Bi81

Bi81 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

Georgii Rudolphi Boehmeri Commentatio physico-botanica de plantarum semine antehac spermatologiae titulo per partes nunc coniunctim edita et aucta Böhmer, Georg Rudolph e 7NIVER 001. s IAN. SPENN TITVLO PER IVNcrINH 518 CONTYTX W — WITYTEI 111b aM. 60 D. GEORGII RVDOLPHI BOEHMERI VNIVERS. WITTEB. SENIORIS COMMENTATIO PHYSICO- BOTANICA PLANTARVM SEMINE SPERMATOLOGIAE TITVLO PER PARTES NVNC CON. IVNCTIM EDITAET AVCTA ACCEDITX D IS SE R T A T IO DE CONTEXTV CELLVLOSO VEGETABILIVM. WIITEBERGAE Er SERVESTIAh arVp SA M. GODOFR. ZIMMERMANNVM 17 85. -— F —= W de INDEX CAPITVM. Cap. I. de Seminum exiſtentia, diffe- rentia et vſu. Ppreag. I — II. — — fooecundatione et incremento. 69 — II — — collectione, du- ratione et conſeruatione. 127 — IV — — al ſementem prae- paratione. 173 — V — — ſatione. 268 — VI. de Germinationis adminiculis. 333 — VII. de Germinatione. 375 Diſſ. de Cont. cellul. vegetab. 409 DIFFPEE libas . ſomme lts ſe Decien conder uer yt olim ſel fortuito el Conſſtit uut pr is corporie ArcyVSrTINVg Emuterin er Tohrorum min Dklnpriin qun 3)Libr de6 CAP. I. DE SEMINVM EXISTENTIA, DIFFERENTIA ET VSV. §. 1. egetabilibus aeque ac anima- libus connata, vel potius a ſummo Creatore conceſſa eſt facultas, ſe propagandi, ſuamque ſpeciem conſeruandi. Minime autem haec, vt olim ſomniabatur, in coeco, vel fortuito elementorum concurſu conſiſtit, aut putredine ſe prodit, ſed ipſis corporibus, vt ſapienter ſcribit AvVGVSTINVSA), praeſeminata in- eſt materia et quodammodo initiata futurorum animalium et plantarum primordia, quae ipſe Creator illis in- didit, ,) Libr. III. de Gen. c. 13. 2 * * didit, et vel in lemine, vel ovo conti- nentur. Ab his, et ab his fere ſolis gi- gnitur, conſeruatur et Propagatur quodque viuum corpus. Quae qui- dem primordia, tanquam fertilis geni- tura, non ſolum recentiori tempore, et praecipue poſt HARVAEVM, quip- „De qui omnium viuentium ortum ex ouo firmiſſimis rationibus demon- ſtrauit, aſſumpta fuiſſe, ſed veteres quoque omnium rerum ipſorumque, quos fingebant, Deorum originem ab ouo, vel ſemine deduxiſſe, multa facile adducere poſſemus teſtimonia, niſi hac in re otium nobis feciſſent DRyͦLINCGVRTIVS *) atque BoER- HAAVIVS. Ita enim Orator hic et Medicus, inepta illa, de fortuito re- rum ortu, opinione refutata, ſcribit: An non fuiſſet ſatius ſecundum veterum placita utque ab ipſir bauſiſſe reconditiſſe- mae antiquitatis fabulis antiquiſſemos y. rorum atgue Aegobtiorum Deos ouis pro- Cüd!o b) Vetuſtiſſimae hujus in Oriente ſapientiae ef- fata, ſimulque ſui ipſius, multorumque coae- taneorum conſenſum de generatione ex, vel potius in ouo expoſuit Lucubrat. de foemina- rum ouis. Vid. eius Opuſcula 1727. edit. P. 593: 4 er z t, * 6 mnn en⸗ 0 neſt her an miam p Untelrl ſiß ⸗ n , GAuttt. 1. in 1 A j M. Hue liium lin pe ima nuhotul ſemey een uit . ſpinmu 1 ie erug/ I ſetn Uulr. 1, enten. 4 nn n Iume vel ¹) Maun VII ſern lis n⸗ 100 conti. ere ſolis gi. Nopagatnr Uae gui . er rtilis ge ni. tenhoreet Ortum s lemon. veteres rumque, Originem ů Multi ſtimonin, feciſleat e BoEhR- or hic et rwito re⸗ ſcribit: g Rler Aluditiſt. ſinor H uir ro· Jut mpientite el⸗ umqae 60be⸗ tone e, 1e de hent . it,. * * 3 gnatos tradi? ouum Orpheg celebrari, ouum laudari Pythagorae, vt brimordium ommis generationiy: *ouum vbigue in pro- ductione rerum Principatum teonere? ouum ſemper animantibus originem dare? ipſar etiam proceras arbores oua parere, vt Empedocles vere enarrat? ex ouo deni- que, a loue recluſo, vt de Pandorae pywi- de, ecuncta prodire animantium genera, vt in bienoglyphiciz ſeite piltum habetur. Mea profecio haec eſt aeſtimatio, meum ſic udicium, longe magis glorioſum futurum fuiſſe Philoſophin baec profireri, quam ven- toſam garrulitatem rei contrariam lIudi- brio expoſuiſſe. Dein pergit: Lubenti idcirco atque venerabundo animo confiteor, multo pulehbrius erplanatam naturae ratio- nem expoſuiſſe paucis verbi- ſapientum prin- cipem Moſen, qquam coaeteri vaſtis volu- minihbus pbalaſiphi, audite quaezſo, audite ſapientide in phyſicis compendium; acci- bite neruoſiſſimum effatum, cuius eſſicacitas Joecundet orbem! Ebherat terra herbam virentem, gquae Jaciat ſemen ſuum in ſe uata ſuum a genust). Non autem in ſemine, vel ouo tantum vim illam ge- A 2 nita- «) Mutuauimus haec ex eleganti BoYRHAA- VII ſermone de comparando certo in phby- licis 1715. edit. p. 24. 4 ee nitalem includere voluit Creator, ſed eandem per varias quoque nonnullo- rum animalium ac vegetabilium par- tes diſpergere. Sic radicibus conti- nuari, gemmis ſurculisque, in conge- neres arbores translatis, propagarf, ex partibus conciſis confici vegetabi- lia-ſcimus 4). ſimilemque propaga- tionem nonnullis animalibus conce- di debere, vel in ſolo Polypo lucu- lenter cognoſcimus. Verum licet haec ita ſint, nihilominus firma ſta- bit illa de generatione ex ouo, vel ſemine theoria. Vnus enim propa- gationis modus non excludit alterum, et minime ſequitur, animalia et ve- getabilia, quae ſine adminiculo veri ſeminis ſpeciem ſuam multiplicant, hoc commode deſtitui, vel analogo corpore penitus carere, modo vero ſenſu accipiamus, quid ſemen, ſit ſiue ouum. Rerum omnium primordia et principia non ſolum Poetarum latinorum, teſte CREECHIO, puriſ- ſimus d) De variis modies, quibus vel ſponte, vel ho minum opera multiplicaniur ſtirges, egimus in Diff. de plants caule bulbifero, p. I. ſeqq. — 2— — — — ns Uon U Gradf Ue fei Hoc ve oſohin löhn Aauoti eeteio Enerito Nvumrunt tenn eie )kule goidus ſukkcin Vn Nuul 4r⸗ et Libt N. nne et erl. 4 tu ſenitarn Uunn die iinnſt ennan 4 4 eator, ſecl Nonnullo. llium prr. bos cont. In conge. prohnend 1 vegetabi. Propage. us conce. Vpo lucu. rum licet firma ſta- ouo, vel im prope. talterum, lia et ve. culo veri lüplicant, 1 anglogo do rero , ſit ſiue rimorddin etarum 0, puri. Gumas nte, vel 1, ges, e⸗ egimus o, Puleld . —Nꝰ 5 ſimus LvVCRETIVSe) ſemina appel- lauit, ſed a CICERONE etiam ſemi- num ſignificatio eleganter transfer- tur ad fontem et originem cuiuscun- que rei); immo ſi ſtrictiori ſenſu hoc vocabulum ſumimus, et illud mo- do fubintelligimus, quod noui corpo- poris naturalis rudimentum Praebet, vel continet, aeque tamen ſeminis beneficio omnia illa Produci, quae generatione, vel propagatione conti- nuantur, ſtatuendum erit. Adeſſe au- tem eiusmodi principium, quod, etſi 3. ſe- e) Facile multos adducere poſſemus verſus, ex quibus illud clare adparet; aliquos ſelegiſſe ſufficiat. Sic Libr. I. verſ. 50. rerum primordia pandam Vnde omneis natura creat res, aucter alautque: Quoue eadem rurſum natura nerempta reſoluat: Quae nos materiem et genitalia corpora rebus Reddunda in ratione vocare, ert JTemina rerum Appellare ſuemus. et Libr. I. vVerſ. 160. Nam ſi de nihilo ſierent, ex omnibus rehuß Omne genus naſci poſſet; nil ſemine egeret. et verſ. 170. Ar nunc ſeminibus quia certis quidque creatur. F) Sic Offic. L. I. inquit: Principium vrbis et ſeminarium reipublicae; et Orat. III. in Catili- nam dicit: Qui, niſi exeunt, niſi pPereunt, etiamſi Catilina perierit, ſcitote, hoc in republica Seminarium Catilinarium futurum. 6 * ſemen non dicatur, ſummam tamen cum ſemine, virtute ac effectu, ſimi- ult litudinem oſtendit, in regno vegeta- n bili luculenter cognoſcimus. Omni- l bus vegetabilium forſan partibus in- gnn eſt rudimentum, quod vel nouam et Gn futuram plantam includit, vel in ean- Plemt⸗ dem trfansformatur, in nulla autem au’ euidentius hoc animaduertimus, 4. quam in gemma. Continent haec tN. ſquamoſa corpuſcula principes, et ad dſan folii florisque fabricam neceſſarias uuunt partes, ac facile, non ſolum, dum aliis Minn plantis applicantur, ſed etiam ſi ſolae NKCu. et per ſe terrae committuntur, in in- Wnn! tegram perfectamque plantam poſ- Ngines ſunt mutari. Hinc etiam gemmae a 10 gern CoLVMELLAY) ſemina dicuntur et ALSTONVSgemmam et ſemen inter ſe comparauit, aſſeruitque gemmam mi⸗ proprie fatis et vere dici poſſe alte- E rum ſemen). Cum gemmis proxime Mmmi conueniunt bulbi, immo hi ſeminum iin ſaepe fiunt ſuccedanea. Omnes enim nan bulbiferae plantae, ſemel ex ſemine Il natae, Erln g) Dum Libr. de Inſitione ſcripſit: Quo reſe- rie . 6ia inter librum et mezeriam ſemina admittit. Muun h)iIn Tyrocinio botanico 1753 edit. p. 33. „ lLixni â) i tamen tu, fimi- 10 Vegeta. Omni. Urtibus in. nouam et velinenn.- lla autem lertimus, lent haec pes, et ad eceſſarias dum aliis m ſi ſolee tur, in in⸗ tam pof- emmaea Cuntur et meninter gemmim ſſe alte⸗ Proxime eminum nes enimm ſemine natae, o⸗ ga ad, * 7 natae, ſine huius auxilio, vel radica- li, vel caulina ſobole, propagari poſ- ſunt, et quotidie multiplicantur. Hinc III. LINNAEVS etiam bulbum et gemmam coniunxit, ac utrumque communi nomine hybernaculum ap- pellauit; quod ipſi eſt pars plantae in. ludens berbam vel embryonem ab exter- nis iniuriisi) „ vel aptius, berbae com- pendium k). Praeter haec vero, radi- ci, vel cauli externe adhaerentia plan- tarum rudimenta, alia adhuc admitti- mus inuiſibilia, ſub cortice latentia, aſt data occaſione in conſpectum pro- ruptura ſemina, aptiori nomine pro- pagines!), vel potius cum OEDE- RO germinan) appellanda. Germen III. LINNAEVS rudimentum fru- A 4 Stus i) Philoſ. Botanica p. 50. k) Ibid. p. 39. 1) Proprie quidem de Vite ſuppreſſa, vel ex ea generentur plures, propaginis vox admit- ti ſolet; attamen omnem etiam generstio- nem inuoluit, et hine eleganter LyVCRE- TIVS Libr. V. verſ. 1025: Aut genus humanum iam tum foret omne peremptum, Nec potuiſſet adhuc perducere ſaecla propago. et hinc non iatis apte, ſpecialiſſimo ſenſu, Muſcorum ſemen propaginem appellauit III. LINNAEVS. m) Vid. Eius Elementa botanica Part. I. p. 34. 8 — Rus dixit 2), aptius LVDWIGIVS hanc partem floris ouarium nomina- uit, et auctore CAESALPINOO), ger- minis voce omne illud comprehen- dit, quod nouae plantae delineationem continet ?p). Et CAESALPINVS non ſolum germinis ſignificationem generalem tradidit, ſed eiusdem quo- que originem vera ratione docuit, dum ſcripſit 2): Germinis ſul'ſſtantia interius principium ducit, non enim ſi- ne medulla eſt. Haec vitale quaſi plan- tarum eſt organon, et multiplicatio- nis prima in ſe continet ſtamina, eâdemque ab illa ad reliquas partes transferuntur et in conſpectum prod- eunt. 2) Philoſ. cit. F. 86. ⁶) Hic quidem Libr. I. c. 13, principem ſemi- nis partem, quam plumulam dicemus, ger- men appellaouit; aſt et Cap. 5. p. 10. fcri- pfit: In piantis vbique germinis eſt principium, vel potentia, vel acti; Et cap. 4. p. 9. aſſe- ruit; cum omue germen fructus ferendi gratia datum ſit, quod a radice eſt, aut ſlatim fructus geſtat, vt in bulbaceie, aut aliis intercedentibus germinibus idque vel per vnum, vel per plura miedia; Secunda igitur germinatio in caule Ki, ramos conſtituens, rertia in ramis, ramuſculos producens, et ſic deinceps. „) In Inſtitut. Regni Vegetabil. F. 540. 47) Libr. I. c. 3. p. 7. oni, Coent Pporun letrimn Unton Curnnr. inhhee 1TM ltion hunſ⸗ Ii ſni Uitntem Iiſini Mun fe Cwioſich UUr, )M leg d WIGIVS homina- 0 ) ger⸗ Nnprehen-. eationem ALPIN VS cationem lem quo. (ocuit, ſilſautit 1eninn i aſiplan. iplicatio ſtamina, 1s partes umproc. eunt, beipem ſemni. ſcemus, ger⸗ .10. ſa · priuepiun, P.9 ue. rendi uti nin frultus ercedentibts per plufs iu caule ſn runuſelli o⸗ r... e 9 eunt. Niſi gemma et bulbus, ra- mus et folium particulam medul- lae adhaerentem habent, eorum mul- tiplicatio plane non ſuccedit, et ni- ſi eadem ad florem usque penetrat, nullus formatur fruétus. Haec au- tem germina, ſiue medallares parti- culas veri ſeminis indolem et virtu- tem poſſidere, eorumque auxilio pro- pagari poſſe vegetabilia, illa quoque docent phaenomena, quae circa Po- lyporum multiplicationem animad- uertimus. Hoc animalium genus aptiſſime cum arboribus compara- runt omnes, qui eius mores obſer- uarunt. Et quo clarius illud conſtet, in ſpecie notemus, non ſolum GvET- TARDVM eiusmodi minores organi- ſationes, ſiue germina, polypo tri- buiſſe, quorum ſingulum, toti corpo- ri ſimile, ſimulac nacta fuerit oportu- nitatem, ſe euoluat, corpusque prio- ri ſimile efformetr); ſed etiam pri- mum fere polyporum inuentorem et curioſiſſimum obſeruatorem, LPREM- BLEVY, aſſeruiſſe, eminentias, quae A F in v) Vid. Eius Memoires ſur differentes parties des Sciences et Arts To. L p. 76. 10 * in externa animalculi ſuperficie eo témpore adparent, quo multiplica- tioni proximum eſt, caute ſeparatas, in nouum animal commutari?). §. II. Poſſident igitur vegetabilia quae- cunque facultatem ſeſe propagandi. Inſunt omnibus germina, quibus haec J po- 5) Haec et alia Clar. TREMBLEY obſeruata et aſſerta copioſius adduximus, et ex illis con- venientiam multiplicationis polypi et plantae declarauimus in Diſſ. de Plantis caule bulbi- fero pag 30. Germina ſub polypi cute prae- 4 exiſtere, eandemque ſe modo euoluere, et a matre, vt ramum ab arbore, nutrimentum ac- cipere, claris verbis aſſeruit BONNET in den Betrachtungen äber die Natur, german, ed. IV. T. I. p. 386. et T. II. p. 3. Conſentit etiam PARSON in Philoſophical Obſeruations of the analogy between the propagation of ani- nals and that of vegetables, London 1752. p. 201. ſqq. Singulari quoque ac conuenien- tiſſimo exemplo hanc enalogiam illuſtrauit Nobilis HALLERVS Phyſiol. Tom. VII. p. 156. In Sedo, ſeribit: roſa foliorum de radice matris ſponte abſcedit, nouam in roſulam abitu- ra, quae Moreat, ſemenque ferat et nouas porro in ambitu roſulas generet, vt centum filiabus mater circumuallata, lato caeſpite, rupem tegat; ita et poh'pus reſetctam corporis varticulam redin- tegrat et ex trunco in ramos diuiditur, qui de matre delapſi in auimal, matri ſimile, compleantur. —— Uuratal. EPhihe⸗ on WK lone Wer Torum erfleie 60 nultiplier. ſeparat ltarie). bilin gue. Ppagandi. ibus haee H0. 3r Obſeruats ex illis con. bi et plantne caule bulbi. bi ute prue⸗ luere, et 4 imentum oe⸗ XET in den man ed, IV. enüt etiam erugtions of tion oani- vdon 1792. conuenien⸗ illultrauit om. VI. n e futice Hlonm obitu⸗ ouds Port0 m flialu pen tegnt ulam foiir tur, At. comnphunc Xk„ * 1I1 potentia in actum perduci poteſt. An vero omnia quoque vegetabilia ve- rum, et ſtrictiſſimo ſenſu dictum, ſe- men,) quod tractationisinoſtrae obie- ctum eſt, proferant, et ex eodem, vt ani- malia ex ouo, propagentur, nunc diſ- quirendum eſſet. Verum priusquam hanc diſquiſitionem inſtituamus, quid ſit ſemen, et quomodo a germine, an- tea expoſito, ſpecifice differat, expo- nendum eſſe, exiſtimamus. Magnam ſane deprehendimus vbique difficul- tatem, dum partium, quae corpora naturalia conſtituunt, definitiones e) exhihere cupimus, ideoque mirum non videbitur, ſi ambiguam et mi- nus forte adaequatam ſeminis defini- tionem in botanicorum ſcriptis anim- aduertimus. Non ſolum veteres, horumque princeps TnHEOPHRA- 8TVS 2) Quo etiam germanica lingua ſemen et ger- men diſtinguamus, hoc Keim, vel Saamen, illud Saamenkorn appellare poſſemus. u) Conf. LVDWwIGII Inſtit. KRegni vegetab. Part. I. c. 1. §H. 41. ſqq. quo loco praecipuas collegit rationes, cur perdifficile ſit, diſtinétas et adaequatas partium definitiones eruere. STVS ERESIVSX) naturam ſeminis ouo proximam eſſe, aſſumſerunt, ſed etiam recentiorum multi haec inter ſe compararunt. Aſt neque hanc, neque aliam, cum gemmis»„) inſti- tutam, comparationem diiudicare et admittere poſſumus, niſi, quid ſemen ſit, prius cognouimus. Quot vero auctores euoluimus, tot fere diuer- ſas ſeminis definitiones inueniemus, aſt omnes, vt libere fatemur, exce- ptione non maiores. Adducamus nonnullas. Semen eſt pars plantae, ſcri- bit HAMBERGERVS, z) fori femi- zeo cohaerens, guae matura, loco conue- nienti humido demandata, intumeſcit, et kla- X) De Cauſ. Plantar. L. I. c. 7. Animalis et vegetabilis ex ouo originis compsrationem inſtituit, eamque HIFrPOCRATI, ARISTO- TELI Omnique Antiquitati peruulgatam fuiſ- ſe, expoſuit HEEENSTREIT in Progr. de Foetu vegetabili. „) Hanc praecipue adſumſit ALsToNVs libr. cit. p. 33. et cum MALFPIGHIO in Anato- me Plantar. p. 77. ſemen quaſi gemmam pendu- lam er deciduam, alieno germinaturam ſolo ap- pellauit, vel dixit: Semen et gemma, ſeu ſo- boles decidua, vel embryo plantae, aut plautu- la cum inuolucris. 2) In Praefat. ad WEDELII Tentamen bo- tan. H. 31. hlan Hee, CC Nl, ane ilun mſeminis erunt id mec inter lue hane, 6)) inſt⸗ Udicare et nid ſemen Mot pero e iner. eniemmus, ur, exce ducamus mtoeſcri. ri fani. 0 0Rααρ- neſeit, e le. Animdlis et mporntionen „Arlsr0:- lum full. Progr de Ers lbr. in Ancto- un penen. nn ſolo op⸗ a; ſenn eut plau. Ntamen o —— 13 ſilamenta ipſi ſemini diſzmilia ſpargit. Cenſuram ipſe addit: facile largior, hanc geſeriptionem ſeminir en tempore, quo ſemen cognoſcere debemus, non boſſe abplicari, ideoque non confici de- buiſſet. Concinnam magis, aſt re ipſa nihilominus ampliorem dedit Io. GESNERVS, 2) dum eam plantae par- tem ſeomen appellauit, bper quam ſponte propagatur. Hac proprietate bulbum et ſemen conuenire, quilibet facile perſpiciet. Cl. PAZIOEY) ſemen eſt pars organica pariter et AMentialis, Zuae ſlori plerumque ſuccedit, et ab eius totiut- que plantae figura recedit, in cuius finene a planta, ſuae Propagationi- ergo, agitur. Haec, niſi ſuperffua eidem ineflent, commode admitti pPoſſet. III. LIN- NE, quo ſemen a gemma diſtinguat, hanc? bybernaculum hberbae, illud eius ca- pſellam eſſe, gemmamque intra ſquamar, Jomen 4) Vid. Diſſ. Eius de Vegetabilibus Theſ. 20. LvVDWIGII definitio fere endem eſt, et vt Ipfe fatetur, eodem laborat vicio. Dizit, Se- men apparatum eorum, quae ad producendam no- uom plantam requiruntur. Vid. Inſtit. cit. §. 138,. Eandem repetiit SCHAEFERVS in Iſagoge botan. S. 151. b) Vid. Partium plantae organicar. hiſt. p. 2 14 *„ 2* ſemen intra tunicas embryonem conſerua- ve, affirmauit, c) et ſemen bartem vé- getabilis deciduam, noui rudimentum, pol- linir irrigatione viuifßcatum appellauit.4) Clarior videtur BoONNETIe) defini- tio: Semen, idque. foecundum, corpus eſt organicum, variis ſub 7egumentis plantam in compendio continent. Cum vero bulboſae quoque radices florem com- prehendant, et futuram plantam, quae ſeminibus includitur, non ſemper cernere poſſimus, pollinis praeterea foecundantis efficacia vel non ab omnibus adſumatur, vel non facile cognoſcatur, ambiguitate has quoque definitiones laborare, exiſtimamus. Forſan autem vegetatio totius plan- tae characterem praebet et euiden- tem, et certum atque ſpecificum, a nominatis, aliisque Viris non nota- tum. Terminatur plantae incremen- tum eo ſemper in loco, vbi fructi- ficatio oritur. In annuis cum matu- ritate ſeminis plantae totius vita fini- tur. In perennibus vel exſiccantur et c) Philoſ. p. 301. 4) Ibid. p. 54. e) Berracht. der Natur, edit. cit. T. II. p. 62. eſe el H nt, Aheht, Pore l in⸗ lugte , Pbnne. fo,rt Etum Ctemnort Colnmnen veny Pgun, gi le exluboit e ,, Hen anti Pyninut Homn be Cehrus lemini lone i/ Cnpolt lunt thar ſle hhe⸗ Unins mni e 1. n coy ig. artem e⸗ entum, Hor. Ppellauit, le) Gekin. enur f i, Mantan Dum vero Nrem com. Num, June n ſemper praeterer pon ab lon facile quoque imamus. tius plan. t eulden eincum, 4 non Ota- crennet- i fructi. Wat⸗ Iccantur et .Il. 56 * * 1 5 et pereunt caules ramique, vel ſi perſi- ſtunt, eo tamen in loco, quo ſemen adhaeſit, nullum prorſus futuro tem- pore incrementum obtinent. Poſſet itaque ſemen forte dici vltima pars plantae, ſiue ea, qua omnis vegeta- tio, partiumque incrementum finitur. Et dum ad hanc conſtantem proprie- tatem attendimus, non poſſumus non commemorare et laudare antiquio- rem Phyſicum, et Societatis Ieſu Theo- logum, HoNoRATVM FABRVM, qui de ſemine eandem fere ideam exhibuit; ſt vltimum, ſcripſit, plan- tae opus, nouus foetus, primae parentis Nes, antidotum corruptionis, generationis terminus, reſurrectionir ſymbolumf) Ve- rum haec aeque, ac quaecunque alia definitio manca erit et fallax, ideoque ſeminis naturam et indolem alia ra- tione inueſtigemus, eamque ex ipſius compoſitione cognoſcamus. Tres ſunt partes, quae ſemen perfectum, ſiue foecundum conſtituunt, et in plurimis commode cognoſci et diſ- tingui poſſunt. Prima eſt inuolu- crum, F) Vid. Eius Tract. duo de plantis et generatione animalium, Norib. 1677. p. 17, H. 10. * 16 lucrum, G) aliquando quidem va- rium et multiplex, aſt hic proprium modo intelligimus, de acceſſorio dein acturi. Illud autem, notante iam CAESALPINO, 2g) ex duplici mem- brana conſtat, interiore tenuiore ac molliore, externa craſſiore et durio- re. Vtraque in ſicco ſemine vtplu- rimum arscte inter ſe cohaeret, vt vni- ca. modo eſſe videatur; ſaepe vero diuerſum in- et externae ſuperficiei colorem animaduertimus, et inde du- plicem laminam adeſſe, ſatis certe con- licimus; et ſi ſemina in aqua mace- ramus, tunicas, antea firmiſſime ne- xas, facile ſeparamus, vel ex diuer- ſa conſilſtentia diſtinguimus; inter- na ſcilicet magis pulpoſa, externa te- naciore apparente. Sub inuolucro duae aliae latent partes, maior ſem- per alia, alia longe minor; haec me- dium, illa exteriorem locum occu- pat, vtraque inter ſe peculiaria modo nexa. Maior et exterior pars, a qua ſemi- ) In muſeorum quoque ſeminibus involuerum adeſſe, docuit Hedwigius in der Sammlung zur Phyſik und Naturgeſchichte, Vol. I. p. 7. 29) Libr. cit. Cap. 8. p. 16, i onctin 1 s etl etiach Ninnle,⸗ S N Fſitat oo. Erhii⸗ Corellun Ctn CAESAl LINNAE ſen ſti⸗ cum Ly. mns. E lening Wlece Gre vicd N io Cikinct un ae tone M Cietlue libr ei 3)wi. C I. MMi 1) Inlite )boe. t lilemn Vr. Proprium Drid gein tante iamn endiore g e et Eurio. jine vrpl. ret vt yni. lepe rerd luperffkei t inde do. Certe con-- Oua mace. iſſime ne exX Giuer. 1; inter⸗ Nerna te⸗ Involwcro nuior ſenn. aec me- im occl ria modo 1, agua ſerm. inrolucrum .mmmmlung 2 l. . 7. 1 ñH , ſeminis figura et magnitudo pendet, Secundina, Placenta, vel Medulla, Lo- bus etiam ſeminalis, vel Folium ſe- minale, ab OEDEROE) Nucleus, ma- gis vſitato nomine Cotyledon appel- latur. Altera minor, quia noui ve- getabilis rudimentum conſtituit, vel Corculum, vel Plantula ſeminalis di- citur. Priorem denominationem a CAESALPINO 1) IVNGIVS K) et LINNAEVS!) receperunt, poſterio- rem, vt ipſi rei magis conuenientem, cum LvowIGIon) adhibere ſole- mus. Embryo, punctum vegetans, ſeminis gemma, ſynonyma ſunt mi- nus recepta. Plantula ſeminalis, vti clare videmus, dum ſemen germina- re incipit, ex duabus, ſitu et figura diſtinctis, partibus componitur, qua- rum altera folioſa eſt, et in vegeta- tione aſcendit, altera conica deſcen- dit, et haec Roſtellum a LINNAEOZ) aptius h) Elem. bot. Part. I. p. 60. *½) Libr. eit. Cap. 6. p. 12. k) Vid. Opuſcula ab ALrERECHTO edita p. 44. et 151. 1) Philoſ. p. 54. m) Inſtit. cit. §. 560. „) loc. cit. 8 18 * * aptius a LVDWIGIO Radicula 1²9) il⸗ la autem, inuentore GRwro, fere ab omnibus Plumula, a CAESALPI- NOP) Germen dici ſolet. Praeter- ea in ſemine adhuc notari poteſt ille locus, quo antea alii parti, thalamo vel receptaculo praecipue, adhae- ſit. Hilum vocauit eundem III. LIN- NAEVS. v) In multis quidem, e. gr. vmbelliferis plantis, illisque, quae vel bacca, vel ſiliqua incluſa gerunt ſemina, hilum, quamuis reuera adſit, diſtinguer e commode non poſſumus, in aliis tamen, vt leguminoſis nudis- que relictam quaſi a ſolutione cica- tricem, eamque peculiari ſaepius co- lore tintam, animaduertimus, hinc vel ideo, vel quia per hunc locum in- crementum accepit ſemen, ac per eundem in germinatione radicula exit, hunc locum negligere minime debe- *) Libr. cit. & 560. et 61. Vtramque non ſolum de- nominationem admittit GLEDITscaivs, partem- que hanc, dum recta deliteſcit Roſtellum, quan- do vero in germinatione prorumpit, Radicu- lam appellauit, ſed etiam huic ipfi parti fu- niculi umbilicalis nomen tribuit, dum adhuc cum thalamo cohaeret. Vid. Eius Forſtwiſ⸗ ſenſchaft, 1. Band, p. 170. P) Libr. cit. Cap. 6. p. I2. Conf. et Cap. 13. 7) Philoſ. p. 54. urum Dnidis Gonian Mhnt er nming Tbltosan Celcunt kenct in Guundos ſel ſet r inr le autem Mntns ken Eemgver ilte el U naturn 3)Aiun e Nis Winvs Conſſcen . 105. lie) j. f0, kere 8ALPI- Draeter. oteſt ille halamo „Ahae- I. Lix. negr. e, quae gerunt erd adii flumds, 5 nulis. ne cica- pins co 1s, hinc Ncu in⸗ per raNicul minime gehe⸗ ſlun te⸗ 18, purlem. um, guan⸗ i, Radicu- 6 Porti ll⸗ dumn adlue 1 Forfri⸗ et Cb. 1 3* —= * 19 debemus. -) Harum partium omnium ſtructuram et vſum apto loco cura- tius declarabimus, nunc vero inqui- ramus, an vegetabilia, quaecunque ſint, ſemina proferant et per eadem propagentur. §. III. W Vegetabilium propagationem non tantum ſeminis beneficio, ſed et aliis Partibus, variisque modis fieri poſſe, ſupra iam monuimus. Multae etiam plantae, arbores fere omnes, aliaeque, inprimis ſi alieno loco coluntur, per multos annos viuunt, et laete ſaepius creſcunt, nullum tamen florem pro- ferunt, immo, ſi etiam tandem ali- quando florent, vel nullum fructum, vel ſi etiam hunc producunt, nulla; aut imperfecta ſemina praebent. In- de autem nullo modo ſequitur, has plantas ſemine prorſus deſtitui, eo- demque prorſus non propagari poſſe. Si ad iuſtam aetatem peruenerunt, et ſi naturalem, vel peregrinum quo- 2 que, y) Hilum et cotyledonem tanquam partes ſemi- nis minus eſſentiales, haudquaquam reéte, conſiderauit KEVSsS in Compend. botanico P. 105. 20 rrrr que, aſt aptum, locum inhabitant, flo- vn rebunt certe omnes, et poſt florem, ire niſi externis iniuriis, aliisque acci- Kttec dentalibus cauſis impediatur, omnes Ninei N quoque foecundum et propagationi etorms aptum ſemen exhibebunt. Et cum erhine ſemen florem ſequatur, certo certius “ aſſumimus, plantas omnes, quae flo- elien rent, fructum quoque, vel ſemen fer- re. Nec mirabilem illam plantam. Wekkn, quae ab hortulanis Pyſang, a botani- Cunn verd cis Muſa paradiſiaca dicitur, et a SIE- Win m GESBECKIO5) pro contraria opi⸗- e belin nione defendenda inprimis comme- nulo wo⸗ moratur, ab hoc naturae ordine re- gltt onn cedere, exiſtimamus; vel ſi conce- it, et dere debeamus, eandem nunquam, ſecke el licet flores maturosque fructus offe- nde rat, perfecta ſemina ferre, ſed tan- Uile, a tummodo radice ſe multiplicare, il- sin lam cum III. LINNAEO pro hybri- Clle hil da et eiusmodi planta admittimus, eli n, quae, vt de Peloria et aliis plantis, Rwened immo nonnullis animalibus, quale hrn Mulo eſt, compertum habemus, non Knim: in prima creatione, ſed poſt eandem hſlei ex alieno coniugio nata fuit. Exiſti- mabat *) In Botanoſophiae verioris ſciagraphia, p. 43. Conk e i tant fo. forem, e acci. „Olmnes agationi Nt cum 0 Certius Juae flo. men ter. lantam, botani⸗ tASlk ria opi. comme- line re⸗ 1 conce. lnquam, dus offe. ſed tan. care, . hybri. ittimus, Plantis, quale us, non eandem Exiti· abat npbin, 543. . * 21 mabat quidem LINNAEVS, Muſam ideo in noſtris hy bernaculis nunquam perfecta ſemina tuliſſe, quia flores fe- minei primum effloreſcant, hisque defloratis maſculi tandem ſuccedant, et hinc putabat in natali ſolo, vbi plu- res ſcilicet eundem locum inhabitant, et diuerſo tempore florent, fieri poſ- ſe, vt feminei a maſculis foecunden- tur et ſemina perfecta producantur; cum vero poſtea cognouerit, anthe- ras in maſculis floribus omni polli- ne deſtitui, ideoque foecundationem nullo modo fieri poſſe, priorem reli- quit coniecturam, aliamque ſubſti- tuit, et paradiſiacam ab alia Muſae ſpecie, quae Bihai dicitur, tanquam matre, et incognito patre, ortum du- xiſſe, affirmauit.“) Verum quid de illis ſtatuendum erit plantis, quae in caule bulbos gerunt, et quarum flo- res, etſi non in omnibus, in plurimis tamen abortiunt? Tulitne vnqnam Biſtorta, ſiue Polygonum viuiparum ſemina? Certe non tantum in hor- to, ſed etiam in natali ſolo flores ſpi- B 3 cae 2) Conf. IIIl. Viri Libellus de Muſa, et prae- cipue Amoenit. Acad. Vol. VI. p. 294. ——— cae ſuperiores conſtanter ſine ſemi- ne decidunt, et inferiorem locum bulbilli occupant. Idem de variis va- let Allii ſpeciebus, in quibus floribus miſcentur bulbi, qui ſoli increſcunt, floresque ſupprimunt. In his bulbi ſubſtituuntur ſeminibus, et cum illi communem plerumque cum flori- bus locum obtineant, a caule ſponte fecedant, in terram decidant, et ſemi- nis inſtar germinationem incipiant, non incongrue ſemina dici, vel ad minimum pro analogis“) partibus haberi poterunt. Licet autem per- fectioribus plantis ſemina tribuere ſatis certo poſſimus, forſan Ramen e u) Cl. NECKER, qui Mulſcis et congeneribus vera ſeinina denegauit, ſeminis tamen analogon adſumſit, illudque in Methodo Muſcorum p. 258. nota 27. ſic definiuit: Quod ſit plan- tae compendium puluerulentum, a matre ſponte abſcedene, per ſe ipſum, absque requiſita copula, germinans, vegetans, cotyledinibus carens, inque Plantam reſoluens; addidit: Sic a ſemine pro- Pprio dicto diſtinctiuum Jubminiſtrar characterem. Qui, vt nobis videtur, in eo conſiſtit, quod copula nulla praegreſſa fuerit et cotyledones deficiant. In bulbis prius quidem deficit, fo- liola autem, quae cauli etiam adhaerentes ſae- pe emittunt, pro cotyledonibus aſſumi poſ- ſunt, et binc magnam cum ſemine analo- giam habent. Co pbre Uie et Ppus. I Filicsr Centun Ondis non,P 7) (un lycope in hol Ui ) on. P inenit Nente end⸗ HK ſellin Go en e ſemi. locum Niis va. Koribus Neſcung, bis bulbi Cüm illi m Kori⸗ e ſponte et ſemi. Wipiant, Vel ad Partibus ein per. tribuere I tamen de angenerihis men enalyen Maſoru us ſt plur. nure voute iſro apuln, orenn inqle ſenine pro· harackerenn. it, Auoc coiyledone⸗ dehcit⸗ ſ gerentes ſe⸗ allui hol⸗ emine nllo⸗ — de imperfectis, et illis praecipue, quae in Syſtemate Linnaeano Cry- ptantherarum claſſem occupant, du- bitandum erit, praecipue cum in plurimis, optimi etiam microſcopii Peneficio, flores videre non potue- rint phyſici. Minime autem ſequi- tur, ea, quae lynceis etiam oculis cognoſciæ) non poſſunt, prorſus non exiſtere. Effectus ſaepe de incogni- ta cauſa teſtatur, et ex variis aliquan- do phaenomenis exiſtentiam rei du- biae et obſcurae ſatis certe cognoſci- mus. Inter imperfectas has plantas Filices reliquis fere perfectiores vi- dentur, easdemque in dorto folii, ſiue frondis fructus et ſemina ferre, omni caret dubio, quamuis flores vel prorſus non, vel imperfeëte ſint cogniti.**) 4 Con- ) Quam paruula in nennullis ſint ſemina, ex Eycoperdo cognoſeimus, quorum 14000000. in pollice quadrato numerauit BACKER. Vid. HALLERI Phyſ. To. VIII. p. 88. ) Ion. FRANcC. MaRATTI in his flores vidit, et de- lineavit partim monopetalos, pileiformes, in ore patentes, margine integro, in maturitate pli- cato, apicibus duobus et piſtillo breuiſſimo prae- ditos, partim ſphsericos, pedunculo innixos, ſenſim in duas partes diuiſos, ex quorum fun- do exurg ebat congeries ſtaminulorum, pro- priis 24 * ** Conceſſa Filicibus eſſe ſemina, ex Mo- RISONI, vel potius BoBARTII 92) ob- ſeruatione conſtat, qui Linguae cer- vin ver ae folia marceſcentia collegit, pul- emque adhaerentem ſolo humido et vmbroſo adſperſit, et ſequenti an- 10 plantas innumeras, ex eodem na- 2) obtinuit. Et ſi puluerem te- nuiſſi- priis apicibus uterum circumdantium. Et eiusmodi flores inter ſe mixtos in Filice et Lonchitide reperiit et obſeruauit, ouarium eo- rum umbilicatum, hemiſphaericum continere tenuiſſima ſemina, facile vegetantia, Orchi- dum ſeminibus fere ſimilia. Vid. Eius Tr. de „ vera Florum exiſtentia in plantis dorfiferis, Romae 1760. edit. Vid. Hiſt. plantar. To. IIl. p. 555. Idem confirmauit DiLLENIVsS in Praefat. ad Hiſtor. Mulſcor. p. 15. Conf. quoque PoRHTA, qui in Phytognomic. Libr. VI. cap. 1. 2. p. 361. ſq q. 2) veterum non modo opinionem, non omnes ſeilicet plantas ſemen ferre, refutauit, ſed etiam filicum et fungorum ſemina demonſtrauit; nec non LTRIVMFETTI, qui in obſeruatt. de or- tu et vegetatione plantarum, p. S. ſqq: alios no. minauit audores, qui his ſemina tribuerunt. Tenuiſſimum hunc puluerem, quem inter alios GLEDITSCHIVS etiam in Conſiderat. Epicriſ. Siegesbeckianae p. 54. pro ſemine af- ſumſit, pro tali cognoſcere non voluit BAEL- DINGERVS, vVel potius WoLrFIVS, qui, vt facile credimus, Auctor eſt Diſſ. de Filicum Seminibus lIen. 1770. edit; alia potius ſub- ſtituit, iinn tieo alvas oditar nictoſe⸗ caiat rum el⸗ le ethl Ner fn ätoit, eiis ngn Plulis tote innent 544 Dirs ideo on min Np. ſN, libos ſeruatt. Comme Vol. I 4) Bune Nun, UINV Hlue. Amden * * 2 5 ero. nuiſſimum, qui in globulo, annulo 3) b. elaſtico cincto, et plerumque in duas le er. valuas diſſiliente, continetur et ex- Nehil⸗ ploditur, praecipue ab Equiſeto, ſub umido microſcopio conſideramus, eundem Eennt an. capillata ſemina referre, et ope pilo- dem m. rum elaſticorum a ſe inuicem recede- rem te. re, et quaſi ſaltare“) deprehendimus. nui. Nec fungis denegari poterunt ſemi- iun. E B 5 na Fili inc, ſtituit, nudo oculo viſibilia, longe meiora; coninere Et eiusmodi, numero pauca, aſt Milii ſemen 6, Orchi. magnitud'ne et figura referentie, quae ex ca- iu Tr. de pſulis ruptis egrediebantur, in Oſmunda Stru- Garhferis thiopteride ſe inueniſite retulit. Qui huius inuenti biſtoriam ſeire cupit, legat Diſſ. cit. . p. 24. Verum hoc dudum notauerat III. GrE- 5. ldem DiTSCHIVS, monuitque hanc plantom vel ad Hiſtor. ideo peculiare, et ab Oſmunda diuerſum 3R1AX, Gt genus conſtituere, quia in hac innumera ſe- .301. ſlg. mina, in Struthiopteride modo vnum in Non Omnes copſula contineatur. Vid. Noſtra flora Lipſien- led euam G ſis p. 296. NECkERVS vt Muſcis, ita et Fili- riuit; nec cibus ſemina concedere noluit, vid. Eius Ob- atl. de or. ſeruatt. de generstione Filicum in Hiſt. et tliosno. Comment. Acad. Elect. Theodoro-Palatinae, bueruat. Vol. III. Phyſ. p. 275. en inter a) Hunc motum BoRELLVsS Cent. III. obſ. 54. onſiherdt. RAIVS, aliique viderunt. In Equiſeti ſemi- ſemine d⸗ nibus praecipue eundem deſcripſit STAEHE- kuit B a. LINVS et confirmauit HALLERVsS Hiſt. Stirp. 8, gui, Heluer. To. III. p. I. Conf. quoque LINNAEI ge Fneen Amdenit. Vol. I. p. 264. poiiss lb ſiwit, 26 * na, poſtquam MicaELLIVS /) ea- dem inuenit, collegit, ſeruit et inde nouos excreicere vidit, ac III. GLE- PDITSCHIVS ab Illo inſtituta experi- menta confirmauit, et ſcripſit:«) po- tiora perquiſiui, reiveraui, ſemina vidi, ea- demque debita arte ad propagandum oc- ultaui, et euentus intentioni vbigue fe- eit ſatis, Vulgari quoque experien- tia ſcimus, ex aqua, in qua cocti fue- runt fungi, conuenienti terrae com- miſſa, nouas plantulas prodire, vt et hinc hortulani fungos, vt alias ſtir- Pes, in fimetis educere er colere didicerint. Haec autem corpuſcula, quae ſemina eſſe, et ſine quibus propagationem minime fieri poſſe, exiſti- *) Conf Eius Noua Plantarum Genera p. 135 ſqq. Vbi etiam ea notata legimus, quae antiquio- res de fungorum ſeminibus tradiderunt. c) Vid. Conſ. Epicriſ. Siegesb. p. 58. et Mem. de Berlin 1748. p. 60. et 1749. p. 26. qui- bus in locis III. Vir in Amanitis aliisque fun- gis intra lamellas pileorum ſemina ſe inue- niſſe tradidit; in Methodo fungorum quo- que cuilibet generi ſua, ſingulari modo con- ſti tuta, ſemina tribuit. Obſeruationes quoque ſatis curioſas de Fungorum ſeminibus eorumque Propagatione tradidit PICEERING in Philoſ. Tranſactions no. 47 1. et 72. quae quoad maxi- mam portem repetuntur, im Hamb. Magazin IV. Band. p. 265. gin 4 voln noco ogt, ScHA nco ſbiet he ſi Muli, 1W ne ) K⸗ 11e lem ſor fun Fum 38) eg- et inde . GLL- experi. t:e) ho. 4 rigi l· ndum o- bizu, fe. Xperien- Ccti fue. 1e corm. re, Vt et lias ſtir⸗ t olere puſcnla, ubrs ti poſle, exiſti⸗ en.135ll e Inligl⸗ Gerunt. 9 et Mem. P.2 20. qui⸗ lisgue fun na ſe inve- orum quo. , mod con⸗ ones gne uearonll⸗ in khinl quonl i Gb. Mgren Krrrrrres 27 7 exiſtimamus, non, vt in illis plantis, a conſueto forendi et fructificandi modo ortum obtinuerunt, ſed potius fungi, prudenter monente Venerab. ScCHAEFERO, ⁹⅛ alii legi, quamquam incognitae, qua propagantur, ſunt ſubiecti, eorumque ſemina, per ſe, ſi- ne foecundantis materiae acceſſu, VL bulbi, ad germinationem apta. “) Eius- 4) Vid. Eius Vorlaeufge Betrachtung der schwaem- me p. 25. e) Si etiam Fungos, duce III. MüNcHHAVSIO, a regno vegetabili ad animale amandare vel- lemus, ſemina tamen, vel ouulis analoga cor- pora, quibus eorum propagatio perficitur, ad- mittere debebimus. Ipſe III. MäNcHHAV- SsEN, Vid. Hausvater II. Th. p. 747. ſqꝗ- BürrTrNERVS, cuius obferustiones commu- nicauit WEISSIVS, vId. Plantae Cryptog. Goetting. p. 2. et WILxKIVS, vid. Alonaer Mercurius 1768. et ex hoc in WEISSII cit. libr. p. S. globulos a fungis ſeceſſiſſe et ſen- ſim in aenimalcula mutata fuiſſe, tradiderunt. Verum fungis priſtinam ſedem porro relin- quamus, et habitacula quidem animalculo- rum fieri poſſe, concedamus, ipſos autem Zoophyta eſſe, maximopere dubitemus. Conf. LESRII Diſſ. de Generatione Plantarum p. 17. et Progr. noſtrum de dubia fungorum collectione. Leuiſſima videtur ratio, quam WEISSIVsS libr. cit. p. 7. pro decelaranda fungorum animali natura, a mutato ſaepe eo- rum loco natali deſumſit, multas enim plan- 12S 289 — Eiusmodi, innata quaſi virtute foe- cunda ſemina, Fucis quoque tribuit GMELINVS, †) illa vero, quae ſe- cundum REAVMVRIVMg) floribus ſuccedunt, in dubium vocauit. Quid denique de Muſcis ſtatuendum? Puluis ille luteus, qui in peculiari receptaculo continetur et flammae candelae inſperſus fulminat, a multis pro ſemine venditur; eundem vero pollinem maſculinum eſſe, primo DILLENIVSH) docuit, et LIN- NAEVSi) confirmauit. Hinc etiam DILLENIVS definiuit muſcum, quod ſit plantae genus, ſemine prorſus carens. Vidit autem induſtrius hic et prin- ceps Muſcorum obſeruator in mul- tis minimas foliorum roſulas, easque propagines ideo dixit, quia illarum bene- tas per ſemina migrationes inſtituere, ſeimus, et ſine locomotiua facultate fungorum ſemi- na quaquauerſum vagare et noua frequenter loca occupare poterunt; ſaepiſſime etiam con- trarium obſeruatur, et, quam ſemel oecupa- runt regionem, diu quoque retinere ſolent. F) Vid. Eius Fucorum hiſtoria. = 2) Vid. Mem. de l'Acad. Pariſ. 1711. p. 55. et p. 282. 2) Moſcor. hiſt. cit. i) Conf. Difſ. de Seminibus Muſcorum, quae exſtat Amoenit. Vol. 2. p. 293. aver Gant, les ſe⸗ ocro Duan ſoue ſin Archi⸗ ellemn en CKEN lvon! lolul Or . 1 el ) i⸗ 1) V. ſei⸗ gicne Men Ku 14) H L liej Ate foe. triboit ae ſe. Koribus (id endum? peculiari fammae a multis vero Primo t LIx. c etiam quod MAent. et prin- in mul. ,eibe illarum hene. re, ſeimus, tum ſemi requenter etiamn con- el oeccupa⸗ re ſolent. rum, e *= * 29 beneficio, inſtar ſeminis, vel gem- mae, ſpecies propagantur. Has III. LINNAEVS pro flor ibus femineis, il- las vero partes, quac puluerem inclu- dunt, pro maſculis aſſumſit, et Prio- res ſemina, peculiaris indolis, inuo- lucro ſcilicet et cotyledone deſtituta, nudam modo plumulam ſiſtentia re- linquere ſtatuit. Haec autem ſemi- na, quorum inuentionem ſibi tribuit Archiater, et cum DILLENIO, qui eadem prius cognouit, Propagines *) appellauit, III. HaALLERVS!) NE- CKERVS u) aliique adſumere no- lunt, potius eadem, ſiue foliolorum roſulas, modo gemmas 2¹) eſſe, eas- 4que k) Hiſtor. Muſcorum p. 179. Hec opus prodiit 1741. et Linnaei Diſſ. de Seminibus Muſcor. 1750. LINNAEVM ſecuti fuerant plures, etiam OkDERVS, vid. Elem. Botan. Part. I. P. 67. 1) Vid. Hiſt. Plant. Heluet. To. III. p. 18. m) Varia, ab Eodem edita, hic notari debent ſeripta; vt ſunt: Eius Deliciae Gallo-Bel- gicae, Argent. 1748. Methodus Muſcorum Manhemii 1771. Phyſiologin Muſcorum ibid. 1774 et Commentationes variae, quae in Actis Acad. Theodoro-Palatinae continentur. 2) Haec foliola gemmas eſſe, ideo negsuit III. LINNE, quia gemma nunquam in fundo ca- licis, loco fructus, creſcit. Has vero roſulas in z3o que ſine concurſu maſculini pollinis propagationi muſcorum inſeruire, et in his generationem, vt NECKE- RVS vocat, euolutiuam tantum adeſ- ſe ſtatuunt. Huic opinioni luben- ter quidem aſſenſum praebemus, mi- nime autem concedimus, Muſcos nul- la plane ſemina ferre, eosdemque ad regnum animale, vt NECKERVsS ſta- tuit, relegari debere; exiſtimamus potius, et per ſemina, et, zoophyto- rum in modum, per gemmas ſe pro- pagare haec vegetabilia. Quis STAE- HELINI «) et MEEHSENIIpy) ex- perimenta in dubium vocabit? qui- DPus conſtat, ex ſeminibus ſatis nouas plantas enatas fuiſſe,) etſi a NE- CKERO in Lycopodio, e. gr. ex calice tetraphyllo, et aliis quinque, armato oculo conſpieiendis, fo- liolis, magnitudine diuerſis, conſtare, et haec quinque arde conniuentia et baſi coniuncta a calice perſiſtente ſecedere, aſſumſit. Vid. Amoenit. cit. p. 295. 4 *) Vid. Eius Specimen anat. botanicum 1724. Theſ. 4. p) In Comment. Societ. Harlemenſ. To. X. P. II. p. 171. 7) Sedem quoque muſcorum in arboribus, mu- ris, tectis, turrium altiſſimorum tegulis muſco- rum propagationem per ſemina euincere, moe- nuit CELMDITSCR in Conl. Epicriſ. Siegesb. Pp. 57. All Ho ſuc 5N NX Neuni 6 jemn et Il. Gle ll eittimn 61V5 1 iobl run k ciores Pkrodi N M dollinis rui Ile, et Nrckg. in Adel. u Uben. NbS, mi. Ulcosnal. nque ad RVS§ ſta. imamus ophyto⸗ s ſe pro STAL- 15) ex. it? qui. is nouas N-- CKkERO nphyllo, et lcienis ſ⸗ e, et hee coniuncta t. Vi. um 1724. ribus, wu. alis mnuſe. ncere ⸗ il Seget 55. 4 rrrrrrr 31 KERO et WINTERO Y) repetita non ſucceſſerint. Propagines itaque LINNAEI cum gemmis conuenire, in pyxide autem, ſiue anthera, vt Lin- neani dicunt, et maſculinum Pulue- rem et ſemina ſimul contineri, cum III. HALLERO) affirmamus, muſcos- que ratione fructificationis cum Fi- cu conuenire, cum WILLICHIOZ) exiſtimamus. Denique Cl. HEDWI- GIVS nouis, microſcopii ope inſtitu- tis, obſeruationibus cognouit, muſeo- rum flores plurimos eſſe dioicos, pau- ciores monoicos, Pauciſſimos herma- phroditos, nec deeffe Polygamios dioi- cos, omniumque piſtillum ouario, ſty- lo ac ſtigmate conſtare; praeterea Muſcis fructum calyptratum tribuit. Vt p. 57. Conf. quoque Eius lucubrat. de Fu- co 1743. edit. p. 20. r) Conf. Neckeri Phyfiol. Muſcor. p. 125. 5) Hiſt. Plant. Heluet. To. IH. p. 18. SCHRE- BERVS etiam in Obſeruat. de Phaſco pulue- rem, in his vaſcalis contentum, verum mu- ſcorum ſemen eſſe contendit, fila autem ar- ticulata, bulbillo ſetae ad baſin contigua, ſtaminibus vel antheris potius aequiparare voluit. 2) Vid. Plantae eryptog. p. 136. et 138: .. . us c. *) Vt vero Filices, Fungi et Muſci nchi⸗ ſemine non deſtituuntur, ſic etiam nie reliqua, quae in eadem claſſe conti- * nentur, vegetabilia?) iisdem non e Ar. Pucin pror L Cohtinen *) Conf. Eius Fundamentum Hiſtoriae natu- orp ralis Muſcorum frondoſorum 1782. edit. Pro- COrp dromus huius operis continetur in den Samm- Iungen zur Phyſik und Naturgeſchichte, t. Band, p. 259. De hujius Viri inuentis legi quoque hmmn meretur D. CHR. FRID. LVDWIGII Ep. de ſih i ſexu Muſeorum detecto 1777. edit. 17. u) Sic in Mucore ſemina aſſlumſerunt MI- ertht CHELLIVS, LINNAEVS, BONNETVS, et no le noua obſeruatione eadem confirmauit LEs- cun e XrIVS in Diff. de generatione vegetabilium ſelen 1773. edit. p. 28. Contrarium declaraore vo- 1u) In a luit Cl. MoNTI in Comment. Bononienlſ. (hrrg⸗ Tom. III, quae tracatio etiam, in germani- Ehne i cam translata, inſerta fuit Hamburg. Mags- ſol zin XIX. Vol. p. 563. Prudenter hanc li- 1e, do tem compoſuit SPALANZINVS, dum ſeri- conin pſit: Es ſcheint nicht ausgemacht, ob die mnpi Köpfgen an den reifen Züſergen des Schimmels lemn würklick der Saame ſind, weil weder Michelli, ni ,. daſs ſis es ind, noch Monti, daſs ſie es nicht 7) lahte ſind, ſattſam dargethan haben. Vid. Eius an- NAbf notatt. apud BoNNETVM von der Natur endenn edit. III. p. 42. Vidimus praeterita hyeme, in Harlr hypocauſto, altius e terra remote, et calefa- Conf er co, ex pariete ligneo, qui linteo cerato, lienz quod dicere ſolemus MWachsleinewand, obdu- jat Sus erat, enatam, per plures menſes perſi- l ſtentem et arbuſculi inſtar erectum plantu- Rinn lam, quae particulae Braſſicae cauliflorae ſi- ſai millima et certe Coralloides cornucopioides a inca- Reli t Mulci etiam le conti. emn non Dror. korine nun. 2. edin. dro. dn mm. te, t. Baud, legi quogue I Pp. de i. erunt MI. NETVS, et nauit Les- egetabilium eclarore vo. Bononienl. n germani⸗ urg. Mage- ter hane li⸗ , dom ſeri⸗ eht, ob die i, Eliuml lr Molelh, ſe en nt 4. Eius on- der Nuur hyeme, in et aleir⸗ teo ceralo, and, obdu- enles pertr in Plunn. ulſlen f. nucoides Incd⸗ * * . 33 prorſus carere, probabili ratione cum KOELREVTEROu2“) admittimus, li- cet concedere debeamus, multa etiam ſine illis propagari poſſe. Zoophy- ta plurima ſimili modo et ouula ) continent, et nihilo minus per partes corporis ſeparatas multiplicantur. §. I. incanum ſcyphis criſtatis DILLENII erat. Vid. iconem in Hiſt. Muſcor. Tab. XV. fig. 17. J4. Vnde haec in loco plane peregrino et ab omni vegetabilium ſocietste remotiſſi- mo loco originem ſumſit? nonniſi ſemina cum aere accedere et in poro cerati lintei ſedem obtinere potuerunt. nu) In cuius libro: Eutdechtes Geheimniſs der Cryptogdmie, Carleruhae 1777. edit. duo prae- cipue arcana naturae detecla inuenimus; ſtir- pes ſcilicet has omnes et flores, et ſemina fer- re, floresque ſingulos vtriusque ſexus organa continere, ſiue hermaphroditos, plantasque has magis per ſemina, quam ulla alia ratione ſe propagare. Seminum exiſtentiam inpri- mis p. 136. ſqq. demonſtrauit. X) Polypos ouis non deſtitui, aſſeruit LIN- NAEVS in Phil. Botan. p. 89. Alios, qui eandem theoriam tradiderunt, audores adduxit HALLERVS in Phyfiol. To. VII. p. 170. Conf. etiam To. VII. Part. II. vbi p. 216. ex Litteris Cl. de SAVSSVRE retulit, animalcu- la infuſoria alia de polyporum claſſe; alia vi- vipara eſſe. Sic er SPALANZANVS experi- mentis declarauit, ex aere animalcula micro- ſcopico aduenire, vel ad minimum non abs- que ſuſpicione ouulorum, ex aere aduenien- tium * 34 * F. IV. Semina multis modis inter ſe dif- ferunt. Praecipue attendere debe- mus, an ſemen fructum ipſum con- ſtituat, an vero in fructu continea- tur. In priori caſu nuda, in poſte- riori tecta ſemina, plantasque, quae nuda ferunt, gymnoſpermas, quae tecta, angioſpermas dicere ſolemus. Omnia quidem integumentum ha- bent, et ſtrictiori ſenſu nullum datur nudum; eiusmodi ſcilicet, quod vel ex ſola plantula ſeminali, vel hac cum cotyledone iuncta, conſtet;29) attamen et ea tamquam nuda conſi- deramus, quorum cotyledon et plan- tula ſeminalis propria, et ad ſenſum vnica, et ſine laeſione contentarum Par- tium animalcula gigni. LEDERMüLLER quoque exiſtimsuit, anguillulas, quae in pa- ſta farinacea adparent, ouula parere. Conf. Neuer Schauplatz der Natur To. IV. p. 254. Titulo Infuſionsthierchen, et p. 850. tit. Ku- elthier. „) Semina quaedam cerealia, ſecale et triticum e. gr. omni prorſus tegumento deſtitui, Lvp- WIGIVs Inſtit. cit. §. 140. monuit, et pro- pagines muſcorum nudas eſſe, LINNAEVS aſſumſit; has vero ex ſeminum numero ex- cludi debere, ſupra notauimus, et in cer cali us tin Ille 01 10 et Uuntar. ſer ker , o Peo, gu ſne dlo ſmnplee⸗ lunpliee 1s Cault dun on pelodt Dotione lungon integr Neols Ul tlin mn, mun enn non en Iimem Plmtnl hrenenn guie n un u Mine exiltin dninit oge imi erſe dif. re debe. fum con- OOtinex. in ſote. gue, Iune 1us, Ouae ſolemus, ltum ha- Wun datur guod vel vel ha Dnſtet,) da conſ ner plan⸗ d ſenſom ntentarumm par⸗ ERMäüLLEK nte⸗ 0. ii. Ku. e et triticum ellini, Lrd- mit, e vo LixNaͦfi n numetd en⸗ arebli⸗ eten e bus partium non remouenda membrana aréte comprehenduntur, nullo autem alio et acceſſorio tegumento inuol- uuntur. Et in hac ſeminis nudi idea fere omnes conueniunt botani- ci, ſolo forſan KNAVTIOZ) exce- pto, qui omnia capſulis incluſa eſſe, ſine vllo applauſu, ſtatuit, easque in ſimplices et compoſitas diſtinxit, et ſimplicem appellauit, quae vnicam in- tus cauitatem habet, in qua ſemina C 2 con- bus omnibus, etinm ſic dido hordeo nudo, membranae ſpeciem adeſſe, in eorum germi⸗- natione facile animaduertimus. An filicum, fungorum aliarumque imperfectarum ſemina integumentum habeant, vel non, nec lynceis oculis cognoſci poterit. 2) Vid. Eius Methodus plantarum genuina Lipſ. 1716. Diſſert. praeliminaris p. 9. et 15. et inprimis p. 16. vbi ſeribit: Semen nudum Proprie dicitur, cuius plantula ſeminalis proprio tantum cortice et praeter illum nulio alio integu- mento inuoluitur. Eiusmodi autem prorfſus non exiſtit, omnia potius praeter eam tener- rimam et inſeparabilem, vel cotyledonem, vel plantulam immediate innoluentem, mem- branam aliam poſſident et habere debent, quae vtramque partem inuoluit; et hanc po- tius, quam illam, vt KNAVTIVS putat, no- mine cortieis intellexiſſe CAESALFPINVM. exiſtimamus, dum Libr. I. c. 8. p. 16. ſeribit: Seminibus ineſt humor foecundus — huius igitur cuſtodiendi gratia natura omnibus corticem quem- dam circumduwis. 36 *— * continentur. Verum vbicunque plus quam vnum ſemen in eadem capfſu- la, ſiue inuolucro, a LINNAEO pe- ricarpium «) dicto, deprehenditur, illud ſemper tectum erit; licet LiN- NAEVS quoque adſumſerit, ſemina loculamentis differre, et biloculare, e. gr. in Corno, Xanthio, aliisque ad- eſſe. “) In ſemine nullum prorſus loculamentum admitti poteſt, vel ſi quisquam eiusmodi fingere vellet, de- beret intelligere ſpatium, quod coty- ledonem et plantulam intercedit. Afſt et hoc conceptu omnia eſſent vnilo- cularia. Cornus baccam fert, quae nucem bilocularem continet, ſic et Xanthium, Agrimoniam, et alias, quae nucem, vel alium fructum,bilocula- rem offerunt, ad angioſpermas plan- tas referre merito debemus. Forte autem ideo eiusmodi ſemina, locula- mentis inſtructa, ) ab aliis et ſimpli- cibus a) Differt hoc a calice perſiſtente, quem bene OEDERVS ſpurium pericarpium appellsuit. Elem. cit. Part. I. p. 6. b) Philoſ. Botan. p. 73o. c) In LINNAEI generibus Plantsr. alias inue- nimus plantas, quibus III. Vir ſemen adlcri- pſit, quod vero propter loculamenta portius ðð fru- Gbo uckll Litolea ius oln Mouer! gerwin ſemminn⸗ olmmnemn Go mane vel plun ſeortimn Dempl In hoe lechn an Admii enimad crumm IONd nir, et ini udurm ſenen. noco ſe Uente fndos Cllue, Teine mirun cularie lneplos n aplu. AEO Pe. endirur Cet Li. ſeminn locolre, gue ad. Prorſus t, vel ſi ellet de. vod coty dit. Aſt nt wilo- It, quae t, ſic et lias, uae Wocole- mnas plun. Lone ,ocule tſimpli cibus uem bene oppellaun. . glios inne. emen aclerl⸗ lius enta p hanlet icn cibus diſtinguere debemus, quia in- volucrum acceſſorium non, vt in aliis fieri ſolet, dehiſcat et ſeparetur, ſed po- tius omni tempore perſiſtat, nec re- moueri commode poſſit, dum propter germinationem terrae committimus ſemina. Verum vel ſolus numerus omnem tollit ſcrupulum, dubii mo- do manemus, ſi vnum modo ſemen, vel plura a ſe inuicem diſtincta et ſeorſim exiſtentia florem ſequuntur. Exempla ſint Iſatis et Cynogloſſum. In hoc quatuor cernimus ſemina, an tecta, an nuda dicenda? Vtrumque admitti poteſt. Praeter proprium enim adeſt quoque acceſſorium inuo- lucrum, hinc ſemen tectum; quia ve- ro illud nec ſponte aperitur, nec depo- nitur, potius immutatum perſiſtit, et in ipſa germinatione adeſſe debet, nudum Cynogloſſo tribuendum erit ſemen. Iſatis e contrario, licet vnum modo ſemen ſub acceſſorio, non de- hiſcente inuolucro contineat, ad an- „C 3 Lio- fructus dici debuiſſet. E. gr. Naucleae bilo- culare, Proſerpinacae et Nitrariae triloculare, Tetragoniae quadriloculare, et, quod maxime mirum, Nolanae ſemina quinque quadrilo- cularia tribuit. 38 R»(lDBieeererrJj gioſpermas plantas referatur, partim quoniam eiusmôdi fructus, violenta quaſi manu aperti, in duas, ſibi aequa- les valuulas, et in eodem ſemper lo- co diſſiliunt, partim congeneres ve- ram capſulam gerunt. Sic et Trifo- lio, Crambe, aliisque capſulam mo- noſpermam tribuimus, quia tetrady- namiae pleraeque ſiliquam et diadel- phiae plurimae legumen polyſper- mum oſtendunt. à) Ad alterum quo- que, antea notatum charaéterem in dubio caſu attendere debemus, et propterea ſic dictas nuces ad ſemina, proprie ſic diécta, cum LINNAEOe) referre, commode non poſſumus; caute enim tractatae in eodem ſem- per loco diuiduntur, hinc vel ideo tectis annumerandae erunt, quamuis ad oſſeum inuolucrum, quod nu- cleum, alia membrana inuolutum, inclu- 4) Conf. LvpwI6II Inſtit. cit. §. 141-143. e) III. Vir tres ſpeeies ſeminum aſſumſit,; 1) Fe- men proprie dictum, vefica tunicatum, quod omnino noſtrum eſt nudum; 2) Nucem, quam dixit ſemen epidermide oſſea tectum, et 3) Pro- Paginem, muſci ſemen decorticatum. Eandem diuiſionem reperies in MANETTI Regno ve- getab. p. 31. et ScHAEFERKI Iſagoge cit. p. 46. , ul Cencl natnut antarun Gomn, an ſero & in orcin ſeminih ubio ci ls. E. ns, Oul cius inud bann eins ſegennti⸗ us hos Mirbii⸗ ſegve itn ub un / un nee⸗ uulnr nine, lent, Chtione )hoe gu ) Hee lun Au nt gue inpecin Partim Violenta di equa- mper lo. hneres ve- erTrito⸗ Hlam mo- 1tetrady. t Giadel. olyſper⸗. umquo. terem in mus, et ſemina, NAEO) ſſumns; emn ſein Vel ideo quamui ol u. volutum, inclu⸗ 141-143. ſiy; ¹) . tun, ( et 3) 11. 1, Ponden 1 Repno ſe. agage el. * * 39 includit, reſpicere non vellemus. Quemcunque autem characterem aſ- ſumamus, ſaepius tamen in examine plantarum dubii manebimus, an nu- dum, an tectum adſit ſemen. †) Ne vero ex hoc cognitionis defectu vel in ordinandis plantis, vel in ſerendis ſeminibus incommoda ſequantur, in dubio caſu ſemen pro nudo declare- mus. Etenim ſi pro tecto habere- mus, quod eiusmodi non eſſet, et eius inuolucrum ſeparemus, ſubſtan- tiam eius facile laedimus, ipſamque vegetationem turbamus. g) IIluſtre- mus hoc vnico tantum exemplo. Mirabilis ſemen, non quidem, vt Cel. C4 PLA- F) Pro diſtinguendis nudis et tectis ſeminibus ſequentem regulam tradidit PLAZIVS libr. eit. p. 25. Quicquid inuolucrum vel ſonte, vel facile deponit, pro ſemine capſula tecto declaran- dum eſt, adeo, vt vice verſa ſeminis in capſula non reconditi, vel alio corpore non tecti et nudi qualitas facillime ex integumenti diffciliore ſepa- ratione, nunquam ſponte ſuccedente, diiudicari quent. Quousque autem haec ſufficiat, ex tra- Gtatione hac facile apparebit. g) Hoc quoque notauit Cl. OEDERVsS Part. I. p. 59. et dixit: ilud nudum vocandum, cui nul- lum aliud tegmen eſt, aut ſponte ſua deciduum, aut quod ſine ſubſtantiae laeſione et vegetatiozis impedimento auferre liceat. PLaAZIVSE) tradidit, exteriori, ſiue corticali ſubſtantia ablata, farina- ceam ſeu medullarem oſtendit, ſed potius ſub duriore nigricante teg- mine integrum ſemen latet, eius- que alba farinoſa maſſa duplici alia membrana, exteriori bruna, interio- ri luteola inuoluitur; hinc exter- num illud acceſſorium eſt, et no- uum, ex inferiori corollae parte glo- boſa, ſiue nectario factum; ) quia vero hoc nunquam ſponte deponit, ſed integrum decidit, et, ſi aufertur, germinatio vel plane non, vel imper- fecte ſuccedit, pro nudo potius habe- ri debebit. Expoſita hac primaria ſeminum differentia, aliam adhuc no- temus, quae inuolucri quoque ſpe- ciem concernit. Arillum, ſiue ſemina arillata intelligimus. Vocabulum hoc apud veteres Auctores rarius occur- rit et non niſi ſpecialiſſimo ſignifica- tu de nucleis magis ſiccis, ſiue ſemi- nibus, quae in Vitis viniferae baccis continentur, a nonnullis adhiberi ſo- let; h) libr. cit. p. 29. i) lllud non fruktus ſ. ſeminis partem, ſed re- ceptaculum eſſe ſtatuit PoNTEDERA, ideo, quia ſtamina in ipfſius cçauitatem penetrant. Vid. Anthologia p. 31. Admmiti lum eel Conäiera lemin hencumr Cconne ſooc ranan tgit e ſemnini⸗ 4) We. DIoYhi lann tet ehar Dan Urllun Uleit ſolan 1) Phl i⸗ ſiue farinn. dit ſec te teg. et, eins- Plici Ain h interio⸗ C exter. et no. alte glo⸗ i) quia Geponit, aufertur, el imper. ius habe⸗ primaria dhue no. Ngue ſpe⸗ lueſetine nlum hoe ns cll⸗ ſgnifer. e ſemni e baccis iberi ſo⸗ let; lem, ſe⸗ k⸗ peneninl * 41 let; hinc etiam LvVowIGIVSE) in genere omnia ſemina, quae ſucculen- ta pulpa includuntur, arillos appella- re voluit. III. autem LINNAEVS nouum prorſus ſignificatum huic vo- ci tribuit, et ſingulare ſeminis inuo- lucrum ſubintellexit. En definitio- nem; Arillus eſt tunica propria eæxte- rior ſeminis ſponte ſecedens. 1) Nonne haec laborat contradictione? pro- prium eſſe, et ſponte ſecedere, ſimul admitti vix poterit. Immo ſi arillo- rum exempla, ab III. Viro allata, ) conſideramus, multum inter ſe diuer- ſa ſemina arillata dicta fuiſſe, depre- hendimus. Deponuntne vnquam Cucumeris et Cynogloſſi ſemina ſuum inuolucrum? Coffea ſub pulpa mem- branam continet, quae ſemina duo tegit, et ſponte tam a pulpa, quam a ſeminibus cedit, ideoque et quia in- 3 tra *) Vid. Inſtit. eit. §. 157. ¹) In Philoſ. p. 5S4. Eandem quoque immuta- tam retinuerunt MANETTI libr. cit. p. 31. SCHAEFERVS Iſag. cit. p. 47. aliique. Mem- branas vero, quae proprie ſemen inuoluunt, arillum appellaſſe LINNAEVM, minus recte aſſerit EsCHENBAGCH in Diatribe de Phy- ſiologia ſeminum; Lipſiae 1777. edit. p. 6. m) Phil. Bot. p. 70. * tra ſemina ſe inſinuat, et ſeptum con- ſtituat, potius ad fructum, quam ſe- men pertinere videtur. Nonne omnes baccae et poma, quae loculos oſten- dunt, membranaceos vel cartilagineos pParietes et ſepta continent? In Di- ctamno multo minus arillus locum ha- bebit; in qualibet enim capſula duo ſemina intra arillum communem et biualuem, vt LINNAEVS ſcribit, continentur. Quicquid vero duo ſe- mina continet, id potius ad fructum, quam ſemen 'pertinebit; hinc Di- ctamni capſula forte arillata, non ve- ro ſemina arillata dici poſſent. Aliud longe et peculiare prorſus, ad ſemen pPertinens, inuolucrum, ſcil. ſucculen- tum et quaſi baccatum, quod ſemen etiam tegit, dum e capfula ſecedit, in Euonymo 2) animaduertimus. Quid igitur ſub ſemine arillato pro- ,B prie u) Euonymi ſemen accuratiſſime deſeripſit Sco- POLI in Fl. Carnioliea ed. II. T. I. p. 165. Frucetus ſcilicet coriaceus quadrilobus, locu- lo ſingulo fouente granum album, duplici cute miniata teclum, et continens nucleum, ex binis lamellis viridibus factum, addidit: Kructura haec nec cay Nulae, nec baccae conuenit. Cenf. etiam HANOWII Seltenheiten der Na- sur, II. Band, p. 44. n 1 e gunen epiu⸗ B Puec Ver Videtur, lus ſei yero no ciurt. bilsetl an, Dud pe Vrume gonem, ue Nil nCeneri Annlogaan Purinis DPemicun Ce et cur ei tum? § 4) in Diſ. lur, ſis. rgen em e. nis inu dermige uim con. Aam ſe⸗ lomnes 8 Oſten. lagineos lade. locumbha- Dfula duo unem et ſeribit, duo ſe⸗ fructum, hinc Di- non ve t. Aliud ſemen Uccblen dd ſemmen a ſecedlit ertimi. nto pro⸗ Prie t Sco⸗ I. ,.165. bus, locn n, uplici nucleum, 9, 4dcidi: ae Conteni⸗ en er N * * 43 prie intelligendum ſit, dubium vide- tur; hinc et Ipſe forſan LINNAEVS aliam poſtea ſubſtituit definitionem, et tegumentum ſpeciale, quod in ſemine ſaepius obſeruatur, arillum appellauit.“) Haec vero acque obſcura et dubia videtur, ac prior. In multis ſemini- bus ſpeciale inuolucrum adeſt, arilli vero nomen eidem non impoſuit Ar- chiater. Eiusmodi certe poſſidet Mi- rabilis et Gallii ſemen, hoc vero bac- cam, illud nucem appellauit. Non- ne vtrumque, ratione ſpecialis inte- gumenti cum Cynogloſſi ſeminibus, quae arillos monoſpermos vocauit in Generibus LINNAEVS, magnam analogiam oſtendunt? Nonne in plurimis Graminum generibus, vt eſt Panicum, Agroſtis, Phalaris, glumae, cruſtae inſtar, ſemini adnaſcuntur? et cur eiusmodi non dicimus arilla- tum? Si Genera Plantarum, an III. 2) In Diſi, quae Reformatio botanices inſeribi- tur, vid. Amoenit. Vol. VI. p. 312,. GLE- DITScCRIVS quoque non ſatis diſtincte arilli vocem adſumfit; nunc enim proprium ſemi⸗- nis inuolucrum appellauit arillum, nunc epi- dermidem ſeminis ab arillo diſtinxit. Vid. Forſiwiſſenſchaft, I. Th. §H. 261. et 373. 44 xK==. LINN AEO edita, euoluimus, et exem- pla illorum ſeminum, quae acceſſo- rium et ſingulare inuolucrum obti- nent, inter ſe comparamus, magnam certe in iisdem denominandis incon- ſtantiam animaduertimus, et vel in- de ambiguum arilli ſignificatum cla- re cognoſcimus. Collinſoniae et Spi- nachiae ſemina tecta, Tetracerae in- voluta, Aſtrantiae cruſta pericarpii te- cta, Lannichelliae cortice tecta, Tricho- ſanthis et Pedicularis tunicata, Adan- ſoniae pulpa friabili inuoluta, Clu- ſiae pulpa obtecta, Martyniae et Sa- mydae baccata, Gladioli calyptra p) inuoluta, in Royenia vero nuces, in Saluadora, Dioſma, Cupanea, Celaſtro ſemina arillo obuoluta eſſe ſcripſit, et denique in Althaea, Malua aliis- que congeneribus ipſa ſemina, vel capſulas monoſpermas, arillos 4) ap- pellauit. Haec omnia inuolucrum acce- ) Colyptra proprie eſt ſpecies calicis, eadem- que in muſcis praecipue admitti ſolet; nota- uit vero IIl. de LINNE Philoſ. p. 70. caly- ptram et arillum ſynonyma eſſe. 7) Hae introrſum ſponte dehiſcunt, ideoque verae ſunt capſfulae, et nec arilli, nec ſe- mina nuda dici debent. celinil mneolel Memn loccun gve Prop e cahft Conſtirit enotnint muittere ſve nten holn gut ſa, undu involountt Vninexlik Vili ſgei ſemnina ad et in tet W V pro⸗ ſorig in⸗ Oe i Getermnina Co ſemen Lctisannn, Aten ile Druecipet lun, W Munt I etexemn. acceſſo. m obti. IHagnan föincon. t Nel in⸗ Cdtunn cla- nineet i⸗ ACerae in- icarpiite. ,Tlicho- ta, Adan- Uta, Clu. jae et da⸗ lyptra?) nuces, in ,Celaſtro e iphit, Hloa Wis. ninz, Vel 059) . Olucrum acce i8, eadem let; nolr- P.70. caly⸗ nt, jdeogve i, nee . rrrrrrrrnrnre 4 5 acceſſorium poſſident, cur vero illud non eodem nomine inſignitur? Quo omnem ambiguitatem euitemus, vel quodcunque inuolucrum, quod ne- que proprie ad ſemen pertinet, ne- que capſulam, neque loculamentum conſtituit, arillum dicere, vel hanc denominationem de illis tantum ad- mittere debemus, quae in capfula, ſiue vaſculo ſicco continentur, et pul- poſa, quaſi baccata, et colorata maſ- ſa, tanquam acceſſorio tegumento, inuoluuntur, quale Euonymus et Mar- tynia exhibet. Hunc, ſi admittimus, arilli ſignificatum, commode omnia ſemina ad tres quaſi claſſes referri, et in tecta, arillata atque nuda diſtin- gui poſſent. Nuda eſſent ea, quae vel proprio tantum, vel etiam acceſ- ſorio inuolucro praedita ſunt, quod- que, ſi adeſt, aut prorſus non, aut in- determinate dehiſcit, et vnum mo- do ſemen continet. Reliqua omnia tectis annumerari deberent; quorum autem illa, quae acceſſorio et molli praecipue tegumento inuoluta, capſu- lam, vel aliud receptaculum relin- quunt, arillata, et quae eodem deſti- tuun- tuuntur, in ſpecie tecta appellari poſ- ſent. Sic itaque Cynogloſſum et Mi- rabilis nudum, Euonymus et Cela- ſtrus arillatum, Dictamnus et Malua- ceae tectum ſemen haberent. De vl- timis, ac de diuerſitate inuolucri, quod vel fructum ſiccum, legumen, ſili- quam, capſulamque, vel mollem, po- mum, drupam et baccam conſtituit, et de diuerſo modo, quo ſemina nu- da vel cono, vel calice perſiſtente continentur, multa quidem diſſerere poſſemus, cum vero fructus et ſemen plerumque diſtincta ſint corpora, et ſemen ſine reſpectu ad fructum con- ſiderari queat, praeterea in vlteriori ſeminis conſideratione varia notari debeant, quae nexum ſeminis cum fructu, vel receptaculo, vel thalamo concernunt, hanc diſquiſitionem nunc omittamus, et in exponenda ſemi- num differentia pergamus. §. V. Semina ſint nuda, vel tecta, vel arillata, inſignem differentiam oſten- dunt, et inprimis ratione numeri, ma- gnitudinis, figurae, ſuperficiei, varii- — geoluul enrs, . iernalt, tima 00 us, extt ltim en ſepe l nenotal! no Verunn lgvols Pos protſ eli ber tamen onn gle non ſt, vel s. In! 1 Guo u; In Doheri Atmmen Plunti . Dümeri Noſcere, e (üiudi le deb Inne, ter tran ufenn Nuni pol. n et Mi. et Cela. t Malne. t. Deyvl. eri guod Wen, (li. Aem, Po. onſtituit, mina nu. erliſtente difſerere et ſeden rpora, et tum con- Vlteriori⸗ ia notari⸗ inis Cum thelano nemnunc a lemi Ga, vel Oſten⸗ neri, mnr. iei un. gus⸗ eeeeeen 47 que ornamenti, aut praeſentis, aut de- ficientis, coloris denique, immo etiam interna ſtructura inter ſe differunt. De vItima occaſione germinationis dice- mus, externas differentias nunc ſigil- latim exponemus. Numerus, quia ſaepe ludit, in plantarum deſcriptio- ne notari forte non debebit. Et omni- no verum eſt, eundem in multis ſi- liquoſis, leguminoſis, aliisque fructi- bus prorſus incertum, in aliis autem, etſi per ſe determinatum, ex variis tamen cauſis inconſtantem eſſe, ideo- que non facile cognoſci poſſe, qualis ſit, vel debeat eſſe naturalis nume- rus. In Sambuci, e. gr. et Vitis bac- ca duo plerumque inueniuntur ſemi- na; quis diuinabit in priori tria, in poſteriori quinque naturaliter adeſſe. Attamen in multis, illis praecipue plantis, quae ſemina nuda ferunt, numeri defectum ſatis bene co- gnoſcere, et ex ouarii conſtitutio- ne diiudicare poſſumus, quot ad- eſſe debeant. Tetragymnoſper- mae, Bugloſſum, Borrago, frequen- ter tria modo, et non raro pauciora offerunt, quatuor autem exſpectari poſſe, 48 * * poſſe, totidem praeſentia, et in flore ſatis euidenter diſcernenda ouula oſtendunt. Ideoque numeremus ſe- mina, ſint tecta, vel nuda, et baccam mono-vel dipyrenam, legumen mono- et diſpermum, et plantam monogy- mnoſpermam et ſic porro, tandem- que, numero magis aucto, polyſper- mam appellemus, et aliquando cha- racteres genericos a numero deſuma- mus. Magnitudinem rarius notare, et nonniſi maxima et minima diſcer- nere ſolemus. Priorum exemplum ſit Coccos, minima in Campanula, Nicotiana, Erica, minutiſſima in Dro- ſera et Orchidibus occurrunt. ) Fi- gura, quo magis varia exiſtit, et quo rarius mutatur, eo curioſius ad ean- dem attendere et aptis verbis expri- mere „) Magnitudinem ſeminum conſtantem et im- mitabilem eſſe, ac in plantis eiusdem ſpeeiei, quamuis inaequaliter magnis, eadem tamen parem magnitudinem retinere, aſſerit Cel., TILLET in Acad. Pariſ. 1757. p. 304. quod in multis quidem, non vero omnibus valere, Amygdalae, aliique nucum nuclei, Staphy- ſagria et plures docent. De ſeminum magni- tudine, inprimis in relatione ad ipſam inde natam plantam, legi meretur KAIVS in Meth. Plant. Lond. 1682. edit p. 1. ſq. cochlearaa ertinent Dopbunin Ullreſhe eum,9 Clincvan le Doerhen e lont o t Ane feien nell. Eminum it ſel Uertinent, Uurum ta Aunorwit ncies ine ¹) Conk tin fore k Ouule remus ſe. et baccam Nen mono. monog. tandenn. polyſper. indo cha. deluma. 8 notare, na Ciſcer⸗ ſemplum Dpanule, ain Dro- t, 7) Fi. it et guo 8 W ean⸗ bis expri⸗ ere em et im. em ſpeeiei⸗ em tamen ſerit Cel., 104. guod pus Valete, i, Suaphy⸗ um mognl. iplam ine⸗ s in Medn. X 49 mere debebimaus. Piſum, Galanthus, Sinapis globoſa, Coriandrum et Co- nium hemiſphaerica, Lilium et Fri- tillaria plana, Chenopodium et Rico- tia orbicularia, Medeola et Prenan- thes cordata, Datura, Phyſalis et fere integra claſſis, quae diadelphias con- tinet, reniformia, Elatine lunulata, Foenugrae cum rhomboi idea, Salſola cochleata exhibent ſemina. Huc etiam pertinent angulata, qualia Cyclamen, Delphinium, yimachia offert; trian- gulare ſpeciatim Rumex, Polygonum, Rheum, quadrangulare Combretum, quinquangulare Allionia, ſexangula- re Boerhaauia gerunt. Anguli ſae- pe ſunt quaſi acceſſorii et membra- nas prominentes referunt, quae vero, vt aliae adhaerentes partes, ad ſuper- ficiem potius pertinere videntur. Hanc III. LINNAEVS in exponenda ſeminum differentia non commemo rauit, ſed nonnulla, quae ad candem pertin ent, vt ſemen cinctum et echi- natum, tanquam figurae differentias annotauit. *½) Figura autem et ſuper- ficies inter ſe non conueniunt, et ro- tun- *) Conf. Phil. Bot. p. 70. 50 tundum ac angulatum ſemen poteſt eſſe nunc laeue, nunc aſperum, nunc ſpinoſum. Ideoque et cum multae admodum in ſuperficie occurrant dif- ferentiae, eandem ſpeciatim con- ſideremus. Politam, laeuem et glabram habet Linum, Dictamnus, Ceratonia, punctatam Agroſtemma, Alſtroemeria, characteribus notatam Rheedia, lanatam Goſſypium, Bom- bax, Reaumuria, rugoſam Colchicum et Aconitum, ſcabram Ruta et Nigel- la, ſtriatam Ammi et Athamanta, hi- Wicam Daucus et Geum, echinatam ynogloſſum et Myoſotis, ſpinoſam Caucalis. Praeterea ſedulo attende- re debemus ad membranas, quae vel dorſum occupant, vel marginem cingunt. Liguſtici ſemen e. gr. i margine et dorſo quinque, et Laſer- pitii quatuor ſtrias eleuatas, vel mi- nores prominentes laminas oſtendit. Marginem membranaceum Cheiran- thi, Sagittae, Anethi,) latiori mem- brana cinctum Peucedani et Impe- ratoriae 7) Foeniculum, quod III. LINNAEVS cufm Anetho coniunxit, margine membranaceo deſtituitur; hinc vel ideo ſeparatim conſer- vandum. orue genulatu eſn Jor eumoi. Fini in 6 Nam gus tutn Cicit Hoec vert nANent Vel mupi ligunoco Cventifin Uenimnus nenalfo n cordh ſeidit n Ude forman Der E V et nde non MAſemi in Phno omnint Aiin Ei⸗ tuk. der Enin, 1 1n aliss Lenus 0 n poteſt n, nunc Multae Nuntdif. n con. WeNN er Gamms, ſtemm, notatam 1, bom. lchicum t Nigel. anta, hi- hinatam binoſim Attence⸗ 8, quae arginen e.gr. in . et er el mi. ſtengit. eiran- menm- lmpe- katorlae EVS embiunne m coller⸗ —* er ratoriae, emarginatum Spergulae, crenulatum et ſimul eleuatum margi- nem Tordylii ſemina exhibent. Si eiusmodi membrana amplior, et ſe- mini in omni fere ambitu adhaeret, alam quaſi conſtituit, et ſemen ala- tum dicitur, vt in Abiete et Beétula. Haec vero membranacea, vel alia or- namenta non ſemper ſuperficiem, vel marginem ſeminis occupant, ſed aliquando etiam circa baſin, et fre- quentiſſime in apice eius collocata in- uenimus. Terminatur Cedrelae ſe- men ala foliacea, et Melampodii ſqua- ma cordata, quae, vt LINNAEVS ſeribit, margine inuoluto conniuente vul- vae formam refert. Cur huius? Trio- pteris ſemen auctum eſt et in baſi vna, et in apice duplici patente ala; vnde nomen quoque accepit planta. Baſi ſeminis lanuginoſi pili adhaerent in Platano et Arundine, ſimilesque, aſt omnium longiſſimi, et quaſi ſeri- cei in Eriophoro baſi circumponun- tur. Scirpi omnes piloſa poſſident ſemina, in nonnullis vero villi, haſi, in aliis apici adhaerent; proximum genus Cyperus iisdem prorſus deſti- 3 tui- tuitur. Varia inprimis ornamenta, quae ſeminis apici inſiſtunt, attendi merentur. IIIa generali nomine co- ronulam appellauit III. LINNAEVS, eamque in Calyculum et Pappum diſtingit 2) Neque vero omnia, quae ſummitati inſiſtunt, coronae ſpe- ciem referre, neque omnia vel cali- cem perſiſtentem, vel pappum con- ſtituere, facile patet, dummodo diuer- ſa ſemina, eorumque ornamenta va- ria accuratius conſideremus. Raro exemplo Zinniae ſemina, quae flo- res femineos ſequuntur, petalo lingu- lato perſiſtente ornantur. Stylo vel ſtigmate perſiſtente non tantum ca- pſulae, ſed etiam nuda ſemina termi- nantur. Ruppiae ſemina ſtigmate plano orbiculari ſunt tecta. In Peti- veriae ſemine quatuor rigidos, refle- XoOs et longitudine inter ſe diuerſos ſtylos cernimus. Tenuis ille proceſ- ſus, quo Anemonis et Clematidis fe- mina terminantur, ſtylus eſt longitu- dine auctus. Haec vero, et alia, quae ſtylum perſiſtentem ſimplicem ge- runt, nec caudata, nec roſtrata, nec ariſtata, multo minus coronata dici pof- ) Phil. Bot. p. 70. lint. kuuch ilbet he in wamn 1 Poronm a bem vid ſſtens, Ornatume (li vel Gemum a Eeubisque ib alin et Watur. badnata. nen ducu (ice adla LRNNNN Iin, gon ne cildn OMnne fi CAucamn 1e loet: ) Rede hj inſcen Mini dan 9) Maihl demun tit rid mnente, Atendi ine 00 AEVs, ppum Cmmnn, Dnnehhe⸗ vel cal. im con. D dliuer. enta va- . Naro une fo. blingu. wlo vel tam cr. termi⸗ ln beti 5 jele. Giuerſos proeel. ticis ſe⸗ ongite. ie, Jude ein e⸗ ata, ne natn icl ol poſſunt. Caudatum Calycantho, ro- ſtratum Stellerae, ariſtatum Geo, et cuilibet Geranii ſemini, vel potius ca- pſulae monoſpermae ariſtam longiſ- ſimam ſpiralem tribuit III. LINNR; horum autem omnium ornamentum idem videtur, et ſtylus quidem per- ſiſtens, hinc etiam ſtylo perſiſtente ornatum eſſe ſemen dicamus, caudae, roſtri vel ariſtae vero nomina tunc demum admittamus, quando ſimilis tenuisque proceſſus non a ſtylo, ſed ab alia et acceſſoria quaſi parte for- matur. Ariſtata graminum ſemina ab adnata glumaæ) plerumque origi- nem ducunt, et roſtrata, qualia in Scan- dice adſunt, et quae filiformia dixit DINNAEVS, non tam ex parte acceſſo- ria, quam propria potius conſtitutio- ne eiusmodi figuram referunt. An omne filum, quo ſemen terminatur, caudam) cum LINNAEO appella- re licet? Non ſolum vero ſimplex, D 3 quod X) Recte hinc Ariſta mucro ſubulatus, glumae inſidens dicitur a LINN AEO; vid. Ter- mini botanici in Amoen. Vol. VI. p. 238. „) Vocabalum hoc non in Phil. Botan. ſed demum in Diſf. de Terminis botan. occur- rit. vid. Amoenit. cit. p. 243. quod apici inſiſtit, ornamentum va- riis et ambiguis plerumque nomini- bus inſigniri ſolet, ſed Pappus quo- que, qui compoſiti ornamenti ſpe- ciem conſtituit, non accurate deter- minatur. Reformator botanices in Philoſophia pappi quidem differen- tias, capillarem ſcilicet, plumoſum et paleaceum notauit, aſt nullam eius definitionem appoſuit; defectum ve- ro in Diſſ. Termini botanici inſcri- ptas) non ſolum ſuppleuit, illumque coronam ſeminis pennaceam pilo- ſamquea) appellauit, ſed eius quoque ſpecies bene emendauit, paleaceum omiſit, ſtipitatum adpoſuit. Lvpo- WIGIVS b) ſemen in ſummitate pi- loſum vtplurimum pappoſum dici, tradidit. Et omnino nullum, niſi ex filamentis pluribus, pilis ſimilibus, mollibus ac ſericeis compoſitum, api- cique ſeminis impoſitum, ornamen- tum pappus appellari deberet. Ve- rum pili quoque rigidi et fere pun- L gen- 2) Haec prodiit 1762. Philoſophia 1751. 4) Eandem fere definitionem dedit ScaAEFE- HKVS, dixitque pappum coronam plumoſam et piloſam volitantem vid. Iſag. J. 153. p. 47. *) Inſtit. eit. F. 144. rezſu, 1l, 1a gbal eni ſole h tipler E auten Aiſtatus rekerenuun Vehtumn 6 Vur Hel i, Tagetl lee Verbe lencelst ſemim, Gens, Verl Vel eüam. Wn ghir At denn gerung 4e) iel ſung. 1 Peceptnonl Nins Citin n non ſi mimpolt che! Nen Uurdine ibic. nomini- s quo. lenti ſhe⸗ Ae geter. tanices in l (ifkeren. mofſunn er lam eius ectumve. iei inleri⸗ illumque eum pllo. 1uoque aleaceumm t. Lyb- mitate pi⸗ Motn ic, Uto,Me ſmilihus uum api⸗ ornamer- fet. Ve. kere pun. gerr⸗ 11751. . 9 CN AEFEe n Flumn R 1. * * 55 gentes, ſiue ſetae et aculei, paleae etiam, nec non, plumarum inſtar, conſtitu- ti et quaſi ramoſi pili ad pappum re- ferri ſolent. Hinc illa, antea nota- ta, triplex pappi differentia nata fuit. Eſt autem duplex modo pappus, aut piloſus, aut plumoſus; paleaceus et ariſtatus vel nullus erit, vel ad piloſum referendus, vel tanquam aliud orna- mentum conſiderandus. Non recte igitur Heliantho, Rudbeckiae, Biden- ti, Tageti aliisque pappus ariſtatus; nec Verbeſinae corona, vel pappus paleaceus tribuitur; rectius eiusmo- di ſemina, quae, vt Helianthus, Bi- dens, Verbeſina, duas modo vel tres, vel etiam, vt Catananche et Geropo- gon quinque membranulas, paleas aut denticulos quaſi in ſummitate gerunt, cum LvVoDWwIGIO denticula- ta,“) vel potius paleacea dicere poſ- ſemus. Lamellas, quae thalamo, aut receptaculo inſiſtunt, floresque ac ſe- mina diſtinguunt, paleas appellamus, cur non ſimiles membranulae, ſemi- ni impoſitae, eodem nomine inſignien- dae? Semina igitur Bidentis, She- rardiae aliarumque, quae duas tresne „D 4 mo⸗- *) ibid. 56 r modo lamellas, anguſtiores etiam, easque magis apicis margini, quam centro affixas gerunt, ſimpliciter pa- leacea, quae vero plures, vt Catanan- che, obtinent, corona paleacea orna- ta appellemus et a pappoſis prorſus diſtinguamus. Aliam coronae ſpe- ciem conſtituit calix, dum perlſiſtit et apici ſeminis inſiſtit; Lagoeciae, Dipſaci et Scabioſae ſemina, quae eiusmodi ornatum gerunt, calice co- ronata vocemus. Quae in apice la- nuginem modo, vel breuiſſimos vil- los ferunt, vt Knautiae et Echinopi ſemina, apice villoſa, non vero pap- poſa nominemus. Pappus enim non- niſi pilis copioſis, ex eodem puncto ortis, vel centro apicis affixis, molli- Dus aut rigidis, iisdemque vel ſimpli- cibus et indiuiſis, vel ramoſis ac plu- moſis conſtare, et hinc vel piloſus ſi- ve capillaris, vel plumoſus“) dici de- bet. Pappi piloſi exemplum Lactu- Ca, Sonchus, Hieracium, Carduus plu- . TGES-= d) Plumoſa etiam dici ſolent ſemina Anemo- nes et Clematidis; eum vero in his ſtylo per- ſiſtente villoſo ſemen terminetur, et veri pap- pi ſpecies non adſit, non plumola, ſed ſiylo piloſo terminata appellari deberent. Goan i Uen Npicen Cicuntu Sonifie Mimn Urnin Uigranc lere, n Nuca n i tan etim, „Iunin liciter Pe. Cunnan. ACen Olna⸗ 1s Prorlas romne ſe. mn perſiſti Lagoecine, ind, qune (alice co 1 aice le Gimos Vi- Echinoyi Vero pan enimnen- n puncto is, oll W baplt jolsa . . ibi l. 9) vide: n Liar Auusplu. 