorem alcali fixi vegetabilis copiam.

dedere , sed ne. miculam quidem salis muriatici.

Ex elotis cineribus calcarea terra per acidum nitri

obtenda. . est.

Solutioni salis tartari illa selutio

instillata , limpida mansit , tum. demum. calx sub.

forma gelatinz. prazceps facta est , post edulcora-

tionem. similis magnesiz.

'Terra post extractam

calcem remanens et edulcorata , nigricans, levis

et insipida fuit, in igne fusorio cum sale tartari

liquata in vitrum flavescens, quod in aere nigres-

cebat et humescebat , commutata fuit. Lichenes

demum putrefacti , humum dederunt nigram ,

f.25 3

similém pinguissimze humo hortensi, in ore mu-

l-

€osam salivam flavo tingentem colore , gustu

de

subacido ; destillationi subjecta hac terra easdem

&

quidem partes ut Lichenes , sed diversa quantitate

l£.

exhibuit ; et longe majorem olei empyrevmatici

quantitatem , ut facile de origine petrolei sit judi-

»-

cium , si à terrificatione Lichenum , ad formatio-

If

nem Turfz et carbonam fossilmm. liceat conclu-

ec

dere. llla enim vegetabilia , ut apparet, tantum

!s

oleosi principii ex se evolutione suppeditare posse,

y.

quantum in istis fossilibus plerumque. inveniamus.

x

Hisce demum omnibus breviter comprehensis ,

e libra sedecim unciarum. Lichenum supra nomi-

as-

natorum, et in aere siccatorum prodire debent:

f

It

1) Substantim mucilaginose., sub specie gummi

siccate , adusque uncias vij.

2) Resine vegetabilis fere uncia. r. draclimz 3.

3) Phlegmatis insipidi ad sesquiunciam.

h

4) Phlegmatis empyrevmatici cum evidenti acido

ij

vegetabili ad uncias tres cum dimidia..

J0,

$) Destillatione sicca, olei empyrevmatici sepa-

rabilis ; circiter drachmaz vj.

l-

6) Cineres combustorum Lichenum .ex eadem

n

quantitate largiuntur.

7) Salis alcalini fixi vegetabilis drachmam 1.

1$

n

c m scrupulis 2.

;-

8) Ceterum ad duas tertias terra calcarea..

9) Tertia parte terrz silicez constant.

B4

( 24 )

Humus pütrefactione Lichenum unius Libre

paranda , pondus quinque unciarum cum tribus

Drachmis aquat.

Ex eaque sicca desüllatione,

1) Olei empyrevmatici separabilis prodit , ad

minimum uncia.

2) Eadem combusta in carbone continet Alcali

fixi circiter grama xxv.

3) Tandemque post calcinationem et elixiva-

tionem terre calcareg atque silicez. sesquiunciam

fere prabet.

.

Ex hisce patet

.

prætär incertum . ( quibusdam

de coriaceorum ordine exemptis ) alcah volatilis

ves

ts

Mi5

ium , principia reliquis vegetabilibus analoga

largii per chemicam analysin Lichenes. Inest iis

preserim mucilaginosum nutriens principium , ut

L. Islandico , et adstringens cum amaricante et

balsamico in quibusdam mixtum. Neque omnes

volatili destitauntur , e. g. L. sylvaticus , urinosum.

ac fctentem odorem spargens. In aliis vero odor

amonus , prasertim is, qui nos zstate sylvulam.

umbrosam intrantes tam suaviter afficit, à Liche-

ni—büs terrestribus prasertim proveniens.

Sed hzc sufficiant qgasi generaliter et summatim.

tantum de Lichenum. natura prolata. Ordiamur

punc singularum sgecierum enumerationem ac

usum,

E5

-

x

et

AX

:ä(ä&

E

)

"4

NX

ORDO I.

1

LICHENES PULVERULENTI.

LEP-RA..V

iil

L EPRA flava. Enum. Lich. p. 2. Tab. z. fig. 4.

J

Byssus candelaris. Linn. Syst. Veget. Ed. 14

4

P- 974-

NESAUSRS

B

Lichen crustaceus , arboribus adnascens , tenuis-

simus , pulverulentus , aureus , colore elegantissimo

i

et immutabili. Mich. Gen. p. 100. n. 69.

N9. 1. 2, b, c. Habitat in cortice arborum

100

lignis putridis ,.per quatuor mundi plagas. Var. B

ii

e-

in rupibus.

Usus. Ex variatione P addita urina eaque cocta

if

obtinetur color armeniace - cinnamomeus , addita

r

solutione slanni color (5) flavo - cinnamomeus ,

[

addito vitriolo martis color.(c ) carneo , murhinus.

Lepra farinosa. Enum. Lich. p. 8. Tab. 1. fig. 1.

Lich. crustaceus , arboribus adnascens , etc.

Mich. Gen. p. 99. n. 62. 'Tab. 353. fig. 4.

( 26 )

j Habitat in cortice arborum,

N?. 2. Usus. Hic Lichen antea in urina et

caïce ViVZl maceratus cum alumine coctus pannum.

tingebat colore cinereo-livido.

ORDO.EII.

Lichenes leprosi tuberculati.

VERRUCARIA.

Verrucaria ealcaria. Enum. Lich. p. 3:.

Lichen calcarius. Linn. Syst. Veget. Ed. 4.

p. 957. Dill. Hist. Musc. Tab. 18. fig. 8.

Habitat in rupibus. calcaris.

Usus. Dignoscuntur lapidi calcariü hoc musco.

Pro colore rubro tingendo inservit. Dillenius l. c.

refert, Incolas Insulz. Skie decrescente luna mense

Augusto, quo maxime maturum existimant , hunc

Lichenem colligere et siccatum et pulverisatum

per tres septimanas urina in vase clauso mace-

ratum coqui cum filis tingendis.

"No.3. Verrucaria faginea. Enum. Lich. p. 18.

Tab.: 2. fig. 4.

Lichen fagineus. Linn. Syst. Veget. Ed. 14.

p. 957. Dill. Hist. Musc. Tab. 18. fig. 11. a. 5. c.

Habitat in arboribus variis , przsertim in Fago.

Usus. Cum alumine tingit ferrugineo-fusco.

No. s. Verrucaria lactea. Lichen lacteus Linn.

Syst. Veget. p. 57-

Usus. Cum vitriolo martis et alumine color

ebtinetur cinereo-canescens.

( a )

QUH DO FTET

Lichenes leprosi tuberculis fungosis stipati.

T UBERCUT2ATSTIXm

[

No. 6. Tubercularia ericetorum. Enum. Lich

p. 37. Tab. 8. fig. 3.

Lichen Bacomyces. Linn. Supplem. Pl. p. 450.

Bill. Hist. Musc. p. 76. Tab. 14. fig. 1.

Habitat in Europz &terilibus.

Usus. Àddito virtriolo martis et alumine tingebat

colore: cinereo-cervino.

QRDO. TY

s

Lichenes leprosi scutellati.

$£

n

SCUTELLARI A.

Scutellaria parella, Enum. Lich. p. $$. Tab. 6,

[2

fig. 2.

Lichen parellus. Linn. Syst. Veget. Ed. 14

..

)

p. 958. Dill. Hist. Musc. p. 13o. Tab. 18. fig. 10.

Habitat in muris, rupibus , arboribus.

u

Parelle d' Auvergne. "Tournef.. n. 1. p. 230.

6

Usus. Laccam ca&ruleam , vulgo lacmus ex

Lichene Parello parari jam observavit Valentini.

( Natur und Materialien Kammer. I. p. 226. )

$)

quod Ferber ( Necce Beytrage Jur Mineral gerch.

2. I. p. 378 ) qui fabricam prope Amstelodamum,

olot

ïnïqua hac lacca praparabatur , perlustravig , con-

( 28 )

firmat.

Vidit enim Lichenem Parellum in arcis

ligneis

,

sub tectum zdificii positis , urina , aqua

calcis ,* calce exstincta et cineribus clavellatis tam

diu macerari, donec Lichen czruleum acquisivit

colorem et consistentiam pultiformem. Molz sin-

gularis structure tum committitur, per pannum

setaceum exprimitur et in formis parallelepipedis

siccatur. ( Hagen. Hist. Lich. p. 28. )

N». 7. Scutellaria androgyna. Enum. Lich. p. 66.

Wab 7. fig. 3.

Habitat in ligno seu scandulis putmdxs.

Usus. Cum aqua calcis vivz et urina tingebat

pallide flavo-carneo.

No.8. a , &. Scutellaria tartarea. Enum. Lich.

P. 42

Lichen tartareus. Linn. Syst. Veget

Ed. 14

958. Dill. Hist. Musc. p. 131. Tab. 18. t. 12. 13

Habitat in Europz repibus.

Usus. Westrogothi ex illo zübrum fabricant colc-

rem , quem sub nomine Boettelet per totam ob

pulchritudinem divenditant Sueciam. Humida tem-

pestate seu post pluviam à scopulis . derasum ,

commolitum et aquà , qua prius maceratur ab

omnibus heterogeneis particulis elotum , siccant

ét urinam affundunt, sicque per quinque sex heb-

domadas in quiete relinquunt. Cum aqua cochlear

unum alterumve coquunt et tingenda immittunt.