165⸗ im gnee bis Pis Kylo 1, Een 8 . 3, ſec l ⸗ Kren * knrnrrrnrr E 57 resque aliae ex claſſe florum com- hoſitorum exhibent, immo etiam capſulis incluſa ſemina Salicis, Po- puli, Epilobii, ad vniue rſae fere di- carparum famili ae, Nerii, Periplo- cae etc.; Pplumoſum vero Pappum Rfagobogon Scorzonera, Picris Poſ- ſident. Vterque pay nhus Pporro in A(ilem et ſtipitatum r Rte diſt tingui- tur; in priori ſpecie pappys imme-: dia te ſemini inſiſtit, in altera inter cedit ſtipes, ſeu filum, eundem ſuſti. nens, et cum ſe emine coniungens. La- Ktuca, Leontodon, Tuilago huius, ardana, Carduus, Cynara prioris exempla praebent. Q amuis autem multa ſint ſemina, quae a ppendiccm quaſi in apice gerunt, longe plura tamen eiusmodi ornatu deſtituuntur, apicemque nudum habe ent. Haec dicuntur quoque nuda. Alio longe ſignificatu nuda ſemina S. IV. decla- rauimus, eademque cum tectis com- parauimus, et tecta aeque- ac nuda aliquando in apice ornamentum ge- rere, nunc cognouimus. Ideodue nuda non ex apice, ſed integumen- tis tantum diiudicare, et quae api- D 5 „ Cein, 7 3e 58 cem, nulla re auctum, poſſident, ſine cognomine admittere, vel, quoniam diſtintio inter ſemen nudum et co- ronatum a botanicis recepta eſt, ean- dem modo in comparatione vicino- rum generum, et illorum praecipue, quae ſyngeneſiarum claſſem conſti- tuunt, aſſumere debebimus. Quae apicem quaſi abſciſſum habent, apte dicuntur truncata ſemina, vt in Ga- leopſide. Colorem denique ſemi- num, non quidem in generica, atta- men ſpecifica plantarum deſcriptio- ne annotare et aptis verbis diſtingue- re ſolent botanici. Cuiuscunque ge- neris colore, vario etiam inter ſe mix- to, ſuperficies ſeminis tincta inueni- tur, nec viridis, Vt CAESALPI- NVS*) voluit, prorſus deſideratur, et- ſi omnium rariſſime in maturis oc- currat. Piſum ſemine viridi in hor- tis colimus, et vmbelliferarum non- nullarum ſemina magis viridem, quam alium colorem oſtendunt. Eſt etiam *) Libr. cit. L. I. c. 8. p. 17. expreſſe ſeripfſit: viridi excepto, addens rationem dubiam et li- mitondam, ſicca valde eſt corticis Jubſtantiu, her- baceus vero color ine humore non fit iu plantis. 4 etinmn 0 ins 4 eN! Nls, dl Vere et turamm mernor Adhuc: I0 Lone Cocle, et leoep Ciuerſus Co ei Proriis Afrucn in noctra i poler le, torirare ſtantine termina cimus ot Unine; UIls⸗ gui 1otath 11 end. P Tntione lis non ent ſine Guoniam n et c0. it can⸗ le Vicind. Naecie, II conſt-. . (une ent apte t in Ca. le ſemi. rica atta⸗ cleriptio. liſtingue. inquege. erſe mir. 1 indeni LSALtl- Heratur,et⸗ aturis l. Nin kor- uim non- 1nt. M etiann ſſe ſeuhit: biam etl⸗ amin, 4 4 i, buß an 59 etiam color ſatis conſtans et ex eodem varias quandoque vnius generis ſpe- cies, vt in Lupino, diſtinguere poſſu- mus, aliquando tamen, vt in Papa- vere et Phaſeolo, in colore etiam na- turam ludere, notum eſt. Praeter memoratas ſeminum differentias aliae adhuc a botanicis admittuntur Sic III. Eques de LINNE ad ſubſtantiam quoque, hilum, nec non ad ſitum et receptaculum reſpexit. Verum diuerſus ſeminum ſitus et modus, quo eadem thalamo adhaerent, veli prorſus non ad ſemina, vel potius ad fructum pertinere videtur, et hinc in noſtra tractatione commode omit- ti poſſet; quaedam tamen et de hac re, ſuo loco, et dum de ſeminis ma- turitate dicemus, annotabimus. Sub- ſtantiae differentia gradualis apte de- terminari vix poteſt; duriſſima di- cimus oſſea, vt Lithoſpermi et Cera- toniae; a quibus vero nuces ſeparé- mus, quippe quae, ſecundum ſupra notata, ad tecta potius ſemina perti- nent. Hilum denique in multis, nec ratione loci, nec figurae, immo pror- ſus non cognoſci poteſt; euidentiſ- ſimum — 60 38- tkerzrenzrhwrkrarzk ſimum eſt in Sta hylnen et Cardio- ſpermo et in hoc cordata macula, ac in Lablab aliisqn e Dolichos et Pha- ſeoli ſpeciebus alieno et a reliqua ſe- minis ſuperficie diuerſo colore tin- Gtum obſeruatur. Atque hic ſubſi- ſtamus et ſpecialiſſimas ſeminum dif ferentias“ ) in ſingularum plantarum examine quilibet facile cognoſcet, et ex memoratis diiudicabit. Adda- mus nunc generalia quaedar im de Vſu ſeminis. §. VI. Primarius omnino conſiſtit in propagatione. Haec ſolo fit ſemine, multiplicatio autem variis modis. Hinc omnes plantae partes pro ſe- mine laborant; omnia, quae in illa fiunt, propter hoc eueniunt; tam diu durat et protrahitur vegetatio, quam diu ſemen prorſus non, vel non- *) Multorum ſeminum differentias, ratione exter- naefigurse et internae ſtrocturae deſeripſit et delineauit PARSZON in Mieroſcopical theatre of Secds 1745 edit. Operis huius Prodromus continetur in Philoſ. Tranſaft. no. 474. et germanice im Wittenb. Wochenblatt 9. Band, P. 177 lun elo eloent un et . continet ae Gith ſe oritu ſam et Pprrr Mus, 1 Sicrurl, nunc n Aumt et inde Chian, borisin cOnleru Mde, hexzoo Na Mul Iubilius NAE0/, 11000 0 Mmera Dendum smag bus n Atingun ) Con Cardio. Kule, c t Phr- inſ. re tin. ſobc. numdif Antarumm olcet et Adda. lam de liſtit in ſemine, mocis. bro Ee⸗ ge in , tan geta, Nn, vel non- one exlel⸗ ſenplit e l Weuire Prodromms 0. 474, Ern maseg 61 nondum perfectum adeſt; hoc ma- tureſcente deſinit tandem illa. No- vam et priori ſimilem plantam ſemen continet; ex hoc eadem educitur, elongatur, augetur, explicatur et nouo dato ſemine vel ex toto, vel ex parte moritur. Hunc, ſumme artificio- ſum et fere mirabilem ineſſe ſemini apparatum, partim §. II. cognoui- mus, partim, de eius germinatione dicturi, luculentius declarabimus, nunc modo prodigioſam illam vnius plantae fertilitatem commemoremus, et inde natam ſtupendam ſeminum copiam, ac vegetabilium a tertio crea- tionis in hune vsque diem perpetuam conſeruationem admiremur. Ex vna radice, vnica aeſtate, Lege 2000, Inu- lae 3000, Helianthi 4000 circiter ſemi- na naſci, nonne mirum? longe mi- rabilius autem erit, ſi cum III. LIN- NAEOF) in vnica Papaueris planta 32000 et Nicotianae 40320 ſemina numeramus. Neque eiusmodi ſtu- pendum ſeminum prouentum in il- lis modo animaduertimus vegetabili- bus, quae breuiorem vitae terminum attingunt, et ſeminibus exhibitis mo- riun- f) Conf. Phil. Bot. p. 86. 62 * riuntur, ſed perennes etiam plantae, arbores quoque, copioſiſſimam pro- lem gignunt, eamque per plures an- nos renouare ſolent. Vnicam e. gr. VImi arborem, vna aeſtate, 329000 ſemina tuliſſe, DoDARTVsS tradidit, eamque, ducto calculo, intra centum annos 32900000 exhibere poſſe, ve- re affirmauit, g) atque ſic docuit, foe- cunditate, maxima et non ſatis admi- randa, vegetabilia et ouipara anima- lia conuenire, immo haec ab illis ſu- perari. 4) Non ſolum vero, vt Brn. . en- g) Conf. Mem. de l'Acad. royale de Paris 1700. p. 65. Secminis etiam multiplicationem fere infinitam Hordei exemplo declarauit. Ex vni- co ſemine, luxuriante natura, ſpicas 200 ena- tas vidit, et x his omnibus 2800 ſemina colle- git; haec fata, ſi eandem fertilitatem conſer- uarent, altera meſſe, 230400000, et haec ter- tia meſſe 110592000000 ſemina proferre po- tiſſent. Alium eiusmodi calculum de ſemi- nibus Nicotiagnae dedit DIETRICHI in der Pfanzenkenntniſs G. 530. Conf. etiam Han- ndv. Magazin 1767 28. Ktück, vbi exemplum de multiplicatione Holci, Sorghum dicti, legimus. „) Ita e. gr. in Rana 1100 SwAMMERDAM, in animalculo quodam dqustico 3200 Wor- FIVS, et in Cancro 12444 BASTERVS nu- merarunt. Vid. IIl. HALLERI Phyſiol. To. VIII p. 88. Aucdum magis numerum in Cy- prino lenter an Nocioe gemobtl abilium 1 d n teret, in cerann . et Poleri jel. Pn tilitatenn Dines1 et, gun öetalin Mentutn, ſies us inispr Winhend Pruepar conſtan. umcont Hlecone⸗ Prino et Oblerunn Chul Vj Nangr e ¹) Uibre e, 1) Cont. Porte ll gliarum nutrime . Mluntee, n Pro. ures an⸗ megr. 229000 trncicin 4Centonm oſle ve. eliit ſoe. ts admi. A anima- llis ſu⸗ Vt pru. cen. bunis 1700, lonem fere . E mi. s 100 end⸗ eminn colle. menn conlet⸗ er ler ler olerte o⸗ n Ge leni- in & um Her. Vemplum m dici, AANDA N; 20⁰ Wor⸗ E AhS I. run inl Miind 63 denter annotauit PLAZIVS, i) ex ſe- minibus propagationem, ſed et com- modiorem plantarum transportatio- nem obtinemus. Multis enim vege- tabilium centuriis, ex remotiori ter- ra ad nos transferendis, carere opor- teret, niſi ſemen plantam, adeo pro- ceram poſthac euaſuram, contineret, et noſtri nos voti compotes redde- ret. Praeterea multifariam quoque vtilitatem in animalia ipſosque ho- mines a ſeminibus redundare, quis eſt, qui neſciat. Cotyledones inpri- mis etalimentum praebent, et medica- mentum. Ineſt iisdem farinoſa mate- ries, quae, prout in germinatione ſe- minis primum exhibet plantulae nu- trimentum, ita etiam illa, ſit cruda, vel praeparata, aptum, immo optimum, ²½) conſtans et durabile animalibus pabu- lum conſtituit. Continent quoque co- tyledones oleoſam materiam, eamque ncon prino et maximum fere in Gado merlucio obſeruauit, et in illo 20000 in hoc 100000. ouula vidit BoNNETVS. vid. libr. von der Natur. edit. IV. To. IV. p. 104. ¹) Libr. cit. p. 22. K) Conf. Diſſ, noſtra, Natura praeſtantior Arte Parte II. vbi declarauimus, ſemina graminum aliarumque plaatarum copioſius et perfectius nutrimentum praebere, quam folia. * non ſolum in pinguibus ſeminibus, Amygdalo, Pino, Lino, Napo, preſ- ſione educimus, ſed etiam de ſemini- bus macilentis, Lactucae e. gr. addi- ta aqua, emulſionis ſpecie, elicimus. Oleum eiusmodi, quod non niſ ex ſe- minibus obtineri Ppotelt, quem varium et egregium vſum in aegroto corpore Prae at? Natura ſua lubricum et lubricans inuoluit acre quodlibet, la- Xat ſtrictum, emollit durum, multis- que aliis modis prodeſt. Acqu le in- ſignem et multiplicem vtilitatem hu- ius olei in re domeſtica, variisque artibus animaduertimus. Non ve- ro nucleus modo ſeminis, ſed et eius ſaepius cortex materiam continet actuoſam et vtiliſſimam. Alterum, quod in deſtillatione cum aqua pro- dit, oleum n S odorem et ſapo- rem ipdi 1s ſeminis poſſidet, ſi non ſemper, plerumque tainen in cortice „7 atuit, et ab hoc educitur. Nonne hinc ex eodem ſeimine Sinapis e. gr. dulce oleum preſſione, acre autem deſtillatione obtinemus. In hac Par- tium differentia latebit ſane ratio, cur in oleo Preſo non adſit acer odor acu- qe 10 hanen In guides gcinaur lee Contrarui teinport tummqc 1 Cnin⸗ el coltiet Keninn d tarum ma abotanici Gveeorun metnoran Cgnolce Wida Cnsnr Cor NAVV. et inpri, )Ounti ſoris Ei ten Conr di ſan 1e Monn Eere, ſ tioner minibue⸗ o, ref elemini. gr. ad. Clicimus. 1uiſ exſe. en varium 10corpore ricumm et clibet l. l multis. Neque in- tatem hu. Variisque Non ve. edet eins Continet. Merom, Aun Di. met ſio. , ſi no n cortice Nonne⸗ s e. . e autenn 1hac pe. kugt acer 7 cu. — 65 acutusque ſapor, qui in ſtillatitiis ex- cellit. Olea haec nobiliſſima eſſe me- dicamenta, inprimis aduerſus morbos, in quibus neruôrum fluidum aut de- ficit, aut quieſcit, aut languet, eadem- que ex cotyledonibus prefſfis plane contrariam virtutem continere, omni tempore cognouerunt medici, mul- tumque aeſtimarunt Aniſi, Foenicu- li, Coriandri, Cardamomi et aliorum ex cortice ſeminum deſtillata olea. Semina denique in cognitione plan- tarum multum nos iuuant, et vel ideo a botanicis ſollicite conſiderari ‚omnes- que eorum difſferentiae ‚ſuperius com- memoratae, ſedulo notari debent. In cognoſcendis et ordinandis plantis ſe- mina praecipue aeſtimarunt veteres, GESNERVS,) CAESALPINVS, CoLVMNA, ſyſtematici etiam HEkR- MANNVS, RAIVS, BOERHAAVIVS. et inprimis HEBENSTREITIVS, qui ¹) Quanti ageſtimauerit ſemina GeSNERVS ex variis Eius ſcriptis intelligimus, clariſſime au- tem cognoſcimus ex Epiſtolar. Libr. II. p. 65. vbi ſeripſit: Couſtantinopolitanam herbam, ſi- e Moluccam, ad Lamiuim guodammoado acce- dere, ſeminis tamen, oude ego maxime cogna. riones Rirpium iudicare ſoleo, kgura differre. E qui methodi, a ſemine deſumtae, opti- mam delineationem exhibuit, et non ſolum ſummas plantarum claſſes a ſemine nudo, mono:-di-tri-tetra-pen- ta-et polygymnoſpermas inſcripſit, ſed etiam in qualiber ſubdiuiſiones ſecundum eorum differentias conſti- tuit. ) His merito addamus, re- centiſſimum Belgicum, eruditum il- lum hortulanum, DAVIDEM MEE- sE, qui ſingulari prorſus ſtudio ſe- minum, eorumque cotyledonum dif- ferentiam diſquiſiuit, et nouam pla- ne methodum exhibuit. 2) Et licet TovR- m) Vid. Eius Progr. de methodo ex fructu opti- ma 1740 edit. Arborum indigenarum quo- que diſpoſitionem, a ſeminibus deſumptam, dedit GLEDITSCRIVS Forſiwiſſenſchaft I. Th. p. 295. Inprimis ADANSONIVM hic nomi- nare debgamus, qui inter alios methodum conſficiendi modos, ſchemata etiam varia tra- didit, a ſeminibus deſumpta; fcilicet aliud a ſeminum ſitu, aliud a numero, a fubſtantia aliud, et denique duplex a cotyledonibus, earum ſcilicet numero et figura. Vid. Eius Fomilles des plantes. n) In libro, qui latine et belgice prodiit titulo: Plamarum rudimenta ſiue illarum methodus, ducta ex differentia eOsrum ſeminum, cotyle- donum aliarumque partium, quae breui tem- pore poſt earum propullulationem in iis con- ſpiciuntur. Leovard. 1763. 4. 0 IXI Nols, AeS I korem erltare ſeinitn in dos a 16 les, LI Pirmgbepe Nen, in 0 ſegetbüibr fünart et ſeniunt co le ilignin Kunpruec⸗ en ver Dkneteren Cedans, lo oulne, ſennt et s fuctu, Edr hin ſeohane Uirinde OCam Cerral ¹) Cont N ſi genn ltenm ſn htne opti. Galles . Tmrpen inleriet , HMdicicones tias conitr AIns, Te⸗ nditum il. ſtadio ſe. Onum dif. Ouam pla. Et licet Tovk- eX frudn oti. genurum quo⸗ 1s Cefuſnptun, enſc I. . N hie nool⸗ ſos Velhocum vm arid Ird- clicet lucd 4 ² ſbſtintin plekonibut, Vid. Bius codiüt uidlo: n wethocih e⸗ inum, lolj evi len MWn 67 TOVRNEFORTIVS, RIVINVS, LVD- WIGIVS, HALLERVS et ipſe LIN- NAEVS in ſuis methodis primario ad florem reſpexerint, et ab eius di- uerſitate ſummas claſſes conſtituerint, ſemina tamen non neglexerunt, po- tius ab iisdem nunc claſſes inferio- res, nunc genera«o) determinarunt. Vtraque pars, flos et fructus, ſiue ſe- men, in ordinandis et cognoſcendis vegetabilibus iuſta ratione debet ae- ſtimari, et quae flore ac fructu con- veniunt, coniungi, eodemque nomi- ne inſigniri. Prout autem dos fru- ctum praecedit, ita et ille primum, ſe- men vero ſecundum locum tenebit. Praeterea floribus praerogatiuam con- cedamus, quia plantae, in alieno ſo- lo cultae, rarius matura ſemina pro- ferant, et ex germine, qualis matu- rus fructus futurus ſit, non ſatis cer- te ac vbique diiudicari poſſit. Dum vero hanc quaſi ſubordinationem ad- mittimus, ſeminum auctoritati quic- quam detrahere haudquaquam volu- E 2 mus. 0) Conf. RIVINI Introd. in rem herbariam; et p. 8. ſcripſit: Ex iunſvectione ſeminum ad- diſci genus cuique plantae proximuimn, ex Jore autem ſummnum. mus. Rarius longe in ſemine, quam flore ludit natura. Semina ſaepe ſin- gulari ac euidenti charactere ſignan- tur, et ex iisdem ſolis ſaepe genera, ) immo ſpecies 4) cognoſcimus. In vm- belliferis nec inuolucrum, nec corolla conſtantes et euidentes praebent cha- racteres, et niſi ad figuram, aliasque ſe- minum conditiones reſpiciamus, vaga ſemper erunt et incerta earum genera. De plantis, quae florem compoſitum ferunt, idem ſane valet; quam faci- le ex pappi praeſentia vel abſentia, eiusque diuerſa indole congeneres cognoſcimus; quam euidentes cha- ralleres praebent, corona, denticuli et alia ornamenta, in his praecipue plantis animaduertenda. Neque ex- ter- „) Conf. MEESE libr. cit. qui illud variis exem- plis declarauit. Csſtaneae e. gr. Fagi, Iuglan- dis, Amygdeli, Viciae, Phaſeoli, Auenae, Hor- deique ſemina inter ſe mixta facile ſeparari, ſuisque nominibus inſigniri; vſitatorum ole- rum ſemina inter ſe confuſa a bono olito- re diſtingui, monuit. 4) Exempla adduxit Cl. MEESE libr. cit. et ſeripſit: Viciam ſatiuam a Faba equina sgri- cola, Apium hortenſe a dulei olitor, Tagetem maiorem a minori, Lupinum album, flauum et coeruleum hortulanus diſtinguere volet. eme n. ens el es, le et Unechb Peperir raebent ſerentiss Dorkku zm uonniu eko tpoction Tot.) Lettinari ie uure 8 D 8 Ul e ſene Ckurn 1 ) Landen Junng e,qurn gepe ſin⸗ eſignn. Ceherap) . luvm. lec CNOl ebent n. liasqueſe. mus vage mgenern. npoſtum lnam faer ablentiny hngeneres entes cha- Gentobli Prnecipue Negdeer ter⸗ ns urisenenn. Eopi, luglun. Auenue, Hor⸗ clle ſeſoren ntorunn gle⸗ bono olilo. ſcr. eit degbin i⸗ nor, Tipern Ubum tnum 3* * 6 9 ternae modo ſeminum conditiones certos et euidentes praebent chara- Gteres, ſed interna quoque ſtructura, et praecipue cotyledonum numerus ac plantulae ſeminalis ſitus, harum- que partium diuerſa germinatio alias praebent claras et conſtantiſſimas dif- ferentias. Hinc praeter RAIVM, BoERHAAVIVM, MEESIVM, aliosque iam nominatos HEISTERVS etiam atque KOYENVS inde fundamentum diſpoſitionis primarium deſumſe- runt.*) Quousque hoc admitti et aeſtimari poſſit, ex ſeminis vegetatio- ne adparebit. CaAbP. II. DE SEMINVM FOECVNDA- TIONE ET INCREMENTO. egetabilia, quaecunque illa ſint, ſemen ferre, et hoc mediante eorum propagationem vel vere fieri, E 3 vel *) Eandem methodum commendauit quoque JussIEV in Mem. de l'Acad. de Paris 1774. 70 32 2£ , vel certe fieri poſſe, capite priori, lu- culenter, vt exiſtimamus, declaraui- mus, vnde autem eadem originem capiant, multum quidem omni tem- ore diſputatum, nondum vero ſuſ- P . ficienti ratione declaratum fuit. In vegetabilibus, aeque ac animalibus, ſexus dari differentiam, maremque ac feminam inter ſe coire, ſiue diuer- ſa fſexus organa in ſe inuicem age- re debere, quo nouus foetus, ſiue ſit animalis, ſiue vegetabilis, gigni et produci queat, facile omnes nunc concedunt; quis autem ſit harum pPartium conſenſus, quid mater, quid pater ad nouam prolem conferat, et qua ratione oua et ſemina foecunden- tur et ad propagationem apta red- dantur, non conſentiunt phyſici, ſed variam, immo ſibi prorſus contrariam, hypotheſin defendunt, ſiue ad anima- le, ſiue ad vegetabile corpus reſpicia- mus. In vtroque ouulum non de- mum concurrentibus generationi di- catis organis naſcitur, ſed praeexiſtit, et in vegetabilibus ſemina, ſint nu- da, aut tecta, longe prius adſunt, et nudis ſaepe oculis conſpici, diſtingui et numerari poſſunt, vt in Pyro, an- tequam Ncpind i erlut, (um veni ſen iln Cinds, OICA e cle etrin ligaos, g Parunds 6 ſer. Wir MERNM Iimum in hiali 7 e ind Urer; Goumn tot ini ſe Munedoeh Fidemme Piam con, Titatemn rior;, lu. eclaraui. iginem unn tem. Vero ſuk. nimulids Mdremcqde Iule Qiuer. cem age. tis, ſlue 5gigni et nes nunc ſt harum Ner, Ibicd nkerad er Decunden- t reck ,,ſel Contrarun, Aanima- reſpicir non e. Ationi - gneexviltit, ſint un. adlont, l Giltinoen Pyro⸗ U⸗ . ellum tequam flos in reliquis fuis partibus perficiatur et euoluatur. Verum haec irrita, imperfecta et infoecun- da ſunt, nec prius perfecta dicenda, quam maſcula viftute compleantur et foecundentur. Eiusmodi ſubuen- tanea, vt dicere ſolemus, ouula ſae- pe ab ouiparis domeſticis animalibus accipimus, nec adeo rara in viuipa- ris erunt, licet non facile in conſpe- Rum veniant; longe frequentius au- tem illa in vegetabilibus deprehen- dimus, quia in his partim maſculina organa vel nimis remota ſunt, vel fa- cile detrimentum capiunt, partim re- liquus, qui ad ouulum pertinet, ap- paratus defectu quodam laborare ſo- let. Hinc miratus quidem fuit CA- MERARIVSflores, e. gr. plenos vtplu- rimum infoecundos eſſe, et ſemina in his aliisque nunc prorſus deficere, vt ne indicium quidem vllum com- pareat; nunc veſiculas quidem, tan- quam futura ſeminum conditoria, exoriri, ſed vacua et inania manere, nuncque haec, vt in Paeoniae ſiliquis videmus, exiguorum granulorum co- piam continere, aſt eadem ad matu- ritatem non perducere; immo etiam P 4 Pul- 72 —— pulpoſum pericarpium excreſcere et externo habitu perfectum fructum referre, ſemina vero exilia et ad ger- minandum inepta includere; Ve. ram tamen egregius Ille florum ho- rumque ſexus ſcrutator cauſam inue- nit, et de compoſitis ſcripſit: In quibusdam fioſeuli nonnulli partim et api- cibus carent, et nullum omnino vel indi- cium ſeminir oſtendunt, partim ſeminum quidem veſiculas et cortices ſed vacuos Jerunt, ſine debita ipſes ſeminali plantula, guta etiam correſpondet ſtylus non inte- ger, ſed corrugatus tenuisgue, neg apici- bus debite peifufus a). Vt itaque in animalibus ſperma ad ouulum acce- dit, illoque hoc foecundatur, ſic quo- que puluerulenta antherae materies, quae commode cum ſpermate com- Paratur, mediante ſtigmate, cum ger- mine, ſiue ouulo conſpirare, huius- que impraegnatio ab illa fieri debe- bit; hinc ſi vnum, vel alterum defi- cit, vel propter alias cauſas in ſe age- re non poſſunt, ouula, licet adſint, iu- ſtam 4) Vid. Eins Epiſtola de ſexu Plantarum, Tu- bingae, 1694. et ob raritatem cum GMELI- NI Orat. de nouorum Vegetabiliam exortu denuo edita; pag. 102. et 109 ſeq. n tum umun er anul odatio Mteudimn jentia, na d o ſatis apel cleampl cunn ſpert et hinc vt ſe inice eri po ge polue lumadont murn nor Noune ſ zacterd ceſei Nucnitiot Onino. ne habeb um r, 6 ütute el ideo Conperen Gia ai Unprims eſcere et feuckum t ad ger. ſe; Ve⸗ Drum ho. laminue. iplt: l im et r 9del indi. 1 ſemimmn d vocuht i plumula, non ine. nee qpii⸗ itague in lum acce lyſic guo⸗ Wareries, WMate CO⸗ Cun gel . 6, uns. eri gebe rumn beß in ſe age⸗ Clint, iu. ſtann Narum, N U GuEII- liam ena 9 ſeg⸗ —— 72 ſtam tamen perfectionem non adi- piſcuntur. Videtur quidem, ac ſi inter animalium et vegetabilit um foe- cundationem, inprimis ſi ad viuipara attendimus, aliqua intercedat diffe- rentia, cum 'in his via Per quam ſper- ma ad ouulum mouetur, vel per ſe ſit ſatis aperta, vel in aeſtro venereo fa- cile amplietur, ouulumque abreptum cum ſpermate ad vterum deducatur, et hinc vtriusque miſcela et actio in ſe inuicem commoda ſatis ratione fieri poſſit; attamen acceſſum quo- que pulueris ſpermatici ad floris ouu- lum admittere poſfumus, vel ad mini- mum non prorſus negare debemus. Nonne ſtylus, ſiue potius ſtigma pars eſt piſtilli eſſentialis? et cum illud in incremento ſeminis plerumque mar- ceſcat, vel decidat, adeoque ad eius nutritionem nihil conferat, vſum omnino in ipſo coitu et foecundatio- ne habebit, nulla certe alia ratione, quam vt, eodem mediante, ſperma- tis virtute afficiatur ouulum. Hinc vel ideo ſtylum cum tuba fallopiana comparare poſſemus, niſi haec analo- gia clarius ex ſtyli fabrica, eiusque inprimis nexu cum ouario appare- 5 L ret. E ret. De coniunctione ſtyli cum ouu- lo, ſi vnum modo adeſt, vel ſi etiam plura adſunt nuda ouula, dummodo quodlibet ſuum proprium ſtylum ge- rat, nemo forſan dubitabit, aſt etiam tunc, quando plura ſemina nuda ſe- quuntur, et vnus modo adfuit ſtylus, vt in tetragymnoſpermis, ſtylus in- ter ouula medium occupat locum et inferior eius pars, quae thalamo pro- xima eſt, in tot ramulos diuiditur, quot ouula adſunt, ita vt quodlibet ſuum accipiat ramum, et ſic omnia cum ſtylo ſimplic eiusque ſtigmate communicationemhe abeant. ). Idem deprehendimus in ouulis, rige re- ceptaculo peculiari, ſit capt ſula, vel bacca, continentur. In Pyro e. gr. quinque ſtylos, aſt decem ouula vi- demus; quilibet autem illorum in duas partes inferius diniditur et ad quodlibet ouulum vnus tendit ramulus. In leguminoſis et ſiliquo- ſis omnibus ſtylus et ſtigma ſim- plex eſt, horumque diuiſiones, ſe- minum numero re eſpondentes, infe⸗ rius cognoſcere, nullo quidem mo- do 5²) Conf. LvVDWIGII Inſtit. Regni vegetab. Part. II. cap. 6. §. 509. Kioten Rli, öen N0 inttit Cocent; ſhlos in Cumriom e, i Us n Mina ☚ genid it l fdh 4) Nen Kylen ſlheet Hiun ImOnu.. ſietiam Ummodo loum ge. Aeram nuch d. ir iynns ſtylns in locum et am Pro. kiuidltur, gvochibet 1c Ommnia ſtigmate *), IUGem qune le. lola, vel Ulo e.gr. Conla Ni⸗ Mornmm in ceur et 5 tencit ſiliqguo. „ ma uin- nes, ſe es, Inte- lem mo. 6 ni ſtt⸗ 75 do poſſumus; forſan tamen in his per receptaculum ſtyli diſtribuuntur ramificationes“), eaedemque tandem per ambages ad ouula perueniunt; vti in Papauere etiam accidit, in quo ſemper ſtigmata et loculamenta nu- mero conueniunt, horumque quodli- bet per ſeptum cum adhaerentibus ouulis communicationem habere, commode affirmamus. Et in cogno- ſcendo ſtyli officio potius ad eius in- feriorem, quam ſuperiorem partem reſpiciendum eſſe, a KoELREVTE- RO inſtituta experimenta clariſſime docent; Ita in floribus, quorum ſtylus in plura ſtigmata diuiſus et ouarium in loculamenta diſtinéctum erat, ſtigmata amputauit et nihilomi- nus in omnibus cellulis perfecta ſe- mina obtinuit; ſi vero ouula plura adſunt et quodlibet proprium ſtylum gerit, vt in Ranunculo, tôtidem im- perfecta manſerunt, quot ſtigmata abri⸗ e) Idem aſſerit DV HAMEL, et in leguminoſis ſtylum proxime ad ousrium in duos diuidi fofcienlos et quemlibet per ſingulem valuaimn diſtribui affirmat. Vid. Naturgeſchichte der Bäume, I. Theil, p. 247. abripuit 4½) An vero ſtylus, vt tuba fallopiana, peruius ſit et ab anthera quicquam recipere et ad ouulum mit- tere poſſit, maxime dubia eſt quae- ſtio. In nonnullis quidem floribus ſtigma cernimus apertum, et laſciue quaſi hiat, materiaeque foecundantis acceſſum deſiderare videtur; in aliis vero aperturam nullam videmus, po- tius clauſum, contractum et acutiſſi- mum adparet. Immo ſi etiam ſtigma vbique perforatum eſſet, nondum inde ſequitur, eius orificium per ſty- lum quoque penetrare et continuum canalem ab apice ad finem eius de- ſcendere. Eiusmodi cauitatem, diſſe- Stis ante nuptias ſtylis, nemo forſan vidit, nec, iisdem celebratis, foecun- dantis materiae, quae in antheris ſin- gulari colore tincta eſt, in ſtylo trans- uerſim diſſecto, quaedam inuenimus veſtigia. Et ſi etiam hoc tempore ca- vus adpareret ſtylus, eundem ſemper ita comparatum fuiſſe, neutiquam va- let; ſcimus enim alias quoque ve- getabilium partes, officio ſuo abſolu- to, 7) Vid. Eius Nachricht von einigen, das Ge- ſchlecht der Pflanzen betreffenden Verſuchen, P. II. et alibi. Votdlſee 1 Edquin VIOlo/) Cnumn te Wdnelt, Ner Vn i inque⸗ lolus n ealeln 0mplern fcium 9 Culichmm Cnoleene ) Conl. iu eil 5) Libr. AEVT Vt tuba Anthera lummit. eſ Guae. floridos et eine Cündant’s „ in alis emus po. autiſki. ſtigma nondum per ſty. ntinuum eins de emn dille. no forlan⸗ Hfoecun⸗ heris bo. 1plotrans. venims 1olt 4· ſemper uam Va- abolu. t, 7 1n, Au 6 V elen, * * 77 to, cauitatem adſumere, quam antea non habuerunt. Conueniunt hac mutatione, aut morboſa potius/con- ditione ſtylus et vaſa plantarum, mo- vendis ſuccis deſtinata, nonne et hinc in perfecto quoque ſtatu inter ſe com- parari poterunt? Vaſa, quamdiu ſuc- cus in iisdem moueture), cellulo- ſum opus includunt, eorumque caui- tas medullari quaſi materie repletur; idem videmus, fſi ſtyli taleolos, hori- Zontali ſectione ſeparatos, armato ocu- lo diſquirimus, et hinc cum Lvp- wIGIOF) adſumimus, medium ſtyli cauum tella celluloſa, quae ſuccis tur- gida eſt, repleri, et non, niſi in exſuc- co et marcido facto ſtylo, verum ca- vum interdum deprehendi. Eflet itaque anguſta admodum per has cel- lulas via a ſtigmate ad ouulum, niſi eadem forſan in ipſo veneris actu amplietur. Tubae fallopianae ori- ficium, quod ad vterum ſpecétat, an- guſtiſſimum et vix nudo oculo co- gnoſcendum, in coitu inſigniter au- geri, e.) Conf. Diſſ. noſtra de Vegetabilium contex- tu celluloſo §. 4. p. 8. f) Libr. cit. K. 310. Conſentit quoque Kogr- RBVTER libr. cit. p. 11. * 78 graen geri, recte adfirmamus, cum et ſperma, et ouulum per illud tranſire debeat; quid, ſi idem in celluloſo ſtyli ope- re fieri, admittamus? Irritabilitatem plantis concedere omnino debemus, et hinc earum partes nunc ſtringi, nunc relaxari quoque poterunt. Ve- rum nec opus forte erit, vt eiusmo- di ampliorem viam deſideremus, cum nondum conſtet, qua ratione ouuli impraegnatio ſuccedat. 7 §. II. Haec praemittere voluimus, quo eo facilius diuerſas, a Phyſicis exco- gitatas, hypotheſes cognoſcere et di- iudicare valeamus. Duplici inpri- mis ratione generationis negotium re- centiori hoc tempore explicare ſolent Zoologi, et primordium noui anima- lis vel in ouulo praeexiſtere et a ſper- mate tantum excitari, vel in ſperma- te contineri et ad ouulum transferri ſtatuunt; Veterum enim fabulae diu ſunt exploſae et illa quoque ſenten- tia, quae ſpermatis maſculini et femi- nini commixtionem concernit, ſpe- ciatim commemorari vix deberet, ni- ſi nenn loelst (. Vir ele, et . eptarn I ſubrilt rout wberie ſel valen Ii mlloe Cmn quo Chernei e Uli It 4 ckal Wuteries fignats Dernce homog 4ſtiom Ollom celebrari Tim Inig Ppporhen 1a rllell⸗ Eevnun aticne f tum inſe Derficie ſerm, Eebent li OPe- 1. T hlittem lchemns, kringi, unt. Ve. einstno. nus cum ne ouuli ms, quo cis exco- ere et l . inpri⸗ otiumre. re ſalent i animz- ta ſper. Pperma. Anskerri ſabolae ſeaten. et kemi nit, e⸗ geret, l-. Delel, . E 72 ſi eandem in regno vegetabili denuo propoſuerit et pro vera venditauerit KoELREVTERVS. Aſſumſit enim Clar. Vir puluerem antherae rudem eſſe, et per ſe ad foecundationem in- eptam materiam, continere autem ſubtiliſſimum oleoſum fluidum, quod, prout Ille iudicat, pro vero ſpermate haberi deberet; et porro ſtatuit, per ſtyli vaſcula ſuccum aſcendere, prio- ri analogum, oleoſum et ſpermati- cum quoque, eumque ex ſtigmatis ſuperficie perſpirare; hinc, ſi anthe- rae puluis ſtigmati applicatur, fieri, vt a craſſo polline ſubtilior oleoſa materies ſeparetur, cum ſpermatico ſtigmatis humore intime in huius ſu- perficie miſceatur, et inde noua, aſt homogenea, maſſa conficiatur, quae a ſtigmate reſorberi et per ſtylum ad ouulum reduci eoque ipſo fœcundatio celebrari debeat. Et quo hanc theo- riam magis confirmet, aliam adſumſit hypotheſin, ſtatuitque, duplicis gene- ris vaſcula in ſtylo et ſtigmate adeſ- ſe, vnum ſcilicet, quod materiae ſper- maticae femininae praeparationi tan- tum inſeruit, et alterum, quod in ſu- perficie ſtigmatis commixtam vtram- que 80 * que materiam inſugit et ad ouulum dimittit). An autem nova haec, ex duplici, ſpermate facta, et quaſi tertia materia ſtatim poſt commixtio- nem viuae machinae principium con- ſtituat, an illud potius ſucceſſiue ex ſeipſa demum producat, in dubio re- linquit“), probabiliter autem aſfum- ſit Mgoicvs i). Et propter ſperma- tis duplicis praeſentiam ac commix- tionem, et propter vaſa ſtyli, diuerſo officio deſtinata, dubiam admodum eſſe Clar. Viri theoriam, quilibet fa- cile intelliget, et cum in animalibus quoque verum ſperma femininum- non detur, de hac hypotheſi ?*), a BvVFFONO, PANCOCRIO, et vVAN DER MoN- 2) Vid. Libr. cit. p. 7. 8. 40. et paſſim. 4) Vid. Eiusdem erſte Fortſetzung dieſer Verſu- che, p. I. 1) Qui in Trad. von den wahren Mitteln der Fruchtharkeit ſeribit: Nach allen deſen iſt es das wahrſcheinlichſte, zu glauben, daſs durch die Ver- miſchung des männlichen und weiblichen Saamens eſt jenes drittere entſtehe, ſo eigentlich der Keim iſt, u. ſ. f. Vid. Bemerkungen der Kuhrpfälzi. ſchen phyſ. oek. Geſellſchaft vom lahre 1772. ) De ſpermate femineo, et auctoribus, qui il⸗ lud vel aſſumſerunt, vel negarunt, conf. HALLERI Phyfiol. Libr. XXIX. Sect. I. Mt NMi 11 otes tla olin gne et ! gilt opn Ga Uatal Mrinorc uum ait e t i ot Df Evittimmant Animalcul in Niss co Collicin aliutn poerit len ag generand Olule n ott con loremm.Y erphahen Uebill om N) Un IAde⸗ ſun eli pund Ils, 1on 4 Cunlam MoNDE hoc aeuo iterum recocta, 11 haec, plura non dicemus, ſed ad probabi- et gualt liores tranſeamus. In ſpermate ma- ninlgtio. ſculino animalcula ſubtiliſſimae for- Iumcon- mae et ſtupendae tenuitatis, et non Ceſline en niſi optimo microſcopio cognoſcen- dubio e. da natare, eademque noui animalis . n allu. primordium eſſe, cum ſpermate ouu- ſpermr lum adire, per hiantes eius poros in- Comnni. trare et in nouo domicilio creſcere, diuerſo poſt LEEVENHOECRIVM, plures Amodum exiſtimant phyſiologi. Et cum haec llibet ſ. animalcula in ſolo ſemine, non vero imalibos in aliis corporis animalis humoribus nininumm conſpiciantur, in eorum autem ani- eſit), D malium ſemine deſiderentur, quae TM DIR vel pueritiam, vel extremam ſenectu- Mox. tem agunt, vel quae ab alia cauſa ad generationem inepta inueniuntur; , M. ouula praeterea, quae pellucida ſunt, poſt coitum vel opaca fiant, vel alium Muah O colorem accipiant, vt in ranarum ?*½) ge. et phalaenarum ouis cernimus, pro- „dun babili omnino ratione concludimus, in in . . nouum Kulnpfini . ⸗ hre 1112 kk) Illa ranarum ouula tantum foecunda eſſe, quae punctum nigrum oſtendunt, reliquis, bae,gui tali punéio deſtitutis, nullam prolem editu- Gt. ris, cognita res eſt. rund, . 1A en = F 82 ”U nouum quicquam intrare ouulum, il- ludque forſan ipſum nouum animal- culum eſſe. Verum enim vero hanc, a BoERHAVIO, MITHOFIO, LvpD- wIGIO, LIEVTAVD aliisque in ani- malibus, praecipue perfectioribus, aſſumptam hypotheſin), ſi quis ad vegetabilia applicare vellet, plures ſane difficultates inueniet. Antherae namque puluerem continere animal- cula, nullus forſan, praeter HILLIVM), vidit, vel modo aſſeruit; ſi vero hunc puluerem pro ſeminalium plantarum congerie cum MoRLANDON), aliis- que 7) Omnia, quee hanc hypotheſin concernunt, copioſe propoſuit IIl. HALLERVS in Phyfiol. Libr. cit. Sect. 2. G. 5§. et G. Cum ſpermati- cis animalculis ſic dicta infuſoria comparauit Cel. MLLERVS, haecque omnia ſibi ſimilia er eadem eſſe, in infinitum ſeſe multiplica- re, omnibusque animalibus et vegetabilibus quoque originem praebere, et alis, paradoxa certe, de generatione corporum naturalium propoſuit. Conf. Eius Vermium hiſtoris, et Neuer Schauplatz der Natur, Vol. IV. p. 257. ſq q. vbi non ſolum huius, ſed et LEDERMüLLE- RKI mirae omnino opiniones recenſentur. m) Vid. Eius Vegetable Gſlem p. 73. Conf. quoque HarrLER lib. cit. Sect. 2. §. 5. „) Vid. Philoſ. Tranſact., no. 287. ei) en un ſCecun hoſe Mrim, Pro Him PARSO lne ful Prperit 1747. 6tl ien Rr miyyſe nen eie wrin Coni. und! Aand nenn aſſen Gem Hern livor⸗ culom Lplunn ſenen kliſtent Dosxr Tü 1 reſpon Pldnin 1)libr., lumil. Animal. 1 hanc 0, Lrb. leinan⸗. kiondas, igisdl t, plures intherae animal. LIVYM n) ro hunc Untarum *) dlis. que concernuot, inbhyhol. n hermmtr. colphintiit ninſbiſinila muliple. cgenglilbis Portdord nturalium hiltoris, et 251 lgc⸗ KMübbb: nlentur, 77 Cont 15 / que“), habere vellemus, harum ta- men ſingulam ad ſingulum ouulum, ſi foecundari debeat, perduci debere et poſſe, maxime dubium erit; in- Primis, cum, vt antea notauimus, et Pro limitanda hac theoria etiam Cel. PARSONSp) monuit, eo, quo anthe- rae farina turgent, tempore omnes F 2 Piſtil- “) Eandem theoriam defenderunt LoGAN in Experimentis de plantarum generatione Lond. 1747. vid. inpr. p. 32. Item Nobilis Doz GLIEICHEN ih praefat. zu den Neueſten aus dem Keiche der Pflunzen, oder aen auserleſenen mikroſcopiſchen Entdeckungen bey Pflanzen, Blu- men etc. primaria, quae huc ſpectant, repetun- tur in Commentar. Lipfienſ. Vol. XIV. p. 492. Conf. queque Eiusd Abhandl. über die Saamen- und Iufuſionsthierchen, 1778. edit. in qua eandem in plantis eſie foecundationis ratio- nem, vt in animalibue, demonſtrare voluit, aſſerens: Semen eſſe ouum, et corculum eſſe idem, quod animaleulum ſpermaticum; ante foecundationem membranas ſeminis pellucido liquore eſſe repleras, foecundatione perscéta cor- culum cum cotyledone adeſſe; hine corculum, ſ. plantulam ſeminalem ex polline ab extus in ſemen penetrare ideoque perperam corculiprae- exiſtentiam in gelatinoſo ſeminis liquore a BoNNETO et SPALLANZANO afſlumtam. vid. lib. cit. p. 22. WAHLBOMVS quoque anthera- um pollinem vermiculis Leevwenhoeckianis reſpondere ſtotuit. Vid. Diſſ. de Sponſalibus — pluntarum in LiNNAEI Amoenitat. Vol. I. p. 356 0) Libr. eit. P. 66. ſqq. 84 — òUã piſtilli partes et ipſa ouula ſpongio- ſa et viridis ſucci plena ſint, nullam- que cauitatem 4) habeant, quae vI- lum peregrinum corpus, vtcunque exiguum, recipere pofſit; ſpongio- ſi vero contextus ampliatio in vege- tabilibus, propter neruorum et verae ſenſationis defectum, vix locum ha- beat. Praeterea PARSONVS recte vrget, ipſam ſeminum diſpoſitio- nem, eorumque cum receptaculis per proprios petiolos connexionem non permittere, vt aduentitia germina ex- trinſecus in ouarium floris transfer- ri queant; licet enim, vt ſuperius oſtendimus, ouulorum cum ſtylo, eiusque inferioribus ramulis conne- Xxio in multis clare pateat, et ab his ad ſimilem mechaniſmum in omni- bus concluſio valeat, prorſus tamen non intelligimus, quomodo germina a ſtigmate Pifi e. gr. per inuolucrum ſeminum ſucculentum ad ſingulos horum pedunculos, et per hos ad ipſa demum ouula, vel in Datura a val- vis, quibus ſtylus inſiſtit, ad thala- mum 4) Seminulum primo in ſtylum, in eoque per canalieulos ſibi proprios uſque ad oua dela- bi, aſſumſit quidem LoGANVs I. c. canalicu- lorum vero praeſentiam non demonſtrauit. n Epoſit t colnh Uhers eiustno Aucherk bis cur perueh TEOENA Purtumn eiltendia Cotn ſtan Gi et al Veruim hphautn ſolde re rotand ucncne Guoc Gum orerin ſallee, Mret et 7) (onlk. 39) Wd. 1) lo Di )biime ſel in Pantis Uuit I iit da⸗ ſpongio. Mullam. dae vl. VtCüNdde⸗ ſongio. N in vege. net verae locum h- VS Iecte biſpoſito. Nblis per nem non rmina ex transter. Cuperius n ihlo, ls conne⸗ d ds a in owar. ſis tummen germin⸗ Molucrum Ungolos Sad ibl ra à Wr. ad Malr Wumn in eole 80 Od Senniruin elt. 1c ANMid mum et eidem affixa ouula perueni- re poſſint. Forſan autem datur alia et commodior via plantulae nouae ab antheris ad ouula. Excogitauit etiam eiusmodi BLAIRIVYS7), Pollinemque antherarum in nectaria incidere, et ab his cum nectareo humore ad ouula peruenire ſtatuit; immo aliam PoN- TEDERA 5%) finxit, et in antheris prae- paratum ſuccum, ſiue ibidem prae- exiſtentia germina per ipſum filamen- tum ſtaminis ad receptaculum regre- di et ad embryonem ferri ſtatuit; verum vtraque hypotheſis a nemine applauſum obtinuit et a BosseckIO?1) ſolide refutata fuit. Non folum ve- ro tranſitus noui germinis ad ouulum ſumma difficultate laborat, ſed eius quoque in anthera praeſentia ?*) admo- dum dubia erit, inprinis cum forma materiae illius glutinoſae et pinguiu- ſculae, quae ſub ſpecie pulueris ap- paret, et multis modis, vt GREVIVS, P 3 MOR- „) Conf. Botanick Efſays p. 278. 5*) Vid. Anthologiae Libr. I. c. 28. p. 67. ſq. 2) In Diff. de Antheris florum §. 12. p. 46. *) Prima animalinm et vegetabilium rudimen- ta ipſi atmoſphaerae innatare et ab ahimalibus vel inſpirari vel cum nutrimentis deglutiri, in plantis vero a ſeccis antherarum attrahi, ſta- tuit III. vo N GLEICHEN in der Abh. über die Saomenthierchen, p. 39. 36 ErmmumrrrErrrz AA MoRLANDVS, VERDRIESIVS, NEED- HAMVS allique docuerunt, in diuer- ſorum florum antheris admodum va- riet et cum plantula ſeminali nulli- bi fere conueniat. Cum itaque nec ex hac quoque theoria antherae et ouuli conſenſus ſeminisque origo apta ratione explicari liceat, tertia for- ſan hypotheſis eligenda et reliquis praeferenda erit. Adſumunt ſcilicet alii in ouulo, ante eius impraegnatio- nem, pracexiſtere corpuſculum orga- nicum, futuri animalis, vt et plantae rudimentum; vtrumque: autem opus habere, vt in vitalem motum perduca- tur ſpiritu illo, ſiue aura, quam et ſper- ma virile et pulpoſa farinae florum materia exhalare deberet. Ex eorum numero, qui hanc theoriam in ani⸗- malibus 'defenderunt, vel ſolum III. HALLERVM nominaſſe ſufficiat, qui, omnibus argumentis, pro et contra, ſummo iudicio perpenlis 2), tandem libere fatetur, foetum praeexiſtere in ouulo et in eodem quaſi dormi- re, a ſeminis maſculini autem ſubti- liſfimis, odoratis et ad irritationem aptis particulis euigilare, eiusque pri- mo 2) Conf. Phyfſ. libr. cit. Sect. II. §. 7. ſqq. t torem iam . ARSON icumn an gelineart Otnnes, PoxN ſe el uius Ol9 tateln, Vt ſbe red Fetum! r, itfe 1) did )Dhr. )Wd. . 39 Ore 10 0 lecſpe nobin ſechs er lne ſolli er Cbeur ls forib in klis, in aden Conk. N lenige NTYN R Iis onn HMambin RIIe S NErD-. hditer odunn v. nil null. Gadqe nec Nherge e Oe r rigo ter rufor. t religuis int ſcilicet rueonatio lumm orge⸗ erhinn 1 utemnopus nperdocr⸗ amerſer⸗ ge forum Exeorucn gam in an⸗ olun . Frit, lh e coptri, imndenn Lezil leré l Cortd⸗ temn ſubti⸗ kitationen iusqet⸗ mo corculum ad nouum, vel potius fortiorem motum excitari æ). Sic etiam GREWIVS et VAILLANTIVS, PARSONVS, BoNNETVsS aliique pla- ſticam antherae pulueris virtutem in delineatum ſemen admittunt, licet omnes, PARSONVS9) praecipue ac BoNNETVS 2), Concedant, tantam eſ- ſe, ante foecundationem, corpuſculi huius organici, ſiue germinis exigui- tatem, vt nullo modò cognoſci et vi- ſibile 'reddi, modusque, quo rudi- mentum hoc ab aura ſeminali afficia- tur, difficile intelligi queat. Prius 4. autem X) ibid. §. 30. 31. ) Libr. cit. p. 66. 2 4 Vid. Betrachtung der Natur edit. IV. P. I. 343. Plantulam ſeminalem praeexiſtere BrataNean quoque aſſeruit, eandem ve- ro a polline antherarum vegetandi virtutem aceipere, negauit, ideo, quis obſeruauit, Can- nabin et Spinachiam omni parte per- fecta exhibuiſſe ſemina, licet maſculae plan- tae ſollicite a femina ſeparatae fuerint, et Cucurbitae ſemina foecunda fuiſſe, maſeu- lis floribus caſtratis. Cum vero contrarium in aliis, vt Ipſe fatetur, cognouerit, faorte in adductis exemplis fallacia locum habauit. Conf. Wittenb. Wochenblatt 1782. p. 389. Legi quoque meretur, quae inter MoELLE- RVM et KAESTNERVM de virtute pulue- ris antherarum agitata fuit controueriia im Hamburg. Magazin, II. Band, p. 454. III. p. 1II. et 410. VI. p. 529. autem quod attinet, cum BoNNETO affirmamus, ab inuifibilitate ad ab- ſentiam minime concludendum eſle, ſufficit certe, germen modo antea non apparere in ouulo, quam diu an- thera ſpermaticum puluerem vel pel- licula inuolutum, vel eidem exterius adhaerentem tenet, eodem autem dimiſſo, ſtigmatisque apici, aut ſtyli quoque la teribus applicato illud in conſpectum prodire et indies incre- ſcere, vt de ſucceſſiuò ſeminis aug- mento dickuri copiofius deelarabi- mus. Poſterius quod attinet, ſubti- liflima ſcilicet antherae pulueris ef- fluuia Plant ulam ſeminalem excitare et ad incrementum diſponere poſſe, Partim ex af nale ogia, ab animalium foe- 2 cundatione petita, partim ex aliis phaenomenis con cludimus. Ponunt aues et alia animalia foecundata oua; cum vero in his ſpermatis efficacia ad motus excitandos non ſufficiat, ca- lor accedit, qui ſolus omnia reliqua organa in vitam et motum perducit. Infuſoria ſic dicta animalcula, inpri- mis ea, quae ad Chaos rediuiuum Linn. pPertinent, ſi ex humido in ſic- cum transferuntur, vitam prorſus amit- 13 Mitere ell⸗ t longn iotis, igteltinan noGarn teren ſet Potius 9 nthenn cenCum e Urobute 1 lenper o tehecte hece il 1 4 Ccl. mmenta Gi nocae Tumdue tris, fue Uis Pet imuginen Purr, M Un admo n etiam Konn el 4) Conl. Tütione Pge I 89 Dhuw amittere videntur et nunquam ite- a 45. rum euigilarent, nifi, Poſt breuius, Nen ele, aut longius i intert uallum, per fermen- odd ant hnte ationis, vel alium in fluid 10 exortum nn din a. inteſtinum motum excitarentur et en e. nouam quafi vitam acciperent. Prae- emeterin terea ſeminis brimordium a matre ein autem Ppotius, quam patre, ſiue non tam ab i, aut ityli anthera, quam potius ab ouulo dedu- iliddn cendum eſſe, hybridi quoque partus Gies incre. probare videntur, quippe qui fere minis aug. ſemper oriuntur, dum ex alia plan- Ceclarabt. tae ſpecie antherarum puluis alterius net, ſui. ſpeciei piſtillo applicatur, vt inſtitu- lvers th⸗ ta a Cel. KoELREVTERO experi- n excitate menta luculenter docent. Eiusmo- nere pole, di nouae plantae flos ec fruẽtus ple- liumtee. rumque matri ſimiles exiſtunt, et pa- im et di⸗ tris, ſiue plantae, cuius antherae Pul- 16 Ynnnt uis Peregrino ſtigmati applicatus fuir, mimou; imaginem in foliis modo aliisque 5 effenein Partibus animaduertimus«), niſi ma- cnt,c gna admodum pulueris copia, repe- in reiqgu ttita etiam vice, ad alterius Plantae geräet ſtigma delata fuerit; ; tunc enim, vt l inpi⸗ F 5 KoEEL- telhun 4) Conf. inprimis LINNAEI Diſſ. de Gene- iln 8 ratione ambigena, inſeria Amoenit. Vol. VI. m prol s Peg- 1II. mI. V KoELREVTER teſtatur?), hybrida ue planta patri ſimilior euaſit; degene- res etiam eiusmodi plantae, ſi ad pri-· Gherte ſtinum iterum ſtatum redeunt, depo- rinſe nunt alienas paternas plumas et pro- hoe er prium matris habitum retinent. Li- Nls, N cet autem haec magis nobis placeat (iomen hypotheſis, et ſecundum hanc ſubti- Iit⸗ NMe liſſimae foecundantis materiae tranſi- NUytns L tum per ſtylum ad ouula, immo ad 1i tel eadem quoque, ſi plura eorum com- (es Nt muni receptaculo incluſa ſunt, faci· un (. lius intelligere poſſimus, quam ſi no- (MaNd va plantae germina in anthera adſu- und Nec 7 mamus, libere tamen fatemur, ean:. Exlee v. dem quoque fuis difficultatibus pre (derunc mi, praecipue ſi in primam plantulae okiundk ſeminalis, in ouulo praeexiſtentis ori- R ginem inquirere vellemus. Etſi enim ſuminis huius, vel totius ouuli primam ori- Vitturen ginem a medulla et inde nata gem- 0 aute ma) deriuare debemus, ignoramus m, ſu tamen, cur gemma indolem ſuam Clclene, mu⸗- „) Vid. libri citati Erſte Fortſetzung p. 82. 7) Confl c) Gemmae et ſemini eandem originem recle cigenel tribuit MoELLERVS, dum vero ſemen pro n. gemma habuit, maxime errauit. Expoſuit . ne hanc ſuam de ſeminibus theoriam in den Oe- B konom. phyſical. Abhaual. I. Th. p. 95. fenn nd epo. s Pro- gent. i. bis phoen uine ſubti ie tranſi immo ad rum com-. lunt, facl. Dam ſino- lera alſi. nur, ear- eidus pre⸗ Dlmrulne ſtentis orl⸗ Peſ enin ma O. uta genl. oraIS n ſuann MIl ,. e. aineln recte it. 2. bre Nt n in 110 . — — *2 mutet, et cur eadem, ad florem de- lata, ad vegetationem inepta ſit, niſi antherae Pollinis virtutem experiatur et inde foecundetur. Forſan autem hoc neceſſarium non erit, ouulique ortus, vel potius incrementum ſine adiumento ſpermatis explicari pote- rit. Nec deſunt inter recentiores Phyſicos eiusmodi pollinis maſculi- ni contemtores, horumque fere prin- cipes NEEDHAM ect BVFFON exi- ſtunt. Cum vero Ipſi HALLEROA) ebſcura ſint, quae ab his prolata fue- runt, nec haec repetere, nec eam re- cenſere volumus theoriam ‚quam de generatione Propria, et ex ſe iĩpſo qua- li oriunda, C. F. WorppIVSe) finxit; modo moneamus, Cl. hunc Virum ſtaminis ſpermatisque auxiliatricem virtutem non penitus excluſiſſe, mo- do autem affirmaſſe, eius DHentiom in mera ſummi gradus facultate uutriendi conſiſtere, et concebtionem praeter ſuppe- dita- 4) Conf. Phyf. libr. cit. Fect. II. S. 4 4. et de epigeneſi a NEEDRAMO defenſa G. 13. et paſſim. e*) In theoria generationis Hal. 1759. 4. et dein germaniee Berlin 1764 8. Hanc etiam ſoli- de aea III. HALLERVS Libr. citati § 15§. 92 ditationem perfecti nutrimenti ad comh le- zum piſtillum, el pollen Ree ſomen maſeun. 1. inum praeter illud perfoctaum nutrimen- tum ipſum nibil eſſe F). Quae opinio, etſi adſumi non poſſit, maiorem ta- men Pobabilirati ſpeciem habet, quam illa, a BOSSECKIO excogita- ta; puluerem ſcilicet antherarum vel ſuper exhalantium vaſorum ſty- li ſtigmatisque orificia poni, vel ea- dem intrare, aſt modo impedire, quo minus antea excerni conſuetus hu- mor vVIterius exire queat, impeditum autem in itinere per ſtylum humo- rem verſus inferiora regurgitare, et per vaſa lateralia ad ouulum accede- re, vt illud nutriri et augeri inde polſit; hinc impraegnationem et foe- cundationem nullam eſſe, et anthe- rae puluerem eatenus modo concur- rere ſtatuit, quatenus Vlteriorem li- quidi per piſtil lhum excretionem do- net atque prohibeat?). Verum haec et quaecunque forſan alia ſtamini- bus et praecipue antheris conceſſa munera viliora nimis ſunt, quam quae in tanto unque mirifico appa- „ Ta-⸗ ) Diſſ. lat. p. 7 1. . 2£) Vid. Eius diſſ. de Antheris §. 13. p. 48. ) 1 te ne ld Dð t e ienome Perae⸗ l utione, tione ele nenn ktum mun in. Nioge ad gemn a l nigenmun Pinn in Unlte et in 5) eueriun fſoun kun Nue poli Celtid i VeraO Sſere, Nliogue i ) Tübriezn Urom opt inen Mi n Dir LTRI tien ) Deand Al bil P. 359. et. 6 4 40 ANmple. Nen, Mioſeu. S utrimen. 1 Chini, Aorern⸗ en Nhet, . ercogin ſ thernm rum ſty. vel en. en hu. npelit tum im humo- rtgitare, et m accele⸗ geri ince netherkoe⸗ 2, et anthe. o cneu⸗ riremn 1 ten (o· rumm ue Kamini⸗ (0l ncelln t, Oln co a ſr Cire, guo ratu?) admitti poſſint. Puluis an- therae materia quidem eſt mole Par- va, aſt energia certe maxima, et ſi p! häenomena P'attendimus, quae in an- therae euolutione, pollinisque reſo- lutione, ac huius ad ſtigma applica- tione eu eniunt, ſi ſitum et Proportio- nem ſtaminum et ſtylorum, et anthe- rarum in Par naſſia, Ruta, Saxifraga aliisque? admirandam ſane applicatio- nem ad ſtigma berpendimus, ſi/ de- nique mutationes conſi ideramus quae, ſtigmati impoſito puluere, et in ſtig- mate, et in anthera, nec non in ouu- lo eueniunt i), praeſtantiorem longe vſum ſtamina et antherarum praeci- pue pollinem habere debere, certo certius intctligimis; eundemque in veraouuli foecundatione tantum con- ſiſtere, ex caſtratione, copulatione, aliisque in floribus inſtitutis experi- men- 1) Fabricam antherae et contentae materine na- turam optime expoſuit, Nob. pk GLEICHEN in den Mikroſcopiſehen Unterſuchungen Scct. IV. §. 50. ſqq. Eadem repetiit et alia addidit DIETRICH in den Anfangigr ünden der Pfian- zenkennt/ſs & 444 ſqq. i) De quibus omnibus legi meretur WAHLBO MII Diff. cit. in LINNAEI Amoenit. Vol. I P. 359. quae etiam repetiit DIETREFCE libr. cit. H. 460. et 463. 94 mentis certiſſime cognoſcimus. Non- ne autem gemmae, tubera et bulbi nouas praehent plantas, ramulique ſe- Parati et in partes diſſecti in totidem excreſcunt ſtirpes, quot fruſta fue- runt? Nonne et harum, ex ramu- lis enatarum arborum multiplicatio per ramulos fere in infinitum, ſine antherae concurſu et absque foecun- datione, continuari poteſt? Luben- ter haec omnia concedimus, eiusmo- di autem multiplicatio non pro vera propagatione, nouaeque plantae ex- ortu, ſed pro ſola extenſione et con- tinuatione ſubſtantiae medullaris e) haberi debet; hinc ramuli ex Salice mare deſumti non mutantur in Sali- ces feminas, ſed ex illis factae arbo- res nonnifſi maſculos iterum flores ferre poterunt; ſic plantae, quae her- maphroditos flores poſſident, in mul- tiplicatione nunquam mares vel fe- minas exhibebunt, et licet vltimum quoque valeat de ſeminibus, quae her- maphroditos flores ſequuntur, de re- lati- ) Virtutem medullae diuiſibilem et multipliea- bilem egreégie demonſtrauit III. LINNAEVS in Difl. de Prolepſi plantarum Atnoenit. Vol. VI. p. 325. Muis ett, 6 bs eiil le, Nunc in Pbuntam ma ko⸗ et Papau. bend et) fonibustt Niäum leg eXlurg fi imm lenper f Eybricae Ukiti poch ucnlente prohe Priorenm lis anin olins m. et Actioni Pole d hun 60 kenineior lolane Permate. modo, i⸗ et bulbi wlignete⸗ totidem kultta fae. EN tad. ltiplierio ttum, in le ſoecun. Loben. eivemo⸗ 1pro vern lantae ex⸗ ne et con. Hullaris) en Kalice ur in dali⸗ Oane ardo⸗ rudn Kores . glueher r in mu Pltimmurn guueher. Ut, de le⸗ lat⸗ et culigii . Liet, in Min XI — Nrr 9 5 latiuis tamen plantis affirmari non poteſt; cum cognitum ſit, ex ſemi- nibus eiusdem matris filios filiasque enaſci, ſiue ſemina ex dioeciis nata nunc in maſculam, nunc femineam plantam excreſcere. Sic etiam ſemi- na a floribus plenis, e. gr. Diantho et Papauere, deſuimpta plantas prae- bent, et plenis iterum, et ſimplicibus floribus ornatas, vti e contrario a ſim- plicium ſeminibus pleni quoque flo- res exiurgunt; ramulus autem Dian- thi immutatus perſiſtit et eosdem ſemper flores exhibebit. Praeterea hybridae plantae nonniſi ex ſemine oriri poſſunt. Ex quibus omnibus luculenter apparet, multiplicationem et propagationem inter ſe differre et priorem in plantis aeque ac nonnul- lis animalculis ſine foecundatione, ſolius medullae, in perpetuo vigore et actione conſtitutae, virtute fieri poſſe, ad poſteriorem vero, tanquam nouam generationem, maſculini et feminei organi reciprocam actionem abſolute requiri, et hinc ouulum a ſpermate, quocunque demum fiet modo, impraegnari debere. §. III. 96 ——— §. III. Foecundatione peracka, plantula- que ſeminali ad incrementum par- tim ſui ipfius, Part rtim adhaerentis co- tyledonis, capiendum diſpoſita, nu- tritioni ilerniens apparatus Pporro requiritur. Adfuit ille antea qui- dem, nunc vero euidentius animad- vertitur. In viuiparis ouulum, ad vterum delatum, per breuiſſimum temporis patium libere in eodem fluctuat, villis poſtea, ex ſuperficie eius emiſſis, vtero accreſcit, qui ne- Xus inter vterum et foetum per ipſius ouuli ambitum, in placentam muta- tum, producitur, et per funiculum vmbilicalem, eo iam tempore prae- ſentem, continuatur. Rece ptaeulum, quod cum vtero comparari poſſet, in vegetabilibus, vel prorſus non, vel aliter longe conſtitutum adeſt, ouu- lumque nec nouum intrat domici- lium, nec nouam cohacſionetn acci- Dit, potius in quo loco ante e foecun- dationem haeſit, in eodem poſt ean- dem quoque Perſiſtit, priſtinumque nexum conſtanter retinet; nihilomi- nus tamen 2 diuerſarum partium ne- XUIS OUI in, piculusn incubetio ſagethbi. Tinng ad aerüte et ex cod ttitium 1 s vere une ſen LVoWI ris don oce Imi vor⸗ Culiſumt Licgde r. Mum con s; gui s ſt 9) Condl ) Vd. Dlontole. rentis o. oſtn, . s porrd⸗ nten o. 6 animmadh Ulum, a iſſimum in eodem lupercie t gli ne. Peripiins Un Mutr. Umicolumm. pore re⸗ Dmollun, ri pohe n lel lel, Cul omicl. ein accr ſoecun vot eal- inumdbe gihnonr. Ttlont N. * 97 xus adſumi, et vna pars, cui ouulum adhaeret, thalamus a botanicis ap- pellata, vterus, minus apte placenta, altera autem, quae nexum conſtituit, funiculus appellari poſſet. Et ſic cum vegetabilibus conuenirent animalia, viuipara praecipue, etiam ſuo modo ouipara, quippe et in horum ouis fu- niculus vmbilicalis, primis ſtatim poſt incubationem diebus, videri poteſt). Vegetabilium itaque ouula, vt et ſe- mina, ad maturitatem vsque immo- ta perſiſtunt, thalamoque adhaerent, et ex eodem, mediante funiculo, nu- tritium ſuccum accipiunt. Thala- mus vero, per quem eam partem, quae ſemina recipit et ſuſtinet, cum LvDWIGIO) ſubintelligimus, va- riis quidem modis diſcrepat, Com- mogde tamen duplici ratione conſide- 1 rari poteſt. Vel enim ipſa pedun- culi ſummitas, ſpongioſa magis, ma- gisque vt plurimum expanſa, thala- mum conſtituit, vt in gymnoſper- mis; qui, cum ipſe apertus et pla- nus ſit, ab vtero differre videtur; vel ¹4) Conf. III. HarLERI Phyfſiol. Sect. III. § 15. m) Vid. Inſtit. cit. §. 52 1. ſqq. ( 98⁸ 2ònð vel ſingulare receptaculum, a LIN- NAEO pericarpium dictum, ſeſe offert, quod, quia ſeminibus grauidum eſt, vterum vere refert. In hac autem vteri ſpecie ſemina varium ſitum et nexum habent. Nunc enim in me- dio pericarpii adparet ſingulare fun- goſum corpus, a reliquo ambitu li- berum, vt in Datura et Nicotiana; nunc lamina vna, aut plures locula- menta conſtituunt et tunc ſemina frequenter mediae parti, non parie- ti adhaerent, vt in ſiliquoſis; nunc vero internae fructus ſuperficiei, vt in Papauere; nunc valuarum ſutu- ris vt in leguminoſis eadem inſiſtunt, nunc in carnoſa et ſucculenta bacca- rum pulpa nidulare videntur, et quae aliae ſunt differentige. Quaecunque autem ſit thalami conſtitutio, eun- dem tamen vbique vſum habebit, ſcilicet, vt ſuccos vel ipſe praeparet, vel alibi praeparatos accipiat, et per funiculum ad ſemen dimittat. Nu- tritium ſuccum plerumque in aliis partibus praeparari, antequam ad ſe- men deueniat, multa ſunt, quae pro- bant. In hunc certe finem calix quo- que, inprimis vbi ſemina nuda ſunt, in “ ereleite Eehit Cun Chyna ſeſolet Ver Me Venitur ſcvo peen e Poni clet ſcea Guncolo fuctus al tholam gie in D GIVS*). inochoct Cumdqus Panure, llli in hi Com pul eiſit. P edu Au comm Uütrimment ¹) Wid.n *) Conk. 1e rolui 1LN. loffer, tun elk Wtem ltann er min me. Clare fan. Ubitu iootian; 5 locula. ſemina n palie. g nune 1 umn futn. inlitant, Nrn bacor rer o Gecungue Uo, ell. hubebi, ueharet er hel t. Nr. gwae he⸗ ciN. . udr k u rnrrn * 99 in vegeto et ſucculento ſtatu perfſiſtit, immo aliquando ſimul cum ſemine increſcit et ſucculentioreuadit. Con- venit cum hoc praeparationis orga- no pericarpium ſiccum, cuius paren- chyma co mollius et ſucculentius eſ- ſe ſolet, quo minora ſunt ſemina, his vero magis auétis, aridum illud in- venitur. Si in eiusmodi pericarpio ſicco peculiaris thalamus adeſt, non ex proximo loco, qui pedunculus eſſet, ſuccum ille haurit, ſed ex pe- dunculo ad valvas, ſiue externum fructus ambitum, et ex hoc tandem ad thalamum ducitur, vti illud egre- gie in Datura declarauit LVDWI- 6GIVS*). Pulpoſa etiam baccarum inuolucra propter ſemina adeſſe, ſuc- cumque pro eorum incremento prae- parare, probabiliter concludimus, etſi in his ſemina ſaepe perfecta ſint, dum pulpa parcior adhuc et durior exiſtit. Praeterea etiam ſemina cum ipſa pedunculi medulla certo reſpe- Rtu communicant, et ab hac quoque nutrimentum accipiunt“). Praepa- G 2 ra- 2) Vid. Inſtit. cit. §. 528. °) Conf. ScnMIDELII Epiſtola, qua declsra- re voluit, medullam a radice ad florem vsque ipſum- 100 * * ratum hunc, et in diuerſis plantis di- lte verſimode mixtum?) ſuccum per va- l un ſa peculiaria, ceu vmbilicalia, ad ipſum ſriee⸗ ſemen alate . . =S . wodi in ipſumque ſemen continuari et pro huius nu- cuislbe tritione impendi; annexa eſt eadem Bvyn- MANNI Viſſ. de Geraniis. ſiituungn p) Multum differre ſuccos, quos diuerſarum Procie, plantarum ſemina accipiunt, et continent, eo- Vigems rum virtus, ſapor, odor et alia luculenter do- Mevins cent; hanc vero diuerſam mixtionem er qua- Felll, litatem, quam in maturo ſemine deprehendi- Gumn In? mus, in ipſo affluente fucco iam adfuiſſe, nec (Ous, d nouam eius in ſemine praeparationem ſucce- Regre . dere, vt Cel. PARSONS affirmat, dubium Propruunn admodum nobis videtur, In germine ſemi- 1e, conel nis admittit Cl. Vir exiguam copiam innata- in tetrage rum ſuccorum, qui in ſuis vaſculis reconditi ſimiles eſſent illis, quos et chyma ſemi- gems llis, parenchyma ſemi nis continet, et ipſa planta adulta in magna Gue co copia exhibet, et dum germen creſcit, vaſcula illa Palaro initio ex parenchymate, dein ex terra eos tan- . 1 tum ſuccos attrahere contendit, qvi ſuccis, 1 nli quos ſingula iam continent, eſſent congene- Hie al. res, repudiatis ceteris. Hanc ſententiam con- tone 4 firmare voluit exemplo ſeminis Angelicae, Cardamomi et fic dictorum granorum Para- diſi. In ſeminis Angelicae ſuperficie, detra- a „ Goa eius tunica, per microſeopium vidit ſtria- ſ8 tim diſpoſitum gummi aromaticum, odore 30 ſuccini, vnde peculiaris huius plantae odor PAd et ſp. Vid. Eius Philoſophical Obſervations Nl Cap. 4. p. 139 ſq. Eandem theoriam adſum- iee ſit ELLERVS in Obſeruat. de vegetatione Semi- anel num, quae Mem. de l'Acad. Roy. de Berlin engn 1752. inſertae ſunt, nec non GLEPDITSCHIVS8 iaic in liden luntis g. Imperva. ulipfum lemen ro huidr gu. eldem Byn. 0s diuerſarunn Conkinent eo⸗ lueblenter do⸗ lonem er gur. deprehengi. mn Wktiſe nee Nlionemn lucee⸗ mmut, dubjum ermine ſemni. pium innate culis teronditi enchyinn ſeni⸗ loltw in mngne teſetgoloviailtn Erta eod bun⸗ hlie, gui hueß Alleut congene⸗ Autentium . i Angelaue, morum bPord- erbeien deite⸗ n vicit Krin tieum, dore lantae oddt Obſernatnn eorinch lſn SSS Crde Petiin 58 IICHI 1LB ſemen moueri, et accurata inſpectio et alia docent. Rara ſunt exempla ſeminum, quae funiculum nudum quaſi et euidentem poſſident. Eius- modi in Magnolia cernimus, et ex cuiuslibet ſquamae, quae conum con. ſtituunt, interſtitio filum ſatis longum prodire, ſemenque ab hoc pendere videmus; hinc ſimile, licet multo breuius, immo vix oculis diſcernen- dum in aliis ſimilibus fructibus, ſiue conis, adeſſe, et quodlibet ſemen per proprium funiculum in axi adhaere- re, concludimus. Semina nuda, vt in tetragymnoſpermis praecipue vi- demus, latiori baſi inſident, proximo- que contactu cum pedunculo, ſiue thalamo cohaerent, immo eidem qua- — ſi immerguntur; adſunt tamen et hic vaſa vmbilicalia, vt ex obſerua- tione, a Cel. SCHMIDELIO in Side- J G 3 riti- in der Forſtwiſſenſchaft I. Th. G. 260, p. 170 et H. 386. p. 278. ſq. Verum et innatus ille proprius ſuccus gratis hic aſſumitur, et diffe- rentia particularum, quae in multorum ſemi- num cortice ſine inuolucro et cotyledone eui- denter deprehenditur, huic theoriae repugnat; denique etiam exiſtunt plantge, quarum ſemi- na mixtione et virtute a reliquis partibus euidenter diſerepant. 102 * * ritide montana inſtituta, luculenter cognoſcere poſſumus. Ex thalamo enim quatuor fibras ſiue tubulos pul- lulare vidit, eosdemque funiculorum vmbilicalium munere perfungi aſſe- rit 42). Nonne idem mechaniſmus in omnibus eiusmodi ſeminibus nudis admittendus*)? Quae compoſitos flo- res ſequuntur et thalamum commu- nem occupant, ſimilem omnino ne- xum habebunt. Sic porro ScHMIDE- LIvs in Helleboro nigro medullam non ſolum receptaculum ſeminum oc- cupare, ſed vsque ad germinis cuius- que interiora ſeſe inſinuare, eademque ſingula ex funiculo vmbilicali medul- loſo pendere, tradidit. In Pyro vaſa, quae pedunculum conſtituunt, vario modo per omnem frùctus ambitum diſtribui, maceratio docet, ſi vero cura- tius attendimus et horizontali ſectione fructum diuidimus, decem diſtingui- mus 4) Conf. Epiſt. cit. *) Semina plantarum nuda, quis proximo con- taetu placentis ſuis tenaciter immecis ſunt, vt niſi maturg non excidunt, funiculo inſtru- cta eſfe dubitauit quidem HEBENSTREITIVS, addidit vero: His ſine dubio breu'ſſima ſunt vaſa vmbilicalia, licet funieulum ipfis largiri ue- queas. vid. Pr. de Foctu vegetabili p. 10. teli Aeino biunt eendun docun et polte re non!; ſum Ult Gen nul ſel Mer⸗ ſeriorern ſettor et Deocitun nexu no Nuinhis Gitit no 1) ne gvi uni AVe/ Mſeulx Nrtie Mn Ctſttn Genta lI i ltem ntor liar Ppilt Uehlenter thalamo bulo pul. nonhorun Chunilinns nibusnnde polttosk⸗ ncommu. mnino ne. NCHbIr. Medhullam mminumoc- inis chius. eicemque i medel. byrovaln Wbot, Var 1s umbirunn ſveroculd- liEeckone lingui nos Nrorind col⸗ nech⸗ ſunt, mieolo intn⸗ gEkiKelli, Preuiſin et n bll . . 103 mus reliquis paulo maiora, quae ſer- pentino tractu inuolucra ſeminum ambiunt, et primo tempore ad florem aſcendunt, eiusque partibus ſuccos adducunt; finita autem floreſcentia, et poſtquam ſuccus amplius aſcende- re non poteſt, idem, praeciſa ad aſcen- ſum vlteriorem via, humor per ea- dem vaſa, vel eorum modo truncos, vel laterales ramos, ad ſeminum in- feriorem et anguſtiorem apicem trans- fertur et in ipſius incrementum im- penditur-). Ex quo etiam vaſorum nexu non obſcure intelligimus, ſemi- na in his fruétibus, loculamentis prae- ditis, non ab ambiente pulpa nutri- 3 men- ) Conf. pvu HAMEL Naturgeſchichte der Bäu- me I. Th. p. 241. ct LEEVWENHOECKIVS, qui ita ſeripſir: Cum Pyrum maturuit, videmus petiolum, ſi a Pyro avellatur, qua parte Pyro infixus aute fuerat, in complures partes diſpeſci, vnde non abſurde colligimus, ex qualibet dictarum partium vaſculum capacius procedere et ſ. p. et pergit: Ex hiſce vaſculis quaquaverſum per pyrum com- plures enaſeuntur ramuli, magnituninem pyri conſtituentes. Quae tamen vaſcula, priucipalius dicuta ſunt productioni capſulae ſemen conrinentis. In iſtis ergo capſulis procreantur ſemina, cuilibet autem ſemini nutrimentum aduehitur per tenuem contortumque funiculum, cui ſemen illud, onni alias adhaeſione libernm, kErmiter adhaeret. Vid. Ppilſt. cit. p. 17. 0% mentum accipere, ſed proprios po- tius adeſſe funiculos, qui illud aliun- de adducunt; id quod etiam exinde eluceſcit, quia in multis fructibus Dulpa denſa et parca eo tempore ad- eſt, quando femina increſcunt, his vero ad perfectionem perductis, ea- dem magis pertficitur et augetur. Neque in his ſolummodo fructibus, quorum ſemina matura cartilagineos loculos facile relinquunt, et nuda ex- eunt, vinculum eiusmodi ſubtile de- prehendimus, ſed etiam in drupis, vt Perſica et Pruno, vbi oſſea illa, inter ſemen et pulpam poſita, capſa arctiorem cum ſemine nexum habet, et in nonnullis, vt Iuglande, ſepara- ri nunquam debet, ſemen non nuci adhaeret, ſed in eadem libere latet, modo per funiculum, qui a nucis Parte laterali intrat, in qua plerum- que ſulcum diſtinétum videmus, et in quo loco nux etiam facile aperiri poteſt, nexum ſuum habet«). In baccis etiam, quae in loculamenta non diuiduntur, ſed in ipſa pulpa nidulantia et diſperſa ſemina pofſſi- dent, vt in Vite et Groſſularia, im- media- *⁵) Conf. pu HAME Hibr. cit. I. Th. p. 142. 1. geline riventun Mtius et ſamiga, iinoul phelegi cos torla ſemioibu lere cie⸗ Winibs Cnolcime ele dn aAdhuc ſenn il minalen ſenper Iülumant ) ln Vu lan hi i ob⸗ 5,9) conirn carnot ige an Drios d. ud Aliun. n exin exinde Troctibus Inpore ad. ſonnt U rdu A⸗ augenn, Ir nnctibi⸗ rtile gineos † dun 8 . in n ſin, cpfin Gl haben, ge, ſeparr. on uci bere lnen i1 Mes 4 Plen UM- lemdd, t ſe aper! iri 11). In hmeſ Uina holr Nellt ————————2 105 mediate ex carne ſucculenta nu- trimentum ſemina non ſugunt; tot potius et hic adſunt funiculi,*) quot ſemina, et quilibet per pulpam tran- ſic, ſemi nisque nexum cum thalamo, vel pedunculo fructus conſtituit. Recte igitur a botanicis locus ille, quo funiculus et ſemen connectitur, diſtingui et peculiari nomine Hilum appella mri ſolet, aptius tamen vmbili- cus forſan dici poſſet; eſt enim in ſeminibus, vt in foetu⸗ animali, ex- terne cicatrix, a ſeparatione funiculi reſtcine et hunc locum in multis ſe- minibus perfectis, vt Cardioſpermo, S. aphylaea, Phaſeolo, euidenter co- gnoſcimus, hinc et in omnibus ad- eſſe concludimus, immo ex eo clarius adhuc intelligimus, quia vmbilicus, ſeu hilum ad ipſam Pplantulam ſe⸗ minalem nos ducit eademque illum ſemper locum occupat, vbi externe hilum animaduertitur. Mediante igi- G S tur *) In Vuse criſpae bacca ſingulum ſemen pecu- liari ligamento ſiue funiculo foueri et nutri- ri obſeruauit LEEVWENHOECE Epiſt. cit. pP- 93. HEBENSTREITIV6 Progr. cit. p. I1. contrarium ſtatuit ſeminaque ſuccida frucétus carnofi pulpa enutriri, ex Melonis ac Cucurbi⸗ tae anatome declarare voluit. 106 „*„ — * tur funiculo ſemen, vti foetus ani- malis, nutrimentum accipit et inde increſcit †) Perfectum et maturum ſemen triplici, vt Part. I. pag. 15. no- tauimus, conſtat parte, inuolucro ſci- licet, cotyledone et plantula ſemina- li. Harum omnium ſtatum et con- ditionem diuerſo tempore variam deprehendimus, earumque mutatio- nes ſedulo notare debemus, ſi de ſuc- ceſſiuo ſeminis, omniumque eius par- tium incremento adaequatam noti- tiam nobis comparare volumus. Mu- tationes, quas in incremento ſemen ſubit, omnium optime dudum cogno- uit et expoſuit, ſexus in plantis de- monſtrator, CaMERARIVS; hinc liceat nobis eius obſeruationem primo repetere, eamque dein annotationibus uibusdam illuſtrare. Maiuſeulum, ſcribit: papilionaceum florem, nondum van- †) Eandem comparationem inſtituit LEEVWEN- HOECKIVS, ſcripſirque: Quemadmodum anima- lia in matrice ſaltem vnum habeant ligamentum, ex multis vaſibus conſiſtens, quibhus mediantibus animal nutritur, ſic quoque ſemina ete, at aliquaæ ſemina breuiſſimum habent ligamentum, alia rur- ſus longum. Delineauit quoque ligamentum in ſemine Fraxini et nuce Auellana. Vid. Epiſtol. Anatomiae annex. p. 68. ſq. ——— ,inent⸗ mutiy f⸗ I. N. Hohneſe ſee, men Fehte Orine i eeri, Noumi. ſuſe Conm Ilenir inn uun Ver je apthe fiiſent i ſun in ei lubfe li Prind ſue gl nonj, i Aſnilu ljet,; 0 ſllu , ni et/ ſe et paa lum eauun euir). bus ali )Ppit eius ani. det inge müturum Elſ no. Aſerin . UIn er . e Variam mutatio⸗ iige ſue. Leispar. . tdn notl⸗ mus. Mu. no ſemen iImc gn. . lands de 183 hine nemprimo Otationibas Hilum, 1, udu tLNWIN. Mumn anind⸗ gunentun . mnetiantiu ec. ar li,il n, Aln i⸗ naunelun elam 0 —— 107 panſum, examinandum ſumſi, in ſiliquae rudimentum, qualenam tunc temporis ſit, remotis petalis ſtaminiburque, inquiſitu- nuy t Ybi ſane per tenellae ſiliculae, ſo- li obuenſae, clarius per microſcopium vi- Jae, membranulam notare licuit tranipa- renter virider exiguas veſiculos, ſuo iam ordine ad mediam coſtam, ſiue ſuturamn, locatas, quas exr continnata ſeguentium dierum in pluribus obſeruatione non aliud JFuiſſe comperi, guam externum futuri ſe- menis inuoluerum ſeu corticem. Poſt. gquam vero caſßſae ſuo polline apicum, ſi- ve antherarum, capſulae cum petalit Juiſſent delapſae et exporrecia magirs ſili- qua, in cauitate veſicularum, medioque li- quore lIimpido non viſum antea notari primo coepit punctum gquoddam viride ſiue globulus plane exiguus, libere na- tans, in quo nibil adbue organici, vel diſzmilaris agnoſeci a me quidem po- terat, at ſub vlteriori ineremento bina folia diſtingui, liguorem ſenſim ab- Jumi, et tandem perfectam, lobis, germi- ne et radieula ſeminalem plantulam ſo- lam cauum corticis explere, autopſia do- cuit t). Simile ſpectaculum in nuci- bus, allisque fructibus videre poſſu- mus, 1) Epiſtol. cit. p. 89. õ mus, modo attentis oculis eorum mutationem, ab eo momento, quo antherae puluis Piſtillo applicatus fuit, ad certum vsque perfectionis gradum, repetita obſeruatione, con- ſideremus “). QOuulum itaque in princinio transparentem refert ve- ſiculan liquoré tantum repletam, reliquns 'ſeminis Partibus deſtitutam, quippe hae futuro demum tempore in conſpectum prodéunt. Veſi cula haec ipſum eſt proprium ſeminis in- volucrum, et cum illud in perfecto ſemine ex duplici conſtet lamina, ve- ſiculam quoque duplicatam et cum membranis placentae, quae foetum animalem includunt, amnio et cho- rio, conuenire, ideoque et cContentum in veſicula humorem amnios liquo- ri, vel albumini, ac vitelloæ) ſimi- lem u) Conf. pu HAMEL Naturgeſchichte der Büume I. Th. p. 246. et II. Th. p. 3 x) In ſeminibus nudis, multisque aliis, quae capſu- la continentur, vna modo adeſt veſicula, et vnus quoque humor, qui aeque cum vitello, quam albumine comparari, ideoque aptius liquor amnios dici poſſet; In aliis, praoecipue in drupis duas veſiculas obſeruauit Du HAMEL, alteram fcilicet offeam, alteram huius ſuperio- ri parti annexam membranoſam; vtraque ſuum len s in Keire AUlte ſ0ec Geln tno⸗ OGari? ſem li Nlviin rinn ſenunt ſummmma te U egboii Dutrimen Mocdo, N Ales aldr Cun et Dranis, cris ⸗ Prout ſunm e jerlum luet, vi letioren con el Ntame n oi konen 9) de ²) be. 6 corum Ito, uo licatus tetions one, Con. Uadis in reſelt e. Fepletun leſitntum. 1tempore Vebonla leninis in⸗ n perkecto mind ve- n et cum e ſoetomm io er cho⸗ Chettamn lo“) . lemn lelir iuhe gecnhin. lculaeiy uns jiehio, gunm roecipbe n du N, Rwius ken un; Mudn ſaumn . * 109 lem eſſe, contendimus. Non inqui- ramus in huius originem; fſufficit nos ſcire, eundem cum ipſa veſicula ante foecundationem praeexiſtere, eo- dem modo, vt in animalibus ouulum, ouario annexum, albumen, vel ſimi- lem liquorem continet. Cui autem vſui inſeruiet ille? De liquoris amnios vſu in viuiparis diuerſas quidem de- fendunt hypotheſes phyſiologi?), ſumma tamen probabilitate cum III. HALLEROZz) aliisque affirmamus, deglutiri illum a foetu, partemque nutrimenti conſtituere, eodem iterum modo, ac primo incubatus tempore aues albumine nutriuntur; ideoque cum et hic liquor, in ſeminis mem- branis, aeque ac eius oſſeis inuolu- cris contentus, ſenſim imminuatur, prout reliquae partes increſcunt, et tan- ſuum continet liquorem, inter ſe quoque di- verſum; qui in ipſa nuce, ſiue oſſea capſula latet, viſcidus eſt, longe tenuior alter, qui in- teriorem occupat; hanc cum vitello, priorem cum albumine comparauit pu HAMEL, acG vtramque materiam, vt vitellum et aolbumen in ouis, per tenuiſſima vaſcula communica- tionem habere aſſeruit. vid, Libr. eit. I. Th. p. 3. „) De quibus conf. HALLERI Phyſiol. Libr. cit. Sect. III. §. 9. 1ſqꝗ. *) loc. cit. §. 11. 110 aarr X tandem prorſus deficiat, eundem quo- que vſum habere, negandum non erit. Vti vero animalis foetus prae- ter liquorem amnios alio indiget ali- mento, illudque per funiculum acci- pit, ſic quoque primarium nutrimen- tum per funiculum ad ſemen, eius- que inprimis plantulam ſeminalem transfertur, quae, vt ſupra notauimus, eo ſemper loco poſita eſt, vbi hilum, ſiue funiculi finis conſpicitur. IHlud itaqque punctum viride, ſiue illum globulum, in principio plane exi- guum, non libere in liquore amnios natare, vt CAMERARIO viſum fuit, ſed potius cum funiculo nexum ha- bere «), et hoc mediante ex thalamo nutrimentum ſugere, ſtatuendum erit. Et cum plantula, ſeu germen non multum increſcat, et in perfe- Gto etiam ſtatu minimum corpu- ſculum referat, e contrario autem co- tyledon, reſpectu germinis, inſigni- ter augeatur, ſeminisque magnitudi- nem maxima ex parte conſtituat, partem quoque, eamque fere pluri- = mam, 4) Conf. pu HAMEL libr. cit. I. Th. p. 246. qui etiam in Drupis filamentum, nucleum cum veſicùla connectens, vidit. n zneo, Aifin ninis Puotule at, ead Goarmn 1 ſoge to wilat Puius 1e coo et mn Centnegt in Hon o ſuoe tein ſtat Acol Gve har Dtriti Centa tem P. ne co lencien igleer, ncren Ipencdi 3) Mun 6)liun Liug lem quo. um non ls Prit. gligrtl. Mum aer. Nürimen- men, eins⸗ emmingen OtaAüIIIIS, bihilum, Ur. Illac fine illum Dune exi. re Amnios lun fuit, exum her Xthaluuno Arnendunn el gelnen in ſerte. n (MV. Ctemn c. inlgi⸗ Coiudt Uſticnar, re phurr. WMaln, II. ℳ , Nuteua 1 “ III mam, per funiculum allati nutrimen- ti in cotyledonis incrementum impen- di, affirmamus, licet in germinatione ſeminis materia cotyledonis in ipſius plantulae ſeminalis commodum ce- dat, eademque primis diebus, ante- quam radicula ſua humores ex ter- ra ſugere poteſt, ſolo hoc nutrimen- to viuat et expandatur; alius enim huius rei ſtatus eſt in ſemine perfe- cto et maturo, in quo cotyledon pla- centae quaſi munus praeſtat, foetum?) in ſinu ſuo fouet, eidemque colle- Rtos ſuccos tradit, in imperfecto au- tem ſtatu foetus ſuperfluos ſuccos ad cotyledonem mittit. In hoc quo- que ſtatu ſecundinarum membranae nutritium liquorem continent, pla- centa ipſa non apparente, in illo au- tem placenta ſucculenta, quo nomi- ne cotyledonem inſignimus, adeſt, deficiente membranarum, quae et ipſae exſiccantur, fluido. Hoc ipſum in incrementum plantulae ſeminalis impendi, antea quidem aſfumſimus, aſt *) Plantuls ſeminalis ab aliis quoque germen, spius a MALEIGRIO foetus nominatur, vid. Eius operum edit. L. Bat. 1687. p. 91. et alibi. 