(Linn. It. W-Goth. p. 170.) Cum alumine pan-

num tingebat pallide ex violaceo-purpureo colore ,

cum aceto chalybeato pallide roseo-carneo ( 2).

t me )

N^o. 9. Scutellária seruposa. Enum. Lich. p. 41/

Tab. 6. fig. 1

Lichen scruposus. Schreb. Spicil n. 1133

Habitat in rupibus.

Usus

Cum vitriolo martis et alumine eolor

obtinetur dilute umbrino-griseus.

"N?. ro. Scutellaria pallide viridis crustacea ex

i

albido-pallide viridis , scutellis concoloribus margine

albo.

f.

Habitat in muris ubique

Usus. Hic Lichen cum. alumine tingebat pan-

num colore cinereo- -canescente.

t

Vefrucaua argentata Enum. Lich. p $2. (VarJ

subfusi. )

Ü

Llchen argentatus. Hout. Nat. Hist. T. 2. sl. 14

p. 510. Dill. Hist. Musc. Tab. 18. fig. 13

Habitat in. rupibus et arboribus

|

Usus. Cambri Caddlod et Ken gwiri vocant ;

et cum urina maceratum colorem rubrum eh-

(

9

cimunt, quo lanam et alia tingunt. Dill. l. c.

en

O R DOV

imy

Lichenes crustacei imbriati,

ab

cant

B SORA

w

yeat

No. i1. 2 , b. Psora candelaria. Enum. p. $7

Q

Tab. 9. fig. 3

p

Lichen candelarius. Syst. Veget. Ed. 14. p. 958

arbo-

C g

Habitat in. Europz panenbus , muris,

ribus.

jf

( 9- )

Üsus. Rusticos Smülandie hunc Lichenem à

parietibus abrasum et linteo involutum , aqua;

quz luteo ab illo indicitur colore , excoquere et

decoctum tandem cüm sebo misceré , «quocum

5

candelas pro diebus festivis przparant , que ob

luteum colorem zmulantur cereas , enarrat Lin-

neus. (It. Gland. p. 36.) In hoc Lichene intrà

cacullüm . habitat

Phalenz Lichenélle feminà,

quz aptera, levis, nigra est. Was Entomologos

adhuc latet. (Hagen Hist. Lich. p. 57.) Cum

sale ammoniaco et alumine colorém (a) dedit

pallide cinereo-carneum , cum 'alumine et vitriolo

mart. (5) cinereo-viridem.

Ne, 12. Psora flavescens. Enum. Lich. p. 59.

]

- Yáchen flavescéns. Huds. Fl. Angl. Ed. 2. p. 528.

Dil Hist. Musc. Tab. 18. fig. 18. a. c.

Habitat in cortice arborum.

Usus. Cum vitriolo martis color obtinetur spa-

diceo-fuscus.

Ie

Ne.13. a, b,c, d ye Psora murorumi. Enumn:

T.

Lich. p. 63. Tab. 9. fig. 2.

Lichen parretinus. Leers. Herb. n. 952.

Ya

Habitat in Europe muris ét tectis.

Usus. Per se tingebat colore cinereo-coriaceoj

T

«um vitr. mart. (b) et ochreo carneo ; curi

li

alumine et vitr. mart. (c) pallide cinereo-carneo ;

cum vitriolo martis et aqua vulgari (d) ex cina-

momeo spadicéo , cum hepate sulphuris et aceto

lu

shalybeato (e) cinereo-violaceo..

U

( )

N?, 14. Psora czsia. Enum: Lich. p. 6$. Tab, i2;

fig. 1.

Lichen cesius , ibid,

2

Habitat in Europe saxis , lapidibus , tectis

schisteis.

»

Usus. Cum alumine colore tüngebat grisege

umbzno.

f2

d

ORDQ V I

2

lii

Lichenes imbricati foliacei,

Gtt

LIicHEN.

old

No. 15. Lichen centrifugus. Enum. Lich. p. 79-

Tab. 10. fig. 3. Linn. Syst. Veget. Ed. 14. p- 958.

Hist. Musc. p. 185. Tab. 24. fig. 75.

7/

Lichen centrifuge. De la Marck. Fl,

p. 78.

Fralzg.'

Habitat in Europz lapidibus et rupibus,

Usus. Hic Lichen cum solutione stanni colo-

Qu

rem exhibuit, spadiceo - flavescentem. Farb. Lex.

Tab. 48. fig. s1.

N^?. 16. Lichen saxatilis. Enum. Lich. Tab. 15. 16,

Var. 4. B.

TE

Linn. Syst. Veget.k P. 958. Dill Hist. Musc.

Tab. 24. fig. 83.

curit

160 j

Lichen de roche. De la Marck. F. Frang. p. 78.

Habitat in Europz saxis.

Cité

Usus.

Hac est prasertim species quz crania

humana obducit , tempestati diu exposita , ideoque

Usnea humana vocari solet et magnj olim habita:

Ü w

ïin;epï!lepsïa— et fluxibus sanguinis. Muscum érànió

humano innatum vocat J. Bauh. ( Hist. r1r. L. 37:

p. 764.) Sed plures sub hoc nominé in usum

medicum tecepti sunf , ex vana potius supersti-

tione , quam propter efficaciam stam. Intét comi-

positiones nonnulli recepti sunt , v. €. ad pulverem

antepilept. Cellar. cum Castor, ad Holsaficum et

iirabillem Myasicht. etc. Ruótici in Gandia et

Gothlàndia fila colore fusco , seu purpurascenté

inficiunt , dum illa uhà cunmi Lichene hoc stratumi

süpér stratum disposita eum aqua et lixivio

coquünt. ( Linn. It. (El. p. 35.) Véstes rustico-

rüm Norvegi& ruüfz presertim hoc , sepe addito

Lich. parietino vel cortice alri tirctz sünt. Immo

et honoratiores jam incepere vestés gerere ex

lana indijena nobiliore textas et hoc Lichene

tinctas. ( Gunn. Norv. p. 210. ) Leithz in Anglia

ü

officina reperitur ubi in przparatione coloris pul-

chri et perpetui rubri ex hac alga occupati sunf

ducenti homines , illam colligentes, et in formam

pulveris redactàm aqua macerantes. ( Ferber nevé

Beytr. zur Min. Gesch. T. p. 4$5. ) Ob usim

ünctorium linnzeus antea vocavit Lzchem tincio-

rius. Hunc Lichehem ideóqué per qratuor septi-

manas in urina maceravi, et recentem et exsic-

catum , dein aqua dilii et pannum per qua-

drantem horz primo (a) addito acéto chalybis

cum eo coxi , exinde color oriebatur olivaceo-

)

T

f

umbrinus, cum vitriolo martis ferrugineo-

uscus ,

5

tum sale vero ammoniaco et vitriolo martis color

L

L

ferrugineo-

( 34 )

i

ferrügineo-ümbrinus et saturatior factus (c). Farb

J

Lexic. (;) Tab. 28. $6. (5) Tab. 46.fig. 4. (c)

'Tab 4-8 Hg 3).

j

stl

Lichen stygius. Syst. Veget. Ed. 14. p. 959

-

Enum. Lich. Tab. 14. fig. 2.

em

Habitat in Suecia , lnprlmls in Insula Baltici

d

Blàkulla rupestris.

i

Usus. Purpureo saturato tingit coloré ( Fl. Suec.

ente

1079) chartam quidem saturato inficit colore.

tUf

N?. 17. Lichen Fahlunensis. Syst. Veget. Ed. 14

qvio

p. 959. Enum. Lich. Tab. 1i7. fig. 2. Dill. Hist.

Musc. Tab. 24. fig. 81

Q10-

Habitat in Europ& rupibus nudis.

dito

Usus. Ob similitudinem cum priori experimen-

m

e &

tum institui , et cum vitriolo martis et alumine

ene

colorabat pannum laneum tantum cervino-canes-

cente colore.

dd

jl

Lichen omphalodes. Syst. Veget. p. 959. Vaill;

Paris. Tab. 20. fig. 10

synt

Lichen ombiliqué. De la Mark. Fl. Frang. p. 79.

fmatt

Habitat in Europz rupibus.

geve

Usus. Referente Parkinsono , Mereto et Rajo

u

pauperes Derbienses , Lancastrienses et Cambri

Dg^

gepti^

tingendo adhibent : in pulverem comminutum

xnuscum in massami humidam cosunt et in doliis

exstc

recotdunt , qua pannis obscure purpurascente ( vel

qllïl'

potius subfusco ) colore tingendis inservit , quf

)3]80

quamvis facile eluatur , nec diu duret , sufficit

4(607

pauperioribus pro vestimentis inficiendis , an. uri-

SCUS j

nam vel salia adhibent non docent ( Dill. l. c. )

d

C**

Jne0"

[ 5473

Linnzus müulieres (Elandicas absque salibus pannos

incoquere tradit , et flavescente colore imbuere

scripsit. Saporem exserit siccum , subamarum , et

in recessu nonnihil acrem. Prater utilitatem quam

p

in tinctoria prazstare debet , usnez humanz locum

[

et vices in officinis explere solet , teste Linnzo

( El. Suec. 1076 ). Planta incerta ac dubia mibi,

Y

relata itaque tantum refero.

"No. 18. a , b. Lichen olivaceus. Enum. Lich.

(ab. 13. fig. 3- *-

Syst, Veg, p. 959- Dill. Hist. Musc. T. 24. Hg. 77-

)

Lichen olivátre. De la Mark , Fl. Frang. p. 79

Habitat in Europz rupibus et arboribus.

U;u;. Cum solutione stanni rubello-fuscum (a)

t colorem , cum alumine et vitriolo martis (^)

przbe

cinere

o—fuscoartlbelltlm. Fatb. Lex. (2) 47. t. 18.

Ti

(5) 47. fig. 9

Enum.-Lich. Msspt.

Ne. 19. Lichen caperatus.

Tàb. 20. fig. 2.

Syst.. Veget. Ed. 14. p. 960. Dill. Hist. Musc.

'Tab. 20. fig. 97.

C

- Lichen froncé. De la Mark , Fl. Frang. p. 83.

[

Habitat in Europa et America ad saxa et arbores.

k

Usus. Hic Lichen cum sola additione vitrioli

&

Te

martis elegantem prabet colorem umbrino - ferru-

gineum. Farb. Lexic. Tab. 47. 53.

h

W. 20. Lichen glaucus. Enum. Lich. Msspt.

H

(Tab. 20. fig.

ht

Syst. Veget. Ed. 14. P- 961. Dill. Hist. Musc.

&

Tab. fig. 96.

r

( (3$1)

fitt

Yichen glaugue. De la Mark ; F Fran;; p. 84

uere

Habitst in Europe arboribus.

N

Usus. Et hic cum vitriolo martis et alumine

juam

pulchre , cervino carneo vel coriaceo tingit

)Curtt

colore.

nnzo

N?.21.a , 5, c. Lichen pinastri. Enum. Lich/

j ,

Msspt. Tab. 22. fig. r. Scop. Carn. Ed. 2. 1381.

Habitat in radicibus pini sylvestris.

Lich.

Usus. Elegantem hic Lichen copiose ubivis

proveniens przbet cum solutione stanni sulphureo-

TE

palide virescentem colorem (4) cum alumine

«f

magis cinereo - pallidum. (5) cum vitrioclo vero

martis flavescente spadiceum (« ).

.

"

T

fl (ü)

N?.22. a, b. Lichen parietinus. E

I

n

í

:

h. Lido

*

ís[

Msspt. Tab. 18. fig. 1.

1b

Syst. Veget, Ed. :

4. P- 959. Dill. :Hist. Musc;

Tab. 24. fig. 76.

g

Lichen des murs. De la Mark. FI. Frang. p. 79-

Habitat in parietibus et cortice arborum.

Usus. Manipulum hujus Lichenis vel et Lich:

Visc.

candelari, cum uno lactis sextario per quadran-

;Ó

tem horz sub operculo coquunt Bedstadienses et

ores»

cyathum murrhinum , decocti probe decolati mane

irolt

et vespera contra icterum haurtunt, quod quidem

forri-

remedium summe laudatur ut refert Gunnerus;

(Fl. Norv. 207.) In diarrhoa adstringere refert

dssp

Hallerus. Omnes vero in virtute hujus Lichenis

luteo tingendi, autores consentiunt , imo chartasg

füste

et lintea. amcnissimo tingere catneo et quidem

gluxabili perbibent. Sed vario modo rem aggressus

C

[^36 J

süllum luteum colorem exinde obtinere poti. Cum

$

aceto vini olivaceo-virescentem (4) cum aceto vin

vero et vitriolo martis (5) umbrino-carneum dedit

colorem. Farb. Lexic. Tab. 28. 22. (5) 47. 55-

E

N?. 24. Lichen physodes. Enum. Lich. Tab. 16.

fig. 2.

Syst. Veget; Ed. 14. n. 959. Dill. Hist. Musc:

'Tab. 20. fig. 49.

Lichen enflé. De la Mark. Fl. Frane. p. 80.

$

Habitat in diversis Europz arboribus et saxis.

1

Á

e ammoniaco et alumine tingit

ÜUsus. Cum sa

[i

iseo-flavescente, cum sale ammoniaco et

colote gr

alumine absque pragressa maceratione colore gri-

séo:cervíno ( /). Farb.-Lex. (2) 47- 88. (2)

35. 89.

iA

Ne. 25. Lichen tet

i

ellus. Scop. Carn. Ed. 2.

s. 1406.

Tichen. hispidus.

Schreb. Spicil. n. 1120. Dill.

L —

Hist. Musc. Tab. 20.

fig, 46. Vaill. Paris. 20. fig. 5.

Habitat in truncis et ramis arborum præse;tim

pruni.

Ü sus.

Cum alumine et gypso umbrinum dat

Farb. Lex. Tab. 28.

païlide—cinereuni colorem.

-Hg. 6I.

WNe. 23. Lichen aceta

bulum. Enum. Lich. Msspt,

H

Tab. 18. fig. 2-

Hl

Lichen a

cetabulum. Necker. Meth. Musc. p. 94

Dil. Hist. Musc. Tab. 24. fig. 79-

sertim Galliz.

. Habitat in cortice arborum , pr&

k

Usus. Hic ad tingendum apprime utilis Lichen,

( J

à plerisque hucusque neglectus fuit. ï'am per

i

Se in aqua maceratus ,' eam aurantiaco tingit ;

i

antea vero aliquot septimanas im urina maceratus ,

eli

cum .calee viva et urina coctus , tingit eleganti

D

aurantiaco carneo-fulvo colore.

16.

Lichen laciniatus. Huds. Fl. Angl. Ed.2. $44.

Dill. Hist. Musc. Tab. 26. fig. 9.

luc

Habitat i truncis arborum.

Üsus. Hoc Lichene vermes expulsi , qui Muscz

,

Suecicz erant larva. (Linn. Diss. de Tznia , p. 10.)

1$

Hall. Hist. n. 2004. lis in locis ubi provenit

ingit

amplius experiatur omnino meretur.

9 e

Lichen juniperinus. S. Veget. Ed. I4. p. 960.

: gï'ï'

Enum. Lich. Tab. 22. fig. 1.

U

Habitat in junipero.

Usus. Colorem eleganter flavum suppeditat ,

p2

qui pulchrior evadit, si tingendum alumine ante

imbutum in sero lactis coquatur. Uti specificum.

j

in ictero celebratur. ( Linn. Fl. Suec. )

"

ori

ORDO. hoU A

Lichenes. treznellosz..

dat

28.

C O PL EM A.

H

N^. 26. Collema crispa

,

: gelatinosa nigricans ,

ïssgfr

folis imbricatis lobatis crispis, scutellis concolo--

zibus.

Y2

Habitat in lapidibus;

Usus. Curiositatis causa ex tremelïosorum ordine-

Ia.

hunc Lichenem examinavi. Inest üiis mucilaginis.

(2f

C 3

&

(»39 )

magna copla, et gelatina , cum alcali fixo per-

i

pauco , salis ammoniaci ex hoc Lichene nihil

obtinui

In urina maceratus albissimum. induebat

j

colorem. Cum alumine et vitriolo martis coctu

colorem dedit umbrinum pallide griseum.

I

D RD WSITIT

Ti

&

Lichenes foliacei erecti scutellas: margine gerentes.

LICHENOIDE S.

C

J

No. 27. a, b , c. Lichenoides Islandicum.

Lichen Islandicus. Syst. Veget. Ed. 14. p. 960.

Y

Q d. Dan. Tab. 155

Lichen d'lslande. De la Mark. Fl. Frang. p. 81

Habitat in Europz sylvis , ericetis.

Usus. Hic Lichen certe omnibus przstantior.

[

'Odor nullus

sapor amarus. Manducatus nauseam

IT

statim , postea appetitum movet et saliva solvitur

r

in mucilaginem sub dulcem. Infusum aquosum est

limpidiusculum saporé amaro , vitriolo martis

rufescens. Decoctum aquosum , maxima sua parte

evaporatum et loco frigido sepositum , gelatinam

q!

spissam , rubicundam , amaricantem in ore solubi-

Y

lem przbuit. Destilationi subjectum aqua acidulo

odore , sapore acriusculo , cum pauxillo olei em-

pyreomatici , odore vulatili ut spiritus lignorum ;

prodnt. Extractum aquosum ex flavo füscum insi-

t

pidum , paululum acre ; resinosum colore fusco

K

sapore nauseoso , amaricante adstnngente Iemter

Y

odore rancido. Tmctura affusmne spiritus vini et

—

(.59 )

abstractione paratä , colore fuit olivaceo. Ex come

p

bustione libre unius Licheni, obtinentur salis

nihl

alcali fxi gr. 4, terrz calcaris gr. 112, Arens

lndat

fere gr. 1$, terre insolubilis silicez. gr. 34, et

QCtil

exigua portio terrz martialis à magnete attracta.

Lichenis pulverisati portio cum carne mixta , fir-

miter resistebat putredini. Ad coria perficienda

etiam adhiberi potest. Pasta ex inde ut ex radice

epentess

althez pergrato quidem sapore conficitur. ( Vid.