112 aſt forſan non omne hac ratione con- ſumi, ſed aliqua eius etiam portio in augmentum cotyledonis conuer- ti, tanto magis probabile videtur, quoniam haec pars in principio ad- modum parua, in perfecto autem ſtatu germine multoties maior exiſtit, et hinc copioſius nutrimentum requi- rit«). Modus, quo cotyledon et foe- tus ambientem, et veſicula incluſum ſuccum recipiant et inde ambo au- geantur, vix determinari quidem, pro- babili tamen ratione concludi pote- rit, eundem a poris abſorberi et in- de ad vaſa harum partium deferri. Incremento ſeminis generatiimn expo- ſito, nunc ad ſpecialem diſquiſitionem et variorum ſeminum et diuerſorum receptaculorum, quibus eadem non tantum continentur, ſed forſan quo- que in incremento mutantur, pro- grediendum eſſet. Verum hac in re *) De incremento harum in Drupis praecipue egit et nobiſcum forſan conſentit Du HA- MEL libr. cit. I. Ih. p. 146. et licet hoc lo- co mentem ſuam non ſatis clare expreſſerit, ex alio tamen, ſeil. I. Th. p. 3. cognoſcimus, Eum vitello ſimilem liquorem, in veſicula contentum, et accedente ex oſſea capſa albu- mine, audum, vel reſtitutum, pro materia ſe- minis nutritia aſſumſiſſe. keotun⸗ pbe hanc Fent, ex holit, lit 4), COlN Aleoue colten⸗ Nite fe Ten nili 6s, wecdt eo, inlet Othnern! Gdi ad de Pre comimo Dururi Ciuertor lmpi⸗ erl ſoe 1 guibuse Uis exclt 4) In An ſeminn 10. E fione con. n portio 68 Conuer. e Nletr, ctbid ad eo enen nioreriti, ntumrece- elon et toe⸗ ineluſum amdo al. viden pro⸗ Ncluct pore. rberi et in. Im Leterri. fatiin enpo⸗ Cvittionenn Giuerſorum eadenn hon Hriin ntor, . m Nuc I le Pr mteiſß gut Db nN leet boe d . eupreleit eſſeuls jn veltel ; br.⸗ , Naterl N. o D 4 * 113 re otium nobis fecit MALPIGH v quippe qui multa admodum zuae ad hanc tractationem adhuc pecka⸗ rent, exacte obſeruauit, dilucide ex- Rirun et cgregic iconibus illuſtra- adeoque ad ſeminum retanu⸗ 1 conſiderationem accedamus rum §. IV. Rite foecundatum et nutritum ſ. men, niſi ab externis internisque c . ſis, vredine, rore melleo et jna ceo, inſectis et ſ. p. vitium conerahat, omnem in ſe continebit apparaturii, qui ad vegetationem nouam nor e⸗ que plantae ortum requiritur hinc commode cum animalium ouis coin⸗ parari. poterit. Differunt quid n diuerforum animalium oôua, et n ſolum viuiparorum et ouiparorumdi- verſas ſpecies conſtituunt, ſed etia . a quibusdam ouiparis, Piſcibus et aliis excluſa a communi Tonſtitutio ne to. Edit. cit. P. 71 et 77 H ne recedunt et peculiarem mecha- niſmum conſtituunt, attamen haec omnia in eſſentialibus aeque conue- niunt, vti vegetabilium ſemina; et ad haec inprimis attendere debemus, ſi ſecundum vetus EMPEDOCLIS e) multorumque recentiorumf) dogma ſemina plantarum oua, ab iisdem de- cidua eſſe, aſſumere volumus; eſſen- tia enim oui in foetus rudimento con- ſiſtit, reliqua tantum ſunt adminicula. Prius autem ſeminibus ineſſe, ſiue in maturo, ſiue immaturo ſtatu conſide- rentur, quis negabit, ſi ea perpendit, quae hactenus a nobis dicta fuerunt; Immo e) Apud TazoräkRASTVM Hiſt. Plant. L. I. c. 7. F) Quorum tres modo nominemus. Omne vi- vum ex ouo, duce HARVAEO, ſtatuit, et per conſequens etiam vegetabilia, quorum ſemi- na oua ſunt, defendit III. LiNNAEVs in Philoſ. Bot. p. 88. Conf. etiam Ervs Diſſ. de Spon- ſalibus plantar. in Amoenit. Vol. I. p. 344. et de Muſcorum Seminibus Vol. II. p. 297. Amplam, aſt forian non vbique adaequatam, comparationem inter ſemen et ouum inſtituit HEEENSTREITIVS in Progr. de Foetu vegeta- bili p. 7; magis conuenientem dedit BoN- NNETVS in den Betrachtungen der Natur edit. IV. Tom II. p. 62. ſq. Conf. etiam MALPIG- HII Anst. plant, p. 93. AGRICOLAE vniuer- Jal. Vermehrung p.6. et pu HAMEL Naturgeſchich- te der Baume, I. Th. p. 253. II. Th. p. 3. . mN ey m e⸗ is part ſebu Anümal gue U ſetnina tura o ſyohen Oin ſep Dullmmg Litur. r. taliuinte Niſt ace eNcloton Ge Kte Nochinr; tonn K demqu lexire Wolael ) bu n gerunt, eg. do Morſas Wm ey buns a DWR ſtimnit (dium, It ſem meche. en haec (Ohue- nuun; et lchemn DociRe) )opne iöcem de⸗ ; eſſen. ento con⸗ minicola. ſe ſue in u conſide erpenci, fuerunt; Hmmo aat. L.l. 67. 1. Omne ⸗ Katuit A het vun ſeni in hlit ,Ge on⸗ II. . 2M. daegugtann, un inlbwit geln vegenn⸗ dein bor Nuur edi m Mati oa1 Hitn TN. NX uugitb L kerrerrr * 115 Immo ex his luculenter apparebit, non ſolum ex eſſentialibus, ſed et acceſſo- riis partibus conſtare ſemina, et re- ſpectu earum cum ouo conuenire, ſiue illud ſit ouipari, ſiue viuipari animalis, ea modo limitatione, quod ſemina immatura magis viuipari, ma- tura autém ouipari animalis ouis re- ſpondeant; idque inde etiam patebit, quia vegetabilia omnia ouipara ſunt, nullumque in ipſis viuiparumæ) repe- ritur. Prout autem oua a matre ſepara- ta diu integritatem conſeruant, et non, niſi accedente iuſto caloris gradu, ad excluſionem pulli diſponuntur, teſtae- que attenuantur, vt ab illo perfodi poſſint; ſic etiam ſemina terrae fo- tum atque madorem expectant, eo- demque cortex emollitur, vt radicu- la exire queat; quemadmodum por- ro oua eiusmodi, quod pullo nutrien- 2 do 2) Eas quidem plantas, quae in caule bulbos gerunt, viuiparas oppellauit III. LINNAEVS, e. g. Polygonum viuiparum, quales tamen prorſus non ſunt. Eiusmodi animalia foe- tum excludunt, omni parte perfedum, bul⸗- bus autem perfeciam plantam minime con- ſtituit, ſed eius modo partem, ſiue compen- dium, quod eadem ratione vt gemma, immno vt ſemen, mutationes ſuas ſubire deber. 116 * * do conueniat et ſufficiens ſit, alimen- tum continent; ita idem quoque in ſeminibus obtinet, ea modo cum dif- ferentia, vt oui albumen et vitellum nouam haud deſiderent mutationem, ſemina vero et eorum inprimis coty- ledones inſpiſſatam et fere ſolidam materiam contineant, nouamque pro- pterea ex terra deſiderent, qua illa emolliri et ad plantulam duci poſſit. His igitur rationibus ducti, conſtan- ter affirmamus, in germinatione ſe- minis terram vteri quaſi vices gere- re, cotyledones autem placentae?) ſpeciem conſtituere, et partim ſub tenerrimo proprio inuolucro, quod in emollito ſemine facile a ſubſtantia cotyledonis diſtinguitur, partim ſub communi ſeminis tegumento inſpiſ- ſatum amnios liquorem, ſiue vitel- lum continere, qui, poſtquam mobi- lior eſt factus, per propria vaſcula, et nouum quaſi funiculum vmbilica- lem ad plantulam ſeminalem trans- mitta- k) Cotyledones in vaccis et aliis animalibus re- vera ſunt multiplicatae placentae vterinae foe- tui ſemper adhaerentes, quae humores a ma- trice abſorbent, eumque pro nutritione tenel- li foetus praeparant. nicutul. ( iun ele coln 15 begde tuen adl ſcet lige Vivi⸗ et aliwentu ſtaret ar um allta nis conte Pus lac e Mont cot Vltimume le andlog nunc boſ Wledonid Lerwüne Vids age hincade ſtrum 1 Nunt c Nem an1 Nütriment inent qun ) Idem 4 NR luis liio, Gi⸗ 1 hepe Aimen. Nue in un li. Vnlm tonen, mis. Todun ngvero⸗ Gua ln ci poſtt. ,Cnltan gnone le⸗ ices gere. centie) rtiin ſub 10, Cood ſobltantin mün ſoh entd u ſue el A nobi.· Valeol, trad .. Miten cicnlihust⸗ Kerione ſe umarsl giioeennn mittatur. Poſſet etiam cotyledon cum mamma, eiusque fuccus cum lacte comparari ), et duplex in plan- tis aeque ac animalibus nutrimen- tum adſumi. Quemadmodum fſci- licet liquor amnios et albumen in viui- et ouiparis primum ac tenuius alimentum conſtituunt, ita idem prae- ſtaret partim ex thalamo per funicu- lum allatus, partim in veſicula ſemi- nis contentus humor; neque mi- nus lac et vitellum in animalibus, prout cotyledonis materia in plantis, vltimum et craſſius praeberet. Haec de analogia oui et ſeminis notata nunc ſufficiant, praecipue cum de co- tyledonibus Cap. VI. in qua ſeminis germinationem declarabimus, proli- xius agere, apud nos conſtituerimus; hinc ad ea potius progrediamur, quae ſtatum ſeminis perfectum concer- nunt, eam modo mouentes quaeſtio- nem, an ſemen praeter neceſſarium nutrimentum ea quoque omnia con- tineat, quae ad plantae nouellae con- H 3 ſtitu- i) Idem qnoque fecit DirrRIch lib. cit. H. 525. Et ſatis adaequate de Semine, in terra emol- lito, dicunt agricolae, illud lacteum eſſe. ſiue es lieget in der Milch. 118 * „*„ ſtitutionem requiruntur, vt nimirum inde adpareat, per generationem, ſi- ve vegetationem plantae proprie ni- hil aliud effici, quam vt arctum ex- pandatur, paruum augeatur, et inuo- lutum euoluatur. Affirmarunt hoc multi, et inter alios MALPIGHIVSE) ean- dem theoriam contra TR0IHIVMFET- TVMI) defendere ſtuduit. Sic etiam LINNAEVS aſſeruit 7“); in gquocun- que ſemine foecundato totam contineri plantam, omnibus partibus perfectam, licet non ite ſemper diſtinctas adpa- reant, vt oculis poſſint diſcerni, et pro- vocauit ad ſemen Nympheae, Ne- lumbo dictae, vt et Liriodendri Tu- lipiferi, in quibus folia harum plan- tarum tam perſpicue vidit, vt ex his ſemina dignoſceret. Praeterea etiam LEDERMüLLERR) in Secalis plan- tula ſeminali partes, fructificationi inſer- k) Vid. Eius opera poſthuma Amſtel. 16998. edit. p. 91. ſqq. 7) Conf. Eius liber de ortu et vegetatione plan- rum. Romae 1685. edit. pag. 58. ſqq. m) In Diſſ. de Prolepſi plant. Amoenit. Vol. VI. P. 381. 2) Vid. Eius Phyſikal. microſcopiſche Zergliede- rung des Kornes et' inprimis Tab, II. qune horum partium delineationem fiſtit. 1 Ppaſeoloe Gepeehen Elt, nonl Panken fera non ſemine⸗ ſeghuntn ter contti tori ſtirp Uelo ſtam inſemine ¹) iem mierolen linenuit thirnin en i. Ptle ni. Ann ex. 6 luo. umn hoe Wsl)en⸗ VMELr. Gcetium . Oulluh. Contineri defſeclen, ue olhe. et plo. Ae, Ne. adriT. uun phun⸗ N hs Eren etialn Lilsp⸗ Neton inſer. ſel 100. fone plun⸗ noeni. W he Lagii⸗ c. I u⸗ ſiſtit — 119 inſeruientes, omnes iam perfecte de- lineatas vidit, “) ita, vt antherae cum filamentis ex eius parte ſuperiori ex- orirentur, piſtillum vero in inferiori parte ſedem ſuam haberet et ibidem in innumeras ramificationes diſtri- bueretur. Verum hae obſeruationes nos non mouent, vt hanc hypothe- ſin amplectamur; licet enim plan- tulae ſeminalis plumula in nonnullis ſeminibus, ſi per vnum alterumque diem aqua fuerint mollita, exacte fo- lium plantae repraeſentet, et in Lupini etiam ſemine folium digitatum, ac in Phaſeolo exacte folii cordati figuram deprehendamus, ſimplex tamen hoc eſt, non triphyllum, quale in ipſa planta exiſtit, et in Phoenice dactyli- fera non ſolum primum, quod ex ſemine aſcendit, ſed plura etiam, quae ſequuntur integra ſunt et longe ali- ter conſtituta, quam ea, quae in adul- tiori ſtirpe deprehendimus. Quod vero ſtaminis et piſtilli praeſentiam in ſemine attinet, eam admodum du- ILI 4 biam „) Spicam in ſemine frumentorum latere et microſcopii ope conſpici poſſe, oſſeruit et de- lineauit LxxuwENHOECR Epiſt. phyſiol. p. 224. 120 * biam eſſe, niſi prorſus fictam, vel propterea exiſtimamus, quia, ſi adeſ- ſet iam in ſemine apparatus floris, ille etiam in omnibus, vt in annuis fit, cito euolui ac prodire debeat, aut nunquam poſſet, ſi iunioris plantu- lae caulis ante floris prouentum, ſi- ve natura, ſiue arte, ſiue aliis ex cau- ſis, deſtruitur et ex radice nouus ori- tur. Ex ſemine autem orta Quer- cus per plures annos ſterilis exiſtit, et ramulorum caulisque ipfius ſum- mitatibus laeſis et auulſis, floribus- que in illis praeexiſtentibus fimul ſe- paratis, nihilominus ſuo tempore flo- rebit. Perennes molliores, vt Paeo- nia, Rheum, quotannis perdunt et reſtituunt ſibi caulem et quartus, quintus aut ſextus demum in orcdi- ne natus flores exhibere ſolet. No- tauit quoque LvpwiGivsy) nume- rum caulium et ſic etiam florum a cultura augeri, vel imminui, nec non folia et flores aliis in locis pro- dire, ſi partes ſuperiores abſciſſae, vel aliter in incremento turbatae fue- rint. Idem porro, cum TRIVM- FETTO et aliis, ad metamorphoſes et p) Inſtit. cit. H. 546. et 47. entum Mulla im Pabet; mnatie Venter nuncels Curex nibos ints ſores dlig Criantur, Perorum lesprotet l, Aimen Dujuuilllids. Der & V 4o Paann Nitudine Nrne fall lue et an tiun cap⸗ ni fort Penos ex et in ind 9) Lid, in 0)e PrIr n, Vel i⸗ ſ def. ng foris Lin annuis Schen iut Ors Pantr. tentum ir. Clis e c. noU i. Urta Quer. lis eultit ipſos fan. 6, foribos. us ſimul ſe. empore fo⸗ . Vt baeo- Perdunt et et Gourdos, . n in tkrt . ſalr. M. S7) ue. Horum jinui, nee ſocis Pe.. tbann ke. TNY morpho⸗ t „ — 121 et monſtroſum plantarum habitum eo aptius prouocauit, 2) quo maio- ris ponderis eſſe debet hoc argu- mentum in regno vegetabili, in quo nulla imaginationis ſuſpicio locum habet; multae autem e contrario et manifeſtae cauſae adſunt, cur fre- quenter mutentur, et imminuantur, nunc augeantur vegetabilium partes. Cur ex ſatis ſimplicium florum ſemi- nibus inter plures iterum ſimplices flores aliquando etiam nonnulli pleni oriantur, e contrario autem florum plenorum ſemina ſimplices etiam flo- res proferant, id recte omnino coeli, ſo- li, alimentiue varietati, vel caſui tri- buimus. Valebitne autem hoc ſem- per et vbique? Cur quaedam mo- do plantarum genera et ſpecies ple- nitudinem admittunt? Cur inte- grae familiae et claſſes, vt vmbellife- rae et amentaceae, nunquam hoc vi- tium capiunt? Cur ex diadelphiis vnica forſan Geniſta hiſpanica flores plenos exhibuit? Certe alia quoque et in interno quidem mechaniſmo H S» quae- 7) Ibid. §. 548. ſq. Conf. etiam MALEYIGRIVS in oper, poſthumis p. 92. ſq. dum TRIVM- PETTVM refutare ſtuduit. 122 * * quaerenda erit cauſa; et cum ex KoELREVTERI experimentis abun- de conſtet, hybridas plantas a diuer- ſa ſeminis foecundatione oriri, conce- dendum quoque erit, nouam futu- rae plantae faciem et ſtatum iam in ſemine delineatam eſſe, et praeexi- ſtere. Certius longe de hac re con- vincimur, ſi et nunc, vt ſuperius fe- cimus, ad relatiuas et diphytas praeci- pue plantas attendimus. Egregie de harum vegetatione diſſerit Laudatus CAMERARIVS, hinc audiamus eum: Semina eiusdem plantae, loquitur de Spi- nachia et Lupulo, debite matura et foeeunda eidem ſolo committantur, dubli- cer inde prodire notantur plantae, quibus omnimoda intercedit, ſimilitudo, vique dum ad opus generationiz ſe accingentes, bae nonniſi florem, id eſt, ſtaminum api- ces ferre et ſemine omni in totum care- re, illae autem fruétum ferre, ſed apici- bus omnino deſtitui, conſpiciantur. Quod mirum vtigue et ſq. Pergit deinde: Culturam accuſat Iungius et de Canna- bi ſeribit? quae ſummittitur in ramos, ſemen fert, quae ita colitur, vt abaque ra- mir gracili altitudine oſſurgat, florem fert abeque ſemine; addit vero CAMERA- RIVS: ne i utioren ſeinper en , et Nuncduarn Nenbet, P line Dann Menalci Guode eoin Tyliken 1449. ſet IVx Ulytes v llun ken 14) War P 3) Conk. . 9 1) In li⸗ Frogm annn er entis abun DNlonce. un un. Tum un er peei⸗ lac techn- ſoperins . uus praeci. Ugrepie de it Laudaros lumuseum: niturde Sr⸗ mature et urtur, Ahli ntne, lihin itid), vlle ueingelth/ fumnn Ij⸗ ͤ Arfl 1, ſt tin r. Cuod 1 Ceine: le Conne- in ronh t abtqne 1 firen ,n GAMEN. IG. * 123 RIVS: Meriles ſatiuarum vitium eſſe, aut cultus intermiſſzone degeneraſſe, vul go putantur, verum tanta bic eſt conſtan- tia, adeogue conſpirant in boc forendi modo ſingulae, vt longe aliud ſubeſſe, ne- ceſſo ſit.?*) Sapienter et vere hoc aliud praeſupponit CAMERARIVS. Can- nabis mas parciores ſemper ramos ſpargit, quam femina, et haec ſatu- rate viridem, quaſi nigricantem, illa dilutiorem et quaſi albidum colorem ſemper exhibet, quocunque loco cre- ſcat, et quocunque modo colatur. Nunquam ab hominum arbitrio de- pendet, vt ex huius, aut alius dioe- ciae plantae ſemine mas, aut femi- na enaſcatur. Falſum eſt artificium, quod de diuerſo ſeminis in terra ſitu excogitauit, etexemplo Phoenicis da- Styliferae probare voluit DE VIL.- LA). Falſa eſt ſuſpicio, quam fo- vet IVNGIVSZ), arbores ſcilicet di- Phytas, vno anno florere, altero fru- GRtum ferre, vel vbi aliquot annos flores r) Vid. Epiſt, cit. pag 98. . 5*) Conf. Neuer Schauplatz der Natur II. Band, p. 299. . e*) In Iſagoge phytoſcopiea Part. II. Sect. III. Fragm. 4. c. 4. aſſert. 7. 124 * flores tulerant ſine fructu, deinceps fructus ſine flore ferre. Haec certe res, quae olim a TRAGO“) inter arcana naturae relata fuit, hodie ad- huc tenebris inuoluta eſt, nulloque modo explicanda, niſi, vel totius plan- tae, vel praecipuarum partium ima- ginem, in foecundo ſemine expreſ- ſam, aut modo delineatam aſfuma- mus, licet concedamus, prima haec rudimenta per nutritionem non mo- do extendi, ſed quandoque etiam, ex hac aliisque cauſis, nunquam ta- men in partibus eſſentialibus *), mu- tari poſſeꝙ). Mutationum etiam, quae in plantis, e ſeminibus natis accidere ſolent, primaria ratio in ipſo ſemine quaerenda erit, quatenus il- lud 2) Qui in Hiſtoria ſtirpium Argent. 1552, edit. p. 351. ſcripſit: binae Cannabes ex ſemine procreantur, ſed qua ratione hoc intra terram perficiatur, vt altera ex illis fructifera, altera vero ſterilis ſit, nemo eſt, qui ſeire poſſit, ideoque cum alia multa, tum etiam hoe ipſum naturage eſſe miraculum neceſſe eſt, vt dicamus. *) Hinc ea, quae de transmutatione plantarum nonnulli ſomniarunt, ficdla prorſus eſſe, vere conſtat. „) Conf. Cl. LESMXII Diſſ. de generatione ve- getabilium, Lipſ. 1773. p. 31. d tonit. ſe 1 Hoptin le berl auit 1 IVMELI kepetielt erile in nunſtſun ehtuet hettettion Iinwnupuut 1o plimo MLL. ) t lenper hene Faler helhlus; biucn er dum or naſcitun Vatura m Dore ſeint Cbtllis 2) Wa. ( 20, ed UIV Ge Vid 4 Degent Maxjj ¹) Libr, eincep⸗ dee certe ) inter Modie 1l. uoque Wüsn. Mrhum . nine enprel tuin aflum Drima hae eln non mho- Oqbe etiam, IuGaAN 44: birn) m. umn etiam, inibns nns mntie in i oatenud 1 l wen’ lit iber ei mi He inan lerrinn Aifenn, Aert ilere ſoll m hoe ipſon cele e, N one Punianin rlag ele, ur genemii ſe⸗ 1 * — 12 5 lud bonitate ac praeſtantia differre ſolet. Degenerant quidem aliquan- do optima ſemina et ex robuſtiſſimo poſſe fieri non robuſtum, recte affir- mauit CELSVS, rectius tamen Co- LVMELLA, poſtquam hoc aſſertum repetierat, addit: quod vero protinus exile natum eſt, nunguam robur accipere manifeſtum “). Multa autem ſunt, quae praeter foecundationem, ſeminis perfectionem conſtituunt, augent, imminuunt. Ad ipfas forſan plan- tas primo omnium cum Du HA- MEL «) attendere, ideoque eadem ſemper, ſi fieri poteſt, ex optimis et bene valentibus ſtirpibus eligere de- bemus; cum et hic valeat prouer- bium ex fortibus fortes, aut ſecun- dum Du HAMEL ex gibbo gibbus naſcitur, et in genere verum ſit, de natura matris multum ſaepe partici- pare ſemina. Conſentit, immo et ſubtilius hunc matris et ſeminis con- ſen- z) Vid. CoLVMELLA de Re Ruſt. Libr. II. c. 29. edit. Geſner. p. 428. Ita et VIRGI-⸗ LIVS Georg. I. v. 197. Vidi ego lecta diu et mulio ſpectata labore Degenerare tamen, ni vis humana quotannis Maxima quaeque manu legeret. 6) Libr. von der Holzſaat Cap. VI. art, 3. p. 59. * ſenſum expoſuit Celebris ille Theo- logus et vegetabilium cultor, HEN- NIVS ½⅞, atque praecepit, vnius ſpeciei arbores, quae fructus horraeos fe- runt, ratione incrementi maioris vel minoris, inprimis reſpectu ligni, ob ſie ſehwach oder ſtark in Holz wachſen, bene diſcernendas, earumque ſemi- na non inter ſe mixta, ſed ſeparatim ſerenda eſſe, quoniam ab his enatae ſtirpes prima ſtatim aetate diuerſum quoque incrementum oſtendunt, il- ludque per omnem fere vitam reti- nent, ideoque illae etiam, quae prae- cox ingenium, vel potius incremen- tum habent, ad altiores, bohſtämmige, quae vero lentius increſcunt, ad hu- miliores arbores, Zwerghbäume, ſeli- gi poterunt. Idem quoque in ani- malibus, et ipſo homine non raro ac- cidere, parentumque ſanitatem et morbos, immo etiam, praecipue in quadrupedibus et auibus, magni- tudinem plerumque, haereditario iu- re ad liberos propagari, ſcimus ). Cum *) Conf. Eius Anweiſung zur Baumſchule et quidem edit. III. 1776. praefat. pag. 17. e) Plurs eiusmodi exempla collegit HaALLE- XKVs in Phyſiol. Libr. XXIX. Sect. II. F. 8. (.II- u el Nonſath Mresel geleantut mus, Gekormut morbola rorlus! libs ele, eort ſaantiam 1 ſectione, 4 henlere, Ommnibus, — WMH DVR. R⸗ 0 MR 0 Nocdo c0 lon Hev. hnnsleciei hornens ſe Lnnucrs rel Gnleni Mh rarlen, Imdbe ſemt ſeparutin P his emntae e diuerfum ſtendunt, i e itam Ieti. uue prue⸗ 8inctemen loheümmige, Cnnt d Iu. ume, ⸗ 5 vogde in dN. uU&* itxren et nerpe in 8, Magd ectario i .. N ſcimus“, Cum guunſchil 4 t. Pug⸗ 1 . Ulegit kurt Sechl * 127 Cum vero eiusmodi propagationes non ſint perpetuae, characteres illi ſin- gulares et haereditarii ſucceſſiue etiam deleantur, et, ſi ad vegetabilia reſpi- cimus, frequenter ab externis cauſis deformitas dependeat, et tunc inter morboſam ſtirpem et ſemen nulla prorſus relatio locum habeat, potius ad ſemina ipſa, quam ad plantas, ex quibus nata fuerunt, attendendum eſſe, eorumque bonitatem ac prae- ſtantiam inprimis a maturitate, col- lectione, conſeruatione et aetate de- pendere, exiſtimamus. De quibus omnibus, vt et ſeminis vegetatione Cap. III. et ſequ. agamus. Car. III. DE SEMINVM COLLECTIONE, DVRATIONE, zT CONSER- VATIONE. §. 1. Rie foecundata, bene nutrita, iu- ſto tempore collecta, congruo modo conſeruata, forſan etiam varia ratio- 128 ß ratione praeparata requiruntur ſemi- na, vt in terra germinent, nouam- que plantam exhibeant. Collectio et, quae ab ea praecipue dependet, ſeminum bonitas aeque varia eſt pro diuerſo eorum vſu, vt de fructu alio tempore oſtendimus “). Vt nutri- tioni animalium inſeruiant ſemina, ad eorum inprimis cotyledones atten- dere, et bene nutrita, craſſa, et obe- ſa eligere ſolemus, licet adhuc imma- tura ſint et plantula ſeminali vel im- perfecta, vel plane nulla inſtructa *). Medicus quoque ad huius praeſen- tiam, ſeminumque perfectionem ra- ro, vel nunquam reſpicit; Virtutem enim ſi ex oleo aethereo deſiderat, ſolum modo corticem, et ſi propter pingue et mucilaginoſum iisdem vti- tur, vel eundem, vt de Cydonio et Pſyllio conſtat, vel cotyledones ſolas, vt in Amygdalis, Napo, multisque aliis aeſtimare ſolet. Sic etiam illi, . qui 4) Vid. de Collectione ſimplieium Diſput. po- ſterior p. 21. ſq. b) Nutriunt tamen minus et debilius ea, quae immatura ſunt, vt de Faba, Piſo et aliis conſtat, hinc ſi conſtans alimentum deſideramus, omni ex parte, inprimis ratione cotyledonum per- feda adhibere debemus. lile c net Uitam, ſolent, cem ſp ſobss ſel Rum er Ule, gun Pugneſk Pnnlun o attend Ahuerent minare in ſeere non Mummque Eioschoddi COekur Nichus mollia er do gern Iue, Cen⸗ lobus ſem et le )Unpini ſe lumbhum Vere d dit WV ſuun, gun lou bij Tuntur lemni Ne Noban. henlet, Naruchro Ce krudn do ) Rimi. tint ſemin ellonesatten. et Obe⸗ nbeimme. ninnliwdin. inſruchi!) i⸗ Prueler. eckionem nr. 1 Virtmtem ted Eeidernt erd optet Un icenn e N c Egones l Nnllicgle vetium U, ei umn Dlbun o gebilins el un et Mis en lſlennuce cohlechum Üſeonr H qui de cerealibus ſeminibus vel fari- nam et panem, vel polentam et cere- uiſiam, vel ſpiritum frumenti parare ſolent, plantulam ſeminalem et cor- ticem ſpernunt, aut deſtruunt et ex lobis ſeminalibus ſolis largiorem fru- ctum expectant. Solus agricola, ſiue ille, qui ſemina ſerere et plantas pro- Pagare ſtudet, ad eſſentialem partem, plantulam ſcilicet ſeminalem, prima- rio attendit; quia vero haec ſola, et adhaerentibus partibus priuata, ger- minare inque nouam plantam excre- ſcere non poteſt, integrum, lectiſſi- mumque adhiberi debet ſemen; et eiusmodi eſt maturum, iuſto tempore collectum et apto modo conſeruatum. Scimus quidem ſemina adhuc viridia, mollia et ſic nondum matura aliquan- do germinaſſe; e) concedimus quo- que, cerealia et alia ſemina, licet lobus ſeminalis quodammodo corru- ptus et laeſus fuerit, modo plantula ſemi- c) Fraxini ſemina adhue viridia cum terra paulu- lum humida commiſceuit, endemque ſubſequente Vere optima reperit et feliciter germinaſie vi- dit vu HAMEL. Vid. Eius Libr. von der olz. Jaat, qui tertiam partem conſtituit der Abhaudl. von Baumen, Sträâuchern und Stauden P. 59. 66: 130 * — * ſeminalis integra et illaeſa ſit, ſeri poſſe ac bene vegetare; 9 immo ne- gare nolumus, ſemina germinata ite- rumque ſicca facta, dum modo ger- mina non inſigniter longa fuerint, denuo noua protrudiſſe, vt Cl. Dv. HAMEL vidit; haec vero et eiusmodi alia d) Veteribus hoc iam cognitum fuiſſe, praeter alios, a Doct. Phyſico HoNoR. FAERO diſci- mus, qui ſcribit: Formicae corculum illud Tri- tici rodunt, nec granum germinat; hinc modo illa portio, cui germen ineſt, integra maneat, licet reliquum ſeminis vitiatum ft, ſequitur germina- tio. Vid. Libr. de Plantis p. 17. J. 10. No- tauit quoque Du HAMEE libr. cit. p. 59. ſe ex glandibus Quercus, aquae ſupernatanti- bus et a vermibus tactis, plantas accepiſſe, dum vermes germen nondum deſtruxerint. Eadem eſt ratio, cur ſemina immatura germi- nare poſſint. Plantuls enim ſeminalis, facta foecundatione, non ſolum ſtatim adeſt, ſed et citiſſime incrementum ſuum abſoluit, dum lo- bus ſeminalis e contrario lente inecreſcat, et ſic plantula ſeminalis perfeta in ſemine, ra- tione cotyledonum imperfedlo, adeſſe poſſit. Conf. Spermat. huius Part. II. p. 11I. ſq. et Ham- burg. Magazin, KV. Band. p. 343. „9) Vid. Eius Obſeruationes botanico meteorologi- cae 1746. factae et inſertae Acad. Reg. Pariſ. 1747 no. 19. Notari hoc omnino meretur, licet non, niſi ex neceſfſitate, imitari debeat. OSrgna cerealia, quue germinauerunt, pani etiam coquendo haud apta ſunt, et hinc ani- malibus nutriendis modo inſeruiunt. Eſt vero in eiusmodi ſeminibus, monente Du HA- Alapent ſans gl⸗ etlehn Gt, ſe cuun hae que no (ontrar! Ceſſitate iigue i⸗ Cot 1t. uri Cer ſhima te eligan Ledviriun füritatere Nlenti n cie en ArLlo, ſ Cuob nee ad ſe Utn fuen gge hre fuit, ieum en 5) Kemmne minant, use na rel imm ne⸗ minut lte. mod Eer. ngn kuetint 5 A , N.N beteinsmolli A n fuiſe, getet oR. Piego diſei⸗ Orrulun ilud ri. inat, lite nadtila egf nalen, int autur gernint. 17 H 10. N. br, it. P. 6 ne ſpennuum Nuons ceeſile, Aum Cerukei. a immmnutt gern⸗ in Enionls, ülr kuin el ſede m ollolit Aun ſane MMorſal ,,u lnine ſ. j, Mele olit. Ill Netfun. 1. ſco meleorioh,. cis. Neg Oul mpind⸗ merein imitutt eben, dnuuerunt, i uveen ſant, e N 8 etüim oben⸗ —————— 131 alia partim curioſitatis, partim neceſ- ſitatis gratia inſtituta experimenta ge- neralem theſin non prorſus inuer- tunt, ſed modo limitant; praeterea cum haec ſaepiſſime nos fallant, aliae- que notae ſint obſeruationes, quae contrarium probant, loborumque ne- ceſſitatem in extenſione germinis, hu- iusque integritatem luculenter oſten- dunt, vt ſuo loco, de vegetatione di- Guri, declarabimus, ſemina praeſtan- tiſſima vbique, inprimis pro ſemen- te, eligamus. Ad praeſtantiam ſeminum autem requiritur primo, vt ſint matura. Ma- turitatem eorum colligimus ex conue- nienti magnitudine, forma, ſuperfi- cie aequali, proprio colore, ) et, ſi . I 2 Peri- MELIO, magna diuerſitas; ſi enim germina emiſ- ſa duobus vel tribus pollicibus eſſent longiora, nec ad ſementem, neec ad panis coctionem ido- nea fuerunt. Panis, qui ex farina granorum, quae breuiora habuerunt germina, praepara- tus fuit, boni fuit ſaporis, ſed farinae ſat mo- dicam ea praebuerunt copiam. F) Semina e. gr. Dianthi caryophylli non proger- minant, niſi ſint nigra. Braſſicae illius varietatis, quae Blumenkohl dicitur, ſemina ſaturate bru- na vel rubicunda praeſtantiora ſunt illis, quae „ 132 * pericarpio continentur, vel ex huius mollitie, vt in baccis et pomis, vel plenaria ſiccitate, vt in leguminibus aliisque capſulis; quibus omnibus ſpontaneum ſeminum ſeceſſum me- rito addere debemus. Licet enim ſint fructus, qui nec ipſi ſponte cadunt, nec ſemina dimittunt, et nihilominus egregia ſemina continent, vt Ceraſa, plures tamen alii hunc vel illum ſer- uant morem, vt nunc integri ſece- dant, nunc permanentes, vel ſponte aperiantur, vel facile aperiri poſſint et in vtroque caſu ſemina, vinculis ſuis ſoluta, relinquant. Vinculum, quo ſemen thalamo adhaeret, cum funiculo vmbilicali Capite ſecundo comparauimus, et quam diu per eundem nutritius ſuccus adfertur, tamdiu etiam increſcit et perfſiſtit ſe- men. Cum vero in prima creatione ſingulis rebus certi, a Deo praeſcri- pti, ſint limites, vltra quos ſe exten- dere nequeant, ſemina ctiam, t Oe- dilutiorem colorem poſſident. vid. Neuer Schauplatz der Natur, IV. B. p. 683. In non- nullis color etiam variare ſolet. Papaueris ſom- niferi ſemina, et nigra et alba aeque bona ſunt. Idem valet de Helianthio annuo. ſetcn ſe Hecle pNamo, uret l gnitucin Accedit. culus VI animald Vehenas onen- aſonloron hentium ſeſe contr⸗ clucant. 9 9) Qd hnne dum d Gdednan fuerim uogu lio i euſeccen uud uj ea cif Periannr, leltej oi unartz Eins Pyil um vird⸗ elt. ſemim nutrino terne cr Aer hrins anb, vel Hominihus 8 Ounibos lon e. Aenimdne nte cdund nihilominns Vt Ceraly Aillom ſer. unegi ſee⸗ N hone erini polint n, Vnenlis Vincolum, geret, culil ite ſecundo nn din per l Wlerun ſellli h narne 4, Puelar. etiinn, N ſoe . ni⸗ Nuuet Aa. lonor- 1 5* „ſam⸗ doſevetb i nellebaniid⸗ nuo. * x.„ 133 foetus animalis, per certum, aſt ratio- ne ſpecierum diuerſiſſimum, tempus thalamo, tanquam vteroô, continen- tur et, dum ad ſuam peruenerint ma- gnitudinem, neceſſario excluduntur. Accedit, quod in vegetabilibus funi- culus vmhbilicalis non, vt quidem in animalibus eſſe ſolet, mollis et ſuccis vehendis aptus etiam poſt foetus ex- cluſionem maneat, ille potius, ſiue vaſéulorum, ſuccum nutritium adue- hentium fibrae rigidae tandem fiant, ſeſe contrahant, ſuccisque viam prae- cludant. ₰ Eo etiam in loco, quo L 3 ſemen 2) Ad hanc praecipue cauſam reſpexit PaRSoNsSIVs, dum declarare voluit, cur ſemina creſcere deſinant et decidant, poſtquam matura facta fuerint. vid. Eius libr. cit. p. 97. Aeccedit quoque EschENBACHIVS et nutritionis defectum, quo vaſa, germen et ſemina intercedentia, exſiccentur, aſſumit, ſequentes addens rationes: quod partim humorum copia circa autumnum non ea circulet in plauta, quae vere et aeſtate re- Periatur, partim quod membranae ſemina inuol nentes ſolis ardore ſenſim induratae, non amplins humores nutritioni inſeruientes reeipiaut. Vid. Eius Epiſt. de Phyſiol. ſeminum p. 8. Ve- rum vtraque ratio in genere admitti non pot- eſt. Quis enim neſcit, omni anni tempore ſemina maturitatem ocquirere, hine lentor et nutritionis defectus non ab externa, ſed in- terna cauſa deducendus. 134 ”ùẽ ſemen aut fructus haeret, nullum fu- turo tempore incrementum habet planta;) ipſa enim medulla in ſemi- ne finitur ideoque etiam illud perfſi- ſtere non poteſt. ? Maturum itaque et vegetationi nouae aptum ſemen haud eſt, niſi vel ſponte cadat, vel de petiolo, "ſiue funiculo facilli ime ſepa- rari poſſit. Cum vero immatura etiam ſemina, nuda inprimis, frequenter decidant, et ſic, ut foetus animalis, ab⸗- ortiant, haec ſola nota minime ſuffi. cit, ſed ad reliquas quoque, iam com- memoratas, ſimul reſpiciamus, immo alios et ſpeciales maturitatis characte- res inueſtigemus, neceſſe eſt. Eius- modi, ratione cerea ium ſeminum, alio quidem tempore commemoraui- mus, ½ iuuabit tamen eosdem et hic TéPe- k) Licit eo loco non creſcant plantae partes, reli qua- rum tamen incrementum ad ſeminis perfectio- nem requiritur, hinc plantae vario modo mutila- tae raro matura exhibent, vt de Meliſſa monuit LVEDERS, wer davon Saamen haben will, darf die Pflanze nicht beſchneiden, vid. Eius Küchengar- ren-Briefe. 2. Theil. p. 283. 1) Conf. Spermatol. Veget. Cap. I. p. 14. et Cap. II. p. 99. st 101. et GLEDIT esait Forſtwiſſenſchaft, I. Theil. H. 203. 4. et 7. *) Vid. Progr de optimo Meſſis tempore p. 4. et Neuer Schauplatz der Natur, III. Baud, P. 350. Yunnu lint. getemn e. Drtice! cortle mnetei mollitie comprit tiem l e .u Cum por Hhonte ſe Pontne 1 Maturitat clle inctur Ad mmatun NS. d. Warn we re neep tum ha. temperi⸗ elit, plu Cica colli Cligante Conducit 5 390. I. Ban 5. 352 Wlunmkr. lum habet hinſen. rum imnde Dtumn ſenen Cdat WE ilime ſehr. natrzetiam fegpenter Münnlisdb inime ſunh ne inum conn. mus immo Nschncte- e et. Dicd. n Kminum, Uninemorenr. eogtenerki 1. ne perle⸗ eluu. mion Hetkeclo⸗ onoonll⸗ lelinmond „ . ull, Auf 4 iu Michenger. 1 14 Ci Eirfreiſelſci⸗ ,4 1s tenee 1375 repetere, cum ad aliarum quoque plantarum ſemina commode applicari poſſint. Semen, ex quo maturam ſe- getem cognoſcimus, debet nec ſub cortice lacteam, ſed potius farinoſam materiem continere, nec eam adhuc mollitiem habere, vt digitis facile comprimatur, eiusmodi potius duri- tiem oſtendere, vt dentibus commo- de ac ſine compreſſione diffringatur. Cum porro maturum ſemen a planta ſponte ſecedat, et raro omnia vnius plantae ſemina eodem tempore ad maturitatem perueniant, inſignem fa- cile ia turam patimur, ſi collectionem ad maturitatis terminum protraha- mus. Sunt et aliae cauſae, cur ſum- mam maturitatem ſeminum expecta- re nec poſſimus, nec debeamus. Mul- tum hac in re valet praecipue aeris temperies. Sicca omnino optima erit; pluuia enim vel alio modo ma- dida colligi non debent ſemina, et ſi colligantur, facile vitium contrahunt; conducit quidem certis ſub circum- 14. ſtan- p. 350. Conf. quoque Berliniſche Beyträge, II. Band, p. 39. et Hamb. Magaz. XV. Band, P. 352. — 136 Fwnnunnngnmmrann ſtantiis humida temperies, et plantae, quae ſemina prorſus nuda ferunt, vt ſunt vmbelliferae, mane et veſperi plerumque eradicantur, aut praeſcin- duntur, quia ex rore madorem acci- pPiunt, neque propterea matura ſemi- na facile dimittunt; ſi eiusmodi hu- mectata ſemina ſoli deinde exponun- tur iterumque exſiccantur, optima omnino eſſe poterunt; longe autem alia res eſt, ſi nimiae et diuturnae plu- uiae accedunt, quae agricolam co- gunt, vt ſemina nondum matura col- ligat; fi enim relinquuntur diutius in agro, germina noua in caule emit- tunt et virtutem ſuam prorſus amit- tunt.) Pro diuerſo quoque colligen- di modo tempus variare debet. Alia- rum plantarum ſemina carpuntur ſo- la, 7) Quod quidem damnum auertendi ſingularem methodum docuit DucARNE de BLANGY in me- thode pour recqeillir les grains dans les an- nées pluvieuſes ete. à Paris, 1771. Frumen- ta reiecta in loco ſicco et paulo altiori ſupra terram ea ratione reponenda ſuadet, vt 50 vel 60 manipuli, vno alteri firmiter impoſito, acervum conſtituant ſpieageque omnes centrum oecupent; ſic enim ſpieae, dum maiorem cul- mis molem referunt, centrum ſublimius reddunt, quo plurise commodius deſtillare poſſint. D c Eakter mtudi rinn in emm well ſemimiis lur denn r Kminu lee Abibi lenci teinp Cis inſtitn Mriori, ve⸗ nunc Cebil. ) Noulhmue ns, Nn Dronplt Venjum honte ſe jniuee Hineppen Clunſ; ſ ſe coudun Netis ( ad eſhin Clplumns, Gli edrenn o lord enͤcri er in find ite lIl tplunne. ellnt vt 1 eleri tPenelein. Orenn Kcl⸗ mraſen. bnoci h. exponur- „ Optima ge autem uurme plu. cdan c. Vatura col. tur Ciutins uule emit. Nrlos amnit⸗ lecoliger⸗ Det. Alir. Nuntun 9 Id, uguluen 14Nor in Me. Cons leß oal. . Ptumen Uliori lupte zdet, N 50 nerimſolt, nmes cenurbck aiorenn ul ſoblimiu Gius delölur la, relictis in loco natali caule ac radi- ce, et haec eſſe debent matura; m aliae cum radice euelluntur et ſemina nunc ſtatim in agro, nunc demum in hor- reo ſeparantur, quarum omnium qui- dem meſſis paulo citius inſtituenda eſt; praecipue autem earum, quae ſeminibus adhuc annexis tranſportan- tur, ne in itinere ſecedant et perdan- tur ſemina. Aliae denique plantae falce adhibita ſecantur, et in his me- tendi tempus nunc citius, nunc tar- dius inſtitui debet, prout falce vel maiori, vel minori, fortiori nunc, nunc debiliori impetu culmus ſeca- 1 5 tur. ) Notiſſimum exemplum praebet Feſtuca flui- tans, Schwaden germanice diécta; vid. Neuer SIchauplatz der Natur, VIII. Band, p. 47. Con- ueniunt coniferarum arborum ſemina, quae ſponte codunt, dum coni maoturi, ſquamis a ſe inuicem ſecedentibus, quaſi aperiuntur; Hine aperti ſemper ſunt vacui; aſt ſaepe etiam elauſi; ſi enim aperti fiunt humidi, iterum ſe claudunt, ſquamis denuo inter ſe arétius nexis. Cum itaque harum arborum ſemina cito effugiant, clauſos conos, et ne vacuos ac- cipiamus, illos tantum decerpere debemus, qui extremitatibus ramorum adhaerent; ex quo loco ſcilicet quotannis noui procedunt; antiqui enim profundiora loca occupant; vt in Pino cognoſcimus. Conf. Neuer Schau- Platz, III. Band, p. 12. ſq. 7 tur. 2) Diuerſus denique collectionis eſt terminus, pro ſeminum ipſorum differentia. Quae in leguminibus et ſiliquis continentur ſemina, e. gr. Piſum et Napus, inuolucro firmiter clauſo, eodemque cum ipſo caule ad- huc coniuncto, debent colligi, quod etiam de aliis capſulis, vt Lino, no- tum eſt. Secalis et aliorum frumen- torum meſſem ad perfectam maturi- tatem protrahere, Auenae autem pro- perare ſolent agricolae, exiſtimantes, deficientem maturitatem acquirere ſe- mina, dum reſecti culmi per aliquot dies liberiori et ſicciori aeri adhuc ex- ponuntur. Hoc vero remedii genus fallax eſſe poteſt, et ſi pluuioſa tem- peries accedit, nigredinem facile con- trahunt ſemina et corrumpuntur. Nec tutius videtur illud, quod pro maturitate ſeminum promouenda REICHARTVS Commendauit, et fer- mentationis ope inſtituitur ſequenti modo: Caules cum immaturis capſu- lis ſicca temperie praeſcinduntur, do- mi transportantur et in aceruos repo- nuntur ita, vt capfulae interiorem, extre- 2) vid. Progr. de Meſſis tempore p. 6. ein Nuli lis ſetb elhitar; Nerlls 11 ummque DCeruus, Cles et 6oenNiei elchtioncui un in emd ſto loco co tum eiuinnn wniterint. (Citatoihmm ſeckn beni Vero iulros Tnentauon minaripe aitun. mimbunt, Ulemn Dedl MINUa W Racs, 5 d Gnon G Thenl. 1 ) wid. Nn 5. 67 doleckiong miplorum Minibus et In, e. Ur. d feniter Oenden lgin ud VtLimd w. rum ffumen. Qum maturi . Nmen o exilionote, aAcgbirereſe ſper Ninoe ri adhuc ex. medli genns Huwiolaterr. n fucle co rumpuntun , go vmnuena uuit et el. r EAnedt tisae lonrur, 0. eroostepe⸗ ianeriorenn e⸗ ETLH YE 139 extremitates vero caulis exteriorem eius locum occupent, quo facto acer- uus aſſeribus lapidibusque tegitur ac premitur; poſt aliquot dies et dum aceruus incaleſcit, ac foetorem fu- mumque ſpargere incipit, deſtruitur aceruus, remouentur a ſe inuicem caules, et ſemina, nunc quodammo- do emollita et expanſa, leuiori manu excutiuntur, linteo ſparſim imponun-. tur, in vmbroſo, aſt liberiori aeriexpo- ſito loco conſeruantur, ſaepiusque et tam diu inuertuntur, donec mollitiem amiſerint. Sic calore artificiali ex- citato immatura ſemina matura et per- fecta fieri dicuntur. ) Verum enim vero iuſtus caloris et inde natae fer- mentationis gradus difficillime deter- minari poterit, et ſi paululum ille pro- trahitur, ſemina vel in capſulis ger- minabunt, vel omnem vegetandi vir- tutem perdent. Certe ab omni labe nunquam immunia eſſe eiusmodi ſe- mina, ⁹) Vid. RricaakrI Land- und Gartenſchatz, I. Th. p. 85. Eondem methodum quoque commen- dauit GRoriaN im Calendario perpetuo II. Theil. p. 73. p) vid. Neuer Schauplatz der Natur, IV. Band p. 672. 140 —,=.- mina, ex foetore, quem a calore et motu inteſtino acceperunt, et quem conſtanter retinent, facile intelligi- mus, ideoque morbum quaſi conna- tum, in futuro incremento, ipſam quoque plantam obtinere, ſumma cum probabilitate concludimus. Si- cuti enim animalia vel praematuro pPartu edita, vel ex ouis, defectu quo- dam laborantibus, excluſa viuere qui- dem et increſcere poſſunt, nunquam tamen ad eum vigorem accedunt, quem in illis deprehendimus, quae juſto termino et ex perfeëtiſſimis ouis nata fuerunt; ita quoque plantae re- lationem ad ſemen habent, ex quo or- tae ſunt, eamque per omnem vitam retinent. Ex his omnibus lucu- lenter adparet, quaenam circa colle- ctionem ſeminum obſeruare, et quae- nam optima dicere debeamus. Ve- rum licet ad haec omnia attendamus, raro tamen ſingula, ſi plura inter ſe mixta ſunt, aeque egregia erunt; ple- rumque potius immatura " maturis, ſteri- 92) vid. Spermatol. Cap. II. p. 124. 7) Hoc praecipue valet de illis plantis, quae co- pioſa ſemina ferunt; vt ſunt pleraeque arbores, gramina et ſ. p. Agricolae dicunt, ſie haben nur ſerluſi nckin Ne ſtin vetil t. Vi. Pucilem rei ruſticn dic Cs diunt- uihuten r, e i Zongus in in um; tm ee Nuthr on, n No ecn Eg .158. Gelur; gbigen, jerno nul ſenen ir, Wehtumn 4 Pugnnt. Hine Cetwx Hetiocris lere pr Wd. (or 5 42). 4 eu Mrlet 4 CNlore et et Olem k inrelo. Uuli nnne. le, Wummn Ndimms. F. Dkpematur- etecku . inerei . Nundwam n Welon imos, gune ilimisouis Phantae re den gooor. nnem witam nbidos Men⸗ n CeA e⸗ lune er lit. le. cendam, r inter ſe unt; ge 9 Matorks, ſeerr 1 (Rgec Yanis, gune leh⸗ lerneo⸗ un Und /t — 141 ſterilia foecundis et optima 9 peſſimis iuncta inueniuntur, hinc nouum exa- men vt inſtituamus et perfecta ab im- perfectis ſollicite ſeparemus, neceſſe eſt. Fieri hoc poteſt vario modo. Facilem et agricolis vſitatum veteres rei ruſticae ſcriptores iam tradidérunt. Sic CeLsvs et CoLvVMELLA pPraeci- pPiunt: Quum amplior meſzr prouenerit, uidquid exteritur, capiſtris eæburgandum erit, et quod propter magnitudinem et bondus in imo ſubſederit, id ſemen ſeruan- dum, nam niſi cura talis adbibeatur, fru- Mön- die Nothreife! erlauget. Semina eiusmodi im- matura, cum caule adhuc ſucculento collecta et apto loco conſeruata, perfectam maturita- tem acquirere poſſe, vt GROoTIAN Calend. III. Th. p. 158. et alii contendunt, dubium nobis Vi- detur; caules etenim et ſemina exficcantur quidem, ſuccum vero ex caule, dum ille cum terra nullum porro habet commercium, ad ſemen tranſire, illudque inde adhuc nutri- mentum capere, contra leges vegetationis pugnat. .) Hinc Crrsvs dixit et CorvMELLA repetiit: vbi mediocris eſt fructus, optimaum quamque ſpicam legere oportet, ſeparatimque ex ea ſemen reponere. vid. CoLuwxELLA Libr. II. c. 9. edit. Geiner. p. 42 8. Et VARRO ſcripfſit: quae ſeges grandiſſi. ma atque optima fuerit, ſenſim in areutn ſecerni oportet ſpicas, vr ſemen etimum habeat, ini⸗ P· 210. 142 * * menta degenerant.:¹) Maiora et grauio- ra ſunt certe matura, hinc etiam facili opera a thalamo, aut receptaculo ſepa- rantur, cum minora, leuiora et imma- tura diutius in eodem perſiſtant; hinc facile et primum ſecedentia, quae in cerealibus der Vordruſch dicuntur, eli- genda ſunt; et ſi haec quoque prima ſemina non exacte inter ſe conue- niunt, porro capiſterio ſeparari de- bent, quo non ſolum peregrina ad- mixta, ſed etiam minus nutrita, vt- pote leuiora, facilius remoueantur et optima, der Vorſprung dicta, quae mi- nus p. 216. Et ViIR6EILiUS inculeauit Libr. I. v. 197. Vidi letta diu et multo ſpectata labore Degenerare tamen, ni vis kumana quotannis Maxima gquaeque legerit. Characteres boni ſeminis ſequentes notauit PLINIUS Libr. XVIII. cap. 24. Quod in ima area ſubſedit, ad ſemen reſeruandum eſt. Id enim optimum, quoniam grauiſſimum, neque alio modo utilius diſcernitur. Quae ſpica per intervalla ſemina habebit, abjicietur. Opti⸗ mum granum quod rubet, et dentibus fraétum eundem habet colorem, deterius cui plus intus albi eſt. 2*) vid. CoruMrzLLA Libr. II. c. 9. p. 428. Conf. etiam 1oHN MILIS Lehrbegriff der practiſchen Feldwirthſchaft, I. Band, p. 322. *) Ob groß - oder kleinkörnichter Saame der Beſte ventilatur quaeſtio in den oekon. Nachrichten, I. Band, p. 337. lbi, ſfeinnt, dtur, 1 ubunt, MS exhi muli ru laecaue ſochnie⸗ Wine. Gentenn Ptans ali, trucan kunpetu nenn gvaſ Min gatant Uuos etiat, edruthge ioſhicere ſint, im 1) (e 4 grovjord Hineſin moci loe ice prtee glis edt Cnnſſum img ſ eaden in ein 1tide et pun 1 B Eetgrouio. Ctlam facili lbotepr. lum nin⸗ n, Gtin lcunm, N 4 le conne. logne im. ſeparari de. egrina l. . nutnn, N. obenntur et ln glue mi ns irLbr) 177 ns lobore unand guetunti ſerenies nnn 1, Cod in in umgugel, 14 iMunumn ehde vre ſien hel ſcienne 0ri⸗ enibus rndum eriug cli hlu 28. Conk. ⸗ Prieſſchn Srmme ie N on Nucffiing * „ 143 nus a ſe inuicem diſcrepant, vt ſatui ſufficiant, retineantur. Haec, ſi ſe- runtur, non ſolum omnia progermi- nabunt, ſed etiam plantas integerri- mas exhibebunt. Vredo in Tritico praecaueri certius non poteſt, quam ſi omni ex parte perfecta eliguntur ſe- mina. Alia grauitatem et inde pen- dentem “ bonitatem ſeminum explo- randi via eſt, ſi ea, quae pilis, mem- branis aliisque ſimilibus ornamentis inſtructa non ſunt, aquae immiſſa, fun- dum petunt. Quae, non propter an- nexa quaſi vela, ſed ex leuitate pro- pria natant, reiicienda erunt. Poſſe- mus etiam grana maiora diſcindere, eorumque folia ſeminalia microſcopio inſpicere, quae, ſi ſucei plena et alba ſint, integra, ſin corrugata et nigri colo- u2) Quae denſum corticem habent, non ſemper grauiora ſunt illis, quorum cortex tenuior eſt. Hinc ſi inter eadem ſemina, vt in ſecali, eius- modi locum haberet differentia, tenuiori cor- tice praedita vt plurimum praeferre debemus, quia eorum cotyledones praeſtant illis, quae craſſum habent corticem. Cerealium ſemina etiam graciliora et leuiora non ſunt ſpernenda, ſi eadem in arenoſo ſolo nata fuerunt; quia in eiusmodi ſolo ſegetes tantum, nullae vere tide plantae creſcere, et hinc ſemina munda et pura eſie ſolent. 144 coloris, corrupta eſſe cognoſcimus. * Certior adhuc eſt modus, et qui tunc praecipue conuenit, quando ſemina aliunde accepimus, eorumque mino- rem quantitatem explorare et ſcire cupimus, vtrum bona etrecentia ſint, an vetuſta et inertia. Sumantur pau- ca, numerentur, humectentur, et vel nuda, vel linteo incluſa, terrae committantur; patebit exinde breui tempore, an omnia, an quaedam, et quot germinandi facultatem poſſi- deant. *) Reſtant plura, quae in col- lectione ſeminum obſeruari debent,9 ſi ad eorum ſpecies attendimus; lic Platani e. gr. ſemina lanugine ſunt arcte inuoluta, quae prius digitis ab- radi debet, antequam ſerantur; ea- 'dem 1) Hunc quodam Erristus commendauit, quo fraudes Chinenſium, quibus frequenter ſemi- na adulterare ſolent, detegamus. vid. Eius Diredions for bringing over ſeets and plants: from the Eaſt-Indies ete. Lond. 1770. 4. xX) Qui plura de hac exploratione ſcire cupit, adeat REICHARTI Land- und Gartenſchatz, I. Th. Pp. 19. ſqq. „) De Collectione ſeminum conf. praecipue Du HAMEIL Von der Ausſaat, p. 61. ſqq. Etiam in commentatione, quee ex gallico translata in- ſerta fuit dem Kunſ und Naturaliencabinette, p. 216. ſq q. ſqq. titulo: Anweiſung, was beym Tranſporte der Bäume, Saamen, und anderer enin einenhl ntur; . lnlos 80 olere 1 Cebeln deln ſer⸗ collet fomnft un ur; e e Cleetam Adhuerenti (ils ſelant fucuum, Unt veger Clne nn resini⸗ d Engn non pol led ilud Myuralie ſt fuleun Kione len ſeminnmn! 8 Nelt . P. alI. ¹ De Mele lutnt de le gutem eimn 1) et gui tune nqos mino. re er ſerte eentäint ImMantur . ectentur, e lula, terne güinde brei Ocnecamn et tatem poll. Iune ino. niceben/ dimus, ſi nogine fuat Cigtisd⸗ Cnnntht; er en mmencut, gl fepvenler n, mus lid Dis ſee 1nd glil 17o 4 ite hnne luts, 1. Ih. rnedſte d Püamn in o ronslang n nrurlleſen n 4 rbeyt eiſung urley eſ, r ulne dem enim inuoluta facile madorem retinent, ſitum contrahunt et corrum- puntur; ne vacuos conos colligamus, clauſos adhuc decerpere, ciſtulis im- ponere radiisque ſolis ac rori expone- re debemus, quo ſquamae a ſe inui- cem ſecedant et ſemina dimittant; collecta hoc modo ſemina praeſtan- tiora ſunt illis, quae in fornace exclu- duntur; excluſa haec ſemina plerum- que etiam manibus conteruntur, quo, adhaerentibus alis ſeparatis, commo- dius ſerantur. Dicitur etiam, ſemina fruéctuum, qui glaciei impoſiti fue- runt, vegetandi virtutem perdere, ²) et quae ſunt alia; cum vero eiuſmodi res in ipſo ſemine animaduertere, et ad ſingulorum hiſtoriam progredi non poſſimus, plura non proferre, ſed illud modo commemorare volu- mus Naturalien, über die See, zeu beohachten, varia, aſt vulgaria et notiſſima de ſeminum colle- ctione legimus. De maturitate et collectione ſeminum ſylveſtrium arborum vid. Oeconomi- Iche Nachrichten, XV. Band, p. 593 Nſq4. 604. ſaoq. 785. et Neue Oecon. Sammlung, III. Band, p. 411. 2) De Melonibus hoc aſſeruimus im Neuen Schau- platze der Natur, V. Band, p. 607. de verita- te autem dubitamus. K mus momentum, quod eas concernit plantas, quae frequenter ludunt, et quarum varietates in horto colun- tur. Si eiuſmodi varietates plures eandem aream inhabitant, ſemina inde colligere vix licet, cum ex his, vario polline foecundatis, enatae plan- tae priſtinam faciem raro vel nun- quam retineant, ſed nouas potius va- rietates exhibeant. Areae itaque di- uerſae, et, ſi fieri poteſt, a ſe inuicem longius remotae, pro qualibet varie- tate eligantur, inter plantas, in illis creſcentes, ſelectus inſtituatur, et, ex- ſtirpatis vilioribus, praeſtantiores mo- do conſeruentur; harum enim ſemi- na non facile degenerabunt, ſed po- tius conſtanter ſimiles varietates exhi- bebunt. Quicunque autem nouis va- rietatibus, nouis praecipue florum co- loribus ſtudet, et varietates vnius ſpe- ciei, et varias ſpecies coniungat, inter ſe confuſas in eadem area colat et ab omnibus ſemina colligat. Experi- menta a KoELREVTERoO aliisque inſti- tuta clariſſime docent, ex impari con- iugio et foecundatione hybridas fre- quentiſſime gigni plantas, hinc eas- dem praecauere melius non poſſumus, quam Metales emnus, et ito ſecut Acolet mur A e natunne beb Ils, le e Eetite inh ſerim enin et in terra iin partim enollin ap Utionem in funI elbstne turitaremm: minatione Ham conta Auicennine CCornor qua Ium in in Et iceo ¹) Cont. Mun berg, 1. lendarium DE DhOxt lerep 1. Pconcernit lulunt et Orid colun. dtnns Pres nt, Eina CN ni, 5enatnephar. Aro Vel nur. 1 potins r. le itae . Aſinvicenn elider vare ntn, in Is Ultur eh er⸗ kuntioresmo- nenimn ſem Dont Ei ho Arietares N. Nten nous⸗ Hve ru les nils · lungu, imrer 1colat et i . Lyherr iogve iut⸗ imharico⸗ Uhrnn 1, nin es npolindd gun quam ſi plantas congeneres, inprimis varietates longius a ſe inuicem remo- uemus, et ſemina, non peregrino ma- rito foecundata, colligimus. “) F. III. A collectione Seminum progredia- mur ad eorum durationem. Si ad naturae oeconomiam attendere volu- mus, de conſeruatione, vel eorum aetate minus ſolliciti eſſe debemus; ſemina enim matura ſponte decidunt et in terra partim progerminant ſta- tim, partim reconduntur, vſque dum emollita apto tempore nouam vege- tationem incipiant. Cognita etiam ſunt eiusmodi ſemina, quae vix ma- turitatem adepta nouam iterum ger- minationem poſtulant, et extra ter- ram conſeruari plane non debent. Auicenniae tomentoſae ſemen, ex quatuor quaſi foliis, ſeu lobis compo- ſitum, in ipſa capſula germinare in- cipit, ideoque etiam Bontia germi- K 2 nans 4) Conf. MirLERI Gärruen- Lewicon, Edit. Nori- berg. 1772. II. Theil, p. 25. et GROTIANT Ca- lendarium III. Theil, p. 158. et HENR. CHRlIST. DE BRoORE Beobachtungen von einigen Blumen, Leipzig, 1779. 8. p. 16. 71. et paſſim. 148 — * nans dicta fuit. Coffeae arabicae ſe- le mina vegetandi virtutem citiſſime luint perdunt et nunquam germinant, niſi ris ſtatim, poſtquam ab arbore decerptae re fuerint baccae, terrae mandentur. ſ⸗ 1 Et haec ſola eſt ratio, ? cur in Europoam obe delata ſemina fruſtra olim ſeuerint unt, hortulani, cum nunc ex baccis, apud tornnell nos natis, ſiue earum recentiſſimis ſe- auuln el minibus facile propagatur arbor. Eetcn Sunt quidem alia, quorum germina- Mud tio retardari poteſt, quae eandem ta- Neleng, men poſtea, vel debiliorem multo minare ine oſtendant, vel prorſus facile perdant, Euopnnn modo illa paulo diutius protrahatur. Ptlcetun Rauwolfiae nitidae ſemina, monente dmin MILLERO, ſi ſtatim poſt maturitatem, mmencüind quae in hiemem incidit, ſeruntur, in Mhuna, Iu⸗ ſequente vere nouae iam prodeunt Mmadoc plantae, ſi vero extra terram diutius uns pery conſeruantur, et proximo vere ſerun- lhe et 0 tur, per integrum fere annum in ter- m Gu ra quieſcunt, antequam germinare unlone, et incipiunt. àϑ Quercus et Caſtaneee Fioncal , fructus cito corrumpuntur. Fraxi- aeran nel- n genere d *) Vid. LiNNAEI Vollſtändiges Pflanzenſoſtem, 1. Theil, p. 270. 4) yner c) Conf. LiNNAEI Volſt. Pflanzenſiſtem, I. Theil, )Wie. l P. 351. . .. ne. nbicze ſe n Ctifſime unmund niſi tecetrpene mundentar. rinbunnnn Him Kuernt baccig entiſſimis ſe⸗ Anr arbor. un germuinr. e eandem n. ſoremn wulto cileperclnt Dromabor. n Monente Waturtuten, Erunkur, I un Potenm nmmn Ali Vele ſeror nbin in tel. getlnihuatd Talunen . Frörr W Efmual 4 * * 149 nellae et Angelicae ſemina, teſte Dv HAMEL, 94) ſtatim, poſtquam matura facta ſunt, ſeri debent, et ſi per duos vel tres menſes in ſicco conſeruantur loco, pauca vel nulla progermina- bunt, dum e contrario omnia vege- tant, ſi eorum ſementis plane non protracta fuit. Et haec quoque eſt cauſa, cur aliunde accepta ſemina ſaepiſſime ſterilia inneniantur. Se- mina Capparidum, quae in America creſcunt, ſtatim poſt maturitatem ger- minare incipiunt, et hinc eadem in Europam translata, eandem iam vim perdiderunt. ) Verum enim vero, ſi ad vniuerſum regnum vegetabile attendimus, pauciſſima ſane erunt ſe- mina, quae eiusmodi praecocem ger- minationem deſiderant, plurima po- tius per vnum alterumue annum ſine labe et damno conſeruari poſſunt, immo quaedam ex retardata germi- natione, et aetate prouectiori, perfe- Gtiora quaſi fiunt. Quaenam ad hanc, vel alteram claſſem pertineant, nec in genere determinari, nec ex ipſa ſe K 3 mi- 4d) Von der Ausſaat, p. 65. e) Vid. LiNNAEI Voliſt. Pflanzenſyſtem, I, Theil. P. 10. minum diuerſitate cognoſci poteſt, li- cet haec multum valeat et primariam germinationis cauſam conſtituat, Ex- perientia vnica erit huius differentiae magiſtra. Et haec quoque non raro fallit, cum varia, quae ſeminibus ac- cidunt, eorum quoque indolem et praeſtantiam mutant. Sic quoque agri- et horticultores inter ſe non con- ueniunt, vtrum recentiora vetuſtis, an haec potius illis ſint praeferenda. Laudant plurimi, duce THEOPHRA- sTo, recentiora. Sic enim IIIe de ſe- minum delectu ſcribit: Ad exortum vniuerſamque ſementem ſemen anniculum optimum babetur, bimum deterius et tri- mum, guod autem vltro acceperis, ſterile ferme eſt, quanquam ad vſum cibarium idoneum conſtat. Alii contrarium de- fendunt et exemplis probare ſtudent, vetuſtiora licet non ſemper, quando- que tamen, recentioribus praeferri de- bere. *) Sic experientia conſtat, Chei- ran- F) Hiſt. Plantar. L. VIII. c. I1. ed. Stapel. p. 962. Cf. meretur RricHARTVS in Land- und Garten- Schatz, I. Theil p. 28 ſqq. qui quoque defen- dit recentiora praeferenda ſemper eſſe vetu- ſtioribus. *) Vetuſta ſemina non tam facile degenerare, quam recentis, aſſeruit et ſequentem rationein addi- 4. Ccitr wei, uled Inl jene veg Cunmn ke⸗ Nrneditis falebit, . nmio ali gere en 4 — –— Adidit 5o Jahn venn Ner ilngen * ſer. 1, %,! fen Nehabt Vid. Eiu ) Wa Dil AGnor P. We Edit 1 bis he o l ſmnplie; Qlue aut ſernator . Uit erileri Florezgui tima nodi kone en eün, de pongun Vnquann Libr, ei Cihort . thrimariam ifgrnte Nendn Iar emimide indolen t Ne guoge erſenoncor nn etulti, Pkerengt. TMorHAA- nm Ue de ſe. AN erorun Nen ovpieukn leteriut et fi. eipent, ſen uun ciariun Cotrrinmde Chxre AWMeld Per un neen . OnlnCher Nan: 6n 1 Sunel. .9 nl. unl Clits ai gvogae gelel⸗ ſempet , Jedeternt ſaeile ler , gehlelntalc, leentn ge en⸗ 1 ranthi ſiue Leucoji, annuae inprimis ſpeciei, ſemina per quinque, immo plures annos aſſeruata, non ſolum bene vegetare, ſed et copioſiores, quam recentia, plantas, pleno flore Praeditas, exhibere. JG) Idem forte valebit, de Balſamina, Diantho coro- nario aliisque, quae pleno flore lu. dere ſolent. Fortaſſe autem haec in . K 4 melius addidit Lüppaks. Wenn drey Landwirthe 50 Jahre lang ihren Kohlſaamen ſelbſt ziehen; wenn der eine allemal jährigen, der andere ziney- Fjährigen und der dritte vierjährigen ausſäet, ſo wird der Kohl des erſtern deswegen faſt ausgear- tet ſeyn, weil er 5'0 Zeugungen in den 50 Jah- ren gehabt hat, der leztere aber nur 10 bis I1I. vid. Eius Küchengarten-Briefe, II. Th. p. 358. F) Vid. Diſſert. noſtra de Planta re varia, p. 25. et GROTIANI Phyikaliſche Einterbeluſtigungen, p. 88. et BRoOcCKII Beobachtungen einiger Blumen. Edit. 1779. p. 80. qui memorat, ex ſemini- bus per decem annos aſſeruatis plusquam 400 Plantas ſe obtinuiſſe, inter quas nee vnica ſimplici, ſed omnes pleno flore praditae erant. Quae autem porro curioſus hie Plantarum ob- ſeruator de bonitate ſeminum Cheiranti nota- uit criteris, partim fallacia erunt, partim fallſa. Flores quinis petalis inſtructi non ſemper opti- tima nobis dederunt ſemina; et eiusmodi, ra- tione ceorollae multiplicatos flores, ſiliquas etiam, tertio loculamento aucas, exhibuiſſe, nunquam vidimus, nec triloculares ſiliquas vnquam Cel. Auctorem vidiſſe credimus. vid. Libr. cit. p. 84. ſq. 152 ——— / 7 . melius facta tranſmutatio non vera eſt, ſed modo apparens. Vtpluri- mum enim eiuſmodi ſemina non ean- dem praeſtantiam habent omnia, et quae minus perfecta ſunt, breuius etiam durant, hinc ſi diutius aſſer- uantur, omnem vegetandi virtutem amittunt, et ſic non niſi optima per- ſiſtent et progerminabunt; hinc etiam ex ſeminibus natae plantae non diffe- runt, ſed omnes potius perfectiſſimae erunt. O Verum haec etiam ratio non in omnibus locum habet, ſed ſe- mina quaedam ex ipſa aetate omnino emolumentum capiunt. Sic Cucu- meris ſatiui ſemina nec recentia, nec vetuſta nimis eſſe debent, Ex priori- bus natae plantae nimis laete creſcunt, et plurimos quidem ramos emittunt, pauciores autem fructus ferunt; ) bien- 9 Hanc rationem tetigiſſe videtur Anonymus, qui libr. edidit. die Kunſt Nelken zu erziehen. Norib. 1777. 8. dum ſecripfſit p. 27. den jüng- ſten Saamen widmet man nicht gern zur Aus- Jaat, man wählet lieber ſolchen, welcher ein oder zivey Jahre in einer luftigen Schachtel liegen ge- blieben, damit in dieſer Zwiſchenzeit aller unzei- tige Saame erſterbe. Idem sſſerit von BRockE de Leucoiis. p. 79. 2 ) vid. Schauplatz der Natur, III. Band, p. 576. lemir Nels “ itun, ſadet, Sannun Nidein. Adrode unmen ſe temnpu elit, Iin ſeten ul gine vl lertio ium ſorte erun et ertect 3) Huuwen ¹) Melonu ſupr ſid. ) nid. & ) Minot conlen⸗ orst! ſe cril, Mu Oun ri 1eno 1 Pinoln Per ho contin ſol er non vern Pplari. Nünonean- Innll, et t, Wenid ntin der. iuimen Optina . 5hincetum e non Cihe. Afectichimae etiam rario ubet led ſe⸗ tate omnino ie Cuc. Centia, ne⸗ Drprorr Nerectelconn nos emitund ns knnt,9 ien. ur Auonymus n 2 vrriehen. „,. n -e ern 2 Au velcher ein oler urſtel hegen 3 tett aler nu etn Won l. Purh 16 biennia cenſentur optima. De Cucu- meris, Melo dicti, ſeminibus idem aſſeritur, et Ill. MüNcHHAVSEN *) ſerio ſuadet, ante quintum et ſextum aeęta- tis annum non ſerenda eſſe. Retinent quidem eandem vegetandi virtutem ad duodecimum vſque annum, ) cum tamen ſenſim illa debilitetur, ſationis tempus non nimis diu protrahendum erit; hinc Dvyckivs quoque ſex vel ſeptem annis adultiora adhibere mi- nime voluit, MiLLERVS vero eadem tertio iam anno ſerere ſuaſit. HPlura forte erunt ſemina, quae diu integra et perfecta manent, durationis au- K § tem *) Hausvater, I. Th. p. 145. 2½) Melonum ſemina poſt 42 annorum decurſum ſata progerminaſſe ſeripfit TRIEWald; an vere? vid. Philoſ. Tranſact. Vol. XLII. p. 115. k) vid. Schauplatz cit. V. Band. p. 607. 1) Mimoſse ſemina, quae plusquam viginti annos conſeruata fuerunt, et bene germinarunt, me- morst Du HAMEL von der Ausſaat, p. 65. Mal- vae criſpae ſemina, eldoſis ſeptemdecim de- mum snnis, vegetaſſe, obſeruauit Io. Dox. OLMI vid. Atti dell' Academia di Siena, To. IV. pP. 279. In McaELII Horto Florentino a Toz Zettio 1748. edit. p. 127. fertur; Chamsedryn ſpinoſam ſingulis octo vel decem annis ſponte per horti ſolum variis in locis naſei, idemque contingere Ricinoidi, ex qua paratur Lourne- ſol et Tithymalo argenteo maritimo, et addi- . tur: 154 ͦè tem terminus multum variat, et alia citius, alia tardius foecunditatem amit- tunt. Vulgarium et aliarum vſitata- rum plantarum catalogum exhibuit REICHARTVS ) et quam diu earum ſemina ad ſerendum idonea maneant, annotauit. Hunc autem repetere, aut nouum concinnare, ſuperfluum eſſe, exiſtimamus; nihil enim in hac re certi eſt, et Ipſe REICHARTVS bene monuit, multum conferre ſeminum collectionis tempus, ſtatum et con- ſeruationis modum. Notemus ex Eodem tantum, nullum ex nominatis vltra octo annos germinandi faculta- tem tur: ſeædecim ſane annorum ſpatio Chamaedryn hanc et Titbhymalum ſemel tanzum, Ricinoi- dem vero ter renatum vidi. Talis mirsque ſeminum incorruptibilitas Phyſicis et Agrico- lis opportuna corollaria miniſtrabit. Secalis ſemina per cenium et quadraginta annos conſeruata, germinaſſe retert Homkz in den Grundſätzen des Feldbaues, p. 141. m) Vid. Land- und Gartenſchatz, I. Ih. p. 91. ſqq. repetiit eundem GRoTIAN in Calendario loc. cit. MirLERVS quoqué einsmodi, ſed paulo ampliorem catalogum exhibuit et ſemina ſe- cundum durationem in claſſes diſtribuit. Cl. I. continet ea, quae primo autumno, vel ſtatim poſt maturitatem, Cl. II. quae ſequenti anno, Cl. III. quae ſeeundo, immo tardius ſeri poſſunt. X /. „ . en Etl in e Nclall un Ve⸗ Uiori lo Limmitat gelen Primis ht, ee ounula unnumnnt (Ilmnna (pkenialt Wing n Dimnns,1 Verichm terrae lrih f. tiuri⸗ umnan )lem e⸗ ti ſen Tum B TNN rum e Wine 4) vid.) 4. ert 155 n tali tem retinuiſſe, Cucumeris et Melonis dennamit ſemina ſola eſſe, quae ad ſeptimum run rſtur. et octauum vſque durant, reliqua- dn eſnibvit rum vero plantarum omnium bre- GNrn iori longe tempore ſterilia fieri. 2) watmnent, Limitata autem foecunditas breuior- en kehdrne que ſeminum vita a conſeruatione in- hperfuun primis dependet; Cauendum enim, recte enim in hae ſcripſit RAIvVs, ne bumorem nimium bi- HiTVsbene bant, indeque ſitum et putredinem contra- Ine ſeminum bant, neue nimium calefant, et exareſeant; Atuin et cor- nonnulla etiam frigus vehbementius vrit et Nötemmus ex corrumpit. Quomodo haec et alia er nominati damna a ſeminibus auerti poſſint, et Eudi kaeubr. quaenam adminicula inuenta ſint, ſe en mina diu conſeruandi, dein recenſe- H Pulimi bimus, nunc modo adhuc moneamus, lumd Nin vVeriſſime etiam RAIVM aſſeruiſſe, in di. Tuin ningr terrae gremio latitantia, quamuis tot ca- hie aein loris, frigoris, bumoris et ſiccitatis varie- de, tatibus ibidem obnoxia, diutius tamen fer- en hiuu tilitatem ſuam tueri, quam ab bominihbus 1,91 ig Euinio x. 2) Idem ex MILLERI catalogo apparet. Cucume- le put ris ſemino 8. Melonum, Endiuiae et varia- Nci, kd. . rum Braſſicae ſpecierum 7. aliarum Braſſicec- . erimn P . . int hrht rum, vt et Spinachiae et Raphani 6. reliqua- uſſes nus rum omnium 2. 3 sd 4. vsque annum ger- 0 mor. ei minandi virtutem retinent. gme ive, ⁹) vid. Methodum Plantarum; edit. Lond. 1682 mmmo It P. 4. 5F56 — diligentiſſime cuſtodita. ') Aſſertum quoque exemplo corroborauit; obſer- uaui, pergit, ego et alii Sinapios vim mzagnam enatam in aggeribur foſſarum re- cens factis, inque areis gramineis effoſſer, vbi poſt hominum memoriam nulla vnquam Sinapios ſeges ſucereuerat; guam tamen non ſponte ortam ſuſpicor, ſed e ſemini- bus, in terra per tot annos reſiduir, etiam- num prolifcix. Vere hoc affirmauit Doct. Ralvs aliisque recentiorum ſcri- ptorum obſeruationibus corroborari poteſt. Sic minima Nicotianae ſemina per octo annos in terra delituiſſe et- germinandi virtutem conſeruaſſe, propria experientia cognouit Nok- BERGIVS. Semina Daturae per vi- ginti quinque annos in terra ſepulta, iterumque ex eius gremio educta, euigilaſſe quaſi et progerminaſſe vidit Dv HAMEL. ) Rhei ſemina, decen- nio elapſo, demum vegetaſſe, dum terrae illius areae, quae ſemina acce- perat, inuerſa fuiſſet, Ka LMio retulit MILLERVS, et Fumariae ſemina poſt qua- p) loc. cit. 9) vid. Schwediſche Akad. Abhandl. XIX, Band, P. 53. ſq. r) In Libr. von der Ausſaat, p. 65. tuon 1 . boran ſler P ſel er he lls Avit funt, P tionem, no . Aunerhit Atiſe — Met o Ornaleral kerumdo Moſeno 0 Narar Gumclcve Oicite inter? rne Nan Dum Or mocdoer⸗ Colis man Pari, er ddi d⸗ lerka doe 1) wa. . ¹) Conl. b. 30 Alerum lt, oher. untdiur in, ſoſ. num e. hirei eſi⸗ tueſeli ulinngun Ouum tanen ſhe ſenin. Muin un. athrmavit tiorumſer,. iu. Corroborart mneſelnin elituiſſe et nleruale⸗ noblt Non- nimsacce 1o retalit Mine Poſt gor . XI 1. ut * 157 quatuordecim annos ſobolem dediſſe, ipſe KA LMIVS expertus fuit. In hor- tis botanicis frequenter hoc accidere ſolet, plantaeque annuae non ſolum, ſed et perennes, quas aliquando hor- tus aluit, quae vero poſtea diu defue- runt, praeter omnem ſaepe expecta- tionem, prodeunt. Prae ceteris eius- modi morem conſtanter fere ſeruat Antirrhinum, Cymbalaria dictum; abfuiſſe hanc plantam per plures an- nos et poſtquam per vnum alterumue ornauerat hortum, euanuiſſe iterum, iterumque, quinquennio circiter ela- pſo, de nouo in ſcenam prodiiſſe, in no- uo Naturae Spectaculo notauimus, 9 ſimulque monuimus, areas caute et ſollicite purgandas eſſe, cum non raro inter Lizaniam et Lolium carae et ra- rae plantae hahitent. Ex hac ſemi- num duratione etiam diſcimus, quo- modo erraticae et eiuſmodi aliae, agri- colis maxime infeſtae, plantae exſtir- pari, et ſegetes praecipue puriores reddi poſſint. Semina, quae diu in terra foecunditatem cuſtodiunt, de- bent ⁷) vid. KALMII Reiſebeſchreibung, JI. Th. p. 469. ²) Conf. Neuer Schauplatz der Natur, VII. Band, P. 362. bent eſſe profunde ſepulta omnique aeris commercio priuata; ſi enim ca- lor et aqua ad eorum domicilium pe- netrant, eadem vel putreſcunt, vel germinant. Poſterius frequentius feri ſolet, quam prius, idque ideo, quia leuiori terrae ſtrato tecta plumu- lam commode emittere poterunt ſe- mina. Ideoque terra ſemel iterum- que, et diuerſo tempore inuertenda erit, quo ſemina ex gremio ſuo ex- eant, aſcendant, humectentur et ger- minent, antequam cerealia vel alia ſemina ſerantur. Hoc certe, nec vllo alio modo, Chryſanthemum ſe- getum, ceuius ſemina, teſte MüNch- HAVSIO * per viginti annos in terra latere poſſunt, eradicabitur; modo praecaueatur, ne flores, multo mi- mus ſemina, proferant inde exortae plantae. §. IV. Seminum haec in terra conſeruatio, licet naturalis videatur, non ſemper tamen u) Conf. Dvcxiz Gartenkunſt, II. Th. v. 302. X) vid. Hausvater, III. Th. p. 178. Conf. quo- que Neuer Schauplatz der Natur, III. Th. p. 468. et quae de Auena fatua notauimus ibidem p. 603. ue Mnt rec jlin, ve - Uario er flictione Uioemincan Otl et fert is hurmid Purüth a. — Ktrmin guen duſtria, Mus Gam et incorn certe gue Olueſtioen Drlorecept Perſtens, inhormgnn INls, Vel Peculiare ſtin capt emim ca. lcliumn Pe. Lonm ſel tegnenuid ilgreien teckapham. poterunt K. nel iterum. inuertenc nid ſoo ex. enturet gel Alin vel ali certe, ne hemum ſe. e Müxck nos in terte tur, , olto ue eun Gerunti, n ſemher lalen. tamen et vbique conuenit; facile enim vel minus apto tempore germi- nare, vel ab animalibus deuorari, vel ab humida temperie aliisque iniuriis laedi, et ſic ſine noua meſſe euane- ſcere poſſent; ideoque eadem extra terram potius retinere et cum ibidem quoque, ſiue ſunt ſacculis, ſcatulis, vitris aliisque receptaculis incluſa, ſiue ſint recenter collecta et adhuc vi- ridia, ſiue magis exſucca et vetuſtio- ra, vario modo corrumpi et partim ex frictione et pondere, dum ſibi in- uicem incumbunt, partim ex inteſtino motu et fermentatione, partim ex ni- mis humido vel ſicco, calidoque aere, Partim a vermibus aliisque cauſis de- ſtrui queant, curioſiori opus erit in- duſtria, vt omnia ab iisdem auerta- mus damna, eademque diu integra et incorrupta conſeruemus. Prima certe, quae conſeruationem concernit, quaeſtio ea erit, vtrum ſemina in pro- Prio receptaculo, ſit illud nunc calix pPerſiſtens, isque vel immutatus, vt in Borragine aliisque tetragymnoſper- mis, vel auctus ut in coniferis, nunc peculiare pericarpium, vel exſuccum, vt in capſulis, vel molle in baccis et B pomis, 160 —— * 7 pomis, relinquere,: an vero nuda pro or- ſus conſeruare debeamus? Prior mo- dus laudatur a multis, exiſtimantibus, inuolucris ſuis circum idata ſemina non ſolum externis iniuriis melius diutius- que reſiſtere, ſed ex iisdem quoque humores ſugere indeque maiorem perfectionem acquirere. 2) Haec au- tem perfectio videtur nobis imagina- ria, prout defenſio non ſempert tuta. Ceo oncedimus lubenter, capſulis, ſiue Pericarpiis ſiccis contenta ſemina diu- tius integritatem ſuam conſeruare, quam ſi ab iisdem liberata fuerint, eam ſolummodo ob cauſam, quia aer atmoſphaericus, eiusque viciſſtudi- nes, atque aliae iniuriae tectum ſemen non „y) Plures facile adducere poſſemus Aucores, qui hoc affirmant, ſufficiat recentiſſimum nomi- naſſe, ſcil. Nobil. BRocxiua, qui de Auricu- lis et Dianthis ſeribit: Man laßt den Saamen ſo lange in den Knöôpfen oder Capſeln, bis man ihn ſäen will, dumit er darinnen noch die Nach- rei fe erhalte. vid. Libr. cit. p. 17 et 44. Veteres etiam cerealia grana in glumis relinquere inte- grasque ſpicas recondere ſolebant; ſic Pri- NIUS ſcribit: Vtiliſſime frumenta ſeruaniur in ſerobibus, quos ſiros vocant — in Hiſpania et Africa ante omnia vr ſicco ſolo fiant, curant — Praeterea cum ſpica ſua conduntur. Quaenam vero ſit huius rei ratio, non commemoratur. NNt mt i ivalue 4 gOHuf ll 1 ele lee ſper ſe . iade incke ſen perl Paud gua⸗ clils l elcunn h u enl nina! Cne vllebi Accellit qn (pogue n et licetin elechn fnemror, Tüitmuvur Contrariv tur et ſen inpertect ſemimgve Nbtriment itique huummmn Humorum ) Wid. drn nnchyn or mo. G ibus, den tunn Wadirns. Coene lle mauore dnl 7 9 rir Gsimgginn lenmpertutn hlls, fe Aleminadir. Conlenure, n fierin m. hn in der clirudr m nen N m ulbor eun u Mo. , Gedon iu. l/ An Mundl H. i nl . e Neen. Vgeres 9 ſumn 6 . i ng fin, cutan 4. En enam non tam facile feriunt, quam nudum; ab inuolucro autem, Gtillud cum plan- ta nullum amplius commercium alit, et ab eadem ſeparatum fuit, ſuccos recipere ſemina, eademque vlterius inde incrementum m, vel ſaltem maio- rem perfectionem capere, probabile haud quaquam erit. Negauimus ſu- perius, caulem, vel a radice reſectum, vel cum hac ex terra erurum; ſuccos ad ſemina transmittere poſſe; idem ſane valebit de ſeminum inuolucris. Accedit, quod ſemina ab ipſa medulla quoque nutrimentum accipiant; et licet in multis plantis ſechninaacihus imperfecta in capſulis ſucculentis con- tineantur, ſuccique ex his ad illa trans- mittantur, in pomis tamen baccisque contrarium plerumque animaduerti- tur et ſemina perfecta a pulpa adhuc imperfecta et parciori circumdataeſſe, ſeminaque non apulpa, ſed a thala mo nutrimentum accipere ſcimus. ²) So- luto itaque nexu, qui inter ſemen et thalamum interce edit, nullus etiam humorum motus amplius exiſtit et ſic ſemen 2) Vid. Cap. II. p. 99. a) Vid. Cap. II. p. 103. I. 162 X==ꝗß ſemen manebit, quale antea fuit, re- linquatur nudum, aut tectum; id quod etiam ex colore euidenter adparet, qui non mutatur, poſt- quam fructus decerptus fuit, et quem proprium tunc nondum oſten- dit, eundem poſthaec nunquam acci- piet. Sunt etiam plantae, Ranuncu- lus, Clematis, Adonis et aliae, qua- rum ſemina nec calice, nec alio quo- dam inuolucro continentur et a tha- lamo etiam facillime ſeparantur, hinc ſine omni adminiculo conſeruantur, modo permatura collecta fuerunt. Et cum ſeparatio haec ſpontanea prima- marium ſit maturitatis ſignum, ſemi- na firmius adhuc thalamo, aut peri- carpio adhaerentia pro immaturis ha- beri debent; hinc non fidendum col- lectioni citius iuſto inſtitutae, quia defectus maturitatis ſuppleri poſtea haud quaquam poterit. Nec tutum ſemper erit, ſemina in pericarpio diu relinquere, quia illud, licet ſiccum videatur, tamen adhuc aliquid humidi continere poteſt, immo deberet, ſi verum eſſet, ſemina ex illo maiorem perfectionem acquirere. Hic autem humor facile poteſt corrumpi et nata ic eximnatt tor Glan Huccarum inarunt, Wuricnus, . ſus exlcen ſconi poll. lngoere,n Wemne inmudkacta ſusſax pirare, n libelo ln Nauu Notantur Guum con memnoremm Coneernir. ſde, oder ter nicr Gie euch i iie ntenſlit re. hn; (d e eilenteer tatur . Polt. fiit et Ohdumoken. ungum ae⸗ e Nanuner- t Ane gur nee dlio go⸗ Ndur et a tlu. Mrammu hine onferunntu, lfuerunt E. tunen primr. gnum len. no, W err mumaturshr dendumo ſtitume, Oi eni olen Nee tutnn fonpidi et ſcouln Uidhomwidi Geberet, Ho maootenn . Die AUteſn ien ſ X ꝗ* 163 ſic labes ab inuolucro ad ſemen pro- pagari. Valebit hoc maxime de bac- cis, quarum ſemina in pulpa tan- tum nidulantur, aut teneriori cortice includuntur. Pyri et mali pulpa pu- treſcere poteſt, ſaluis ſeminibus; Me- lonis ſemina corrumpuntur, niſi pul- pa eximatur, eademque cito exſicce- tur; Solani, Alkekengi et ſimilium baccarum ſemina ſaepe non proger- minarunt, ſi eadem in pulpa conſer- uauimus, hancque lente exſiccaui- mus. Niſi itaque inuolucra pror- ſus exſucca ſint, vel facile et cito ex- ſiccari poſſint, ſemina in iisdem re- linquere, minus tutum erit. Forſan autem ex contraria ratione conſeruare inuolucra debebimus. Semina, pror- ſus ſicca viſa, continuo vaporem tran- ſpirare, eumque ab arido inuolucro 1. 2 abſor- b) In Libello ſupra citato gallieo et germanico dem Natur- und Kunſtcabinette, inſerto varii notantur modi, ſemina ſucculentorum fru- GRuum conſeruandi, quorum illum modo com- memoremus, qui integros eiusmodi fruclus concernit. Man laſſe ſie im Fleiſche, und vermi- ſche, oder bedecke ſie ſchichtweiſe mit viel Sand oder trockener Erde in einem Kaſten, damit ſich die Feuchitigkeiten aus dem ſelben in den Sand oder die Erde zichen können, vid. p. 219. 164 * * abſorberi, et ſie ab eodem remoueri, dicitur. Aι Si vero inde madida fiunt inuolucra, ipſa quoque mucorem con- trahere et eandem labem ſeminibus communicare poterunt. Optimum itaque ſemper erit, ſemina ab acceſſo- riis integumentis liberare, aliisque idoneis adminiculis a corruptione praeſeruare. Horum plura admo- dum commendata inuenimus; quo autem ſingula melius aeſtimare et vſurpare queamus, ad ſeminum dif- ferentiam primario reſpicere debebi- mus. Bene eandem expoſuit Dv HaA- MEL et omnia ad tres ſpecies redu- xit; ſunt ſcilicet ſemina vel oleoſa, vel «) Propter hanc inprimis cauſam Lini ſemina in capſulis conſeruanda eſſe ad ſementem vsque conceditur in dem Wittenberg. Wochenblatte, 1777. Pp. 33. ſic enim legimus. Man kann ſich bey dem in Knoten geruheten Leinſaamen, dicitur enim ab agricolis die Ruhe, ſi ſemina in receptaculis ſuis conſeruantur, keine audere Ur- ſache der Beſſerung gedenken, als daſße der Saame in ſolchen Knoten nach und nach ſeine wiäiſſerich- ten Theilchen bequem verlieren, und durch die locker auf einander liegenden Saamenbehältniſſe ausdünſlen könne. Hine per exſiccationem, fornacis ope inſtitutam, idem et melius obti- neri poſſe, aſſeritur. J) Vid. lib. von der Ausſaat, p. 66. tor; On Nceſlus, lo boo ci Contralunt Zetn adtnin Derntd a N Ererli Ain iah tationes, Canrur, Culeuramn. ec (alid lum, artn Otimume Eruatons (e kai ſen lulum Arenam nnnole nucbicr fion⸗ uumnan n lerinibas . Opümmum Ina d aceſ. re, blüent um, on Plun AGmo⸗ enimus: Ooo Eeſhimne et leminumdif. Hicere gebebi luit De r. eciez retl. arel deot V um Uin Eeninnin 1d ſenenten ingu 4 ni Zicaln, . ue n us * min, Nle ſEninin liint lene br. 4 ber Huumt ie wiſenner t u ul e dumeltitiinſt er eiectuonen en n N ellot 6 66. Kerrmmen N 165 vel farinoſa, vel reſinoſa. Omnia quidem, in humido et tepido loco conſeruata, facile corrumpuntur et in ſicco frigidoque tutius recondun- tur; omnibus prodeſt liberior aeris acceſſus, multumque iuuat, ſi non copioſe, ſed ſparſim vel aſſeribus im- ponuntur, vel ſacculis aliisque rece- Ptaculis continentur. Oleoſa, vt Amygdalae, Iuglandes, Napi et eius- modi alia curioliorem inprimis deſi- derant attentionem, quippe in humi- do loco cito germinant, aut ſitum contrahunt, in calido autem ranco- rem admittunt, hinc optime in tem- perato et ſicco letinentur. Fa nrinoſa, vt cerealia, leguminoſa, glandes er alia, in humido] priores Patiuntur mu- ationes, et in calido nimium exſic- cantur, hinc eandem fere deſiderant culturam. Reſinoſis nec humidum, nec calidum facile nocebit domici- lium, attamen temperatum quoque optimum erit. Et ſic quoque alia con- ſeruationis adminicula differre ſolent. Quae facile germinant ſemina in are- na ſicca, quae difficilius, in terra pau- lIulum humida conſeruari poterunt. Arenam ſiccam multum laudauit Dv L 3 HA- 166 — HaAMEL, ) quia humiditatem ſemi- num attrahit et corruptionem prae- cauet. Alii Muſcum / bene ſicca- tum ſubſtituunt. Papyro quoque in- uoluta diu egregia manent. 2 Cu- curbitam lagenariam excauatam et be- ne ſiccatam ad condenda ſemina, in- primis ſi trans mare mitti debent, opti- me conducere eademque germinan- di virtutem in eadem melius et diu- tius conſeruare, quam ſi alia quacun- que re inuoluta fuiſſent, CaTESBVYk) et KALMIVS docuerunt. Alii vitra, arctiori et commode obturando collo inſtructa, praeferunt, quia ſic ſemina ab omni aeris acceſſu penitus praeca- uentur. Verum eiusmodi ratione et paulo diutius incluſa ſemina, propter denegatam aeris renouationem, vege- tandi virtutem plerumque amittunt; hinc Cel. PvLLEIN, qui referente Dyx- . CKIO, ) Vid libr. von der Ausſaat, p. 67. J) Vid. Du HAMEI loc. cit. ) Semina Tritici, quae vix vltra quatuor annos germinandi vim retinent, eandem per decem retinuiſſe, papyro i nuoluta, expertus eſt Do HaA- MEL, vid. libr. von der Ausſaat, p. 60. h) vid. DrcxiI Gartenkunſt, II. Th. p. 302. ¹) Vid. Eius Reiſebeſchreib. II. Th. p. 489. Aibuit 6, AMerum Guicnetin ſevo replern henta cerae figidaeaqu Acalore nul nd denla tiſhme pert tencit. N. Tatione tr. Avila mit clohlie ri Obdci iuſi libr, cit I. 3) Conk. guoce Gui ideo ſe ui, i ſel pune⸗ tra eoden luerig ſen 0nen prae⸗ ene ſiccr. Cocdein en. 9 O. Aadametde. Aſenim i ilebenpopi⸗ e germinan. neliset din. dunquenn. Curkor) Alüviy undoh. Alie ſenins inmpeneor. i atione et umn Droter iopenn ſeye Ne Miu, farue M. M, umor Nunc enn per Gecen etuekDehr P⸗ 6 h.b. . * 167 CKIO, ) huius corruptelae cauſam non tam in aeris atmoſphaerici defe- tu, quam potius in impedita renoua- tione illius poſuit, qui ſemina inclu- ſa circumdat et eorum halitibus in- ſectus fuit, D alium excogitauit mo- dum, ſemina diutiſſime in ſua per- fectione conſeruandi; qui eo redit, vt aer prorſus ab iisdem arceatur. Adhibuit duo vaſcula, alterum frigi- da, alterum calida aqua, ſimulque li- quida et in ſuperficie natante cera vel ſeuo repleta, ſeminaque forcipe pre- henſa cerae vel ſeuo et deinde ſtatim frigidae aquae immiſit, ſicque ſemina a calore nullo modo laedi et ſine dam- no denſa ſatis cruſta obduéta ac diu- tiſſime perfecta conſeruari poſſe, con- tendit. Vt etiam minima ſemina hac ratione tractari poſſint, eadem cum argilla miſceri, globulos inde formari eosque priori modo liquefacta cera obduci iuſſit. Globulos et ſemina in- L 4 cruſta- ) Libr. cit. II. Th. p. 303. ¹) Conf. quoque Du HAMEL, von der Ausſuat, p. 66. qui ideo ſemina in elauſo vitro conſeruare no- luit, quia ex iisdemhumidum tranſpirat, a quo vel putredo vel germinatio excitatur. Sic vi- tra eocdem modo nocere poſſunt, vt de inuo- lucris ſeminum propriis antea aſſeruimus. 16⁸ 3 * cruſtata, antequam terrae commit- tantur, ab acceſſorio tegumento libe- randa eſſe, per ſe patet, idque com- mode fiet, dum a maioribus ſemini- bus cera cauta manu abraditur, mi- nora autem aqua, ſapone et arena te- nuiſſima impraegnata, eo vsque lauan- tur, donec aeri et humiditati liberior pateat acceſſus. Quam primum vero liberata ſunt hoc inuolucro ſemina, eadem quoque ſtatim ſeri debere, monuit ELLisIvS. ) Poſſet quoque, loco cerae, ſolutio gummi arabici, vel ſacchari 2 adhiberi, vel hoc et alia gummata inter ſe miſceri et exin- de eiusmodi tegumentum praeparari quo aeris acceſſus praecaueatur; id- que m) Vid. Eius Additional obſeruations on the me- thod of preſerving ſeede. Lond. 1774. 4. 2) Semina Tamarindorum in pulpa ſua, cum ſae- charo remiſta, diu bona manſiſſe fertur, et hinc ſaccharum pro condimento commendatur in der Anwveiſung, oder dem Natur- und Kunſt- cabinette, p. 220. Saccharo non ſolum ſuc- cos vegetabiles, ſed integros quoque fructus, molles et ſucculentos, Ceraſa et Pyra e. g. in recenti quaſi ſtatu et bonitate conſeruari poſſe, notum eſt, hine etiam ſeminibus conſeruan- dis aptum erit, niſi forſan per corticem eo- rum, ſi tenerior ille eſt, ad interiores partes penetter, easdemque mutet. 5 6 elnella, jgorimmns arnmUE ort I 1, ac ſ CAlido Pont „. rys ſeeltrue ſnit aem DertDII TUI Pellpl neri vide reſinge o etinum ma Cemn com Uatione mun Us ligneis Clio one Londinon ) Deſariben Dan. l. ſpecu! memnſite ce le com. lenin. Miur⸗ I T tera te⸗ cro leminn ri eber⸗ rgucte Immi arbie, ſel hoe et iſceri etexin. nptneporar, nnentr, i e ettons on heN . luun, 14 ven unneninie ur. Id N . ſon ſolom kue⸗ noqae e ſugun Nne, Uin cahlerunti le Nidun conſenin el⸗ jer cortie cen Uiterclafiin Al Hberior ogne 109 que tunc prae ecipue neceſſarium erit, ſi ſemina, capfis incluſa, in naue ad loca transmarina et per regiones cali- das mittuntur. Multa circa eiusmodi emedia, quibus corrupti io ſeminum, ir inprimis glandium Quercus, auerti poſſit, te ntamina inſtituit ErListvs, horumque primaria repetamus. 9 Glandes quercinae, ſaturata gummi arabici ſolutione obducae le, et in loco calido poſt duos tresue menſes repo- ſitae deſtruebantur plenarie; hinc ea- rum pe ripirabilein materiam ab eius- modi inuelucro coerceri haud potuiſ- ſe, recte concludit. Nec melius res uccelſit cum aliis gummi generibus. Cera aptior huic negotio depr rehen: debatur. Optime autem finis obti- neri videbatur „glandes inuoluendo reſinae colop noniae cale efactae, aut etiam maſſae, ex Pice, Colophonia et Cera compoſitae. Attamen et hac ratione munitae glandes et in pyxidi- bus ligneis, ſicca arena repletis, et dolio ſianee bene fabrefacto in claſis, Londino in Georgiam Americae miſ- L S5 ſae, .%) Deſcribuntur eadem in Philoſ. Transact. Vol. Ll. Part. J. edit. Witeberg. p. 103. et in con- ſpectu latine praemiſſo. p. 8. = 170 * * ſae, omnes in itinere corruptae fue- runt, iis modo exceptis, quae cera et ſuper eadem luto, forti ſolutione gum- mi arabici humectato, inueſtitae fue- rant. Commendauit porro ad maio- rum ſeminum conſeruationem inuo- lucrum ex cerae et ſeui veruecini por- tione aequali praeparatum, minora au- tem condere iuſſit in inuolucris e char- ta, vel linteo, cerae liquefactae immer- ſo, paratis et contra aeris aditum porro ceracea cruſta obductis et occluſis. Commemorauit quoque ELLISIVS LINNAEI conſilium; ſuaſit nimirum Ille, vt ſemina, ſicca arena remixta, vitreo cylindro immittantur, orifi- cium vaſis ſubere, vel veſica bene ob- firmetur, deinde hic cylinder in alium vitreum paulo capaciorem ponatur, ſpatiumque inter vtrumque relictum miſtura, ex ſalis ammoniaci et culina- ris aequali, nitrique quadrupla por- tione facta, repleatur; ita externum calorem ad ſemina haud quaquam pe- netrare poſſe, probabili ratione aſſe- ruit. 2 Nolumus plura eiusmodi, ab aliis P?) Conf. quoque Philoſ. Tronſ. Vol. LVIII. p. 75. vbi de ſucceſſu horum experimentorum rela- tionem dedit Errisiuvs; nec non Eius Dire- Rio- izinen lc et utul, ne⸗ s Aterins Hecimun reclions ſuum the Dus ſemnind Jvomnod Ge irsdoncd nronstehen mina hrius chorto ſerie mitruntor, churtd obie loed enpor ogala Pr inuotwun Oblergar Rhei jen n0 60 . prorlus ni Laees qun hene ibigen gute S043 Nulla Lond Dipyro inn Confinpr! MerGesen 1evun tdnuc 1 P.67 O⸗ ſeruer, 1 ur * * 171 FTI 49 .„. . . de uit aliis inuenta, artificia adducere, O cum et . 1G rari . . ineun ex noſtris B 1 ariſſime ſemina trans ſirir. mare et ad calidas regiones tranſmit- Wante. tantur, nec neceſſarium erit, de hu- D ius alteriusque ſemini WONeNindo. 1 eciatimn An H Gunieruatione annii peciatim diſſerere, quilibet enim ex Dminotnar- inei fnten redions for bringing over ſeeds and plants lcrisechar. from the Eaſt-Indiens etc. L . art ens etc. Lond. 1770. 4. heimmer- quo libello fraudes inprimis recenſuit, qui- Citomporro bus gernini 2 Chinenſibus adultersntur, et d⸗ quomodo illae detegi poſſint, docuit. In ſpeeie et Ccclults. de tractandis ſeminibus Mangiferae indicae et le Ertlarns transschenhdis Theae ſeminibus diſſeruit. Se- nii mina huius, pericarpio incluſa, vaſis ſtenneis de nrorn charta ſerica, vel chinenſi intus veſtitis, im⸗ eun kelnigte, mittumur, arscte compinguntur, eademque ndur, Oklk⸗ nart obteguntur, dal egu⸗ probe elsuſis aereo . o exponuntur, et ne ſemi di Red edesh. o0 expon emina radices agant dee ſingula prius, quam vaſis includantur, charta adermahrum inuoluuntur. Conf. porro Eiusd. Additional rem pomum Obſervations antea cit. in quibus legimus: Cvefelalln Rhei ſemina papyro tantum inuoluta, Londi- l “ no ad Americam ſeptentrionalem transmiſſa, ie lin prorſus non, endem vero ſtanneis, vel ferreis, Guph oor⸗ Laces quadam incruſtatis pyxidibus ineluſa Oternun bene ibidem germinaſſe. Semina Chlamydiae, 16 “ quae SorANDER ex Nous Selandia apportauit, tagaannh nulla Londini vegetarunt, licet alia cera, alis Ppepyro inuoluta fuerint. Ntione Ale. l mnudle 4) Conf. inpr. Du HAMEL Avis pour le tranſport par tenccht Mer des arbres, des ſemences etc. Paris, 1753 et S 1758 euulgatum et o AEGERO 1761 germanice 0vE edium, nee non Eiusd Libr. von der Jusſaat, meummnkt Pp. 67 Ope geris fixi forſaon quoque ſemina con- Ran Hure ſeruevi goſe, monuit PrRcCIYA. vid. Sammlung go⸗ zur Phyſik und Natu: geſchichte, Vol. I. p. 114. 172 * * antea commemoratis ſatis et facile in- telliget, quid in ſingulis obſeruari, et nunc euitari, nunc adhiberi debeat. De frumento diu conſeruando tantum moneamus, varios quidem a variis commendari modos, illos tamen prae- cipue imitandos eſſe, ſi, caeteris omni- bus obſeruatis, vel granariis ſub terra conſtructis aſſeruetur, vel fornacis ca- ore exſiccetur, “ vel denique, ſi neu- ter modus conuenit, ventilatoris ope a corruptione et vermium inprimis acceſſu praeſeruetur.?“ De Inſectis aliis- y) Eiusmodi exſiccationem damnoſam eſſe, et ger- minandi virtutem amittere ſemina, multi cre- diderunt, aſt propria experientia contrarium cognouimus, et de Lino, calore fornacis exſic- cato et bene vegetante, expgerimenta recen- ſentur eon Wittenberg. Wochenblatte, 1777. Pp. 34. Si autem olea preſſa ex ſeminibus con- ficere volumns, exſiccatio haec certe nocebit; oleum enim inde facile fit rancidum. 5) Plura, qui ſcire cupit de variis modis cerealia grana diu eonſeruandi, legat Du HAMLL Traité de la conſervation des grains, à Paris, 1753. et verſio germ. TrrII 1755 vel 58. vel com- pendium huius libelli in den Göttiug. Polizey- nachrichten, 1755 p. 61. 65. INTIERI della perfetta conſervetione del grano Napoli, 1754. PLrENCIIZ Diſſ. noua ratio frumenta aliaque legumina quam plurimis annis integra con- ſervandi, Viennae, 1765. et DkasLANDEs libr. Recueil de differens traités de Phyſique, 1750. P. 91. Ora niun Cirarev Perkeckun Aptum, 9g et Petits 1 ler Klue Hern Jom T 3, . Muus III Th. B Wapin 359,. e gune Gi d dr. etfi ſein. he Uari, et ei Eebent humm en A Wriis Sumenper. cterkonmni. risübtem tor mei (4. igne lel. Ntilar oris 0e Um Inn uprims De Iulecti Alis⸗ blan elle et ger⸗ wina, multi ere- jentia cootrorium ore fotnteig enſie⸗ Werimenlt keeen⸗ . An 1 ochenblane, I776. er ſeminiburcon⸗ hec –R̃ẽ ci. i oaetſe , umtn Nuit⸗ 3 Paris 1753. 1— Gel com⸗ Zürting. Peliey- IN. riah delle apoli, 1754 rwments aliogpe s menn — 7o. ebc * * 173 aliisque animalibus, a ſeminibus ar- cendis, non tam Votamicus. quam Zoologus ſollicitus eſſe debet, ninc de illis, remediisque contra eadem ſileamus, et quae de ſeminibus ſeren⸗ dis et germinandis reſtant, ſequenti capite exponamus. CAP. IV. DE SEMINVM AD SEMENTENM PRAEPARATIONE. mnia, quae in vegetabilibus eue- niunt, in communemillum Con- ſpirare vſum, vt ſemen, omni ex parte perfectum et tad nouam vegetationem aptum, producatur, Cap. II. oſten- dimus, p. 91. et quae huc ſpectant germanice re- petita im Hamb. Magazin, 13. Band p. 276. der Schweitzeriſchen ͤhonomiſehen Geſellſchaft in Bern Sammlungen, I. Theil, p. 785. J44. et IV. Th. 3. Jr. p. I81. et IX. I. 2. Jz. 129. IOHN Mirzs von der praktiſchen Feldwirthſchaft, III. Th. p. 103. item quae notauimus im Neuen Schauplatze er Natur, III. Band, p. 348 et 359. et VII. Band, p. 362. Euoluantur quo- que Götting. Gel. Anzeig. 1757. F. 589. et 1759. P. 879. et 1765. P. 355 174 * dimus; et cum illud, partim dum a planta ſeparatur, partim dum con- ſeruatur, variis modis laedi et ad ger- minationem ineptum reddi poſſit, ea quoque Cap. III. notauimus ſubſidia, quibus omnis corruptio euitari, ſe- menque in integritatis ſtatu conſer- uari queat. Nunc itaque de eius ſa- tione dicendum foret. Prius vero quam de hac agamus, ea adhuc prae- mittere debemus, quae ad feliciorem ſementem, melioremque ſeminis in terra germinationem ab hominibus inuenta fuerunt artificia. Haec au- tem partim depurationem, partim praeparationem ſeminis concernunt. Depuratio, de qua primo loco dicen- dum, duplici ex cauſa requiritur. Nunc enim partes propriae ſeminibus adhuc adhaerent, nunc alienae ipſis admixtae ſunt, quorſum praecipue ſpectant aliarum plantarum ſemina. Multa, inprimis nuda, ſola et per ſe pura decidunt, hinc nullam depura- tionem deſiderant; et ſi calicis etiam, aliarumque partium fragmenta, et in cerealibus glumae cum ſeminibus col- liguntur, ex eorum tamen praeſentia nullum facile naſcitur damnum; alia vero, is enud⸗ iis arbitr cum lenel Uaietleril glens, Wnda re ceſlorium Mirabilis e goumgertn idem Valen Gi Vero ſ, molis vici debe mina, e cum inuo nunc⸗ crunt. Mrimis, co Ninnqbe e Klicem ee uns e ) Vid Dutimn dum 1 U con- di et adl ger⸗ ipoſid en s ſchcin eutei, ſe. ktarnconler. e ge einsſ. Pius vero ,Adbuc prue⸗ d feliciorem le ſeninis in hominibos Hoec au. m, pattin Conernunt. 0 Woo Gicerr regirir. eheſeminibu⸗ AAenne ios n arci mun lemin- l et hel ſ n Gepurt icis etiac, nenta, er in Wüoibos n9 mnn 0 —arrr 175 vero, et quae in capſulis non dehiſcen. tibus, baccis, pomisque ac drupis con- tinentur, inuolucrum ſponte non de- ponunt, ideoque ab eodem liberari debent. Hoc quidem de nonnullis valet, non de omnibus, immo in mul- tis denudatio ſeminis periculoſa, in aliis arbitraria erit. Fructus, qui vni- cum ſemen continet, integer conſer- uari et ſeri poterit, vt ſunt Iſatis, Acer, Iuglans, Prunus; ea quoque, quae ad nuda referuntur, ſemina, licet ac- ceſſorium inuolucrum habeant, vt Mirabilis et Cynogloſſum, haud qua- quam germinabunt, ſi hoc ſeparetur; 2) idem valet de Tulipifera aliisque; qui vero plura continet, ſiue ſiccus ſit, mollisue fructus, in tot partes di- uidi debebit, quot eidem inſunt ſe- mina, eademque pro arbitrio, nunc cum inuoluente particula relinquen- da, nunc ab eadem prorſus liberanda erunt. Medicaginis legumina, in- primis, cochleata, digitis aperire, ſe- minaque ex illis educere debemus, ſi felicem eorum ſementem deſidera- mus; eodem modo Gleditſchiae et Cercis a) Vid. Cap. I. p. 37. Cercis fructus ſe habent; ſic etiam Pyri et ſimilium fructuum pulpam di- ſcindere, ſeminaque inde eximere ſo- lemus; baccarum, in quibus plurima ſemina nidulantur, vt Mori, Phyſa- lidis, pulpam digitis comprimimus, vel, ſi durior compages eſt, ad putre- dinem eam diſponimus et aqua affuſa ſoluimus, quo fit, vt ſemina, a pulpa penitus liberata, ſubſideant et facile colligantur. Hoc autem non ſem- per neceſſarium erit. Germinant et bene vegetant ſemina, etiam ſi plura, capſula ſicca incluſa, terrae committantur, vt de Medicagine ſae- pius experti ſumus. Trifolii ſubter- ranei legumen integrum, propria vi, terrae ſeſe inſinuat et in eadem matu- reſcunt ſemina germinantque. Ara- chis fructus valuae non aperiuntur, ſed peracta floreſcentia, ille ſtatim ad terram flectitur, et in eadem clauſus ad germinationem vſque manet; hinc etiam germanice Erdnuß dicitur. Sic etiam Glycine ſubterranea et monoi- ca, incuruato pedunculo, fructum in terra recondunt integrum; ? ſic quo- que b) Propteren vtramque ſpectem nominauimus die unterirrdiſche Frucht -Glycine im Neuen sckau e bie Humis ⸗ et gec pores, gln ſent. He bit, Gum certi fum temn praee nibubbu to Abore nos; In eent ommi proermit iiſemina, hteritnn et emnoli terra ſemn la ſteroo gue ſuts⸗ lunipen, inregras, VtP-. Eckz terl pluꝛ ler Tomm. Hoe eüian ſaer P. 6 b. 140 t, ſie etiam npolpamcdi. exiinere ſo. uöplunime Mori Dyytr. Onprinimns eſt d Pure. hing, 4pulpn eunt et ſacile eln on ſem. erminantet 1, etiam cluſ, teme Cicgine ſie⸗ litolt ſobter. a Poprin Vl. deademmmutu. humqde. Arr vn penintun elkrinad gem chlis anet, hine Gcitur. Ji er ionor n 1) ſie qoo. 3 emmmmmnrenmere i. ———— 177 que Abietis Laricisque coni integri, ſquamis vel clauſis, vel apertis, ſerun- tur, et aeque bene excreſcunt inde ar- bores, quam ſi ſemina nuda ſparſa fuiſ- ſent. Hoc autem locum modo habe- bit, dum vel de ſeminum bonitate in- certi ſumus, et ſic fruſtraneam ſemen- tem praecauere volumus, vel ſi ſemi- nibus abundamus eademque ſine mul to labore ac pretio acquirere poſſu- mus; multa namque, licet optima eſſent omnia, hac ratione ſata, non progerminabunt. Alia longe res eſt, ſi ſemina, pulpoſis inuolucris conten- ta, ſerimus; nunc enim ab ipſa pulpa et emolliuntur, et foecundantur in terra ſemina; quippe eadem putrefa- cta ſtercoris ſpeciem conſtituit. Ideo- que ſatis commode minores baccas luniperi, Rhamni, Afſparagi et ſ. p. integras, «c) maiores autem, ſiue Po- ma, vt Pyri, Cydoniae, in partes diſ- ſecta, terrae committimus, et melio- rem, platze der Natur II. Th. p. 674. Conf. etiam Tom. cit. p. 672. de Arachi. *²) Hoc etiam ſusdet Du HamgI. Tr. von der Holz- JNaar p. 64. Conf. quoque Spermatol. Cap. III. P. 148 et 160. M rem, quam ſi ab omni carne liberata?) fuiſſent ſemina, vegetationem obtine- mus. Adhaerent etiam nonnullis ſe- minibus partes, quae ad ipſam ger- minationem plane nihil conferunt, vt ala, pappus, aculeus et ſ. p. ideoque illae commode conſeruari, vel tunc modo ſeparari poterunt, ſi, illis re- motis, ſementis facilitetur; “) ali- quando tamen, et propter germina- tionem quoque, vtile, immo neceſſa- rium erit, vt ſuperficies ab acceſſoriis partibus purgetur, ſi ſcilicet iisdem emollitio ſeminis impediatur. Pla- tani et Goſſypii e. gr. ſemina inuol- uuntur lana; haec imbibit, retinet- que aquam diu, et ſemen citius cor- rumpitur, quam germinare incipit, ) niſi 4) Idem laudauit HERESBACHIVS et ſcripſit: ſemi- na non prorſus nuda, ſed parte carnis ſuae con- tzecta ſeri ſolent, atque ita etiam diutius ſeruan- tur, humore natuzali ſeruato. Vid. Eius de Re ruſtica Libr. II. fol. 137. b. Xe) Haec eſt vera ratio, cur aculei, qui ſeminibus Dauei adhaerent, digitis abradi ſoleant; hoc ſi omittitur, ſemina partim facile inter ſe co- haerent, partim diffieile ſeminatoris manum relinquunt. Qui vero exiſtimant, radicem Dauci ramoſam fieri, ſi aculei non ſeparentur, ſe et elios decipiunt. Conf. Neuer chauplats der Natur To. V. p. 704. f) Conf. Do HaukL von der Holzſaat p. 64. ii Mel lelt l . Ntio Gem ren igi hole us t erfcienh Commnenc longe ſce⸗ fentllentur ſor guse! s goberel jenti 9) al ſed et adimi ſve palene kris poluis ) Wd et ſag (. P. 209. ) Secort A dhi ul jeuiur, a ui henir lle in are 1n omn n Patio frum Veto venti dus Geeln bus Trin Uine etian tar Pais den Obrine. nonnullis ſe. lihn Per- Cnterund t Pidene Ni, Nl tine li iir etr . ) gli. ter ger Wina- mmo beceſte. h acceſſoris ellicet iögen latur. D. emina inuol. ddit, letinet⸗ en Cninr. Mmeineihit, „ fll. Serryſt. ſni m aruir ſun n. m dumu ſur. id. Pius le . . gol ſewinibos Gi oleuntz doe gelle inier e⸗ ginrtoris nibun emem, ndſen non lnnmnu Maurr Gkulg⸗t 179 niſi tomentum ſollicite ſeparetur. Al- tera, et quae magis neceſſaria eſt, de- puratio concernit partes peregrinas, ſeminibus admixtas. Hae digitis qui- dem remoueri et ſemina ſeorſim col- ligi poſſent, ſi modo ſufficerent ma- nus ad taedioſum eiusmodi laborem perficiendum; quem tamen ſerio commendauit ORTHIVS. 9 Facilius longe ſuccedit ſeparatio, ſi in horreo ventilentur fruges, modo grauiora ſint, quae ſerere volumus, ſemina il- „G lis, quae remouere cupimus; ſic enim venti 1½) auxilio non ſolum ſemina, ſed et admixta alia, ſiue ſint glumae, ſiue paleae“) in cerealibus, ſiue terre- ſtris puluis, vel quaecunque aliae ſor- M 2 des 9) Vid. Oekonomiſche Nachrichten To. I. p. 428. ſqq. Conf. etiam Muſeum ruſticum Vol. VI. Pp. 203. h) Sic CoruuEgLLA Libr. II. c. 2 t. edit. Geſn. p. 450. At vbi paleis immiſta ſunt frumenta, vento ſepa- rentur; ad eam rem fauonius habetur eximius, qui lenis aequalisque aeſtiuis menſibuc perſtat. Ira- gue in area detrita frumenta ſio ſunt aggerenda, vut omni flatu pohiut excerni. Atque hinc pur- gatio frumenti a nonnullis politio, a plurimis vero ventilatio dida fuit; vt ex variis auctori- bus declarauit ScHoETTGENIUS in Antiquitati= bus Triturae p. 60. ²) Hine etiam inſtrumentum politionis latinis di- citur Pala, notante ScaoErTGENIO libr. cit. p. 61. 180 .rrrrrr des, longiſſime a grauioribus remo- uentur et ſeorſim colliguntur. Cum vero non vbique ſufficiens aeris per- flatus locum habeat, machinae quo- que inuentae fuerunt, quibus ventus pro lubitu excitari et augeri poſ- ſit. ) Verum et haec depuratio non ſemper ſufficit, et quandoque, inpri- mis ſi peregrina ſemina admixta ſunt, aliae requiruntur machinae. Vte- bantur veteres praecipue Ventilabro et Capiſterio, O et nunc quoque ad- hibentur vario quidem modo conſtru- ta, ") aſt ita ſemper comparata cri- Pra,; k) Dicitur eiusmodi machina eine Staubmühle, eius- que deſcriptionem et dellnestionem vid. in ZINCRII Oecogiom. Lexico Tab. V. et MiLLs Feld- wirthſchafz To. III. Tab. 2. Similis quoque, aſt minus compoſitae, deſeriptio traditur in der Zugabe zae GMELINS Abhandlung vom Un- kraute p. 374. 2½) Occurrit haec vox, vt docet ScgorTTGENIUS libr. cit. p. 64. ex probatis auétoribus apud vnicum CoruMrELLAM, qui libr. II. c. 9. edit. cit. p. 428. ſeripſit: cum rurſus amplior meſſis prouenerit, quicquid exteretur, capiſterio expur- gandum erit. Forſan autem hoc inſtrumen- tum a pala, ventilabro, et vanno non diuer- ſum. Vid. quae de his critice diſputauit ScCHOFTTGENIUsS I. c. in) Quomodo illa diuerſimode confici et vſurpari queant, docet inter alios CArrius in den Nach- richten rylrgi venpto! Unus iu⸗ nee guo NolnOG 05 aptae goarum 6 ie t. hor irnins fuilet, e Ncepifler Avanco Pr cum acm. feriporeri, Salten he Geſelſeha 2 377. 8) Eivsmoc et ⸗ Aliam, am inn Aul. ℳ ibid. Xy. 5.202. DD 5. 85. Tal vicht. Vol Miarins D et Geline Lugebe 11 Vbi ene rantur e du remo. II. Cum i is per. Nhünne quo. ibs vents un he Kchn npen 1 Admi Rin nt inge. Vte. . e Ventlabro uodue il. nococonſtru. mparan cri. D. , Kaubillle eind⸗ geadodecn Nd i — .V. A Mnu PN. 1. Kmllis guogte, GRaudig! ℳN . 1 KuN FrIo¹NWN uckoribls .l e 9 ecl em aß l⸗ 0 ſtend ep. ho . jaltrun trucen⸗ unnd hol aſe⸗ criliee Elptuit orſiianicu⸗ 6N erwii ,tlin rintio trncitur 1 * X 181 bra, vt grana peregrina tranſeant, quae vero pro futura ſemente colligere vVo- lumus, in eodem retineantur; et cum haec quoque depurationi no 1 ſemper accomodata exiſtant, aliae et ma- gis aptae machinae i inuentae fuerunt, quarum omnium vſitatiſſima dicitur die Fege. n) Denique, ſi omnis ille la- bor irritus et impurum ſemen ſatum fuiſſet, vel ipſe ager ex fimo aliena accepiſſet ſemina, omnem tunc, quando propullularunt plantae, ma- num admoueamus, et, ſi commode fieri poterit, peregrinas ac erraticas M 3 remo- richten der Braunſchiv. Lüneb. Landwirth ſchafßfis Geſellſchaft Vol. I. p. 309, Vid. etiam die Zugabe zu GMELINS Abh. vom Unkraute p. 163. et 377. 2) Eiusmodi delineatur in ZixcxII Oee. Lex. Tab. V. et Schwed. Acad. Abhandl. XII. Baud 7 Taf. Aliam, cerealia inprimis degurandi, machi- nam inuenit et deſeripfſit LiNGooIsr Schwed. Acad. Abh. XIV. Baud p. 213. CRONSTEDT ibid. KVIII. Band p. 84. et XXV. Band p. 202. Du Paaik, von Erkaltung des Getraides p. 85. Tab. I. OkrHIvs in Oeconom. Nach- richt. Vol I. p. 53 I. et germanus quidam fſcri- niarius DükzAND, cuius non ſolum deſcriptio et delineatio, ſed et emendatio exſtat in der Zugabe zu GMELINS Abh. vom Unkraute p. 387. vbi etiam aliae eiusmodi machinae conſide- rantur et diiudicantur. 182 remoueamus, priusquam floreant; ſicque exoptata, nulla autem aliena ſemina, futura meſſe, obtinebimus. Verum de his depurationis modis plura dicere nolumus, magis enim ad agricolam, quam phyſicum ſpe- Gtant; pergamus potius ad alteram praeparationis ſpeciem, quae huius magis, quam illius ingenium exercuit. §. II. Satio naturalis, praeter ſtercoratio- nem, nullam, et ne hanc quidem ſem- per, deſiderat praeparationem; ſuffi- cit ſane humidum et calidum, qui- bus ſemen in terra fouetur, emolli- tur, et ad germinationem diſponitur; induſtria tamen hominum multas ex- cogitauit artes, quibus natura adiu- uetur et vegetatio magis perficiatur. Poſſunt illae, ſi ad modum applican- di reſpicimus, ad tres, ratione effe- SGtus autem ad quatuor ſpecies com- mode reduci. Nunc enim ideo prae- Paratur ſemen, quo citius et felicius germinet; hoc in ſola emollitione conſiſtit; nunc vero variis rebus in- funditur et cum illis miſcetur, partim vt maiorem foecunditatem recipiat et io hhot⸗ ortigete oholtes gicatio ah Vt atne e, Uas cll⸗ icems nemn. 40 vel Humide Voribus t⸗ Gicunt, a Vel ſiocls, muina conſp er vtrummd furmi meddi tate ioltitd Uanm an loc ſet, biſffimo ²) Cue hine jepulte, pi morare he iL. ll. cepn: ſen Cornubut at inintih vim ed non de lorennt, tem alien nebimus. Dnis moci mgs enimn Ffcum e. 8 d Atetann quae huios Um exerclit. r ſercoratio⸗ Oliden ſen. Mhem; ſuff. idum, go. tur, elnl . n Chonirur; n Mltas e Datura adin perfeinu maplinn nriobe ele. hecies oll. niceo pene 8 et fClcins is rebi n Cetul, D mm renn 1ee Ntenn et „— 183 et largiorem meſſem exhibeat, quae erit impraegnatio; partim vt, ſi quo vitio laboret ſemen, emendetur illud et corrigatur, immo etiam contra va- rios hoſtes defendatur; quae ars me- dicatio appellatur; partim denique, vt natae ex illis plantae qualitates no- uas accipiant et perfectiores euadant; dicemus hoc artificium melioratio- nem. Ad modum ſi reſpicimus, ille vel humidus eſt, et omnem, variis li- quoribus factam, infuſionem ſiue, vt dicunt, macerationem comprehendit, vel ſiccus, dum pulueribus variis ſe- mina conſperguntur, vel'denique in ter vtrumque medius, qui praecipue fumi medicati adminiculo et electrici- tate inſtituitur. De his omnibus ſigil- latim agamus.*) Priusquam autem hoc fiet, in genere monemus, anti- quiſſmo iam tempore ab agri: et M 4 horti- *) Quae hinc inde in veterum ſeriptis traduntur regulae, prorſus falſae atque ridiculae, comme- morare noluimus, e. gr. Soriox in Geoponi- cis L. II. c. 19. p. 49. et cap. 42. p. 67. prae- cepit: ſementem cauere oportet, ue ſemina boum cornubus incidant, haec euim ſterilia et imperfecta ac inutilia fieri, aiunt, adeo, vt neque per ignis vim eſomari poſſint. (Siue cocta duritiem non deponant) . 184 —rr horticultoribus eiusmodi artificia in- uenta, eademque a veteribus fere omnibus, tanquam certiſſima et vti- liſſima, commendata fuiſſe, vti conſtat ex PLINIO praecipue, qui ea, quae paſſim apud THEOPHR. ERESIVM, Co- LVMELLAM, aliosque veteres, de amur- ca, ſucco ſedi, bile aliisque remediis reperiuntur, ſtudioſe collegit; 6) ſe- quenti etiam tempore auctus fuit eo- rum numerus, omnesque fere de no- uis potius inueniendis, quam de in- uentis explorandis ſolliciti fuerunt; tandem vero acceſſit ſedulus ille re- rum phyſicarum ſcrutator, BAco de VERVLAMIO, P) ſucceſſitque magnus ille ⁹) Vid. Eius Hiſt. natur. Libr. XVIII. cap. 17. p) Primaria ab eodem inſtituta experimenta, in Hiſtoriae naturalis Cent. IV. edir. Operum Froncf. 1665 p. 840. deſeripta, ſunt ſequentis: Triticum materauimus in aqua, admixto fimo bo- uino; aliud admixto equino; aliud in aqua ad- mixto himo columbine; aliud in vrina, aliud ad- dita creta in puluerem reaacta, aliud Ffuligine ad- dita, aliud cineribus, aliud nigro ſale addito; aliud in vino ruhello, aliud en maluatico, aliud in Pirinu vini. Aquae proportio, caeteris, hianc miſcelaum conſtituentibus, quadrupla fuit, admixta tantum octaua ſalis parte; vrina, vinum, ſpiri- tus vini ſimplex fuit et fine aqua. Macerationi duodecim horas dedimus. Tempeſtas anui Uto- bris. Conſeuimus et aliud Triticum non macera- tum, un, ſale⸗ zidem, 10 fuit eiuem l 6 creuer⸗ euti turi zun, olfuit vini yrn ſij Experiment ſtent, pron ſpeciemn, decednn d non ide⸗ mimis ) Cri wrii cognolcen bog, ratio minationer rent. Jenn glonn gee lere; uue eram, poſt 1ar0 macer cornin cey 1ſene ai et tanden plautulen rtifcig in. bus fere nn et yti. Nconltat el, Ione N C.. es, deamdr. e Inaaus Ue⸗ WIII. a). 17. ehenimentn in . eli Ohenm ſunt ſeyuenij: /7 fult ℳdi G A. ni, Alit l. lſiiine Il. kul lliu 9, olnd in Hanc (aet unnt, ln fuit Alnintt , vinumn ſn. , Macereng vuni peſtes miͦ . cun! toN N 4 4 3 renrneneKeS. 185 ille vegetationis obſeruator, Marpr- GEIVS, 4) qui non ſolum anteceſſorum M/s placi- zum, ſed aqua calida bi: de die irrigatum. Aliud itidem, reſpectn caeterorum, implex. Succeſſus fuit eiusmodi. Ea cum Fmo, vrina, fuligine, creta, cineribhus, Jale mixta ſemina intra ſeor dies excreuerunt; quae poſtea praeelluerunt altitudine, craſſitie et venuſtate fuerunt hoc ordine; vrina, dein imus, crera, fuligo, cineres, Jal, triticum Fimplex, nec maceratum, ec irrigatum, in de aqua calida bis ciebur Fug lis irr igatum, vinnun rubellum. Tribus his Paſteriorile, fuit incre- menti, tarditas infra Tritieun 1ve gare per ſ con ſi- tum, obiegur Potius haec cultura, quam pro- Ffut t. Macerata in vino maluatico iritnque vini pr. orſi non excreuerunt. Concluſit ex Bis: er einere illud haud m Nice frugiferum eſſe, cum leui plerageque macerationes pretio con- ſtent, prouentusque copia magnam faciat lucri ſpeciem, ſi per feſtinatam masurationem nihil decedat probatae maceroendorum indoli, quod non videtur, cum vtriusque cauſa ſit vigor ſe- minis. 9) Qui voriis fluidis macerauit ſemina, partim vt cognoſceret, quaenam in cortice et cotyledoni- bus, ratione coloris, mollitiei et ſ. p. fierent muiationes, partim quomodo ſata ſe habe- rent. Semina macer ata lixinio et calce tranſacta quarta die plantulam ſi pra terrum emergentem de- dere; quae fuligine et antimonio actiuitatem paſſa erant, poſt ottauam diem ernpere; quae in tar- taro macerata vadecima et Nequenti die, Juat in cornu cerui infuſa erant; quae vino turgebant vſqque all 24 protractag germinatione pullulirunt, et tandem Jemin 4, nitro ſoluto madida, 28 die Plantulam manifeftarunt. Haec experimenta ecum 186 »ͤ —— * placita ſollicite ponderarunt, ſed et ipſimet experimenta inſtituerunt, at- que ſic in multis meliora docuerunt. Licet autem horum duumuirorum ve- ſtigiis inſiſtere, repetitisque experi- mentis cognoſcere potuerint planta- rum cultores, quid in ſeminum vir- tute ac vegetatione augenda ars valeat, multi tamen, et inter hos praecipue VALLEMONT et AMBROS. ZEIGE- RVS macerationem et impraegna- tio; cum Phaſeoli et Fabae ſeminibus inſtituit. Porro, etism varia minera ſemina Rapae, La- Qucae, Endiuiae, Raphani, etc. in diuerſis va- ſculis plantauit, eandemque diuerſis menſtruis irrorsuit, ſequenti ſueceſſu: Vrina humana, Jolutione ſalis communis, et lixiuio, vitrioli aqua irrorata, non vegetabant; in nitro et antimonio vegetatio ſuccedebat per aliquod tempus, plantae tamen contabuerunt; quas cornu ceruino et fuli- gine alterata aqua madehant, diu durabant; calcis vivue vſu prae caeteris excreſcebant plantse. Haec ſufficiant, plura inueniuntur in eius Tract. de Seminum vegetatione, edit. Oper. p. 106. ſq. y) Vid. Eius Curioſités de la nature et de l'Art ſur la vegetation; primum edit. Pariſiis 1705. ger- manica, quam citauimus, editio prodiit Bu- diſſae 1716 in 8. Confilia et remedia, quae de multiplicatione, inprimis frumenti, tradi- dit VALLEMONT, repetuntur in der entdeckten Grufſi natürlicher Geheimniſſe p. 13. ſq. 5⁵) In der Anleitung zur Ceconomie und kunſt mäßigen Verbeſſerung des Feldbaues, darinnen Ainal r- lici- geltium, Ind olnen eleitrunt, umcben luerunt. tennpota inſtirung et Gentoett Ge krull, Cromn indul ten rrehinn Clcimus. In 1e Wcenn aceravione⸗ Pradoneln! Vtdem ſede glundoghe mimnndi 018 9 Ciin iint veren Al achent. W dul uunegngſe ing I. Pliendione lute lecenl t, ſell et eklnt, at. denerunt. torum ve. e eperi⸗ nt Panre. minum wr. Aalsvllen, Ppraecipue 08. ZtlGl. nrnegnr io⸗ nibur inkinit. ins Rupte, a. in iuerlts ii⸗ erſit menſtris Vrino hunana, 6), virl ai 1urd bn untimnonſ⸗ venpln Pli hu ceruit 4. ſu. pum, Hher 1eius ruct Ge er. P-1 h. ſ. et e Ant ſar i8 1705, ger⸗ Prociüͤt bo. emedin, Jule trudi⸗ umnenti, der eutlteknen a. . Pniſter ru. lei. ,13. us kun uuen r Prrnnrnrrzergmre et. 187 tionem ſeminum non ſolum porro commendarunt, ſed et arcana noua venditarunt, maximumque exinde lucrum obtineri poſſe, aliis perſuadere voluerunt. Atque ſic ad noſtra vſque tempora conſeruata fuit variis modis inſtituta et laudata ſeminum praepa- ratio. Verum vt de plantarum nutri- mento et foecundatione agri, aliarum- que rerum, ad vegetationem perti- nentium, indole, recentiorum phyſi- corum induſtria, meliora edocti fui- mus, ita etiam ſeminum ante ſemen- tem praeparationem rite aeſtimare di- dicimus. Inter multos, qui hac in re lucem accenderunt, ſeminumque macerationem et ſic dictam imprae- gnationem neque neceſſariam, neque vtilem, ſed potius fruſtraneam, immo quandoque noxiam eſſe, tradiderunt, nominandi praecipue ſunt KüNnor- DVsS, 1) Qqui inprimis contra ZEIGERVM egit, bliciret werden, die Aecker ohne Miſt fruchibar zu machen. Eisleb. 1733 12) Vid. Eius Experimente nehſt ZElGERS Tractart entgegengeſezte Oeconomis experimentalis. Erf. 1735. Qui Sect. il. p. 12. ſqq. et Sect. III. p. 52. ſqq multa ekperimenta de multi- plicatione per impraegnetionem ab aliis inſti⸗ tuta recenſuit. Omnia autem nihil velere ae vege- 188 — egit, et dein WALLERIVS ²½) atque GEHIL-ERVS, *) quippe qui omnia, ha- cGtenus ab aliis memorata, remedia ad certas quasdam ſpecies reducere eas- que ex genuinis phyſicis princiiize de- clarare, conati fuerunt. Et cum in ſpecialiori tractatione W ALLERII in- primis dogmata repetere et perpen- dere animus ſit, iun uabit etiam ab Eo- dem conſtitutas claſſes breuiter addu- cere et exemplis nonnullis illuſtrare. Diſtin xit artificia ſic dicta immerſiua. 7) in ſimpliciora et magis compoſita. Ad priora pertinent ea, quae Vnica fere materia conſtant, quorſum ſpectat aqua, alcalina et nitroſa; quibus dein addi- vegetationem ſine vnduoſo terrae principio fieri non poſſe, oſtendir. u) Partim in Diil. de artificioſa foecundatione im- merfiua ſeminum vegetabilium Holmise 1752, partim Tract, de Agriculturse fundamentis chemicis Vpſ. 1761, quem germaniee edidit, notisque illuſtreuit Cl. KküxIrz Berol. 1764. X) In Progr. de vſu macerationis ſeminum in plamsrum vegetatione Lipf. 1763. FEtiam in Oecon. Nachrichten Vol. I. p. 361 et 513 inue- niunntur experimema, quae macerationi non fauent. „) De his ſolummodo egit in Diſſ. cit. et fumiga- tionem aliosque modos omiſit, conſiderauit vero hos quoque in Tr. de Agricult. p. 190. ſqq. (Eldere, Vt nolo milce⸗ Ne ia erat 1l, Amun enclen) Wnoaen 1) Mr. 4) . Gsen lies ſ uols et / ) Uiuenoci ſluo prn un. Nelr noldo did P ee 3 E an Renina b rur Ernce llen e 4 Nte nnlig ha. media ad Acere egs. hise⸗ t Cu in LLER- t perpen. m ab Eo. 1 Uſtrare. Imerltuay ofita. Ad nica Kre n ſpeclat lidus ein⸗ Addͦ⸗ eune piinehi⸗ cunchtoneil. olmine 1792, undamehlis Nee eliGit. Perol. 1704 eminumn in Finmn in 513 iuve⸗ erationi hol t. et ſogit coneruut 7 lne⸗ o ——————— 189 addidit 2 vrinam, oleum, acetum at- que vinum; ad compoſita vero redu- xit 1) ſaponacea, ſiue alcalino pin- guia, 2) nitroſo pinguiora et 3) ſpiri- tuoſa. Simpliciora, ad quae etiam mel, lac, bilis et fuligo referri poſ- ſunt, ſatis ſunt nota, hinc modo de compoſitis moneamus, ſaponacea con- ſtare ex aqua, pinguiori materia fimi ac lotii ſaturata et lixiuio alcalino mi- Xta; nitroſas pingues mixturas eo tendere, vt pingue quoddam cum ni- troſo miſceatur lixiuio, qualis praeci- pue illa erat, a veteribus commenda- ta, ex amurca et nitro compoſita, ²) itemque a VALLEMONTIO laudata, ex ſolutione nitri et fimi liquamine prae- Para- 2) In Tr. de Agricult. p. 182. «4) Cl. GsaERUS quinque conſtituit fluidorum ſp'e- cies; ſunt ſeil. squoſa, pinguia, ſalina, ſpiri⸗ tuoſa et ſaponscea. Vid. Progr. cit. p. 10. b) Eiusmodi lixiuio, ex lotio humano et ſapone ſoluto praeparato, vſus fuit ORrmIvs. vid. Oe- con. Nachricht. Vol. I. p. 515. illudque a Küm- HOLDO didicit; vid. Huius Oecon. cit. Sect. II. §. II. exper. 42. e) de qua VIRGILIVS Georg. L. I. v. 193. Semina vidi equidem multos medicare ſerentest, Et nitro prius et nigra perfundere amurca, Grandior vt foetus ſiliquis fallacibus eſſet. Idem repetiit CoLvMELLA L. II. c. 10. p. 422. 190 * parata; ſpirituoſum denique conſi- ſtere vel in pingui, ) vel ſalino “ cum ſpirituoſo iuncto principio. §. III. 4) Sic ex fimo cum ſpiritu vini, vel vino foecun- dans principium extrahere ſuaſit WALLEER- Grvs in der natrlichen Zauberkunſt p. 390. e) Hue inprimis refert WALLERIVYS ſceretiorem, a PRANAEO autem euulgatum, veg etationem ac- celerandi modum; qui ſequens eſt: Recipiatur nitrum, cui ſpir. vini ad 3 digitorum eminen- tiam ſuperfundatur, vitrum bene obturetur, et per 12 horas in calore digeſtiuo deponatur, dein liquor decantetur et vſui ſeruetur, quo ſemina humestanda. WVid. Eius Diſſ. de Calce viua §. 24. p. 26. In RonkiI Ober Sächſ. Haus- wirthſchaftsbuche p. 149. et Schleßiſchen Oecon. Samml. To. II. p. 520. legimus, BagcchERVM in Phyſica ſubterranea Libr. I. ſect. I. c. 3. laudaſſe liquorem ſpirituéſum, ex argilla alba et limo, deſtillatione per alembicunm, praepa- räatum, eumque rerum vegetabilium mercu- rium ideo nominaſſe, quia gutrula eiusdem in foecundandis vegetabilibus plus valeat, quam vehes ſtercoris. Semel iterumque perlegimus eitatum caput, verum nec in eodem, nec alibi in Phyſica ſubterranes, Lipf. 1703 edita, ſpi- ritus huius deſeriptionem inuenimus. Id modo commemoreuit BrcchERvS in ſüpplem. ad ca- put I. p. 568. Ipſi notam eſſe frumenti ſemi- nalis imbibitionem, eamque Ill. Baroni de Ferneii communicaſſe, huncque ſucceſſum in praxi vidiſſe, magno neszpe cum lucro frumenti augmentum et bonitatem; in quonam auten illa eonſiſtat, non expoluit. Spiritus etiam, ex coerulen ar- gilla parati, mentio fit in den Oeconom. Nach- richten Vol. XIII. p. 288. ye ſnor ne un s monnen ſviramme gepetni mechihd ur in E — nidℳ l eſſegercnina ns et bine Nninſicot Cncios inteo n genett Ulori terrae loun aceda Nerältere, GCadunm Wtetneven tur 1c ind leprueciy lm iugve d equin Nenio omn hentinscon Ius, cdore (Meinpape Wid n KII. Uinoß Decun. 4WA AIR. p. o. ſeerelioten, eigtionem ge. 1r Recipintur tum eminen. hne Obturefun, do deponntur, erueror, gao⸗ Dill. de hlee Gieke ku. iben Cen. Deccakarut ſed. 1. c 3. Airgila n eucn, Pruene⸗ DMum meten. Cla eiusdemin lent, am u⸗ emi WMIS n, nee olibi an, 18 4 Anod lein. 40 cl. menti lent. gie ernen õ augiuetitlin Un conſitn, cerllent 1. ertenn M. 191 §. III. De ſt ngulis praeparationis modis nunc acturi, de quolibet duo inpri- mis momenta perpendamus, ſcilicet diſquiramus primo, an conueniat praeparatio, nec non, et ſecundo re- media ipſa conſideremus. Quod igi- tur ad primum modum ſpeéat, hu- midum, calore agitatum, primariam eſſe germinationis cauſam, omnes ſci- mus et hinc quotidie videmus, ſemi- na, in ſicco aere conſeruata, ſiue Ppro- fundius in terra repoſita, quorſum aqua penetrare non valet, )ſiue le- uiori terrae ſtrato tecta, modo nul- lum accedat fluidum, diu immutata pPerſiſtere, contentasque partes haud quaquam protrudere; contrarium autem euenire, ſi in humido detinen- tur, ac inde ſeminis compages, eius- que praecipue cortex emollitur. Emol. litio itaque ad germinationem neceſ- ſario requiritur. Eandem in terrae gremio omnium optime fieri, eo lu- bentius concedimus, quo certius ſci- mus, calore reſolui humidum, illud- que in vapores attenuatum non ſolum corti- 5H Vid. Cap. III. p. 155. corticem humectare et emollire, ſed, aucta magis virtute, ad interiora ſe- minis quoque penetrare, ibidemque motum, fermentationi fere ſimilem, excitare et ſic ipſam germinationem egregie promouere. Imitari vero facile poſſe hoc naturae opus, immo exinde magnam vtilitatem et lucrum conſequi, multi exiſtimant. De priori nullus dubitauit „qui modo Trritici, Hordeique grana, ad pra eparationem amyli et polentae emollita, vel in agris relicta et ſponte, aerei hu midi auxilio, germinantia vnquam vidit ſe⸗ mina. Vtilis quoque videtur hae Praeparatio, quia eius ope g germina. tio acceleratur. Habent enim quae- dam ſemina adeo durum corticem, vt per annum, immo diutius in terra latitent, antequam ille emolliatur, vt ſunt Cneorum, Clethra, Gleditſchia, Auellana, Cornus, Berberis et alia; teneriora etiam viſa ſemina, vt Petro- ſelini, poſt 40 vel ”5o demum dies ger- minare incipiunt. Si vero aqua, vel alio apto liquore tam diu retinentur ſemina, donec ſufficienti modo emol lita et ad protruſionem radiculae prae- diſpoſita fuerunt, et nunc pro agri et tempe- lec. . Ue in gleiin uun vnmitun me Neratio laen le⸗ ſem uat. ſerni alium in Drim, Nunturum eni (tnin kereſk, Nt 1e, Plant kemeltls 0 Gpiant, A eEnlbeant. remadeet Pac macere ſonom ele memmorari encario tiremn con Per Maen ine Ened nnlir I zmnie. „„ Imationem nitar Ver Düs, innInd et lwucrum Deprior lo Tritie, DNarationemm tn, vel in ei humidi Ficlete. etur huec m let gettnian. emin gane. COrcet ticsd in tena volirun Necitihin, 76 et ali; V Petro. dies ger. agua, Vel ketinentut nodo eind chlgehe. tenmnhe⸗ lpe- 1 temperiei conditione, aut humida aut parum iterum exſiccata, terrae committuntur, citius longe, quam ſi maceratio haec omiſſa fuiſſet, plan- tulam ſeminalem protrudere pote- runt. Et haec praecox partium ſeminalium euolutio non ſolum in prima, ſed in ſequenti quoque plantarum vegetatione vtilis eſſe pot- erit, ſi animaduertimus, multum in- tereſſe, vt iuniores, annuae et peren- nes, plantae, antequam frigidior tempeſtas accedat, aliquod robur ac- cipiant, annuaeque matura ſemina exhibeant. VIterius extendere, ma- ioremque etiam florem et fructum ab hac maceratione expectare velle, ab- ſonum eſſet. ½ Alia vero adhuc com- memorari debet macerationis com- mendatio, eademque ſementis quan- titatem concernit; quo maius enim per macerationem volumen acci- piunt 2⁹) Hine Graeci fidem non merentur, qui aſſe- runt; Cicer grande naſci, A infundatur aqua te- Pida pridie. Vid. FLoRENTINUS in Geopon. L. II. c. 36. p. 63. Ex hoc repetiit PALLADIUS Mart. edit. cit. p. 932. N 194 * piunt ſemina, eo minorem eorum copiam continere poteſt ager; ideo- que exinde iam lucrum obtinetur, illudque augebitur, dum, cum mo- deratione ſeminum, rarior etiam ſa- tio coniuncta, eademque denſiori praeferenda ſit. ¹) Licet autem ex his emollitionis vtilitas ſatis ſuperque eluceſcat, eandem tamen nonnulli ſpernere, immo damnare voluerunt. Duplex inprimis damnum ſeminibus adferri poſſe per macerationem, exiſti- mat WALLERIVS. Vnum conſiſtit in eo, vt virtus germinandi imminuatur, alterum vt eadem prorſus deſtruatur. De priori ſcribit: ſi ſemina tam diu in aqua retinentur, vt intumeſcant, tzum certe non poteſt non aqua guoddam virtuo- ſe, ſeminibus inbaerens, ab iisdem extra- bere, quod ſapor et odor aquae, in gua ſe- mina fuerunt macerata, ſatis indicat. i) Et h) Conf. Neue Schleſ. Samml. Vol. I. p. 162. et Aucter von der Ackertheorie, qui impraegna- tionem reiecit, macerationem vero commen- dauit, ideo, qunia tumefaéta ſemina ſeminsto- ris manum magis replent, et hinc minori co- pia ſeruntur. Vid. Libr. cit. p. 22. i) Idem contendit GenLukRus Pr. cit. p. 12. et BER- TRAND in den Berniſchen Samml. 1773- P. 14. c Ne⸗ rſuußt gimtthe Nhueren r00 In mſrcire enentn, num unt frri ey mruioren nue dunhe lin llieet udinibins t ciet lned cue cunn d 1 Cen fuide, Vero olnn Poltleme Nla temn lenm emol. omur et: gur, ien uum Rorte Mtionen „ Jul imunria is Di In eorum er; ideo. dbeinetun, Cum mo. r ciiam ſr. de Genbori t autenn en ſuper e 1 nonnulli Voluerunt. ſeminibos neinexiſi . Conſiſtit in minvatun, leſtrvator. tann din in ſemt, tun Nom virtu. iilen ert . 4 imußi , idit! Et 1ihr⸗ di ingttegne⸗ ero eolnmel⸗ ming ſelnintid⸗ ige minoricn * „ 195 Et de altero: ſ. calor erſeccan ſomen. zim ſuccederet, facillime erſiccari poſſent Jemina, exbalant enim calore et ſuperſtcia- lir adbaerens aqua, et interior ineluſa; plus ergo amittunt, quam terrae vapores reſarcire valent; ſe bumidus nimir ager in- Jequeretur, id metuendum eſſer damni, quod nimia oqguae copiæa diſtenderentur et diſringerentur minima vaſa; frigore ſuc. cedente facile putreſeunt ſemina, dum pro- bter maiorem aquae copiam fibrillae mini- mae diſrumpantur. ) Poſterius, emol- lita ſcilicet ſemina ab aeris viciſſi- tudinibus facilius, quam dura et ſicca affici et laedi, et ſi eandem bono quan- doque cum ſucceſſu ſata fuerunt, il- lud a coeli inprimis fauore factum fuiſſe, lubenter concedimus; ab hoc vero omnis vegetatio dependet, et ſi poſt ſementem conſuetam minus com- moda temperies accedit, ſeminum in terra emollitorum euolutio aeque re- tardatur et aliquando prorſus infrin- gitur; ideoque non tam agricolis, quam hortulanis potius hanc praepa- rationem commendemus, quippe qui iniurias aeris leuiori opera elu- N 2 dere, *½) Vid. Diſſ. cit. p. 14. ſq. et de Agric. p. 178. ſqq. Jnrrrmre 196 dere, frigidumque ac humidum auer- tere, ſiccoque coelo terram aqua irrorare, vel etiam, regnante humida tempeſtate, madefacta ſemina iterum exſiccare et in aptius tempus extra ter- ram conſeruare poterunt. Alterum, quod concernit, a WaALLERIO notatum, damnum, reſtituere nonnulli volue- runt maceratione noua in decocto ſi- milium ſeminum, ita, vt mediante aqua, ab his ſeminibus extrahatur virtus, eademque iterum aliis com- municetur. 2 Hanc quoque prae- Para- ) Nobilis Fscazkvs, qui emollitioni et imprae- gnationi maxime fouet, ſiccam ſolummodo, inprimis ſi diu durot, tempeſtatem ſatis ſemi- nibus nocere poſſe, concedit. Vid. Eius Lief- ländiſches Landwirthſchaftsbuch, p 29. m) Eiusmodi praeparationem commendauit Fro- RINus, praecepitque, v"t ſemina roris ope putre- ſcant, eorumque ſuceus exprimatur, eademque ſemina in eodem mocerentur. Vid. Eius Hauß- vater Libr. III. c. 12. KüNkorpdve ſequentem commendauit methodum: den Getraideſaamen, zu Malz zu machen, an der Luft zu trocknen, zu ſchroten, und mit Waſſer zu kochen, oder ſo zu trochnen, wie bey dem Hiere geſchiehet, nur daß kein Hopfen duzu kömmt; in dieſes Bier wird der Saame eingeweicht und zwar jeder in dae Bier, welches aus dem nehmlichen Saamen bereitet wor- den. Vid. Oeconom. cit. Sed. II. p. 52. Ma- cerationem in ſucco proprio ſuadet ſerio aunn libr. fotnche, cCCole nl feroinuola ter CN dem bl lbr d ſfeiofn Cedit bs in ale⸗ kogue eh ſenins e Vid. Eius Lit gull k Kriud Dxſeime COthmod refenD 1 30, lum ler. kamn aua e humida th iteram Benttnter⸗ Wron lohonmun, Mli vole. (ecocto ſ. t mediante Extrahatur 1 dis cotn- ogue prae⸗ Parr. Oni et imprde⸗ n Oummodo, necn es ſem Vd Lunbig. 1,P20. mwenchuit Fio uun elenſbe Gig Eius iuuß. e ſegvenlein Zuraidſinnen 1 trochletn 21 et, er aur liehet tin 1, ſeshir ni e ler int ot ben erent —½ . 97 parationem reiecit WALLERIVS, neque opus eſſe reſtitutione, exiſtimamus, ſi- quidem nondum conſtat, an aliquid maceratione perdant ſemina, et, ſi hoc fit, an illud virtuoſam et ad vegetatio- nem neceſſariam partem conſtituat. Fluida omnia, in quo continentur ſe- mina, primario in corticem eorundem agunt, et ſi ille, vt in Foeniculo et Coriandro, aromaticas aliasque ſolu- biles partes poſſidet, eaedem, dige- ſtione etiam frigida, diutius paululum protracta, extrahi, fluidaque ſapore ac odore nouo imbui poterunt. Cum vero inuolucrum nec cum cotyledone, nec cum plantula ſeminali nexum ha- beat, ſed easdem partes modo com- N 3 pre- libr. cit. To. I. p. 333. Simile, aſt magis ar- tifcioſum, minusque proficunm conſilium dedit BRoDAIN DE LA IVTAIS, iuſſit ſcil. Nitro, in vaſe ferreo fuſo, ignitoque, addere ſemen, eoque combuſto, nitrum in aqua ſoluere et ſemina eiusd. plentae egdem conſpergere. Vid. Eius libr. The true philoſophers ſtone, Edit. gallica prodiit titulo: l'Abondance, ou la veritable pierre philoſophsle Berlin 1752. Egperimentum hoc repetiiſie, aſt nullum inde commodum obtinuiſie Dn. DrZv et PrxEROTI, refert Dv HAMEL. Vid. MILII cit. libr. To. I. p. 340. 198 * * „ % .„ * 1. prehendat, 2) ſolutio haec Et Priuatio gnol nullum in has partes habebit influ- uelt, . . . . . .„ 8 xum, ideoque etiam germinatio ipſa wut prorſus non imminuerur, e contrario gelren autem, fſcilicet emollitione corticis, R nte plantulae ſeminalis exitus promouebi- encliont 2) Afſerit quidem MarrYIGHIVsS libr. cit. p. I1I10. Citu. aamiſſum e terreno vtero humorem ver corticem eremolit ſeminum percolari, sſt certius WaLLERIVS ſta- loniseth tuit; inaolucrum non eſſe partem eſſentialem ſe- P ger minis, atque ad germinationem, ſiue futuram le ſeceden plantam nihil plane conferre. Singulsarem ob etorideo ſeruationem propoſuit Zeiozavs; differentiam ſeons propoitit rioz-rysz differentie Ctylecon ſcil. hyemslis et seſtiualis frumenti in cortice ſeminis conſiſtere, eumque in priori tenuio- ſoluuntur rem ac vndique poris minutiſſimis pertuſum, fere isdenm aeſtiuslis autem corticem duriorem nullisque cemedä poris praeditum eſſe; hinc priorem vbique, mei poſteriorem apice modo ſuccos attrahere poſſe. ſant, e VlItimum negauit KüNnorpvys libr. cit. p. 279. eupenär omnisque ſeminis corticem plus mimisue po- in roſum eſſe, nos quoque exiſtimamus, inde ta- e men non ſequitur, per corticem potius, quam tunciben radiculam ſuccos intrare. Sane hac in re meliora et veriora docuit VALLEMONTIVS, cuius verba, ex edit. germ. cap. 3. p. 79 apponemus . 3 3 be )I d integra: Wenn der Saame in eine feuchte Erde ge- . . . leilia ſe Reckt wird, füngt er an aufzulaufen, indem er ſich a tin anfüllt mit dem lebendig machenden Safte, damit 6 die Erde geſchwängert iſt Dieſes Auflaufen ge- imd⸗⸗ ſchiehet durch eine Gährung, welche in ſeinem inwendigen durch die Feuchtigkeit verurſachet “ wird, ſo Nch durch das fleine Zoch deelben hirs einzieher. Dus er Moci 4 ethrinati⸗ ebit inkl. Umntio iſ Cntrario e nniii, Drotnovebr⸗ . br cit ). . ren ver corniceni WarrERIV ſtl- nmn dſennnlen , ur ſumnon nghlurem ob. 7; Gifferentiam nenti in cortiee 1 prioni lenio⸗ limis pertulum, ioremn Nullsque Ptioten ige, Ktihete dole. Ihr. Gt.. 279. lus nimwe. Pnuus, iMeld⸗ en ,olh gn Gue hac in fe MoNXVINS cuius opponem ſeulte Hylege. 4, inlen er en afie, Aunit Aſoufen he Hilche in ſüun ber ernſſi⸗ Loch R 7 rorrt 199 tur. Adeſt quidem hilum, ſiue lo- cus, quo radicula cum thalamo antea cohaeſit, et per quem fluidum ad plantulam ſeminalem et ab hac ad co- tyledonem tranſire poſſit, hinc etiam hae partes, aridae antea et contractae, emolliuntur et intumeſcunt, cortex- que diffringitur et radicula foras pro- truditur. An vero per hilum, aut per emollitum corticem actiuae coty- ledonis et plantulae ſeminalis particu- lae ſecedere poſſint, dubium nobis vi- detur ideo, quia partim illae, praecipue cotyledonis, oleoſae ſunt et difficile ſoluuntur ac mouentur, partim omnis fere iisdem denegatur exitus; per cor- ticem enim tranſpirare plane non poſ- ſunt, et hilum ſtatim, dum radicula expanditur, obturatur et ſic haec quo- que via praecluditur, virtusque vege- tandi bene conſeruatur. “*) Emollitio N4 ita- ⁹) Id quod exinde etiam clare eluceſcit, quia ce- realia ſemina, ab equis deglutita, ſed non di- geſta et cum excrementis iterum emiſſa, aeque bene germinare ſoleant, ac alia, ab horreo de- ſumta. Conf. Schleß. Oecon. Samml. Vol. I. p. 237. Proſtant etiam hiſtoriae de ſemini- bus, ab homine deglutis et poſt longum tem- pus iterum integris euacuatis. Legimus eius- modi de ceraſorum nucibus, per nouem men- ſes 200 * * itaque ſeminum, per ſe conſiderata, , cee et circumſpecte inſtituta, non reiicia- 4 8 8 . . matd ſes in ventriculo retentis, datoque vomitorio odumn integris euacuatis; aliamque de aegroto, qui , ceraſorum nuces paucas ante mortem dies exx- longios, 8 creuit, quae per I5 menſes in eius ventriculo fuerunt et in quibus vegetationis initia ſeſe oſtendebant. Vid. Journal de Medecine cont. le Wo) per Rovx Vol. 37. p. 134 et 137. Puellam, 4lingne⸗ quae Fabag albas coctas edit, easdem poſt decem cs en demum hebdomedas integras per aluum eie- Aeedllern ciſſe, legimus in den Fränkiſ. Samml. Vol. 8. Onnem p. 485. An vera, quam narrat Cl. RENARD, deo, uit hiftoria de infante, qui tumorem in dextra meeeril nafi parte habuit, et vnde piſi ſemen eduxit, Agur , quod duodecim radices protruſerat, quarum WmNoni minima pollicis vnius, maxima pollicum trium Gilrelche longitudinem habuit? Vid. VANDERMONDE WWlt in 4 Journul To. XV. p. 525. Phaſeoli ſemen, Eegtiolnt diu in meatu auditorio contentum, radi- Elur ces protruſiſſe, refert KEvsLERVSs im XIV. lentd Briefe der neueſten Reiſen p. 121. Baccas viſei N NCnen a turdis deglutiti, iterumque euacuari debere, comm quo earum ſemina ad germinationem praepa- cim rentur, veterum erat opinio; hanc praepara- ente tionem haudquaquam neceſſariam eſſe, nune “ quidem ſeimus; an autem ſemina viſci in 1Plihe a auium ventriculo deſtrui debeant, quia illae, uamen vt Dv HAMEL Tr. von der Holzſaat Libr. I. p. 72. le monuit, ligneum nucis Iuglandis inuolucrum lunr. digerunt, et ſecundum EEAVMVRII experimen- iſen ta, vid. Acad. de Paris 1752, tubulos vitreos Pn Rah comminuunt, dubium nobis videtur, ideo, ncemui quod ſemina viſci, ob glutinoſum inuolucrum uu, g⸗ forjan ventriculi vim non admittunt, ſed po- nemin tius eludunt. Teſtatur quoque BarnkVs Dill. Nee dge Libre⸗ Cnſicergte lon reüicig. tur Nene vomitorio egicto, gui noriemn dies ex. nein venictl tionis initn ſeſe e Mederine ceont, 177 Puellam dem poſt lecen per aluum eje. dunnl Vol. Irnt (l. Rexu, noremn in dextne ſemen edbxit, rulerat, Ouerun lpollieum nium VAGWDERMONDt Dhaheon lemen, ntennam, Uadi⸗ guuns in I,. lal. Lucti nidi e elnteleri tebene ntionemn ervept. une pmnepint⸗ rinm elſe, pu ſemimn Mei in hnt, guih ilte, Libr .-,72. gis inuoluctun n eshelimen⸗ hales Fiten ſdewur, ide . tur prorſus, ?? potius Chinenſium, et ex recentiſſimis ſcriptoribus Cl. MILLII ) auctoritate commendetur, ſaltim apto inſtituatur modo et medio. Modum ſi reſpicimus, quaedam per longius, alia per breuius interuallum N 5 mace- de Viſeo p. 15, ſe, experimenti cauſa, gallinis, aliisque auibus deglutiendas exhibuiſſe has baccas, easque paulo pofſt indigeftas, psrum- que alteratas, per aluum redditas, vidiſſe. p) Omnein emollitionem reiecit EEckMANNVUS, ideo, quia ſemina arborum, ſponte ac ſine omni pPraeparatione germinant; in Tr. von der Holz- augaat p. 117. Nec emollitioni, nec imprae- gnationi fauet HorfMANNVUsS in der Chymie zum Gebrauche des Hauß -und Landwirthes, quae exſtat in den Oec. Nachr. Vol. X. p. 140. Re- centium et indigenorum macerationem non ne- ceſſariam, in aliquibus etiam nociuam elle, aſſerit Raivs Hiſt. Plant. To. I. p. 34. 9) Chinenſes, qui omnis ſemina macerationi prius committunt, antequam leruntur, illud artifi⸗ cium a maioribus didiciffie et in hanc vſque diem retinuiſſe, docnit ExBERGIVS in der Chi- neſiſchen Landwirthſchaft. Holm 1757. r) Libr. cit. To. I. p. 327. Ex veteribus mode nominemus CorERVM, qui Libr. IV. vom Acker- baue cap. 35. p. 126. macerationem in aqua laudauit. Exoticarum plantarum ſemina, ver- mali tempore accepta, Dv HAMEL etiam in aqua macerauit, quo eorum germinatio promoues- tur, quee vere aeſtate accepit, ſicca potius terae tradidit, quo eadem retardetur. In ge- nere emollitionem non commendauit. Vid. Libr. von der Holzſaat p. 70 et 73. * macerari poſſunt, prout eorum cor- tex vel denlſior, vel rarior eſt, et co- tyledonis materia vel parciori, vel co- pioſiori oleo ſcatet. Si ratione medii non ad impraegnationem, ſed ſolam macerationem attendimus, tres inpri- mis fluidorum ſpecies notare debe- mus, aquam ſcilicet, lac et oleum. Alia et efficaciora, vinum et reliqua ad impraegnationem potius referri merentur. Oleum expreſſum, deſtil- lata enim huc non pertinent, emol- liendis ſeminibus vix aptum eſſe dici- tur. Quamuis enim veteres in amur- ca, quae faex eſt olei, grana macera- uerint, vt a vermibus non facile lae- dantur, oleo tamen, aut pinguedine imbuta noxam ſentire, poſt PrLr- NIVM, BACO praecipue monuit, et WALLERIVS vidit, ſemina, oleo oli- uarum immerſa et moderato calore detenta non ſolum non intumeſcere, ſed magis magisque indureſcere. “ Pari 5½) Qui Libr. XVIII. cap. 17. ſeripſit: Oleum, pix, adeps, contraria ſeminibus, cauendumque ne con- tacta eis ſerantur. 2) Libr. cit. Cent. VII. p. 888. 2) Diſſ. cit. p. Z20. Conf. etiam GERLERVS in Pr. cit. p. 13. qui exiſtimat, oleorum mixtionem D et Muimmd⸗ Nento ltte Uren e conih zoli ponn⸗ in etli ſeruauit in his enp nunge t. ut Ou r. riut ereut, ſtatus eh et ſoblnon ſemninis in gene 4 Nerumv. dan germinn ſobolam ) Uid Eiu um in! Alle gen Meinem . wWiG. H. Dhant Lihr liis nin Nacſegt W. fur Itrorened ac er (ep eorum cor. eſt et co. ri vel co. Mone medij ledſolam teinpr⸗. notare dehe Ac et Ceunn. mn erteligun hNins reterri Wum Getti. inent, emno. um elle dici res in amur Ana macere- n kile be. Dinguecine „Mlr ve monul ninn ool Len alle nnumeſeele, elere. Pari .. Oeun, h lunque ne . Gammkhl Cionem * 203 Pari modo lac, quod inter emollientia merito refertur, contrariam exſeruiſſe virtutem legimus. Piſi e. gr. ſemina, lacte conſperſa, non germinaſſe, du- riori potius cruſta et mucore obdu- cta, vermibusque repleta fuiſſe, ob- ſeruauit KRAFTIVS. æ) Fallacia vero in his experimentis ſubeſſe videtur; namque non ſolum THEoOPHRASTVS ſcripſi t: Wonnulli Jomen Cucumeris, labte aut aqua praemaceratum, ſerunt, gquo ce- lerius exeat, 9) ſed et idem, apud nos vſitatus eſt, Cucumeris et Melonis ſe- mina et ſubſtantiam impedire, quo minus vel poros ſeminis ingredi, vel materise glutinoſae inn- gere ſe queant. Ideoque CARpDANVM, dum de Rerum varietate Libr. XIII. p. 513. ſcribit: Fa- bam referunt nouem diebus obrutam in oleo, germinare in duabus horis, impoſitam pani calido, fabulam retuliſſe, lubenter concedimus. *) Vid. Eius Experimenta de vegetatione planta- rum in Nouis Comment. Petropol. To. II, quae germanice verſa inſerta fuerunt Allge- meinem Magazine, Vol. I. p. 310. ₰) Vid. Hiſt. Plant. Libr. ViI. c. I. et de Cauſis Plant. Libr. III. c. 14. Fortaſſis olea, cum aliis mixta, melius conducunt; laudauit TRA- NAEVsS ſequentein formulam: Olei lini vetuſti vnc. j fimi vaccini veteris libr. ij Calcis vnc. iij, irrorentur ſenſim aqua pluiali, donec calor ceſſferit, tunc in liquore detineantur ſemina ad erepaturam vſque. vid. Diſſ. de Calce g. 24. 204 Terrrrrmr E 5 mina praeparandi modus. Et Pha- ſeoli, Piſi et Tri tici ſemina, per 48 horas in lacte et oliuarum oleo frigido macerata, bene germinaſſe, ipſimet xperti fuimus. Verum non opus eſt his adminiculis, ſolam certe aquam huic negotio aptam eſſe, nemo dubi- tabit; et ſi in eadem macerata ſemi- na unquam corrupuerunt, culpa ſane in nimis diu protracta intuſione⸗ po- ſita erit; et cum omne nimium in vi- tium vertatur, aquoſi etiam vapores, quorum applicationem macerationi Praeferre voluit GEHLERVS, 9) aeque, immo eo facilius nociui fieri poterunt, quoniam calidi applicantur et interio- rem ſeminis materiam breuiori tem- pore ac maiori vi diſſoluunt, et ſic omnem compagem facile deſtruunt.9 . Fo- 2) Sic vidit MLrIGMVsS ſemina, diutius aquae im- miſſa, non vegetare, ſed putreſcere ec corrum- pi, vid. Opera cit. p. 108. Forſan ex eadem cauſe non bene ſucceſſit emollitio, et macerata non ſemper citius progerminarunt, vii legi- mus in den Neuen Schleſ. Sammil. Vol. II. p. 527 et 545. a) Progr. cit, p. 10. b) Hinc etiam BRADLEII conſilium, germinatio- nem fermentatione promouendam, admittere non poſſumus. Miſeeptur quippe ſemina cum furfure, adſpergitur aqua, et in quiete tam diu lunn 4 Co con ne d gel 4 d hune ſngulun utent Alüne? celirtue il ſepil Dericllun Pporehu iuillse⸗ wr; W. AWeron. 1 4) Va. gli eli Get . Acetum Uere fin EOElE i 54179 ſugulire guem ſen Letmninn 1) Ubr ²) Cont. B Ruex Rucu 1 . n per eo fiiico le, plmet I on Opos Chemgum nemo Cubr. ACerata lemn,. vculpaſine ulione po. . miom in vi. lum wpore, acerationi 189) geue, tipoterunn ur et interio⸗ renicnitenn⸗ Wunt, et ſ R e delkrount. Po⸗ Giuliue guue In. ere e ortun. rlan es eldenm ſio, el cerutd gunt, uii leyr⸗ Vol.Il. . erwinni⸗ n, germin ndam; 1dimile gope ſemind el Glele ei in iu 205 Fomentationem itaque calidam tunc modo concedendam eile, exiſtima- mus, quando, experimenti et curio- ſitatis gratia, praecocem ſeminum germinationem oſtendere cupimus. Ad hanc enim nulla prorſus opus eſt ſingulari terrae praeparatione, vti quidem Hox. FABRI OVALLEMONT ₰) aliique “ tradiderunt, ſed ſufficit, vt de Lactuca vidit GgHLERVS, ) nosque ipſi ſaepius cum Naſturtio hortenſi periculum fecimus, ſi ſemina aquoſo vapore humectentur, panno aſperiori madi- diu illa conſeruantur, donec fermentatio oria- tur; tuncque ſata celerrime pregerminare, aſſeruit. Vid. Dy HAMEL von der Holzſaut, p. 72. c) Vid. Tract. de Plantis et homine Libr. II. p. 97. qui etiam ſemen aceto prius macerandum ſua- det, vt materia ſpermatica magis reioluatur; Acetum vero retardare magis, quam promo- uere virtutem vegetandi, redte aſferuit Mon- nOFIVS in Polyhiſt. Libr. II. edit. Lub. 1714. Pp. 427. qui etiam ex SoRELELi Scientia vniuerſali ſingularem tradidit terrae praeparationem, poſt quam ſemina lactucae breuiſſimo tempore pro- germinarunt. ) Libr. cir. pag. 529. e) Conf. Breßlauiſche Verſuche XXXIII. p. 510. REGNAVLT Entretiens phyſiques To. III. p. 62. ReichHARTI Land-und Gartenſchatz Vol. I. p. 35. 206 Frrrr macdido, Fleanell oder F Priß, inſeruntur, et fornacis calori exponuntur; tunc certe breui tempore radiculas per am- plos ſatis panni poros deſcendere, fo- lia autem ſeminalia eius ſuperficiem anteriorem obducere videbis, ſicque media etiam hyeme viridis quaſi i areae ſpeciem obtinere poteris. §. IV. Secunda praeparationis ſpecies conſiſtit in impraegnatione, ſiue, vt dicitur, foecundatione; quae autem ab illa', florendi tempore peracta, prorſus differt, et in materia nutritia, ante ſementem ſeminibus applicanda, conſiſtit, et duplici ex cauſa inſtitui- tur; partim vt inde enatae plantae laetius creſcant, pluresque ramos ſpargant, et in omnibus partibus mul- riplicentur; partim vt melioratione, ſiue ſtercoratione non indigeat ager, ſed in ſterili quoque terra vegeratio bene ſuccedat. Vtrumque fieri poſſe, factumque ſaepius fuiſſe, nonnulli credunt, aliosque perſuadere volunt, quorum princeps eſt ZIGERVS, £ V qui g£) Habuit plures ſocios ZEIGERVS, quorum aliquos nominaſſe ſufficiat. Vid. NEVMANNVS vo/Hñ̃ ſchlech- ſo oohl. egeni tonen S r incr⸗ ſd eNiplat Eere ebere⸗ HolLDVYM Curait dun lilenmf ſenten luetißentioten ſenunihun drn lautd ſenel ſlalyn Myten gurl. el⸗ Nubn eiusmn it Ctlun id. gung ) W. lbre e Hine ſoele rewulit ſen Porntn ma od ſeg ſevit con op 4.Nl ilſeruntnr ltur: tune llas Peram. eniſere, ſo. laperkcien dis ſogre Suaſarene Ins hecies ne, e, quue autenmn Ne penntt, ria nutritin ADplcandt, ul inkerdr ame Pautne GAue rünnd Durtib⸗ Gul⸗ nelionnione, Cigeat egel, 4 Vegetitio fen hole, ere vOabh EIOERNS,5 gi vorum ligros WWV 80ℳ Neucſn, 6 — 207 qui arcanam ſe methodum poſſidere, praedicauit, ſemina ita praeparandi, vt in quacunque terra, ſine omni ſter- core, vegetent, meliusque creſcant, quam ſi foecundo agro tradita fuerint. Hoc ipſum vero, ſiue ſalinum, ſiue vnctuoſum, ſiue quodcunque aliud ſit, quod ſemini adplicatur, ad eius vegetationem et futurae inprimis plantae incrementum non ſufficere, ſed ex ipſa terra nouum ſemper acce- dere debere alimentum, praeter KüN- HOLDVM) WALLERIVS praecipue de- clarauit, dum ſcripſit: ridiculoſa mibi videtur ſententia eorum, qui contendunt, laetißcationem agri non eſſe neceſſariam, Jeminibus prius foecundatis; quaſi embryo, lauta ſemel accepta coena, per omnem inde vitane ſchlechten Kornbau. G. 56 et 130. HorMANNE Klugheit Hauß zu halten T. IV. p. 177. Stut- gard. Sel. phyſ. oecon. T. I. p. 354. ſqq. Arca- num eiusmodi, nomine Vorſichtshüter, vendi- dit Gallus quidam, di St. MANIERE, de quo vid. Winenberg. Wochenblatt, Vol. VIII. p. 194. 1) Vid. libr. cit. paſſim; praecipue p. 53 et 217. Hinc facile WxsTBEECKIO fidem damus, qui retulit: ſemina et impraegnata, et non prae- parata, macro et ſterili agro commiſſa, eodem modo vegetaſſe, et ab vtrisque minorem, quam ſeuit, copiam ſe obtinuiſſe. Vid, Schaved. Acad. Abh. Vol. II. p. 258. 208 —— vitam Foride viueret ac cereſceret, ¹) Quod etiam porro ex analogia vel potius differentia, quae ſemen et ouum in- tercedit, confirmari poterit. Ouum per corticem nihil admittit, ſed omne, quod ad nutritionem pulli neceſſa- rium eſt, in ſe continet; ſemen vero, licet materiam, ad euolutionem ger- minis ſufficientem, poſſideat, aliam tamen in ſequenti vegetatione deſide- rat, ſiue ex aere, ſiue ex terra acce- dentem. Dum vero agri foecun- ditatem et quotidianum quaſi nutri- mentum requiri, affirmamus, non omnem ideo Imnpraegnhationem dam- namus, ) eandem potius, certa ex ra- tione, 1) Diſſ. cit. p. 14. Vid. et Agricult. c. 14. p. 213. * Conf. Journal des Scavans 1666. p. 400. 1) Multi ſunt, qui impraegnationem omnem re- liciunt; vt ScaETTWEIN in commentatione, aàa Soc. Reg. Goetting. praemio coronata, et in- ſerta Stuttgard. Oec. Phyſ. Ausziig. Vol. II p. 196. RerIcaaAkr libr. cit. To. I. p. 66. Der Schleſ. Land- mirth V. I. p. 162. Multa et varia cum impraegna- tis ſeminibus, minus autem proſpere ſucceſſu, inſtituit experimenta Dvy HAMEL, vid. Culture des Terres Lo. II. p. 22. ſqq. et To. V. p. 164. repetuntur endem et alis adduntur in MirrII Feldwirthſchaft To. I p. 326. ſqq. Artificialem ſeminis praeparationem omnem periculoſam eſſe, aſferit quoque Cl. ZarLiNGRRVs; licet enim inde, vt concedit, cortex emolliatur, eius- ebugue h niiig fnte 9b illis ſe ne, glehlt ias tomen, 6) erenn gehele ib nleuntn il Firter iler; Gie (er curch 1 Ei, uui r hm ſegventis e uunen meln 2) Mh, L. Gen gen Saarnent a anſgelißt ſe tunch Fileru en ie lper ſe r h, Hiv Alle⸗ Ne Cullna litr ul ſeluentet Tnd. No 79,K. H kum ind eliam, N noltrn 1 toumin. n Oaum Mli neclr ſenventen, Ntionem ge⸗ Ileat, Aliam tone gelide⸗ kemn ace. 4or! toecun Ual nutrl. Pallus, on ionem Cunn. CETEAEXNA. vone, . C 54, ) 213. 1666. 400, tionem omnnen te⸗ n ummnennione , ronuti et ilr i Lol I.0. rllilaus cumimottegnd. oſpets ſuecellu, n id Culrure 10. V. .104 ubkur in Mnu 4 Arlißeihen = 209 tione, proficuam eſſe poſſe, exiſtima- mus. Si verum eſt, ſemen et inde ena- eiusque pori omplientur, et ſice non modo nu- tritia materia ex terra faeilius intret, ſed etiam ab illis rebus, quibus immerſa fuerant ſemi- na, oleoſae et ſulphureae partes accedant, va- rias tamen, pro dinerſa praeparationis indole, ab eadem oriri poſſe noxas, contendit, et in genere monet: die allzugroße Hitze, welche ſchnell eindringet, iſt bey den erweichten Saamen viel ſtärker und entziehet ihnen leicht ihre Feuch- tigkeit; die Kälte aber machet eben den Saft, wel⸗- cher durch die Erweichung zugebracht worden, u Eis, mwodurch ſehr leicht der Zuſammenhang der Fibern zerbrochen wird. In ſpecie autem ſequentia adqucit: 1) das Waſſer benimmt dem Saamen mehr Kräfte, als es demſelben mittheilet. 2) Kalk, Laugenſalze und Aſehe, wenn ſie tro- cken gebrauchet werden, kleben an die Haut des Saamens an, und verhärten dieſe, ſind ſie aber aufgelsßt und dringen in den Saumen ein, werden Jie durch ihre allzugroſſe Saͤure die AQeinſten Fiberu eher zerreiſſen, als feſt machen. 3) Auch die Salpeterlange verhärtet die Saamen und ſerzet ie der Beſchaedigung der Kälte aus. 4) Der Harn allein zerfrißt die Fibern und verhingert die Gaehrung. 5) Das Oel verſtopfet die Dunſt- locher und verhindert den Eingang der wäßrichon Nahrung. 6) COfenpech und Ruſi ſchaden durch die chaerfe und vermindern die Gaehrung. vid. Eius Traét. vom Urſprunge der Früchte cap. 8. 6. 76. 79. 80. Haec omnise, praeter acidam lixiuio- rum indolem, a WaALLERIO mMutuata eſſe, hinc etiam, quatenus admitti poſlſint, ex tractatione noſtra adparebit. IoR. HENR. DENFFERS in Di. 210 * * . . i lep⸗ enatam plantam relationem inter ſe in o habere, ") ſequitur etiam, eo maio- Pebonn rem perfectionem non ſolum in nati- Lecce. uitate accipere, ſed eam in ſequenti etiam aetate retinere plantam, ſi ex bene conſtituto et laudabili nutrimen- nin to abundante ſemine nata fuit. 2) Se- mm n mina Oann lecunm˙ urmn Ci ut Diſcours von der wahren Fruchtbarkeit der Erde, 8 nen euolt per ScHREEERUM edite, in pracfat. p. 3. ſcribit: õ Der Leſer wird hier nicht das geringſte von Em- U Impenc: beitzungen des Saamenkorues fiuden, denn ich habe udee Omnen mit dieſem verkehrten Handel nichts zu thun; addit vero: Will aber jemand meine angelegte Düngung ins Werk richten, ſo will ich das Ein- quellen auch lehren, daß er ſich aicht ſoll darüber Chailumm in zu betrüben haben. ürnme ſüenn m) Vid. Cap. II. p. 124. L kenint, in in 2) A prineipio pendent omnia, et ſemina, quem- rudenuind admodum affecta fuerint, tales quoque plan- inktemtnum tus futuras fore, affirmamus; Pulchre hinc Hahſan, 5,7 ſeripſit BERTRANDUS: hat die Pflanze von ihrer 6) Din inpner Kindheit an eine flarke Natur bekommen, ſo li, ſnplt bekömmt es ihr in ihrem ganzen Leben wohl; ita in Maſer gleich einem Kinde, das gleich in Anfange eine liuelen iti⸗ geſunde Milch geſogen. Vid. Berniſche Samml. lilte lalten 1773. p. 14. et Cel. Hoxz afleruit: Es iſt viel lint ſurter n daran gelegen, enit welchen Saegften die Gefaeße l N. kirant des Saamens Anfangs angefüället worden; ölichte le llant u und ſalzige theilen ihnen eine Staerke und Leb- ruaſr uit, haftigkeit mit, wodurch ſie viele Vurzeln treiben. ich ite u 1 Das beſte Mittel einen Menſchen ſtark, inunter liſer . . . Mltern und lebhaft zu machen, iſt, daſß man ihm in ſei- ner Kindheit gute Nahrung gebe. Vid. Eius —„ u⸗ Grundſaetze des Feldbaues p. 75. Contrarium e Nn ui, . Nehrung gerg⸗ ein inter ſe 0 Maio. lun innati. n ſegbenti ukamd ſi ex ünotrimen. dafit. Re In llhunler r H, elt. 9. 3, kerbbit: geritgſe von Eyr. ilen, denmn ien hobe 1nults zu thun, ul muine llelpr vil it n. uutr Mnile ſeminn guenr tules dvoge hur⸗ ns, bulchte kie y. ie liuts nn n õ ure Llle, uol in Mul⸗ 4 hynjſle nn, ſeruit: a de Cefe gſiet ie Cefte len; blchte , worlen; it geoerte unl 14. ſ Vurnehn . chen ſtert, nin⸗ lant . mab inn in 6 maots IMN, A . 6 Lius 1 10, relben, ,gee. Conuriun * * 211 mina itaque per ſe bona, dum, prae- ter propriam materiam, aliam adhuc, et aeque bonam, ex impraegnatione adhibita, accipiunt, perfectiora inde fieri et propterea non impraegnatis praeferri poterunt. Non affirmamus cum Worrto “ aliisque, materiam, quam ſecum afferunt ſemina, dum ſe- runtur, diu conſeruari et ad futurum partium euoluendarum incremen- tum impendi; concedimus potius eandem omnem, propriam aeque ac acquiſitam, in primo plantulae ſemi- 2 nalis affirmare videtur Du HAMEI, et arbores, ex ſemine, in vini fuece et fimi liquamine mace- rato, natas, in continuata vegetatione, perfectius incrementum retinere, non concedit. Vid. Holzſaut, p. 73. ⁴) Dum impraegnationis virtutem declarare vo- luit, ſeripſit: Lazßt man Miſt in dergleichen Sa- chen im Waſſer faulen und in dieſem den Saamen aufquelen, ſo ziehen ſich viele ſalzichte und ſohuvef- lichte Theilchen in den Saamen; daher kann der Keim ſtaerker treiben; hoctenus bene; ſed per- git: M hierauf das Körnlein verfault, ſo bleibt die Ma erie um die Wurzel liegen, und das Ke- ALenwaſſer, welches bis an ſolche dringet, zieher ſie nach dieſem an; ſolchergeſtalt hat man viel von dieſer Materie in einem engen Raume bey einan- der, die ſonſt weit und breit durch den Acker zer- ſtreuet ſeyn würde. Vid. Eius Tract. von Ver- mehrung des CGetraides p. 50. 212 K nalis egreſſu, radiculae elongatione, s ſomn foliorumque ſeminalium euolutione innent conſumi, aliamque et nouam in ſe- et Uint quenti incremento requiri; nihilomi- e Pibemn nus tamen abundantia materiae ad fu- turam vegetationem multum contri- ſan ien buet, dum radix maius inde robur e⸗ en accipit et primus caulis nodus maio- dam lr rem firmitatem acquirit. ⁶? Si itaque ſeliet⸗ i emol. uthaih 4. Gnotionis Ie p) Pro parte nobiscum ſentit WALLERIVUS Diſſ. cit. , conſi p. 14. et ratione emollitionis, et ratione nutri- Golnm , menti sliquod in initio adiumentum ſemini- ertlnent, V , bus ſubminiſtreri, concedit: addit vero, non Oue ſlia, et ezinde ſequi, vt ſemper poſten eodem vigore W ceun creſent vegetabile. Etiam Cl. OKra Oecon. Muruum . Nachricht. Vol. I. p. 513. exiſtimat, ex foe- Teteres erunmn cundante lixiuio non ſolum celeriorem germi- R nationem, ſed etiam principium robuſtioris eNe radicis culmique obtineri, illius autem virtu- Womedaan, tem non vlterius extendi debere, exinde de- oecnndante ducit, quia lactea ſeminis materia, per ſe con- lgeoone eti⸗ ſiderata, faltem ad radicem et aliquot gem- aau mass ſufficiat. HorszrAbiVs quoque obſerua- Mn Nemn uit, ſemina in lixiuio macerata et in radicula, LEMOSNNIVS. et plumula maius incrementum oſtendiſſe, plu- . resque culmos, et plures radiculas autumno , iamiam protrudiſſe. Vid. Schwed. Acad. Abhi. Cimonlum Vol. III. p. 170. Quid primus caulis nodus ſe ſl, gun ad multiplicauonem plantarum valeot, de ſa- Uichiit ſe⸗ tione dicuri, declarabimus; hie modo note- t ün mus, multiplicationem culmorum et ſpicarum nn Naſe non ab impraegnatione ſeminis, vti quidem feiinen eu⸗ kinots⸗ credunt, ſed potius a nodo de- r n in pendere. ne piſe ongatione, euolutione lamn in ſe. 9ibilomi. Ceriaeadfa tunn contti⸗ inde Whur nodus muo⸗ ) Si itge emol. AuIENNs Dill eit. et runone aunti- mentum ſemini. 1Gdlit vero, non en eodenn vigore Cl. Oxrk Ceon. Niltinat, ex ſe⸗ Kletiorenn germii⸗ Ggium buſfio Mios anen vinid. ebere, rine le⸗ niletih per e lol 1 er Mot ven lloglee obeun in er in nceul nobencile,ln Hieulos Gutumno⸗ wes. Aunt. Ale ns eulis nodus m Wlent, elr. ie modo gole. ſgienun dem orucn e mni ſoiins n pis, Ni n , e. 213 emollitio ſeminum, circumſpecte in- ſtituta, locum habet, cum eadem quo- que impraegnatio commode coniungi poterit, niſi etiam ad hanc eiusmodi res adhibeantur, quae magis obſint, quam proſint, ſeminibusque, loco perfectionis, detrimentum adferant. Sunt autem multa admodum et inter ſe diuerſa, ſimplicia aeque ac compoſi- ta, ab auctoribus commendata imprae- gnationis media, quorum primaria ſeorſim conſideremus. Ad ſimplicia pertinent, vt ſupra notauimus, prae- cipue ſalia, et in horum numero pri- marium locum occupauit Nitrum; Veteres enim illo frequenter vteban- tur, principiumque nitroſum in aere aſſumebant, illudque pro uniuerfali foecundante materia venditabant. Ideoque etiam multi, vt HAMBERGE- RIVS, NIEVWENTYT, WoLFIVS, VAL- LEMONTIVS, et inprimis DyGBAEVS 9) 0 3 nitrum 4) Qui non ſolum in genere aſſumſit, nitrum illud eſſe ſal, quod omnibus rebus foecunditatem tribuit, ſed et in ſpecie expoſuit, quomodo in vegetabili regno virtutem exerceat, dum ſeri- pſit: Non ſolum nitrum, quo ſemen imbutum fiit, fertilitatem adfert; illud enim cito exhauriretur, nec tam immenſae progeniei materiam ſubmini- Rrare poſſet, ſed nitrum eſt ibi inſiar magnetis; Juva 214 ** * nitrum vel ſolum, vel aliis rebus mi- Xtum in artificiali foecundatione ad- hibuerunt et maximopere commen- darunt. Nitrum vero Veterum erat alcalinae indolis et a noſtro diuerſum, illudque aeri neutiquam ineſſe, clare docuit WALLERIVS, ) et ſecundum eius obſeruationes ad vegetabilium vitam, et incrementum nihil conferre poteſt; etenim ſemina, ſolutioni nitri immerſa, haud quaquam intumeſce- re, multoque minus germinare, vi- dit, et in genere declarauit, ſalia mi- neralia omnia in nutritione vegetabi- lium nullum vſum habere. Qua- tenus quod attrahit ſimilem ſalem, quo aer redditur foe- cundus. Vid. Diſſ. de Plantarum Vegetstione edit. lat. 1663. p. 47 et 49. Sic etiam QurN- XINIE aſſerit, die Erde werde von dem Salvpeter geſchwaengert, weiches das Salz der Fruchtharkeit . Vid. Eius Trad. vom Ackerbaue Part. 1I. c. 22. p. 217. De virtute nitri in foecundan- dis ſeminibus multa ex aliis audoribus repetiit VALLEMONT Cap. 8. p. 210 ſqq. Conf. etiam Agricolae Univerſalvermehrung p. II. et VA- NIERIUS, qui Nitri virtutem propria experientia confirmauit in Praedio Ruſtico Libr. VIII. p. 154. 