Cramer Dissert. de Lich. Isl Erlange 1780.)

Decoctum hujus Lichenis vel cum vel sine lacte

ld*

paratum , propinatur non satis laudando effectu

p. 969.

intussi, in hemoptysi, in phtisi, in obstructioni-

businternis, in debilitate viscerum. Proxime ipse

p $r

de ejus efficacia in vomitu cruento ex arrosione

pulmonum , et in hemoptysi ex hzmorhoidibus

antior

retrogressis convictus sum , neque minus se uti-

yseatrt

lem ostendit in diarhea habituali , ubi frustra.

j t

alia medicamina exhibui. Decoctum delicatioribus ,

um est

addito pauxillo chocolatz sapidius redditur. Aqua

E

cum recent Lichene vel juniori cocta alvum

ia pute

ducit, magis vero verno tempore. Sed etiam in

eatinat

quibusdam ut cortex Peruvianus, eo non adsuetis ,

sofübi'

vel ob laxitatem intestinorum , etiam exsiccatus

4odulo

Lichen alvum laxiorem reddit. Ad catarrhos com-

yei e

pescendos , ad calculum , ad hydropem , ad obs-

;nonlm,u

tructiones internas resolvendas , ad scorbutum , ad

m Y*

tabem idem medica vi inclaruit. Amaritie sua

Olahen adfr-

? fuco

roborat , mucilagine vero nutrit.

Jenite?s

mat , illum jam 10 communem

per totam Islandiara.

vii €

C 4

*

( 40 )

et quotidianum victum abiise , immo vim éjus

fiutritiam pro operarüs ipsis suffüicere. Coquitur

cum lacte in pultem , prius in aqua extrahende

[

amaftitudinis causa , maceratus. Homebow testatur

se hunc Lichepem non solum ut cibum salubrem,

1

sed etiam sapidum , sepius et libenter comedisse,

E

et Islandi eo lubentius quam farina frumenti uti

V&

( Berg. Mat. Med. 857 ) colligunt tempestate

lan

humida , alias nimis rigidum Lichenem , super

h

ignem exsiccant, cominuunt, et in dolia immit-

em

tunt, atque mercem pro tenui pretio, vel in

Y

proprium usum asservant.

Panem . etiam ex hoc

x&«

addita farina coqui posse docet experimentum ,

I

quod Autor cit. Diss. de Lich. Island. instituit.

?

Rustici Carniole illo sues, equos et boves, ema-

ciatos , brevi pinguefaciunt. ( Scop. Ann. Hist.

1

Nat. II. p. 107. ) Coagulationi lactis diu resistit.

b

Tslandi, teste Olavio , Lichene Islandico lanas colore

9n

luteo inficiunt (1. c.) Sumsi itaque basin Lichenisfere

coccineam et aífusa urina per quatuor septimanas

W

in urina maceravi, huic macerationi addita solu-

R

tione stanni pannum incoxi, quem dilute umbrino-

d

cervino (2) colore inficiebat ; cum urina et alu-

&i

mine maceratus lich. colore cinamomeo cervino (c)

(m

tingebat ; absque vero additione et maceratione

plan

addita uti prius solutione stanni armeniaco - cer-

A

vino. Farb. Lex. Tab. 45. fig. 88. (a) Tab. 46.

Lig

fig. 39. (5) Tab. 46. fig. 8. (c) bene respondent.

quz

Lichen nivalis. Syst. Veget. p. 960. Fl. Lapp.

üfe

"Tab. 11. fig. 1. Fl.- Dan. Tab. 227.

un(

"

( 41

)

Lichen blanc. De la Mark. FI. Frang. p. 81.

Habitat in Lapponig , Upsalie , Groenlandiz ;

etiam Helvetiz alpinis, apricis , siccis , glareosis.

t

Usus. Islandico fere sapidior , dulcis cum grata

y

amaritudine. Puls violacea. Ab equis quibus offe-

rebatur , repudiatus. Nonnulle autem caprz eun-

"

dem substantia ejus tenace et asperitate marginis

ite

haud obstante , adripiebant. ( Gunn. Norv. p. 316.)

j2

Ex hoc Lichene eque bonum , si non przstantio-

l

rem pulverem cyprium ac ab ullo alio praparari

posse putat Linn. (Fl. Suec. l. c.)

I

0C

N?.28. Lichenoides prunastri.

n

Lichen prunastri. Syst. Veget

p. 960. Vaill.

jt.

Paris. Tab..20. fig. 11. 12.

J

Lichen du prunellier. De la Mark. Fl Frang.

t

p. 83.

Habitat ad Europz arbores, prasertim in þfuno

spinosa.

Usus. Lichen hic singulari attentione dignus

us

propter usum in re pistoria,

JPlurimum inquit

Forskel ( in Flor. Arab. p. 193 ) audivi nomen

Ji-

Schebe herbzg cujusdam ignote mihi, sine cujus

0*

admixtione nullus conficitur. panis.

Verum tan-

lj«

dem: exemplar obtinui, et admirabundus agnovi

"Totis

navium oneribus

ne

plantam Hyperboream.

er-

Alexandriam advehitur ex Archipelago.

Hujus

i.

Lichenis manipulus aqua per duas horas imbuitur ;

fil.

quz pani azymo adjecta gustum. conciliat pecu-

larem et Turcis deliciosum. Lichen furfuraceus

)P.

quoque 1n usu est, sed parcior affertur. Sapore

( & )

praditus est fatuo , si in quercubus nascitur magis

vero adstringente , sed vi nutriente non desti-

tuitur. Wurtenbergi illum sub nomine Musci Acaciz

ob vim adstringentem , ad balnea et fotus , in

prolapsu uteri et ani aliisque morbis ; ubi adstric-

tione opus est , commendant ( Pharm. Wirt.

p. 124) in pulverem redactus pulverem cyprium

ad dealbandos crines dat prastantissimum ( De

Jean , des Odeurs , p. 427) pulchre rubro eum

tingere varii perhibent autores. Ideoque de novo

feci periculum. Maceratum per quatuor septimanas

Lichenem et aqua dilutum cum vitrioo martis

coxi. Colorem quidem przbuit , sed non satis

tinctum , addito vero vitriolo veneris pulchrum

acquirebat colorem umbrino - spadiceum. Farb.

Lex. Tab. 36. fig. 35. sed de rubro nil apparuit.

Ra

TLichenoides furfuraceum.

No. 30.

Lichen furfuraceus. Linn. Syst. Veget. Ed. 14.

p. 96o. Dill. Hist. Musc. Tab. 21. fig. 52.

Lichen d feuiles d'Absinthe. De la Mark.

Fl. Franc. p. 82.

Habitat in Europz arboribus.

Usus. Sapore preditus est perquam amaro,

eoque in lingua durabili ut jam Hagen ( Hist.

Lich. p. 93. ) observavit , hinc forsan cortici

Peruviano substitui potest. Hic Lichen quatuorde-

cim dies máceratus per se absque omni additione

solo panno cum eo , aqua prius diluto , cocto , ele-

gantem ex olivaceo vel viridi spadiceum colorem

dedit. Farb. Lex. Tab. 48. fig. 82.

C )

H

N^. 31. Lichenoides fraxineum.

l-

Lichen fraxineus. Syst. Veget. Ed. 14. p. 960.

4

Dill. Hist. Muscorum , Tab. 22. fig. 59.

n

Lichen de fréne. De la Mark. Fl. Franc. p. 83.

(.

iV

Habitat in Europz arboribus, przsertim inFraxino.

It

Usus. Masticatus saporis fatui , salivam tingit

n

viridiusculo colore. Ob tenacitatem ad chartarum

De

confectionem ut alii ex hoc ordine adhiberi potest.

j

Hic Lichen addito sale ammoniaco cinereo-canes-

yro

cente tingit colore,

nas.

Lichenoides calicare.

Is

Lichen calicaris. Syst. Veget. Ed. 14. p. 960.

atl5

Vaill. Paris. Tab. 20. fig. 6.

m

Lichen d gobelets. De la Mark. Fl. Frang. p. 83.

Habitat in Europz arboribus.

t

"ll

Usus. Monspelienses olim pulverem quemdam

odoratum capillarem , cyprium pretiosum , /Moos-

"d

poudre dictum , parate consueverunt, cujus basis

erat Muscus aliquis ex Lichenum genere. In eo

n

plurimi consentint , quod Lichen calicaris , quo-

niam tritura facile in pulverem abit, et omnes

alienz. qualitatis expers est, prz aliis ad pulverem

at0 ,

dictum aptum esse.. Przparationem docuit J. Bauh.

fist.

Hist. 1. P. 11:. p. 88. Ejus parandi ratio etiam

exstat in Eph. Germ. Dec. 1. Ann. 2. Obs. 1.

;ortl!Ci

Et miror sane

bv o

quare non amplius plures hujus

od*

ordinis , ut farinaceus prunastri , etc. in usum

jtione

talem vocantur , ubivis copiose crescunt et pul-

) e)e-

verem przbent lzvem et albissmum , roborant,

qrem

et siccitate et'vi attractiva sua omnes capitis

C )

sordes absumunt , nec cuti nec capillis firmiter

adhzrent , et eorum augmentum promovent ut

taceam de lucro , si tanta amyli copia servatur ,

quz quotidie ad,r pulverem cyprium accomodatur.