1ſq q. r) In Diſſ. de orig. et natur. nitri Vpſ. 1749. p. 11. ⁵ Vid. Diſf. de foecundat. immerſiua Pe II. et I1. de Agricultura cap. 13. p. 190. Unt, Ne⸗ .. g ? u Arce echelmn titurn, abennguee N U Vegettiongs pins ten 6) onumon. e inter 4 „ Ce Cilenlun Ed Eewoc Urinn ſhend Diwmn etit Drncdere d 1Wer Munn hy nonnoll 29 Cenom Drman exye ſent annnin tehn n ins Paruam umnm, ll Vis. Ui! rebis mi. Ntione ad. commen. terum crat Dcimetlam, ineſe Gure t Kenndnn egetabiumn ——— l Nl conferre lotioninitti nimumeſce. tmimre, vi. lit ſalin mi. ne epetebl te.) Cr. tennus n ber ſellitur i⸗ Crum Vegentione Se etlemn (oz , pun, ,Ar Enaltute Erlaue irt I miin ſecundan Coribus jepelit Conl. eam 1b. I1. et Ve⸗ kinethert jentid co Libr, VII. Vl n.NI ſtus ell⸗ 1 90. * * 215 tenus hoc, de ſalium inertia, vel no- ciua vir tute, aſſertum aſfumi, aut ne- gari poſſit, definire vix audemus, ideo, quia experimenta, a variis auctoribus inſtituta, inter ſe non conueniunt, eademque ex variis cauſis variare poſ ſunt. Nullibi enim experientia ma- gis fallax eſſe ſolet, quam in rebus, vegetationis cauſas concernentibus- Inprimis tempus, quam diu macera- tio continuata, nec non proportio, quae inter ſalia et menſtrua obſer- uata fuit, ſollicite notari deberet, ſi aliquid certi affirmare, auctorum- que diſſenſum conciliare vellemus. Sed de vtroque altum plerumque re- peritur ſilentium, et hinc quoque du- bium erit, an huic, an alteri aſfſenſum praebere debeamus. IIIud modo 4. adhuc 4) Sic ex MarrIGuII obſeruatione, ſuperius addu- cta, nonnulla ſemina, nitro ſoluto madefacta, 28 demum die, alia prorſus non germina- runt. Quomodo coneiliari poterit cum hac DYGBAEI experientia; aſſerit enim, ſe vidiſſe ſemen cannabinum, nitroſo liquore humefactum, quod debito tempore taleg ac tantas plantas produ- cebat, vt prae magnitudine ac duritie earum vo- tius paruam ſyluam, decem annorum ad mini- nimum, quain veram Cannabin ementirentur. Vid. Eius Diſp. cit. p. 48. Etiam FERRARIUS refert: adhuc notemus, argumenta, cur WAL.- LERIVS diſſuadere voluit ſalium vſum, non omni exceptione maiora nobis videri. Aſſeruit enim a nitroſa ſolu- tione 1) ſemina duritiem acquirere, idque inde confirmare voluit, quia ca- ro ſalita durior redditur; teneriorem tamen potius carnem a muria nitroſa fieri, experientia docet, modo caro bonae indolis fuerit; 2 2) accedente leniori frigore citius, quam ſi non, vel refert: HrNR. CoRVINVM, antequam contuma- cis lentaeque duritiae ſemina ſolo committar, eadem in aquam niuratam immittere, duodenas horas pro varia duritie plus minusue, macerare, exinde JNerere, eandemque aquam inſpergere, vt nitrum Jſeminalem contumaciam ad vberem germinationem Proritet. Vid. Eius libr. de Cult. Plor. p. 241. Maceratione, in aqua nitroſa fada, vegetatie- nem promoueri, per experimenta quoque con- firmatur in Journal Helvetique 1747 et ex hoc in Hamb. Magaz. Vol. VIII. p. 219. Tri- tici ſemina, in aqua nitroſa per 48 et 96 horas macerata et ſata, poſt 16 dies bene germinaſſe et tres quatuorque culmos exhibuiſſe, ipſimet vidimus. u) De Agricult. pag. 190. X) Veteres nitri virtutem reſoluentem ad futura vſque ſemina extendere voluerunt. Ita Diov- MVS et DEMOCRITVS prueceperunr: Quo fahae Jemina commode coquantur, pridie, quam couſe- ras, in aqua nitrata macerato. Vid. Geopon. Libr. II. c. 35. p. 61. et c. 41. p. 66. uicl tüntn Agend I re ten eüncvimm fann lemnint acnen onn fim plnn Nuuectluld ſit & Prin⸗ le atet gl ſ inumel. rimis m⸗ laorem drce W. ele ) d 10 4) De ſeenn Unglico: Mil fu fummi rtlaiſter nopoen u Pentum Prulitz rnionen Rech l cur Wa. Im vlum, Ora nobis tola ſoln. gunere, Uin ier. tenerioremn Uria miroln modo cnO )accedente aln 1l non, Vel teguon cuptnnnt. Mmiran euckel lenit horar o eerore, exince lere, Nr ſurumn n gerninerinen A.klor. Nl⸗ fide, egeinto⸗ nenta guogle coll⸗ gve 1 a er 219 Iii. 4erg oms ene germinuſ⸗ Puile, iplinet tem a0 fulun m. lur⸗ ntt Au ſin de, Alan al id. Ceen èòè 217 vel ſimplici aqua immerſa ſint, con- gelari et corrumpi; 2) an refrigeran- tem virtutem etiam tunc poſſideat et exerceat nitrum, dum ſemina ſata et calore terrae fota fuerunt, in dubio relinquimus; 3) Nitrum vix fubſtan- tiam ſeminum intrare, et, ſi intrat, tamen non nutrire, ſed materiam pro- priam nutritiam ſeminis modo atte- nuare et mobiliorem reddere; 2 non- ne ex poſteriori eius vtilitas eluce- ſcit, et prius adſumi non poſſe exin- de patet, quia ſemina, lixiuio immer- ſa, intumeſcunt. Praeterea ſalium, Inprliinis Mmarini, VIrtutem foecun- dantem BECCHERVS 4) quoque, HoM- O◻ 5 MIVS, „) Diſſ. de Foecund. p. 20. 29) ib. pP. 20. a) De foecunditate ſalis marini refert ex traélatu anglico: In Scotia, circa loca littoralia, cum aqua deſtuxu receſſerat, ruſticum quendam, ſacco frumenti ſeminalis pleno, equo impoſito, en loca peragraſſe; immoratum autem ſuiſſe, ita, vs oh redeuntes ſtuctus feſtinare ac ſaccum frumenti deiicere, coactus fuerit; tandem cum flnctus altero die receſſiſſent, ruſticum quoque ſaccum ſuum re- periiſſe, et inuentum, licet humectatum, cum ob inopiam aliud frumentum deeſſet, illud ipſum fru- mentum ſeminaſſe, ex quo ita copioſus fructus prodiit, vt ruſticus cum omnibus vicinis in admi- rationem raptus fuerit. vid. Phyſ. ſubt. Libr. I. Sect. II. c. 6. p. 10 1. MIVS, ?) HELLIVS, & aliique, defende- runt, et non ſolum foecundantem, ſed et nutrientem ſalibus tribuendam eſſe virtutem, ex eo concludimus, quia in terra ſalſa 1et ad ſc caturigines ſalinorum tontium, praeter Kali et ſimiles ſalſas plantas, alide quandoque etiam cre- ſcant, quae neceſſario ſalinam mate- riam *) Ita Ille: Das Saamenkorn ſcheinet viel beſſer fort- Litomen, wenn es in Miſt und Salpeter einge- treichet worden; der Keim bricht eher hervor und iſt dem Mehlthaue und dem Froſte weniger unter- worfen, wenn es in F. euchtigkei iten eingeweichet worden, welche Salz und Oer in ſich enthalten, dergleichen das Meeraſſer iſt. Vid. Eius Grund- Jſaetze des Feldbaues p. 75. *) Qui pro conſeruatione et maceratione frumen- ti, praecipue ſecalis, ſal commune commen- dauit, viditque, non ſolum bene Sgerminaſl⸗ ſemina, ſed enatas quoque plantas firmiores et ſaturatiori colore tinctas eſſe. Vid. Berniſche Samml. 1768. p. 136. Etiam Cel. Mopkzz ma- cerationem ſeminum in muria ſalis marini laudauit. Vid. Eius Betrachtung über die Ver- beſſerung des Saamen, quae exſtat in Eius klei- nen chrifien Petropoli 1773 edit. p. 37. Quae ALSTONUS in contrarium addueit experimenta, hue non pertinent, namque non cum ſemine, ſed planta, Mentha fſcilicet, eadenn inſtituit, et deprehendit, ſalis ammoniaci, marini, et nitri partem vnam, in aquae communis parti- pus nonaginta plus ſolutam, inſitam mentham perimere. Vid. Eius Tirocinium Botan. Edinb. p. 12. Pus, z ns putel UII le Cocen Uonemnkede Awenuawam 3) unden zu dan by 445 4 ttumm pl Uini comn Nu rohen idgde ieol hmunn, Unnileum, Nel mn en hon em Gne 4pkum Wia. Dun. Gekenge. ltem, ſed ndam eſſe . Iui in dinorum 0nlles llas etiann (re. lnam miete. Lim viel laſer f. Apenr eihe. eher lervor il velier nter. len eilpyeweiler l eullleu, 4. jus Orunl. tone frumen⸗ une commen⸗ ene gerninalſe atas homoreset Wd. Berniſke Cel. Monar me- is mmini , iler de Ler. 5 . in bius thi. ,77 En erhericenhih⸗ cum ſemine⸗ gecn inſiruir, , mtini, e1 minubis polt, tamm menthnan jniuch Poun. -ðð 219 riam ex terra haurire, eamque in pro- prium nutrimentum conuertere de- bent. Et nonne ipfſae, ſic dictae, ſal- ſae plantae ſuum a ſale accipiunt nu- trimentum? Verum aliam fortaſſis indolem poſſident ſalia, in terra con- tenta et in naturali quaſi ſtatu conſti- tuta, quam ſi praeparata fuerunt; 9 atque hinc in terra nitroſa bene cre- ſcere vegetabilia quotidie videmus, quod vero non a nitroſis, ſed pingui- bus, in quauis terra nitroſa praeſenti- bus, particulis deriuandum eſſe, aſſe- ruit WALLERIVS. e) Cum vero pin- gue quoddam principium ad vegeta- tionem requiratur, illudque, nonniſi attenuatum, vſum praeſtare valeat, et 4) Eandem opinionem fouet Anonymus ſeriptor in den Berniſchen Samml. Vol. V. Part. 2. p. 44. et 46. Adducit ille formulas impraegnationis ab HEIDEGGERO partim ex nitro fixo, partim aliarum plantarum ſalibus fixis, eorumque li- Xiuiis, compoſitas, ensdemque a KROMIO mi- nus proſpero ſucceſſu adhibitas fuiſſe, tradit, idque ideo factum fuiſſe cenſet, quoniam ſalia plentarum, igne parata, naturalem indolem amiſerunt, quam poſſident, dum vel terrae, vel plantae partem conſtituunt; hine etiam ea non amplius habent vegetationi promouen- dae aptam virtutem, qua ſalia terrae gaudent. *) Vid. Diff. cit. p. 19. 2* 3* 220 et conſumtum partim ex ſtercore, par- tim ex aere reſtitui debeat, alcalina ſalia egregiam opem ferre, exiſtimamus; dum ſcilicet ex aere attrahunt pin- guem et alimentarem materiam, eam- ne ita ſoluunt, vt cum aqua commi- eri queat. Hocipſum WALLERIVSf) ctiain concedit, aſt lixiuium alcali- num, ex cineribus, vel calce viua pa- ratum, pro macerandis ſeminibus commendare noluit; g quia iterum dubitauit, an illud' poros vegetabi- lium intrare poſſit, pro certo autem aſſumſit, vrendi et ſecandi quaſi vir- tutem poſſidere, illudque petrificatio- nem efficere. Cum vero nitrum, quo vtebantur veteres in medicandis ſe- minibus, alcalinum ſal fuiſſe, conſtet, et de eius praeſtantia tot exſtent apud illos teſtimonia; calx etiam viua, aqua ſoluta, diu admodum mollem maſſam conſtituat, et ager ab admixta calce in „ Vid. Dig. Eius de principiis vegetationis p. 14. A pinguioris principii maiori, vel minori quan- titate agri fertilitatem dependere, docuit KvEr- BEL diſſ. de Fertilifate terrae Thel. 3 3. illud vero non ſufficere, ſed ſal, alealinum prsecipue, re- quiri, quo pingue ſoluatur, monuit WALLERIVS. „ Vid. Diſſ. de Foecund. p. 12 et 17. et de Agri- cult. p. 183. Gtoenn odi leen ſe 1 Hitro an, D fnciprum, Cebiitaror, cElNGl Pio 6 (deem. cuft Nullamedle (dele e MNY an. 2 . ¹) A hoee et ſecundl Giennche, forrepen ſoluerunt. 69, guue M. 1567 ecit. lolophien Luud uu Propolvenn mod cond. Et ümii UIN Tr ore nin . cor Par. Nlimtali imnamus. . Hnun pin. Elam enm. ludcommi. ILEN,) Hium Aeni⸗ le ninapr ſeminibu vin iterum 5 Negettbi. erto autenn gonſ vir etriftcatio. tram, goo Aicandts ſe⸗ Ge, conler Ankentap DVi, Au emmaim niten e in grionis P14, winori qvan- h goevitKrur. 13 illod tee prsecipbe⸗ h WattG el gedpyr — —— in petram non conuertatur, potius eiusmodi terrae et ſalia in foecunda- tione agri egregiam virtutem prae- ſtent, vſum omnino ab alcalinis, mo- do pinguis materia iisdem admiſcea- tur, expectare poſſemus, 1) ſi imprae- gnationem experiri cupimus. Eius- modi foecundationis adminiculum, ſiue ſit nitroſo pingue, ſiue ſapona- ceum, continet quoque aquoſum principium, quo partim alcalinum debilitatur, partim ſemen emollitur, et ſimul pingue, vnde hoc nutritur; 35 ideo- h) Calcem, cum liquamine fimi mixtam, ſemini nullam adferre noxam, potius vredinem prae- cauere et vegetationem promouere, contendit Anonymus in den Berniſchen Samml. Vol. V. Part. 2. P. 51. i) Ad haec duo principia primario reſpiciendum et ſecundum esdeim auétorumformulse diiu- dicandae, ſi plura centinent, eorumque curio- fior praeparatio praeſcribitur, fumum vendere voluerunt. Nimis srtificioſa et taedioſa ſunt es, quae MoozsriNvVs Fvcusivs im Probirbuche 1567. edit. Is. HorLANDVS in Tr. Manus phi- lofophica; HocaeERGIVS in dem adelichen Land- und Feldleben Libr. VII. c. 15. aliique propoſuerunt remedia, de quibus et aliis eius- modi conf. KüNnoLDüM et VALLEMONTIUM libr. cit. ſimilis quoque farinae illud eſt, quod Bso- plIN Tr. cit. propoſuit, et quod omnem aà li- quore nitri fixi et fimi liquamine Mriiern . et. . 222 —— * ideoque vegetatio ſeminum, prae- miſſla hac maceratione, modo et hic ea obſeruentur, quae de emollitione notauimus, egregie adiuuabitur. Hoc bet. Conf. de eodem RAVENSTEINII Sͤamm- lung ſelener Begehbenheiten in der Natur 1755 edit. p. 437. ſqq. qui etiam p. 472. ſqq. mul- to, a ſe aliisque inſtituta experimenta recen- ſuit, huiusque lixiuii virtutem probauit. &) Refert MarrIonIs libr. cit. p. III. amicum ſeuiſſe triticum, per noctem infuſum in aqua, in qua ebullitione ſolutum fuerat ſtercus co- lumbinum et csprile, addita dein pauca nitri quantitate, et in pingui agro ita vegetaſſe, vt vnicum ſemen triginta et vltra ſoboles progenuerit. Ex recentioribus, qui huic ma- cerationi fauent, nonnullos nominemus. Cl. HouvégroN cum lixiuio, ex nitro, calce et fimo columbino psrato, experimenta inſtituit, quae eius virtutem confirmant. Recenſuit ea- dem MoRrIMER in Husbandy et MitCrivs lib. cit. To. 1. p. 33 5. BERTRAND de ea fſcripſit: Von der erſlen Nahrung, welche der Saamen empfangen, hängt beſten zheils die gute Beſchaf- Fenheit der Pflanze ab, die aus dem ſelben entſte- het; die Lange befördert auch dag Auskeimen des Saamens, uud bewahret denſelben vor tauſend Zufälligkeiten, vor dem Raube der Vögel, Feld- mäuſe, Schnecken und andere Inſecte; ſie ſtärket den Saamen, verſchlingt die überflußigen Säfte, zerftört die Süure in der Erde und kommt den Flecken des Getraides zuvor. Vid. Berniſche Samml. Vol. III. Part. 2. p. 20. Et alio tem- pore, dum emollitionem in aqua taxsuit, ma- cerätionem in oleoſo menſtruo, ex fimo, ci- neri- —. Fini mins erihuim yopi/ z initio denn ; lir cere eutum otoft geridus, dün denle lſece h, in ſeltenne nnen Nnte 7„ 6 5 7 2h en 2 elg ane l. Malklauz n Aine ſen mumvoclien it m . Gefenan lbr. Gn ccs, Vini Uirn Mu lhr. one ſeni niſehren e ur. ud k. 1, Prae. 6o et hic 0litione Aditur. 9) Hoc enn nn. 1Nnn s 472. lgg. mol. imentn recen⸗ htobanit. III amicnm ulumn in ogun erut ſeiens co. ein pouen piti iti peperoſſe, Pltra ſoboles gvi huie me. ninemus. l. liro, Cdlce er nenta inſtiroit, .Necenluit er⸗ At Muuns li. ge en ſeripſt: e Ar nen un lief lleun uuſe Auteimen or talerd Vize Fell. ſe ſirte: Eigen Fifte pommn den id. herniſle Et alio lenn⸗ tlrtui ⸗ mo,⸗ 4 ell. 1 Hoc autem, in principio germinatio- nis apparens incrementum, quod vel ipſe WALLERIVS concedere debuit, non ſolum cito deſinere, et poſtea nullum eſſe, ſed etiam, ſi, coelo et ſolo fauentibus, vlterius extendatur, in ſequenti vegetatione nocere, ſtatuit WaALLERIVS, et quidem ideo, quia ſe- minum fertilium loco accipiamus ſe- mina minus fertilia, immo nulla; en aſſerti huius cauſam: Semina macerata in initio vlteriores agunt radices et maiora Folia,; hiy vero partibus non poteſt non ali- mentum maiori copia ab agro er aere attra- . bi; neribus, calce et aqus parato, commendauit, eidemque ſequentes virtutes tribuit: Hält die Inſecte ab, erſpart den achten Theil des Saamens, ia ſelliſt einen Theil des Dungers, giebt den Saa- men stärhe und Kraft, theilet der jungen Wur- zel, ehen wenn ſie aus der Schaale des Saamens Noßt, eine bequeme Nahrung mit, verhindert den Mehlthau, treibet die jungen Pflanzen gleich im Anfange ſtark hervor, daß ſie aber das Vnkraut hervorwachſen und dieſes erſticken. Vid libr. cit. 1773. pP. I4. Cel. MopEr etiam vſum csleis defendit libr. cit. p. 39. ſqq. Triricum in aqua calcis, nunc ſola, nunc cum fſpiritu vini mixta, maceratum bene vegetaſie, refert Mirr libr. cit. To. I. p. 335. De impraegna- tione ſeminis multa continentar in den ver- miſchten Oecen. Samml. aus der Breslauer- Na. tr- und Kunſigeſchichte. Leipzig 1750. 8. 224 ä hi binc vaſa citius et amplius diſtendun- tur et ſemina ob eopiam aquae, non plane aſſzmilandam, magir aguoſa ſiunt, quam farinacea, culmus vero eraſſus et denſus, pluuia accedente, ft procumbens, immo putreſcent. ) Quae ſane concluſio vtra- que vegetationis principiis prorſus repugnat. Radices enim et folia ſunt illa inſtrumenta, quibus nutritia ma- teria praeparatur, omniumque par- tium incrementum et ipſa fructifica- tio ab iisdem dependet; et quo maio- ra et copioſiora folia inueniuntur, eo pPerfectior quoque indoles ſucci et to- tius plantae erit; ") hinc aeque im- poſſibile videtur, vt ſemina, radice ac foliis auctis, imperfecta naſcantur, ac ſi ſtatuit, culmum craſſum et denſum, qualis ex eadem cauſa producitur, ci- tius et facilius procumbere ac putre- ſcere; vtrumque potius contrario ſeſe habebit modo, et culmus craſſus, in- primis ſi ad gramina reſpicimus, gra- uiori quoque ſpica onuſtus, immotus ſtabit, eiusque maior etiam perfectio ad ſeminum incrementum et maturi- tatem 1) Vid. Diſ. cit. p. 21. et Agric. fund. p. 187. m) Vid. Diſſ. noſtra de Collectione ſimplicum; ttcn hun orßeel Kirel, lus aum̃ rotnoe ige le Satuendut, Pliumdbe golrij hunn Muerere ſenn ro Nlfin Fuuit Wan len ſpiriruo Guartendic jerumn auole Lnpusſuffi orummde Eere orert Thores non Mcit,⸗ 9 Keunan Nlllom exen et occrſione. lolltes les To.ll iſer . Abe daen Neinen dhe ſintum Dus non 11 Giſengun. e, non ollle ſun et eſlil nbeyt, inne ncluſon . Piis proris et folia font nutritia m. Umgue par. afuuctihce. et guo maio. niuntur, eo ſucciet to. Leue in. n kadice d lcantur, 1 ger denlonn⸗ roducitorl ere 1 llle⸗ Onrranoſel . Aſis, 1. cimus, gra. Himmolts nhetkelti nermarult tatenn ſund , 10 one ünplom = * 22 tatem multum conferre poterit. Et nonne foecundatio agri eum in finem inſtituitur, vt illae etiam partes co- pioſius alimentum accipiant, praepa- ratumque reliquis tradant? Quid de- nique de ſpirituoſa impraegnatione ſtatuendum! Incrementum vegeta- bilium ab eadem impediri, fluida coa- gulari, ſpirituoſum non ſatis diu ad- haerere ſeminibus, nec per illud a ni- tro, vel fimo aliquid elici poſſe, affir- mauit WALLERIVS. 2n) Fortaſſis au- tem ſpirituoſorum liquorum differen- tia attendi debet, et licet omnes cito iterum auolent, breuiſſimum tamen tempus ſufficiet, quo in ſemina agere, eorumque virtutem excitare et au- gere poterunt. Praeterea vinum hu- mores non, vt ſpiritus vini coagu- lat, 2) Diſſ. cit. p. 22. vid, et GruERt Progr. p. 14. ⁴²) Secundum KkxAFTII experimenta ſpiritus vini nullam exercuit virtutem; vid. libr. cit p. 321. et occaſione recenſionis libr. Obſ. curieuſes ſur toutes les parties de la Phyſique, extraites To. II. aſſeritur in den Geteing. gel. Zeit. 1772. p. 216. dadurch werden die Saamen auf ewig vom Keimen abgehalten werden. E contrario autem ſpiritum vini, etiam rectificatiſſimum, ſemini- bus non nocere, aſſerit KüNkorpd libr. cit. P Pag: 226 ** e lat, eosdem potius mobiliores reddit, hebe⸗ 6 ſolidisque robur adfert. Recte ergo mum APVLEIVM ſCripſiſſe: Seminn vino con- lenge i ſperſa ſaniora eſſe, ?) PLINIVMque V' ino Mtur et arte ſemina perfuſa minus degrotare, 4) co aute le exiſtimamus. Alia, quibus immergi Lennt len ſemina ſolent, fluida o ad melioratio- et, Mll nem et medicationem eorum perti- ebit;“ nent; priusquam vero de his dica- Gunen M mus, alius adhuc impraegnationis Gcen cnimn modus, ſiccus? ſcilicet, commemorari megball debet. Ptelt, ſoll pag 232. et RäGNaULT affirmor, vegetatio- Nabirur. 11 nem per eundem egregie promoueri. Vid. 1 ſegetatiot Eius Entretiens To. III. p. 62. CI. Hoven- Dent, cel TON quoque Triticum, in ſpiritu vini macera- “ * tum, bene vegetaſſe vidit. vid. MrrrII libr. Muum Fun cit. To. l. p. 33 5. Et ſic quoque biſi et Pha- tert. ſeoli felicem vegetationem ipſimet, experti fuai- mus, endem autem ſemina, in vino burgun- dico macerata, computruerunt. ſolen; p) vid. Geopon. Libr. II. c. 18. p. 47. ) 29e er 4) Libr. XVIII. c. 17. Ita ſecundum MSca Pli- Nolumnuu, niana legendum eſſe, monuit WALLERIVS; , nen onn in codicibus typis exaratis plerumque legimus olure geb vino ante ſemina verfiuſa. REeninn, ici = r) Sanguinem humanum, recens collectum, ex iun dhärin aliorum relatione, commendauit, ſeminaque WS5 repetita vice eocdem humestanda, iterumque Kan exſiccanda ſusſit HoENERTVS; quem autem in den uſte finem non annotauit. Vid. Eius Anweiſung “ zum Blumengarten, edit. 1765. p. 26. Rit i , § Nonnulli etiam ſemina, lixiuio immerlſa, ante ſcne ſi ſementem iterum exfſiccare atque ſicea ſerere p. ſolent; D emlſei i res rellcit ecte elgo 1 ino on. Mque Viyy egotere, 1) Vmumengi Meliorano- runn pern. le his dien. negnationis mmemorari Ceber. mt, regetmtio⸗ mopeti. Vid, . (Il. Horoa- in wini mecera- . Munkhir. ue din abtn⸗ met eaheri l⸗ in Vnd burpon⸗ t. 47. ca, p; ir Wattkals, unguelegim collecluch, er 1, ſeminigne , ierumgte vein autem un ins Aue ui 5. 20. mmerli Ute gue ſen en⸗ 1 ſlent, ſtete 7 227 debet. Adhibetur pro hoc ſcopo a nonnullis calcis viuae puluis, eo- demque madefacta ſemina conſper- guntur et quaſi incruſtantur. Cum vero ante ſementem iterum exſiccari debeant ſemina, puluis facillime ſe- cedet, vſumque prorſus nullum ha- bebit; % et ſi etiam iisdem affixus maneat, non multum iuuabit; cor- ticm enim modo comprehendit, et antequam per hilum ſe inſinuare poteſt, ſolutione facta, in terra diſſi- pabitur. Praeterea calx ſola parum ad vegetationem valet, et ſi alcalina nocent, certe hac ratione applicata noxiam virtutem eo certius exerere poterunt. Melius itaque erit, aliam P 2 CcCcCt ſolent; vt ſuadet inprimis KüNuorp libr. cit. p. 280, et paſſim. Quod vero conſilium ſequi nolumus, cum reſorptae ex lixiuio particulae, ſi non omnes, plurimae tamen, extſiccatione auolare debeant. 2) Semina, liquamine fimi immerſa et calce exte- rius obdudla ad ſementem commendauit Ano- nymus in den Berniſchen Samml. Vol. V. Part. 2. p. 56. et addidit: der Kalt muß die Saamen von außen ganz bedecken, und dahen der Saemann vor dem Wind weg ſaen, damit ihm der Kaik nicht in die Augen ſliege. De hac impraegna- tione diſſeritur in dem Hanniveriſch. Magaz. 1776. p. 59. hullum vero inde eommodum enaſci, fatetur. et vere foecundantem materiam eli- gere, eamque ſeminibus apponere et efficere, vt vtrumque coniunctum maneat. Excogitauit eiusmodi me- thodum Cl. WzSsTBECK, limumque ſolutum lixiuio ouini fimi imprae- gnauit, molli hac maſſa ſecalis ſemina obduxit, eademque cineribus impo- ſuit et, varia encheireſi adhibita, obti- nuit ſemina, ob inuolucrum, ex limo et cineribus compoſitum, magnitu- dine nucem auellanam aequantia et ſaponacea materia impraegnata; et cum integumentum hoc facile in terra emolliatur, germinationem inde non impediri, ſed potius ab eius ſolutio- ne promoueri, experientia cogno- uit. ²) Expertus vero contrarium quoque fuit; inuolucrum fcilicet ſe- minis non ſeceſſit, ſemenque non ger- minauit; hinc imitatores forſan nul- los habuit WESTBECKIVS. Nec opus erit artificioſa methodo, ſi eiusmodi ſe- minis foecundatio deſideretur; com- modius illa inſtitui poſſet, ſi ſemen ſimul cum fimo terrae committere- tur, eodemque illud quaſi inuoluere- tur. 2) Vid. Schwed. Acad. Abhandl. Vol. II. p. 260. ſqꝗq. . nn 1 4 l Mto⸗ II rco pelebitul. Enisſcen tioſeriotun lgoerki⸗ 1g allenngt Pbtaotiam het 1 mi⸗ cale etiam, enponi ſle RNvN, Sihberbie e mareria 4) Huius le ſuitfton ſmuunt 4 miui nuſe Ve gun en y Fumonper Prodare vo Rum Colore Polenta n 1 19. ehenden 4 Modun, Alenc teriam el apponere et Conlunctum Wsmocdi me. Imumcne üm impne. ſecalissſening deribus impo. adhibita, obei Crum ex limo Im, magnitu. 1aequuntin et negnatn;, et efaclleintem gemn inde non heins ſolutio⸗ lientin copno⸗ 10 Chratiun ruin ſlicetſ. enquenon gel res rlan ul. 6 N. Cis ſeinsmoiſe. eretur; Conh⸗ ſet, d ſonen Cothmittere⸗ . b⸗ 1d innoluen a. volI.) “ S* 229 tur. ²) Verum omnis ſicca imprae- gnatio non plus valebit, quam humi- da, et cum praeterea illa magis tae- dioſa ſit, multumque temporis requi- rat, commendationem haud quaquam merebitur. Pariter quoque nec fuli- ginis ſiccae?) applicatio, nec fumiga- tio ſerio ſuaderi poterit. Licet enim fu- ligo actiuas ſaponaceas partes contine- at, eademque in interiorem ſeminum ſubſtantiam ſe inſinuet, 2 frigus arce- at, et h imidum diutius conſeruet; ſe- cale etiam, antequam ſeratur, fumo exponi ſoleat in Suecia, referente BRAVNIO; ) Ipſi tamen WaLLERIO diſplicet hic modus, partim quia acris eſt materia fuligo et fermentationi re- P 3 ſiſtit, *) Huius ſtercorationis particularis inuentor forte fuit FLoRENTINUS, quiesraecepit: Lentes bubulo ſtercore arido ante ſementem oblitae meliores er citius naſci. Vid. Geopon. Libr. II. c. 37. p. 63. „₰) De qua conf. WarLERII Agric. fund. p. 191. et 193. ſq q. 2) Fumum per corticem ſeminum penetrare, exinde probare voluit WALLERIUS, quia cereuiſia bru- num colorem et amarum ſaporem acquirit, ſi polenta fumo expoſita fuit. Vid. Fund. Agrie. P 193. Nonne idem a cortice quoque ſolo dependere poterit? . àa) Modum, quo hoc feri ſolet, deſcripſit in den Abhandl. der schwed. Acad. Vol. XXXIV. p. 269. 5 230 = * ſiſtit, partim quia calore fumi ſubti- liores ſeminis particulae expellantur, et germinatio ex ſiccitate retardetur.?) Melius omnino erit, ſi vapores, loco fumi, adhibeantur et MAGNI STRIDS- BERGII conſilium admittatur, qui im- praegnationem ſeminum per vapo- res, ex putridis ſtabulorum ligneis trabibus emanantes, inſtituit et ideo praecipue commendauit, quia ſemi- na, eiusmodi ſtercoreo halitu per- fuſa, non glabram, vti alias heri ſo- let, ſed piloſam radiculam emitterent, mediante qua, ſuccus etiam nutritius ex terra copioſius, quam per glabram, attraheretur et ſic vegetatio egregie promoueretur. Si notata radiculae metamorphoſis vere ab eiusmodi fo- mentatione producitur, eſſet ſane illa . omni- b*ÿ⅞²g Pro necandis vermibus, qui granaria occupare ſolent, fumum ſulphuris ceommendauitpe Gakn, aſſeruitque eundem nec granis, nec farinae, nec inde parandae cereuiſiae vllo modo noce- re, quia cito euaneſeit; nihilominus tamen ſulphuris fumigatione tractata ſemina prorſus non germinaſie, ex HALESIO sdduxit. Vid. Schwved. Acad. Abhandl. Vol. VIII. p. 58. *) Vid. Eins Diſſ. de noua agriculturam emen- dandi ratione, Praeſide LAVR. ARRBENIO, Vpſal. 1717. habita; exſtat germanice reddita in der Oeconomiſchen Fama Part. 7. gltituit ad Ouis non 10 t, lel ebe es et hulti (ecum in Gericma ſete virroer ut, eoon heonnne didt. Ex Glle hand Den Cubitn W. Ein Di Gonecan en n necenſon (Connettann ITNN Po⸗ Wegtunn 1 Ope eleihn uuſe, lg e fumi ſubt. enhellantun retardetur.9 Naores 000 eNISrNDs. ltarur gonitn.. uin per wapo. Ulorum lonen inſtituit et den it Ibin ſenni e lulinl per. ti Alins ten . lamemittereny etium nutritius npergeabum, gentio egtege rer- men otatn tadielle D eiosmodi f. Ir eletlue ONIII. nigunmi auhine mmnenc,itpr Oett, grinis, nec firince, e Nllo nodo Nee . Uhilominus tumen uns ſemhinn proris 610 0nit⸗ id, 1. VII. „. 88. Agriculturanm men G. AnphEN 4 nenice tecin it —— * 231 omnibus aliis modis praeferenda. De- nique inter impraegnationis remedia electricitatem quoque commemorare debemus, quatenus ea ad faciliorem et perfectiorem ſeminis germinatio- nem aliquid conferre creditur. Prae- cipuus, qui de hac re ſpeciatim ſcri- pfit, Auctor nobis videtur KoEsTLI- NVS, 9 qui et cum ouis animalium, et plantarum ſeminibus experimenta inſtituit atque vidit, ex gallinarum ouis non ſolum citius erupuiſſe foe- tus, ſed eosdem quoque ſolitis maio- res et robuſtiores fuiſſe; eundemque effectum in ſeminibus obſeruauit et electricitati poſitiuae praeſtantiorem fere virtutem, quam fimo, ineſſe, aſſe- ruit, foecundationem vero ſeminum, ſi negatiue electriſentur, retardari tra- didit. Experimentis his fidem dero- gare haud quaquam volumus, atta- men dubitamus, an electricitatis vis P 4 foe- 4) Vid. Eius Diſſ. de effectibus Ele Aricitatis in quaedam corpora organica, Tubingae edita, et recenſionem huius in den Edinburg. medic. Commentarien To. IV. p. 123. ſqq. Cl. Nor- LETUM quoque cum fſinapis ſemine experi- mentum inſtituiſſe, eiusque vegetationem, ope ele ricitatis acceleratam et auétam obſer- uaſſe, legimus. 232 —— * foecundanti fimi virtuti aequiparari, immo forte Draeferri poſſit, praeci- pue, cum obſeruationes, a RvNrLPER- Glo inſtitutae, contrarium fere oſten- dant. Vidit enim Ille hordei et can- nabis ſemina in electriſatis vaſis citius quidem germinare, plantasque inde enatas teneriores faiſſe, et maius in- crementum oſtendiſſe, poſt nouem autem dierum ſpatium plantas, qua- rum ſemina electricitatis vim non ex- perta fuerant, priores quoad incre- mentum attigiſſe, praecocibusque ſi- miles euaſiſſe. Hinc et Ille ſapienter monuit, non ſatis euictum, ſed vlte- rius experiundum eſſe, quid electrica vis in plantarum incremento valeat. e) Certe nusquam plus valebit, quam aliae impraegnationis ſpecies et, niſi fimo laetificatus fuerit ager, propter defectum nutrimenti in continuata vegetatione minorem longe virtutem habebit talis methodus, quam ſi nouo et copioſo ſemina impraegnantur nu- trimento. Sed ſatis de impraegna- tione; tranſeamus nunc ad tertiam prae- e) Vid. Schwed. Academ. Abhandlung. Vol. XIX. P. 15. Iqꝗ. 4 bmn ui ccertinn umi. Mehii Zenn Chnſe Carar kemi gnelkni, Mmneſelunti⸗ Vicblu3KPi (oimn ſerunt et pouellre⸗ Poslaeguntt fuunzlenin ugiofregge Eeruntone mwihe Conmplao 19,0) ne- Abunde co Nelii Cepreench (ANVS:, , nlrerbtl ſe g1 lelle AMur R W N 6) Wid klo elhern 1 praeci le unke eoten. ehertägen. atis Natt n s untusgeinde 6 et miingin⸗ Poſt nonem nplunt 1 que es vin noner. 8 uord incre. ACcibgde tllle ſptenter tuin, ſl le. Cid dedkticn mhentovalear.7 dbet Gdum ondlutg. NI — J Errrunenner AE 233 praeparationis ſpeciem, quae erat Medicatio. §. V. Medici officium duplex eſt; et laeſam ſanitatem reſtituere et praeſen- tem conſeruare debet; ſic quoque datur ſeminum, morbo affectorum, emendatio, ſiue' curatio, ſanorumque praeſeruatio; hic duplex iterum pe- riculum praecaueri debet, nunc enim, dum ſeruntur ſemina, et eadem ipſa, et nouellae genitae plantae ab animali- bus laeduntur et conſumuntur, nunc futura ſemina, cerealia inprimis, con- tagio freq uenter afficiuntur. De prae- ſeruatione contra animalium iniurias maxime ſollicitos fuiſſe veteres, ex compilatoribus, MiIzALDO, H) et Pok- 2⅛) nec non FERRARIO, 1) aliisque Wbunde cognoſcimus, eademque re- media a multis commendata fuiſſe, deprehendimus. Sic praecepit Ark-- CANVS: ſemina in ſemperuiui berbae ſucco macerata ſerito, ita enim neque ab auibus, neque a muribui, neque a formicis laeden- 1 Zlsl. ) Vid. Hiſtoria Hortenſium L. I. c. 7. p. 15. ſq q. g) In vVillae Libr. X. c. 8. p. 649. ſq 4) Vid. Florum cult. Libr. III. c. 4. . 278. ſqq. = 234 „ / zur. i) Idem porro aſſeruit: ſe folia alch ecupreſſ contuſa ſeminilus admiſzuerir, in- — corroſa ſeruabuntur; et vrina veteri et e d⸗ . . nitur ſtereore canino, ſimul ſolutis, ſi ſemina ir- ee . 7 . .7 . nrn ue⸗ rigauerie, illaeſa conſeruabir; G deni- e ſue que, omnia bortenſia ſemina et arualia ab RK . omni beſtia illaeſa ſeruabir, ſi ipfa in ſucco ummd z Vylueſtris cucumeris praemacerdta, ſemina- ſrſue . „. 7 . uerir.) Ad erucas, tanquam maxi- un ſnin . „ 4 , 9 e, 1 mam et vniuerſalem olerum luem, h lle/ An fugandas, commendauit AbvLEIVS m) S„ 2 macerationem in feulnei cineris Iixiuio, qui etiam ſuaſit, bubulo Jelle ſemina illi- eer. 2 Alia eiusm (be/ lauda AOboc Co à½) Vid. Geopon. Libr. II. c. 18. p. 47. Idem re- . Racn petiit PALLADIVS Libr. I. p. 884. et Septembr. Llae oc p. 980. et CovvELLA Libr. XI, c. 3. p. 773. non kabet, Experientia quoque propria confirmare voluit MiIzALDVs libr. cit. Libr. I. c. 9 et 17. p. 15 et 20. aliisque in locis. Addit rationem, quae vero O olgine non quadrat, CARDANVS, Auia animalia parua, 0 tum volucres, oderem illius, quod frigidiſſima ſit nre oge , 2 Kidi Minticun herba, velut noxium refugiunt. Vid. Libr. de fund p ſubtilitate edit. Lugd. 1 580. p. 504. . libe Ne à½) Huic remedio fidem ideo tribuere noluit Dv ) Teſte oan HamzL, quia gallinae ex foetidiſſimo fimo ) Winprin grana colligunt. Vid. Holzſaat p. 73. il eucn ˖) Idem repetiit ANAToOLIVS Geopon. Libr. XII. AHun. ſid. c. 7. p. 328. et PALLADIVS Sept. p. 980. Omnia N Ia fere notauit quoque CorvaELLA Libr. II. c. 9. don gede P- 428. et Libr. X. p. 731. ſq. et SrErRANVS in Nehren Praedio ruſtico p. 116. 1ſq q. . Mnn i ) Geop. Libr. XII. c. 8. p. 329. lenl, el tur inge . „ . I 4 kuut: /li n y. nO Tetey ,/ 6t S i. Bq . 4 M in en ercro ſenitl. qua Inu⸗ ler um luem, it tAINS9Y icive, if liri iin . ſele ſeni, eili. i, 1,47. lem te. Su e eptend⸗ .X c3. 0 113. 4 Cnnrmate n an e Lr hiere in in D et jdi ſie p. 73˙ . on. Libr. T. W. dann 4Puun 23 nire, vt ipſa 0 contingant murer. Con- tra culices, quae folia Pprorepentia con- ſumunt, pulueris, qui ſupra oaumneram inuenitur, vel etiam fuliginir, n) quae ſupra focos tectis inbaeret, vſum Corv- MELLA ſuaſit et ſcripſit: pridie, quam ſatio ſiat, commiſeeatun eum ſeminibus, ſecque per noctem macerata, poſtero die ſerantur. “) Graeci etiam aſſeruerunt: Fabae ſemina, galli ſanguine macerata, ab aduerſantibus berbir liberari. P) Multa alia eiusmodi a KüNHoLbDo, 9 aliis- gus 7 laudantur remedia, quorum adhuc duo tantum commemoremus, ab Ipſo WALLERIO, qui praeſeruato- riae quoque ſeminum medicationi non fauet, adducta et non prorſus damna- 2) Fuliginen n etiam commendauit Küxnorod libr. cit. p. 304. et propter amaritiem eidem anthel- minticam vim tribuit WALLERIVS in Agric. fund. p 191. 0) Libr. XI. c. 3. p. 772. P) Teſte PoRTA Libr. cit. p. 872 4) Qui inprimis ſulphur, vel eum oleo lini coctum, vel cum cineribus clauellatis fuſum commen- dauit. vid. libr. cit. p. 19 et 293. 7) In liquemine fimi macerata piſa a porcis feris non deuorari, refert OETaIvs in den Oeconom. Nachricht. Vol. II. p. 635. Americani ſemina Mays in decocho Veratri frigido macerare ſo- lent, et ſi aues esdem deglutiunt, obnubilan- tur inde, vid. Neuer chauplatz V. Band, p. 443. * 236 * damnata. Scilicet miſcelam ſemi- num cum Ppuluere pyrio, et macera- tionem eorum in ſucco allii; auerſa- tur huius odor ab omnibus animali- bus, 3 hinc ſemina contra eorum in- iurias certiſſime praeferuarentur, ſi modo volatilium partium celer nimis ſeceſſus retardari poſſet. Quo vsque autem haec remedia omnia valeant, ex impraegnationis theoria cognofci et diiudicari poterit; et cum notiſſi- mum ſit, inſecta varia a iunioribus plantis arceri, dum pulueres et fluida varia iisdem externe adſpergimus, eo minus dubitandum erit, idem quo- que fieri ipſis ſeminibus ſimili modo Ppre neparatis, eo tamen partim et hic notato d iſcrimine, vt ſemina in flui- dis macerata efficacius reſiſtere va- leant animalibus, quam ea, quibus modo puluis aſperſus fuit; partim ad- dita dubitatione, an haec praeſerua- tiua virtus ſolum modo pertineat ad ſemi- 5⁵) Vid. Agric. fund. cap. 14. p 177. 4½)) Hinc etiam nonnulli Allii radices arboribus ſuperpendere ſolent, quo aues arceanr; et ſi halitus eorum diffuſus fuit, allia etiam ſicca pendula a vento agitari, et inter ſe colliſa ſtrepitum edere, qui aues terret, monuit Fa- BRI libr. cit. p. 97. le 1 nunſunpre⸗ Alur, fuit nec le li, non propele 1) Dhomsa rumn ſecn exiſtime H. uu MANNS: Plantis hu Nen et h l de fonem un inhuiwun Peczuezr binſche *) Wa. 6en hoe⸗ Pauuinn celam ſem. et macerx. li⸗ Aerſa. Dos mimal. INedrucnin. Tüarendor, 1 Incelerinis (ore Vpin valeint kia cognofet 1 cum notiſſ- iumionibus eres et fid elgimus e⸗ icenn quo. mmi modo Nartin et di⸗ emümin ho⸗ lelllere v n er, guhhis t, rimn A. . Plucleu. , 6ces adaoridn es ojcelnt; ein lin eiun ſin et le ac trei, monu 1 *: * 237 ſemina, an vero illa quoque extenda- tur ad enatas plantas; id quod hic dif- ficilius, quam de impraegnatione, affirmari poſſe, exiſtimamus. 2) Prae- ter haec alia quoque in veterum ſcri- ptis occurrunt, aſt ſuperſtitioſa reme- dia, quorum illud olim celebratifſſi- mum erat, quod ArFrklICANVsS ita de- ſcripſit: Si in menſuram, qua ſemina me- tiri ſolemus, ſerenda ſemina iniiciantur et hyaenae pelle contegantur poſt aliquot dier, tranſumpta ab animali naturali virtute et odore, facile non laedentur. ) Verum nec de his, nec aliis artificiis, quae non proprie ad ſemen, ſed in genere a u2) Plantas a terreſtribus cochleis non laedi, ſi ea- rum ſemina lixiuio alcalino macerata fuerint, exiſtimauit Scaikm cn in der Geſchichte der Feld- Erd- und Ackerſchnecken, monuit autem BRCX- MAaNNVS in der Oecon. phyſ. Bihbliotheck Vol. III. p. 387. medicatam ſeminis virtutem in ipfis plantis haudquaquam ſupereſſe, ideoque ſe- men et herbam ſigillatim muniendam eſſe. Cl. de ScaorNFELD, qui omnem impraegna- tionem taxauit, immerſionem tamen ſeminum in lixiuium laudsuit, quo cochlearum acceſſus praecaueatur, vid. Eius Lehrbuch der Land- wirthſchaft, G. 118. *X) Vid. Geopon. Libr. II. c. 18. p. 47. repetiit hoc conſilium CorvMELLA Libr. II. c. 9. et PALLADIVS Sept. p. 980. 238 n ad plantam pertinent,“9 plura addu- cere nolumus, potius ad alteram me- dicationis ſpeciem pergamus, quae ſcilicet morborum vel praeſeruatio- nem, vel curationem concernit. In- ter morbos, quibus ſemina, cerealia inprimis, laborare ſolent, et qui me- dicinam admittunt, primarium locum obtinet vſtilago. Et contra hanc in- primis multa commendata fuerunt remedia. 2) Plurima conſiſtunt in li- xiuio „) Quorfum referri poteſt illud, a graecis geopo- nieis, et dein a PLINIoO et PaLLADIO commen- datum; fſcilicet vt equae, aut aſinae caluaria, ſed non virginis, intra hortum ponatur, vel in eius medio affixa palo erigatur, inde ab omnibus malis tuta ſeruari ſemina, creduntur. Vid. MizaLbvs libr. cit. p. 15. Nec non men- ſtruatae mulieris virtus contra erucas, de qua ſeripſit CorvagILA Libr. XK. verſ. 357. Hanc ſi nulla valet medicina repellere peſtem, Dardaniae veniant artes, nudataque plantas Foemina, quae iuſtis dum demum cperata iuuentae Legibus, ohſcena manat pudibunda cruore. Addit Mizar Dus libr. cit. p. 24. quod equidem praeftigium referre puduiſſet, niſi a multis ex- pertum fuiſſet, ſeripfiſſetque Iou. LANGIVS il- lud in Noricorum terris obſeruatum et appro- batum fuiſſe. 2) Tenhtamina varia vredinem auertendi recen- ſentur in ſelect. phyſ. occon. Stutgard. Vol. I. p. 329. ſqq. .la gun Nin fuent u⸗ vlonk 1r tbimin R He Ptueter Il luin tn knelis Vi (oOfOCI O Miorem golninatis,d cuun modo, 0 Dypleen bin nt be lihitn P Muak n 1 Nenidig e Verd Tredine⸗ Cari erd di Anier und Perpiſce Pr Veun l. Bryxrxp Luncuinh’ 6 Meln oCnoen ned i iͦ mon 1h. Mae Ium nuer lreihen ren Gariitfſin nung derhren ehy. 1755. itel. ann Aunmtine Dlurradde. Neram me. „ hnng, une Ndeleruatio. ncernit. I. Inn, Crerln t . ln er gol we. Mriumlocum Utrà hanc ln. Cann toerunt . ſſ 1. nültunrinli IIU grueeſsheſo. 1LAo commen⸗ 1 Ainne coluunin umn ponitur Nel rigttun, inde in minn, ctedumot, § Wenon mer⸗ urn eruets de gi ſerl . u rpelin Mn rnnu Nin Aun Ceri ulu Arure. (uod giten a maliis er⸗ Ou. LaNoels I. Gatum er epbio⸗ wetlendl il Gupeni * * 239 xiuio calcis, aliorumque ſalium, quo ante ſementem macerantur ſemina, eum in finem, vt partim haec ipſa, morbo illo affecta, ab eodem liberen- tur, partim inde oriunda noua ſemina ab illa labe immunia ſeruentur. «) Praeter lixiuium alia quoque laudan- „ tur remedia,? quorum recenſioni eo commodius ſuperſedere poſſumus, quo maiorem eadem cum illis, §. IV. nominatis, conuenientiam alunt; vni- cum modo, ab his omnnibus diuer- ſum, 2) Duplicem bine et diuerſam praeparationem praeſcripſit TIiLIIEr; ſi enim ſemen ſanum et purum eſt, praeſeruatiue cum lixiuio, ex ci- neribus et calce viua parato, lauari modo, ſi vero vredine affectum, prius aqua fluuiali mun- dari et a nigro illo, qui adhaeret, puluere pur- gari et tandem in lixiuio macerari debet. Vid. Berniſche Samml. Vol. IV. p. 228. Colcem pro Vredine euertenda quoque commendauit III. BgNRENDORF in den Berliner Beyträgen zur Landivirthſchaft I. B. p. 644. ) Multa admodum ſcripta, quae de cauſis et re- mediis vredinis agunt, adduxit Cl. KküNtrz in Hamb. Magaz. Vol. XXVI. p. 553. ex quo- rum numero tantum notemus, Dn. AvcANTEF Schreiben von der ſchädlichen Zubereitung der Getraideſaat mit Kalk und Arſenick, zu Verhu- zung des Brandes, aus dem Journal des Sgavans Febr. 1755. überſetzt in den Hanniveriſchen näützl. Samml. 1755 im 75. Stücke et RITTERI Anmerkungen uber dieſes Schreiben im 96. Stücke. * 240 * = ſum, addere volumus, a Cl. WAkEs- STROEM CoMmmendatum. Tritici gra- na, ſementi autumni proximi deſtina- ta, ſub initium veris reponuntur in cumulum, et quam primum ſuccus in abietem intrare iudicatur, rami huius arboris reſecantur, et'in cu- mulo ſatis confertim inſeruntur; ita grana, dum, ramis impofitis, per ae- ſtatem quieuerunt, autumni initio ſe- runtur; addit Cl. Vir, experimentum eo in loco captum fuiſſe, in quo olim non, niſi vſtilagine plenum triticum habebatur, iam vero per quindecim annos ne ariſtam quidem, vſtilagine infectam, ſe vidiſſe. ) Nunc in hu- ius et aliorum remediorum virtutem, agendique modum inquirendum eſ ſet; verum an eadem contra vredi- nem vere aliquid valeant, et qua ra- tione effectum edant, tam diu igno- tum manebit, quam diu veram hu- ius morbi cauſam i ignoramus, ) du- biique 6⁶) Vid. Schwed. Acad. Abhandl. Vol. XXXIII. p. 172 d) ludicium, quod de his tulit, FrosINvs, di- gnum eſt, vt hie repetatur: Es giebt viele Mit tel wider den Brand; es iſt aber mit dem Bran de, wie mit den Zah ꝛnſehmerzen beſeliaffen; denn keine Krankheit hat mehr Mittel, als das Zahn weh ie rſn en ium 4 ginn = S= vel i li lmal n n lazntl. libe lle ſorbaln d gere eumgue 10 erecunh ſolnunt, inte ſetundumn Pn Crimn, ante ſolulione mae ſcalque er, dan hnd nit, Vns n der PO dor kionenn nor tit. Vid. le nieno⸗ Olula ipn lenus meera hole, concee Vol XIv. Clen, Ne gueix mnind eiam e ind nehlein, ntur in en erilhman,, inſedbnn Illerere del grr. biduc ſumus, an ſemen ipfſi B eſting. eritur, vel ad eum diſi Ppſum, quod Uüntur in eodem iam affectum“ ad tum, vel n humſuus que ſic morboſam prolem le, iterum- Gur um Potius bene conſti gignere; an e, e in er itutum ſemen, exin eruntur. dole U; M I weh und keine iſt, 1¹ . dole Per E⸗ zumal da noch neicht õ hilft, als dioſe. UnIl lnitio ſe. Brand eigentlich gerwvißs bekannt iſt eſe, ert ter Libr. I ich ſev. Vid. Eius kl ,ar der Perlmmentumm e) Morbols⸗ . c. 13. p. 581 ger anſeva- ingnoclin dere en dithocithoem ante ſementem poſſt uum triticum no credunt, qul . nßane holte ſemina, illi ham⸗ gbingecin ſnnune inter quos eminer Ainis eauſa ad- AI. . un EDf „ . ſtilagine grana lan enun praeſeriptionem, ſe qin, Nnc in .u . ſolutione zMarerautii dc in ſaturata iunin HSõ auit, dein . 1 — imulque expertus fuit aqua pura lauauit bus affi ,‚, gnimalcul » tendumn ecr affixs, ſi per 12 vel ecula, ſemini⸗ UWendonn rauit, viua adhuc, m 15 horas moceratio diu Conma ed per 30 horas prorracta, den fuiſſe, endem ⸗ tionem nor e et pᷣ n et n. d. Via. Ei ſnere, niſi diu caunien⸗ ſen. n Cin iono. le microſtope, niitte decouvertes, fai ſe fue- erun i. ouula ipſi c ſeri verſ 1747. Inſectorum tenn „ quod ſeritur, ſemini i orum Vl, . us macerationem in variis li ineſſe, et en- “ poſſe, concedunt Lec iis lixiuiis prodeſſe biige Vol. XXIV. p. 103 che rnznea- Acad. Ah Chem Ma „,,0 . EBERVUS i 4 tem. Magazin To. in Phyſical. WW mina etiam rerealig i n. 132. all de . liag, dum in ſaccis, antea fa- Ptohrsrs, 0 rina repleti Liebt vie ur in agrum n; atis, tranfpor. , , „: 8 5 vſtila 1 1, 8 Por- , nt ln hin exiſtimant, et fi ho gine infici, nonnulli lclufri inſectorum ouulis, c verum eſſet, cauſam i rere deberemus. relictis, vnice l, NN 4 242 rm * tor dole terrae ac tempeſtatis, praua haec . ſemina exhibere poſſit; interim cum n a ſeminis conditione futura meſſis praecipue dependeat, et lixiuium, hahan⸗ quodcunque demum ſit, vegetabilia a ök a mucore defendat, eiusmodi, per en dale⸗ lixiuia 7) inprimis inſtituta, praepa: »i n ratio is ſeche ſoles imuͤelld liriuium, es eriſtimat An Vol. V. dort Drl, Alerig J) Eiusmedi plerumque laudantur modo praeſer- uatiue, aſt ſi vitrium in ſerendis ſeminibus haeret, etiam curatiue conueniunt. Vnam partem calcis cum octo partibus tritici com- miſcere ſuaſit Nobilis Frscugävs im Liefländi- efien, en ſchen Landwirihſchaftsbuche Halae 1753:. edit. id His be p. 28. Liziuium ex calce et fale paratum rnell, qun commendauit KärNoLbvs; vid. Memoirs of b. . Londe Agriculture by Ros. Dosar Vol. II. p. 1129. dund. Calcis, fuliginis et ialis communis puluis, ie- ſe wiwn udln minibus inſperſus et fimi liquamine madefa- Ginem Rone Gus, laudatur in Oecon. Nachricht. Vol. I. Puee lomn p. 566. et calx viua, ſapo ac nitrum in aqua ſo⸗ tario zuten luta a TscaARNERO in Berniſch. Samml. Vol. IV. nullzn, p. 226. Solutionem cinerum et calcis in aqua A germin reliquis omnibus praeferre voluit STURLERVUS ſnnluup ibid. Vol. I. p. 905. et Vol. IV. Part. 2. p. 20. Gilerte Auin Aliam curationis methodum docuit STEANDIUS: jinuten bect Triticum, vredine affedum, cum calce viua Uinn ereteete miſcuit, ſacco incluſit, eumque ſtramine te- 0 Cericlme gg git et tamdiu in quiete retinuit, donec ſemina l ccnne ſufficienter calefala fuerint; addens rationem; nennn; 6 8 coalcem exſiccare, ſicque ſemina recentia velu- ſtiorum indolem recipere, haec autem nun- quam vſtilagine corrumpi. vid. Schwed. Acad. Abh. Vol. III. p. 272. Conf. quoque Du Ha- MEL vτ1⅞ Ackerbaue p. 141. Neredentih,i lumm ine longun den on ſenn Tllina ſ * *W 243 Draua huee ratio non ſolum non nocebit, ſed terim cum potius prodeſſe 1) poterit; etenim meſſis Q2 omnia binn, g£) Debet vero recus obſeruari modus. Lixiuium Nerrubiin debile non prodeſfe, NEDHAMVUs libro cit. tra- lnod Der didit, nimis autem ſaturstum germinis virtu- tem facile deſtruere poſſe, WESERVUS lihbr. cit. Ifg raan u, Dkiepr⸗ p. 134. monuit. In ſeminibus, vredine affe- lal. Stis, peregrinas partes continerti, easdemque ſolas, intactis reliquiz, deſtrui, aut exſiccari per nr hodo gttſt lixiuium, ex calce et fimi liquamine paratum, tencis ſenninidue exiſtimat Anonymus in den Berniſch. Samml. Vol. V. Part. 2. p. 50. Conſentit etiam Mo- PEL, aſſeritque liquamen fimi foecundationem efficere, eamque calcis ope per feétiorem fieri. Vid. Eius Berrachtung aber die V- erbeſſerung des Saamens, use exſtat in Eius kleinen & Ahriften p. 34. Eandem fere opinionem fouet Scakk- BERUS, dum ſeminn perfecta et imperfecta inter ſe mixta adſumit, cxiſtimatque, per haec vre- dinem propagari, lixiuium alcalinum vero in haee ſolummodo agere, eadem deſtruere, e con- trario autem lixiuii in perfechiora ſemina vim nullam, vel certe longe minorem eſſe, et ſic ad germinationem apta manere. Vid. Eius ammlung To. II. p. 325 et 332. Quae cauſa diuerſi huius agendi modi? Certe eandem virtutem aeque in perfeda, ac imperfecta ſe- “ mina à exetcere lixiuium, exiſtimamus. h) Certiſſime proſunt, 11 inſeca vredinem faciunt, et ſi eorum ouula in ſerendis ſeminibus conti- nentur; ſi vero futura, teinpore floreſcentiae accedentia, inſects lixiuio ejusmodi arcere vo-⸗ 1e! „2 Nj. et le purttum id Memeitd ol Vol.l Wr I Pn. Ponis luig, le⸗ ni r . e en 1 Oluit FruelA : R cuitsNAANN 1. n Alee Nl e Ktrumine e⸗ donee ſeminn dem möonen Ban lumus, ſane fallimur, dum eius virtus per tam ie * ut longum tempus ſe conſeruare, et in flore ac d u nouo ſemine exſecere vix poſſit. Lixiuia pure o . ſalina a ſaponaceis differunt, de quibus con- tra- 244 — „. omnia cerealia, quorum ſemina ante ſementem praeparata fuerunt, rariſ- ſime vſtilaginem contrahere, expe- rientia conſtat. An etiam ſeminihus, maraſmo quaſi ſenili laborantibus, ſiue ex aetate ad germinandum ine- ptis, nouae vires arte conciliari poſ- ſint, dubitamus quidem, attamen me- dicinam, ab HARTENFELSIO ) com- mendatam, eiusmodi fſcilicet ſemi- num in fermento panis, aqua diluto, macerationem, non prorſus inertem eſſe, illi concedent, qui germinatio- nem fermentationis actum eſſe, con- tendunt. Inter remedia, quibus lan- guida vitae virtus in ſeminibus exci- tari et augeri ?) fortaſſis poſſet, vinum trarium ſuperius aſſeruimus; liziuia autem pro vredine auertenda non ex pinguibus, fimi liquamine, vrina et fimilibus confici debent, quia iisdem eius virtus imminuitur, auéctore WenERO im Magazin p. 134. et hinc ſemina, calce ac cinere conſperſa, et fimi liquamine madefacta, nihilominus vredine affecta fuiſſe, fertur in den Neuen Schleſ. Samml. Vol. I. p. 162. e contrario Anonymus in den Berniſch. Samml. Vol. II. Part. 2. p. 46. maximopere ſuadet mi- ſtionem, ex calee et fimi liquamine facdlam, pro auertenda vredine. i) Vid. Eius Neuer Garten-Saal To. Ii p. 50. k) Infoecunda ſemina arte foecundari poſſe, ne- mo facile gredet, hinc et ZaLLINGERO luben- . ter Mehiman. mus non . aiolemn pe inpraegm. Clirere ho gin talire ex Prüepar Ptuelantore Aut mriori fümentur. Prümini tote, Dardi⸗ tiorem e. Niracicem, ternze comi er Hentimt Gi in ilin inſoln Ne⸗ eiden ewi eNitart 1. et prius, ricſtep, ) ise hi edit, 3 emnina ante tunt raril. ere, expe. ſemitibno Donunths⸗ ndum ine. Dneiliuni Attamen me⸗ LSI0 comn. licet ſen . Agdn ro, riüs inenenn germnimth. nele r. qbibuslar. Uundes ee olet, vinun uo u; luiin ten er gngnihis fi r conni bebenn, ninvitur, clue er ine ſninii Fniluinine ne affel ſuiſe, 4. Vol.l. 10,. Perniſch. unnl udero⸗ opere⸗ agine ſm — — 245 quoque et alia volatilia referre me- rentur; cum vero haec ſuperius iam notata fuerint, plura de illis non dice- mus, ſed potius ad vltimam ſeminum praeparationem nos conuertamus. §. VI. Meliorationem eandem appellaui- mus, non eo ſenſu, ac ſi ſemina ipſa maiorem perfectionem, noua, et ab impraegnatione diuerſa, ratione ac- quirere poſſe, arbitremur, ſed ideo, quia radix et herba, huiusque partes, ex praeparato ſemine natae, nouas praeſtantioresque qualitates accipi- ant, maiorique pretio a cultoribus ae- ſtimentur. Conſiſtit vero melioratio partim in inſolito odore, ſapore ac vir- tute, partim in colore. Saporem gra- tiorem e. gr. accipere raphani ruſtica- ni radicem, dicitur, ſi ſemen, antequam terrae committatur, melle!) per tri- Q 3 duum ter aſſentimur, omnia, quaecunque ſint, reme- dia in illis nihil valere. Si vero oecundatio in ſola, vt exiſtimat, fermentatione conſiſteret, eadem etiam, deficiente antherarum puluere, excitari poſſe; aſt fallum eſt poſterius, ergo et prius. Vid. Tract. vom Urſprunge der Frächte p. 52. ) Vid. Entdeckte Gruft natürl. Geheimniſſe 1727. edit, p. 306. . 246 * duum immerſum, et ſecundum PAr. LADIVM cucumeres teneriores et deli- catiores futuros eſſe, quorum ſemina paululum in lacte ½ macerata fue- rint; et Eodem Auctore cucumeres odorati fiunt, ſi eorum ſemina mul- tis diebus inter roſae folia ſicca mer- gantur; 19) ſic etiam ſeminis macera- tionem in liquore, cui medicamen- tum infuſum erat, inſtituerunt alii, eum in finem, vt tota planta virtute medicata impraegnetur. Verum haec artificia aeque incerta, vel po- tius, vt ſuo iam tempore Cl. BACo 0 aſſeruit, vana et figmentis paria ſunt, ac illa, quae de ſurculo, ante inſitio- nem in medicatis infuſionibus deten- to, m) Menſ. Mart. edit. cit. p. 935. Lede vel aqua mulſa macerare ſuadet CoruksLLA Libr. XI. c. 3. P. 771. Conf. etiam BAco libr. cit. p. 9849. De ſeminum melonum praepsratione per am- bram et ſaccharum vid. VALLEMONT libr. cit. c. II. p. 322. 2) loc. cit. Idem refert HEREEacCaHIUS Libr. II. fol. 113. b. 0°) Vsrios modos recenſuit Baco libr. cit. p. 855. ) Sic ſemins raphani, per triduum in melle ma- cerata, germinaſſe quidem, radicem vero nec dulcem, nee alium nouum ſaporem accepiſſe, teſtatur KRAFTIUS I. c. p. 310. 9) loc. cit. 5 1 u N e iid am rebs, Tunt Nn ENRANN, O Ulbnodet Oci arios cium pore um wirwun ſeitln neiht Colon. 157 ) Cikeklun ore exenpl fni pmi Ieroruan 1 1) libr et an, norum colo VIERIVr er ſe Inlerdum nn Ludn in erb Mlicdier⸗ rpvos n Domudde Mideri Undum Dar. fores et eli. rumm leming Aceradn fue. CMüeres lemnim m. ninis macer,. meicamen. itnerunt ali Dlann wirture .0 Verom nNvelpo. e Cl. uc SParinſand ,Ae inlidd⸗ Onidus Ceten⸗ 4DCHIVS Libr.ll. dr. Et.. 85. min lelle mi⸗ adicenn Ned ne lepoteln lecel 0 to, vel etiam terebratione arboris vs- que ad medullam et repletione fora- minis, cum aliis grate odoratis et ſa- pidis rebus, eadem de cauſa excôgi- tarunt KIRCHERVS, ) MIZ3ALDVS,5) FERRARIVS, VALLEMONTIVS ¹1) alii- Q4 que — r) In libro de Arte magnetica Libr. III. Part. V. c 1. *) Qui verios modos tradidit, arborum fruétibus alium ſaporem et odorem, ſingularemque me- dicam virtutem conciliandi. Vid. Eius arti- ficioſa methodus comparandorum hortenſium. Colon. 1577. p. 6 ſqq. ¹) Qui de Flor. Cult. Libr. IV. c. 7. p. 503. ſingu- lare exemplum propoſuit, dignum, vt repe- tatur, cum ex eo IIlius aliorumque credulitas luculentiſſime pateat. Calthae africanae graui- zer olentis ſemina, in aqua roſacea et meſcko ma- cerata, iterumque exficcata „ priari anne Rores exhihuerunt, qui, natiua nondum granealentia ſa- ris emendata, aduentitia m ſuboluerunt ſüuauitatem; eius floris ſemina, pari ratione medicata, ſuauiores proimo anne flores induxerunt, et huius denigue Roris pariter condita ſemina in foetum pulchre dege- nerarunt, tam odore gratum, quam facie venuſtum. Libr. cit. cap. II. paſſim. De emendendo Po- morum colore sc ſapore praecepit etiam VaA- NIERIVUE et ſcripſit Praedio Ruſtieo p. 121. Interdum veriis netura coloribus vltro Ludit in arboribus, miztum eandore ruborem Fructibus appingens: faciles imitabere luſus; Multicolor verno ſi tempore ſuccus aquarum Irriguos tingat latices quos ehibet arbor: Pomaque duleiculum referent mellita ſa- porem Indideris ſi mella cauo fragrantia trunco: . Hunc que nimis creduli phyſici. Plantas a loco natali quidem varias pati mu- tationes, easdemque odorem praeci- pue ac ſaporem, nunc auctum, nunc imminutum, acquirere, res notiſſima eſt; “ huius autem rei cauſa in aere et terra, neutiquam in ſemine latet; neque alienus ſapor, qui in carne ani- malium et lacte a comeſtis nonnullis plantis oritur, ad ſemen et plantas re- ferri debebit, vti ſapienter monuit Baco,“9? addens rationem: vipote ſucco illorum nutrimento exiſtente magi com- muni et aegre admittente qualitatem, plantæee non aſſmilatam, hoc eſt: ean- dem et ſimilem materiam hauriunt diuerſae, in eodem loco conſtitutae plantae, eademque in qualibet aliter aliterque miſcetur, praeparatur eêt in proprium nutrimentum conuertitur; hinc, ſi etiam ſemen, ab admixtis, nouam et ſingularem qualitatem ac- cepe- Hune adeo in geminas aude diffindere partes: Quae media penitus latet arbore, tolle me- dullam . Atque ſalutares ſuecos et duleia ſupplens Mella, fimo tinctum bubulo eircumline vulnus et ſ. p. *) Vid. noſtra Diſſ. de virtute loci natalis in ve- getabilia. „) libr. cit. p. 86. ſunr yeget e Conlli (cicmmentul Cum eiden elle, Aapp (uuuns. ) jnſtituitur, ur colores⸗ leet fegue Etiann ſemin Gdie Viden NNs, eth Tacn nul 2) , eit Mys 2. in in he Colornta 4 Phoſin non ſeinmu ige ſewinum Prnehnne Bern. dun ſponne e menta tommmirt ll. Phantes id Datimu. Nem rueci. Wam, unc 1as otiſimg Cubhin ere lemine en Alin carnean. eſts nonnullis letplantr. denter monnit M: hpbteten te M UM. e gulitinn, hoe et: eir. tumn hüntiunt 00 Conltitutae ouüden Wter Vpmemnur ctil nconverttu, aCmints lltnen . che litingere pres: ubore Wle ne. n len ſophien⸗ Palo ateunmin gelſ⸗ „ n l lei mnlti krr *½ 249 ceperit, eadem tamen non diu dura- bit, ſed potius in continuata vegeta- tione in propriam cuiuslibet plan- tae indolem commutabitur; facilius enim peregrinam materiam aſſimila- re, quam immutatam diu ferre poſ- ſunt vegetabilia. Et propterea quo- que conſilium, a BACOoNE datum, me- dicamentum nempe fimo admiſcen- dum, eidemque ſemen imponendum eſſe, * approbare haud quaquam poſ- ſumus. Melioratio ſeminum porro inſtituitur, vt flores nouos adipiſcan- tur colores. Nonnullas plantas ſpon- te et frequenter florum, quandoque etiam ſeminum ꝙ) colore ludere, quo- tidie videmus, cauſam vero ignora- mus; et hinc fortaſſe ſequitur, natu- ram nulla arte imitari poſſe. Cum 5 vero 2) pag. eit. a) Mays ſ. Zeae ſeminn raro colorem ſeruant, et in vna ſuepius ſpica lutea, ferruginea varieque colornta deprehendimus, eamque metamor- phoſin non artis, ſed ſolius naturae opera fieri, ſcimus ; ideoque non dependet ab immerſione ſeminum in lixiuio, ex variis fimi ſpeciebus praeparato, vt quidem credit Anonymus in den Beru. Samml. Vol. III. Part. 3. p. 153. Quae ſponte et facile ludunt, ad eiusmodi experi- menta adhiberi non debent, alias fallaciam eommittimus. 2,5 — vero color a fluidis contentis depen- deat, et haec Praecipt ue ex terra, radi- cis ope, attrahantur et per reliquas pPlantae partes diſtribuantur, multi, Phyſici aeque ac Hor tulani, fluida alie- no colore inficere voluerunt, exiſti- mantes, eadem per radicem herbam- que immutata ad florem vſque trans- ire, in tenerrima corolla tranſparere, eidemque ſingulareme et inſolitum co- lorem conciliare poſſe. Quomodo humorum color pro lubitu diuerſus reddi, et nunc niger, nunc viridis, cyaneus et ſ. p. brodlaei, eodemque terra irrigari et impr raegnari poſſi multas et varias apuc auores d epr hendimus praeſcriptiones, du⸗ uarum autem nullam repetere volumus, cum partim ad radicem potius quamſ ſemen Pertineant, partim non de diuerſitate coloris, ſed mutatione eius quae ſtio moueatur. Semina etiam diuerſimode colorata fluida imbibere, et inde flo- rum mutationem ſequi, a nonnullis traditum fuiſſe, legimus. Sic PETER Lav- 1† 14 2 *) Qui eiusmodi ſeire cupit, euoluat inprimis FERRARIUM et inueniet Libr. IV. c. 5. p. 458. ſqq. multa, quae, vt Ipſe ſcripſit, ad multipli- eem hunc et amabilem fueum faciunt. RENOERG0 Audenmnun. 6 Nus feri 0 etium Lhyt Perimenta! Ge, Ate runn Pord Iint. (u 9 U Hor et en 29. 6) Hitt Pune 4) Conf. Eius! s plunten Purdennlen 9 I Did 6 1758 et harbang th epen terra, radi. urign ., muli ü⸗ ininn e ruck, ſt Een letbun. lpſgnetnn ltranſorere iſliumen Qnoc- itl Elaertos nunc viridis ebdemnone Cllar! lholit 1 0 dore s Gepte- n CCaron Clenre Il it hminel⸗ t! Ce 10 ponnullis Gic Per Lav. goluat inpricn inis WV. ,5 lt, iu⸗ f W 0 s,Culn 2 2* LavVRENBERGIVS, cuius de horti cul- tura praecepta merito aeſtimamus, ſcripſit: ſe orum, tuliparum, car Nophyl- lorum etc. ſomina irriganeris ſpi, itu vini, eperieris FKores naſeituros mira varieta- te, vel ſanguine humano imbuta, iterum- qiaé aſercata, Wuſoqzue , nouo ſanguine, bPoſt Rtrato fvecundo inſiza, dabunt proge- niem miraculoſam, ) addidit Cl. RAIVsS, baec, quamutis a nonnultir ride eantur, Lav- RENBERGIO zamen fdem derogare, non 4) Et a nobis hoc multo mi- s fieri debebit, cum recentiſſimi etiam Phyſici, Cl. Balssk“ BoNNET, ) REICHEL, et MoLoENHAWER h) Ex- perimenta talia inſtituerint, fluida- que, arte colorata, in variis planta- rum partibus aſcendere, obſeruaue- rint. Cum ſeminibus prima forſan tenta- c) Vid. Horti culturae Libr. I. c. 17. n. 10. conf. et cap. 28. d) Riſt. Plantar. Libr. I. p. 40. e) Conf. Eius Diſſ. fur ls circulation de ſeve dans les plantes, quae exſtat in Commentar. Acad. Burdegalenſis Lo. IV. ) Conf. Eius Libr. von den Blättern p. 140. ſqꝗ. g) In Diſſ. de vaſis plantarum ſpiralibus. Lipfſ. 1758. edit. h) In Diſf. de vaſis plantarum, ſpeciatim radicem herbamque adeuntibus. Trai. ad Viadr. 1779. 252 —½ tentamina BoNNETVsS fecit, fabae ac phaſeoli ſemina ad germinationem vſque macerauit in aqua, rubia tin- ctorum tincta, viditque plantas inde natas egregie quidem vegetaſſe, atta- men nec in foliis, nec floribus tinctu- rae huius veſtigia apparuiſſe. ) Dein vero phaſeoli ſeminis, iam germinan- tis, radiculam nigro atramento impo- ſuit, illudque ab hac ad virides coty- ledones penetraſſe, ibidemque tener- rimas nigras ſtrias repraeſentaſſe, ob- ſeruauit. OοREICHELIVsS etiam phaſeo- li et lupini ſemina in liquorem rubrum ſubmerſit, et non ſolum in cortice va- ſcula tincta, ſed ad loborum quoque marginem punctula rubra cognouit. ) An ad alias quoque partes tranſiiſſet Peregrinus color, ſi ſemina haec terrae mandata fuiſſent, determinare quidem non poſſumus, contrarium tamen ex priori, a BoNNEToO inſtituto, experi- mento concludimus. Melius et facilius ſucceſſerunt tentamina, quae cum in- tegris plantis, earumque ſurculis in- ſtituta fuerunt. Liquores, vario mo- do colorati, aſcendehant in radice et ramu- i¹) libr. cit. p. 143. ) ibid. p. 148. 1) Vid. Diſſ. cit. p. 34· Polle; ete menta adhn Puntne Ne ceſcehant e infunones ſttads, d teritunn e0 TMatnus, i Gne ſeon DeNHINY Ies tinctos tionisphn⸗ dem, dum 1) bidem 1 6) aüman ſeniit Mor li in⸗ elle ſtani, ſimum 1 copiole deit fabae ⸗ Emminationem ln, Mbin tin. e anninde ſebennlke mmr. Oridos und. Aruiſe.i Denn Dam gerininar- ramento impo⸗ Virides oorr. demque tener rnelentale, bd. Getiam phal’. oremrubrum lin cortice va-⸗ Dokum JOe Dracognouk. ute Wanſile Winahaectertke mminre ilen rumtument utg elelt. letficlins nue cuin u. e ſorcolss in eS, VMio n ntin tdicee Humn. hN * S 253 ramulo, penetrabant ad foliorum co- ſtas, immo, vt REICHELIVS in Elate- rio et Datura alba vidit, 2) in pedun- culum, florem, fructumque ſeſe inſi- nuabant et vbique noui coloris veſti- gia oſtendebhant. Haec omnia ita ſe habere, nullus plane reſtat ſcrupulus, nondum vero inde ſequitur, plantis etiam, ſi viuere ac creſcere debent, peregrinum colorem arte conciliari poſſe; etenim quae ad haec experi- menta adhibitae fuerunt vel integrae plantae, vel earum ramuli cito mar- ceſcebant et moriebhantur, ideoque infuſiones plantis etiam, in terra con- ſtitutis, labem inferre, earumque in- teritum eo certius promouere, exiſti- mamus, ſi verum eſſet, vaſa ſpiralia, quae ſecundum RErCaHELII et Mor- DENHAWERI experimenta, ſola liquo- res tin tos aſſumunt, primaria nutri- tionis plantarum organa 11) eſſe, ſiqui- dem, dum haec materiam peregri- nam m) lbidem p. 28 et 33. 1) Ita itatuit RgIcaELIVS I. c. p. 39. Longe aliter ſentit MorokNHAWER, vaſa nutrientia et ſpira- lia diſtinguit, et priorum tam exiguum lumen eſſe ſtatuit, vt liquorem coloratum, vel tenuiſ- ſimum, reiiciant omnem, quem vaſa ſpiralia copioſe bibunt. Vid. Diſſ, cit. p. 16 et 25. 254 g nam admittunt, eamque immutatam tranſmittunt, propriam et nutritiam vehere et praeparare neutiquam poſ- ſunt. Verum enim vero RKubiam ad animalium oſſa penetrare, eademque rubro colore tingere, non ſolum fſci- mus, ſed etiam compertum habemus, illa diu ſatis ferre poſſe eiusmodi Pa- bulum, modo cum lacte, vel alio ali- mento commixtum fuerit; atque hinc quaeſtio oritur, an non idem in vegetabilibus locum habere, eadem- que peregrino pabulo, cum naturali et aptiori mixto, per longius tempo- ris ſpatium viuere et inde nouos co- lores adſumere poſſint? Si autem ea pPerpendimus, quae antea de ſapore ac Odore notauimus, de exoptato ſuc- ceſfu iterum iterumque dubitamus, quocunque etiam modo inſtituatur experimentum; hinc etiam BoNNETI conſilium,“) quo rubiam tinctorum cum terra commi iſcere, et in eadem ſemina ſerere ſuaſit, admittere non poſſumus, potius eadem et circa hoc mouere dubia debemus, quae antea in fſimili, a BACONE commendato, pr opoſuimmus. P raeterea planta res varia o⁵) libr. cit. p. 143. . ſerio i Cs proepar Sls) eihell ne, ibi rumn rum lignum, n0 penennn aund eviſti Rau ungaltiorati heuukn NETNS e Iatis * bus, ebode etiam ad nouummoode Diuertis ſucelliscerte bom e. boln om rimm zini, cohioſe r Vegetoble lbr it 5 Immutatzn et nutritiam lugam pol. f0 Wbiam ad le Ne, Alengde nonſNumfi. tum hobenne Leinsmnodin. te vel lidal. fnertt; agle nonidemin Obere, eide. Clum Natrad nois enp de no N Atet ea ten de ſyore eeWMrſi ne Gubitummg 0 inkirarur 4 n DoETI n finckorum et in eulein Mittere noll et circ hoe gone Anten Ommtnengi⸗ en luonre nit varia eſt, et quicquid de vna valet, minime de omnibus, immo nec de ſingulis vnius partibus dici poteſt. Singularis certe vaſorum conſtitutio requiritur e. gr. in Euphorbia et Che- lidonio, vt in priori lacti ſimilis, in poſteriori croceo colore tinctus ſuc- cus praeparetur, et ſecundum HALE- SII P) experimenta infuſiones odora- ae, quibus immerſit diuerſarum plan- tarum ramos, ad petiolum quidem et lignum, non vero ad fructum vſque penetrarunt, idque ideo, vt recte IIle exiſtimat, quia vaſcula prope fructum anguſtiora fiunt, et inde materia acce- Pta mutatur, aliterque miſcetur; BoN- NETVS e Ccontrario in ſuis, cum odo- ratis ſpiritibus inſtitutis, tentamini- bus, eosdem non modo ad folia, ſed etiam ad flores adſcendere, illisque nouum odorem adferre, cognouit. 9) Diuerſus horum experimentorum ſuceſſus certe non, niſi ex diuerſa va- ſculo- P) Poma e. gr. retinebant naturalem ſaporem, et ſi folia omnesque reliquae arboris partes ſpi- ritum vini, camphora impraegnatum, quem copioſe attraxerat caulis, redolebant. Vid. vegetable Stati Experim. 121. P libr. cit. p. 134. 256 —NN ſculorum conſtitutione diiudicare po- terit, prout et color vnice ab his r) dependet, id quod in illis luculenter apparet plantis, quae vel folia, vt in Amarantho tricolore, Cyclamine, Ge raniis aliisque, vel corollam, vt ſe- cundum naturam in maluaceis, et ex arte in Diantho, Cheirantho aliis- que videmus, diuerſis coloribus picta oſtendunt. An eiusmodi diuerſico- lor r) BoNNETVS vaſa lignoſa comparauit cum oſſeis fibris, eandemque propter denſitatem retinere coloratos liquores, e contrario per cortieis et medullae laxiorem compagem tranſfire, et hinc in illis conſpici non poſſe, exiſtimauit libr. cit. p. 161. Videtur vero probabilius in mol- lioris texturae vaſis ideo non apparere liquores tin Gos, quia vel in illis aliter miſeentur, quam in ligneis, vel lla intrare nequeunt. Eandem fere opinionem fouet MornzxNRAWER, dum Diſſ. cit. p. 31. ſeripſit: Non in omnibus aeque felici- zer peragitur impletio. Tincturam vel tenuiſſi mam récuſant nonnulla, vaſeula minutiſſima na- cta, vegetabilia. Omni licet adhibita cura vaſcula illa, variis fructificationis partibus preſpicientia, diſſicillime et parse tinguntur. Secernuntur a va- ſis, magis magisque gracileſcentibus, minimisque demum coloris particulue et ſubriliſſime, intrat hu- mor viæ adhuc ſubcoloratus, et dum maiorem, ma- ius potius, quotidie coloris augmentum expecta- mus, cadit ſimul in ſingulos dies neſtra ſpes, cum vaſa, quae in primis diebus auide hauriunt, mox obſtruuntur, vel nimis repleta, vim attrahendi amittunt. — Vtſemit Periſlunt, enatie e l ſenndeorun ſolet, voris eismnoi, 9 Citione conl Gateries vel Alia ratione Nogitt. Dusdam C. gon ſallice ſec porins⸗ Pteren euni Corn fuerit s er lppot Cerhit ealen Alcepta plan Droriusnon wicentur i udicdla. nnce a) hisn Uls lnellenter An tin Ganine Ge orclan, NtE. mhilukis, e Cheiranthotlis loribuspic moci Eiverhto⸗ lor npurtuit oun olei P Genſitatem relinete mno er Cortenet gentrence ethine 1e. exilimernd Udr. orchiblitin a⸗ Nonipplretelicate Uner mücennaren ne delbenll ben euntxanttpnn is mi A, le Iulunm ui . . uintti u. mmlar Mſiinin, Uer uſutf ir entibut, niimiae Pelſſnnginfuit , Aun mnigfenn ugfientun plhr 5 et. ℳ 1 0 pel lien ef it. NE mile unuh 1 4 4 bus, Mℳ omehi 257 lor vegetabilium foetus vnquam arte produci poterit, maximopere dubita- mus, cuicunque etiam parti applice- tur talis tinctura. §. VII. Vt ſemina, ſatione peracta, illaeſa pPerſiſtant, celerius germinent, et enatae ex illis plantae perfectius cre- ſcant, eorum praeparatio commendari ſolet, varia quidem, attamen ſemper eiusmodi, quae in alicuius rei appli- catione conlſiſtit, et qua ipſa ſeminis materies vel augmentum capit, vel alia ratione maiorem perfectionem acquirit. Verum et contraria a qui- busdam commendatur praeparatio, qua ſcilicet ſeminibus nihil additur, ſed potius aliquid demitur, vt vel pro- pterea eundem quoque in finem lau- data fuerit mutilationis vtilitas, qua- lis ex appoſitione expectatur. Con- cernit eadem partes ſeminis omnes, excepta plumula, quippe quae abeſſe prorſus non debet; minus neceſſariae videntur inuolucrum, cotyledon et radicula. B Inuo- 25˙8 Ee * Inuolucrum ſeminis proprium, immo aliquando acceſſorium, inte- grum ſeparari non debet;) illo enim partes contentae non ſolum defendun- tur, quam diu ſemen extra terram de- prehenditur, ſed eundem, immo ma- liorem vſum praeſtat illis, in germi- natione conſtitutis. Forſan autem commodum erit, corticis, inprimis ſi durior ille eſt, particulam praeſcin- dere, et ſalubri quaſi vulnere efficere, vt calidus terrae vapor facilius pene- tret et ſic emollitio cotyledonis et egreſſus plantulae ſeminalis accelere- tur. Commendant hoc artificium nonnulli ſerio, ſeminaque forcipe ap- prehendunt, et a tergo, ſiue oppoſita hilo parte corticem acuto cultro diſſe- cant, limaue deterunt et ſic ſemen, ex parte denudatum, ſerunt. Hanc autem particularem inuolucri ſepara- tionem aeque nociuam eſſe, ac vni- uerſalem, merito exiſtimamus, cum neque nimis copioſus ſuccus ad coty- ledonem deferri, neque propria eius materia nimis cito emolliri et in mo- tum duci debeat, ſi perfectam plan- tulae ſeminalis germinationem deſi- dera- 5§) vid. Cap. I. p. 16. kleruatucs s inſtirnt Nunduame Araru fui tur, kl tin guid il en n ellem dene euolunt Punmul inp. Ducrimentum Primnurian um concertn etC. D mibos adort traneplantan lam perpe⸗ ſcoencdentem, Procennt a inaliterna n heee mutlati ra tertan tee radicdle Culamn pron — . Un libroen Mopri lunn tum, inte. )ibenin nle endun. Waterrame. rinam. li⸗ in germ. huln n e, cis, inprir n m Drrelin⸗ inereefies, ficilins pene. Nplelon’s et acklere. C Aciunn kinre Reip e Onottn 1O CAocle t er ſe khnen ſrunt. Han ni Ent ſe, ni numds, Cumn celsd oſ⸗ Poprt lia eius Uirier! in o⸗ ffecham Ur uimmil ela⸗ —w— 25⁵9 deramus. Verum de neceſſitate ac genuino vſu inuolucri plura dicemus in Cap. VI. Spermatol. quae de ger- minatione aget. Et ad hanc quoque reſeruamus ea, quae cum cotyledoni- bus inſtituta 'fuerunt experimenta. Nunquam etiam haec pars ſeminis ſe- parata fuit, vt germinatio promouea- tur, ſed tantum ideo, vt adpareat, quid illa ad vegetationem conferat, et, an eadem deficiente, nihilominus bene euoluatur plantula ſeminalis, et Plumula inprimis ſufficiens accipiat nutrimentum. Primarium mutilationis momen- tum concernit radiculam. Dedit ſcili- cet Cel. Dv HAMEeE conſilium, ) ſemi- nibus arborum germinantibus, quae transplantari debent, demere radicu- lam, per pendiculariter in terram de- ſcendentem, quo laterales radices prodeant, ad conſeruarionem arboris in alia terra neceſſariae. Quo i itaque haec mutilatio inſtitui poſſit, ſemina extra terram germinationem incipe- re, et radiculam modo, non vero plu- mulam protrudere debent; et quo R 2 hoc *) In Libro von der Holzſaat, p. 73. ſqꝗ. 260 N hoc ita eueniat, et aptus locus, ſiue conueniens adminiculum, et iuſtum tempus deſideratur. Ad prius, quod ſpectat, praecipue attendendum, ne ab eius qualitate nimis acceleretur germinatio, et radicula intra breuiſſi- mum temporis ſpatium nimium elon- getur; arena huic ſcopo aptiſſima viſa fuit; et ad tempus ſollicite reſpicien- dum erit, ne germinationi citius ex- ponatur ſemen, quam commoda ve- ris temperie ex alieno domicilio in proprium, ſiue terram tranſportari poſſit. Quam difficile autem hoc ſit ne- gotium, et quam facile experimen- tum fallere poſſit, Ipſe candide expo- ſuit Dv HaAMEIL et ſimul concedit, eius- modi praeparationem in minoribus ſeminibus locum non habere, ſed ea- dem conſueto more ſerenda, plantas vero inde enatas ſecundo anno extra- hendas, radice perpendiculari pri- uandas, iterumque ſtatim terrae im- plantandas efſe. Radicem hanc perpendicularem, ſiue ipſius ſeminis elongatam radicu- lam, quae germanice die Pfabl- oder Herzwurzel dicitur, ad arborum firmi- tatem multum conferre, nemo nega- bit, bi⸗ mnen lumnenn eMs, Uimnein ofuode in ls Vidit D cNlus ſexl Gvatuor Pe Po 110 1 ella Oppocia elt Perumgae ex Vtraque aceipere o Vel ex parte Wur, endenn ſedloco eid⸗ Gne foori⸗ um in u trant, cd gunt; pr⸗ libus madi⸗ Perpengien (uNaipot De radi lngeohini 1¹) W. Nann 104 e 1) Conf Din Minug 4 bers ſe n, et iuſtun drins gvot Wendamn ne Ns Weretuar hinmabciſſt. Imnimiumcn. poeprifinara licite refſice Ationi citins er. n commocare- no Comicllo in m tranſon i Utemn hOeft le eperiimne CaNdnde eN. Olconcedield. n bobere ſeler ſerench, Uuns . Co AMn ett enciellun r. rinntertden. Cendcline eluum tudt. 7 Parboruminn * — * 261 bit, eandem vero ad earum quoque incrementum necefſſario requiri, du- bitamus. Delſcendit enim eadem, niſi impedimentum adſit, admodum profunde in terram, et iuniores Quer- cus vidit Dv HAMEL, “) quarum trun- culus ſex modo digitos, radix autem quatuor pedes aequabat; deſcendit porro recta via, hinc partim trunco oppoſita eſt, partim terram occupat plerumque ſiccam atque ſterilem, et ex vtraque cauſa parum nutrimenti accipere poteſt. Si vero radix illa, vel ex parte, vel ex toto praeſcindi- tur, eadem non vIterius elongatur, ſed loco eius plures laterales oriuntur, quae horizontaliter excurrunt, et, dum in nouam ſemper terram pene- trant, copioſius nutrimentum colli- gunt; praeter ea terra pro horizonta- libus radicibus facilius, quam pro perpendicularibus praeparari et foe- cundari poterit. De radice perpendiculari aliam longe opinionem fouet Cl. MeofCvs,*) R 3 eam- u) Vid. Naturgeſehichte der Bäume, Lib. I. cap. §. p. 104. et von der Holzſaat, p 74. X) Conf. Fius Verſuche aber die beſte Irt der An- Ppflanzung, um ausländiſche Bäume an unſern . FHim- — eamque non ſolum et propter incre- mentum arboris, et eius contra frigus defenſionem pracſentem, ſed etiam in longitudinem extenſam eſle debere, exiſtimat, et in contrario ſtatu, Praeci- pue ſi aliam directionem admittere et horizontaliter excurrere cogitur, me- morata commoda amplius non prae- ſtare, immo noxam inferre ſtatuit; et in hac re cauſam ſe inueniſſe cre- dit, cur arbores americanae et alia exoticae, in fictili enatae et conſerua- tae, dein autem in hortum transplan- tatae, non diu ibidem perdurent, ſed facile, yen nali inprimis tempore, . Per- eant. Arcliori namqueſpa tio incluſae radices naturalem directionem ſequi, varioque modo contortae et inter ſe complicatae aliam et conuenientem in liberiori quoque terra obtinere non poſſunt, circularem potius et ho- rizontalem ſitum retinent, et altius ſub terra poſitae copioſum nutrimen- tum inſugunt, frigori magis ſunt ex- poſitae, et adultiores factae ſe ipſas de- Himmeliſtrich anzugetwöhnen; continentur in den Bemerkungen Kuhr- Pfälziſcher Nl⸗ öonomiſchen CGeſellſchaft, von Jahre 1780. Seite 131. Fg. de unt Rn in rugs, en ntl 1can Ciſtribauan gunt, 1 Ue Dbuth uh w nicl ciem in gae ſn 1 hn Umne Nora P Weorin,da Ditae conr ſub ſuper longe laet Ibies gen funde geſe brolas cr⸗ IIS.)) An ) Murez fne, Iüdicidus Virtunemn MIl ec, M t, ſſar NANieeet Alns nonpre⸗ hterre ſtatuit inueniſe cre Cn mamphr. b. 9 1 Datoincne Conen ſecbi⸗ rhe et inet ſ (Ocuehientenn lerra obtinere n pouißt le ent, er Mis n uutrinen- ngis luner⸗ Che le iglo le⸗ 1 chllinenffn kſdher M/ uͤn er TTre ACO, 3 N * N 263 deſtruunt ac ſuccorum motui reſi- ſtunt: hinc celerius quidem increſce- re arbores, aſt facile etiam, et ſine euidenti cauſa perire, aſſerit. Addit Cl. Vir tertium damnum, quod ex eiusmodi, in fictili inſtituta, conſer- uatione oriri debet; ſcilicet, copioſae nimis tunc oriuntur minores fibroſae radiculae, quae, dum quaquauerſum diſtribuuntur, omne fluidum inſu- gunt, illudque primariis radicibus ſubtrahunt, ſummamque arhori per- niciem inferunt; et, ſunt ipſa Cl. Au- Goris verba, es iſt unglaublich, welehe Peſt dieſe kleinen zäſerichbten E ürzelchen jJedem Baume ſind. Noua prorſus haec nobis videtur theoria, hactenus etiam in praxi adhi- bitae contraria, quippe qua proxime ſub fuperficie terrae excurrentes et longe lateque oberrantes horizontales radices perperpendicularibus et pro- funde deſcendentibus, minoresque fibroſas craſſioribus praeferre ſole- mus. An vero haec, antiquitus re- RK 4 Cepta, ) Plures facile nominare poſſemus auRores, qui radicibus minoribus megnam in vygetatione virtutem tribuerunt, ſed ſufficist Cl. BoNNE- TUM excitaſſe ui hanc theoriam rationibus 2 et * 264 cepta, relinquenda, et prior ac noua admittenda ſit, vlterius nunc inquire- re nolumus, potius ad HAMELII theo- riam redeamus et adhuc diſquiramus, vtrum radix perpendicularis etiam ſine praeciſſione in deſcenſu impediri, et ad ramos, lateraliter emittendos, diſponi poſſit, et ſi hoc fieri nequeat, quo tempore illa praeſcindi debeat. Vidit ipſe Dy HAMEL2*] arbores laete creſcentes, non tranſplantatas, ſed in loco natali conſeruatas, et nihilomi- nus radice perpendiculari, absque vllo artificio, deſtitutas; et dum in hanc rem, quae Ipſi maxime mira vi- debatur, accuratius inquiſiuit, ſub terra rara et praeparata rupem, ſiue petrofſum ſtratum inuenit, quod a radice perforari haud quaquam po- tuit; ideoque ſic ex ſemine egreſſa ra- dicula in deſcenſu impedita fuit, bre- uiorque manſit, et laterales radices emittere debuit. Poſſet ne hoc imi- tari et deſcenſus radicis arte impedi- ri? Tentatum aliquando idem fuit ab hortu- et experimentis optime confirmauit. Vid. eiued. libr. Vom Nuizen der Blätter, p. 157. ſq. 2) Libr. cit. p. 77. L tuun accpi⸗ getrare har Is erit. hoc magis lebebit. Prnelci Dendicbla ſcendumm Ortumad Dore aute ipliprim Polten, El bor? Cern in ſaboloe⸗ chonn, Iu s vir de Keindere Cuum ſe Umnamus or ac nol no inquire. MPLll theo. Cgnirunns lurs einm nimpeiin⸗ eminentas, leninegben⸗ indi Geben: Arbores hete ntatas ſedin et nüinloni. Ii, abogde et Cum in me mmira vi. Cibuit, ſod topemn, ine enit, Good Gdaguaen o⸗ ineegrefirr. ta i, br . rles ees Ne hoe imn. neinheli Gemmfoitil hortl⸗ „. . urmmevit. it, Hinen , 17 ernrrt 265 hortulanis, ſeminibusque lapides ſunt ſuppoſiti; ſed fruſtra; etenim radicu- la ſupra lapidem ſe incuruare, mol- liorem terram quaerere, et in ean- dem deſcendere poteſt; et ita eueniſ- ſe, conſtat. Niſi itaque integrum ſaxum componere, illique bene prae- paratam terram imponere et ſemen- tem ita inſtituere poſſimus, vt radix a ſuperiori ſtrato ſufficiens nutrimen- tum accipiat, per inferius autem pe- netrare haud valeat, labor omnis ina- nis erit. Et ſane erit ſemper, quia hoc magis a natura, quam arte fieri debebit. Praeſcindere itaque radicem per- pendicularem debemus, ſi eius de- ſcenſum praecauere et lateralium ortum adiuuare volumus. Quo tem- pore autem id commode fiet? an in ipſa prima ſeminis germinatione, an poſtea, dum ex ſemine nata fuit ar- bor? Germinationis tempore, ſit illa in ſabulo extra terram, ſit in terra in- choata, radiculam, ante breue tem- pus vix per-hilum egreſſam, prae- ſcindere velle, non ſolum non profi- cuum, ſed maxime nociuum efle, exi- ſtimamus. Radicula prima pars eſt, R S˖ quae * 266 * quae ex ſemine germinante egredi- tur, eademque ex cotyledone recipit alimentarem ſuccum, illumque ma- gis praeparatum et cum nouo, ex ter- ra ſuſcepto, remixtum, ad plumulam mittit, et ſic pro plumulae extenſione laborat in principio vegetationis radi- cula. Poterit ne eadem laete incre- ſcere abſente veêl mutilata radicula? neutiquam. Ex ipſis enim cotyledo- nibus nullum accipit ſuccum plumu- la, et non cum hac, ſed cum radicula modo nexum illae habent; hinc ea- dem caſtrata neque ex cotyledonibus, neque ex terra ſufficiens nutrimen- tum admittere, illudque praeparare et ad plumulam transmittere, eius- que textura, ſi non ex toto, tamen ex parte, deſtructa, vaſculoque prima- rio, quod ex cotyledone ad radicem ducitur, diſſecto, officio ſuo minime fungi, immo, partim ob ſummam, quam eo tempore habet, mollitiem, partim propter humorem, ex vulnere effuſum vel ſtagnantem citius illa pu- treſcere, quam laterales ramos emit- tere poterit. Verum de hoc nexu, qui cotyledonem et radiculam, et hanc ac plumulam intercedit, plu- ra uln in 1 lele, Cude Ponmn ube Uuta kuitarl ugmitudn ero iun 4l neeccehih, ſunt, lumo⸗ ls extrahen Vare vellem le e H gligenn, hne TAdCes ech tionem ſe Antem god⸗ Iulomm adhn Gdonec ad rit uhor, llentl IIis e e⸗ bore, ſine Dcumm wandt te egrecl. Onerecipit Inqe ma. Nl,ex ter. tMomclam dentenſone kationnd. laete inere⸗ a radicula n cotyleto⸗ cum plom. um rüdicola nt; hinc e. edonibos Nutrimen- Drneurare tere, eind⸗ , umenel ode Pring⸗ e d Iaice ſao minine ſummman, olitieny exVblnere ios da po- mos ellu. hoc nenl, colam, 4 Celit, N. 14 * * 267 ra de germinatione dicturi, expo- nemus. Licet autem non ſatis com- modum et tutum videatur, radicu- lam in ipſa germinatione praeſcin- dere, crudelis tamen haec medicina locum habebit, poſtquam ex ſemine nata fuit arbor, eademque ad aliquam magnitudinem increuit; ſi prius et al- tero iam anno, vt Dv HAMEL de illis praecepit, quarum ſemina minora ſunt, iuniores et tenerrimas arbuſcu- las extrahere et principe radice pri- uare vellemus, dubius erit exitus, et Ipſe Dv HaAMEL expertus fuit, plures quidem, hac aetate caſtratas, laterales radices emiſiſſe, et nouam tranſplan- tationem feliciter ſuſtinuiſſe, multas autem quoque periiſſe. Ideoque pau- lulum adhuc, et tam diu expectemus, donec ad aliquam firmitatem acceſſe- rit arbor, tunc proſperrimo ſemper euentu operationem hanc inſtitua- mus, ſiue eadem fiat, relicta in terra arbore, ſiue dum eandem in alium locum transferre volumus. CAP. V. CAP. V. DE SEMINVM SATIONE. §. I1. Qemadmodum omnes et ſingulae vegetabilium partes aliquid ad ſeminis ortum et perfectionem confe- runt, illarumque incrementum cum eodem finitur, ſic quoque ſemen omnes plantarum partes coniunctas quaſi continet, nouamque, germina- tione facta, exhibet plantam. Licet au- tem ſemen omnem in ſe contineat ap- paratum, quiad nouam plantam requi- ritur, ille tamen quieſcit, et moueri, euolui, augeri, et dehitam metamor- Photin ſubire non poteſt, niſi con- gruo excipiatur vehiculo ſiue recepta- culo. Illud pro diuerſitate ſeminum et plantarum varium eſt et multiplex; alia enim in pingui et lutoſa, alia in macra et arenoſa terra, alia in vmbro- ſis, alia in apricis locis, alia in paludi- bus et fluuiis, alia in muſcis, arborum corticibus, lapidibus et ſic porro, bene heretenmn ne CN rum vbil Mmnetn d oinnes in caulamrel Ueniunt. Pubolam, ſuccumpte leogert taln mod Fallum rel D Angeſiee Non omn Alat faſi ente, rile Ponjrete, lorum Inun .lin nu lanmudh⸗ Alul ſili lun Viae ) Hine in he ſi münds Parimne lum, enn Jorlem Myrüln Dill. R4e S W. Getſingehe 8 dliqid n1 jonemconte⸗ nentumm cuun gne ſelen coniunctas e germnina⸗ n.iceta. Condineatap⸗ antamtegu t et oberi In Metamor. , ii r. ſue / eckyt/· e ſetninum multiples, ola, Nain zinvinbro nin phl s urbolun 4 ſic Nonh. epe * 269 bene germinant et creſcunt o ſemina. Ad hanc differentiam ſollicite atten- dendum, et in ſatione ſeminum na- turam vbique imitandam, alias vero omnem laborem fruſtraneum ?) eſſe, omnes facile conſentiunt, ſi vero ad cauſam reſpicimus, inter ſe non con- ueniunt. Nonnulli enim peculiare pabulum, ſeu nutritium ſpecificum ſuccum pro qualibet planta aſſumunt, ideoque vbi eiuſmodi inuenitur, plan- tam modo creſcere poſſe, ſtatuunt. Falſum vero hoc eſſe aſſertum et alibi L oſten- a) Atque ſie recte ſeripſit PLiNivs Libr. X VI. cap. 32. Non omnia in omnibus locis naſcuntur, hocque alias fuſtidio, alias contumacia, alins soelo inui- dente, alias ſolo vepugnante. Et STEPHANUS: Agricolam maxime decet, poſt ſoli naturam ac bonitatem exacte conſideratam, etiam ipſarum ar- borum temperaturam agneſcere, vt cuique pro- prium atque naturale ſolum praebeat; omnium enim max'mum eſt, ait THEOFRRASTVS, ſolum com modum conueniensque cuique tribuere, quando aliud ſolum aliis arboribus conuenientius eſſe ſo- leat. Vid. Eius Praedium ruſticum p. 273. b) Hinc in hortis languent et moriuntur plantae, ſi minus aptam terram occupare debent, et plurimae ſylueſtres reſpuunt foecundum ſo- lum, cum eiusmodi terra praeparari nequeot, qualem ipfſis natura dedit; vt ſunt Empetrum, Myrtillus, Erica, Squamaria. Vide noſtram Diffl. de Virtute loci natalis in vegetabilis P. 4 et 8. 