ORD O

1

Lichenes inter coriaceos et foliaceos intermedii.

PUA MOOONCOA RO10A)

No. 32. a , ». Pulmonaria reticulata.

Lichen pulmonarius. Linn. Syst. Veget. Ed. 14*

P. 966. Dill. Hist. Musc. Tab. 29. fig. 113.

Lichen pulmonaire. De la Mark. l. Frang.

p. 82.

Habitat in Europz sylvis, przsertim ad radices

quercuum.

U:us. Odoré'gaudet debili seu nullo , sapor

ejus salinus et amarulentus , adstringens , nau-

seosus.

Ext

i

ra

ctum resinosum copiosum , sapore

ingrato amaricante , aquosum mucescens. Infusum

aquosum cum vitriolo martis colorem induit sub-

fuscum. Ab usu quem dat in pulmonum morbis,

pulmonarius appellatus est hic Lichen. In hemoptoe,

nimio mensium fluxu,; in ictero , atque in ipsa

phthisi multis laudibus non sine jure effertur.

'Non est certe contemnendus cum vere adstrin-

gentes vires habeat , cum abstergente , et gluti-

nosa aliqua proprietate conjunctus. Dari plerum-

3

solet

infusum vel decoctum à drachmis

que

X

duabus ad unciam semiseem. Ad ventriculi et

!

p

( 4* )

er

ihtestinorum atoniam et diarrheam sedandam uti-

Wt

litatem ejus expertus sum. Áb Anglis in syrupum

L,

de musco querno contra tussim convulsivam reci-

If

pitur. In Dalia Fahlunensi farina hujus Lichenis

curandam

adhibetur.

ad debilitatem — pectoris

Hujus exemplum etiam attulit Cl. Scopoli ( Ff.

lii

Carn.) qui ipse vigilem spumosum e pulmonibus

sanguinem cum tussi assidue ejiclentem , pulvere

hujus Lichenis ad drachmam unam quater de die

assumpto , omhino restituit , sed plethora prius

ls

minuenda et impetus fluidorum sedandus est.

Cum successu etiam à rusticis Suecicis ad tussim

pecudum vehementiorem usurpatur. Eodem fine

lts

sale commixtus in Germania bobüs propinatur.

Decoctum etiam cum sero lactis przparatum lai-

(s

datur ad scabiem et ulcera. ( Gunn. Fl. Norv.

1.:538. ) In Sibiria cerevisiam parant , Licheni

)

l-

pulmonario amariore illine, loco lupuli incoctam.

n

Cerevisia hzc vulgari omnino similis , et magis

inebrians (Gmel. Sib. Reise. 3. 426.) ad coria

um

prezparanda przsertim si quercubus innascitur, ubi

Jb

in

forsan particulis à cortice pluvia ablutis adstr

ili-

1f

gentibus imbuitur , quam maxime utilis,, ut nullus

£,

mihi notus Lichen quem ob hanc proprietatem

i

uf

huic zquiparare possim. In nonnullis etiam locis

bono cum successu in hunc usum vocarunt.

In

ii

Prussia ex hoc Lichene tincturam an

)

218t:531 2j

IULILV

fusc

x

z

An

n

thi'

parare sciunt , qua cum linteamina durabili colore

d

imbuunt. Cum vitriolo martis jam diu exsiccatus

lls

Licheg maceratus colorem (a) elegantem rufo-

e

(46)-

fuscum przbuit. Cum urina et calce viva ut c&teff

maceratur per quatuor septimanas colorem dedit

dilute umbrino-fuscum : At nigrum ut alii volunt ,

nullum obtinui.

No. 33. Pulmonaria sylvestris.

Xichen sylvaticus. Linn. Syst. Veget. Ed. r4,

961. Dill. Tab. 27. fig. 101.

Habitat in Angliz , Germaniz , Helvetiz rupibus,

arboribus.

Usus. Sapore etiam odore siccus caret. At

humore irrigatus odor urinosus , volatilis , nau-

seosus, fere ut in Chenopodio vulvaria. Infusum

aquosum odore urinoso debili , coloris dilute fusci ,

adfuso salis alcali lixivio , odor fit fortior , et

tinctura obscure viridem acquirit colorem : addito

a

liquore acido, odor ille urinosus plane evanescit,

et color tincturz fit rubellus. Solutioni vitrioli vel

D

€

lixivio sanguinis Lichenis infusum instillatum priori

conciliat viridem , posteriori vero ceruleum colo-

rem. Quum hic Lichen rarius occurrit, destilla-

tionl subjicere non potui. Sed de sale urinoso

nativo ex odore , nisi me omnia fallunt, facile est

1

judicium. Viresideoque diaphoreticas , diureticas ,

resolventes sperare ex eo licet. Cum vitriolo martis

gl

tingit aqua marino-cinereo colore.

i

Pulmonaria Groenlandica.

Lichen Groenlandicus. Gunn. Norv. n. 101g.

(d. Dan. Fasc. Vii.

Habitat in Groenlandia.

d

h

Usus. Groenlïandis esculentus , hoemoptoicis salu--

( 7)

l

taris. In hemoptoe eo utuntur Norvegi ( Gunn.

Norv. 1019 ) et Groenlandi. Brasem. l. c.

OR OD'O

X.

Lichenescoriacer.

ü

CUGURCOTI OA ROE A.

No. 34. Coriaria canina.

wg,

Lichen caninus. Syst. Veget. Ed. 14. 961. Dill.

it

Fl. Tab. 27. fig. 102. (a , 5.)

l«

Lichen de terre. De la Mark. FI. Frang. p. 84.

Habitat in Europz sylvis.

n

Usus. Sapor ingratus et mucidus. Extractum

[

aquosum dulce et amaricans, spirituosum subacre

l

mellei odoris. Destillationi siccz subjectus Lichen

Z

aquam stillat acidam oleo pauco innatante empy-

]

reumatico , et alio fundum petente : Ex cineribus

elotis sal fixum obtinetur. Celebratissimum illud

Q«

specificum et prophylacticum est Medicamentum

ad morsum canis rabidi , hydrophobiam et rabiem

j

inde ortam , quod pulverem antilyssum in Phar.

1080.

[2

macopca Londinensi et Wurtenbergica przscrip-

tum ingreditur : componitur ille ex Lichenis

15 ,

E pur-

yt

gati et sicci part IT. et piperis nigri parte

I. vel,

ut alii volunt,

&quali portione mixtum. Laudant

Hans

ejus virtutes Murray , Oldenburg , Dampier ,

Sloane , Dillenius , Seguier, Fuller

1f

et pretipue

Richardus Mead. Disserit postremus quod optan-

dum foret, ut in aliis morbis &que certa auxilia

ghll

Rota essent , et asseverat þtzic solo musco efficacem

——

HE

( 48 )

inesse vim antilyssam , si tempestive utitur. Ín

peculiari schedula anglico idiomate typis expressa ,

sequentem methodum descripsit : Mittantur primo

ex agri demorsi brachio novem vel decem unciz

sanguinis , Deinde quatuor diebus successivis mane

vacuo ventriculo datur sesqui drachma cum dimi-

dia pinta lactis vaccini calidi : Consumtis his qua-

tuor dosibus , omni mane jejünus ager immergi

totus balneo debet aque frigide , per menstis spa-

tium, jta tamen in aqua stet, ut caput emineat ,

nec ultra dimidrum horz minutum , si aqua nimium

frigida sit. Nec statim , mense exacto, abstineat .ab

usu hujus balnei , sed per quatuordecim dies,

tribus in hebdomate diebus, id continuat. Vulnus

autem morsu inflictum minime negligendum , nisi

ante xgri accessum coaluerit , sed dilatari pau-

lulum , debet, eique unguenturh basilicum nigrum ,

pauco Mercurio precipitato rübro commixtum ,

applicari oportet. Plures addubitant hujus Lichenis

vim specificam , quz in nuperis exemplis iners

sit reperta. Forsan piperi , Mercurio et balneo

plurimum tribuendüm. Nostro tempore efficaciora

Medicamenta ut Mercurius, Belladona , etc. inno-

tescunt. Attamen vim habet abstergentem et uri-

nam cientem. Cum vitriolo martis colorem dedit (a)

ochraceum. Var. Latifolia cum eodem dilutiorem (7)

cum"hepate sulphuris cinereo- rufescentem ( ).

Farb. Lex. (4) 46. 65. (5) 46. 81. («)

35- 26.

. Coriaria

( 49:3)

n

Coriaria aphtosa.

Lichen aphtosus. Syst. Veget. Ed. t4. p. 961;

ïsa,

ftmo

Fl. Dan. Tab. 767.

X

Habitat in Europz sylvis acerosis.

Usus. Sapor et odot nullus. Infusurm aquosum

ane

sursum et deorsum purgáre et vermes pellere

fl«

dicitur ; at de hoc nihil observare potui, et vereor

qui-

Linnzum potius alium (forsan herbaceum Liche-

terg

nem Huds. ) indicasse. Rusticole Upsaliz infusum ,

$u-

i,

cum lacte paratum , infantibus aphtis laborantibus

ium

propinant. ( Flor. Suec. n. 1083. )

No?. 35. Coriaria saccata.

tab

Lichen saccatus. Syst. Veget. p. 962. Dill. Hist.

lie5 ,

Musc. Tab. 30. fig. 121.