270 enanree oſtendimus et deinde adhuc decla- rabimus. Hinc alii potius ad ipſum ſolum modo receptaculum reſpiciunt, et in diuerſa eius indole et relatione ad plantam, eiusque inprimis radi- cem cauſam quaeſiuerunt, cur non omnis omnia ferre poſſit tellus. Hoc lubenter quidem concedimus, atta- men ita comparata eſſe debebit terra, vel omne id, quod ſemina recipit et plantam ſuſtinet, vt proportionatam et ſufficientem aquae copiam recipere et continere poſſit. Haec enim eſt vni- uerſalis vegetabilium materia, ipſum- que forſan eorum nutrimentur, vel ad minimum vehiculum et menſtru- um, quo pingue illud atque ſalinum ſoluitur et partibus adponitur. Hinc etiam ſcimus, emina non eundem ſemper occupare locum, plantasque aliquando in peregrino etiam domici- lio ſatis feliciter viuere, modo ſuffi- ciens humidum ibidem inueniant. Plantas, quae ſecundum naturam ra- dicibus ſuis terrae inhaerent, in aqua etiam c) Conf. Diſſ. de Vegetabilium contextu celluloſo P. 24. ſqq. de Loco natali p. 25. et de Colle- Rion Simplicium Part, l. p. 10. ſqq. ⁶) Vide Cap. IV. p. 219. ſbi l cin etM MAN gue immn Nenohi jethefu⸗ el. mnulra nhler inctemmentu non vaſ Variarum 1 Pini, Mori ſoo et ſpon nakngen n. Dbnn Nras luit, tXâ⅜ incrementun ſuccellt, e 000 aun auit. A. nuario in ſit Lein ci 10 imponu tuunno ad 9 Expenmmenn WAID kade Vid, Duüilol l. e6 ) Huiueril Pogatione MONrII lhuc dech. reſhieinnt, rtehtione DMrimis tadi. lt, CNr nOn tellos. Hoe lims, m. ebebit terny im tecſpitet Portionatum ium recipere enim eſt eni · erin iplunn. entumm rel et Menſtru- . goe ſdium— uor.9Hinc non eunden Punmcle umC5MW. inuenian. Nturain d- dt in adn etlanh olol ntextun e 25˙ el 10, ſg 271 etiam ſubſiſtere, Cl. Viri ThigwaLb et MIL-LERVS, ) ramosque arborum, aquae immiſſos, radices emittere, Cl. LIGNON Y aliique viderunt, et noſmet ipſi experti fuimus; inprimis Dv HaA- MEL Multa inſtituit experimenta, vt cognoſceret, an in aqua pura etiam incrementum capiant plantae, alias non in aqua, ſed terra creſcentes. Variarum itaque ſemina, Quercus, Pini, Mori aliarumque arborum mu- ſco et ſpongiae tradidit, et bene in iisdem germinarunt; iuniores deinde plantas vitris, aqua plenis, ita impo- ſuit, vt ex aqua ſola nutrimentum et incrementum reciperent; idque bene ſucceſſit, et inter alias Quercum Per octo annos in aqua creſcentem afſer- uauit. Amygdali nucleus menſe la- nuario in ſpongia humida radices emi- ſit, dein cum ſpongia vaſi, aqua ple- no, impoſuit et ſurculi inde nati au- tumno ad quatuordecim pollicum lon- e) Experimenta in Suecia 1730. inſtituit TRIE- WALD, eademque in Anglia repetiit MIILERVS. vid. Philoſ. Tranſact. Vol. XKXXVII. no. 418. obſ. 5 et 6. J Huius et aliorum Virorum experimenta de pre- pagatione per aquam recenſentur in VAIIE- MONTII libr. cit. cap. 9 et 10. p. 256. ſq 4. * longitudinem creſcebant, qui etiam proximo anno frondes vndique pro- trùdebant, ſequentibus vero annis minus laete vigebant. ρ Et hoc ſen- ſim deficiens incrementum clare do- cet, poſſe quidem ad tempus plantam ſolum modo in aqua creſcere, inſimul autem requiri, vt illa terreſtri matrice excepta et hinc magis foecundata fue- rit. Ipſae aquaticae id egregie con- firmant, quippe quarum ſemina et radices non ab ipſa aqua, ſed potius a paludoſo lutoſoque fundi ſolo exci- piuntur et veluti in terra habitant. Hinc etiam plantae, earumque ſemi- na, muſco tradita, felicius vegetare et diutius in illo ſubſtere ſolent, prout experimenta a GrLEDITSCHIO forſan primum inſtituta, et dein a BoNNETO repetita ) luculenter de- clarant; Semina enim diuerſa fictili- bus, g£) Haec et alia experimenta deſcribuntur in Riſt. de l'Acad. royale des Sciences a Paris 1748. art. 18. *) Conf. Phil. Tranſact. no. 486. et Mem. de Ma- them. et Phyſ. preſentés a l'Acad. roy. des Scieneces a Paris To. I. n. 27. et germanice in BoNNETI Abhandl. von den Blättern p. 197. qui Ipſe teſtatur, primam horum experimentorum notitiam a FoRMEYO Berolini accepiſſe. Tationein AUINdbIZEN tngun 1 ſei. ad eas lenr. I atalnen: 1 wan Uunn ſal * 10t tenh tMüchenamm adoltiori trimentun Poxwer eto eund ſere guan OId tamen e Uins ſunden Nouom ſo Dn. Dect Vol. XVI Cui etinn ine Pro Vero annis rlhoc ſen. n dare do. Düsphantam Cere inimel eſtri marrte⸗ cuundatfle. egregiecn⸗ um ſeminn et 1, ſel porin udi ſolo exci Fra habitant umgue ſem. ins egetare Rere ſolend GlEDTYSCHNO Uta, et den hiltunt Niuerſifctii hus buntur in Pil. e Mem. le Aend. to,. le enene l inmnß ⸗ jeihellhen mſ⸗ = 273 bus, aliis terra, aliis muſco repletis, tra- didit, atque vidit, Pplantas, ex ſemini- bus muſco commiliis en latas, longiores et copioſiores caules, fructus que ac ſemina tardit us, aſt maior a exhibuiſſe, quam illas, quae in terra creuerunt; rationem addens: quia nutrientes, ſe⸗ cundum Eius hypotheſin, aquae par- tes diutius radicales fibras am abiunt et tangunt, aerque, ob poroſitatem mu- ſci, ad easdem facilins penetrare va- leat. Id quod lubenter concedimus, attamen aliam quoque, et forfan pri- mariam, ſubeſſe cauſam exiſtimamus, ſci licet ilm Muſcum, qui Per ali- quot tempus plantas ſu ſtinuit, in ſub- tlliſimarm quali terram conuerti, et adultiori factae Plantae ſi ſuffi ciens nu- trimentum Praebere. ) Sic etiam Ipſe — BoNNETVS ramulum Vitis implanta- uit fictili, et muſco et terra ſimul re- Pleto, eundemque longe vegetius cre- ſcere, quam illum, qui in ſolo muſco collo- i) Id tamen concedere non vult BoNNETs, et po- tius ſuadet, muſcum reſolutum reiicere, et nouum ſubſtituere. Vid. Eius Epiſtolam ad Dn. DscrER in der Schwved. Acad. Abhandl. Vol. XVIII. p. 137. S N. 274 collocatus fuerat, obſeruauit. Et li- cet ſecundum tentamina KRAFTII ) Cannabis et Auenae ſemina in ſicca et fornacis calore arefacta et dein ite- rum aqua madefacta arena, in fruſtulis rubri et ex lana confecti panni, et in lignorum raſura creuerint, in carbone tamen Pul lueriſato, comminutimque . conciſſo foenu Auena tantum er in ci- neribus, ex fornace deſumtis, nec haec, nec illa inerementum obtinuit, ) quod certe fieri debuiſſet, ſi aqua ſola ſufficeret, nec aliud nutrimentum, aptumque receptaculum deſiderare- tur. 2) Hinc etiam oportet, vt terra, antequam eidem ſemina mandantur, debito modo praeparetur, aratro ſae- Pius vertatur, occa et raſtro in minu- tias diuidatur et ſic ſolum laxius et quaſi mollius reddatur, quo fit, vt pPartim aer mellus ſe i inſinuet, partim ſatorum radices facilius illud pene- trent, k) Vid. Allgemeines Magazin, Vol. I. p. 313. ſqq. 1) Haec et alia in ſuis experimentis quoque adhi- buit BoNNETs, et nunc auéctum, nunc immi- nutum incrementum obſeruauit. Vid. Epiſt. eit. mm) Conf. Lonwion Inftit. Regni vegetabilis p. 175. ſqq et DisrRICRII Anfangsgründe der Pflanzen- keuntniß p. 334. 1744. Licee et at Ftilcinl veriſlumuch ſoneien lete gernt fere D glüsque eiu gum ſerim manoe Merurelem elere, etp Gnippe gdu ulcis Ga runt, etd facile Ge Oimnia abe pericula et Nelem ali Clne phi ſ. (erunt, lic Me egregir lumpronen Monam, 4 hvila S uevir it. Eth. KRaAFTN9 nn in ſieca et ein ite. Viaftuſralis Muni, in bincdek e inufimaue Ntum erinci. ſummtis, nee Imobtnnit, ſiagun ſoln Utrimentun, Celiderare . ltetttern nmmndnbt, Ir, Annt lre ANro in in. lumn Hins e nt, 1 uey 1Attin id ene- trent, 1 nzN is groche . un, Dune inni . Vid⸗ lit⸗ bilag vegen ſeg uß. pinc 5* 275 trent, latiusque ſe diffundant et co- pioſius alimentum inde attrahant. §. II. Licet autem hoc, ſi ad culturam et artificialem ſementem reſpicimus, veriſſimum ſit, ſemina tamen, quae ſponte decidunt, ſolumque attingunt, laete germinant, vegetantque et nulla fere indigent terrae praeparatione, aliisque eiusmodi rebus, quas nos, dum ſerimus, multo ſaepe labore, magnoque ſumptu adhibere ſolemus. Naturalem hanc ſationem bene ſuc- cedere, et prata, et ſyluae oſtendunt, quippe quae omnia priſtino tempore, inſciis quaſi hominibus, enata fue- runt, et adhuc, veteribus deſtructis, facile de nouo oriri poſſant, modo omnia ab eiusmodi locis remoueamus pericula et impedimenta. Sic etiam meſſem aliquando inſtituerunt agri- colae, vbi ſementem quaſi nullam fe- cerunt. Vidimus calamitoſi belli tem- pore egregium huius naturalis cerea- lium prouentus exemplum, cum poſt pugnam, ad Torgauiam pugnatam, in villa Siptiz, ingens numerus mili- tum, equitumque conueniſſet, factum S8 2 eſt, ôôcä ec eſt, V t frumentum vndique compor- tatum, cum pabulatoriae corbes defi- cerent, in terram proiiceretur, ſimul- que pars frumenti, ulſibus tribula- rum nondum detrit ſtram ninis loc adhiberetur. Haec longe lateque GL⸗ — 4 —„ ſparſa grana benigne excepit teérra, rultic iqe e, qui ſementem non fece- nt, meſſem vberrimam habuerunt; nain Ltiam prope püplicam viam et frumentum tellus luxurie oſe Tthlit. 2) 1US Cogh oſcere — * —☛ 108 atque venerari nobis liceat, ea nunc commemoremus, a LiNaAE 0 inpri- primis notata,) mne dia, quibus non ſolum u2) Prozimo poſt illam pugn nam anno., ſeil. lone huius meſſis ſeripſimus duo pro- grammata de ſerendis ſeminibus, in quibus etiam alia nonnull le⸗ buc pertineniio, ſed ſtri- Si modo et breuiter propoſuimus, nunc vbe- “ explicanda. Jid. Philoſ. Botan. p. 96. ſq. Diſſ. de Oeco- nomia Naturde et Orar⸗ de Telluris habitabilis incremento, in Ameen. Acad. Vol. II. p. 18. ſqq. et p. 449 ſdq. R epetiit fere esdem REusslws in Compendio bor anico p. 124. ſqq. et ScHREBERUsS in der Neuen Sammlung üuber die Came- aos 000 in niettt n! Uiori boeo R I! ⸗*r ran kar a! 000 ge ede eit nn, Dh onle 1 III aiu grr Olce ere 8000 Gn ne l. enbl Ib giͤn ibe 8 lof! agf Xal Colunn 1 1,/I nno, Cil Iibl. Wwe⸗ imt Ig nun Did⸗ ge Deeb. Aloris Ehihinnii 4 Vol l, . 16 1 vel ad volatum peculiari m 277 ſolum ſementis naturalis iuuatur et erficitur, ſed et ſemina vndiquaque diſperguntur et in remotiſſima loca 1 tranſportantur. Inter haec primo loco nominari debet aer, fiue potius ventus, quo omnia quidem ſemina, ſint caule et rai mis eleuata, vel etiam in terram prolap ſa, Draccipr e vero ea abripiuntur „elert uantur, et aliande e- runtur, quae 7el per ſe a ſut ſita. Ad priora inpri XNT. 1 3 Filicum ») Muſcorumque et Poſterius vario fieri ſo Caneralwiſenſehaf⸗ Vol. I. p. 174. ſqq. et in Forftmagazin Vol. II. p. 131. ſqq. Conf. quo- que Schwed. Acad. Abh. Vol. XXIII. p. 330. p) Cl. LionEcCk Sohtoe Ahhandl. cit. loc. plantas recenſer, quae in ruinis del ſtructi te empli Lands- cronae creſcebant, et qu ſitae, gramineae et eius nora ferunt ſeinina. Inpeimis copiole aderat Pteris aqquilina; quod Ipſi mirum cum illa in vicinta nullibi ineniatur. Ve- rum pglurimae PFilices muros occupant, et pro pter teneritatem ſemina eo facilius 1 tiori loco adferri poterunt; hinc etiam plures Filices in omni terrarum orbe crefcunt. 7) le t⸗ or allo de in hypo 278 FJ* . . .. „, e . praecipue ſeminis impoſita, corona, m vt in multis compoſitis, *“) Valeriana, e ſel Aſclepiade; 2) calice, vt in Scabioſa, 6rciolt 1 Statice, Lagoecia, 3) cauda, qualem cal ſemina Pullſatillae et Populi gerunt, en tin 4) ala 9 vel ſeminis, vt in Abiete et Krre Betula, vel pericarpii, vt in Fraxino egen Uehuntur et Acere; et per has acceſſorias par- tes germinatio ſeminum egregie pro. Alnndt. mouetur, quia, dum decidunt, gra- imbrch. uior eorum pars deorſum, leuior au- ltenn iul tem, qualis eſt appendix, ſurſum di- Mushlale rigatur; “) et 5) expanſione ac infla- Iib gelln, tione, r) Notiſſimum exemplum eſt Erigeron canaden- mnmnevetil ſe; planta, quae ex America primo in Pariſi- men hn num hortum translata fuit et ex hoc in omnem enhete⸗ fere Europam migrauit. poine ⁵) Ab his alis, quibus multarum ſylueſtrium ar- jbid . borum ornantur ſemina, forte etiam iunior Patte t. ſylus, ex ſponte delapſis ſeminibus nata, dici emninen ſolet der Anfiug. B cllari 4 2²) De quibus egimus Cap. E. p. 51. Gekopu u2) Contrario, aſt plane ſingulari, modo in Rhizo- Es pror phorae ſpeciebus germinerio fieri ſolet. Sic Fes Autn de Rhiz: gymnorhiza ſiue Mangio celſo re- echun fert RUMrHIUS Herbar. Amboinenſ. To. III. mmeni hil p. 102. huius fructum rotundum et oblongum *) An tüimm ſpithamam vel pedem longum et minorem di- geuts ſ gitum craſſum ex ſtellato calice decidere, apice nsandi anguſtiori autem terram tangentem radices einm en agere, arbuſculam emittere, feliaque ex in- midde feriori parte propullulare; et licet frucdus nne mia trans. hrm in, coronn Uerinng tin Kbioti, ch. GUalem odi Eerunt, t in Men er VinBrinO aSe Cefloriasn Pu. negregiepro⸗ Gecldund gnr lum leuoran. Giv ſurfumd. ſone a inhr. tione, Diigeron aunader- ria puind in buiſi et e boe in omnen Uarunn FFluehtiumn er 1, bonte eliinn un ,leminibus vnn Cil 4 noch in liu . to heri flet. de Minzi⸗ aldn⸗ boivenl. 10. I. ndumet oblangun go Aminotend licedenlleto ſig 279 tione, vt volumen leuius fiat, et qui- dem vel calicis, vt in Lupulo et Cu- cubalo, vel pericarpii, vt in Colutea et Cardioſpermo. Non ſolum vero aeris adminiculo in diſſita loca mi- grant et in alieno, apto *) tamen, ſolo vegetant ſemina, ſed aqua etiam trans- uehuntur et in ficcam terram depo- nuntur. Hoc inprimis fieri ſolet per imbres. Semina enim, propter leui- tatem diu in aere ſuſpenſa, nunc cum aqua praecipitantur, quae tanto faci- lius germinabunt, dum partim iam 8S4 quo- transuerſaliter terram tangat, ex ſuperiore ta- men ipfius parte radiculas emittere, ſeſeque erigere. Et de Rhiz: mengle Linn. quam nomine Mangii candelarii defcripfit Roarams ibid. p. 109, ILACGUINUz retulit, fructum in parte craſſiori et ponderoſiori acutam habere eminentiam, et, dum ille decidit, perpendi- culari ſitu terram attingere, ſimplicique ſuo delapſu eminentiam terram perforare, et radi- ces protrudere. Vidit Ille etiam ſemina haec tres quatuorue pedes in aquam decidiſſe et erectum ſitum in fundo obtinuiſſe. Vid. Plant. americ. hiſtoris. p. 141. „X) An aaimslium ſuperficiei applicata ſemina ve- getare poſſint, dubium prorſus videtur, licet eiusmodi proſtent hiſtoriae, et ZALLINGERUZ etiam explicare voluerit, quomodo ex dorſo et naribus Balaenae et ex pectore paſtoris plan- tae naſci potuerint. Vid. Huius Abhaudl. vom Urſprunge der PFruchte p. 12. ſq. „. * 290 quodammodo emollita, partim foe- cundante marerxia im praegnata fue- rint. 2) Poſt inſolitas qu uoque, et con- ſuetas fluminum inundationes nouae frequenter plantae adparent; dum peregrina ſemina ab aquis Pra Eter- fluentibus adportantur et cum li- mo in agro relinquuntur. *½ Prae- terea „) Huius rnei teſtem adducimus PLINIUXM, qui Libr. XVI. cap. 33. ſcribit: Imbnes aliquae plerumque ſemina Ferunt et cer to fluunt genere, aliquando etiam incegnito, quod accidit Qrendici regioni, cum primum ibi Laſerpiti um natum eſt. Nata eſt et Plua orbi ei proxima imbre pviceo craſſoque, circiter vrhis Romae 4 t1 11 U n 439 Conf. etlam AGRICOLAE Ueiuerſulvermehrung P. 10. *) Refert Ion. A Cosra Libr. IV. c. 31. in Peru vaſtss Citreorum et Aurantiorum ſyluas natas fuiſſe, poſtquam nauis, his fructi bus onerata, naufragium ibidem paſſa fuerat. Varia huius migrationis exempla edducit LiNNAEUS in Orat. de Telluris incremento; Amoenit. cir. p. 453. modo commemoremus, Illum vidiſſe ad ripas fluminum plantas alpinas creſcentes, ſsepe tri- gints millisrium diſtantia ab ipfis alpibus, id- que ideo, quis ſemina alpium matura fluuio- rum curſum ſecuta fuerunt et in ripam eiecéta radices egerunt. Venerabilis noſter Senex, III. TRILLERUS in Progr. de Alluuione alimen- tariag, nuper edito, etism de Alluuione, quae ex fluminibus, Nili, Euphrati, sliisque fieri ſolet, pro more, erudite, egit; dum autem illa terreſtres et alias particulas abradunt ſe- cumque furtim auehunt, atque in alio loco rurſus 1II llll — ſye mini ec⸗ et ſic ! inal l animali Iicane äe rurſos de⸗ lum allu ddudl De Auer LiNNar Partim ſoe. Conata fue. Ile, et on. Iones nonae Nent, dum is n Mnkr. et CNn . tur. Dye. teren du wr hmhſ ſi ibr. hrui nin, natun . Men lye en ni, 30. Cont ellem ruſg . 16. Nrc. S1. in hern loromm cs nanas 1 Kructibus onetett⸗ genst. Neri huim tliNatvin O obenit t.) 45). 3 nolte ed Alowione lnen ne, gune A udio⸗ nne ſerl rou, lüisgu Aom dlen n obmiun , 1io ⸗ is eg it; e — („ℳ+K—⁰ rrrrrrr 2891 terea etiam ſemina et eorum recepta- cula in quibusdea am plantis ita ſunt compar at3, Vt ſine geris Et aquae AU- C1 . xilio in diffitis locis facile progermi- nare poſlint plantae. Elaſticitate in 1 valuas diſtili unt cahlulae Impatientis cum imper diͤ Wbergunt; in Crupi Auena, “⅛) et Geranio aliud videmus ſpectaculun n, dum ſcilicet harum ſe- mina Des culiari qua et ſic in alia loca migrant. Denie ad animalia etiam reſpicere quippe quae triplici inpr naturali propagationi egregie fauent; . „ 4 2 2 2 vel enim ſemina IIsdelmn transeunti- bus externe adhaerent, quorſum ea praecipue ſpectant, quae ſpinolis, alüisque rigidis hamis inſtructa ſunt et quales in calice Bardana ac Agri monia, in pericarpio Hedy ſarum et Aparine, ac in ipfis ſeminibus Dau- cus, Cauca is et pl ures aliae Poſſi- ciuri et Mu- . FeS 8 5 res, rurſus deponunt, alienos naros noua non ſo- lum allunionis geceſſione augent, ſed et aliunde addudlis ſeminibus ditiorcs i aepe reddunt. ⁴½) De Auena nuda ſingularem hiſtoriam refert LINNAEVS Amoenit. Vol. II. p. 455. errEeS dum fructus et ſemina ore ar- riplunt, ſub manducatine facile ea- dem diſpergunt; vel tandem ſemina integra deglutiunt et per anum im- mutata iterum dimittunt, ) quae, inuito ſaepe agricola, in agris poſt- ca, aliisque locis germinant. His itaque mediis, forſan et adhuc aliis modis, vegetabilia non ſolum in Conf. Cap. IV. p. 199. neta o. BEckMANNVs qui- dem hanc Prapagarionem negat Vol. II. von der Holzſaat p. 174 et 228. ſq. Salua tamen res eſt, et LIiNNAEVS cuedue notauit, Vulgpes de- glutitas autumno rubras Vaccinii baccas iterum integras egerere, et Sorbos muris tectisque innatss ex ingeſtis ab auibus baccis natas fuiſle. Vid. Amoen. Vol. II. p. 451. Quomodo Quer- cus per glandes a Pica glandaria ſ. Garrulo pro- pagetur, e⸗ aponitur in Forſtmagazin Vol. VIII. p. 160. et de commodis ac incommodis, quae äb alatis plantatoribus, gefzederte Planteurs, in ſyluis fiunt, lib. cit. Vol. II. p. 117. c) Ea quoque loca, quae vaſtiflimae olim ſyluae erant, et dein in prata aruosque commutata fuerunt, aptum nouis et aduentitiis plantis domicilium praebuiſſe monet ct huc refert Melampyrum ſegetum, Agroſtemma aliasque ZINNIVS iE⅓i Hamb. Magazin Vol. cit. p. 352. Sic etiam ex Aleppo venit Borrago offic. ex alia forte regione Hyſſopus et Maiorana offic. Cucumis, Raphanus ſatiuus, Naſturtium hor- tenſe ad nos tranzalatae. De Datura, Stramo- nium diéta, vid. Neuer Schauplatz der Natur Vol. VIII. p. 480. VKomn es Inalia, Primni 1 und, Oe rolam r. Praris mina ten⸗ noe ge⸗ ) de l wefin ge tinen ſuben ler . glue comm. gelobil lics re lure, 4 bae e inn Ham 4) Nmon 5) Mrpore ter ge iceo, grem nn Ore gr. en ſeming unum im. 1,) ne, Ws do. Unant. Ns 1 et adhuc non ſolumn in Drenlaxnls ali. nt Vol.ll oenter Ktlua tamen feg 8wuris ielligue Diccanunfalſ. .Qowoto ver⸗ rial⸗Gertkiopto⸗ Vl. WI. VN 1er hue telet eſnon Alanad 1,1 „1 189. ol Ct. 9.3)7. otrug⸗ Gf e Miotenn Ne Naluriunn hor RNar Daurd, nn Gplu N 3 Arrrrrer 283 in patrio ſolo propagantur, ſed etiam in exoticas regiones diſtribuuntur et inſigniter multiplicantur; 9 id- que tunc felici maxime ſucceſſu eue- niet, ſi apta et recipiendis et feren- dis ſeminibus terra adeſt. Ad hunc vſum eandem ſaepe praeparant ani- malia, vt Lumbrici, Talpae, et in- primis Porci, qui, dum radices quae- runt, ore, velut vomere, eandem po- roſam reddunt; o alia e contrario in pratis, agris et ſyluis pedibus ſuis ſe- mina terrae magis inſinuant, vt com- mode germinare poſſint. f) Verum multa ) Inde LIiNNAEVS ſingularem excogitauit hypo- theſin, de prima plantarum creatione earum- que multiplicatione, ac ſtatuit, omnem con- tinentem terram fuiſſe in infantia mundi aquis ſubmerſam, vaſtoque oceano obtectam, prae- ter vnicam in immenſo hoc pelago inſulam, quae ipſum Paradiſum conſtimebat, in qua commode habitaouerint omnin animalia et ve- getabilia laete germinauerint, poſtea aufem in slias regiones migraſſe. Vid. Orot. de Tel- lure, Amoenit. Vol. II. 441. Conf. quoque, quae contra Banc hypotbeſin monuit ZikNivs im Hamb. Magaz. Vol. XVI. p. 343. ſqq. *) Vt monuit LiNNAEVS Amoen. Vol. II. p. 452. Jf) Arbores ex ſeminibus, ſponte deciduis, telici- ter germinare, negat BECKMANNVS, et quidem ideo, quia eadem non profande ſatis terrae gremio excipiuntur; et ſcribit: Ich ſollte mey- 736 4 nina. Quse en r⸗ ſen is rite fiat, et quantu m Poter . „ 2 = ene ſuccedat, vel ad ipſa ſemina, nen, Graß und Moos wären allein hinreichend, das Aufkom men des auf ſolche Gelaue gefallenen Saamens zu verhindern; man mäüſte ſich denn ein Birkenſaamenkorn von ſo ſcheverem Gewichte vorſtellen, welches es geſchickt machen köuute, mit ₰* 7. 1 „“ 7 Gewalt urch r⸗ s und Moos und alſo in d Erdboden einzu addit: das lieſßse ſirk dlin hören von der kols ſa edit. 2. p. 14. Afte DITSCHIVS, qu ſemina multi in ſpecie ratione luarum coinmmet feribit: die natii willen einen erſtaun men nickt in 1 4ds 5 Erd — nem artifieisli atque te B. ſaamung hat um des- zweil die Saa- durch Lu- ſam mtlich auf der obern ſie ia in die . lbe zu lie- gen, muß es ndr fuct ſayr. Vid. Forſt wiſſen- enden ! orige 6 R 21 n 6n — — Fläche aus; und Ichaftz Vol. II. p. 1420 et inprimis 1421. Unt Dwnt. nu mo IIuhn pg Drev iterme lemit Iu in! ſe cje 1 le g en ſam ademen an 1 alnos eldenmn. a◻ S agro J 4 * 1 4 8211 9 6 3 one 8 1I11II 1 DPlun elmn mohue ina per 1 4 10 1 U J. CU D 1 A1II 1eI 1 1 1 . SIIIEIlt ac coenie 6 4 3 1 89 1142 * CI „ 111801 O 3 1 Siniclo, . 13 d ipſ 1 . CEI 1Far 41 teti 1 6P1I8 — ne A ſere mentis in ſpe ecaden e Wiu Poterlt⸗ ſaren lerell. d Telililla, ſof ſponte ge. 286 rrr agro committere, an vero potius vel agrum, vel ſemina mutare debeamus. Mutationem ſeminum vel propter in- ſitam et propriam indolem ac virtu- tem, vel propter puritatem neceſſa- riam eſſe, recte contendunt agri- et horticultores. Qui enim fruges, lo- lio et zizania mixtas, in horreum in- troducunt, easque a ſe inuicem ſepa- rare non poſſunt, neceſſitate coacti, ab aliis et ſaepe remotis locis puriora ſemina ſibi comparare debent, alias, ſparſo iterum impuro frumento, tota ſeges deprauatur meſſisque aliena prorfus obtinetur. Exoticarum quo- que plantarum ſemina, quae ob in- clementiam coeli, aliasque cauſas ſummum perfectionis gradum apud nos g Dum ſeminum mutationem commendauit Dv HaMEL, inprimis ad clima, variasque terrae regiones reſpexit et ſeripſit. Einige kommen beſſer in derjenigen Himmelsgegend fort, die ihnen natürlich iſt, und gleichſam ihr Haterland aus- machet, als auf einem Boden, der ihnen fremde iſt. Am lezten Orte bringt die Pflanze ſchlechte Saamen, einen beſſern in der Gegend, die der Pflanze natürlich iſt. In exemplum adduxit Melonis ſemina, quae, licet ex optimo, apud nos nato, fructu deſumantur, cum illis tamen comparari non poſſint, quae ex Italia adpor- tantur. Vid. Eius Abh. vom Ackerbaue p. 96. Pennzenl temn Gegen tatio nund in ſegerubi dima non . Niculi e⸗ g Ins,et ind Müna tl recel e, et aliis, ti tis valebit ſerventon, ne iubanh Perfciunt. et aliunde Aut dedemn crid vnde terum ſer Porius Ve ebenmn. Dropterin. n E Virtu. end Mellr. hnimire Itruges, lo. horreumnin. micenn ſepr. fitne contti locsporion kben Uin mento, torn gue Aien Crumn gbo. gone dd in⸗ Cve cnllos) gudun ud s ommenbllit riungle leſe Huiz lunm inerligs el. „ilten frente finrt ſglein Genl, lie 1 nhlum 10 m ſiimd, Nyn 10 . s umnen — * X 287 nos non attigunt, vt Maioranae, re- iicere potius, quam ſerere et noua ex patria colligere debemus, ne ſemen- tem fruſtraneam faciamus. Forſan alia quoque ſubeſt ratio, cur harum plantarum ſeminibus, in noſtro, vt peregrino, ſolo natis, alia ſubſtituere, multi ſuadeant; eadem enim facile ipſa degenerare, vilioresque ſemper plantas exhibere, aſſerunt. Haec au- tem degeneratio, ſiue in deterius mu- tatio nunquam, vel admodum raro in vegetabilibus locum habebit, modo clima non prorſus alienum ſit. Foe- niculi e. gr. ſemina quotannis ſeri- mus, et inde natas plantas ac noua ſe- mina a priſtina bonitate prorſus non receſſiſſe, ſcimus. Idem de Lino ²) et aliis, tam in agro, quam horto cul- tis valebit, ſi modo ea omnia rite ob- ſeruentur, quae vegetationem plan- tae iuuant, ſeminumque maturitatem Perficiunt. Si vero propria ſpernere et aliunde ſemina petere volumus, aut debemus, ſedulo attendendum erit, vnde deſumuntur et quo loco illa iterum ſeruntur; praecipue illam te- nea- *) Conf. Neuer Schaupl. der Natur. Vol. V. p. 86 288 ErtrmemrE. neamus regulan tam, in contra P12 de Inn E deterioribus 1¹¹ non 1 „☚α „ . Cohntra, 1cut HecC ex IrIgII E „2 ,— S — 5 8 — α —, — — 4 121 „ nec ex r raecocibus in ſerotin na trans — — Errs — — 2 — — i mutatio: terram us. quam ſemina concernit. Exi- 7 e— + . repe- Ita hanc tradidit HaRgsBaAcniys de Re Ruſt. L. I. p. 43. eandem vero ex veterum ſcriptis hauſit. Sic enim DiDvYMVS Geopon. L. II. c. 17. p. 46. ſeribit: Quidam ad fertilitatem conferre rradu int, vt ſemina in contrarios loces ſerantur, velut éx montanis in camp eſtre es, e humidis in Kecos, er vice verſa, eſſe enim contrarium appe- titum ague in ſeminibus, ac in terra, guod ta- men ſic eri oportet, vt ex deteriori! 5 n melio- 1es maner mus, non ex praeſtautioribus in peio- 7es. ic etiam CoLvMELLA Libr. III. c. 8. Prudentit, inquit, coloni eſt, ex deteriore terra porius in melior em, quam ex meliore in deterio- rem trassferre; et ſecundum PrINIVYM Libr. XVII. c. 10 arborum, vt hominum, natura no- uitatis et peregrinatio ionis auida eſt, et ipſe truuſitus mirum in modum fructus mitigat etiam ſylueſtres, vt conuenit, nutricem indulgentiorem ee, quamm matrem. 7 ehein in uge Ui guell enkein lu ee Aios,h ſciens Aln cet leltin. ſpecie 4 l penitlsei Colae inpri ſeminibus ui hoe an hat ſeq uen ens n Gemn Auene ſetenda el 1) Commun Gitur in⸗ ) Hune mor Aypolait 17s Vih Arlurij 7 Pmueriun Hunor eb Coregtne Omnnin Ei miſi Tricei Jungie ibos tradi. 0 . 4 (4 66 I1. Eelord, non apee IV g erage ld lahs. 0* Je Goena WE Eue. 1 1ſ . UCeIN Planta . 9 herlikere ol⸗ Volne as de Ne N. eteran ſtih * lle. Lbr. Il. C d r eteriefe terin nelore in lunir n kuuxien lilt n kuri i⸗ repetita vice in eundem locum ſeri haudquaquam debere, idque ideo, quia quaelibet planta ſibi ipſi conue- nientem modo ſuccum ex terra ſugit, nec alios, hos potius quaſi intactos re- linquit, et ſic aliis plantis alendis ſuf- ficiens alimentum continebit terra, li- cet deſtituatur vna vel altera ſucci ſpecie, a plantis, ibidem habitantibus, penitus ſcilicet conſumta, & hinc agri- colae inprimis vel cum agro, vel cum ſeminihbus variare ſolent, et agrum, qui hoc anno e. gr. Secale contine- bat, kKduenn anno ad idem frumenti genus ferendum ineptum, potius ibi- dem Auenae, aut Fagopyri ſemina ſerenda eſſe, exiſtimant. Scimus etiam 4 . „ * * . ½) Communis fere haec agricolarum opinio defen- ditur in den Saldeß. Oecon. Sammil. Vol. I. p. 48 3. 2) Hunc morem, eiusque rationem ſequentibus expoſuit VANIERIVS in Praedio ruſtico. Pariſ. 1746. Libr. V. p. 100. Arborei porro foetus non oinnibus neque Proueniunt agris: neque enim nutritius idem Humor vbique Jubeſt radice nec vnus in emni Contextus ſimilesque viae, queis pabetla terrue OQOmmnia ſuccedant. Hinc ſemina mutat arator Et milium ſparſamque ſolo committit auenam,; Tririceis alimenta uegant vbi meſſibus agri, Tumgque noudas nouus infinuat ſe ſuccus in kerbas. JT FnrrmsaeA 290 etiam vetus paſcuum, propter fre- quentem herbarum prouentum, tan- dem ſterile fieri; ſi illud autem àratro vertatur et frumenti ſemina recipiat, eadem, etiam ſine moua ſtercoratione, laete vegetare, idque poſtea iterum in foecundum pratum commutari poſſe. Huius autem rei cauſa non in ſucci, nutritioni pabularium plantarum in- Eruientis, defectu, aut praeſentia fru- mento alendo idonei, ſed potius in ſola aratione et inu erſione terrae quae- renda erit, etenim hac opera inferius terrae ſtratum, ad quod graminum et aliarum plantarum radices ") pe- netrare non potuerunt, que odque vel ideo non emaciatum, ſed nutritia ma- teria adhuc grauidum eſt, ad ſuperfi- ciem ) Ad radices, an profundius penetrent, on modo ſub ſuperficie repant, reſpiciendum eſſe doce- tur, in den Schle. Oecon., Samml. Vol. I. p. 48 5. vbi ſequentia leguntur: Eine beſſere Urſache von dem Wechſel des Saamens möchte ſeyn, daß eine Pflanze breiter und tiger um ſich wurzelt, als eine andere, und daß alſo die eine Art ihre Krüfie mehr aus der Tiefe, eine andere aber mehr aus der Oberfläche des Erdreichs an ſich ziehe. Ad diherſitatem radieum etiam reſpexit Cl. HoMME, ean vero ratione, vt alige terram den- ſiorem, aliae rariorem efficiant. vid. Eius Grundſätze des Feldaues, p. 120. clen tel⸗ 1 46 ſnn S ur, 6 e. rus et P⸗ Cink et odutn et enlti, ie Piomm lem tumm exhib⸗ Uas pel (el Vigere, lepe ubon trimentum rorſus non- ihlon bel gle e⸗ eiuse Eeadern terte de frumen demdue a dem ſemi tum mutrin I. 4) oe uc agr⸗ MoErLERO WNue Pro⸗ (Conk. derhe⸗ eRemplum ennos in e 3 Vic Oern, Ropter fre. entum tan. Iteimm aratro un tüiſinn erchkuione, Ea Merumin munatipol. Non inſueii lanturomir. Nrnelentüftl. lecd potiws n Neterttegone⸗ Perminferin gruminum Gvodgue d Ahumiiamr t, Auülherr Gen penetren, n nodo Pol lG oNe un Al viri⸗ , le einne A e Andere ier velr zicht on 1 ian keihenl aliae tekrtin 4 A. cinht. N 120. ilye . ciem terrae vertitur, ſimulque com- minuitur, et ſic partim in eodem con- tentus et praeexiſtens, partim ex aere deciduus et ſe inſinuans humor com- modum et ſufficiens non ſolum fru- menti, ſed etiam plantarum pabula- rium ſeminibus nutriendis alimen- tum exhibebit. Videmus etiam ſyl- uas per centum et plures annos laete vigere, et ex eadem terra vnam ſaepe arborum ſpeciem ſufficiens nu- trimentum ſugere, mutationemque prorſus non neceſſariam eſſe; immo, ſi ſyluas deſtruimus, nouam plerum- que ex eiusdem arboris ſeminibus in eadem terra educi ſolere. Idem etiam de frumenti ſpeciebus valere, eun- demque agrum per plures annos ea- dem ſemina recipere, ipfisque lau- tum nutrimentum exhibere poſſe, ſci- mus. ²) Ideoque et hanc mutationem haudquaquam neceſſariam eſſe, cum MoELLERO )aliisque affirmamus, ſuc- cumque proprium non ex terra colli- T. 2 gere 2) Conf. Schlaß. Oecon. Samml. Vol. I. p. 290, vbi exemplum adducitur de Tritico, per quinque annos in eodem agro culto. ) Vid. Oecon. Nachrichten Vol. XV. p. 79 292 — * gere †) plantam, ſed hanc potius il- innte Ium ſua virtute elaborare atque perft· Getge cere, contendimus. umoche TV Cheinere IV. cenlele Nunc de ſatione 0 ipſa dicere de- ſttau vol bemus; quae ſane res magni momen. Cumn A 2. inti p) Cl. BAcO DE VRERULAMIO hanc quoque fouet opi- . nionem, et inde antipathiam et ſympathiam WuIn 10 plantarum declarare voluit. Ita enim IIle: Si luec et o planta fuccum trahit proprium, qualis terram ti ſecun imbuit, vt, qui apriore ſecretus reiinquitur, al- 6 teri plantae ſit inconueniens, Pprodeſt vicinia, ob 1 Crungt contrarium, neque eiusdem generis nurrimeneum Jin autem duae plantae eodem dlantur ſuceo ſatis . copioſo.. obeſt vicinia, altera alteram fraudente; )) Oonid, d hinc ſecundum Eius mentem, quae contrario Bhen, ſueco ſcatent iungendae, quae eodem a ſe inui- inheh cem ſeparandae plantae et ſic Abſinthium 63 cum Laduca creſcere poteſt, Roſmarinug et ldem en Lauendula non. Vid. Oper. cit. p. 852. Con- in ſer trarium quotidie videmus. Platerd 4) Sstio et Sementis ſunt nobis ſynonyma, licet 9 Uere ſer CorvMELLA diſtindionem admittere videatur. ain ⸗ Sic enim Libr. II. c. 4. edit. cit. P. 421. fcribit: rußim quae limoſa verſantur arua, t0:0 anno deſinunt ln uu poſſe traciari, nec ſunt habilia ſementi, aut occa- 2 M. tioni, aut Jationi; addit GasNERVS: credo ita llunſin differre, vt ſementis ud frumentum pertineat ain amnn . Proptie, Jario pateat latius et de plantarum omne lieftir, ar genus poſutione adhiheatur. CAro autem Cap- erl 38 27. Pp. 45. et ſementis, et ſationis vocem de lite plantis pabularibus adhibuit et nullam diſtin- elionem admiſit. ) De em ADERI 4* potius i. tque perf. ladhicenede. Ahl momea ; uogue ſolet ohi. n er yunprthinm ln enim le: A in, Auali tean ur miuguinr, l⸗ yult vliniz eni nuriuintun; Aluntur ſices ſuit lterun franeente; d, Gone nntetid eoden d Keindi⸗ e ſe Münihivn ek, Nobnarinig et n eit ,. r. (rr. vonynm, ſtaAa Gmilere ie it , 1. ſeuibit: m, Anto tun⸗ ſmenni nn in. Bnbls: leld tentum henn ⸗ Plunufun mui (ato Nulen C. „ (((ecel 06 nis voceſn ſatio ir⸗ eotor. crelo n ——R—N 293 ti, prout enim ſementem feceris, ita et metes. Admodum multa autem con- currere debent, ſi felicem inde meſſem obtinere cupimus. Haec omnia re- cenſere “ et ſigillatim pertractare, in- ſtituti noſtri ratio vix permittit, ſed cum ad phyſica praecipue attendere velimus, de teinpore et modo ſe- rendi tantum agamus; prius autem, quam id fiet, in genere monemus, haec et omnia reliqua, huc ſpectan- tia, ſecundum loci et coeli 0 naturam, ipſorumque ſeminum? indolem in- L 3 ſigni ; r) Omnia, quae ad frumentorum ſementem per- tinent, optime expoſuit III. BENKENDORF iͦ den Berliner Beyträgen zur Landwirthſch. Vol. I. p. 623. et de Satoris qualitatibus in genere Idem egit ib. p. 686. ſeq. et ratione frumenti in ſpecie quaedam notantur im Neuen Schau- platze der Natur Lo. III. p. 349. 5³) Vere ſeripſit CocvugrrA in Praefatione: neque enim ſemper eundem coelum et annus, velut ex praeſeripto, habituin gerunt, nec omnibus annie eodem vultu venit aeſtas, aut hiems etc. et Libr. XI. e. 2. Nouei veris principium non ſic obſeruare debet ruſticus, quemadmodum aſtrologus, vt expe- ctet certum illum diem, qui veris initium facere dicitur, atque bene VIRGILIVS Georg. Libr. II. vVerſ. 25. Agite, o, proprios generatim diſcite cultus Agricolae - neu ſegnes iaceant terrae. 2) De tempore iſationis inueniendo in genere egit APDLERHEIM in den Abhandl. der Schwed. Acad. Vol. 294 „— ſigniter variare, ſtatumque tempus et modum definitum neminem vn- quam praeſcribere poſſe; hinc et ve- teres, et fere omnes, qui de agricul- tura praecepta nobis tradiderunt, in- ter ſe non conueniunt, illique potius hoc regionibus inprimis, quas incole- bant, relinquendum eſſe, affirmare videbantur. De ſerendi tempore nunc primo dicturi, ad tria ſaltem momenta reſpiciamus, ſcilicet 1) an vere, an autumno, 2) an citius aut tar- dius, et 3) an ſicca, an humida potius aeris teimperie ſementem inſtituere debeamus. Vtraque, et vernalis, et autumnalis ſatio ſua habet commoda et incommoda; quo haec euitemus, illa autem obtineamus, praecipue ad ſemina reſpicere conuenit. Sunt non- nulla, quae ambobus temporibus ſeri poſſunt, alia vnum modo admittunt. Quae mollem habent fabricam et hinc facile ac cito germinant, vere, quae autem Vol. II. p. 127. et quatenus illud ſecundum tempeſtatem ſeminigque conditionem conſtitui poſſit, in ſpecie MoxrLERVs in den Neuen Oecon. Nachrichten Vol. I. p. 737. Veterum praece- pta de ſationis tempore collegit Posra Villae Libr. XI. c. 10. p. 819. ſq. Auten , Hiehi Are inn⸗ Nationenm 1 Dantur licem guam ntlum, dvos. molta 1 ſemmina, Spermal y) Semins, nt, ob eleugtur Gicimo, ſeres edin lempore Urieoln Poſtum immo 1un, pr l eo fi „ De ſonu Audunen bene h. fione hy⸗ ſorbit: 6 Partͤbtu eſt quod viler 1 ſeinind, ila iu temmpns leln vn. nc et ye. Nnt, In- e orin as mode- keinpore tria ſaltem licet )en tinsauttar- licda porius Inlkituere eAnaliz, et Corhwnod enitemmus, necigle n . Juntnot⸗ poribus ſeti aCtnitrunt. camet hinc ert, Olae Autern d ſecundun onemn coplint 1 Neuett eenn eteruin ) t Ponte rece⸗ Me — õ ** * 295 autem duriorem corticem ½ poſſi- dent, autumno potius ſeramus, vt per hiemem in terra aſſeruentur, * Calore interno foueantur, ad germi- nationem diſponantur, 2½ nouoque 2) TL 4 vere Dantur multa eiusmodi ſemine, quae ob cor- ticem duriorem diutius in terra latent, ante- quam germinent. Sic Clethrse ſemen per annum, Berberis, Oxyacanthae et Corni per duos. Conf. LINNAEI Phil. Bot. p. 270. vbi multa adducuntur exempla, quamdiu lateant ſemina, antequam germinent. Vid. etiam Spermat. Cap. III. p. 153. Semina, licet etiam hybernum frigus ſuſtine- ant, ab eodem tamen laedi poſſe, quia terra eleuatur et a ſeminibus quefi remouetur; vti dicimus, der Froſt ziehet die Erde auf; prae- teres etiam animalia hyeme magis, quam alio tempore quaerere ac deuorare ſemina, monent agricolae; verum haec incommoda eludere poſſumus, ſi profundam ſationem inſtituimus; immo terrse ſolubilitas, quae frigore perfici- tur, prodeſſe forſan poterit, quia tunc plumu- la eo facilius aſeendit. „) De ſtam ſeminum, dum per hyemem terra in- cludumtur, et qui die ſehlafende Saat dieitur, bene diſſerit HaßENerTREIT in Epiſt. de vegerta- tione hyemali, Lipf. 1777. edit. dum p. II. ſeribit: Quamuis per hyemem, vt in religuis partibus, ſic in ſeminibus quoque vegetabilium tar- diores agitari ſuceos, lubenter fatear, nihil tamen eſt, quod plane non moueri ſuadeat. Cum enim vel e ipſo aere humido tantum aquae abforbeant ſemina, vt progerminare adeo incipiant, liquet. illa in terra vudique humida, cui mandata fue- ruut, 13 vere proſiliat ex terra germen; dabit innnn . hoc quoque robuſtiorem plantam, ea- inor demque citius ſemina exhibebit; vt “W in exoticis, TPropaeolo, Delphinio, Vln i Ceraſtio connato aliisque quotannis guielcentla, videmus, vel ſi perennis, et arboreaꝰ rodbun⸗ inpri. neln. er Eermungle 9 runt, non inertia eſſe latitura. Non tautam vero fuctus vim illis frigus inferre poteſt, quam vulgo puta- lulabit, et tur, cum illud non alte ſub terram penetret, at- exiores g que ipſa nix, frigida licet tactu, ſolum foutat — e 3 atque etiam haud raro, mitiore hyemali coelo, pro- Minatuleru germinant ſub dio varia ſemina et per medias ni- ſponteſoart 7 . 5 . . 1 es ſuas offerunt plantulas. Reliquo tempore, mox vobs Plant ipſo ſuo ſiru, mox incumbente gleba congelata, mok 12 virium er humorum inopia intra ſuas latebras ſe cepNs. con tinere coguntur et p. Hanc autumnslem, unqarn 1 et ipſa Decembri menſe inſtitutam ſstionem Das. aurur in multis culinsribus plentis commendauit GROTIAN im Gartenkalender Part. I. p. 326. fqg. expecumeg 2) Alia arborum ſemina autumno, alia vere ſe- quum keke renda eſſe, prout eadem matura decidunt. dd fnem et quae autumno cadunt, eo quoque tempore gnam pree ſeri debere, et vice verſa, exiſtimat BrCMAN- . 1 Nys von der Holzſaat p. 90 ſq et licet Ille au- eMolel⸗ Ma tumnalem arborum ſationem in genere non Matüricatem ddmittat, ideo praecipue, quin ſemina, autumno Nis biennes ſate, ſequenti tandem vere germinant, conce- K dit tamen, eadem foturo vere citius germinare nes retardh illis, quae vere ſparſa fuerunt. libr. cit. Vol. III. Demds gu p. 241. Arbores, quge fru Qus horrseos exhi- Eent, dor bent, autumno ſeri debere, ſuadet HENNE en in der Anmweiſung zur Baumſchule, edit. 3. Moldoca P. 63. ene re i en; Gabi⸗ ntam, . ebit, vt Aphinio, NWotannis .ADoren?) inhi⸗ lot mutemn tern im buo pun. n pelenen r. ſaun ſutnt — mal rel,, p⸗ per nelu ni ,nnpure mr Cnxelin, N Hung larehtai /i uunnelem, tom ſadonemn colhIRendarid 1 ,,6 g, 0, li vere ſe gaturs Gecicont cogue lenſort limor ProruaN. er lieet Ie al- 1 gllele D0 jins, autumnd inaot, Cone⸗ 1s gerchioue . cn. Voll — ſodet Unr ſanle, eie 4 krrrrrrrrm 292 inprimis eſt, perfectius et eiusmodi incrementum accipiet, vt a ſequenti hyeme non facile laedatur. Immo multa ſunt, quae per hyemem in terra quieſcentia, ſequenti vere in lucem prodibunt, quae ſi repoſita per hye- mem vere ſata fuiſſent, nequaquam germinaſſent. Tribuli terreſtris e. gr. fructus, vere ſatus, rariſſime propul- lulabit, et ſi id fit, teneriores plantu- lae flores quidem, aſt raro perfecta ſe- mina tulerunt, ex illis autem, autumno ſponte ſparſis, ſeminibus Aprili menſe nouas plantas, fructusque copioſos accepimus. Polygonum orientale nunquam nunc ſerimus, ſed a ſemi- bus, autumno decidentibus, nouas expectamus plantas; nec ſpes vn- quam fefellit. Autumnalis haec, vel ad finem aeſtatis inſtituta ſatio ma- gnam praecipue adfert vtilitatem in exoticis plantis, quae ſemina raro ad maturitatem perducunt; hinc ex an- nuis biennes facere, primoque anno flores retardare et ſupprimere quaſi ſolemus, quo ſequenti eo laetius vege- tent, floreant, fructificentque, vt in Molucca ſpinoſa, Fagonia aliisque bene res ſucceſſit. Inſtituatur vero — T 5 vel 2998 — vel vere, vel autumno ſatio, quaeri- tur nunc porro, an citius, an tardius ſerere magis conueniat. Verum et in hac re nihil in genere determinari poteſt. Eſt, monente CoLvVMELLA, ⁴) vetus agricolarum prouerbium: Ma- zuram ſationem ſaepe decipere ſolere, ſe- ram nunquam, quin mala ſit aſt neque hoc vbique valebit et partim ipſa ſe- mina conſiderari, ſiquidem vetuſta, prout et duriora citius, recentia vero tardius ſeri poſſunt, partim ad agri differentiam attendere debemus, dum enim in viliori terra debilius et len- tius incrementum habeant plantae, in eo citius, in pinguiori autem tardius ſerere conuenit; partim denique et inprimis ad regionem reſpiciendum eſie, bene docuit STEPRANVS, “6) qui praecepit: frigidis locis uutummnalis ſa- zio celerior bzat, verna vero zardior; calidis regionibus autumnalis ſatio ſe- rior ſieri poteſt, verna autem maturior. Feſti- a) Libr. XI. c. 2. Sic et VANIERIVS Libr. VIII. p. 152. Feſtinata nimis ſementis ſaeve colonum Decipit: at votis nunquam reſpondet auaris Serior. Vid. Praed. ruſt. p. 150. Conf. etiam der ochleß. Landwirth To. I. p. 169. ſqq. Peſiundl adiort im,unls end td ſel in plan ernale ft ſrwit a⸗ jam Tadix mento ter Plerumgu⸗ Vegetation munm certe liam ſeqnie in Paresd ¹) Que pro mmenti n caulis g polteg 4 Seming longe me no dem PVor in ( fen ud fn liſchen den 6 Iua Ue: nonn D na, er tri⸗ nemnporit Ceo)on. quaeri. intardius erum et terminari MILA, 4) num. u. e ſoler 1 nedoe tim ipdiſe. n vetulty Centia vero in ad agtl s,du ius et len. lantee, in en Gröns Cenigoe et Giciendum WN ru, i ſr rlur; , ſun ſ / zuum, N. Felti. 1WIl.p. 152 lotttem panbet uueni Feſtinata enim lementi is nocebit vere, ſi frigidior tempeſtas ger rminantibus iam plantis, accidit t autumno, ſi hyems tardius incipit et ſemina, te- pore Praegreſlo, vel emollita modo, vel in plantulam mutata fuerunt; et vernale frigus plantulas prorſus 'de- ſtruit, autumnale vero easdem, ſi et- iam radix perfiſtit, foliis priuat et, ali- mento terrae imminuto, imbecilles plerumque reddit, ) vt ſequenti vere vegetationem Perfectam ſubire non valeant. In hoc am biguo ſtatu opti- mum certe eſſet, ſi DiovMI 9) conſi- lium ſequi et vnius plantae ſementem in plures diuidere, casdemque diuer- ſo c) Quae profundius ſata fuerunt, ex praecoci ſe- menti non facile laeduntur, etiamſi folis et caulis quoque ante hyemem protruſa, frigore poſtea deſtruantur, vt in Fritieo videmus. Semina huius Auguſto menſe ſparſa ditiorem longe meſſem dediſſe, quam illo, quae autu- mno demum ſata fuerunt, obicruauit DE SAvVs- svRkk in Comment. von den Vortheilen der tie- fen und frilien Ausſuat, quae exſtat in der Ber- niſchen SammlI. Vol. V. Part. 2. p. 87. ) Ita Ille: Quidam ſecuriorem viam excogitanter non omnen 2 Jationein maturam faciunt, ſed in bi- na, et tria, et quatuor tempora patiuntur, futuri temporis incertitudinem deuitare ſtudentes. Vid. Geopon. Libr. II. c. 14. P. 45. / 300 * * * .* * 5 lu? ſo tempore inſtituere poſſemus. Cum 40 i vero hoc rariſſime locum habeat, et ien n in ſementi non ſolum ad frigus, ſed ene n aliam quoque aeris conſtitutionem, vene m ſiccam ſcilicet et humidam, attendere Clliante debeamus, varia ſigna collegerunt ve- le 8 teres aeque ac recentiores, et ex illis ns d optimum ſementis tempus determi- nene minare ſtuduerunt. HEsiopvs, “qui peclale l primus agriculturae praecepta tradi- Proetbi⸗ diſſe videtur, ſerendi, prout et arandrdi tHtt er, tempus a ſignis quidem coeleſtibus ſepe falt Primario definire, attamen quoque nouo ſiepe al ſecedlunt il Ins Hal e) Adducamus ex Eius libro; opera et dies inſcri- pto, duo tantum loca, ſeil. verſ. 448. ſqq. ſe- cundum verſionem GsSAEVII ſcribit: Obſerua vero, cum vocem gruis, migrantis, non adue- 1) de Coun nientis, audieris alte in nubibus qustaunis clan- Ultun gentis, quae et arationis ſignum affert, et hyemis holtenn tempus indicat imbriferi; et verſ. 485. ſq q. n icor l autem ſero, sautumno, araueris, hoc quidem tibi un ven/ . remedium fuerit, qusudo, vernali tempore, cu- Uerispu culus canit quercus in frondibus primum, delectat- ,6,, 0 que mortales in immenſa terra, tunc Iupiter pluat ) eris rn zriduo. Imitatus eſt priorem Hgaopt locum Eeexkunn a VIRGILIVS Georg. I. verſ. 374 Aut illum ſur- i enin gentem vallibus imis aeriae Ffugere grues. Qui⸗- mumn ven bus verbis indicare voluit, altiorem gruum okimnali volatum ſignificare pluuiam. Alios aucteres, Pynenn qui ſationis pluuisgeque tempus ex migratione RKãũqRL huius auis declarare voluerunt, vid. in Bo- ſen te CRHARTI Hierozoico Part. II. L. I. c. 11. p. 71. ſqq. Gau Is. Com hubent et in le ctionem, MWendere eruntye. 8 et s Us Geterini⸗ DVS cepta tradi. jutet arandi Chelettibus en uogue 1den inſeti⸗ il id. g. ſe⸗ ſeridn: Olſerua Gis, non kae. u uumtulr. uſert er Men i, uichn ul npunt, l. jiumn, Ellr. e Npin, pid Honoyl loeumm. un ilun ur. grue Or. Uuorenn Auuun Mlios oleteh ,c,II. * * 301 ad auium aduentum et diſceſſum ſi- mul reſpicere et ex Gruis migrantis et alte in nubibus clangentis voce hve- mem et humidam temperiem, ex Cu- culi autem cantu vernales imbres prae- ſagire voluit. Sic quoque ex Hirun- dinis aduentu hyemis finem praeſu- mere calidioremque tempeſtatem ex- pectare ſolemus. Verum, vt in prouerbio dicimus, vna hirundo non facit ver, auesque internuntiae nos ſaepe fallunt, et praeſentibus illis le nouo ſaepe oritur frigus, iterum que ſecedunt illae. ) Hinc alii, et inpri- mis HARALDVS BARK, vel forte po- tIuS N J) Sic CorvaELLIA Libr. X. c. 14. ſeribit: Dunz arcturi ortus et hirundinis aduentus commodiores polliceantur tempeſtates, et ab OerIANO Halieu- ticor Libr. III. verſ. 244. Hirundo vocatur auis verna Zephvyri prima nunmia. Plura de hac veris nuntia vid. in BocnakhrI libr. cit. cap. 101 p. 64. ſq ꝗ. F) Veris praeſagium, ab animalibus petitum, in- certum arque fallax eſſe, PLINIyvs iam docuit. Ita enim Lib. XVIII. c. 25. Suunt qui certiſſi- mum veris indicium arbitrentur ob infirmitatens animalis, papilionis prouentum. Id notatum eſt, prouentum eorum ter repetito frigore extin- ctum, aduenasque volncres ad d. IV. Cal. Febr. Sun veris attuliſſe, mox ſaeuiſimo hyeme confii- atas. 302 — 1 „ 117 PA ViiM. tius LINNAEVS 9 diligenter obſerua- M mnwin runt, quo tempore et arbores ¹) gem- ſn mas expandant foliaque explicent, et gecen vernales ſpontaneae plantae flores e . . — . . 0 emittant; vt certa inde definirent ſa- unn Ar tionis tempora. Et hoc conſilium Cl. cult. 6 , . 1 Viri ſeceſſum B uafhPLIN g) Vid. Diſſ. de Vernatione arborum, quam ſub geumſe Praeſidio LiNNaEI ventilauit BARKIUS et quase Hor. . inſerta eſt Amoenit. Vol. III. p. 363 Cum 0 glandes vero obfſeruationes ab his oliisque in variis iunt GTIII Suecige prouinciis inſtitutae nondum omni ex 1 . ap parte perfectae fuerint, id tantummodo inde liagie, concludere potuerunt, p. 374. ſationem Hor- dei proxime coincidere cum frondeſcentia pe Betulae. id, Eius el⸗ k) Harum certe princeps eſt Morus, quae et ideo 3 Vic. Eins Mi ſapientiſſima arborum dicta fuit, quod niſi ex- wan eüiam acto frigore non germinat. Eleganter ceci- llaſtrana ne nit in carmine de Moro PassrRATIUs: ¹) Nouvemt! Si pudor inſanis, Morus ſupit, illa doloſo i ſen⸗ Nil temere credit vephyro; nm veris adulti eelit et! Iam certum expectans ſolem, uen germinat ante hane d,6. Frigoris infeſti iam cunctg receſſerit aura. UEt notante . „. . InT PLINIUsS etiam hac arbore, aliisque plantis ve- gugnl d ris acceſſum coꝑꝶnoſcere debere, tradidit, dum mumn huits dixit: Libr. XVIII. c. 27. Cur altius ſvectas, renbem gu ipſumque coelum ſeruturis? habes aute pedes tuos e leimus ecce Vergilias. In certis eae, plantae ſoil diebus Etentihut te proueniunt durautque foedere ſideris huiusce; et tigtetind die dein: Cum germinare videris Morum, iniuriam deſtionte t poſtea frigoris timere nolito. In Anglia exoticas Auan Deng ſtirpes non citius ex hybernaculis dimittere ſo- huit inbre lent, quam Mori folia certam obtinuerunt iin magnitudinem, referente STILLINGFLEET I. c. teidine, obſer. ) gem. icent et de fores burent lr. alliomd. Vi uum, quem ſcb säkIVs er gne p. 30) (um laque in ſaris ondumn omni er tummodo inde ſationem Hor. ondelcentir , ute et ide tegvod il er⸗ Plegamter teel⸗ As: i ilu la⸗ im veri alri r Miter alte Simm gve gumti re. icſt. Oun liut ſeettn nte pele tunn ne liebus ig huiugte; et Fum intnfian uglin enbit iedimigeten 6 chinnet 1woleit 4 Ser 303 Viri MILL ) et STILLINGFLEET non ſolum maximopere commendarunt, ſed hic quoque plantarum floreſcenti- am auiumque migratoriarum aduen- tum egregie inter ſe conſpirare, ) do- cuit. In autumnali etiam ſatione ad ſeceſſum foliorum reſpiciendum eſſe, iam PLINIVS 1) tradidit, optimumque Hordeum ſerendi tempus eſſe, quan- do glandes a Quercu decidere inci- pPiunt, STILLINGFLEFT monuit. Prae- ſagia, a plantis deſumta, reliqui, a ſtel- ¹) Vid. Eius Feldwirthſchafz Vol. I. p. 348. K) Vid. Eius Miſellaneous Tracts, in quibus LIN- NAEI etiam Diſſert. anglice verſa, notisque illuſtrata reperitur, p. 147. 1) Notauerat LiNNAEUsS primos Papaueris, rhoeas didi, flores ſe euoluere, quando Hirunda ac- cedit, et STILLINGFLEET Obſeruguit, acceſſiſſe hanc d. 6. Apr. et Papauer floruiſſe d. 10, eiued. Et notante LiNNAEO Populago florere incipit, quando Cuculus canit et STILLINGFLEET pri- mum huius plantae florem vidit d. 7. April. et eandem quoque Cueulum prima vice audiuit. m) Sic legimus apud Eundem Libr. XVIII. c. 25. Sementibus tempora plerique praeſumunt, er ab vndecimo die autumnalis nequinoctii fruges ſerunt, aduenionte coronae exortu etc. Xenophon ante- quam Deus ſignum dederit. Hoc Cicero Nouenm- bris imbre fieri interpretatus eſt, cum ſit vera ratio non prius ſerendi, quam folia coeperins decidere. 30 4 * * a ſtellis et luna 19 Praecipue Petitis, nir rins certiora elſe, negari omnino non Pot- ele eſt, longe Pplures autem, easque multis erulit e annis repetitas deſiderari obſeruatio- ledus ne nes, antequam cum certitudine con- dum, iln cluſiones inde facere poſſimus, quili- Wa 1 libet intelliget, ſimulque fateri debe- (ata fuerlt bit, particulares modo, nunquam dam temp vniuerſales regulas locum habere. kre gtans VItimum, ad quod in ſerendi tem- Attamen c pore Gem anni t diuturnam „) De Luna, quatenus in ſatione sttendi merea- el nim i5i tur, multa quidem apud auétores legimus, ſed 1 omnia incerta, immo falſs ſunt; et quae de tis, gli lia be eius impotentia in animalia tradidit CicgRo, Uau 400 cco apte ſatis etism ad vegetabilis applicari poſ- derine * ſunt; En Eius verba: Quis non videt et formas Herzhat de et mores et plerosqe ſatus ac motus eſſingere rumbitur, a 41 parentibus liberos? quod non contingeret, ſi hoc yuimn dierumn non vis et natura gignentium eſſiceret, ſed tem- peratio Iunae coeliue moderatis. Raid quod vno et eogdem temporis puncto nati diſſimiles et na- ) De Ener turas, et vitas, et caſus habent: pvarum ne de- an iln claraut, nihil ad agendam vitam naſcendi tem- Gher aun pvus pertinere? niſi forte putamus, neminem eo- D mun dem tempore ipſo conceptum et natum, quo afri- mpore, 4 canum et ſ. p. Vid. de Diuinatione Libr. II. Areliu,, edit. Oper. ab ERNESTI edit. 1737. Vol. IV. bet Otedn p. 692. Virtutem Lunae in vegetatione pro- iilen d mouenda ZALLINGERUM quoque defendiſſe, mi- NocANNd ramur. Vid., Eius Tr. vom Urſprunge der zunc inbre Fruchte Cap. 7. p. 68. ſqq. Conf. quoque ,12 ). 5 WirsoN vom Einftußs des Clima auf Man sen *) Wis. l und Thiere, p. 16. MII du; 4 le petits O non pot. Jemuleis leruatio. Wdinecon. tateridhe. üncqoam Im hubere. erendi tem. Pore e Altenci nerer. res leyinue O nt; et gone e tudigit Clctno, 1 leni do nrilen e fnmat nann gfiten donilgeret, Ner tfteren A un nu. Ouit⸗ ut Nun Anile i⸗ , pimn e - lint m. , hinen, ⸗ unz, u gione Libreli 31. Vol. N. ggenoe nro⸗ deſendille, ſpeunge i ie j Conl⸗ n 1764 u auf Mu ——— 30 5 — pore attendere debemus, humidam et ſiccam aeris ſolique conditionem concernit. Quando magnis im- bribus permaduit terra, non ſeren- dum, ſed expectandum eſſe, poſt- quam illa modice, vel penitus exſic- cata fuerit, facta autem ſatione humi- dam temperiem multum prodeſtſe, fere omnes conſentiunt agricolae; 9 attamen cum pluuiae non ſemper eo- dem anni tempore accedant, propter diuturnam ſiccitatem non intermitti, vel nimis diu protrahi debebit ſemen- tis, quia bene notauit CoLvVMELLA, id quod ſicco ſolo ingeſtum et inoccatum eſt, erinde ac ſi vebpoſitum in horreo non cor- rumpitun, atque vbi venit imber multo- rum dierum ſementir vno die ſurget, P) cun- ⁰⁶) De Sementibus, ſeribit XENOPRON, quid ſentis? an idem, quod omnes fere ſentiunt; tem pore vi- delicet autumni, cum omues coelum Juſpicientes 2 Deo maxime imbrem expectant? hoc Pprofecto tempore. Quodſi quis, antequam iubeat Deus, aggrediatur, merito daumnis plectüiur. Vid. Eius liber Oeconomicus, interprete VOLATERRANO, in Oper. Baſil. 1545. fol. 544. Sic etiam DE- MOCRITVS circa coronae occaſum ſeri iubet, gquia zunc imbres plurini. Vid. Geopon. L. II. c. 12. p. 50. ⁸) Vid. Libr. II. c. 8. Sic etiam VANIERIUS Libr. VIII. p. 154. U cunctatio enim in operibus ruſticis peragendis vt in genere, ſic etiam in hac re plerumque eſt noxia. §. V. Nunc ad modum, quo ſementis inſtitui debet, progrediamur, et duo maxime momenta conſideremus, ſci- licet primo, an copioſiora, an potius parciora ſemina certo agri ſpatio, ſiue liugero committere, ſiue an denſam, an raram ſationem inſtituere, et deinde, an ſemina profundius in terram di- mittere, an potius leuiori tantum hu- ius ſtrato tegere, et in altiori loco re- linquere debeamus. De vtroque au- tem nihil in genere determinari pot- eſt. Menſuram enim, quod attinet, illam non ſolum, monente CoLvVMEL- LA, O variat aut loci, aut temporis, aut coeli conditio, ſed quantitas etiam ſe- rendo- Nil dubita ſiccis committere ſemina campis. Er dein: Verſatis preperate viri dare ſemina terris: Nam quod inoccatum eſt agris ſitientibus imbre Cum putruit modico viridem conſurgit in herbam. ,B 9) Ita Ille: Libr. il. c. 9. p. 426. nobis ne itam quidem, quam praediximus, menſuram ſemper Pplacet ſeruari, quod eam variat aut loci, aus tem- poris, aut coeli conditio. rend unt renie lminrioe entul, gunc pauct gebere, Dar ſveſeminu alibius col cauſieltrl norammus, minare vale ſtributio, tuCinemn 9 hent ſelnina ocorn haber Wentern inl tate, pariid ) Qui vetern WeWIERVs, ſeguentibut Sigult gu Vir, huli Apiet ſi Ouin etinm Pro varin Pentiis ef Ne plur M! erian ls ruſticis etiam in . o ſenenti nur, uo⸗ ekemns 0 An potins 1 ſatio, ue ndeninen et beince, 1 terrum r. tintum h- Crilooore. woce r⸗ mitan por. vod aune, te CoLer. tenporis at as ctinn ⸗. Ieno.· nun npi nit⸗ nji 6tertibus inlift 8 cſuigt n ſe es 3 tolis e 4 nenſuren e un veh ,0 rendorum ſeminum primario a quali- tate terrae “) dependet; plantae, an in ſeminario relinquantur, an tranſplan- tentur, differentiam quoque menſu- rae conſtituunt, cum nunc multis, nunc paucis alendis terram ſufficere debere, pateat; maior porro, minor- ue ſeminum ſatorum copia partim ab auibus conſumitur, partim aliis ex cauſis deſtruitur, et hinc quoque igno- noramus, quot remaneant et proger- minare valeant; denique aequalis di- ſtributio, ſiue ad copiam, ſiue ad al- tudinem, quam in terra occupare de- bent ſemina, reſpicimus, nunquam locum habebit, quoniam ille, qui ſe.- mentem inſtituit, partim ex neceſſi- tate, partim ex negligentia et igno- 2 rantia, *) Qni veterum agrieolarum praecepta repetiit, VANIERIUS, idem docuit Libr. VIII. p. 153 ſequentibus: Singula quot modios ſvargas in jugera, campi Vis, habitusque docent; quod enim ieiuna reciiſat Accipiet ſatiata fimo requietaque tellus. Quin etiam vaſto ſemen qui diſſipat agro, Pro varia tellure, manus nunc laxat: er idem Parcius effundit preſſo nunc ſemina pugno- Nec plus credit huini, quam reddere poſſit, et ipſis Nil etiam ſupra vires bonus imperat agrit. 308 — rantia in hoc opere variare et inaequa- lem ſationem conficere poterit. Vo- luerunt quidem nonnulli ſatoribus certas praeſcribere regulas, illosque modum docere, quem digitis pedi- busque ſeruare debent, à quo ſemen- tis ex voto ſuccedat; alii varia, curio- ſius excogitata, inuenerunt inſtru- menta, eiusmodi praecipue machi- nas, quibus vno eodemque actu et ſemina aequali modo ſpargantur et certa terrae copia obtegantur; atta- men praeſcriptas regulas ſatorem non ſeruare poſſe, cum Cl. DENFFERS 1) exilſti⸗ 5³) Eiunsmodi inſtrucdionem tradidit MovkovE in den Berniſchen Sammlungen 1769. p. 182. ſ44. et Rricnakr im Land- und Gartenſchatz. To. I. p. 97. dingularem prorſus Rapam ſerendi, in Smolandia vſitatum, modum commemorst et ſequentibus deſcribit LiNNAEUS: der Bauer belecket den Saamen, da denn einige an der Zun- e klehen bleiben; die saamen ſpritzet er aus dem Maule an beyden Seiten von ſich, und beſäet alſo das ganze Feld, addit: Wer einen ſolchen Säemann hiht, und nicht weiß, was er thut, ſollte gedacht haben, daß er nicht klug wäre. Vid. Eius Schwe- diſche Reiſen Vol. I. p. 323. ¹) Qui ſeribit libr. cit. p. 68: Diejenigen, ſo von dem Sämanne eine haaurgenaue Kichtigkeit des W'urfes verlangen, die wiſſen ſelbſt nicht, was ſie haben wollen. Denn da die Veite des Schrittes, die Weite von dem Auswerfen ſeiner Hand, die eviſimmn TENIO Nrnct Nocösglel er cleCilfl in ſement bliser, CIIIVS I ygui gui et P tur, guon adhaelerat nunc ralie renn ſitucn Weiſe, d Born ful Neruen. Dinge / ) Vid Muug ſtinatoma inuenit, ke ſece gecon libr. von rum, eri Gicio reln nisgue in Mnn Ub ) Georg, 1 Letingeqnn. Nelit. Vo. i Huoribis , llosgue Ets hedi. ooſemen- iwarionr. jerunt intrn. cipue mchi nque aen er Dpargantur et antur, Atta⸗ ſatoremnon DeExrreES eilti. idr Mornert in us Nupun end, i/ 6 te Er Nmd- ℳ , len ien⸗ ut, alre kelalt „V : “ Deine 4 ſtaue Kainß “ Eics ennt . exiſtimamus, machinasque a LocA- TELLO, BORRO, I'VLLIO aliisque com- mendatas variis laborare vitiis, incom- modisque III. MuNcHHaVSIO 21) luben- ter credimus. Vt modum ſeruemus in ſementi, vnus tantum modus poſ- ſibilis erit, ille ſcilicet, de quo VIä- GILIVS ſcripfſit: Tpſiy V. nguibus infodiunt fruget. qui et propterea aptiſſimus vide- tur, quoniam hilum ſeminis, quo adhaeſerat antea placentae et vnde nunc radicula exire debet, inferio- rem ſitum deſiderat, et nunc, dum 3 non Weiſe, die Finger zu eriſzuen, indem er das Korn fahren läßt, und endlich die àpannung der Neruen, die zu dem Wurfe angewandt wird, Dinge ſind, die ſich nicht bey einem jeglichen Wurfe auf gleiche Weiſe beſtinimen laſſen, ſo iſt die Urſache der ungleichen Saat leicht zu ermeſten. 2) Vid. Hausvater Vol. I. p. 31. An ſationi de- ſtinatum aratrum, Seenflug, quod CRaATEAVVIEVX inuenit, reliquis praeferri et huie operi per- fecte accomodatum diei poſſit, vti BoNNETUVS Libr. von den Blättern p. 157. aſſeruit, alio- rum, et in manuali agricultura peritiorum iu- dicio relinquimus. De modo ſerendi machi- nisque in hunc vſum inuentis copioſe egit Mirr libr. cit. To. I. p. 355. ſqq. X) Georg. Libr. III. verſ. 535. 310 i. non ſparguntur, ſed ſeorſim terrae imponuntur ſemina, facili negotio fieri poterit. Verum ſemina, etiam inuerſe ſata, bene progerminant, et cur radicula ex ſuperiori loco deſcen- dere, plumula vero ex inferiori aſcen- dere ſoleat, de vegetatione ſeminis dicturi, declarabimus; et ſeorſim ſe- mina manu plantare velle, difficile et taedioſum nimis opus eſſet agricolis, hortulanis modo quandoque ſuaden- dum. Licet autem haec ita ſint et in genere determinari nequeat, quando rara, vel denſa ſatio adſit et magis conueniat, praecipuas tamen comme- morare debemus rationes, quibus commoti, alii hanc, illam alii com- mendarunt ſpeciem. Pinguiorem agrum plus, minus macilentum ſe- minis admittere, et ferre poſſe, et hinc in priori denſam, in poſteriori raram ſationem locum habere, ipſa natura docet; etenim, qui multum poſſidet, multum dare poteſt, et vice verſa. Macra terra parum nutri- menti continet, et hinc radix amplius occupare debet ſpatium, quo tantam ſuccorum, vndique diſperſorum, co- piam colligere et attrahere poſſit, quan- riuj i ſynti Gpian von e lol ſere, led et ommne gedet, ne lier plu menti par ſi mriore ſolo inltit conſumit prachetur. Pitent et ihm ſep⸗ ſoporima Genda eti⸗ Agrolter incremen etcopioſ tardantun ſemmina ri kimperte tium Ai ) Wid. l. ²) Conf. M. Vol.l. 4) Conk. Eſim terne II negotio Una, etigm hminant, et d deſcen. etictiilen. lone ſeninis et korfimſe ſe Ciffeie et fleragricol⸗ ogde ſunden ita fintet in ett OMando lit et magis hen comme es, Iudds lumn dn conr Diogcioten Nchentum le ne Pole, e in olteron zabere, M ui Multumn el et in rum Aotr. d mhs GO tähtun 7. . erlorum, 0 Ahere ⸗ al —½ 311I quanta ad vegetationem plantae requi- ritur; ſtercoratus autem ager in mi- nori ſpatio magnam collecti alimenti copiam poſſidet, ideoque radix illud non e longinquo petere, ac conqui- rere, ſed ex proximo loco ſugere,9) et omne in ſui ipfius vſum conuertere debet, ne in aliarum, erraticarum ſci- licet, plantarum incrementum nutri- menti particula impendatur. Etenim ſi rariorem ſementem in pinguiori ſolo inſtituere vellemus, non omne conſumitur alimentum, et ſic occaſio praebetur aliis plantis, vt ibidem ha- bitent et laete increſcant, 2) immo ipſam ſegetem debilitent et prorſus ſupprimant. Germinant quidem in denſa etiam ſegete Carduus, Cyanus, Agroſtemma et aliae plantae, aſt in incremento tenent principatum ſatae, et copioſiori ab iisdem hauſto ſucco, re- tardantur alienae, puſillae manent, ac ſemina vix vlla, vel pauca admodum et imperfecta perficiunt. Conuenit etiam aliquando in minus foecun- O4 dato „) Vid. III. BzNRExNDORFFI Libr. cit. To. I. p. 245. 2z) Conf. MorLLER in den Neuen Oecon. Nachrichten Vol. I. p. 795. a) Conf. Wittenberg. Wechenblatt 1777. p. 89. ſq. 312 * „ dato agro denſam ſationem inſtitue- re, modo plantae ibidem natae non omnes ad perfectum vfſque incre- mentum coniunctae maneant, ſed plures in principio iterum ſeparentur et ſpatia quaſi vacua relinquantur, quo reſiduae ſufficiens nutrimentum acquirere poſſint. Idem bene intelli- gunt et obſeruant ſyluicultores, den- ſiusque congeſtas arbores et proce- rum, et reétum obtinere truncum, rarius autem poſitas et a ſe inuicem magis remotas gibberoſas fieri et prio- ribus longe viliores eſſe, vbique vide- mus; et ſi Daucum et Rapam ſeri- mus, eadem de cauſa iuniores plantas cum radice euellimus, vti in ſyluis ſuperfluas arbores detruncamus. An autem, inuerſo modo, in pinguiori etiam ſolo rarior ſementis locum ha- bere poſſit, immo debeat, difficilis vi- detur quaeſtio, ſi ad lucrum, quod non tam a ſeminum ſerendorum compendio, quam potius ab ipfa meſſe obtinetur, reſpicimus. Com- mendauit eandem WALLERIVsS, aſſe- ruitque agro, quo pinguior ille eſt, et magis praeparatus, eo pauciora, et quo ſterilior, eo copioſiora ſemina in- ſper- Ihentem Herleenii pleem, Mum kl fllin gelce tuin pacd Mteren el us, in pi gue locun concelinn GV allent ſam ſemer que mram lemn tunc1 Cutn I. e mES, Jue Draecipoe )) Vd Ein 9) Endem r Libr nurin in de Apio uir velit/ nis poſun iliget, er 6) Coriole , ad obies multis Berniſche hinſtitue. Matae non Ue incre. nt, ſel eperentor nddanror, timnenwm den intilr⸗ lores en⸗ 8 et proce. e trunmeum ſe innicem ferietprio⸗ bigue nide. poln leri Ntesant i in ns Camns An npimgien s Locum h. um, O enrVIHH 6 10 ill 8. Corr. RIVS, e⸗ guciord e⸗ 4lewvini . er. kerrnmnmmnne 213 ſpergenda eſſe, ea de cauſa, quia in hoc ſimplicem, in illo vero multiplicem culmum emittant ſemina. *) Non- ne autem multi ſimplices caules tan- tum deſiderant nutrimentum, quan- tum pauci ramoſi poſtulant? Pro- pterea ergo in macro ſolo denſam ſe- mentem ſuadere nequaquam poſſu- mus, in pinguiori vero rariorem quo- que locum habere poſſe, lubenter concedimus, et hinc vel Cel. Movk- GVE aſſenſum praebemus, qui den- ſam ſementem prorſus taxauit et vhi- que raram laudauit, ) vel poſterio- rem tunc maxime in foecundo agro cum III. BENKENDORFFIO commenda- mus, quando caulium et ramorum, praecipue in cerealibus culmorum 5 multi- by) Vid. Eius libr. vom Ackerbaue, bp. 242. *) Enndem etiam vbique ſusſit PrrNIvs, dum ſeri- pſit Libr. XIX. c. 7. Meliora naſeuntur acer- uatim ſato ſemine, quam ſparſo. Et in ſpecie de Apio CorvELLA Libr. XI. c. 3. Quod ſi 4Juis velit Apium lati folii faeere, quantum ſemi- nis poſſunt tres digiti comprehendere, raro linteolo illiget, et ita in areolas diſpoſitum releget. 4) Copioſe admodum de hac rara ſemente egit, ad obiedliones reſpondit, et opinionem ſuam multis rationibus confirmare ſtuduit, in den Berniſchen Sammlungen 1769. Part. II. p. 148. ſq. 314 SE multiplicatio deſideratur. 4 Nunc enim radices ſe explicandi maius ac- cipiunt ſpatium, et propter lautius alimentum luxuriant et multiplican- tur ipſae, pluresque partes protru- dunt et copioſiora ſemina offerunt. Papaueris ſemina, ſi denſius ſpargun- tur, quaelibet planta vnum modo da- bit fructum, ſi vero rarius ſeruntur, ramos emittit caulis, pluresque exhi- bebit fructus; et Secale, quod Wun- derkorn dici ſolet, eadem de cauſa di- uitem adeo meſſem praebet; ſi enim denſius ſeratur, omne peribit mira- culoſum et vulgari ſimile euadet. Hu- ius autem luxuriantis vegetationis for- ſan alia adhuc ſubeſt cauſa, in eo quae- renda, quod ſemina profundius ter- rae implantentur. Et ſic accedimus ad alterum in ſementi momentum, ſcilicet, an ſemina profundius in ter- ram demittere, an potius in eius ſu- perficie relinquere, conueniat? Cer- tum in vtroque modum obſeruare, res eſt difficillima. Multa ſi obruun- tur terra ſemina, vel plane non ger- minant, vel, ſi etiam vegetationem incipiunt, ab onere incumbente preſſa foras e) Vid. Eius Libr. cit. p. 246. umontar; ll indo ut aKoln Genudantu luantur, inelolimn is, ore oque nee Openunrl, nter haec tercegunt (iueria Komn )Inommed gne Lycs ur, gun Nemn gemne oud pol. 9 lubiuit Dr Nnhiora ſemni holliees lente nele, winin Wiſimo rnn monun er⸗ cündinele fondios 1 id. Nins in ber An 9 Nunc 1 maius ar. ter lautius Wtilican. Protrd. nu Nerunt. ſins Dorouer im mododr. ins ſerunnmn, Nesgue exhi. n le cauſa . het; ſenimn eribit mirt. ualet. Hu- Euntiodislor⸗ ineoure Ofundius ter⸗ ſe accebiunns Momentul, mdins in te · in eins Mir (er. Ohlerbare, ſobrbbr e non gel. genntioen —* 315 foras exire, cotyledonesque ac plu- mulam attollere, neutiquam valent, potius abſcondita putreſcunt et con- ſumuntur; ſi autem leuius terrae ſtra- tum imponimus, illud facile vento, aut affuſa aqua remouetur, ſemina denudantur, et non ſufficienter emol- liuntur, vel, ſi etiam leuiori tegmine incluſa manent, externis tamen iniu- riis, calore inprimis et aſperiori aura, in vegetatione tarbantur; / praeterea quoque neceſſe eſt, vt ſemina terra operiantur, ne auibus praeda fiant. Inter haec vero duo extrema multi intercedunt gradus, et quicunque pro diuerſa ſeminis & conſtitutione, ſoli- que J) Incommoda hujius ſementis commemorauit quo- que LEChE, optauitque, vt machina inuenia- mur, qua commode ſemen ad certam oltitudi- nem demergi poſſit. Vid. Schzved. Acad. Ab- handl. Vol. AXXVI. p. 67. g) Inſtituit Du HAMEI experimenta, inuenitque maiora ſemina, ſi vltra ſex, et minora quatuor pollices terra tecta fuerunt, plane non germi- naſſe, minimorum autem modo ea, quae le- uiſſimo ſtrato inuoluta erant, bene vegetaſſe; monuit vero inſimul, pro terrae indole ac foe- cunditate atque temperiei conſtitutione pro- fundius quoque demerſa progerminare poſſe. Vid. Eius libr. von der Ausſaat p. 80, ſqq. Et in der Ablhandl. vom Ackerbaue edit. germ. p. 73. nota- 3 que ) indole hoſce inuenire, aut de- emmint h G ſem0 L termi- neen notauit, cerealium ſeminum nullum germina- 1 n lelt re, ſi vltra nouem pollices terram occupauit, Menn plurima vero feliciter germinare, ſi eorum Cunciotem: ſtratum ſex polliees aequat; aſt etiam perire et inprinns alia, ſi modo vhius alteriusque poklicis altitu- zn dinem fuperarunt. Praeterea ad ſeminum Tuncamn, corticem praecipue attendere conuenit, quippe gein poltl. etiam minora duriorem maioribus habere poſ- te ſata ſeli ſunt, et hine altiori terrae ſtrato tegi poterunt. Exempla ſeminum, quae per plures annos in- Ude holt corrupta profundius in terra latitant, et ad ſu- licet illorun “ peerficiem delata, bene germinant, notauimus cidont Pl in Spermatol. Cap. III. p. 156. ſq. Aetnet ) Requiritur omnino, vt terra contuſa, poroſa et tne ad ſemen recipiendum apta ſit; ſi enim illud iſcernere G operitur firma, denſa atque lutoſa, germen Uin priori exire vix poterit. Hinc etiam nonnulli ſemen- tem cum aratione coniungunt, quo ſemina re- center comminutam terram occupare poſſint. iu Urnn Commendat idem Rub. ScaABoL non ſolum de ex bac cauſa, ſed et propterea, quoniam ſic 1 d erraticarum plantarum incrementum optime ie kin praecaueri poſſit. Ita enim ſeribit: Menn „ man auf ein altes umgegrabenes Laud ſäek, ſo in- ei⸗ det der Saame ſchon gekeimtes, oder doch ſolches Menich Untraut, welches im Begriffe iſt, aufzugehen, Nemmutz nl und da das erſtere einen Vorſprung vor deus hin- um kenen eingeſäeten Saamenkorne hat, ſo findet dieſes viel elum Een weniger Nahrung, und das Unkraut behält immer nordlem die Oberhand. Wenn hingegen der Saame zu- poroſte gleich mit dem Umgraben, oder bald nachher, in luennchu die Erde gebracht wird, ſo kömmt das ausgekeimte Nend e Unkrant obenhin, wird der ſchädlichen WBarkuug Au ſen der Luft ausgeſezt, und geht meiſtens zu Grunde; tedet der Saamen aber, den man ausſäet, wächſt über ) Mdien das . 1ENIs Ii e, aut de. termi. llum germina. tramn Oecupauit, eorum ciam Perire le olidis dü. red dd ſeminumn Cnnnenit iphe Nibus hubere l o tepi poternn 1 plure ennosin. elatiuunt, etad l. inant, notunimnos K ſi. ntuli, poroltet enim iod le n optine ue * * 317 terminare poterit, i) felicem certiſſi- me meſſem obtinebit. Maiora et du- riora ſemina, etiam illa, quae per hye- mem in terra ſubſiſtere debent, pro- fundiorem, quae vero exigua, leuia et inprimis pappoſa ſunt, minus pro- fundam, immo ſaepe nudam ſatio- nem poſtulant; et hinc ſemina ſpon- te ſata felicius ſaepe excreſcunt illis, quae noſtris manibus ſparſa fuerunt; licet illorum quoque, quae ſponte de- cidunt, plurima pereant. Ad ſolum quod attinet, inprimis rarum a denſo diſcernere debemus, eademque ſemi- na in priori profundius, in poſteriori altius das Unkraut hinaus, ſowoh! über dasjenige, wel- ches in der Erde ſteckt, als auch, welches durch die Luft in der folgenden Zeit hineingebracht wird. Vié. Eius Abhandl, vom Gartenbaue, edit. germ. 1778. Vol. II. p. 82. ſqq. An hoc ſemper ita eueniat, in dubio relinquimus, et modo mo- nemus, non ſemper raram et ſpongioſam ter- ram ſementi accomodatam eſſe, ſed aliquando etiam denſiorem requiri. Maioranae et alia minora ſemina, ſi terrae recenter comminutae et poroſae ecommittuntur, cratesquez dentatae ſupertrahuntur, non facile progerminabunt, ſi vero eandem paululum comprimitur, ante- quam ſemina recipit, tunc feliciter ſementis ſuccedet. i) De diuerſo hoe ſerendi modo, bene egit Mort- LERVs libr. cit. p. 804. 318 *ee altius ſerere poſſumus; et ſic in vtro- que caſu acceſſum aeris, pluuiae etro- ris ad radicem locum habere, ac vege- tationem bene ſuccedere, facile intel- ligimus. Si vero et ratione ſeminum, et ratione ſoli vterque modus conue- nit, tunc ſane profundam ſationem altiori praeferamus, quoniam tunc radices copioſius nutrimentum col- ligunt, a calore interno magis fouen- tur, contra externum frigus et ſiccam temperiem defenduntur, et, ſi rara ſatio ſimul inſtituitur, partim ipſae augentur, partim enatae inde partes, folia et caules multiplicantur et fir- mantur. VItimum inprimis fiet, ſi caulis nodoſus eſt; tunc enim infe- rior, terra inuolutus, nodus!) et no- uas ) Neutiquam cum ZatINGEso libr. cit. p. 72. exiſtimemus, nutritiam materiam in inferiori terrae ſtrato copioſius, quam in ſuperiori, col- ligi, ſed ideo copioſius nune nutrimentum a radice aſſumitur, quia eadem per longius ſpatium decurrit eiusque fibrillae vapores vn- diquaque colligere poſſunt. 7) Nodum, licet, vt Anonymus Auctor in den PErinnerungen über Wolffs Vermehrung des Ge- traides 1718. p. 47. ſqq. monet, ipſas radicales fibras in ſe non continesat, facile tamen eius- modi emittere poſſe, nullum eſt dubium, et hinc recte SrArELIus, dum nedum definit, ſeri⸗ eſſentig ethe de Plontoru Nodusn inf⸗ hubete, n 1l et jode exinn gecucere rol 6) Co eeretli fundem leinen Es, ide fancios poſti Gue calniir Tuperiori Omde di Nachrihten 10 ſperio gvoniem er interiores Iibus todun ) Vid Lius En. rtilreh.2 Cui conter w nelion ſaüg lnpr. Ur. d Muln uns Inorühtut en eX Wnied ſhienobiin ſe in vtro. luuine etro⸗ le 1c Vege. twie intel. beminun Odus conde. m ſuüonen Loniam tune entum hol. magis folen. guset ſccum e, et, ſt nn Dortim ipre ide gantes ntur et fi. is ſet, etim inſe. dus etno. s 9 Ubr, eit rinm in interiori 1 ſuperioi l. e nuirimen un i er Lungius je ſupores Vlr⸗ Nador in len ehrung 1 ſa nin le umen ein⸗ K Gubiun 4 ehae Un befnie noc ti * * 319 uas emittere ſolet radicales fibras et caules, ſicque in cerealibus, ) vt Cl. WorrrIvs) clare docuit, ex vnico ſemine plures culmi et ſpicae naſcun- tur; e neque minus in aliis plantis m) nodo- ſeribit: Nodus, exr quo noni ſe exſerunt ſurculi et rami. Vid. Eius Commentar. in Theophra- ſti Hiſt. Plant. L. I. c. 2. Plura de nodorum eſſentia et proprietatibus legimus in Bosi Diſſ. de Plantarum nodis, Lipf. 1747. p. 10. ſqq. Nodum inferiorem Secalis ſaporem amarum habere, in aſeenſu autem dulcem fieri, monnit, et inde eximiam nodorum virtutem apte ſatis deducere voluit Moukcuz Libr. cit. p. 156. Quo cerealium multiplicatio obtineatur, pro- fundam ſementem non requiri, aſſerit Monn- LERUS, idque ideo, quia ex ſeminibus, pro- fundius poſitis, natae radices inferiores prima- que culmi internodia debiliora maneant, et ex ſuperiori tantum, ſuperficiei proximo nodo optimae radices oriantur. Vid. Neue Oecom. Nachrichten Vol. I. p. 8086. Debent omni- no fuperiores radices quaſi principes eſſe, quoniam illis laterales culmi fuleiuntur, aſt et inferiores colligunt ſuecum eumque ſuperio- ribus tradunt. „) Vid. Eius Entdeckung von Vermehrung des Ge- traides cap. 2. p. 16. cap. 3. p. 18 et cap. 5. p. 41. Qui contra WorrivM ſeripſit Anonymus, certe meliora ſeripfſiſſet, niſi iratus fuiſſet. Vid. inpr. libr. cit. p. 40. ſqꝗq-. *) Multa huius multiplicationis ab Auctoribus me- morantur exempla; notemus modo MiILIVM ex vnico Hordei ſemine 154. et alia vice 200 ſpicas obtinuiſſe. Vid. Libr. cit. To. I. p. 338. 320 * * nodoſis eiusmodi lautum incremen- tum et multiplicationem fieri, immo etiam illis, quae nodis ca arent, ex ra- dice, ſi copioſiori terra tegatur, plu- res caules naſci, certo conſtat, mnodo ſeminum vegetatio non ex aliis cau- ſis turbetur et impediatur; de qua autem re vltimo Spermatologiae capi- te agamus. §. VI. Semina, quae in futuram ſemen- tem colliguntur, non ſolum ab admi- Xtis peregrinis rebus, ſed et aliis ſe- minibus Purganda et ſepar⸗ anda eſſe, Cap. IV. §. 1. monuimus, idque eo magis neceſſarium erit, quo frequen- tius vel ipſe ager variis ſeminibus im- praegnatus quaſi eſt, vel eiusmodi ex fimo et aere recipit, quae cum ſa- tis germinant, aſt partim horum ve- getationem impediunt, partim eorum meſſem adulterant; veriſſima enim eſt ruſticorum regula, qualis ſemen- tis, talis meſſis; hinc etiam diuinam legem, quae praeceperat, diuerſa ſe- mina in eodem agro ſerenda non eſſe; ) non tantum de Secalis et Lo- lii 2) Leuiticor. Cap. XIX. verſ. 19. = E —8 — — = — = — um Mhlti Variis genel une ſeet 19 apbelan Aris CNN Ude murun Ciuerle kemi 1096 ediu. ldem nommen Wos Uibr. Clbas muner ) W bnedl n incremen. Hopt . Herl, Immo Ment, ex r. rr 5ln dt 1go 80 I& Aisenn. tut; de gun rlegtecli e a unm ſnen 0l U abacmn ſe⸗ l et⸗ lis ſo. Parunca ele, , naue oN 1o keddenr ſrimden -. auͤ im i Nei blls ſelnen⸗ a Gii gulct iuerla le ſerendn hon Pai ise 8 5 * * 321 lii commixtione interpretari, ſed po- tius omnem ſingulorum ſeminum mi- ſcelam, vtpote ſemper pernicioſam, ſubintelligere voluit Doctiſſimus ſa⸗ cri codicis interpres, III. MicHaAELIS. 5) Hanc vero legem a veteribus non vbi- que, praeſertim i in ſyluarum cultura, obſeruatam, et a multis recentioribus contrariam potius, inprimis de cerea- libus et pabularibus plantis, ſtabili- tam fuiſſe, deprehendimus. Sic ſyl- uam multis arborum ſeminibus ac variis generibus conſitam laudauit, eamque peculiari nomine conſemine- am e appellauit STEPHANVS 4 et ſi glandes cum aliis ſeminibus ſeruntur, inde natam ſyluam barbaricam voca- uit *) Vid. Eius commentatio über das Verbot Moſis den Acker mit ziveyerley Saamen zu beſäen, quae legitur in Eiusdem Moſaiſchem Kechte T. IV. p. 218. eadem eriam inſerta fuit Han- növ. Mag. 1774. p. 193. ſeq. Conf. quoque THROD. DASOVII Bide. de modo ſeminandi diuerſa ſemina hebraeorum veterum, Witteb. 1695. edita. e*) Ildem nomen apud CorvaETLAM quoque legi- mus Libr. XI. c. 2. p. 760. in nonnullis codi- cibus mutatum m kin it in conſentaneam. ) Vid. Praedium ruſticum p. 561. X 322 5* * uit CoLvVMELLA; ) nonnulli quoque recentiorum, Dv HaAMELV) aliique arborum ſemina cum cerealibus mi- ſcere, et ab hac mixta ſatione varia commoda expectare voluerunt. Idem quoque circa cerealium ſationem hinc inde, praeſertim, Vt BERTBANDVsS re- fert, in Heluetia obſeruari ſolet, vbi partim Hordeum cum Vicia nomine Mecle, partim Hordeum, Auena et Vicia vel Lens nomine Orgée, partim denique multa et varia inter ſe mixta ſemina nomine du Blaid ramé et de la Bataille ſeruntur. 2 Eiusmodi planta- rum ſatio germanice dici ſolet Miſebel: Getraide und Mangfutter. Non ſolum vero communi vſui inſeruientia ſemi- na inter ſe frequenter miſcent agri- colae, ſed etiam quandoque plane di- uerſa, vt de Lino modo cum Medica- gine, modo cum Mays ſato, legimus. ) Commemorari hic quoque poſſet illa miſcela, quae in paruorum ſemi- num ſementi, arena vel cinere admix- t1s, e) loc, cit. F) Von der Holaſaat p. 92. ſq. O Vid. Sammlungen der Geſellſch. in Bern, zwey- ter Jahrgang p. 969. h) In esd. collectione Ater Iahrgang 1 St. p. 191 et 193. Gatamn 45 Vitupetatum Cineres etl „ hunt etettun ſolvantur, Promoenn, in rimt o Dterttenſeten Verioreln ve Udeocue po Modo adrwid nora inprim et enatne oli Int ked et Aunnpy ſ⸗ leant et ſe r⸗ Mere polinn une ſengii hum minorme berti ſolent liſen aft eplt: NMan lli uoqne Alüigue reglidus mi. Nione vari Lerunt IGtem Ctionennkine NTRANDNSTe. aiſet, Wi Vicia nomine m, Auena et Cigee harin inter ſe mitn un’ et l Mociplantr. NonMonn abientaſeni⸗ me nr 1 ſ. r i le O cuin Mecie r⸗ Eüme. Vorumn ſemn- nele nd- in ben “ 1, S, 323 tis, inſtituitur; cum vero haec ad primam modo germinationem perti- neat, et in vlteriori plantarum vege- tatione neque commodum facile, ne- que detrimentum adferat, eandem a priori multum quidem differre, ae- ue tamen ac illam ab aliis commen- datam ab aliis vero, vt minus vtilem vituperatam fuiſſe, deprehendimus. Cineres et arena eundem certe habe- bunt effectum; licet enim illi in terra ſoluantur, huiusque foecunditatem promoueant, eorum tamen effectus in prima modo germinatione ſeſe poterit exſerere, neutiquam vero ad vlteriorem vegetationem extenditur, ideoque propterea haec ſeminibus modo admiſcentur, ne ſemina, mi- nora inprimis, nimis denſe ſerantur, et enatae plantae ſic ſe inuicem ſuppri- mant, ſed quo potius et inter ſemina, et plantas ſpatia, arena repleta, ma- neant et ſic radices et caules facilius creſcere poſſint.) Haec primaria eſt X 2 miſce- ¹) Hunc ſerendi modum, inprimis ratione ſemi- num minorum, quae ſyluit inſtituendis sdhi-= beri ſolent, laudauit III. GLEDITscCüTVS Forſt- wiſſenſchaft Lo. II. p. 1445 et 1460. et ita prae- cepit: Man nimmt unter die kleinen Pe 324 eerr miſcelae illius ratio, aliquando et ſe- cundaria locum habebit. Semen et terra eundem ſaepe referunt colorem, et alterutra pars a ſe inuicem, facta ſementi, diſcerni, et an rarius, an den- ſius illa huic impoſita fuerint, cogno- ſci non poteſt, quod vero commode fiet, ſi e. gr. nigris Cepae ſeminibus al- bida arena intermixta fuerit. Vtrum- que vero, et priorem praecipue vſum, quod attinet, non ſemper ab eiusmodi commixtione obtineri, ſementem ni- hilo ſecius nimis denſam et inaequa- lem fieri, et a tenuiſſima admixta ſco- 2. . Pe ſatoris oculos facile laedi poſſe, RrEr- CHARDTVS!) Et III. MüNchkHAVSEN ) monuerunt. . Verum Holz ſaamen etwa acht bie zeha Theile Saud oder Erde, damit das junge Holz nach dem Auskeimen ſich nicht erſticke. X) De his in den Fränkiſchen Sammlungen To. III. p. 139. ſcribitur Zwiebelſaamen und der friſch umgearbeitete Erdboden ſiehet ſchwarz dius, und wenn ſolcher blos und ohne Aſche ausgeſtreuer würde, zwärde man nicht können unter ſcheiden, ob er dicke oder duune geſuer worden zwäre. 1) Diſuaſit ideo, theils weil alsdenn, wenn der Wind mwehet, der ſubtile Staub dem Saemanne in die Augen fliegt, theils auch dem ohugeachtet der Saame nicht egal ausgeſtreuet wird. Vid. Eius Land- und Gartenſchatz. L. I. p. 97. „) Ita ille: Kleinen Saamen pfleget man mit Aſche and, Sand auszuſäen, es iſt aber ſehr Kunſtlich und 7ℳ 1, 7 eu ffont mmrun hi Iietn, n eeſiote Woonolli 6 lunt, isd⸗ ogertain Tritolii inp Unt, VI, ⸗ ſubit ne laete ve jendi compe Ciffculertibu⸗ konigerſiint erkunn möng ia enndem Penemared niſtk h Fypmnn du Nid vn ſiürter luert ſiler mau dn 21 Cruuce, e Ny nd ire Modts ie e umnnlungen anch iter Ilide Kle⸗ gen ute 2 ando et ſe demen et ntcolorem, rleem, filla rian Gen. Eerim . . ero Conhmnodde eſetninibosd Nerit. 1VruN. lecipuerfun erabeiusmoli, ſementenn. n et ingel. 4 Cmmixta o- cdipole Rr. NCHHNNSENN Verrmn Lihu Tlei Gudn teinen koch n 4 1 . nluaer 10 44 Ayfiſit 4 ſAun 6 ete gleehreue untm ſcleitt utnt Aummſſteiſae vorten wine⸗ 1a, Ven ⸗ n Sernente len ohtgeſt 6 4 le wirt⸗ it. 111 9 49 il? er nn ar er/ . —☛ lr V 325 Verum haec quaſi in tranſitu no- taſſe ſufficiat; conſideremus potius variarum plantarum ſemina inter ſe mixta, nunc ſimul et eodem, nunc ſucceſſiuo tempore terrae mandanda. Nonnulli enim cerealia ſeorſim ſe- runt, iisdemque paululum iamiam progerminatis aliarum plantarum, Trifolii inprimis, ſemina interſper- gunt, vt, prioribus maturis factis, haec ſubliſtant et ſine noua aratio- ne laete vegetent. 2) Hoc vero ſe- rendi compendium variis premitur difficultatibus; ſemina ſecundae ſa- tionis, et ſi inter culmos prioris etiam terram attingere valeant, non tamen in eandem commode et ſufficienter penetrare ac rite germinare poterunt; X 3 Eet mißlich hey einer ſolchen Vermiſchung die rechte Propertion zu treffen und zu vermeiden, daß das Feld von dem Saamen auf einer Stelle nicht ſtärker bedecket zwerde, als an der andern. Mi.- ſchet man Sand darunter, ſo fällt ſolcher im Sacke ziu Grunde, simmt man eine leichte Materie, als Kley und Sägeſpäne, ſo bleiben ſolche oben etc. vid. Haußvater Lo. I. p. 164. u) Modus hic eommendatus fuit in den Berniſchen Sammlungen 2. Iahrgang p. 661. Man kann auch über das junge, bald halb erwachſene Ge- traide Klee ſäen, uimn hernach nicht mehr zu pflä- gen und Zeit zu erſvaren. 326 * * et ſi hoc quoque fieri poſſet, eo inpri- mis tempore haec euoluuntur terrae- que ſuccos in proprium nutrimen- tum conuertunt, dum primae ſatio- nis culmi ariſtam emittere, et pro in- cremento ſeminum copioſius alimen- tum ex terra ſugere debent. Alter itaque modus, quo diuerſa ſemina eodem tempore ſeruntur, aptior videtur, inprimis, ſi, monente III. MüNchHAVSIO, ad eorum ma- gnitudinem reſpiciamus, et quae in- ter ſe conueniunt, vt ſunt Secalis, Tritici, Hordei, Piſi et ſ. p. ſimul, et inter ſe mixta, quae vero differunt, vt Hordei, Prifolii, Rapae et ſ. p. vno quidem eodemque tempore, ſucceſſi- ua tamen vice, maiora ſcilicet pri- mum, iisdemque terra paululum te- ctis, minora deinde ſpargantur, ne haec nimis protunde collocentur et in germinatione ſuffocentur. Commode ac fructuoſe inſtitui poſſe mixtam hanc ſationem variae ab auctoribus adducuntur rationes. Primaria haec eſt. Succi in terra con- tenti non vnam, ſed diuerſam habent In- *⁹) Libr. cit. To. I. p. 163. niitn l, nn (utn olugen (hbertunt ACrot dcol tar ſucels. N commun lures et terram Inn trahit, eun Alterius in. et um ſc Uator, Maxi Aundare conn it. Danc CHNNTVYMNP ſitet contri MdCCTr Cl. Exorl. Contrariam Propoſuit wins nee⸗ Myetere ac 5Vid. Lam. In der A Grnndſinn 3) Wad, Benn. 3) lbid. MII.! et, e inpri. ntur⸗ terrae. Mütrimen. uime ſatio. d et pro in. Olns Umen. n. do dinerſt re ſeruttun. 1i Monett Gcorum mr. 8 et gune ir. 1. imul et 0 (iferung ee. vuo ore, iotcel 4 Kllcet a. Moololun . unganur Ne. locenturetin . Ne tui emn varlae r TAnon. nterta oo. bCam luben ſunt Seal ——— 327 indolem atque mixtionem, plantae- que variae non quemlibet, ſed vnum modo, cuilibet proprium et ſpecifi- cum inſugunt ac in ſui nutrimentum conuertunt; hinc ſi vna modo ſpecies agrum occupat, vnus modo conſumi- tur ſuccus, reliqui remanent et nul- lum commodum praeſtant, ſi vero plures et inter ſe diuerſae eandem terram inhabitant, quaelibet ſuum trahit, eundemque ſine detrimento alterius in ſui ipſius vſum conuertit, et dum ſic ager omnibus diuitiis pri- uatur, maximum in Poſſeſſorem re- dundare commodum, facile appare- bit. Hanc theoriam, praeter REr- CHARTVM P) aliosque, inprimis aſſum- ſit et contra Dvy HAMELIVM, 2 multis adductis rationibus, defendere ſtuduit Cl. ENGEL; O argumenta vero, quae contrariam ſententiam probant, plura propoſuit Cl. BERTRANDVS.*) Nec huius, nec alterius theoriae momenta repetere ac inter ſe comparare volu- X 4 mus, P) Vid. Land -und Gartenſchatz T. V. p. II. ſqq. 9) In der Abhandl, vom Ackerbaue nach TwrLLs Grundſätzen p. 15. ſqq. *) Vid. Bern. Samml. III. Iahrg. 3. Ft. p. 139. ſqq. ⁵⁶) Ibid. III. Iahrg. 2. t. p. 13. 1ſqq. 328 ̃ mus, licet omnino fateri debeamus, multa de ſpecifico ſucco nobis eſſe dubia, omniumque, vt videtur, ma- ximum certe erit, quod eiusmodi ſucci, quales in vegetabilibus ipſis de- Prehendimus, lac cauſticum e. gr. oleum aethereum et ſ. p. in terra non praeexiſtant, multaeque plantae in diuerſis ſuis partibus plane diuerſam quoque indolem et humorum mixtio- nem poſſideant, quae omnia explicari non poſſunt, niſi plantis propria con- cedatur facultas, ſuccos ex terra et aere hauſtos, praeparandi et in ſuam naturam conuertendi. Hanc itaque miſcellaneam ſationem ſecundum proportionem et copiam partim ali- menti in terra contenti, partim vege- tabilium, quae ab eodem nutriri de- bent, conſiderandam modo eſſe, exi- ſtimamus; quantum enim ager poſſi- det, tantum exhibebit, et ſi ille co- Pioſis vnius ſpeciei indiuiduis inſer- uit, ad diuerſas quoque alendas ſuffi- ciet, hinc ſi in vegetatione, maturita- te, aliisque modis inter ſe proxime conueniunt, eodemque tempore, in- primis adhuc ſucculentae, et in pabuli vſum, colliguntur, concedi illa com- mode Sunt eiuemnoll ent aricl Prims in⸗ bin Prae 1 ſcantet l⸗ Fiugs ime en ſader Pores Go 4) Conk. B Proptere Uerſim rem toxd ſin My Cubimnmu lenſelen 8 Ne M in wehte ler Herſe Mener Ge Nere Mä efln er lebenm nobis ele ibetur ma. D aiunotl in terra o ne Phante n Aue dinertum lorummixto- mnigexpleri roprn cor- ex terni et Gierin ſuam Hinc itaque 1 Kuodum n parimn d Darti tim rege. em umin poco elè ei iner ol et le iOs inler. lendas ſutr. uvurir⸗. 8 toc mode poſſet; ſi vero mixtae illae plan- tae ſemina ferre debent, eademque diuerſo tempore maturitatem adipi- ſcuntur, maximum inde damnum oritur; Hordeum e. gr. citius ſemina dimittit et: ager his ſeminibus quaſi tectus inuenitur, dum Vicia modo floret. "*) Sunt vero aliae adhuc cauſae, cur eiusmodi ſationem com mendare ſo⸗ lent agricolae. Plantas plurimas, in- primis in iuuentute conſtitutas, vm- bra prae ſole iuuat, vt laetiores cre- ſcant et largiores fructus ferant. Ita Fragis interſerendum Borraginis ſe- men ſuadet, huiusque ſub frondibus plures quam alibi reperiri fructu 5 a *) Conf. BzRTRAND Colled. cit. To. II. p. 969. propterea quoque, et porro, quia caules di- uerſam altitudinem nanciſeuntur, hunc mo- rem thxsuit III. MicaAELIS libr. cit. An Braſ- ſica Napus commode cum Hordeo ſeri poſſit dubitamus, licet commendetur iu der Allgem. deutſchen Bibliotheck, Vol. 56. p. 560. vbi legi- mus: Man ſaet ien Raps ſogleich mit der Gerſte in zweyter Dungeriracht aus, unter dem Schutz der Cierſte wächſt es mit auf, und nach abgenom- mener Gerſte wird erſein Wachsthnm ohne wei- tere Mühe fartſetzen und eben das bringen, als wenn er vor ſich ausgeſäet worden. 330 rrrrrrrrg aſſerit BaAco DE VERVLAMIO; *) et in ſyluis ſerendis propterea arborum ſe- minihus cerealia immiſcere ſolemus,9) quo nouellae plantae ab horum cul- mis molliter foueantur et partim con- tra frigus, partim nimium ſolis ae- ſtum, defendantur. Aſt et in hac re rectus obſeruari debet modus, ſemi- numque admiſcendorum ſelectus. Cepae e. gr. ſemina nunc cum Petro- ſelico, nunc cum Paſtinaca et Lactuca ſeruntur, quando vero poſteriorum folia expanduntur, iuniores adhuc bulbi ſunt, et in incremento retar- dantur, quod non facile fiet a Petroſeli- no, antequam enim huius folia tantam magnitudinem acquiſfiuerunt, cepae radices debitum obtinuerunt incre- mentum, et ab agro remouentur. * Damna, quae in recenter plantatam glandariam ſyluam ex Secalis aeſtiui, Auenae aliorumque cerealium ſatione ac collectione ibidem inſtituta, redun- dant, clare docuit GLRDITSCHIVS et hinc, ſi iuniores arbuſculae neceſſario defen- *X) In Sylv. No. 441. Edit. oper. p. 946. „) Vid. Du HAMEL Holzſaatp. 82. ſq. 2) Vid. Neuer Schauplatz der Natur. X. Band. Elmnc us e ſine 1 oli. lndol, 60 Tuphanütt Sunt P les AMou Iont, et 1 folcroinc libus inter. Collocantut negotil ſite feln Chum rix h feninaphont Dlem, Wis Wwilcent, er Dtera db Ie in er vero in hi bilem caul UanCo Oitt 66 Cetrimen enim et ſe Contaneae Celcunt, . Cemn Acenn 6) W. Eiu 0,9) et in tborum ſe. emus, okunn cul. Purumcon. n s . Tetinlnete odns len⸗ n ſcedus. Cum berro. 4et acnen Pottenorun iores hue nenro retar. tabetrotel olauotann runt, ei eruat incle⸗ mouentor.9 erphmncun els eltilh iumtrie te, 1 U. NIS et Necelnd dete 86 —.— —* 331 defendi debent, alias, quae vel faci- lius et ſine omni harum detrimento colligi poſſint, vel etiam ibidem re- linqui, commendauit plantas, vt eſt Raphaniſtrum, Cannabis et ſ.p. 4) Sunt porro plantae, quae volubi- les alioque modo debiles caules ge- runt, et hinc, ne humi decumbant, fulcro-indigent. Si illae proportiona- libus interuallis a ſe inuicem remotae collocantur, facile illud fieri poteſt negotio, ſi vero denſius et preſſius po- ſitae fuerunt, bhaculorum appoſitio lo- cum vix habebit, ideoque nonnulli ſemina plantarum, quarum aliae de- bilem, aliae firmum caulem habent, miſcent, et eodem in loco ſerunt, quo altera ab altera ſuſtentetur, debilis- que in eresto ſitu retineatur. Eſt vero in his, illis praecipue, quae de- bilem caulem gerunt, ſollicite obſer- uanda differentia, ne firmiores ab il- lis detrimentum capiant. Volubiles enim et ſcandentes plantae, quae ſpontaneae inter cerealia frequenter creſcunt, harum ope commode qui- dem aſcendunt, aſt earum quoque cul⸗ a) Vid. Eius Forſtwiſſenſchaft. To. II. p. 1463. culmos inuoluunt, ariſtae euolutio- nem impediunt, eamque ac totam ſae- pe ſegetem proſternunt. Haæ itaque ratione debiles caules fulcris ſuis fiunt fortiores et ex eorum conſortio plus damni quam emolumenti obtinetur; ideoque vituperari omnino debet eo- rum conſuetudo, qua e. gr. Auenae et Piſi ſemina mixta ſerunt, eum in finem, vt priores culmi Piſo pro ful- cro inſeruiant. Linum cum Medi- cagine ſatum vegetaſſe fertur, hu- ius vero perennis plantae radix intra breue illud temporis ſpatium, quo Linum omne incrementum abſoluet, breuem modo caulem accepit, qui cum annexis foliis, terram tegendo, Lino eiusque praecipue radici inſerui- re, eius vero caulem comprehendere et incuruare neutiquam potuit. Me- liori conſilio plantas, erecto quidem, aſt debili caule inſtructas cum robu- ſtioribus miſcere ſolent alii et pro ſuſtentando e. gr. Lino Mays ſemi- na ) interſpergunt; niſi et haec ma- xime b) Haec miſcela commendata fuit in den Nach- richten der Schleſ. patriotiſchen Geſellſchaft. Vol. IV. p. 18. c) Conf. Bern. Samml. IV. Jahrg. I. St. p. 191. 4) Vid. Bern. Samml. Il. c. p. 193. eſ e . Venrum. 1n lul, 6 lelius ind 1 debil . r U VI, . ſec et al ſationeln uamn col. NNNMN/ DE CNR Prn niba temn eann Aum poti Teghiri, Nimntio, 0 ) Qonmdd geri po Warur, en Il. Plutr 4 6 enolutio. t0 an ſae. nitine tohnifiunt lmahi⸗ ichinent, Eheten gr. Avenne Uan eum in Dilpro fll ncum Med: kertur,) hu. el Air intrn Ntium, Ou Im iie⸗ Cedt, Oun unt n line ur⸗ Nhrehendere thamt t Me. ec⸗ 20 I Uigen, 5 CuN0 . i et io s lemt. ethneet Vne in in gen N. chent a Geſlſiß⸗ 1 l. dep 3 3. * 333 xime ſucculenta planta omne nutri- mentum in proprium incrementum rapiat, Linumque tabidum relinquat. Melius itaque tutiusque ſemper erit, pro debilioribus plantis ſuſ binen- dis, ſurculis aliisque ligneis fulcris vti, “) et non ſolum propter hunc, ſed et alium quemcunque ſcopum ſationem mixtam diſſuadere magis, quam commendare. m5 SSH. ,h . -RS. ,. CAbP. VI. DE GERMINATIONIS ADMI- NICVLIS. §. I. Pronriam quidem et inſitam ſemi- nibus ineſſe germinandi virtu- tem, eandem vero non ſufficere, ſed aliam potius, adiutoriam et externam requiri, ſi rite ſuccedere debeat ger- minatio, Cap. V. oſtendimus, illam- que %°) Quomodo hoc in agris, Lino conſitis, facile fieri poſſit, et in nonnullis regionibus inſti- tuatur, deſcripſit Ivsri in den neuen Wahrhei- ten XI. St. p. 571. Conf. etiam Neuer Schan- platz der Natur. To. V. p. 82. 3 34 = que in apto inprimis receptaculo ſiue vehiculo poſitam eſſe, declarauimus. Verum et hoc receptaculum, quod- cunque illud ſit, ſeminis, eiusque partium euolutionem efficere non va- let, niſi per alia aptum atque idoneum reddatur adminicula. Scimus enim ſemina diu admodum in terra latere poſſe, et manere integra, et non ger- minare, niſi tandem aliquando per concurſum variarum cauſarum ad germinationem diſponantur. ½ Cau- ſae, quae praeter receptaculum, hanc promouent, et efficiunt, ſunt omnino tres, aer ſcilicet, calor et humidum. Nec vna vel altera ſufficit, debent po- tius omnes ſe inuicem adiuuare et in communem vfum conſpirare, ſcili- cet vt terra nutricis quaſi et obſtetri- cis munere ſimul fungi et ea omnia efficere valeat, quae ad fouendum, emolliendum ac nouo nutrimento impraegnandum ſemen, plantulae- que ſeminalis egreſſum neceſſario re- quiruntur. Primum inter haec ad- minicula locum certe aer deſiderat. Sine aeris acceſſu et in vacuo neque oua animalium pullos excludere, ne- que a) Vid. Cap. III. p. 154. Ci chen imartimmn i uhu ero in uu y bernenie lante tepere glum ſure ſel manere (de ſeminn Hovxerze Petkege 3Peris 1 Expe. rimen ir hne 9) W. SGern 6) gulere Aclie Nar. opehonin Welt imn om Garium tem; plu coihledon Nolam Ncnlo ſe laranimug. In, uod. eilbce eIe non . Ueitoreum Kimdenin Uterra huete e honer⸗ gnanco ber Alarum a ur.9 Can. Uluum hune nt omnino Dumidum. Ghenpo⸗ iunare etin irne, ſli ſet obltent. et enmdin ſouencunn umnimend Aurulr elario te⸗ paec ⸗ gelderar. uo hele ladere, be * * 335 que plantarum ſemina germinare, praeter BovLEVM, MvVssCHENBROE- CKIVM, aliosque, BoERHAAVIVS b) clare docuit, et licet proſtent exem- pla ſeminum, quae capfſulis, aliisque receptaculis adhuc incluſa, in terra, imo extra eandem *) germinarunt, aeri tamen per inuilibiles poros adi- tum ad illa patuiſſe, ſumma cum pro- habi⸗- b*) Qui Chemige T. I. p. 428. ſeripſit: nulla oua animantium, vel et? do terra naſcentium, maru- ra, praegnantia, optima, licet fuerint, absque aere, in vacuo, vel absque renouato eodem in vi- tris hermetice claufis haeſerinz, quamnis foecun- dante tepore fouentur iuxta indolem ſuam, vn- guam ſuos embryones, in ouo latentes, producere, Jed manere inertia penitus. Portulacae et Lacu- cae ſemina in ciſtuls ſub antlia conſeruauit BOMiBERGlVS, quorum aliqua quidem, aſt im- perfecte germinarunt, vid. Hiſt., de l'Acad. à Paris 1693. Alia ab aliis in vacuo inſtituta experimenta recenſuit Dv Hamk Naturgeſek. der Bünme, Libr. IV. cap. 2. p. 7. 2) Vid. Spermstol. Cap. IV. p. 175. d) Singulare exemplum refert ALERECHTVS in 2 P Actis Nat. Curioſor. Vol. V. p. 94. In Me- lopeponis frudu, qui ſuper ianuam concla- uis’poſitus et die 24. Febr. diſſe Qus fuerat, ſe- mina omnia germinantia vidit, ita vt viri⸗ darium in frudlu ſponte natum repraeſenta- rent; plantulae vltra tres digitos longae erant, cotyledones pallide virentes, et radices in car- nolam fructus ſubſtantiam firmiter defixae 336 — babilitate affirmamus; hinc etiam ſci- mus, in terra nimis denſa et firma ſe- mina difficulter, vel plane non ger- minare, ideoque eandem ante ſatio- nem raram et poroſam reddere, vel, ſi eadem poſt ſementem a pluuia, vel alia cauſa cruſtam quaſi acceperit, hanc diffringere et comminuere de- bemus, idque omne ideo facimus, quo aeris ingreſſus promoueatur. Iuuat autem aer plantarum vegetatio- nem et ſeminum quoque germinatio- nem, partim vt aer per ſe conſidera- tus, purus et aethereus, partim vt at- moſphaericus, et hic ipſe quatenus vel aliis particulis, vel diuerſis quali- tatibus praeditus eſt. De ſingulis his ſeorſim nunc dicere, neceſſarium haud erit, praecipue cum caloris et humi- e) Hac certe, non alia de cauſa ſemina in Muſco feliciter germinant, vid. Spermst. Cap. V. p. 271. (q et III. PRocorius a Dsxmiporr füper humido muſco, in hybernaculo, ſemina repo- nere et in eodem ad germinationis inifium conſeruore, dein vere fictilibus terra repletis imponere, terramque cribri ope tegere ſuaſit et hoc modo omnia, et quae alias difficulter in terra germinant, vegetationem ſubüſſe, tradidit. Vid. Enumeratio plantarum, quae in eius horto Moſcuae vigent, recenſente PAL- LAS. Petrop. 1781. 8. umtins auhuui mi et econtrart urdanda g Dhptcagen nete,vel 1e ores, I anunn modo mon rietatum! Gum abund ſere, ile et poroli he geceſſi⸗ Aucla el, Ne⸗ gerierſ & rumphi et goidusalin tur. Debp Wd Eus in ouibus P, 60 de Iuum yepen lec ſorlan lerrae com niwis Tarde lerramm ſen Mopoluit ier Khue⸗ neetiamſe. etfrma ſe. e non ger. AAnte ſati.. ete, ſeh 4Punn el Neepert, numtnuere de- ideo frimns Ofmouentur umn vegetri- egerminate⸗ ſeconſiden. Dartin itar. Me gutends ieris god elingolisni geceſlatium eun lori hun⸗ Ilenimin ſ⸗ Hamtt l. 1emoif e , ſeninu teße Gtonis initumn 1s ertd nehleis leete llill e aits öfeler ſubille⸗ ationen gunutun, nalllen M: 1 ——* 337 humiditatis in emolliendo et intrinſe- cus quaſi mouendo ſemine efficaciam, et e contrario ſiccitatis et frigoris in re- tardanda germinatione eſtoctus ex phyſica generali commode praeſuppo- nere, vel lectores noſtros ad alios ſcri- tores, horumque fere principem WaALLERIVA ablegare poſſimus; modo moneamus, iuſtum harum pro- prietatum requiri gradum, et ſi humi- dum abundat ſemen facillime putre- ſcere, idem calore nimio exſiccari, et ſi poroſa nimis et leuis terra, aeris- que acceſſio et circulatio inſigniter aucta eſt, perſpirationem quoque au- geri et ſic ex iisdem cauſis ſemen cor- rumpi et vegetationem cohiberi, ex quibus alias eadem egregie promoue- tur. Debemus et hic, vt de ſatione monui- ) Vid. Eius chymiſche Grundſaetze des Ackerbaues, in quibus cap. 4. p. 59. de calore, cap. 5. p. 66. de aere, et cap. 6. p. 85. de aqua, tan- quam vegetationis adminiculis egit. ½) Haec forſan cauſa erit, cur ſemina autumno terrae commiſſa plerumque pereant, ſi magna niuis rarae copia tegantur, antequam gelu in terram penetrauerit. Conf. quae de hac re propoſuit Cak. KxUTBERG in den Abhanalung. der Schived. Acad. Vol. 29. p. 250. V 338 KFrrrrrr monuimus, ¹) ad ſeminum diuerſita- tem ſollicite attendere, et ſcire, ſemi- na non ſolum propter diuerſam cor- ticis indolem, ſed variam quoque co- tyledonum materiem diuerſas acis qualitates deſiderare, et farinoſa, vt- pote denſiora, maiorem humiditatis et caloris gradum admittere, e con- trario autem minorem fſuſficere, ſi ea- dem ſunt teneriora. ) Silentio quo- que praeterire non poſſumus, aeris diuerſiſſimam indolem reſpectu ani- malium et vegetabilium requiri, et qui his prodeſt, illis maximopere no- cere. Aer enim atmoſphaericus pu- rus, vel noxiis certe particulis haud quaquam praeditus, et, vt recentiſſimi ſciptores loqui ſolent, omni inpri- mis phlogiſto deſtitutus eſſe debet aer, .* 717* — .„ . . 165. 2 . .* .„ .„ qui rêſpirationi, vitae et ſanitati ani- ma- h) Cap. V. p. 295. ſq. i1) Ad hanc differentisam in ſatione etiom reſpi- ciendum eſſe, monuit WALLERIVS et ſeripfit: Ie mehlichter vund nahrhafter die Saamen ſind, deſto mehr Feuchrigkeit oder HW'aerme oder auch beydes zugleich erfodern ſolche, da hingegen dieje- 29) £ geg 27 nigen, welche nicht ſo mehlreich ſind, von weit geringerer Waerme, oder Feuchtigkeit, oder auch von eineen wenigern Maße beyderley Dinge ſort- wachſen können. vid. librum vom Ackerbau cap. 3. H. 8. P. 55. Polum, etl Dentum, I mietn inpla Urior et a. Aptiſtumus tur. 1 Co e in fen n gere ejtis Kri urſiche nd Theie der Nur eGt. gue nlbos, P 2 er gete Un illucgve un⸗ ſe reiinere; Gien et cum Vepirgtionisn fuuuen Lioſ e lin; Wlsodrs R Pflunen anl 1t eüi 1eClio gerit nnſt a forte non in ſben Alaze miverttn. berlam oor. uoque co. lnerſt e hirnnh N. humikrs inere, e uſfcere ier Alentio goo llumns, ders reſhectn an. 1 Iegbiri, et mmopere no⸗ erieuspr. t tecentual lote enin nßi⸗ Nill el Eühſt. e Naonen l⸗ erne t, aii i bingigtndee chrigeen, ertin Jal ,lrn 4 en AN 339 malium conducit, e contrario autem ad vegetationem ſeminum et planta- rum requiritur corruptus, putridus, mephiticus quaſi, et phlogiſto abun- dans aer; eiusmodi autem aer aptum non modo praebet vegetabilibus pa- bulum, et nouum ſeminihus nutri- mentum, ſed ipſe quoque, dum ad- mixta in plantis depoſuit, ac reliquit, purior et ad ſanitatem animalium aptiſſimus ex iisdem iterum egredi- tur. Quo magis itaque peregrinis X 2 ct k) Hoc ita fieri praecipue Cel. PaRrSTLEY veriie, de aere editis ſcriptis, declarauit; vid. inpr. Eius Terſuche und Beohachtungen über verſchiedne Theile der Naturlehre Tom. I. germanice 1780. edit. et quidem in appendice de aeris quali- tatibus, p. 230 ſqq. 250. et paſſim. Plantas ex gere atmoſphaerico phlogiſton inſugere, illudque tanquam aptiſſimum nutrimentum in ſe retinere; eodem vero orbatum aerem per diem et dum ſol ſplendet iterum exſpirare et reſpirationi animalium aptum reddere, defen- dit quoque INrNnRous in den Verſuchen mit Pfianxen Lipfi. 1780. germanice R p. 47. 49. 59. et paſſim; cui etiam aſſenſudè: praebuit WirsoNus von dem Einfluſßſe des Clima auf die Pftanzen und Thiere, etiam germanice Lipſ. 1781. edit. p. 9. 26. et alibi. Et ſi etiam cor- rectie aeris atmoſphaerici, dum per plantas tranſit et phlogiſto relicto iterum euacuatur, forte non fiat, vti Cl. ScagELlüs in der chymi. ſchen Abhandlung von Lufi und Feuer aſleruit, . J contra — 340 et putridis particulis ſcatet aer, eo melior ad germinationem ſeminum erit, et, ſi verum eſt, ſemina germi- nantia longe minus, quam plantas inde enatas, phlogiſton conſumere, vel inuertere, illud potius copioſe ite- rum in auram emittere, !) et inde at- moſphaeram, vti a plantis quoque in vmbra creſcentibus fieri dicitur,") continuo deprauare, ſequitur ſane, ſeiminibus, dum modo germinatio- nem contra quem vero Cel. PaRIsrLEY ſuum porro defendit aſſertum, vid. Eius epiſtola, SchEELIr libello, a Collega noſtro D. LxoNHARDI 1782. edit. annexa p. 263. veriſſimum tamen erit, phlogiſton, in aere contentum, ad plantarum et ſeminum vegetationem multum conferre. Phlogiſton partem vegetabilium, aſt modo re- motiue, conſtituere, aſſerit WALLERIVS lib. cit. p. 31. 1) Hoc et ex Cel. ScaEELII et INGENROUSII cum pi- ſis et phaſeolis inſtitutis experimentis elare pa- tet; vid. Prioris liber. cit. p. 127. ſqq. et Po- ſterioris p. 142. . m) Non ſolum per noctem, ſed etiam dum in vm- bra creſeunt plantae magnam aeris phlogiſtici copiam easdem emittere, aſſerit I GENRHο⅓να+ lib. cit. p. 48. Hinc in eiusmodi ſtatu conſtitutae plantae, quia phlogiſton in iisd. non retine- tur, ſed iterum diſſipatur, lentius et parcius inereſeunt; verum et tunc minus viuide per- ſpirant plantse, ideoque multum phlogiſti potius retinere, quam perdere deberent. geprehendln Inuolucru⸗ generntid Cigane Pon ien euann in Motari dede ) Ppopiſti in Geclame Naut e⸗ im ein Ihe⸗ Cnd er Nii antgen Naſer, ſ, gunente, Gie Pfinten Glichte und 2 cheln, bin i⸗ utd dnſen eitſengen ſeminum mimn germi⸗ Wumn plante onlunere, Inshiaſir. eNeinden. unts gvocdein feni licinn ſegitur ſne Go germinnmo⸗ Dem aururr uum poro epilols Knnrnt Luovsut 1782. Kinun unen erit anum td Panarun n wolumn eonſene⸗ ilomn Amochre leri Wauonns lb rPrortxuovn n h gerinen etum un in inn n bers Prlogſfien a0 Id. tMGOeNa e Pfurune sehre . 8 , A — 341 nem inceperunt, non facile deeſſe no- uam materiam, ad proximam plan- tulae ſeminalis elongationem neceſſa- riam. 2) Praeter nunc commemora- ta, alia adhuc dantur germinationis externa adminicula, de quibus vero omnibus Cap. IV. egimus, ideoque nunc ad ea tranſeamus, quae ipſum ſemen in ſe continet, et partim in eius cortice, partim in cotyledone deprehenduntur. §. II. Inuolucrum ſeminis, prout in hu- ius generatione primum apparet et reliquae partes ſucceſſiue accedunt, ita etiam in germinatione primum mutari debet, antequam contentae 3 muta- n) Phogiſti in germinatione effedlus apte ſatis declarare videtur WirsoNus, dum ſeribit: Wenn die Pflanzen erſt zu wachſen anfangen, wird ein Theil des Phlogiſton durch einen gewiſſen Grad der Fäulniß von dem lichten und zucker- artigen Eeſen, welches in allen Saamen vorhanden iſt, getrennet. Die Natur ſcheinet dieſen, vor die Pflanzen ſo nothuvendigen Grundſtof in dieſes slichte und zuckerartige Weſen ſo lange einzuwi- ckeln, bis die Pflanze Wurzel und Aeſte treibe, und dieſen damit aus der Erde und aus der Lufi einſaugen Köngen. Vid. lib. cit. p. 32. 342 errmn * mutationem ſubire poſſint. Conſtat illud ex duplici vt plurimum lami- na, *) harumque exterior firma, den- ſa, cartilaginea, immo lapidea fere, interna magis rara, mollis et ſpon- gioſa deprehenditur; vtraque, inpri- mis interna, quamdiu ſemen in- creſcit, ſucculenta eſt, in eius vero maturitate exſiccatur, et tam diu in co ſtatu perſiſtit, donec tandem ad germinationem diſponatur ſemen. Eſt itaque corticis, pro diuerſitate temporis, triplex vſus. Primum praeſtat in ortu et incremento ſemi- nis, dum receptaculum praebet et in- ſtar membranarum, quae placentae vterinae partem in animalibus conſti- tuunt, primo liquorem, dein cotyle- donem et germen ſuſcipit, continet, et fouet, harumque partium incremen- tum permittit. ?) Perfecta et matura ſemina alium ab inuolucro vſum ex- Pectant, eum ſcilicet, vt contenta ab externis iniuriis defendantur, et ſatis diu ſaepe in integritate conſeruentur; licet enim omnes ſeminis partes ſiccae Prorſus videantur, facile tamen ab at- mO-⸗ ⁰“) Vid. Cap. I. p. 16. „„d Vid. Cap. II. p. 108 et 116. enimm Ttram Paramns et! Iue comunn, 5(. Horans un a leminn Ste beuchtn . Man konn lunp erweg ialten Mer Alſile mns ein Cruug⸗ ſmiior nobi⸗ Nis cnuſam in tum er bine Doninds. N Vel uusſl Coriitis dor len Eidhn 1 115 , 1 1t. Conltn Tumum lami. uunc len len tere, nlk elon. e ⸗ Hn kemen in in ein ven et am Cin in dec tandemn ad öUnntur ſemner. ro Cierſtar F. Huimum Emento kemi. Praebetetitr ue Phcentte nalibuscon n, Eincone it comtnehe mum inuener. ela et Mutu Neno Mn er. Ctenti 4 Crl,et ius dolerventut: Patteific⸗ Umenth ⸗ —— 343 moſphaerico aere affici, mutari et cor- rumpi poſſunt internae, niſi eius ac- ceſſus et efficacia per exteriorem cor- ticem vel prorſus arceatur, vel ad mi- nimum limitetur; poſſet etiam con- trarium fieri et tranſpiratione aliqua et nobiliſſima ſeminis materia ſepara- ri, niſi denſius inuolucrum illud im- Pediret. 8 Tertius denique vſus in ipſa germinatione deprehenditur; ſi enim vtramque corticis laminam ſe- pParamus et ſemina penitus nuda ter- rae committimus, nulla certe contin- X 4 get Cl. HonmkE dum in cauſas inquiſiuit, cur cerea. lia ſemina vetuſta ad germinstionem inepta Hant, ſequentem etiam commemorauit: Daß die Feuchtigteit, welche das Korn in ſich enthält, nicht mehr den zähen und dichen Schleim beſitze, der zu ſeiner Nahrung nöthig iſt, et addidit: Man kann davon urtheilen, wenn man die Wir- kung erweget, die das. Ausdunften dieſer ſchlei- michten Materie an dem Korne thut, da tämtlich daſſelbe ganz zerbrecklich wird und zerfällt. Vid. eius Grundſätze vom Feldbau p. 141. Veritati ſmilior nobis videtur ratio, ſi huius mutatio- nis cauſam in ſeceſſu particulaerum tenerrima- rum et hinc oriunda viſcidarum inſpiſatione ponimus. Attamen albumen ouorum quoque vel huius ſubtiliorem partem per minutiſſimos corticis poros transſudore docuit MoNkso in den Edinburg ſchen Verſuchen Vol. 2. p. 265 et 274. Conf. quoque Neu. Hamb. Magaz 115 5¼ p. 26. “ 3 344 5„ * get germinatio, potius fiet deſtructio et omnium partium putrefactio. Cer- to certius itaque erit, ad germinatio- nem requiri ſeminis inuolucrum, „ illudque ſingularem et propriam ex- ercere virtutem; qualis autem illa ſit, et in quonam proprie eius vſus conſi- ſtat, nondum ſatis clare docuerunt phyſici.? In eo omnes fere conue- niunt, humidum, quod vel in terra ad- eſt, vel ex aere accedit, ſatis ſemini- bus facile noxam adferre, vel adaequa- tum vſum non praeſtare poſſe, niſi illud per involucrum partim ab inter- nis arceatur, partim abſorbeatur. Du- plicem hunc vſum cortici omnino tribue- „) Hine minus recte ſcripſit WALLERIUSvom Acker- baue Cap. 3. J. 3. p. 45. die Häute ſind nicht als weſentliche Theile, ſondern blos als Decken zu betrachten, indem ſelbige zu der künfiigen Pflan- ze nicht das mindeſte beytragen, ſondern ledig an den Wurzeln haungend angetroffen werden. ⁵½) Fermentationem, quae in ipſa germinatione excitatur, corticis inprimis adminiculo promo- ueri, ſtatuit, modumque his verbis declarauit Cl. BzRTRAND. In der Erde aber befördert die Haut die Gährung eben ſo, wie die Decke, die man auf die Mulde leget, die Gährung des Teiges vermehiret. Vid. Berniſche Sawmlungen 1773. p. 7. Fermentationem etiam ſine tegumento fieri, conſtat. piamn et e. rimis ex! et ſucculent lem auren tig Eubium Null enimn ſt otn erno 9) Conk. Lrov D. II. § 5 inino gen yryſur nn nelriſſ ⸗ ponert. Ige Allielee 4 fluucentenn 1) Molles ſont . t mirun zic inadone in Ollen, qune Wmodo dehi aeceltum e ſicham emne ulnplis Feſtructi⸗ io. Cer. eminatio. uerun, „ DrIex- emilati Vscon. Gocheromn kere conde⸗ lintermad. latis ſemin⸗. eladequr. poſee, nil mabinter- eatur. Da. Cnnino⸗ Tibae⸗ nitvon Aler. Hinte ickt or ol Duken a ſulert lcy Verllel. erminotione lenlo promo- bis Geclarhilt er hefirlen ie lie Decke, i Prung 1 liſs gnlurten . ne goen tribuere debemus, ſi enim humidum et calidum nimio quaſi impetu ad te- nellam inprimis plantulam ſemina- lem perueniret, illa ſane laederetur; debent enim haec adminicula ſenſim ſenſimque modo in hanc et cotyledo- nem agere et omnia ad germinatio- nem ſucceſſiue diſponere; abſorberi vero a cortice magnam humidi co- pPiam, et ex eius emollitione, “) et in- primis ex internae laminae pulpoſa et ſucculenta indole, cognoſcimus. Quem autem in finem haec fiat reſor- ptio, dubium maxime videtur. Non- nulli enim ſtatuunt, ſemina ſata pri- mum et nouum alimentum per inte- V 5 gu- ¹) Conf. Lypwieivs, qui in Inſtit. Regni veg. P. II. F. 553. p. 256. ſeribit: in vegetationis initio denſior et exterior membrana ſuccos vel prorſus non, vel ſubtiliores tantum transmittit, ne copioſa humiditas ſemina ad putrefuctionem dis- ponat. Idem aſſerit Dy HaAxrL in der Natur- geſchichte der Bäume. p. 8. DiIETRICH in der Pflanzenkenntniß §. 523. p. 324. et alii. 2) Molles ſunt cotyledones et plantula ſeminalis, vt mirum videatur, quo pacdlo in ſeminis ger- minatione inuolucra, duriſſima etiam, et quaſi oſſea, quae vix iciu mallei rumpuntur, facili modo dehiſeant; ſi vero ad nouum humorum acceſſum calidumque terrae fotum, et hinc fadam emollitionem attendimus, haec mutatio amplius mira non erit. 346 - . zunt, gumentorum poros ex terra accipe- anenl re; *) et quoniam illud pro tenella nen plantula nimis craſſum eſſe, *) alii volio on eXxiſtimant, depurationem eius ibi- e, dem fieri debere, antequam ad inter- en ſe nas partes tranſeat, cum MALPIGHIOO) nere nul con- eniln in . . aſue ſno ) Sic Ralwvs in Methodo plantar. p. 5. ſeribit: ſam. ete primum ſatorum eminum alimentum Per tegu- lain meutorum poros ſé in innat; et PoNTEDERA iRn Omne nud Difſlert. Anthologiae annexis Dilſ. 2. p. 27 et 29. le cons⸗ le⸗ aſſumit, ſuccum terrae vliginoſum per corti- cis poros ad lobos deferri; Dvyv HAMrEL I. c. humidum ex terrs in corticem, et ex hoc in le, iri cotyledones tranſire, exiſtimat. Eandem ſen- egregiis VIII tentiam fouent ErzERvs in Hamb. Mag. Vol. XIV. p. 180. et ByRMANNVS in diſſ. de Gera- L niis p. 8. aliique. GCuhrein n x) Non craſſum, ſed tenuem et ſubtilem arſorberi, Cdepropri contendit LvpwiGivs l. c. esmque opinionem Phnumpr fouet GLEDITsSCRIVsS in der Forſtwiſſenſchaft Lo. I. e ſalgn p. 278. quo loco legimus: die duſßſere Schale Gue lolum läſst ur den feinſten Theil der aus der Lufs oder Imore Lem Erde eindr ingenden dun ſlartigen euchtigheit durch, re, nec lis daß dieſer Jich in der darunter liegenden zarten, N , weichen und ſchwammichten Haut verſammlen köénne; ſic quoque Dietrich: die äußere Schale hälr die groben Säfte von dem zarten Keime ab, und die innere ſammlet die feinen vor derſelben; — vid. lib. cit. 9. 523. p. 324. „ Poſtquam Clar. Vir membranas, quas ſocun- Semn dinas dixit, in variis ſeminibus deſeripſit, ea- Perelai rum vſum his declarauit verbis Oper. p. 87 un in exterior conſtat i innu meris pene Fiſtulis, horizonta- ſue ReOrumm. liter locatis, ita vt extima ſuperficies hiantia ora exhi- oge AMENOH n. p. bidn⸗ * Ohtl⸗ Dr Haner ) et ex rn Londehn len- nb. Meg. Vol. l Ee Gere. üllem erlorber, ma, 1 1e i. e n Cor ler ſcen; eſt 8 Opet. P. N . . ſhn u⸗ b⸗ 347 51 contendunt, illu RHcium inter- nae inprimis corticis laminae, vtpote mollion i et tunc temporis ſucco tur- gidae, nonnulli tribuunt. Verum enim vero einsmocdt officium fuſti- nere nullo modo poterit cortex; et- enim in prima ſeminis ge eneratione paſſiue modo ſuan contribuit ſymbo- lam, et ex thalamo, Per funiculum, omne nutrimentum hauſer unt coty- ledones aeque ac germen; et quam- uis in nlton um, exſic atorum quo- que, ſeminum cortice proprius et egregii 1 virib us praeditus ſuccus de- Pre ehendatut r, et Per eundem potius, quam reliquas partes innata virtus at- que proprietas ad nouam inde natam plantam propagetur, üinmnt tamen ne- que ſolum, neque cum terreno hu- more remixtum ad interiora penetra- re, nec illis nutrimentum praebere et germi- ehibeat, inſarum vero progreſſus interiora ver- Jus in vtriculos⸗defmat, quibus demum mollius in- noluerum excitatur et in his receptus per Eiſtulas uimor foetui communicetur; et pog. 1I10. aſſeruit: a terreno vtero humorem aceeptum per corticei percolari, et cum proprio, in cotyledonibie con- tento, intime miſceri. Corticem depurationis ſuccorum primum organum eſſe, contendit quoque ZALLIRGERVS pP. 62. 348 * *„ germinationem inchoare, * exiſtima- heſo⸗ mus, ideo praecipue, cum nullus ſit alget⸗ inter has partes nexus, ⁴) et in ſemine gon et ge germinante vtraque corticis lamina vowumn U ſine euidente internarum partium eria &N lae- polhe; er . . codenn C 2X) Hanc theoriam praecipue MATrTIGHIVsS tradidit, ſeribens: probabile eſt in corticum vtriculis con- Gimus. cretum ſuccum et quaſi fxatum ſalem ſubſidere, completa plantulae ſeminalis generatione; vnde B a natura ſiphonum ordines in quamplurimis ſecun- Radic dinis locatos videmus, quorum ope externus hu- mor ſubintrans ſoluit et ſubigit relictum in vtricu- anatun lis ſuccum, et extracta tinciura, iterum quaſi in- jurlam m. ſtituta generatione, plantulam ſubit, ad excitan- inclolam e dam ſcilicet vegetatiouem. Conf. quae de ſueco Se- Ahancc minum proprio notauimus C. II. p. 100. dhuneci a) Ex membrana loborum propria vaſcula ad cor- Acdemds, ticem abire, eumque ex illis oriri ELLERVS rere V Hamb. Mag. Vol. XIV. p. 178. e contrario au: 4 intern tem tubulos ſucciferos a cortice ad germen ar duci HxnENSTREITIVS in Progr. de Foetu vegeta- ade A bili p. 8. minus vere affirmarunt; Inſtituit lum, et Cel. hie Vir l. c. eomparationem oui et ſeminis, exire neg vitellumque duplici ductu ad pullum tranſire an oſtendit, et idem haud alio modo in ouo ve- DIIS elnn getabili euenire ſtatuit; alia enim, ſeripſit, eſt Amnpliatun ſucci ex cotyledonibus ad germen via, alia autem Potit nec via tubuli ſucciferi de cortice ſeminis, vt in auel- . lana effracta clarum eſt, ad germen feruntur. 1⸗ enlior Dum vero ad Coryli nucem prouocat Auctor, nido emd facile apparet, tubulos hos vaſa vmbilicalia eſſe, hiam, quae quidem per corticem intrant, nullum autem cum eodem nexum habent. Conf. Cap. II. p. 104. 1) De Hi nullus ſit nſemine Rlhamina Dartium u. Iekims mdic, nn vtriruli dor. ilen ſilſclr, ergtiene; vit nplurinis ſeun. pe externnt l. Mum in umen. renm gullir. it, A euitr. e e ſueeo de⸗ . 100. Galoen m cor⸗ Ctiri Liucays e contrario nu⸗ ſiee ad germen Ge Poetu vepend⸗ grunt; loltiwit nonietleninih llun tmnſte NCo iN oo e. , ſeipli 6, lis outeſn vt in uuer. nen ferunut⸗ uoen Andor⸗ bilietlige 6 runt, mn uben. ( * „ 349 laeſione ſeparari poſſit, alia denique et longe certior detur via, per quam noua et germinationem efficiens, et nouum nutrimentum praebens ma- teria ex terra ad germen transferri poſſit; et hanc quidem in hilo et ſub eodem collocata radicula deprehen- dimus. §. III. Radiculam ſollicite admodum a natura contra omnem externam in- iuriam munitam et ſingulari capſula incluſam eſſe, facile cognoſcimus, et ad hanc capſulam praecipue attendere debemus, ſi verum vſum corticis eruere volumus. Formatur eadena ab interna tantum corticis lamina, quae arcte comprehendit radicui- lam, et haec elongari et per hilum exire nequit, niſi eius receptaculum prius emollitum et ſimul cum hilo ampliatum fuerit. Vt hoc itaque fieri poſſit, neceſſe eſt primo, vt exterior et denſior corticis lamina a fotu hu- mido emolliatur, extendatur, et ſic hilum, b antea contractum et ſere clau- *) De Hilo vid. Cap. I. p. 18. et Cap. II. p. 105. 350 ðð clauſum ) aperiatur, 4) et per eius in- primis marginem humores ad inter- lam laminam deferantur; quibus nunc abforptis, tunica haec et in omni ambitu, et praecipue in illa pli- ca, ſiue vagina, quae radiculam com- prehendit, non modo extendi itur, ſed etiam calore perfunditur et ita m uta- tur, vt radiculam laxius modo cin- gat, ipfſique facilem egreſſum conce- dat; *) ſimulque ampliatis ſic viis, noua, 2 *½ c) Hilum cum vmbilico animslium bene compa- rauit HEBENSTRETTIVS his verbis: In maturitate Jeminis corticem indurari et illam, qua vaſa vm- ilicalia introiuerant, foueolam ſ. hilum, non ali- ter ac vmbilici animalium ſoleur, exacte claudi. Vid. Progr. cit. p. 11. ) Hilum, eiusque mutationem et vſum in prima germinstione alii etiam Audores notarunt; ſie MaLPIGHIVS de Phaſeolo dixit: Paſ primujn incubatus diem fene Nra hians turgidos offert inclu- Jos vtriculos et macula, feneſtram ambiens, olim nigra violacea redditter. Vid. Eius Oper. cit. v. 99. et Rawvs Meth. Plant. p. 5: ſeripſit: in Plerisque foraminulum, ſeu feneſ Zella Pautentier (hilum intellexit) obſeruatur, qua huinor ali- mentaris primitus ſibintrat. Conf. etiam ELLk- Rvs Hamb. Mag. cit. p. 176. e) Notauit idem Cel. KRAFFTIVS his verbis. Das Würzelchen Ender zwar eine vor ihm zuberei- tete Oeffnung, die aber zu nichr: dienen wird, imwo nicht vorher, von dem von auſſen hinzukommen- den Waſſer, die ganze Tlau erweichet worden, daß ol Fii ſve! riſen lie WV I 400 Uiosliguor. tationeln Cone Conl 40 Mam ] Geducatur. ſgenn inltl gie conbirn ſeolot rum, ranſuerlim laß ſe ger ümte, V nr. germt 1 5) Nen transtertt Dirmicn nit ſeguen eu Inilr Reu, vel Hem 4 Ghe gen ie⸗ 1 d lon alſent Widſ ſdre fieis memnd inſerwine⸗ er Addit. cula emnen. ripler. Ain l. üm̃ hx Hu ii „ IIS II VI beye Compe⸗ I nuturtut a vaſd N e veſit HDM Uilumn, ton ali exllke und. nin in nnne u kunor alr. cetiam Luur. verdis. D 1 in uhe 6 lenen t luird neie ln het vin veil ä * 2 3 51 1 noua, vel ex internae e laminae, eius- que inprimis plicae perſpiratione, vel per hilum facta reſo orp Nione, ad ra- diculam accedat materi a, et quaſi a am- nios liquor, quo vel illa ipfa ad vege- tationem primam, quae in elonga- tione conſiſtit, apte iſponatur, vel ad aliam partem, plu mulam 1 ſcilicet deducatur. Experi imenta, hunc i⸗ finem inſtituta, theoriam hanc egt gie confirmant. Seinina maiora Pha. ſeolorum, Lupini et Cucurbitae tranſuerſim ita terrae impoſuimus, 1 VL ill 9 4 1 1 1 daß ſie der herausbohrenden Wurzel nachgeben könnte. Vid. Fius Experim. de Vegetat. i nE tur. germanice redd. im Allgem. Mag. Vel. I. p. 318. V) Non ex cotyledonibus ad radiculae vaginam transfertur ille humor, vti quidem exiſtimat DiErTRIch; vſum autem vtrinsque recte expo- nit ſequentibus: die Scheide dienet bey dem er- Nen Triebe des Keimes dazu, um dem Wurzel- chen, welches durch das zwiſchen den Cotyledo- nem (per hilum) eingeſrungene Ka Mer. verlän- gert iſt, die nöthige Nahrunig zu geben, und es von auſſen vor den groben Erdiheilen zu leſchutzen. Vid. libr. cit. F. 531. p. 332. Inreriorem cor- ticis membranam colligendis ſuccis pruecipue inſeruire, non ſolum aflerit LvpwiGivs, ſed et addit: dum illa in vaginula, pver quanm radi cula emergit, extenſa telam cellalaren Jugenas replet. Vid. Inſiit. cit. F. 533. P. 256. 352 * vt dorſum, ſiue ſuperior pars eadem modo tecta, inferior vero, vbi hilum erat, extra terram collocata eſſet; porro haec, itemque Ricini et Pyri ſemina inuerſo modo, latiorem ſcili- cet et ſuperiorem eorum partem in terram, anguſtiorem et inferiorem vero, et ſic quoque hilum extra illam collocauimus, terramque, non autem ſemina, cauta manu, aqua irroraui- mus, atque ex his omnibus nullum germinaſſe, alia maiorem potius du- ritiem fere adſumſiſſe, aliaque muco- rem contraxiſſe, et ſic omnia periiſſe, cognouimus; e contrario autem Piſi et Lupini ſemina inferiori parte et cum hilo terrae circumdata, altera ex- tra eam nuda relicta, germinationem ſubiiſſe, et reliqua, eodem modo col- locata, licet hanc mutationem non acceperint, diu tamen integra perman- ſiſſe, experti fuimus. Et ſic in hac re ſemen quoque et ouum conueniunt, nihil enim in ouo incubato per corti- cem ad interiora penetrare, notum eſt. Non itaque per corticis ſuperfi- ciem, ſed ſolummodo per hilum tran- ſit ſuccus, et, inde emollita interna corticis lamina atque radicula, ab hu- ius 9 Conl. glue vimus i 1) molun 1 egteple co et contents ſorberi er ſuontis cogne Goplici woln er guam loge ul guge ex vn ime conl et blisrum inuoluer- culo et olt Yule ge ( reche notan ſolagicip Cbur hilum nudiculge vie ſilter nelrie cerealidn, Teſorptione hübent ver mimn, ey ls eadem Vbihilamm n eſſet; ner byri ren ſell. 1Dertemin hkenoren lextraillun Non atenn lon irrorani. Ds nullum npotis d. le muo. niu perille AWtenn Pii, Ni rte er 1n Aterae winationetn n modoo Mtionenn non yrz hermany n Pen ſe in Ouveniunt — 353 ius apice reſorbetur, ad reliquas par- tes ducitur, atque ſic germinatio eo in loco iterum inchoatur, in quo olim finiebatur; ſublato enim radi- culae cum thalamo per funiculum vmbilicalem nexu, 2½) ſeminis incre- mentum deſinit, eoque quaſi reſtitu- to, accedente ſcilicet per hilum ⁴½) nouo g) Conf. quae de funieuli praeſentia et vſu nota- uimus Cap. II. p. 101. h) Inuolucra lapidea ſiue Nuees aſſertum noſtrum egregie confirmant; nullus enim eſt inter haee et contenta ſemina nexus, et nihil ab illis re- ſorberi, ex immutata eorum faäbrica atque ſub- ſtantis cognoſeimus; adeſt vero in illis, quae duplici valua conſtant, non ſolum iundura, per quam humores intrare poſſunt, ſed verum quoque hilum, quale etiam in illis adparet, quae ex vna tantum parte componuntur. Ma- xime conſpicuum illud eſt in Cocos Phaenicis et aliarum pslmarum fructu, quorum oſſeum inuoluerum foramen habet, per quod radi- cula et plumula ſimul exit. Conf. quoque es, quae de Caſtanea et aliis nucibus ſatis bene et recte notauit LgzuWENROEKIUS in Kpiſtolis Phy- ſiologicis p. 27. In Amygdalis aliisque nu- cibus hilum adeſſe, illudque exacte reſpondere radiculae vidit et delineauit Agricola Uniuer- Jalvermehrung p. 8. In nonnullis, praecipue cereslibus, hilum tam anguſtum eſt, vt sd reſorptionem ſucei non ſufficere videatur; habent vero haec longitudinslem quoque ri- mam, ex cortice introrſum flexo natam, per 7. . . quam 354 ððð nouo ſucco, ſemen iterum primo per radiculam alitur, et in omni ambitu ita augetur, vt inuolucrum, vel con- ſumtis cotyledonibus vacuum relin- quatur, vel iisdem turgentibus dila- ceretur et abiiciatur; prius in illis, quorum cotyledones in terra ma- nent, poſterius vero, quando illae ſi- mul cum plumula egrediuntur, fiéri vtplurimum ſolet. §. IV. VItimum, aſt et maximum admi- niculum praebet Cotyledon; ) et quo huius quoque partis vſus eo clarius pa- quam terrenus etiam humor intrare poteſt. Egit de hac rimule, et quomodo, cortice illae- ſo, per hanc ad farinam penetrare poſſit ca- lor et aqua LErUWENRHOEKIVUs libr. cit. p. 236. ſimulque exinde explicare voluit, quomodo eiusmodi ſemina integra, ab euibus deglutita, reſolui et digeri poſſunt; quae vero de dige- ſtione propoſuit, admodum obſcurs nobis viſa fuerunt. Praeter hilum et rimam, in Tritici et Secalis ſemine aliam adhuc viam deſcripſit Anonymus quidam in Journal Oecon. 1751. et ex hec im Hamb. Mag. Vol. 15. p. 341; fu- periorem ſcilicet, hilo oppoſitam partem ecri- bri inſtar perforatam eſſe, ſuceumque per hunc locum praecipue ad cotyledonem deſcendere. An vere? ¹) Vid. Cap. I. p. 17. nonn Datenh 1 jsgue OlId 4 Vs Propt. mmegvalain aberlhunat gertan In uocun 4 don, Cunn 1 ute gnd cann gefcer idemue de EIVS 0) et rutn n) inpr. Afürmarunt, ſemen quatua Coo cotfled mmrlamn . nne etnine, Pusemendin tra terram 1) W Pyitol /Cont. Sylen lurt L 35 N) Vid Ptilc⸗ 5 Cone plinnu Minus etiam LINNNNNl Obege onmi 7 hoc allenun Tom. V. de in ger lprimopen lul ammbit Nn Vel 0. unm relin. anis dil. dNi in s, n Eern . Uandoileſ. biuntur heii timum adm-. lon; 9 et 6 eo chris ot intrere wet. mode, Düceilu Penenute ulit er Cuslbr e 23 foluit, bomnodd b ouibus eglltiu .ue enx t⸗ er Ohleum nohi in limum in 1 nci e niin Ceſengit ul Oeror 1: 15,) M Ktam zueae⸗ ceutaqe per Lonenm Geſcepdere 3 5ſ pateat, nonnulla de numero, ſitu, fi- gura aliisque externis, et inter ſe di- uerſis proprietatibus praemittamus, antequam in eiusdem virtutem, quam in germinatione exercet, inquiramus. In quocunque ſemine adeſt Cotyle- don, cum vero illa non ſemper accu- rate cognoſci poſſit, in quibusdam eam deficere, exiſtimarunt phyſici, idemque de Goſſypio LERVWENHOE- Klvs * et de Cuſcutae D ac Muſco- rum ") inprimis ſeminibus LINNAEVS affirmarunt; continet autem Goſſypii ſemen quatuor quaſi foliola, quorum duo cotyledones plicatas et duo alia plumulam conſtituunt; et in Cuſcu- tae ſemine, dum illud in ſpirale cor- pus extenditur, cotyledonem iam in- tra terram 9) conſumptam fuiſſe, ex 2. 2 ana- ½) Vid. Epiſtol. cit. p. 83. ½) Conf. Syſtema Plantarum a RaIchARDoO edit. Part. I. p. 352. m) Vid. Philoſ. Botan. pag. 102, Muſecos scotyle- dones plantas eſſe, ibid. aſſerens. 2) Minus etiam vere de Cuſcutae ſemine ſeripſit LiINNAEUS 1. c. nec terram petit radicando, ſed absque omni radice contra Jolem volubilis ſcendit Plantas, guas emiſſis vaſis exkauzit. Corrigitur hoc aſſertum in Germaniea Syſt. Veg. editione Tom. V. p. 374, et radieulam adeſſe, eam- que in germinatione terram attingere, ſed breui 356 2 . . 0 . . 4 .1* „ . Pulhi analogia, probabiliter coniicimus; eeumnque muſcorumque ſemina veram cotyle- nn gineiſl donem poſſidere, docuit Cl. MEESE. ) goluontor Forſan etiam de praeſentia cotyledo- Ciuntur, num alii dubitarunt ideo, quoniam bosCart alienam quaſi et ſingularem quando- ls erimm, que faciem repraeſentant, vel in terra involocru conſumuntur, 5?vel cum foliis ſemi- mumuur, = nali- recte Cion breui poſt marceſcere, rede dicitur; vti ita- jntegra On que radicula citiſſime euanefcit et facile viſum endunt fugit, ita idem cum cotyledone etiam fieri po- Arnne terit. Plantulam ſeminalem in Cuſcuta nu- euoluuntun dam, ſub forma corporis ſpiralis, apparere (Akendhut, allerit Hill Vegetable Syſtem To. IX. p. 18. (Cccre Haud o) Conf. Commentar. Societ. Harlemenſ. Tom. X. Part. II. p. 171. Cum non cuilibet licett. uhürhr uun hunc locum euoluere, primaria repetamus. Cncn ethas in Polytricho communi, remotis foliis radica- owri dede libus, ſquamulisue, multos floſculos, mem- E brana ſquamoſa inuolutos et communi rece. PrImarlänn, ptiaculo inter ſe et cum caule communicantes nem, ſolie in ſummitate corenae detexit, et porro intra cotrledon hoe inuolucrum ſquamoſum 2. 3. vel 4. cor- FC pora cylindrica reperit, quae ouaria, ſtamini- bus circumdata ac ſemine referta eſſe, cogno- uit; et ex corporibus his, arense purae man- (tyleconen datis, plantulas nouas progerminare vidit, MWult Iun germenque erectum veram cotyledonem er Wleipſit: muſcos monocotyledones eſſe, affirmauit. erreſemn , p) Has inuiſibiles, quae vero ſupra terrae ſuperfi- Bat. den. ciem veniunt, viſibiles appellauit et ad hanc Pkeucd differentiam in ſua methodo praecipue reſpe- Guig int xit Cl. Magsz. Vid. Eius Kudimenta Planta- Run. rum Part. I. hnicimng ram cotyle. A Mars.9 ncotflelo⸗ d, Qoniam enn Crado- nvintert m kolisſenmi nul de dicitur, ni iu⸗ eleitet ſtelle iſſan one elimn fen o⸗ n in Culcuts nu⸗ Pinlis, epperett n To. NL.18. glemend Ton X. 00 Culden det, Umurin kepend. emods dobis tud⸗ 10n Loſerlan, nen⸗ el cochlvoni tete gule Conmmmunitlic erit et pone jtra 5 Vel1 . Ouoit, ſumini⸗ eauele, cl ene nne nd. gemmmme ir —R le Aürpnae amne 357 nalibus confunduntur. Seminalia plerumque illa nominari ſolent, quae in principio vegetationis primum euoluuntur et ex inuolucro egre- diuntur, hoc autem valet tantum de quibusdam, minime de omnibus, in illis enim, quorum cotyledones intra inuolucrum et in ipſa terra conſu- muntur, folia primum egredientia recte dicuntur ſeminalia, quae vero integra quaſi ad ſuperficiem terrae aſcendunt, et dimiſſo cortice tandem euoluuntur, primo loco cotyledones oſtendunt, easque folia ſeminalia 9 dicere haudquaquam debemus, ſe- quuntur namque alia, a plumula ori- unda, et haec ſola ſeminalium nomine notari debent. Semina itaque, quae primariam in terra ſubeunt mutatio- nem, folia modo ſeminalia, non vero cotyledones oſtendunt, quae vero in 3 eius 7) Cotyledones et folia ſeminalia vt ſynonyma aſſumſit LINNAEUS Phil. Bot. p. 89. et Okpk- Rus ſeri pſit: cotyledones vbi duae ſunt et diſeedunt, exgreſcunt in folia ſeminalia. Vid. Element. Bot. Part. I. p. 60. Melius folia ſeminalia pſeudo- cotyledones appellauit Cl. MrksE, quis in communem vium conſpirant. Vid- Rudim. cit. Part. I. in Praefat. 358 * cie germinant, vtramque partem, inter ſe diuecſam, offerunt, ea differentia, vt in nonnullis cotyle- dones diutius perſiſtant, in aliis ci- tius marceſcant, decidantque, ac fo- lia ſeminalia ſola relinquant. No- tata haec differentia a diuerſo vt plu- rimum cotyledonum numero depen- det. Si vna modo adeſt, illa ſub terra recondita manet, ſi autem duae exi- ſtunt, illae cum foliis ſeminalibus aſcendunt. Dantur tamen exceptio- nes, et dicotyledones, etiam conge- neres plantae, Piſum exempli gratia et Vicia, non, vti Phaſeolus, easdem ſupra terram efferunt, ſed, more mo- nocotyledonum, in eadem relin- quunt. Plantae, familia et genere conuenientes, eundem quoque coty- B eius ſuperfi in ledonum numerum ſeruare ſolent; an Orobanche a reliquis Didynamiis ſiue labiatis plantis, quae ſcilicet du- plicem cotyledonem habent, rece- dat, et cum vna modo germinet; Cactus mammillaris quoque vnam, reliquae autem huius generis ſpecies duas contineant, dubium nobis vide- tur; Brioris enim, vtpote in radice aliarum plantarum paraſiticae, ger- mina- niomoel. et Ms lhe Culñ Cuttituunt 1n noſtris iſtirnere 7 —— ——— et an Nur Ollint in AuCtores ONnin P ſummterunt. no.bi et po li vero, MYRNAY? 1 Vid. Nuer e Vol. N ) Wd. ehio 1) Vid. Clann Leydenl 4) Plantos in Gittingui Plores po mentu cit ſit, vid, n ſchems in et mec gel (Com drdiu men condn Gari aſlera Keripfi, . Vero exid oimnes e Vramqne 1, Oferunt lis cotyle in Ais ci. gne A ſo. Aant. No. nerioin Umerd depen⸗ Hillfubterm tenn Guae exj R ſewinalios mnen eceptt etniam coNt. lemnpli gnurin Olas, eisgcen ed, more mo dem eln-. lin et genere gnoge o erlure ſoent; SDioyomis 1 , ece· gerinnnet⸗ e Noun eri hees nobode — 3579 4 minationem non facile videre poſſu- mus, et Cereorum ac Opuntiarum, quae cum Melocacto vnum genus conſtituunt, ſeminum propagationem in noſtris hortis raro, vel nunquam inſtituere ſolemus. à“ Quot autem, et an plures, quam duae numerari poſſint in vno ſemine cotyledones, aucores non conueniunt. Veteres omnino plantas polycotyledones aſ- ſumſerunt, et LINNAEVS quoque mo- no-di et polycotyledones diſtinguit, 9 alii vero, vt RoYERVS, *) MEESE ¹“) et MvRRAY *] Polycotyledones quidem 4 con- „) Vid. Neuer Schauplatz der Natur Vol. V. p. 618. et Vol. VIII. p. 292. 5⁵ß) Vid. Philoſ. Botan. p. 102. 4) Vid. Clauis claſſium in Eius Prodromo Florge Leyd enſis. . u) Plantas in mone-et polycotyledones quidem diſtinguit, has autem duas modo, nunquam plures poſſidere, afſumit. Vid. Eius Rudi- menta cit. et eum liber ille rarius haberi poſ- ſit, vid. methodi a cotyledonibus deſumtae ſchema in Commentar. de rebus in hiſt. nat. et med. geſtis Vol. Kl. p. 639. „) Cum dubium ſit, an duabus plures vnum ſe- men contineat, multi vero polycotyledones dari afſeränt, Cel. MvRRAVY vti voluit voce, vt ſeripſit, neutri diſſentium parti moleſta; Ipſe vero exiſtimat, polycotyledones didas forſan oinnes eſſe modo dicotyledones. Vid. Eius Appa- 1 . — concedere, attamen binarium modo cſein numerum admittere voluerunt; Co- 5 d et tyledones enim non ſemper integrge ni ſunt, ſed ſaepe in varias partes diui- H . ſaae, et tunc videntur numero plure; Hiſne⸗ ecet non ſunt.*) Situs quoque, quem us, kr⸗ Lo is luer⸗ Apparatus Medicam. Tom. I. p. 1. Polyco- ettunc tyledones veras dari, dubitauit quoque Lvpwr. in Palmmis Givs Inſtit. cit. §. 555 p. 257 Aut gerin ) Pini et aliarum reſiniferarum arborum/ſemYi:. N mibus plures cotyledones tribuunt botanici, cluditur duas vero tantuni, aſt ad baſin vſque in varios enditur, lobos diuiſas continere, exiſtimauit ApaNsoN mur Wri in Prgefat. ad Famill. des plantes p. 305. Cum 11.5 vero loborum mumerus in diuerſis Pini ſpe- aliegbe⸗ ciebus variet, et Pino Cedro 6. et Strobo 6 ad fortachis am. 10 tribuerit LINNAEVs in Syſt. plant. a Rrr- 1t. ſed ſo chARDO edit. Vol. IV. p. 174. conf. de Pino l, ( cembra et aliis quoque Neuer Schauplatz der Itr, 0 Natur Vol. III. p. 19 Hepwrioit potius ſen- tentiam adſumere, hasque didas cotyledones . pro foltis ſeminslibus agnoſcere debebimus. Ffinei Conf. Eius Reobachtungen von den Saamenlappen, ſliger in der Sammlung zur Phyſik und Naturgeſchichte bihanin Vol. II. p. 4. Ad faciliorem rei cog nitionem in Cemi repetamus Eius verba: die fünf und mehrere eeroh Tangeln, welche nach abgeſtoſſener Saamenhaut V LixN bey der Kiefer ete zum V'orſeheine kommen, ſind nybernnet nicht die Saamenlappen, denn dieſe nahm die fintwr, karte Haut, welche den Saamen umfaſst, mit ſich. Rne indnn Wenn man einen ſolchen Saamen ſenbrecht durch- ledones Ichueidet, wird man dieſe Tangeln, als den obern ſinu ſoe Theil des Saame upflänzchens ſchon gegenwärtig geintion und in ſeinen Cotyledouen eingeſchloſſen ſehen, in non der abgeſtoſſenen Hulſe aber des anſgegangenen Poetit Pflänz- In modo llnt; 0. utegrne Nurtes diui. erd ploren Ale, gden . LNr. Pehee. r guoglelenr. n urbanunbeni fbuunt bandle, Alte in ſunon kimtuit Abaeo terp .) (un lerſis ini hye⸗ Irobo 60 . un ANr 4 cn. & kind er Khuuzlin ler lonn holit ſen⸗ len colelene ſcere Lebebinnos er enevlpe, 1 Momgliiße jei el⸗ inen tedt nE. 4 Hyheulun tennen na Geſe kahn Eie nit ſc. nfeßt, m lurcl⸗ Chen ſenkredl e ds mirt chon genuin — I n ſehel ererrrrrr 232561 cotyledones reſpectu plantae ſemina- lis oſtendunt, duplex modo inueni- tur, aut enim haec alteri ſeminis ex- tremitati, ei ſcilicet, qua thalamo et funiculo vmbilicali adhaeſerat, exte- rius, forma quaſi ſcuti, et a cotyledo- nis latere,“ in loco depreſſo haeret, et tunc vna modo adeſt cotyledon, vt in Palmis, Liliaceis, et Graminibus, aut germen media ſeminum pulpa in- cluditur, et a cotyledonibus compre- henditur, tuncque duae diſtinguun- tur, vt in Leguminoſis, Cucurbhitaceis, aliisque. Si vna adeſt cotyledon, illa fortaſſis nunquam extra terram aſſur- git, ſed ſub eadem remanet et conſu- mitur; dicotyledones autem contra- 5 rium Pflänzchens von dieſen Art findet man ihren flei- ſchigten Giehalt ſehr deutlich vor. Cotyledones bipartitas in Pentapete phoenicea, pinnstifidas in Geranio molſchato, et ſic eas non ſemper in- tegras, deprehendimus. „.) Vt LiNNAEVS gemmam et bulbum appellauit hybernaculum, vid. Phileſ. p. 50. ſie etiam HEEENETREITIVS, Iunior, ſemina eodem nomi- ne inſigniri poſſe, exiſtimat ideo, quia coty- ledones futurae quoque plantae rudimenta in ſinu ſuo recondant. Vid. Eius Epiſt. de Ve- getatione hyemali p. 10. Hoc quidem de di- non vero de monocotyledonibus recte dicl poterit. S rium plerumque morem gerunt. =) Cotyledones porro in nonnullis ſemi- nibus ſingularem oſtendunt habitum atque indolem. Palmae cocciferae duriſſimus cortex lac dulciſſimum continet, in quo germen natat, et quod loco cotyledonis adeſſe videtur. In Theobroma, Cacao dicta, in varia fruſta, 2) Cotyledonum diſpoſitionem ſub ipſa ſeminis germinatione placentationem appellauit Lix- NAEVS, ſimulque monuit, monocotyledones, quoniam intra ſemen perſiſtat cotyledon, pro- prie acotyledones eſſe; vid. Eius Phil. Bor. p. 102. et REVssII Compend. Botan. p. 126. Notari quoque hoc loco liceat, loszräVM de AROMATARIIS in breui er rara epiſtola de Ge- neratione plantarum ex ſeminibus, quae pri- ma vice cum Eius libro de Rabie contagioſa Venet. 1625. et dein cum IvNorI Opuſeulis ab ALBRECHTO Coburgi 1747. edita fuit, inter alia, obſcura nobis viſo, cotyledonum quoque ac plantulae ſeminalis ſitum non ſatis clare de- ſcripſiſſe; en Eius verba, edit. poſter. p. 182. parua, quae gignitur planta in ſeminibus, vel gi- guitur, qua parte pediculus alaeret, vel prorſus coutra, vel alio quodam modo; guue gignitur, qua parte pediculus adhaeret, exporrigit ad pediculum radices, folia autem ad apicem, quae vero gignitur in apice, folia extendit pediculum verſus, radices autem ad apicem. Cl. HaEENSTREIT in Progr. de Foetu vegetab. p. 21. haec verba quoque adduzxzit, fallo autem BoccoNr tribuit; Hic enim in Muſeo di piante p. 62. AkOMATARII epiſtolam fere integram recudi curauit. cintrape cnum ten ones n Cinen h ſtano vil maiorenn ſpeciebi nus Pert que inte enrer coe habet pin das medi, Deüclars Prokunde Gruinam et malae conueni Crenatas 0) Vid Dr Libr. IV. 9) Coni. I. egir 1. .323. Pra ! liam gerunt.9 ulli ſemi. tlhabitum Oeikerze lank, et FP. . levider. te invarn futz ſob ipſu kenini⸗ thpelouit lur. onoeotyledones colylecon, o. ius Ehjl. bor. Gonnn. N 129. t loserana e Rda eG. ibuu, ane hi⸗ Nupie onmgiol Non Opuſells 4 edin lul, imer ledonunn gubgve , ler ulr, . ,oinn, 1 14 intlun vero ghiuu verſit t e aern in Progr⸗ e verde googre tuhit; 4 62. Aonalli cnuin⸗ — ſ fruſta, antea inter ſe aréte nexa, ſecedit cotyledon. Avicenniae tomentoſae ſemen ex quatuor lamellis conſtat, et intra pericarpium germinat. Quae vnum ſemen conſtituunt duae cotyle- dones non eandem ſemper magnitu- dinem habere, in Aeſculo hippoca- ſtano videmus, vnamque altera longe maiorem efle, deprehendimus. “) In ſpeciebus quoque, quae ad vnum ge- nus pertinent, cotyledones quando- que inter ſe differre, in Geraniis lucu- lenter cognoſcimus; moſchatum e. g. habet pinnatifidas, bohemicum trifi- das, medio truncato, alceoides longe petiolatas, lobatas, laciniis quinque Profunde diſſectis, e contrario autem gruinum, althaeaefolium, cicutarium et malacoides ratione cotyledonum conueniunt, et cordatas, ſublobatas, crenatas et hirſutas exhibent. ) §. V. a) Vid. Do HAMEL Naturgeſchichte der Buenme Libr. IV. c. 2. p. 9. *⁹) Conf. LINNAEI Syſt. Vegetab. a Cel. MukRAY edit. p. 513 et 14. et Amoenit. Acad. Vol. IV. P. 323. de bohemico in ſpecie monuit, ab omni- bus Geraniis illud differre cotyledonibus fi- gura foliorum Liriodendri praeditis. Conf. etiam BuRMANNI Diſl. de Geraniis p. 31. ſq. §. V. Materia, quae cotyledonem con- ſtituit, pro temporis et ſeminum dif- ferentia, diuerſimode comparata eſt. Quam diu ſemen increſcit et molli- tiem oſtendit, tamdiu pultacea et la- cti ſimilis adparet, eamque indolem iterum admittit, dum germinare in- cipit; intermedio tempore duritiem et ſiccitatem refert, et tunc in non- nullis farinoſa, in aliis glutinoſa, in aliis denique oleoſa deprehenditur. Haec omnis autem, diuerſitas appa- rens modo erit, non vera; ſi enim ad internam indolem ac mixtionem hu- jus materiae attendimus, illam fere ſemper et vbique oleoſam, forma modo et conſiſtentia diuerſam eſſe, deprehendimus, atque tunc etiam vel emulſionis naturalis quaſi ſpeciem refert, vel facile in eandem mutari poteſt. Oleum hoc, in maſſam ſo- lidam c) Cotyledones quoque animallum albuminoſum, lacti non diſimilem, humorem continent. Conf. HARVAEVS, MALFPIGHIUS et alii, ab HAL- LERO in Phyfſ. Vol. VII. p. 242. citati auctores. ) An farinoſa ſemina oleoſam quoque materiam contineant, dubitari forte poſſet. Verum WarLERIVS illud luculenter declarauit, aſſe- rens: Iun nn Enin ſens: r. eckonte erreffren iie pruel imigre 1 dit: ! muſone pruepa n er . gine Ue⸗ jnte Pum Pſt: ℳ. ſinnun t ote ſurini eceſe , ecinite i deo, ft jerraim 0 Onnex. Dusquan 1i, gom⸗ huit, t jempeltie goß he lenellis ſte 11 ( mum plun ſam indee nem umd mutatn en cusilleto ler Clu⸗ 1772 R Otenn con. nlnmum dit. nparatn et, te moli⸗ Oncen erl. e indolem erminure in⸗ Dre (uritien Unc in nor. glutinoln i Dkehencinn ez ae ſienimad tionnemn he. Mon ſere m, fokmm nerlum ele, ncetiam ſel uſ ſecen lem un Iſmſ. C bpamindn, cOünend⸗ i, W Ha⸗ 6tniͦ oors⸗ ue mnetlon EmanmEe 365 lidam conuerſum, pro tenella plan- tula ſeminali diu admodum integra 4 Con- rens: furinam nihil aliud eſſe, quam tenue oleum, mediante motu et calore in conſiſtentiam ſolidam terreſtrem redactum; hinc ſemina, tenuiori cor- tice praedita, pellucida eſſe, omnemque farinam integre inflammabilem, ſaepe ſine reſiduo; hinc, addit: plurimi non iniuſte farinam vocarunt emulſionem ſiccam, ab omni ſiquidem furina emul- ſio praeparari poteſt, maiori vel minori quantitate, pro diuerſitate corticis. Vid. Eius Diſſ. de ori- gine Oleorum in vegetabilibus §. 