'uïnflf

Habitat in Alpibus Europa.

1iil

d

Usus. Hie Lichen imaceratür in urínà cum

vitriolo martis et alumine cinereo , virescentem

Itl

dedit colorem.

up

gus

OR DO Xl

s

Lichenes umbilicati.

»alneo

UÜUM.BILICAARIAÀA

rCiOl' 1

nno-

NO; 3$. Umbilicaria miniata.

*

1

u

Lichen miniatus. Linn. Syst. Veget.

Ed. 14

p. 962. Dill. Hist. Musc. Tab. jo. fig

127.

d

Habitat in Europz rupibus.

Usus. Cum alumine ex hoc Lichene obtinui

L

j

colorem griseo - cervinum , pene similem 24. 6.

at magis in viridem tendit. Farb. Lex. Tab. 28.

fg. 32.

b**

igffa

( 56 )

No. 36. Umbilicaria pustulata.

Lichen pustülatus. Linn. Syst. Veget. Ed. i4.

p. 962. Dill. Hist. Musc. Tab. 30. fig. 131

Habitat in "Europz rupibus

Fl

Usus. Color pulchellus ex hoc conficitur

134

S

uec. L107. Prz caterís ad flavedinem inducen-

[:

dam usurpari .potest.. Gunn. Norv. n. 542. Cum

adua caleis et urina nec alia additione .colorem

rubellum , vel potius .roseo - carneum -exhibuit ,

valde-colori affinem cum tartareo 86, Farb. .Lex

Tab. 41. fig. 61.

;E

Umbilicaria velleá:

Lichen velleus. .Syst. Veget..p. 962. Dill. Hist.

Musc. Tab. 82. fig. $.

Habitat in Alpinis.

Usus. Coctus à Canadensibus fäme pressis.editur.

!

Kalm. Suec. n. r103

O D^OO- X TL

[

Lichenes scyphiferi

Pv x1/DAV"R' -

No. 38. a , . Pyxidaria coccifera.

Lichen cocciferus. Linn. Syst. Veget. Ed.

p. 963. Dill. JUAD. 1d. hB. 7.

Ne. 37. Pyxidara calycina.

Lichen pyxidatus. Linn.

Syst. p. 963. Vaill

Parns.-[ab. $1. fig. L1

Mabitant in ericets

;zä

( $z

)

Usus. Áqua destillata Lichenis pyxidati odoiis

m

ingrati et saporis amaricantis. Lichene exsiccato

atque pulverisato et e vitrea retorta destillato ,

fumus primum prodit densus , quem spiritus

)

acidus , luteo. colore , cum lixivio salis alcali

Cen-

effervescens , una cum oleo empyreumatico , secu-

m

lorem

tus est. Extractum aquosum gummosum mucilagi-

nosum ; extractum resinosum amarum , circiter

buit,

Let.

tertiam partem zquavit priori. Ex combustione

Lichenis elixivata. pauca grana .salis , alcali fixi

obtinentur.

Infusum calidum flavescens ,. cum

vitriolo. martis fuscescit, saturatius fere quam in

Tust

Lichene Islandico , resistebat fere ut. rosarum folia

putredini. Propter mucilaginem nutrit, principium

xero amarum tonicam vim exercet. Ut specifcum

m

laudatur in tussi convulsiva , eodem fere jure ut

cortex contra febres , viola tricolor contra lacteam

érustam et mercurius contra syphilitidem. C. Bauhi-

nus et Rajus primum 1in cerevisia coctum hunc

Lichenem. contra atrocem hunc morbum ,. dein

plures eundem. commendarunt. Inter recentiores

Van Wloensel tussim convulsivam Petropoli epi-

he

demice grassantem feliciter hoc Lic

ii

ne curavit ;

novisime vero J. Dillenius Moguntinus , plures

t' 14'

a

1

i

ios morbos cum eo profiügavit. IÍn phtisi, in.

£ussi sicca , hysterica , hemopto , hoc feliciter

usus est. ( Diss. de Lichene pyxidato, Moguntiz

Va

l.

1785. ) Ipse de ejus efficacia in tussi convulsiva

edoctus sum.

Oves tussientes depasciturz hunc

Lichenem , ab.eo sanantur. Lichen cocciferus à.

D2

[C8R. )

"Thuringits

ad febres intermittentes ^ adhibetur.

'Tubercula illa rubra ex hoc Lichene in pulverem

redacta , et cum oleo tartari per deliquium humec-

tata et per 24 horas seposita et cum aqua diluta',

rübrum quidem ostenderunt colorem , sed gossy-

pium perpallido colore rubro tinctum est. Volui

itaque experiri an etiam omnis Lichen ad tingen-

dum adhiberi possit. Maceravi itaque fere ut cum

aliis factum est, per aliquot septimanas , in calce

et urina , massam illam cum aqua dilui , et pannum

addito vitriolo martis incoxi pyxidato primum ,

quod colorem griseo-virescentem ( Farb. Lexicon.

&

'lab. 37. fig. 87.) induebat, dein pannum coc-

&

a

cifero cum sale ammoniaco incoxi, quod cinereo-

cervinum (2) induebat , cum vitriolo martis vero.

magis (5) ad colorem pyxidati etsi paulo satu-

ratiorem tendebat. Farb. Lexicon. Tab. 47. fig.

et (5) Tah. 46. fig. 70. Coloris similitudinem

refert.

N?9. 49. Lichen gracilis Linn. Syst. Veget.

Ed. 14. 963. Dill. Hist. Musc. Tab. 14. fig. 13.

Cum alumine et vitriocli martis prabuit colo-

£em subcinereum. Farb. Lexicon. Tab. 36. fig. 29.

ä

( :)

It

DOR.D.OSQGBII

U

ec

Lichenes fruticules:.

h!

C OR AXR f OTD' ES

Y

N?. 40. Coralloides unciale

Jui

'en-

Lichen uncialis. Linn. Syst. Veget. Ed. 14. 963

cum

Dill. Hist.. Tab. 16. fig. 22.

lce

Lichen onciale. De La €Mark. Fl. Frang. p. 89

Habitat in Ericetis.

um

Usus. Hic Lichen quatuordecim dies in urina

et calce viva maceratus , tum pasta illa sufficicente

Qf

C«

aquz copia diluta , additione solutionis stanni et

fe0*

aceto chalybeato , tingebat colore cinereo-griseo.

rero.

Farb. Lex. Tab. 29. fig. 28

N?. 41. Coralloides paschale.

[j«

Lichen paschalis

Linn. Syst. Veg. Ed. 963

lb

n

EL Ihn lab ij

Lichen paschal. De La Mark. Fl. Frang. p. 9.

eget

Habitat in Europz alpestribus.

Ij

Usus. Refert Linnzus rangiferos vesci hac

specie eque ac rangiferino , quoniam nempe copiose

9b

ib provenit nec dubium quin alii musci zque

d

accepti forent, si eorum copia. Examini subjeci

anne forsan ad tingendum utilis sit.. Cum vitriolo

et alumine maceratus Lichen colorem przbuit

priori fere similem , cinereo - virescentem. Farb

Lex. 29. 27

No?. 42. Coralloides rangiferinum

Lichen rangiferinus.

Linn. System. Vegetal

D 3

( u- )

Ed. 14. 963. Vat. 3. Lichen sylvaticus. Dill. Hist.

Musc. Tab. 16. fig. 33.

Lichen des rennes. De La Mark. Fl Frangt

ä

89

Habitat in Europz sylvis sterilibus.

Í

Usus. 'Tinctura Lichenis rangif. sylvatici colo-

rem refert stramiheum , sapor ejus debilis. Extrac-

tum resinosum fusco-virescens , ab initio. acidu-

f

lum, post exiguam moram acredine. linguam urit

fere ac Polygonum. Hydropiper Linn. Extractum

deinde

1

aquosum fuscum acidulum et acriustulum

adstringens. Ex combustione hujus fere nullum

l

obtinetur alcali fixum. Ex hac ratione. ad defla-

id quod purissimum servat ,

grationem n ,

apprime utilis.. Neque minus exinde panis addito

fermento coqui potest , meretur certe Annonz

$

raritate mter ahmenta ut reaplatur.

"Tarandi

y

Lapponum ab eo saginantur , qui totam fündarun£

f

CGcónomiam eorum , qui vitam agunt pastoream

cum rangiferis, qui aliis in regionibus vitam dif-

ficile tolerare queunt. ÍnVestobotnia rustici ingentes

lichenis rangif. acervos ,

ferreis. rastellis post

pluviam corradunt, vaccis in penuria feni, pro

alimento per hiemeü , adspersa àqua inservitu-

ros. Etiam inservit pro pabulo ovibus et pecoribus.

in Carhiolha exinde

saginantur bOVSS et sues :

€

colligitur humida tempestate hieme in acervos,

p

reconditur in dolüs , et aqua affunditur calida,

"n

et pecori

datur cum stramine et addito

sale.

&

Lác et butyrum exinde sapidissimum , caro pin-

Y

6 » )

i

guis ét dulcs ; et fimus ab eo reliquis longe

P

ne]

prastantior. Ad cypr

1um

pulverem etiam ádhiberi

J

potest. Fornaci si prius in pilas ( Lohkase) com-

pingituür 1mmissus validum ciet calorem. In tinc-

torium usum etianr VOCAV!1 ;

et quod miratu dignum

Cum vitriolo

jn-

sylvatlca illa variatio non colorat.

fa «

martis , aliquot hebdomades prius maceratus ,

d«

tingit panbum colore ochraceo-ferrugineo.

irit

No?. 43. Coralloides spinosum.

um

Lichen fruticosus, durus , castaneus , surculis

spinosis. Hall. Hist. n. 1963. Dill. Hist. Tab. 17.

we

fig. 31

m

Habitat in Ericetis cum Lichene Islandico

h-

Usus

In defectu Lich. Islandici nullus certe

al y

dito

melius ejus vices éxplere possét hoc ; nam is

n

gaudet amaricante et mucilaginosa virtute. Cum

vl

vitriolo martis et sale ammoniaco dedit colorem

X

flavescenti-griseum. Farb. Lex. Tab 46. 72

«

N?. 44. Coralloides roccella.

dj

Lichen roccella. Syst. Veget. Ed. 14. p. 964

entés

Dill. Hist. Tab. 17. fig. 39. Orseille.

pait

Lichen roccelle. De Ea Mark. FI. Frang. p. 9o.

Habitat in insulis Archlpelagl , Canarüs ad

pïO

frupes mat 1nas

vt

Usus

Sapor subsalsus, in recessu acris. Cum

dbus

calee viva et urina additisque alcalinis salibus

Jes

pasta obscure violacea exinde conficitur. ( Orseilfe

Y05 ,

en pate) musquue nomen retinet Bacca muisica

m

étiam ex illo preparatur

Jam à primis tempo-

ale

ribus hic muscus in usum tinctorium vocatus €st.

a

(^56. )

In insulis Cararüs solummodo 2600 pondera cen-

tenaria

testante Hellot, colliguntur. Ad eundem.

usum possunt adhiberi Lichen Fistulosus Huds. et

0

Lichen Fuciformis Linpzi. Sequentes ex hoc musco.

obtinui colores : per se tingebat saturato purpureo-

violaceo (2) , cum tartaro , fusco-purpureo (^) ,

Di

cum sale ammoniaco (c) violaceo-purpureo , cum

vitriolo martis , rubro - purpureo (c) cum solu-

tione stanni pallidiore ( f). Plura experimenta

il

instituit Poemer. Chemiche Versuche , etc. T. TII

du

226. Colores occurrunt in Farb. Lex. (a) Tab. 7.

TN

$1. () Tab. 7. fig. 81. (c) Tab.z. fig. 65. (d),

vü

11. fig. 68. (e) Tab. 7. fig. 67. (f) Tah..8.

li

fig. 83.

Gi

OR DO XIV

N

L

Lichenes füamentosi.

USNE A.

No.4$. a , b. Usnea hirt

Lichen hirtus. Linn. Syst. Veg Ed. t14. p. 964.

5

Dill. Hist. Musc. Tab. 13. fig. 12

[

Habitat in Europzs arboribus.

U:us. Pro sarcolico egregio et in decocto ad,

3

firmandos pilos commendatur. Fortissimum Errhi-

q

num pulverisatur Lichen. Pulvis deglutitus fauces.

Ya

acredine sua arrodit. Externe sarcoticum habetur

V

prestans. Ín pulverem redactus et cum urina et

U

calee per quatuordecim dies maceratus , addito.

d

vitriolo (2) martis colore tingit ochraceo-subfusco.

u

'

(559».)

1

Sine przgressa maceratione , cum alumine et

u

vitriolo martis coctus tingit (5) colore pallidiore

&

ochraceo-cervino.

ISCO-

N?. 46. Usnea florida.

€0-

Lichen floridus. Linn. Syst. Veg. Ed. 14. p. 965.

jl

Dill. Hist. Tab, 13. fig. 14.

Cum

Habitat in Europe arboribus.

oli-

Usus. Rajus in Hist. Muscum hunc cerevisiz

t

aut zythogale incoctum et potum gravedinem et

[]T.

destillationes compescere et sanare scribit. Pulvis

h

musci querno asseri innascentis ad tussim con-

(j

vulsivam et catarrhum ferinum ex syrupo lrionis

h

laudatur. In pulverem redactus et quatuordecim

dies cum urina et calce maceratus, cum alumine

incocto panno colorem inducit pallide flavescen-

tem cinereum. Farb. Lexicon. Tab. 47. fig. 98.

No?. 47. Usnea plicata.

Lichen plicatus. Linn. Syst. Veget. Ed. 14.

p. 964. Dill. Hist. Tab. 2. fig. 1.

Lichen entrelacé. De La Mark. Fl. Frang. p. 91.

Habitat in Europz et Americe sylvis densis ,

L

fagetis.

Usus. Laudatur in tussi clangosa et ferina ut

)ad

insigne annodinum , sub nomine musci arborei seu

r

querni ; adstringere dicitur et ventriculum robo-

Quces.

rare. Ín intertrigine a deambulatione , Lich. sucum

ettr

velut specificum adplicant Lappones. Ego pulve-

; &

rem ejus ad drachmam semis et ultra sumsi, ut

(ito.

de vi ejus interna certior fierem ; odor vappidus

ecQ.

ut in Ipecacuanha. Alvum mihi aliquoties solutam

(6 $8

reddidit , et quod notatu dignum urinam frequenter

civit.

Ideoque amplius in morbis ab humorum

a

stagnatione &t hydrope, etc. adhibendus. Alga in

—— Ó

globi formam convoluta et inter pulverem pyrium

et globulos plumbeos collocata , non solum 1gnem

facile concipit et sordes à pulvere relicto avertit

sed etiam subito deflagrat. Ihum in fornace sic-

catum turic flagellis fractum utilemr esse dicunt pro.

vestium duplicatüris. Fila illa albida, interna ,

forsan papyrum facere possunt

Ad sanguinem

efiluentem compescendum bohnum dicunt. À pinu-

bus et betulis lectus lanam cum alumine macera-

&

tam, si ea coquatur, viridem tingere affirmat (Kalm.

Swed. Ath. 'T. vir 256. ) ideoque periculum

feci, at cum solutione stanni et alumine colorem

obtinui rubello-cervinum. Farb. Lex. T. 47. fig. 40

No. 48. Usnea barbata.

Lichen barbatus. Linm. Syst. Veget. Ed

I4.

L:

p. 964. Dill. Hist. Tab. 12. fig. 6

)

Habitat in Fagis et quercubus.

Usus. Ob adstringendi vim ad muliebrium loco-

rum vitia laudatur.

Dicitur etiam ventriculum

roborare et cohibere alvum , in Lixivio decoctus

capillos augere , alopeciamque przcavere. In aqua

macetatum rubro tingere , ad quem Pensylvani

éo uti debent , varii perhibent

Instituto itaque

es

ApUL

(DOr

imento cum hoc per quatuordecim dies urina

et calee viva macerato Lichene , cum alumine

tingebat pannum colore ochraceo - fusco. Fatb,

"jexicon. Tab. 46. fig. 66.

;

*

( $9)

N,. 49. Usnea divaricata.

»

Lichen divaricatus. Linn. Syst. Veget. Ed. 14;

n

964. Dill. Hist. Tab. 12. fig. $.

I

Habitat in Caeumine arborum.

u

Usus. Quod à priori etiam de hoc confirmiatur;

j

Cum alümine tingebat canescente murrhino colore,

t,

Farb. Lexicon. Tab. 47. 71

C

$0. Usnea chalybeiformis

X 0

Lichen chalybeiformis. Linn. Syst. Veget. 964

,

Dill. Tab. r3. fig. 10

m

Habitat in Europa supra rupes et sepimenta.

l-

Uszs. Cum vitriolo martis et alumine pene

d-

eodem sed paulo saturatiore tingebat colore.

m

Usnea vulpina

um

Lichen vulpinus. Linn. S. 964, Jacq. Misc. Vol. 2:

m

T 36 hp£

Habitat in Europ& tectis ligneis.

Usus

Luteo colore tingit et vitro nec non

seminibus coccognidii in pulverem redactis mixtus

lupos occidit

a

IH'D

ODD.BE ND.

tus

qua

Ne. 51

Lichen furcatus. Hagen. Hist. Lich]

at

n. 68. 'Tab. 2. fig. 10

Habitat in ericetis.

que

4fld

Usus. Cum vitriolo martis absque maceratione

/fi

colore tingebat griseo-virescenti.

(

-

.—( 60" )

35

Lichen escufentus. Pallas Tt. 3. Tab. 1. fi

pe

Usus. In campis Russie Asiatice Australis cres-

cente, populi vitam nomadicam ibidem agentes ,

nrgente necessitate , hoc Lichene interdum

satiantur,

FIr NI

AJ

:

H A('

[ej

o

dunt

PLANCHES

COLORIÉES,

Représentant les échantillons de draps de laine , teints

ayec di

vers Licusws , qui sont joints au Mémoire de

M. Horrmaxx ,avec leurs numéros respectifs , et les

dénominations des Teinturiers Frangois,

xR

hd

-

——

PPlanche Irej

:

N*,

[

Biche,

o Ed

Ib

Chainois foncé;

——

C,

Noisette rouge.,

x

Gris

d'Améri-

£

que.

TORSEUUUET

——

Garance pále,

Á M————

Gris clair;

Gris foncé,

j

Noisette claic

8 z2,

Lie de vin,

8 5

Vinaigre,

i

g,

PI. Il

H

N

No

sette ver-

:

;«l

i

Gaátre.

Gris clair rous-

I9

sátre.

ia a.

—

Gris. clair rou-

II a.

geátre.

—

Gris d'Améri-

IT 5

que roussátre.

DI u V I LL

12

Tab

aCe

--

Bi

!

1e

rou

PUAT

5

13 a.

tre.

f

Abricot nourri.

Xj b.

136

Biche clait.

'Tabac foncé.

13. d.

Gris d'épine

TE

208

roussátre.

DIA5 DDR

N*,

us

Écume de mer,

——

—

1j

Poil de Veau.

16 a.

Noisette foncé.

16 b.

Tabac de pays.

Tabac d'Hol-

1667

lande.

Pa

17

Castor.

——

—

18 a.

Lie de vinaigre.

—

18 b.

Gris de chapeau

commun,

X9

Feuille morte,

20

Ventre de Biche,

TA

EL IV.

W.

21 2.

| Souffre.

2X b.

Souffre terne,

Feuille zorte

^Y 6;

claire.

Ventre de vieux

beni

Crapeau,

22 D.

Abricot,

——

——

eE

Abricot pourri,

DSTTTMM

——

24 a.

Abricot clair,

i

Écume de mer

24 b.

foncé,

Ventre, de Biche

25

clair,

26

Ventre deVi p

ita

r2

—

&

"T

E

|

|

x

"

!

Planthe Y

r Chamos

27 b,

Ventre de Biche

J;

nourri,

57 c,

| Chamois foncé;

28

Feuille de vigne

30

morte.

——

31

| Gris deVigogne;

E MM

32 [Um

Tabac d'Espagne,

Tabac d'Hollande

foncé.

33

as

Gris Amérique,

34 4,

-

U^

v

2j

PUR

B-

N*.

34 F.

Paille de seigle.

i

AR

Sable du Levant;

34 e

MR

f

Gris d'Artois,

35 a.

*

Gris d'Artois

35 b.

foncé..

I at

Vin tourné.

36

EH

Terre grasse

fl

seche.

EEE

39 a.

Nankin. foncé,

38 b.

* Abricot clair.

E'

— us 97 N

—

39

Castot,

—

"Y

»

40

Caftor clair.

m

Té-

—

WY

—

p

n t r m r a m n

— ——

—Ó—— —

;Siiunä

FE

S

T

-

1

772

"N

um

5

"

x

"n

".

"

^y

NT

-

7N

"

p

s

"

"

:

W

xl

v w

i

d

M

P

«

^

,,m.

*

»

a.

"

»

"

^.

i

m

*

s

a

*

^

d

-

^m

Y

$

Á

$.

N

$

D

P AA

À

i

Ówe

*

aA

W

*

E

t

av

":

*

A

7

*

i

^

d

p

$

a.

M

D

nb

w

ts

-

T

M

m

D

E

w

—

N

-

At

$-

M

-

r

D

Ms

w

$

e

A

P

r

n

du

m

-

^.

i

$s

33

2

x

A

.

*

*

-

a

$us

m

2

i

/^.

al

Ya

n

d

iL

m

d

T

E

"

*

i

*

ab

-

Ms

&

Dd

g

"1

.

Y

s

*

-

.

*

Es

LU N

m

«

V.

a

2

*

"t

*

2

^ ,,:..: 5

pR

E

-

^

[4

^

i

w

d

w

m us

$

$

AL

a

-

"

$.

^

g

-

d

s

s

P

3

s

n

—

$

v

x

p

4

ia

*

d

f

i

3

ia

as R

E

EM

At

M

"

...

v

N

^

"

-

Sads

3

n

*

A

B.

ss

At

w

s

NX

"

Aiva.

u-

D

W

p

.w

&

*

IX

V

M

ol

M

F.

YitUnA p

&

UTP

r

A

1.

n

-

i

DN

o

T

*

X N

The

d

-

s

Qs

$-

3

w

»

N

*

-

d

v

w

2

TM

D

p^

e

E.

d

(

Gs

s

As

M

pE

E.

s

s

Ed

xd

»

vf d

DX

"

K

I

"

N

*

RA

ii

»

2

o

d

v5 89 al

"x

m

m

*

"-

-^

-

"

5

i

EEE

La

n

w

x

qt

E

E

EM

$k

Gu

u

^

"

R

D

E

$s

...;i... 4

"

s

5

$,

".

ii

i

EUR

s

"1

"

-

E

A

Ej

E*

23

[.

"

a

x

T

s

[

—

:

^s

a

t

2

r

2

"

s

*

"

m

z

n

"

£

P.

4

L

i

r

ä

[2

z

a

&

Hs

[

4«

pow:

-

v

VU

lm

-

L

«

u

E

(s

P.

a

"x

:

"

JAMNSA.

PA

-

"

&

?

*

v

*

"

*

"

m

d

*

-

vt

s

(*

D

"a

ïf

m

xæ

- .v.f.v

C

t

d

«

Va lp

—

7

j

1

A

E

ia

*

Vil

N

E

l

A

-

^

Y

v

UM

:

p

;

AR

v

-

n

VR

i

&

z

»

g

* g

N

m

D

*

&

M

N

&A

[

L:

^

".

2*

i,

^

A i

TL

nb

E

s

-

T

$v

.

p

A

U

"

"

m

R

3

E

P

Tk

m

PT

L

^e

"

Ps

^

a

rE

od

2 'v'ïv

.

p

"

*

a

A

w

r

E

":

A.

-

r

A

$N

$.

d

E

M

*

i

MA

.

M

M

Ws u

44

"m

bt

v pOm

^*

$s

z

N

as

5

VA

r

H

A

r ia

T

ag

"

k

w

tiesdtie

»

À

"

4e

5

d

i

»:

n

i

A a.

M

r

u

Á

z.

p

AR

:

"

^

duc od

p

Vi

ia

r g

Yx

a

7s

VA

T

^

*

w

LA :

-

:

2

E

E.

" ,.1..

Vaim

i

s.

d

c

p

-

v

(

-

KE ZB.

n

PA

É

N

*

N

v

"

P

-

5

T

d

de

N

v

":

TA

N

$

as

s.

m

À

rl w

p

$

*

p5

"

*

.

D

?

&

d

r

sE

3

Ega

És

"t

7

PA

m

2

ls p

m

-

4

. '1...3 "d

2*

dees

^s

7

ia

-

i

ï

Vs

E

E

»

o

:

d

*

-

*

T

"

s

Es

d

i

d

J

r

n

i

PL VIB

N?. 41

Ecume dekmer.

42.

Garance,

".

43

Bouis,

"Duew

44 a.

Prune.

k

4

:

b.

Mordoré pour-

pré.

44 c.

Cramoisi faux,

44 d.

Brique rougeitre

44 e.

Prune clair,

44 f.

Bri que foncé,

45 a.

Garance foncá,

|

s

1! — (

P. VIIH

Noisette verdà-

N*, 45 b.

1to;

46

Ventre deVipére,

T a

47

Poil de Boeuf,

| -

48

: Bois de chéne,

49

Ventrede Biche,

39

« Paille de seigle.

ji

Ventre de jeune

Crapeau,

.

COESEN

d

as

p

—

Mu utues

z

——

-

"

Em

m

T

7

— À

iK

»

d

7

—

E

—

nems

n

—

eA.

us

N

n

7)

E

"

Z

T

( d

P

[

Y

j

22

ass

M

i

*

Wil

W&,

-

xu.lüww

m

M

QJ m

—

j

e

p

cysmee

$

W

D

É

&

»

P

J

—

i

Ja

9

K o

—

À

-

f2

*

EM

-

3

a

N

—

R

"

NS

i

—

?

N A

.

^

L

z

-

ts

P.

) Wt

u

.

[*

A

d

s

2

i

z

RR

i

p5

n

.

E j

d

i

r -

N

&

Euroskala Offset

COMMENTATIO

e

DE VARIO

E

|

VierFarbSelector Standard *

5j

LICHENUM USU.

ä

e

ä

r

JMemoire qui a remporté le premier prix;

HHPBBBS H

:.l.ä

au jugement de l' Académie de Lyon , en 1786.

É

ä

Multàm adhuc zestat operis , multimque restabit , nec ulli nato ;

post zuille secula, precludetur occasio aliquid adjiciendi.

12

3

SENECV.

11

Par M. G. Fr.

HOFFMANN

)

Doct.

Méd.

10

de lUniversité d'Erlang, en Franconie.

i

-

6

n

5

ä

4

3

2

M Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

1