2. Idem ante Eum ſtatuit LgrvwENHOECkIVsS, dum ſcri- pſit: Alba quadam ſubſtantia ſiue materia, quam farinam nominamus, inſtructa ſunt ſemina, et haec farina, vt oleoſam habeat in ſe materiam, neceſſe eſt, ne origo plantarum exareſceret; ſed mediante illo oleo ſuſtentaretunac aleretur; quo oleo, N farina illa careret, multa ſemina extra terram non diu valerent; vid Eius Epiſt. anat. annex. p. 6C5. Etiam BoERHAAVIVS affirmauit, nusquam oleum lueulentius et yberius inueni- ri, quam in cotyledonibus, ipſique vſum tri- buit, vt arceat a tenero embryone aquam in- tempeſtiuam, male acturam, nimiumque fri- gus, ne facilis oriretur conglaciatio exitialis tenellis ſtaminibus. Vid. Cheniae To. II. p. 92 et 113. Cl. Menmcus propterea quoque pri-⸗ mum plantalae ſeminalis nutrimentum oleo- ſam indolem habere, ſemenque ad vegetatio- nem tamdiu aptum eſſe, quamdiu esdem im- mutata exiſtit, exiſtimauit, quoniam ſpermati⸗ cus ille foecundans humor oleoſus erat. Vid. der Churpfaelziſchen Geſellſchaft Bemerkungen 1772. p. 119. (qq. conſeruanda, ſuoque tempore alen- da, aptiſſimum videtur; et quo illud ipſum a corruptione praeſeruari, apto- que modo in nutrimentum conuerti poſſit, partim propria, ab inuolucro totius ſeminis diuerſa, membrana in- uoluitur cotyledon, partim vaſis, per hanc diſtributis, continetur oleum, partim huic alius et ſpecificus quaſi ſuccus admiſcetur. Vaſculoſas eſſe cotyledones, nemo facile dubitauit; debet enim earum materia ad plantu- lam ſeminalem deferri, vt in germi- nationis hiſtoria declarabimus, immo vaſcula oculis cognoſcere poſſumus, ſi e. g. Phaſeoli cotyledones quodam- modo emollitas diſſecamus, puncta ſaturatius tincta adparent, quae diſſe- cta ſunt vaſa, et ſi BoNgTI experi- menta repetimus atque ſemina in co- loratis liquoribus maceramus, vaſcu- la, eorumque innumeros fere ramos, per omnein cotyledonis ambitum di- ſtributos, egregie videmus. An vero praeter oleoſam materiam alia et cui- libet fere ſemini propria in his vaſis contineatur, luculenter quidem de- mon- e) Conf. Eius Libr. von den Blaettern, p. 148. ſqq. hencimus; tea Geclarat Gerivari po umor ſpe „ transteratun Contentus ] ) Eindem ſent N, dumn Neum, neu vt imra lobo Vid Chem Poſoit Hi enthalten P nr eireutt GlIEDITECH epenthulen npin ſiſe ſun cn ꝛu⸗ leuiſt vyſe⸗ aft heſingen bey ier eni Nahmm ie Serlche he erſe aß i Pftanꝛt eyr ſcaßr don Pore glen. goo ilind ruariapro. mconerti Dinuclocro endrannin. n vals per etur Ceunn Cheus gum bloſs el⸗ tin gemmi. us imm- oCumds, Sualaer V, ponkhn Il eppert. le ader. ele uM Hium An verd laeror 1 bis vals Uidem le monſtrare non poſſumus, attamen probabiliter conücimus, quoniam plantula ſeminalis primum a cotvle- done accipiat alimentum, eademque inde propria illa impraegnetur virtu- te, quam poſtea in nata planta depre- hendimus; cum enim ilia non, vt an. tea declarauimus, a cortice ad germen deriuari poſſit, ſequitur omnino, vt humor ſpecificus a cotyledone huc transferatur, et hinc in eadem antea contentus fuerit. †) Materia itaque, in J) Eandem ſententiam fouere videtur BorRRAaA- vIvs, dum ſcripſit: In ſeminum lobis vonitur oleum, largum, ſpiritibus diues propriis plantae, vr intra lobos, ita inſtructos, tuto conderetar etc. Vid. Chem. Tom. II. p. 113. Clarius hoc ex- poſuit Hepwioivs I. c. p. 12. die Saamenlappen enthalten den Grundſtoſf' zu dem, jeder Pfianzen- art eigenthümilichen Safte. Et luculentius odhuc GrEPITSCHIVS: die Saamenlappen enthalten den eigentlichen milchenden Safe, der den zuküuf- tigen uſſigen Theilen ihren Anfang, und gleich- Jam den zuerſt eindringenden Feuchtigkeiten eine gewiſſe weſentliche und zu ſeiner einzeln Geſchlecht- art beſonders gehörige Tinctur giebt, daſß er ſich bey der Vermiſchung nach und nach in die zur Nahrung jeder Geſchlechtsart insbeſondere erfer- derliche Feuchtigneit veraendern kann. Dieſer erſte Safr iſt ſchon in der vorhergehenden Mutter Pflanze erzeuget, und fuhret alſo auch die Eigen- Ichaft von derſelben weiter mit ſich in die junge Pfian- Brr 368 4 4* in cotyledone contenta, iam 1 aſfimila- ta et ad nutritionem apta praeexiſtit, nullamque fere praeparationem, ſed modo ſolutionem deſiderat, quam a terreno fotu reſorptisque per hilum fluidis facile fieri poſſe, affirmamus, et cum plantula ſeminalis, plumula aeque ac radicula, partim a cotyle- done primum, partim per radiculam ſecundarium alimentum accipiat, ce- lerius longe illa increſcit, quam ſi ex ſola terra nutrimentum capere de- beat; hoc deberet prius praeparari, et Pflanze. ete. Vid. Eius Forſiwiſſenſchaft I. Band. pag. 170 ſeq. et 278. 9) Cotyledonem alere plumulam, vsque dum ra- dices egerit, cum LINNAEO quidem Phil. Botan. p. 89. aſt cum HEpwiGio l. c. p. 12. quoque aſſumere poſſumus, daß ſolche auch den erſten Trieb zur Wurzel machen. Cotyledones plan- tulam ſeminalem, quamdiu ſemen non ſeri- tur, ſine augmento nutrire, cum HEBENSREI- TIO de Foet. veg. p. 12. affirmari vix poterit. Cotyledonem cum mamma et placente com- parauimus Cap. II. p. 1I11. et 117, et licet HE- BENSTREITIVS I. c. aſſerat, cotyledonem quo- que Vitellum dici poſſe, placentae tamen nomen retinere voluit, cum vitellum pullo nihil aliud ſit, quam placenta, et hinc vti vi- tellum ſenſim in alimentum pulli conſumitur, ita ſimiliter pulpa cotyledonum germen ſuum fouet nutritque. 4 ie in⸗ ſe ni d lectun, cet negand aden Polle.) ke Pnt inreligere eſle polit, menta. I induſtriam cite cot an 4 Nullas, 1 Rer ſe, (vero nem, dumm ſpecie ſoli terram eme Moteriam 4 guun ſolu, et 1, non gui⸗ demn Fero n guin, Gnt 5 b inunto inet emus, I delliun pkgeexiſtit lem, ſecd At 1 quam perbiom Aürmanns 6, Plomoln Imn acohle. rdieblen Neſinn e⸗ lualmn ſe Cppere le Druepurn; et ſuß ln. gue dum rr lembhil Doun. ) 11 gogre gurh dn enſer leconespnn nen non ſe⸗ DeWtl. ir poen cenns conn. et liett He. lonen Go⸗ aige wel GeNom hulo Pine N icoofumt, gernen * 369 et hinc longe tardius et imperfectius incrementum erit. 2) Cocyledon ita- que ad germinationem, omni ex parte perfectam, neceſſario requiritur, li- cet negandum non ſit, ſemina etiam eadem deſtituta certo modo vegetare poſſe. Vt cotyledonis vtilitatem re- cte cognoſcerent phyſici, ſimulque intelligerent, an, et quatenus illa ab- eſſe poſſit, varia inſtituerunt experi- menta. In his ſingularem prorſus induſtriam adhibuit MALPIGHIVS, do- cuitque, cotyledonibus ante ſationem ſeparatis, plantularum ſeminalium nullas, niſi vnicam fabae, vegetaſſe, aſt et hanc breui tempore contabuiſ- ſe; ſi vero poſt inchoatam vegetatio- nem, dum ſcilicet cotyledones, ſub ſpecie foliorum ſeminalium, ſupra terram emergebant, harum ſeparatio inſti⸗ ) Materiam farinoſam ceotyledonum accedente aqua ſolui, et in nutrimentum germinis conuer- ti, non quidem negare voluit WALLERIVS, ean- dem vero non ſufficere, ſed aliam ex terra re- quiri, eontendit libr. vom Ackerbau cap. 2. H. 5. p. 34. ſqq. Et hoc quoque, ſi de con- tinuato incremento ſermo eſt, concedere de- bemus, in prima autem euolutione minus ne- ceſſarium eſſe, exiſtimamus. Aa 370 Rrerrrrr— inſtituta fuit, vegetationem in aliis protractam, in aliis vel cito extin- Gam vel quaſi atrophiae ſtatum inde natum fuiſſe; vno autem detracto fo- lio et altero ſuperſtite, germinatio- nem quidem, non tanta tamen cum felicitate, quam in non mutilatis, con- inuari obſeruauit. Eadem fere ex- perimenta repetiit TBRIVMFETTVS, contrario autem euentu; aliquot ſci- licet Phaſeolorum ſemina terrae com- mitſit, et denis, vix enatis, foliola ſe- minalia abſtulit, hiatus admota terra obruit, haecque tam feliciter adole- ſcere vidit, quam alia eiusdem gene- ris, quibus illa foliola minime fue- rant detroncata; praeterea a Catapu- tiae maicks, ſine dubio Ricini, ſemi- . - * „ . nibus, antequam foliola ſeminalia ape- rirent, eadem decerpfit, cera vndique obducto fracturae hiatu, et ſingula ſuam exercuiſſe vegetationem, retu- lit. ö Deceptum vero fuiſſe L'RIVM- FETTVM, auferendo cotyledones, dum ex te 1 prodierunt, ſuumque vſum iam praeſtiterunt, exiſtimauit, et co- tyle- ) Vide Oper. Part. I. p. 199. ſeq. ¹) Vid. libr. de ortu et vegetatione plantarum P. 57. ſd. leninlis ne Niethelinn eg8;Il ſolorutn e⸗ (Hoh ſem leingae e nullum ven cvi fragmme adhuc con hoc returd tum. 45 ue inſitu lere ſccella tumn germin WAn Cel. ſemnper per tardiſhune Gebiliusge dem ſpeci haec pruec⸗ Phnrolumg Edone ſepat 4 anudaratn vudlt I Vidign ¹) Wie T. n in alis elto extin. lthmn inde lenachoto. Lermümntio. Uuhen cNm Ctlltis con. lem fere er IDMEETTN Alinorſi terrne on⸗ 9 foliohſ⸗ 6Mmotaten iter Mol. Gen gene. birüme iu A aCu. ani, Een⸗ eminalupe⸗ era mMe cet ie gen, Iell , Thu. onesfoin Ge W. aWit, K Gle. 17 ——— * 371 tyledones pro vegetatione plantulae ſeminalis neceſſarias eſſe, aſiis et no- uis experimentis confirmauit MaLbPfI- GHIVS; ") in Lupinorum fcilicet, Pha- ſeolorum et Cucurbitarum ſeminibus foliola ſeminalia caute abſtulit, mol- lemque cicatricibus affudit ceram, nullum vero vegetauit, excepto vno, cui fragmenta foliorum ſeminalium adhuc continuata haerebant; aſt et hoc retardatum oſtendebat incremen- tum. Ab aliis et recentioribus quo- que inſtituta experimenta eundem fere ſucceſſum habuerunt. Fagopy- rum germinans foliis ſeminalibus pri- uauit Cel. BoNNeT“ illudque fere ſemper periiſſe, et ſi ſuperſtes manlſit, tardiſfſime creuiſſe, et multo exilius debiliusque fuiſſe, quam alias eius- dem ſpeciei plantas, quibus folia haec praeciſa non erant, obſeruauit; plantulam quoque ſeminalem a coty- ledone ſeparauit in Phaſeolo, et ſic denudatam terrae in vmbra manda- uit, camque frequenter aqua irriga- uit, viditque, eandem agere radicem, a 2 tan- 1) In Oper. poſthumis p. 96. 95 et 101. 2) Vid. Tr. von den Blättern p. 137. ſqq. * 372 tandem et folia ſua explicare, et flores poſtea ferre, ſed paucos, plantaeque ipſae admodum pufillae erant, et pha- ſeoli alii, ex ſeminibus integris nati, nouies illis erant altiores et foliola ha- bebant plus quam quinquies longio- ra. ) Ex his igitur cotyledonum fo- liorumque ſeminalium, quae antea co- tyledones erant, ſumma patet vtilitas neceſſitasque, et ſi illis ſeparatis plan- tula 6) Idem refert Dirräick libr. cit. p. 332. et MoNRO in Actis Edinburg. Vol. II. p. 208. Legi quo- que merentur ea, quae HrpwIcIus l. c. p. 11. commemorauit, et cotyledonum neceflitatem ſequenti experientia clariſſime oſtendit: Durch die Erfahrung belehret, weiß ich, daß das Ver- derben des ſchon in etias geſchoßten Keimes die ſchädlichen Folgen nicht hat, went ſich zur die Saamenlaypen in einem geſunden Zuſtande beſin- den. An Bohnen, woran die einen halben Zoll lang getriebenen Keime verynichtet worden, blie- ben die unbeſchädigten Saamenlappen friſch, ver- gréſerten ſich auſſerordentlich, und nach 14 Ta- gen trieben nene Keime hervor, die hernach deſto ſchneller zunahmen. Hinc etiam LEEUWEN- ROERIUS ihm notauit, ſemen et gemmam in- ter ſe non perfecte conuenire, cum plantula ſeminalis ab vno ſemine ſeporari, et in aliud inſeri non poſſit, vii quidem gemms. Licet enim Ille fingularem eiusmodi frudus perfi- ciendi modum ſusſerit, eum tamen impofſi- bilem effe, ipſe monuit. Vid. Epiſt. anat. annex, p. 75 et 225. 2 – rentia ſem ſtant,4 In wuinalin kut Anten fuerll ſent et Pa (8 MWh müne in „) librecit. 9) Lperine fuerunt, in omnib nem, eude lum prue Aritudine ra er wrn 7)Cont. Do AG. 9. V culain d Per radie erum Are et fores Dhantaeque kant et Pha⸗ negtis nat, er tMiolahr. gnieslong Fledonum . Guueanteno- 1 Patet vtlits eparnis n l 1, )2 et oN 290 legi guo⸗ olus Il Uch, ). eſten Neinei i ett ſch , 1 5 1 . Cen l nte ein ileer vorte,, urerfne u⸗ rxin , „1veA, A 1 ul ut i / ſelemmnt l Hun LeevR5EN- PIläl. el gemipunn ⸗ N 2, Cuch ankdn Ee in ll ,Kincd uti amg. * * 373 tula ſeminalis vel plane non, vel tarde ac imperfecte creſcit, cauſa nec in par- ticularum actiuarum, intra corculum ſeu germen poſitarum, diſſipatione, nec in debito externarum acceſſu, vti quidem TRIVMFETTVS P) exiſtimauit, ſed potius in organorum, praepara- tioni humoris, in germen transferen- di, inſeruientium mutilatione quae- renda erit. Cum vero haec pro diffe- rentia ſeminum modo diutius perlſi- ſtant, O in nonnullis quoque folia ſe- minalia latiora fiant, quam quidem antea fuerunt, dum cotyledones eſ- ſent, et, protruſa etiam radicula, ſuc- cos adhuc recipiant eosque in plu- mulae incrementum praeparent, ") . Aa 3 modo p) libr. cit. p. 56. Experimenta modo cum dicotyledenibus facta fuerunt, quarum multae etiam diu perſiſtunt; in omnibus vero, quae vnam habent cotyledo- nem, eadem diutius remanet, et diuturniorem vſum praeſtat. In Corylo caulis pedem fere altitudine aequat, cotyledone fere adhuc inte- gra et totam nucem replente. r) Conf. Du HAMEL. Naturgeſchichte der Bàume pag. 9. Cotyledones, humoribus ad radicu- culam dimiſſis, marceſcentes, ſuccis, ex terra per radiculam abſorptis, et ad easdem delatis, iterum repleri et nunc demum foliorum ſemi- nalium 4 modo autem celerrime vegetationem ſuam abſoluant et ſuecum contentum citius perdant, 9 omnino colligimus, poſſe a nonnullis cotyledones, dum ex terra emerſerunt, ſine noxa ſepa- rari, modo id fiat apto tempore, eo ſcilicet, quando illae ſuo iam functae ſint munerxre, et radicula ad colligen- dos et praëparandos ſuccos ſola ſuffi- ciat. Quomodo autem cotyledones, radicula et plumula cohaereant, inter ſe conſpirent, et inde germinatio ipſa rite procedat, in ſequenti vltimo Ca- pite exponemus. . CAP. nalium nomine ex terra aſcendere, doenit ELLERVS I. c. p. 18 4.: Hanc differentiam bene notauit MaALPIGHIVS, monuitque, hinc deceptum fuiſſe TRIVMFET- TDvM, auferendo folia ſeminolis, quae, proprio deſtituta humore, iam inutilis fuerunt, vel exiguam plantulae opem adferre potuerunt; Nominmauit inprimis Phaſeoli ſeminalis folia, quae tertio fere die ab eruptione e terra ex- ſuccea interdum redduntur; quod non seccidit in Lupinis et aliis. Vid. Eius Oper. peſth. p. 87 ſqq. Vegetant etiom ſemina, a vermi- bus exeia, vti monuit MüschgavsEN, Hausva- ter I. Band pag. 141 Sed non ſuffieit, gerimen illaeſum eile, cotyledonis etiam partieula ſu- perſtes eſſe debebit. . 65 ciss R guibn Olnnes 11 ermninatl Geligeratur. dum, cortl nen dbeſe Phorne evol P. Cechuan Gimns, ethi S weremen l, N inherten tero adnnin terrne man ter etprae Minationen Aſi di Auids ex i, s, June Rodio con Cncurrent egetationen I Cohtentum dum e ma ſehr. ennpole e 1o iam fonde clige cds ſoh ſuc h Colecone ermhinatio ioln Ni Phino Cr. ltendete, domdir Ntuit Mauknouunt, n ſuige Tamucr⸗ lis, gote, Nori⸗ rilis Merunt le 6lee potvennn; / Eninzi n hoe elenl el⸗ o Non relit O,er Pelh. mins, d Verhhl⸗ arsd, Hilſtc. ſechon echen fcaln kN. lacn per CA. VII. DE GERMINATIONHE. arias illas et inter ſe diuerſas, ex quibus ſemen conſtat, partes omnes ac ſingulas adeſſe debere, ſi germinatio omni ex parte perfecta deſideratur, poſſe vero etiam quas- dam, corticem ſcilicet et cotyledo- nem abeſſe, et nihilominus nouae plantae euolutionem ſuccedere, Cap. VI. declarauimus, aſt et ſimul oſten- dimus, et primum plantulae ſemina- lis incrementum debile et mancum eſſe, et plantam per omnem vitam imperfectam manere, ſi vno vel al- tero adminiculo deſtitutum ſemen terrae mandetur. Quid autem cor- tex et praecipue cotyledon ad germi- minationem ipſam conferat, partim ex ſupra dictis eluceſcit, partim nunc clarius ex ipſius plantulae ſeminalis eiusque partium accuratiori diſquiſi- tione apparebit; haec enim eſt illa pPars, quae nouam plantam in com- pendio continet, eamque variis, apte concurrentibus, cauſis omni modo A a 4 Per- ₰ 376 * * . zend perfectam exhibet. Conſtat, caeu n Pror notum, à plantula ſeminalis?“ ex plu- n mula Cunon 4) Hanc mutationem egregie illuſtrauit LiNNAEVS ſetibens; plantula ſeminalis tanquam punctum ein exiſtit exiguum, cuius magnitudo centenariae parti merdles tooins ſeminis viæ reſpondet; punctum hoc, vhi el pullulauerit, exſurgit in arborem, eo ipſo, quod E N in humum cadat, ſecumque vniat; adeoque altiſſi- ige De⸗ ma arbor, quantum hoc punéium magnitudine n wi ſuperat, aliud dici nequeat, quam humus cum un 8 aere et aqua compoſita, et per vires exigui ſeminis “ ita modificata, vt ne vllus quidem artifex par in- 1 ef ueniatur tantae rei perſerutandae et ſ. p. Vid. laueſe Eius Diſſ. Curioſitas naturalis in Amoenit. un 1 Vol. I. pag. 545. n 9 b*) Vid. Cap. I. p. 17. ſi, liu e) An ſemper vna modo, an et quandoque plures dt) plantulae ſeminales in ſemine contineantur, in Nrd quaeſtio moueri poſſet; vidit etiam LEEVWEN- . Woſkum HOEKIVS mali aurantii ſemina, quae inſigni et Aam id plusquam vulgari erant magnitudine, inque non ſon nonnullis tres ſe inueniſſe plantulas ſeribirz; 9Commnin quod quidem negare nolumus, ex eiusmodi Plumth autem ſemine tres quoque arbores ſurrecturas ilius er fuiſſe, vti lesr coniecit, maximopere dubita- ſnrit mus. Vid. Eius Epiſtolas Phyfiol. Delphis Ilo At 1719 edit. p. 229. Neque huic Auctori aſ- 1e comp⸗ ſenſum praebere poſſumus, dum Tritiei ſemini oluit tres, vnam mediam et maiorem, duasque la- ummn ). terales et minores plantulas tribuit, et in Hor- aieete deo quinque, immo ſeptem plumulas adeſſe kdonen ſtatuit, et inde deducit, nulla admiratione di- Drtunn gnum eſſe, vnum ſemen tantam culmorum mul- Dis i titudinem progignere; vid. Epiſt. cit. p. 221 et en Cont. Epiſtolar. p. 21. 27 28. et paſſim; Culmus KW 5” enim ſemper modo vnus ex ſemine aſcendit, et 4 1 3PR eXx lſtet, cell 19 ex Plu. mula eni LipNiEy mqumn pnntkuns Rtemenunnepart Pupdtun hor, whi en, A i, gnil t ololle tii uam humnus Cn vire erigui ,nini en Uynſer urir. n etſ ), V. hlis in Anvenit dndocve glores Cmidennrde, inen Lxewwex- qgone longri gnirtweine inte intln ſenbit nuls er Alunotl ores nteclung ie Aui . iel ſennii n, Cohsgae r , Ain Wor⸗ Gdlas ndele Ariratone n 6 mnoruc ul⸗ . 1 3 n eynutuctke. znmmemerzfer werm mula et radicula, et quia haec in . — .: 1 germinatione prius, quam plumula mutationem ſubit, radiculam quo- A a 5 que ex eius inferieribus, terra comprehenlſis, nodis laterales originem trahunt. 4) Quid Cel. Worriws radiculae nomine inſigni- uerit, plane non intelligimus: ita enim fſeri- pſit: Das Keimlein des Saamens beſteht aus ei- nem MWürzelchen, zwivey Herzblättchen und ei- nem Auge. Duas Wurzelchen habe ich meines Wiſſens zuerſt entdeckt, weil mir kein Buch he- kanut iſt, ſo vor meiner Schrift von dem ſtrengen Winter 1709. herausgekommen, und darinnen dem Auge ein Würzelchen zugeeignet werde. Vid. Eius Tract. Von Vermehrung des Ge- traides p. 57. Quaelibet plantula ſeminalis ſua praedita eſt radicula, eamque diu ante Wolfium viderunt phyſici. An praeter haone aliam adhuc adeſſe ſtatuit, quod certe aſſumi ncon poteſt. e) Contrarium contra omnem experientiam aſſumit, plumulamque cirius et celerius fſurſum, diffi- cilius et tardius radiculam deorſum penetrare ſtatuit, et cur hoc ita euenire debeat, ex Terra rara atque leui, quae ſupra ſemen, et denſa ac compacta, quae infra illud haeret, explicare voluit DivAEVs in Diſſ de Vegetatione plan- tarum, p. 14. ſqq. Notandum quoque, varios et veteres inprimis auétores plumulam et cory- ledonem inter ſe confudiſſe, et hinc foliorum ortum primo loco poſuiſfſe; hoe modo, vt no- pis videtur, intelligi debet HirrockArEs, dum generationem hominis eum germinatione ſe- minis comparauit et ſeripſit: dum ſemen rum- Pit, primum folia foras emergunt; vbi vero nen erint, 378 que primo loco conſideremus, eius- ng que fabricam, vegetationem et vſum gud exponamus. s coint §F. II. Phmterom . . . 4 . 4 Radicula inferior eſt plantulae ſe- inuol-1 minalis particula, in incremento ſe- ſholo d minis cum thalamo nexa, poſtea pe- Goln eh⸗ culiari, a cortice formata, capfula in- Ce hlin . cluſa, etülm il ſerint, quum ſon amplius ab humere in ſemine lueſt⸗ exiſtente folia nutriri poſſint, rumpitur inferue enim Poeo ſemen itemque folia, et ſemen a foliis coactum, ln ſuit, 5 vinn ſuam ad interna demirttit, er funt radices ex Joliis; et porro dum differentiam declarauif, CNII 1 quae serminationem ſeminis er ſureuli vegeta- Inpruans ta tionem intercedit, idem luculentius sdhue de- WAp clarauit ſequentibus: Ex ſemine prius folium — emergit. deinde radices in infernam partem dimit- a mal tzuntur; verum arber primim radices agit. de- tus, g inde ſolia acquirit, propterea, quod in ſemine ipſo excltatar humoris cepia ineſt et ſ. p. Vid. Eius Libr. de Narura pueri cdit. Linden. To. I. p. 145 et 151. Latul ttt Ordinem in eueluendis his partibus eundem ue ſotin naturs non ſemper ſeruare videtur. In Secalis tins cotrl ſemine interdum plumulam et radiculam ſi- „, 37 mul egredi, obſernauit LEDpERMüLCIER ix der bi el l Phyſiłkaliſch- mikreſcop. Zergliederung des Reg- kreltriss gens; et tunc fane cauſa ſinguleris adfuit; in Wncllitud nonnullis etiam ſeminibus plantula ſeminalis dikric tota ſimul eodem tempore, inuolucrum perfo- Peinh⸗ rat et protruditur; attsmen et in his radieula eitius, quam plumula incrementum capit. De Trapse ſeminis eiusque rediculae vegetatione 5) Ceni Conf. Ceconom. Phyſikal. Ablhandl. Vol. I. p. 145. ) 1. War Ing, eille. In et vſum Dannnlaeſe. Netnento ſe⸗ Poſteape. caplolir. l hunmre in inie runpiur intmne ſali omctun, funs idtanr er im Gerlaruui, ſmelliregelt. oöNadnnede. e pril fiun n zunen iint⸗ rulit iht el it ſinins 6. Eiu libt. IaSellil. nuben humnen W. Nlalts minn 1. lien 14 g in Ne a ſefrindhis Moerum ſelfe⸗ in iunin⸗ tutn Cdplt, 1 lue degellln⸗ AKlE Frrrr 379 cluſa, proxime ad hilum poſita, te- nera et in germinatione mollis ac ſuc- culenta quidem, ex iisdem tamen Par- tibus compoſita, quas in perfectis plantarum partibus deprehendimus, inuolucro ſcilicet, parenchymate, va- ſculoſo opere atque meduúlla. Me- dulla recte omnis vegetationis vitae- que principium dicitur; ideoque etiam illa pars plantae, cui ſemen ad- haeſit, vlterius non increſcit; hoc enim loco eadem finita et quaſi abru- Pta fuit, adeſt vero eadem et conti- nuatur in ſeparato ſemine, eiusque inprimis radicula, â hinc et mediante hac, vel potius in eadem ipſa germi- natio incipit. An vero nouus ille mo- tus, qui in medullari radiculae parte excitatur, et per quem radicula elon- gatur et foras protruditur, a terra eius- que fotu humido dependeat, an po- tius cotyledonis ope perficiatur, du- bia eſt quaeſtio. Intrat per hilum 9) terreſtris humor, qui non modo emollit radiculam, ſed etiam ab eius apice inſugitur; hic ipſe vero non, vt . vide- ) Conf. Cel. GEDITSEII Forſtiwiſſenſchfz Vol. I. p. 123. 125 et 128. O) Vid. Cap. IV. p. 192. 38998 — . . . spe videtur, in radiculae, 1 ſed plumulae nnin . * . .7 6 0 9) 7 potius incrementum impenditur, et, ſicn nen qui elongationi radiculae inſeruit, li- . foihn quor aliunde adportatur. Natura vbi- elel que ſibi ſimilis eſt, easque obſeruat 0 l leges, et prout ſuccus, quem radix leee⸗ perfectae plantae ex terra ſugit, non dern n in ipſius radicis, ſed aliarum partium i. incrementum impenditur, idem vero nnenine . Conleri ⅛) Primaom radiculae mutationem et incremen- rum faſci tum a cauſa externa dependere, multi veteres i Gecn affirmarunt, inter quos modo nominemus, TAlI ſed Cl. Io. ALPH. BoRELLUM, qui aſſerit: eo tempo- Ns, und re, quo radixæ in ſemine elongatur, totum ſeminis ſubſtantiam alteratam non eſſe, ideoque incre- mentum radicis non ab vllo ſucco interno colliquato, hhee⸗ ſed ab humiditate aquea, ex terra imbibita, depen- ces g dere; prouocat ad Lauri baccas, quas ſuper H folia decidua in ſyluis reperit, et quae per ter- er bin ram praelongas nigricantes radiculas exporri- blliezie gebant, batcarum cortice agrido et interna ſe- 3 minis ſubſtantia dura, eiusque magnitudinis, ge pe quam aliae baccae, radice carentes. Vid Eius eibt Operis de Motu muſculorum Part. II. cap. 13. Unten 4 prop. 188. Contra BokELLUM vero diſputauit neen MALPIGHIUsS, monuitque in Lauri ſemine plu- lursfei, mulam, inter folia ſeminalia adhuc concluſam, ung vegetare, redditis his, ſcil. cotyledonibus, pa- rüum vireſcemtibus et ſubmollibus, nondum dad . erumpente extra radicis cono, et ſic radiculam ſn aeque ac plumulam a cotyledonibus ſuccos, et R ab bis incrementum accipere, contendit. Vid. e ent. Eius Opera poſthuma p. 95. ſol l nng 1 Me dſnn GGemn radi Alugit no tum perinn Midem vero II emn et inerenen. re, WMli eteres o nominemug ſeri Tt! 0,. ANpr. f, tMton uen idtn lien icre. i, ernd ali iglun, inlikinn tepet⸗ eis, guns loper et gune her er⸗ Adjeulas export⸗ do er iternt l. e ne jeudi is io Lus n l ero us uit lemine hlu⸗ c coneac edocndus, N. wos, Nondam aſenſalm onubus late⸗ 1 cnenl il in aliis partibus, foliis praecipue, prae- paratus, ad eandem, et in eius com- modum deriuatur, lic quoque ſemi- nis radicula non proprio nutritur ſuc- co, ſed eundem a cotyledone recipit praeparatum, et quem ex terra reſor- bet, in inerementum plumulae impen- dit. Cotyledones et plantulam ſemi- nalem inter ſe cohaerere, cognita res eſt, et ſi paululum emollita ſemina conſideramus, filum, ſeu potius vaſo- rum faſciculum, ab vna Parte ad alte- ram deductum, ) euidenter cerni- mus, hunc autem ad radiculam po. tius, 1) Fila haec et quaſi ligamenta a nonnullis appen- dices quoque dicuntur; Cel. Du HAMEL Vaiſ- ſeauz mammaires appellouit Narurgeſchichte der Büänme Libr. IV. c. I. p. 4. Funiculi vm- bilicalis nomen ipfis tribuit Diurkich libr. cit. F. 526. p. 326; et ſatis quidem apte; nam- que per haec primum ad primam radiculae euolutionem adducitur nutrimentum, prout antea, dum ſemen increſfcit, ex thalamo per funiculum nutritius humor ad radiculam trans- latus fuit. Vid. Cap., II. p. 101. Filum illud, quo connedtuntur cotyledones et plantula va- riam in variis ſeminibus habet longitudinem, quam differentiam curiofius obſeruauit et va- rias longitudinis ſpecies conſtituit Cl. Mersg, lib. cit. quam etiam repetitam vid. in Com- ment. de rebus in hiſt. Nat. et Med. geſtis. Vol. XI. p. 637. 382 * * tius, quam plumulam per tinere, ac- curatiori diſquiſitione cognoſcimnus. In radicula enim, dum illa? germinare incipit, Cel. ELLERV vS, microſe Ppii ope, non mode conie ſas longitudina- les, acquali interititio a ſe inuicem diſtantes, fihras, jisdem que ſuhtiliſſi- num vaſorum rete intertextum vi- dit, fibhrasque et vaſa in apice aperta eſſe, humorem Ex terr; inſugere, eum- que recta via ad plumulam dimittere, ſtatuit, O ſed etiam in cotyl ledonibus, dum ſemina nondumm berkecte matura diſquiſiuit, copioſiffima vaſa obſerua- uit, quae in omni earum ambitu in- cipiunt, et, ramificationibus copioſis factis, in tres truncos colliguntur, quorum duo ad radiculam, tertius ad angulum rectum in plumulam ¹) pro- grediuntur. Eundem fere mechaniſ- mum, quoad nexum cotyledonis et radiculae, repetitis obſeruationibus cognouit, et iconibus, ) a Pyri et Prae- k) Vid. Hamb. Magaz. Vol. XIV. 178. 1) ibid. p. 177. m) Eosdem dudus iam g GaEwIO Anat. of plants Tab. 79 fig. I. 2. delinestos fiiſſe, Ipfe Hso- WIGIVS monuit. LgkvwENHOEEIVS quoque ne- xum, qui in Caſtanese ſemine cotyledonem er radiculam iniertedit, duozque ſatis longos, ex coly- ellauit, n ginit collecone Ea, Widen CoKofii MGnen uetet wlem, Prelit i Cotpled i Lyi NEL uo 4 edit m ndicvla Cnulgue 4A diculan Ruee ang qugse Mop Numgg 1)V. Diod in dan tinere g. Lertninare W Dogtudtme. le imiienn ne e 1 „1 ſtertumn vi. Mice aen Ugere eun. ndiniter, Heconibuc telemmaturn Nioblerur amndit in⸗ Pols coligunra, teltilda Ulam e mechuf. legoniset „5* S lubtiik. * * 383 praecipuePhaſeoli coccinei ſemine de- ſumptis, egregie illuſtrauit Cl. Hxo- wWGIVS; in qualibet enim cotyledone canalem, aſt vnum modo, qui vtrin- que inter parenchyma et medullam radiculae ad huius fere apicem de- ſcendit, et, anaſtomoſi facta, coeco fine terminatur, obſeruauit, eundem- que dutum ſucciferum, Siſigang, ap- pellauit, *) ſimulque docuit, in mono- cotyledonibus ſimilem eſſe fabricam, et ſupra plantulam ſeminalem appa- rere cotyledone ortos et ad radienlam deſcenden- tes, ibidemque inter ſe iunctos, faſeiculos mi- croſcopii ope delineauit. Vid. Epiſtol. Anar, annex. P. 223. Idem etiam in Pyri ſemine, practer parenchyma copioſum, duplicem ca- nalem, per radieculam decurrentem, icone ex- preſſit itn vero, vt huius principium non in cotyledonibus, ſed plumula potius adporest. Vid. Epiſt. Phyſiol. cit, p. 178. Cel,. Du HA- MEL quoque in Phaſeoli ſemine delinéutionem dedit vaſeuli, ab vtraqus cotyledone verſus radiculam directi, et per hanc deſeendentis, ſimulque aſſeruit, ſueccum ex cotyledonibus ad radiculam tranſire, et tune demum, quando haec elongata fuit, radiculas laterales emittere, quae pro plumula ſuccos ex terra ſugunt. Vid. Naturgeſchichte der Bäume Part. I. p. 8 et 10, 2) Vid. Eius Beobachtungen von den Saamenlappen in der Sammlung zur Phyſit und Naturgeſohichte 2. Band p. 6. 384 .—=—ł⁊.òẽꝭ rere peculiarem ſpongioſam lineam ſiue ſtriam, quae interiora verſus cum radicula immediate cohaeret, quae- que ſuccum ex cotyledone recipit et ductui ſuccifero tradit. Sic itaque nunc, dum ſemen terra fouetur, in emollitis cotyledonibus mobilis factus ſuccus viam deorſum verſus dire tam inuenit, quam etiam, cum ex illis ſur. ſum ad plumulam nulla, vt in huius conſideratione declarabimus, adlit, ſequi debet ac commode poterit, cum, vti bene notauit HrDwWwIGIVs, et ex grauitatis lege, et propter emol- litum radiculae apicem, qui cito ex capſula egreditur et ab humida terra recipitur atque fouetur, 9 facilius lon- 1 . ge . %) ibid. p. 8. p) Hanc quoque viam cognouit, aſt et ſimul ſur- ſum directum motum aſſumſit PoNrEDERA, omnemque germinationis mechaniſmum ſe- quenti modo declarare voluit: Succus terrae delatus per corticis poros ad placentam, particulis, quae in illa continentur, infunditur, ſubigiturque et ad folia ſeminalia deinde fertur; a folus ad no- anm, a quo ſucci purioris pars an plantulam tranſit, reliquus a radiculam deſcendit. et ſ. p. vid. Diſſ. eum Anthologia edit. p. 29. 47) Propterea fortaſſis plumula, in terram egreſſa, nuda ſemper, radicula vero terreſtri materia tecta inuenitur. Vid. KRAFTIVS im Allgemei- nen Magazin Vol. I. p. 308. Satn nil ſdobtec 4 Gum hum acicblum ) buetet he guſtinn 1 oihel e ſumn 1d l Perowlo⸗ ſin des N. ſiclt gon⸗ iey noch ſil nuckn Ger rv eterre⸗ See gr. Geſeencit Nlomulo Geum, ft. Gumn ceteli et dein 1 olie der undu Propoſoi Luntiee, Dlin lnenn Aper ſus cum Ueret, Ine. de leihi et Kinte 4 loletu nobilötrchs elubcirechen Merxillsnr H Vrin huis imd, 1l ge poterih Heomo Oprer emol gui cito en Cwüd Erra ſcllioslo⸗ at et inl iun Uunſt Poxreotke necheniſnum l ⸗ Cuuur ru ,1 falis a Plauntin ſenit. Al 2 . V. 29. 8 Erkanm agelt⸗ ertelti ert 1. Aui⸗ ms i Ale A. X rrrn 385 ge deorſum, quam ſurſum verſus de- terminetur humorum motus. Hinc etiam radicula non ſolum prius re- linquit inuolucrum, quam plumula, ſed in plurimis quoque ſeminibus iam notabile incrementum acce- pPit, antequam haec protruditur, et ſe- mina cerealia, ? quae propter defe- ctum humiditatis diu in terra latent, radiculam quidem, non vero plumu- lam 7) Praeter has rationes, denſitatem quoque et an- guſtiam tubulorum medullarium radiculae no- tauit, et ex hac ad denegatum humorum aſcen- ſum ad plumulam concludit et ſeripſit Cl. HEPDWIGIVUS I. c. p. 10. Auſſerdem, daß die Nöh- ren des Markes anfänglich wegen ihrer Dichtigkeit nicht gangbar genug ſcheinen, ſo uberti ifz auch der nach dem Geſetze der Schwere ſtärkere Ah- fall nach der niedergeſenkten Wurzel, zumal bey der Erweichung ihrer Spitze, theils durch den haeufig angetriebenen Saft, theils durch die Feuch- tigkeit der Erde, den Druck nach oben zu. 5½) Sic e. gr. in Ricino tertis circiter die radicula deſcendit et ſeptima demum cotyledones cum plumula in ſuperficie terrae adparent. Hoer- deum, vt in eius praeparatione ad conficien- dam cereuiſiam videmus, triduo maceratum et dein ſicco tabulato inſtratum, pullulauit ad pollicis longitudinem. ½) De plantula ſeminali frumenti obſerustiones propoſuit Cl. NoNNE in Actis Acad. Elect. Mo- guntinae Tom. II. p. 336. B b lam protrudunt, inde autem magnum in plumulam redundat commodum, radicula interea copioſius nutrimen- tum colligente. Forſan ab ipſius quo- que radiculae mutatione ad huius mo- tus directionem concludere poſſu- mus, quippe quae in ipſo quidem egreſſu in apice obtuſa eſt, dum vero quodammodo elongata fuit, in infe- riore parte paulo craſſior adparet, quam in ſuperiori, nouasque paulo poſt fibras, ſiue laterales radiculas emittit. Patet ex his ſumma radicu- lae vtilitas eiusque praeſentiae neceſſi- tas; hinc eandem in prima germina- tione nequaquam praeſcindere debe- bimus, “) et ſi fortuito caſu, vel expe- rimenti gratia, hac parte mutilatum fuerit ſemen, fruſtra certe expectabi- mus nouae plantae egreſſum, niſi for- ſan defectus ille a proprio mechani- ſmo reſarciatur, antequam plumula detrimentum inde capiat; id quod etiam per experimenta, a MaLPIOHIO inſtituta, egregie confirmatur. Com- memorauit ILLE multa ſeminum ex- empla, quae, radicula primis ſtatim diebus ablata, caudicem nihilominus emi- *) Vid. Cap. IV. §. 7. nkrun ummnt n crhul in Mrollata fte ſeerntine, Gicin Nen cicltriten er mmelun ullijue / ſel ſublegu⸗ erſttemn e Aminit Ppronern 1 Anodomte lochigtan Odetn N Acorſedonn ecigitluee V) V Eius 0 NKeeum umn 40 ma num in ue tiuedem e ſteemsöihhene 11 lieet ennl Nt Fidennn, Aulla eonmn Derpendimu luo, tdien egboglle nmagnum mmodun, nlltrimen. dipünsqno. Wuünsmo. Mlete ol. o guiden ſt, dum vero fuit in infe fior Adpere, Uasque panl⸗ les vucicels mima tadien- ntiae necel mgermnign. indere dede⸗ An vel ehe. te mutihuum nte eypelthi⸗ Hom oitter rio wechan. nn Auunnl / MuEl dwor. ewündn &. Nri⸗ lann l CNe emiſerunt, addidit vero: Sucvedente wumore in foliir ſeiinalibur, et dein: in pluribus ſeminibuevegetantibus primir die- bur ablata radice, manifeſtabatur callus reſiccatione, et caudex a ſuperſtite noda radicis aſcendebat; interim tamen inter cicatricem et implantationem foliorum ſe- minalium radiculae interdum geminae, guandoque tres emergebant; ) atque ſic vel ſubſequentem tumorem, vel ſu- perſtitem nodum radiculae ipſius vi- ces adminiſtraſſe, et ad plumulae euo- lutionem ſuum contuliſſe, probabili admodum ratione concludimus. Ra- dicula igitur duplici fungitur officio, et quem partim ipſa continet, partim a cotyledone per ſingularem ductum recipit ſuccum, et in ſui ipſius vſum⸗) b 2 elon- *) Vid. Eius Opera poſthuma p. 95. 9) Succum, a cotyledonibus per canolem ſuccife- rum ad radiculam delatum, non ſolum pri- mum in hae motum efficere, ſed etiam vaſcula eiusdem ad proprios, ex terra ſuſcipiendos, ſuccos diſponere, aſſerit Cl. HxpwiG l. c. pag. 12. et licet canalis ſuceiferus in fine coecus ſit, et, vt videtur, nec eum parenchymate, nec me- dulla communicet, fieri tamen hoc poterit, ſi perpendimus, ſucco, copioſius per eundem al- lato, radiculam in omni ambitu augeri, et ſie quoque vaſeula dilatari. 388 * = * elongationem praecipue, et primam plumulae euolutionem ſimul impen- dit, 2 eoque poſtea, quoad maximam artem, exhauſto fonte, nouum per medullarem partem ex terra inſugit, ⁴) illum- 2) III. de GTEIchEN diſquiſiuit: num per eundem 4) locum in vegetatione ſeminis ingrediasntur ſucci, per quem acceſſit germen, et tentamina, quae eum in finem inſtituit, idem omnino ipſum docuiſſe, affirmauit; declarauit ver germen per proprios ſtyli dudus delineatum ſemen ingredi, illosque duclus per hilum ad illam ſeminis partem peruenire, quae radicu- lam conſtituit; afſeruitque porro aquam, fer- mentationis ſpecie agitatam, radiculam intrare esmque propellere, et proptereg ponderoſio- rem faétam ſponte ſua deſcendere, nouosque vieiſſim ex terra ſuccos haurire et dein plumu- lam protrudere, ea ſaepe vi, vt cotyledones ſimul ex terra prorumpant; ſicuti in Piſo vi- demus. Vid. Das Neueſte aus dem Reiche der Pfanzen, p. 60 et 62. Propterea quoque radieulam in ſato ſemine funiculi vmbilicalis munus gerere, recte exi- ſtimauit Cl. HEnENTREITYIUS et bene ſcripfit: nunc pulli vitam viuere germen incipit, nunc illi radicila, Per cotyledonuim pulpam disiecta, funi- culi vmbilicalis officium praeſtat, — — et dein, radicula, quae nunc terrenos ſuccos trahere inci- pit, vti vmbilico ſeminis reſponder, ita, veluti Blairio Botanik Eſjays p. 345 viſum eſt, funiculi ipſius continnatio dici Hoterit, nec diſpar erit eius oſſicium, vri enim aute de matre planta ſuccos nutritios germen acceperat e funiculo, ita nunc a matrice terra, iisdem viis, ſuccus alimentoſus in 1 rueun! ſpein eßel Us en onCe ſenur in ſntu, ſe Cvogue, Pibras, ſu⸗ pon deben Vno ſeinin wven Kliee aliones in eniit Tc (etenihns ücius e nolunde, arniſun nodo en⸗ Vileiſen Cinerſo Guag nin ſt brect Munnehſ. Munl M. UICAYE* buithis vert Wurailein wüͤntt Wli⸗ in kie hae Gert auh lingentt alltbreitet b * 389 et primamn illumque et in fibrarum lateralium à mnlimpen. ortum, et inprimis in continuatum Ialimam plumulae: incrementum conuertit, id onnn her B b 3 quod uinluat, 4) in plantam tran Finairur. Vid. Eius Progr. de n. foetu vegetabili p. 17. ſq. b*) Has ex radiculae modo ſuperfieie oriri, exiſti- mat Cel. HzDWIGIVS I. c. pag. 8. et ita omnino videtur in molli hoc ae tenerrimo radiculae num pet eunden inis ingreciantir ehr ehläim ſtatu, ſi vero ab analogia valer concluſio, hae i⸗ len annn quoque, vt rami, cum medulla cohaerent. eehnuit en Fibras, ſine ramos radiculae cum ipſa radicula ludiu gelinenmn non debemus eonfundere; nunquam enim ex elus er himnti vno ſemine plures egrediuntur radiculae. Se- iis Oule dl. men Salicis, ſecundum LEEDUWENRHOECKII obſer- Nno Ni, ſr uationes in Epiſt. anat. annexiz. pag. 78. ſex dieulam intmme emittit radiculas, plures etiam in ſeminibus ner ſolleit cerealibus adeſſie videntur; verum in his ſe- Ndene, Nouddde minibus et breuior eſt radicula, et non tam e en Plumd⸗ profunde, ac in aliis, deſcendit; hinc eadem , N eNyleiones ipſa viſum fere fugit, ortis inde ramulis ſolum- ſeeui in blon. modo conſpicuis., Idem ſane etiam valebit de len Nilte h Viſei ſemine, quod, vt ſeripſit Du HAMEL, pro S diunerſo angulorum numero nunc vnam, nune n in ſo ſeme duas, nunc plures emittit radiculas, communi, n relke H aſt breuiſſimo, petiolo annexas. Vid. Eius bene ſiſlii Naturgeſchichte der Bäüume To. II. pag. 174. et en, m 4 Hamb. Magaz. Vol. XXI. pag. 273. Cl. Græ- , Anili, unt. birscalus etiam vnam modo huic ſemini tri- (ein buit his verbis: Wenn ſein feiner ſchwammicher u mdnnd Wurzelkeim, der ſich als eine am Ende unter- aln, na, uani wärts kolhige un’ gekr umnmte Waræe, nicht nur eiun fu nun in die lockere Subſtanz der Rinde eindringt, ſon- lſen ejt ei dern auch ſeine gleich Anfangs getheilten und ver- 3 lunn un längerten Fortſätze durch den Baſt und Splint nn int u ausbreitet et ſ. p. Vid. Forſtwiſſenſchafi Vol. ſ tn II. p. 855. quod ex ipfius plumulae conſidera- tione, eiusque cum radicula nexu cla- rius adparebit. §. III. Eſt autem plumula altera et ſupe- rior plantulae ſeminalis particula, fu- turae herbae compendium, cotyledo- nibus, ſi duae adſunt, arctiſſime ac in- tegre comprehenſa, in monocotyle- donibus quoque ſingulari quaſi fouea incluſa, pro numero cotyledonum ex vno,“) vel duobus, preſte ſibi inui- cem c) Cotyledones et plumulae foliola numero ſibi ſemper reſpondent; hine minus rede aſſerit Anonymus in tractatione de ſtructura et vege- tatione ſeminum cerealium, quae Journal Oe- con. 1751. et germaonice Hamb. Magazin Vol. XV. p. 341. inſerta eſt, ſeminis cerealis plan- tulam ex radicula, duobus foliolis atque gem- ma conſtare; naturae magis conuenienti modo dein pag. 345. vegetationezm eiusmodi ſemi- nis deſcribit his verbis: Das kleine bräunliche Blatt, welches das erſte Ange umgiebt, breitet ſich aus, und wenn das Korn nicht allzu tief liegt, ſo kommt bald eine zwote kleine Knoſpe heraus, die mit einem grünen Blatte bekleidet iſt; prius foliolum eſt plumula, alterum, quod ſequitur, herbae initium. Eodem quoque modo LEDER- MürLERUS Secalis vegetationem obſeruauit, vi- dirque, vnicum primo exire foliolum, illudque concauum et ſpadiceo colore tinctum, reliqua autem, en gaſn Nols, us Cch Auoli or 1 elene Clac coll Cungdumn i Dinatone, leeocit,et minelinall Goleun utenn, 9u ſonit⸗ ele icering e 1)Cd imn Wenn ich vunn ns dent ſch nf Alungen ) (un ben in elen nicn anpt finnn r in mun ue ucgtin r. Pho. oliaſeminn Rermüane eur n⸗ Munmun in gun ſn n e conſiden. Wneruch. Aerne e⸗ SPartiellkr lum cotyledo. Ctillimmeaein. n monocotfle⸗ Uricid fhlen hledonum er Eſſe ihi inui. cen Nüca dunere dbi Winus tede WMers e ſtructora eege⸗ gnne Mumnl0. Bunk. Mugunn ſol. 6 cerenls r ſoliolizetgregen⸗ copvenient aon en enn ſeni. Nur An inli/ S AUen t ult⸗ e Kulye letuui, eiket a Niu , od Kenen oge nodo Lebig en Obſetoni ſt —— 391 cem appoſitis, et inter ſe queſi con- uolutis, “ minimis, tenerrimisque foliolis compoſita, radiculae magis, quam cotyledonibus adhaerens, et in- tercedente breuiſſimo petiolo in radi- culam continuata, quo mediante, tanquam principio caudicis, in ger- minatione, inſtar gemmae?) ſurſum aſcendit, et prima, atque genuina ſe- minalia, a ſubſequentibus plerumque multum diuerſa, †) folia conſtituit. Bb 4 Fabri- autem, quae ſequuntur, viridi ſtatim colore in- ſignita eſſe. Vid. Eius Phyſ. mikroſcop. Zer- gliederung des Ropgens. 7) Quod inprimis ELERs obſeruauit, referens: Wenn ich die Keime der Läuge nach aufſehnitt, ſo konnte ich durch ein gutes Vergroſſerungeglas ganz deutlich kleine Blättergen erkennen, welche ſich auf dem oberſten Ende an einander herum ge- ſchlungen hatten. Vid. 1. c. p. 178. e) Cum Gemma comparauit plumulam, eumque ita deſeripſit MALrIGAIUS: Plumula conſlat co- nico corpore, quod, licet ſveciem caulis referar, fere totum abſumitur in radicem, et furturus trun- cus in plumula minimus exiſtit, et ſub ſnecie gem- mae vegetatione attolliur. Vid. Eius Opera cit. p. 90. V ) Folia ſeminalia ab illis, quae in continuata ve- getstione prodeunt, non ſolum paruitate, ſed figura quoque differre, eademque integra vt- plurimum et indiuiſa, etiam in illis eſſe plan- tis, quarum ſubſequentia multifariam ſunt diſ- ſedla, notauit Raius, monuitque, licet in non- nullis 292 * * S, . . — . . erl⸗ Fabrica eius nexusque cum reliquis benn gerl ſeminis partibus difficile cognoſcitur, lenn et licet ab analogia et ſecundum Er- al LERI Obſeruationes facile admittere Nl, poſſimus, plumulam, aeque ac radi- culam, ex copioſiſſimis fibris vaſculis:. zn, in que “ conſtare, inde tamen nondum Pſoneet ſ liquet, quomodo haec ſint compara- WZ . . nnt, bine ta, ) quem nexum et directionem ha- nin beant 5 „ ngn nullis aliqua diuiſionis ſpecies locum habeat, ſeu, e. gr. Naſturtii hortenſis folia ſeminalia in tres fnan ,c. lobos diuiſa, Braſſicae et Raphani vnica, et D Naſturtii indici duplici crena inciſa inuenian- Miirdn tur, nullam tamen ſe noſſe plantam, cuius fo- engh liorum ſeminslium margo vndique, inſtar fo- r inl liorum Vrticae, crenatus ſit. Superficies etism Vinal M in illis plerumque laeuis eſt, quarum reliqua rungen folia hirſuta ſunt, et ſitus eorum ſemper oppo- uun e n ſitus, in illis quoque, quae alterna vel ſtellata adi u gerunt. Vid. Eius Methodus Plamtar. p. 7. De genefin foliorum ſeminalium ſtructura conf HirrErII UEnn Vegeiable Syſtem To. I. p. 79. ſqq. Quae de Ceunan his latine repetuntur in Comment. de rebus ig. 15 in Hiſt. nat. et Med. geſtis Vol. XII. pag. 509. eiuegue e haud intelligi poſſunt. em Mor 9) Eiusmodi praecipue in inferiori plumulae par- umnug int te, qua intra cotyledones cum radicula cohae- ulenevere ret, ſe vidiſſe, teſtatur ELLERUS Hamb. Magas. In nodo in eit loc. p. 148. cur vero eiusmodi non in omni 1Chue ngul ambitu admittere poſſimus, nulla certe adeſt Alumir, en ratio. . AeNe, ) Plumulae vaſeu la intus ſeptulis diuiſa eſſe, et ermünane propterea facilius ſuccos recipere, quam re- ſelen el mittere, ſtatuit III. de GLEIchEN, RVSSWORM RloI dictus, cum religni Cgnoſcitnr le alnitere iengi. tbrswſculs. Then nondon Imcomn. rectionem h. benm, ecies eumn habern lig ſeminalia in ires Rupheni fnicn, e nu Inei inuenion⸗ Plunumm, cuius Cigne, inſter ⸗ Werftiesetum t, Purun teügtn Drum ſeinper op)o⸗ aAletun ſel ſtelatn uPlntr, P.7 e Gunn coot Huun umnwent Ge t Pol. Ml. g ni lunuhe ,i⸗ ,miel cohue⸗ 6und. Meggr. 0d nonto Noda dere We is in ele, * 393 beant, et vnde ſuccos accipiant. Inter radiculam et plumulam nodum, ſiue ſeptum, 9 has partes diſtinguens, aſſu- mit, vaſculumque ad angulum re- Bb 5 Ktum, didus, in dem Neueſten aus dem Reiche der Pflanzen, p. 64. Verum humores in plantis perfectis ſine valuulis facile et commode aſcen- dunt, binc etiam in plumula eiusmodi non requiri, exiſtimamus. i) Hoc non ſolum mieroſcopii ope, ſed etiam in ſeminibus bulboſarum plantarum nudis oculis videri poſſe, aſſerit ELLekus et ſeribit: in den Ziviebeln kann man ganz deutlich auch ohne Ver- grſerungsglas dieſe Wand erkennen, aus der die Gefäſſe und Kernfaßern des Stammes und der urzel gehen, und ſich nach entgegengeſezten Richtungen von einer Seite gegen den Stamm, und von der andern nach der Wurzel ausbreiten et addit: mie ſolches Herr MoELLER ſehr woehl an- gemerket hat. Vid. I. c. p. 178 et 188. et Mokt.- LERI Abhandlung vom Bau der Pflanzen in den Oeconom phyſikaliſchen Abhandlungen Part. I. pPag. 15 éet 109. An omnis vegetatio a nodo, eiusque contextu celluloſo dependeat, vti qui- dem MogrrERVs exiſtimat, nunc non diſqui- ramus, inter bulbum vero et ſemen magnam intercedere differentiam, quilibet intelligit. In nodo, inter plumulam et radiculam, locum adhue ſingularem diſtinguit, et nucleum quaſi aſſumit, eumque glandulam pinealem dicit AGEICOTA, exiſtimans, in eo praecipue vim germinandi poſitam, ſiue animae vegetabilis ſedem eſſe. Vid. Eius Uniuerſaluermehrung P. 10. Tab. 1I et 2. 394 XIJ—* Rtum, ex cotyledone ad plumulam dire ctum, ſe vidiſſe, refert ELLERVS, 4) et inde concludit, ſuccum ex cotyle- done etiam ad plumulam, aſt, propter flexuram vaſis, difficilius, quam ad radiculae vaſcula, recta via ingredien- tia, tranſire, ex ipſo autem nodo va- ſcula oriri, ſurſum, deorſumque di- recta, ſuccosque et cum radicula, et caule communicantia. Contrarium ſtatuit HebwIGIvs, et neque viam, qua ſuccus ex cotyledone immediate ad plumulam ducatur, neque nodum, qui aſcenſum a radicula ad plumulam impediret, ſe inuenire potuiſſe, con- tendit, et ſic plumulae euolutionem, primumque, vt omne futurum, in- crementum a ſola radicula, eiusque inprimis medullari parte, poſtquam haec a ſucco, a cotyledonibus acce- pto, ad recipiendum ex terra humo- rem diſpoſita fuit, dependere, ſatis apte, vt nobis quoque videtur, con- cludit.!) Cotyledones namque in aliis ſeminibus per longum vegetan- tis iam plantae tempus fere immuta- tae perſiſtunt, in aliis vero quoad ma- Xximam partem conſumtae ſunt, ante- quam ) l. c. p. 181. 1) I. c. p. 10. ſenminnlenn, conſtitutam Gifeindima⸗ le d et pe Nim med. nemn fuli e dun! chehihurn onboros, cipue fin Gtkirmame tylecones Auten non lis cis lere et orn erreſigu Cementum ndicem re dto, ⸗ OWlaehoe Gplomuhmn ex cotyl . valt Dopter , Odumn d ningeben tem nodov. rlumcbe di mmdicnla, et Cottrarium necne pinn, ne immedine neguenodum 4Adlmmnblem otuille, on. euctaconen, foturum, ir. ll, einsge ne, poſtgoum edonibos Ytemma hum henlet, igetum Con- DulNue i Gin Neerrr ſere Whod GuOed . 6 nte⸗ efont, Ut un . 395 quam plumula elongatur. In illis quo- que ſeminibus, quorum cotyledones cum plumula ſupra terram aſcen- dunt, hanc quidem illae in ſinu ſuo fouent, non vera in eandem, ſed po- tius radiculam continvuantur, ita, vt cotyledones per interpoſitum et nunc elongatum petiolum radiculae inſer- tae videantur. Praeterea ſi plantulam ſeminalem, in germinationis principio conſtitutam, ſecundum longitudinem diſcindimus, rectam, ab apice radicu- lae ad et per plumulam aſcendentem viam, medullarem ſcilicet productio- nem, facili negotio cognoſcimus, et per hanc acceptos praeparatosque, ſubtiliſſimis terreis aliisque principiis imbutos, humores in plumulae prae- cipue vſum impendi, eo lubentius affirmamus, quo certius conſtat, co- tyledones cum foliis conueuire, haec autem non tam in herbae, quam po- tius radicis commodum ſuccos reci- pere et Praeparare, omneque caudi- cis et reliquarum plantae partium in- crementum ab humore, ex terra per radicem reſorpto, et ad peripheriam moto, dependere. Dum vero radi- culae hoc officium tribuimus, cotyle- donis donis virtutem a plumulae ipfius ve- getatione penitus excludere nolumus, licet viam, qua ſuccus ad eandem de- riuetur, detegere ac determinare non poſſimuùs, praecipue ideo, quoniam in multis cotyledones in ſuo perfecto et ſucculento ſtatu ſatis diu perſiſtant, radicula iam omni ex parte perfecta, nulloque amplius ex his adminiculo indigente; atque tunc plumulae in- ſeruire, contentumque ac nutritioni aptum ſuccum ad hanc dimittere, “) ideoque plumulam primario a radi- cula, ſecundario autem a cotyledoni- bus quoque nutrimentum accipere, ²) proba- m) Cotyledonis et plumulae conſenſus etiam ex theoris, quam Cl. GrEpIrscawus de vredine pro- poluit, confirmeri poſlet, ſi endem omni dubita- tione maior eſſer; ſedem enim corruptionis primariam in proceſſibus medulleribus, intra cotyledones reperiundis, poſuit et inde collegit, vrédinem in prima germinatione per coryle- dones ad plCQamulam, nunquam vero ad radi- culam deferri, quod ſane fieri deberet, ſi co- tyledones cum ſola radicula conſpirarent. Vid. Hiſt. de l'Acad. Roy. des Sciences à Berlin 1756. p. 86 fq. 2) Vtrumque etiom modum III. de GrEICHEN affumſit, ſuccosque ex cotyledone ad plantu- lam deferri concedit, eosdem autem ſolos ad incrementum plumulae non ſufficere, ſed alios, melius- iins 1 onleine Tihummds. 1(. Hbn cwünmu, oe nſer Cun in gerllue nims pol piat, cotfl acerutſs, Anten eorelt Nitt ſ Heen Webpsge Vid lidr, 0) Vum mo ſiine ente bitur: 2 olnenn ſer laue, e 2u ni mulanyen Slrorue, Alpefielr, Crund er⸗ welehe hern Va. d. X ndee Loryledhon Ulutae Nl inggene lge ipains ve. e venolumos kenn Andemn Ge⸗ Tminnre non 0, Juoninmn nſoor Ketd (i perlit lun Dart e epert ſin nis adini tiole Plumnlae ir e a Nutritiori r dimittere,“ limario2 A Cryleconi n Miere“ Prodr⸗ conlenlus etian e cade Eredine⸗ ge. eadenaniiinnt⸗ n enim corruptioni, AJuloribus initt ſitet ncecolleri⸗ ine er le gun er 40 il ,Geberet, ſeo⸗ uſzinen. Vid. 6 (jendes Pern el M de enn probabilius nobis videtur, quam ſi plumulae incrementum ſoli radiculae tribuamus. Obſeruationes quoque, a Cel. Heowioclio adductae,“ ſum- mam quidem cotyledonum vtilitatem confirmant, cuinam vero Parti prae- cipue inſeruiant, dubios nos relin- quunt. Namq e ſi plumula, quam in germinatione conſtitutam ſepara⸗ uimus, nouum incrementum non ca- Piat, cotyledonibus ſimul tunc dila- laceratis, atque radicula etiam diu antea egreſſa, contrarium potius eue- niat, ſi hae modo immutatae perman- ſerunt, meliusque praeparatos requiri, comtendit. Vid. libr. cit. = ⅛½) Vnam modo repetamus, quae ſententisge no- ſtrae egregie fauet, et ſequenti modo deſcri- bitur: Zufälliger Weiſe wurden mir an einigen Bohnen, die ich in einem Blumentopfe vor dem l'en- ſter hatte, die einen halben Zoll getriebenen Kei- me zu nichte gemacht; die unbeſchädigten Saa- menlappen blieben friſch und vergrißerten ſich auſſerordentlich, nech erlact von 14 Tagen ohngefaehr hamen an jeder Seite des bis auf den Grund verdorbenen Keims zwey neue hervor, welche hernach um deſto ſchneller zunahmen. Vid. libr. cit. pag. 12. hic certe ſuccus, qui ex radice in plumulam aſcendere debuiſtet, sd cotyledones delatus, et ab his in reſiduam mu- tilatae plumulae partem depoſitus ac in huius inerementum impenſus fuit. 4* 398 * ſerunt, ſane ſequi videtur, cotyle- dones tune non amplius radiculae, ad minimum eidem haudquaquam ſoli, inſeruire, quippe quae iam diu antea elongata, ramisque praedita ſufficien- tes ex terra ſugere poterat humores, ſed ex iisdem quoque plumulam ali- quam incrementi ſui partem accipere. Caeterum inter ſe differre radiculam et plumulam, et vtrique parti ſingu- larem vegetationis modum compete- re, ex comparatione earundem, quam Cl. KRAFTIVS ex obſeruationibus ſuis inſtituit, clare eluceſcit. Ita autem Ille concludit: radiculam 1) citius quam plumulam exire, 2) celerius in- creſcere, 3) cito laterales fibras emit- tere, 4) ſemper perpendiculariter de- ſcendere, ) 5) partem terreſtrem ſem- per P) Idem quoque notatum legimus in den Abhandl. der Oekou. Geſellſchaft zu Bern Anno 1773. p. 13. Ich habe geſehen, daß ein keimendes Saamenkorn, deſſen Keim man abgebrochen, noch einen Srengel treiben kann, zwenn nter der Saame nicht alles Mehl verlohreu. Verum, quaecunque pars ſeminis deficiat, vegetatio ſemper imperfecta erit, et maxime tunc, quando plumula deſtru- Ss fuit. 9) libr. cit. 7r) De quo ſingulari phaenomeno multum inter phyſicos diſputatum, et cur radicula ſemper deſcen- Olenbere, Parun tanl lyec inn nie leminals odo in Wüoned ere as ſemind ſunt eta1 tae fuerunt Geleendat Modumn po er 0 iolan ines comm lelorts gui ſdi comurn Modicum in 1784 daln ſollete col e⸗ Mropol conoboren ken cotyle. laliellae 46 laquum ſoſi n in anten n llkcen. erthunore;, Plomrlam d. rtenn Naiper. re ndiculam ne art iinge. dum conpete Undem qun ionibus ſis la autenm m 1) citins )cderidin⸗ ſhras emnit. icolartter e⸗ meltremſen⸗ ſer s irs n Auel,7113. ul nenn, ut uen etel unt ſicht ale Cueconce Nond aer hherien nger Ußet Nunn Ein 3929 per adhaerentem habere, 6) albidam, modo in fine viridem eſſe, et 7) mul- tum perſpirare; plumulam e contra- rio 1) diutius, quam radiculam, in- uolucris incluſam manere, 2) in ger- minationis principio parum increſce- re, 3) ſemper ſurſum verſus tendere, 4) terreas particulas affixas nunquam oſtendere, et 5§5) lente admodum et parum tranſpirare. §. IV. Haec ita fieri, primasque plantu- lae ſeminalis euolutiones deſcripto modo ſibi inuicem ſuccedere, obſer- uationes etiam, quae in germinanti- bus ſeminibus quotidie inſtitui poſ- ſunt, et a nonnullis phyſicis inſtitu- tae fuerunt, egregie conſirmant, quae vero deſcendat, plumula autem aſcendat, cauſa ad- modum varia excogitata fuit. Cum vero haee res ad ipſum germinationis modum non per- tineat, commode illam ſilentio praeterire er Lectores, qui variarum hypotheſium notitiem ſibi comparare volunt, ad Cl. BosiI Diſſ. de Radicum in plantis ortu et directione Lipfſ. 1754. delegare poſſumus, quippe qui omnes ſollicite collegit, ſtudioſe examinauit, nouam- que propoſuit, eamque firmis ſatis argumentis corroborauit. 400 — vero, cum non in omnibus ſimiles, ſed in diuerſis ſeminibus admodum variae inueniuntur, hic recenſeri minime poſſunt, ſed ex ipſis Obſer- uatorum) ſcriptis repeti atque co- gnoſci dehent. Quaenam vero ſit prima germinationis, omniumque, quae in eadem contingunt, mutatio- num caulſa, diſquirendum adhuc erit. Eſtne autem ger minatio nouus actus, an modo continuatus, et nunc magis excitatus humorum, in ſemine con- tentorum, motus? Duplicem vitam ger⸗ 5⁵) Quorum merito princeps habetur MaALrIGnIVs, qui ſucceſſiuas ſeminum germinantium muta- tiones in cucurbita, phaſeolo, fabe, piſo, mi- lio, trinco aliisque deſeripſit et iconibus illu- ſtrauit in Tract. de ſeminum vegetstione, edit. oper cit. p. 97. ſqq. Idem Cl. Vir in Phaſeoli quoque ſemine obſeruationes repetiit, et ſimul Cataputise maioris, Dactylique mutationes de- ſeripfit in Operibus poſthumis p. 87. ſq. et p. 97. ſqq. Perſicae mali ſemina, in germina- ſon⸗ conſtituta, per diuerſos dies obſerusuit et delineauit AcRicoLA in Tr. von der Univer- Jalvermehrung. Secalis ſeminis vegetatio de- ſeribitur in Journal Oecon. 1751. et ex hoc in Hamb. Mag. Vol. XV. p. 339. De germina- tione Sicyoidis vid. IacovIN Hiſt. Plant. Ame ric. p. 258. de Pino, Viſco, Crataego, aliis- que conf. Neuer Schauplatz der Nair in n ſpe. ciali plantarum defſcriptione. ünd tatlol loni Hee etian et leh jgeoque ſert tum gui in non nouun, nuationemel Iationesil en uſehnuum! Clküri D 18 Sſhen tlan Geben, gal mentatione ter euolun tur, et al ſuccum ae erta terram 1r muns bͤ py⸗ In, er hine lin WN que Ceodn ) W bonn lbus ihmie⸗ admodum recenterj s Ohler. el Ade co. Numn Ferd ſit Omniumae, Bunt Mutario⸗ um adhucerit noaks et nunc mags in ſemine con⸗ plicem virm ger. erat Mannnnie, ermnioentiumn mut. olo, köbn, pilne nri⸗ hlt et iondbus U. n vegelttione, et 1l. Wirin bleil nes eſelif erholl ge utntiones Ee⸗ umis , N. 4 gitt, 11 ernint ⸗ Nies ,blerunuit ven er Uver⸗ bis egelnig 51,& Noin De Perpplnt co, Crotnet, 8 „er NeN . ne. — 40⁰1 germini tribuit Cl. HEBENSTREITIVS, aliam ſcilicet foetus, quamdiu, vt ſcri- pſit, in ſemine vũſeulis ſeminiferis, ſeu vterir vegetabilibus afztro, degit, aliam pulli, quando vegetat; ? et ZALLINGE- RVs exiſtimat, in ſemine, peracta ger- minis foecundatione, excitari fermen- tationis ſpeciem, eamque in delapſo etiam et repoſito ſemine continuari, ideoque fermentationem, ſiue mo- tum, qui in fermentatione contingit, non nouum, ſed prioris tantum conti- nuationem eſſe; duas huius ſententiae rationes addens; 1) quia recens aplan- ta ſeparatum ſemen, antequam terrae committi poſſit, per aliquod tempo- ris ſpatium extra eandem conſeruari debeat, quo ſeminis principia, fer- mentatione prima nondum ſufficien- ter euoluta, magis magisque extricen- tur, et ad ſuſcipiendum terreſtrem ſuccum adaptentur; et 2) quod diu extra terram conſeruata ſemina pro- ter nimis prolongatam fermentatio- nem, et hinc vel vltra modum am- pliata, vel diſrupta vaſcula, euapora- tasque oleoſas particulas, omnem ve- getan- ²) Vid. Progr. cit. de rosin vegetabili p. 9. ſq. c 402 — getandi virtutem amittant.“) Viuere ſemen, ſi vitae ideam laxiori ſenſu ſu- mimus, concedere omnino debemus licet functiones, cum vita coniunctas, ſuccorum praecipue motum, in eo- dem, dum extra terram conſeruatur, cognoſcere non poſſimus; æ“) etenim et animalia quaedam hiemali tempore mortua videntur, et fauente aere reui- uiſcunt, ſuasque actiones laete iterum perficiunt; fermentationem vero in 2 ſemine etiam maturo et a planta ſepa- rato, fieri, non ſolum negamus, ſed etiam affirmamus, nullum plane mo- tum inteſtinum, quicunque ille ſit, et in quemcunque finem tendat, tam diu in ſeminis materia adeſſe, quam- diu germinationi locus non concedi- tur. Etenim ſi eiusmodi adeſſet, ae- que ad putrefactionem, quam fer- MWen- 2) Vid. Eius Abhandl. vom Urſprunge der, Früchte cap. 6. p. 58. ſqq. X) De virtute ſeminis germinandi propria et quaſi intrinſeca non inepte diſſerit AGRIcora libr. cit. Sect. I. Cap. I. p. 1. Bene etiam ſeripfit FABER, eſt germen, antequam terrae eredatur, planta quaedam potentia, vbi vero terrae com- miſſum eſt, et poſitae ſunt diſpoſitiones neceſſariae, rranfit in plantam altu. Vid. Eius Tr. de Ho- mine et Plantis p. 53. gebet ogere, lum, Ctrleon rum enoin Rröucnnak; 9 Vid C V. 2) Lsperiwenuu menti, dunbr ſa, guorum . iutegr uit, ſonio culelich Plulb pertormt Iiſe in clouſ⸗ umrepetite⸗ Gle adlidbin a Iue cald ſzerin Memdites iut 4 lib, baniz mnde eolllin ſuſteere ſel Vinere Oiſenſiſi. ckbemn 1Chnilncti dum in ⸗ nchhkemunnr, s;¹) erin emntlitempore ente dere ſel⸗ 8Slete iterum Onem vero in tapluntaſeyr. Degannbs ſed umn Pane m. lncbe ile t, ntenda nmn adelle quan. non concel⸗ Gi deſet 1, Olan f Genr zuprdr Hü ,mpinetgu ACGNMCOLA Wr. de eüm Ciln n terree elrut, Lero tertae z⸗ eiene gee nu ſtimne neci/ 1 Eius Tr. de 403 mentationem diſponi poſſet ſemen, neutrum vero fieri, ex ſumma ſe- minum duritie ac ſiccitate, eorum- que diuturna conſeruatione, et no- uo, qui in germinatione contingit, variisque modis ſe exſerit, excitato motu colligimus. Nouum hunc eſſe motum, adminicula, quae ad germi- nationem neceſſario requiruntur, cla- re ſatis oſtendunt. Conſiſtunt illa in calido praecipue et humido princi- pio, ac vtrumque in ſemen ſimul e debet agere, quo arida et dura eo- rum, cotyledonum inprimis, materia partim emolliatur, partim in motum perducatur; prius, farinacea in la- c 2 cRteam „) Vid. Cap. VI. p. 334. . 2) Experimentum fecit ByRNETVS et grana fru menti, duabus diuerſis capfſulis ferreis inclu- ſa, quarum altera operculo perforata, altera integra fuit, per aliquod tempus in furno pi- ſtorio calefacto retinuit, esdemque in ca- pſula perforata facultatem germinandi perdi- diſſe, in clauſa vero conſeruaſſe, tradidit; ve- rum repetiit GvErTARDVg experimentum, omni- que adhibita cautione obſeruauit, in vtro- que caſu facultatem hanc deſtrui. Vid. Eius Memoires ſur diſferentes parties des ſciences et arts, Paris 1770. Tom. II. pag. 34. atque inde colligimus, calidum ſine humido non ſufficere, ſed vtrumque requiri. 4 M — * cCteam nunc mutata ſubſtantia, decla- rat, poſterius autem ex variis phae- noménis, quae in germinatione con- tingunt, apte colligitur. In germina- tionis initio ſemina non ſolum odo- rem ſpirant, quae antea nullum habue- runt, à ſed odorata etiam alium ſaepe et nouum admittunt; eorum etiam ſapor tunc temporis inuertitur, et pro differentia ſeminum magis magisque dulcis redditur; et ex his aliisque, quae in ſemine quidem fiunt, minus clare tamen patent, mutationibus, fa- cile eluceſcit, internam humorum miXxtionem mutari, eosque ad motum ita diſponi, vt vegetatio commode inchoari, et per ſuas deinde cauſas continuari poſſit. Primum hunc par- tium conſtitutiuarum motum Phy- ſico- a) Secalis ſemina, per quasdam dies in terra de- tenta, acidulum odorem ſpirare, notatur in den Berniſchen Sammlungen 1773. p. 6. b) In ouis animalium ineubatis contrarium obſer- uatur, et albumen eorum odorem et ſaperem naturalem retinere Cl. Monmno in den Edinburg. Verſuchen Vol. II. p. 271. propriis experimen- tis confirmauit contra BELLINVM, qui Tr. de motu cordis prop. VI foetidum ac nauſeoſum illud fieri afferuit. In ouis, quae non foe- cundata fuerunt, hanc mutationem fieri, inter omnes conſtat. 4 Vule ſNN nſnendnn (sbel . eNurn NNDN in ER600 Ac bid. 1717. inprinis ſo PCüELLN,4 lolionemn ke⸗ ſare ttusn. Conclutere 1 lin ſllkenn it hetmne pe⸗ gul tun nt iken f fuuritini et ſinn, iien elne, ſie P 102 el! 9) Nonnuli ingermint De VNr. G. ſeri Mucy, ſimin ſcho pon numgue har . muttionemn (ui non ſNun . e dn. Vepeindilidu lun ſer, Ui ſec ei entn dechr. arii Phae. nlatlone . M Agerming. Dm No. Wlumdahre. mn Aiumſre eorumn etiam letitunet ab magidge XThis Alogte tnn minds tationibus fi n humorum Uedmomm tio comnmnode Geinde auuls luun hunc r. otüln N ſco. n Sia in ein te ſinre, lll 11 mumriun obſer⸗ ren et ſnotend in den Einung. Prün exheiner 4 8 T. INNN dume nate iz, Cne h0n güonen ſeti inen v M ſicorum multi o cum fermentatione 4) compararunt, et, vt nobis videtur, ſatis bene. Non ſolum enim, notan- te WaLLERIO, ²) odor et ſapor, qui CcC 3 in *) Vt DiGsv in Diſſ. de Plantar. veget. p. 9. HoM- EERGIVS Acad. Pariſ. 1703. et 1709. LEMERY ibid. 1717. FABER libr. cit. p. 49. ſeqq. aliique; inprimis nominari debet MALrIoRIVs, dum BoRELLVM, qui ſuccorum in cotyledone mu- tationem fermentationis ope fieri negauit, re- futare ſtuduit, et in fine ſcripſit: guapropter concludere licebit cum ipſo BokrELrLo, pinguem il- lam ſubſtantiam, in foliis ſeminalibus contentam, eſſe nutritiuum ſuccum, a natura praeparatum, vt lactare poſſit planutulam, cui addere poſſumus, quod, cum recipiat aqua, a terra ſubiiniſtrata, in iisdem foliis hauc immutari in naturam ſucci nutritiui et actiui, mediante mixtura et motu in- teſtino, ideo ibidem productam, tanquam a fer- mento, aſſerere pvoſumus. Vid. Oper. poſth. p. 102 et 104 d) Nonnulli loco fermentationis putrefactionem in germinatione admittere voluerunt; ſic BAco DE VERVUL. Sylv. Sylv. Cent. VI. edit. Oper. p. 881. ſcripſit: germinarionis initium nihil eſt, praeter ſeminum putrefactionem. Verum putre- facltio corpora prorſus deſtruit, et vegetabilia, eorumque partes nullam aliam ſponte ſubeunt mutationem, quam eam, quae cum fermenta- tione conuenit e) Qui non ſolum Tract. vom Ackerbaue c. 3. 5. 6. p. 49. et 52. et in Diſſ. de origine oleorum in vegetabilibus G. 6, fermentationem in ſemini- bus fieri, probabili admodum ratione declara uit, ſed etiam in pricri Tractatu cap. 2. F. 13. p. 28. 406 * in germinatione ſe prodit, nouus fer- mentationis eſt effectus, ſed etiam ſe- minibus eadem inſunt materialia, quae fermentationi ſpirituoſae apta ſunt. Praeterea conſtat, ſemina, quae germinationis initium paſſa fuerunt, ad fermentationem, vt dicitur, pani- ficariam, ſiue ad panem conſueto modo per ſe coquendum, haudqua- quam apta, ſed aliis et magis actiuis adminiculis ad eandem praeparanda et quaſi cogenda eſſe. An vero prae- ter internam, ad fermentationem ſu- ſcipiendam, ſeminum diſpoſitionem, alia, eandem excitans et continens cau- ſa, et peculiare quaſi fermentum adſu- mi poſſit, difficilis eſt quaeſtio. Solus, Vti quidem nobis conſtat, WALLERIVS eiusmodi aſſumſit, pollinemque an- thera- p. 28. ſtatuit, poſſe hane fermentationem na- turalem in ſeminibus eodem modo augeri et imminui, vt de artificiali compertum habemus. ) Cel. ErrERVS quidem praeter oleoſam ſeminis materiam, aliam quoque, per ſe actuoſam et mobilem, tanquam germinandi principia aſ- ſumſit, et poſteriorem in ſeminibus, aqua ma- ceratis, ſe vidiſſe tradidit. Vid. Hamb. Magaz. Vol. XIV. p. 186. mobilem vero hanc mate- riam animalcula infuſoria fuiſſe, repetitae ob- ſeruationes docuerunt. taln in Pan tinscotlele babilusiben Errum, id A orom Coclerte,e Gemn, db Minui 1 ) W, Ind. Hlbr eit er ) Deumum minn koilib immnic Dur intetnain minurund, hubirun,, Miorez eiin lerram tnn ſe et ince nolnis ſer. e etiam ſe. Materia li Umolge pe enum, gue Dalatoerunt Krinn, nr Henn Coniuero um uuddur. emigis ltii n phneporane, Anreropree eutationem . ltpotitonen, Wüdinensca- mentumnadd. eſtio. Jolus,/ n Wanurms Minemue ar herr. ſerwenntioen N .m Mod, uell 4 oleolam ſerris t ſe N Gam 4 i inafn wirubos,3 cormt. V. Hon. ar. emn vero Hone mie. iler eheiik — 407 therarum, quo ſemina foecundata fuerunt, eandem forte conſtituere, et inſtar fermenti internarum partium compagem euoluere, ſtatuit, et hinc quoque fermentationem in medio germinis incipere, exiſtimauit. . Pol- lini huic ineſſe ſummam et quaſi vi- uificantem virtutem, inter omnes con- ſtat, eandem vero in germinatione etiam ſeſe exſerere, vel ideo dubium nobis videtur, quia ſcimus, hanc non tam in plantula ſeminali, quam po- tius cotyledone initium ſumere. Pro- babilius idem Cl. WALLERIVsS ſtatuit, terram, ſub qua continentur ſemina, ad horum fermentationem multum conferre, eamque, vt in artificiali vi- demus, ab illa nunc augeri, nunc im- minui, ?) licet exemplum, quod de CC4 ſemi- Vid. Tract. von: Ackerbaue p. 51. ſq. ) libr. cit. cap. 2. §. 13. p. 28. i) Deſumtum hoc eſt a Reſeda odorata, cuius ſe- mina fictilibus, terra diuerſae indolis repletis, immiſit DALIBARDVS, er obſeruauit, illa, quae in tefra pingui, alioque modo praeparata, ger- minarunt, odoratas, quae vero ſabuloſam in- habitarunt, inodoras plantas exhibuiſſe; iu- niores etiam plantas, ex ſabuloſa in pinguem terram tranſplantatas odorem nullum aeccepiſ- ſe, et inde concludit DALIBARDVS, qualitotem odo- 498 *—— ſeminibus plantae odoratae, in ſabu- loſa terra ſatis, deſumſit, id minime probet, quod probare debeat. Ab his enim ſeminibus enatae plantae non ideo inodorae fiunt, quia fermenta- tio hoc ſolo impeditur, ſed potius, quoniam in eodem radices ſaepe, et ſic quoque cauliculi inſigniter mul- tiplicantur, vel, ſi etiam hoc non eue- niat, ſufficienti tamen nutrimento de- ſtituuntur. Nolumus plures, quae fermentationem et germinationem concernunt, proponere quaeſtiones, in vtraque enim difficultates depre- hendimus, difficile, vel plane non ſoluendas, et in germinatione eadem certe naturae myſteria, iisdem tene- bris inuoluta, animaduertimus, qualia in generatione animali, foetusque nu- tritione admirari quidem, nunquam vero ſufficienter explicari poſſunt; hinc et huic ſpeciali commentationi et omni Spermatologiae vegetabili fi- nem imponamus. odoriferam in ipſa germinstione plantis con- ciliari, id quod, vt exiſtimamus, repetita ex- perimenta deſiderat. Vid. Mem. de Mathem. et Phyſ. preſentés a l'Acad, à Paris To. I. Pag. 95. ſq4. rr-- DIS- Wilures et Ciount in l iho; d mecce loe Nin dis Moti, ean Allſumene ſc. lc tabilibus hus imme gle partes Wenlentun le Cilluni lis cOnge Dperis? No erologe luine eicg — 409 ga , SS tge in ſahn. — id minime . . det Ab his DISSEP RT ATIO Rbe on † DE . Ula ſermeneg. G VEGETABILIVM CEILLV- W 5 . ice ſehe . LOSO CONTEXTIVV. lügntter mu.. §. 1 hoenon ene. L rimenoe iu admodum in anatomicorum 19 S . ⸗ * Mhme, Cut ſcholis recepta fuit atque vſi- ingrihken tata partium corporis humani in ſi- eguetong milares et diſſimilares, ſiue, vt alii Nlnts ehr⸗ dicunt, in ſimplices atque compoſitas Dmne non. diuiſio; neque ſolum in animalibus utiole elden haecce locum habuit, verum etiam, iten ene vt in aliis plurimis, ab analogia com- tlinns Clal moti, eandem in vegetabili corpore oernegnerr adſumendam eſſe, affirmarunt phy- n, hMundben ſici. Et certe eodem iure id de vege- cri e , tabilibus dici poteſt, ac de animali- Mmmen. bus, immo forte maiori. Illae nam- legeubllitr que partes, quae vulgo vt ſimplices recenſentur, ſunt vere compoſitae at- que diſſimilares. Nonne fibra muſcu one Punin on . . . — laris congeries eſt vaſorum omnis ge- Nen delſhen neris? Nonne et vaſa ex aliis vaſculis a,i hub neruoſoque rete ſunt conflata? certe, hinc eius modi partes vt ſimilares mi- = Cc S nime 410 * * nime debent conſiderari. 2) In plan- tis vero ſucciferae fiſtulae et mirabi- lis ille celluloſus contextus omnino ſi- milares ſunt partes, cum ad huius vtriusque compoſitionem, praeter elementa, et inde natam ſimpliciſſi- mam fibrillam, nulla alia concurrat atque conſpiret, exque his, varia ra- tione inter ſe combinatis, et coniun- ctis reliquarum partium omnium fa- Prica generetur. De prima autem fi- bra, ac inde ortis membranis atque canalibus primis, nihil certi determi- nare poſſumus, quasque ratiociniis extorſerunt hypotheſes phyſici, non- dum plenarie explicatae confectaeque videntur. Duas itaque in regno ve- getabili ſimplices partes adſumimus, licet ab aliis aliae, et a nominatis di- uerſae?) propoſitae fuerint, vel ex ipſa, a) De ſimpliciſſimis ſolidis corporis humani par- tibus vere et do e diſſerit ALB. PE HaLLER in Primis Phyſiologige Lineis Goett. 1751. 8. C. I. p. I. ſqq. et C. G. Lypwiovs in Inſtitut. Phyſiologiae Lipf. 1752. 8. P. 1. c. I. F. 126. ſq q. P. 45 ſq. *) Varise a variis auéoribus enumerantur deſeri- bunturque ſimilares vegetabilium partes, vt fi- bra, neruus, vena, caro, medulla et ſ. p. Conf. de his ANDR. SPIGELII Iſag. ad rem herbariam Patau. uc, olnhe Tundo, I Pole, rum br⸗ ſin nulltb Harum pl iunctae vaſcbloru Otnnetn ⸗ xionem Datan.15 Ht N ,3. P. bilibus el dech, gnumß e 10. SAek perendi )HMye etin NMANNS mmenidlem. ſerihlenn Corporun 4) Euden, been ali⸗ le ly, cuin An h Plan. det mirabi. 8Omnino . d A ins II, Nieter n Hmaſ la concurrat lis variaf. 8, et Coniun⸗ nomnniumft rima autemt. rans une certiderermi i⸗ le tutiocinis Uſi, O. Colledt Ne in egno e⸗ 8AClomimos, nominatß. eint, e er l, r uihan 1Nr Mllah il et 151. . isi ſo Kwor. 1 t. 1 125 omerontut laii es unn gened ſe E 411 ipſa, accurate inſtituta, diſquiſitione vna modo ſit ſtatuenda, ſcilicet fibra. In omni enim plantarum Parte, quse⸗ cunque illa ſit, fibhras deprehe endi mus, omnemque, diſſecando et mace- rando, in eius modi fibram reſalui poſſe, dudum cognouimus. Ve- rum fibra vegetabilis, qua talis, ſeor- ſim nullibi conſpicitur, ſed ſemper harum plures inter ſe' nexae atque iunctae vel ſub celluloſi operis, vel vaſculorum ſpecie adparent, ideoque omnem de ſolidis vegetabilium tra- Gtationem ad haecce duo 0 reducen- dam Patau. 1606. 4. L. I. c. 3. p. S. DAN. SENNERTTY Epit. Nat. Scientiae Witteb. 1618. 8. L. VI. c. 3. p. 434. ſq. GvrR. RoLFINCIVS de Vegeta- bilibus len. e670. 4. L. II. Sect. 4. c. 1. P. 144. et Sect. 7. p. 194. EMaN. KoENIGII Re- gnum? Vegetab. quadripart. Baſil. 1708. 4. Sect. I. c. 16. p. 114. ſqq. et GüxNra. ChRIST. SCHEL- HAMERI Epiſt. de Noua plantes in claſſes di- gerendi ratione Hamb. 16 695. 4. P. 16. c) Hinc etiam forte factum, quod Io. Lvo. HAN- NEMANNVS vegetabilibus et animalibus fila- mentalem, minerslibus vero grannlarem ad- ſeripſerit ſtructuram. Conf. Diſſ. de Contextu Corporum naturolium Kilon. 17023. 4. 4) Easdem, ac nos aſſumſimus, ſimilares partes, licet alia proponat nomina, deſcripſit quo- que IvL. PoNTEDERA in Diſſertationibus, edit. cum Anthologia Patau. 1720. 4. Diſſ. I. p. 8. vbi 412 Wrrrrmrrnn S dam eſſe, exiſtimamus. Quicquid enim de vaſculis et celluloſa tela va- lebit, valebit etiam de ipſis fibris, ac de maioribus, magisque compoſitis partibus. Conſtituimus itaque hac inaugurali Diſſertatione de contextu celluloſo, eiusque dignitate atque praeſtantia diſſerere, alia forte occa- ſione de vaſculis etiam dicturi. §. II. Albidae elaſticaeque, nunc craſ- ſiores, nunc ſuhtiliores, fibhrae atque fila, inter ſe nexa, variae figurae et magnitudinis caua, ſeu cellulas, ſiue cauernulas, efformantia, contextus celluloſi nomine inſigniri ſolent. Ex data hac qualicunque definitione pri- mo ſtatim intuitu adparet maxima in- ter contextum celluloſum et anima- lem et vegetabilem conuenientia. Et cum IIIuſtris de HALLER huius in cor- pore humano dignitatem ex ſtructu- ra, ampliſſimoque ambitu, et vſu plu- rimis vbi dicit: duo partium plantarum ſunt genera, kbrillae nempe et vtriculi. Et pergit: fbrilla- rum non vun eſt natura, aliae humori bermean- si tantum inſeruiunt, aliae aeri. 1 1 S O! dapun aunel. Gem eils⸗ jegetal get Cocet geimſemn ſens ioh⸗ Phokuia ſe⸗ eodeln i vero WMittitar, cShilum tur, ſem augerur. Inoco hal Volucro ilae atinj ſant. Kr In ducun ) Dil der mnidi il ei niegni he tela pa. efhris, a Cmpolti, 8nucne hee de COnex nitat te Ntqve f Torte occr lickuri. e, nune enl brnearqve 1e fonnneet is, ſce 4, Contentus iſClent. elnitione N⸗ t mavimain- Imn er anime. enienti Huinsinr. errucko. etWa s hſun unn et ndr u pmuuß , rimis experimentis declarauit, eius etiam demonſtrationibus nunc inſi- ſtentes, primarias huius celluloſi ope- ris dotes Benerali oratione explicahi⸗ mus. TPelam celluloſam ex glutinoſo liquido oriri, non modo adfirmauit, ſed et plur ibus phaenomenis compro- bauit Cel. ille Ana Itomcus. ê An ea- dem eius origo atque incrementum in vegetabihi corpore? Ratio id ſua- det, docet experientia. Eſt in ipio qui- dem ſemine celluloſus contextus prae- ſens, isque et in cotyledonibus, et in plantula ſeminali deprehenditur, ac in eodem continetur quieſcens humor; dum vero illud madidae terrae com- mittitur, nutritio ſucco, per corti- s hilumi intrante, Cellula e extendun- ,ſeminis sane volumen inſigniter augetint, Cotyledones autem breue modo habent increme ntum, cum in- uolucro rupto, plantulaque egreſſa, illae ſtatim contabeſcant, vel putre- ſcant. Succi itaque ex his ad plantu- lam ducuntur, iisdem augetur illa et exten- ²*) Diſſ. de Telae celluloſue in fabrica corporis hu- mani dignitate Goett. 1748. 4. Diſſ. cit. H. 4. p. 4. 41¹4 *— ” . 1 l extenditur, erumpunt ſeminalia folia, enefhn deſcendit radicula, protruditur caulis, uinecell exeunt folia, formantur rami. Vnde a omnis hic adparatus? Certe non ab extenſa antea praeſente celluloſa ſub- G 6l ſtantia, ſed a fluido, ex terra ad ſe- nan * men ducto. A condenſatis enim, at- telih Per que perſpiratione inſpiſſatis, coactis- wn 4 que fluidis omne id generatur, quic- 8 de quid ſolidi in plantis inuenitur, ideo- 1. que et contextus celluloſus ex iis- mme 1 dem, % eadem ratione ac in animali ho mwe corpore a glutinoſoô liquore, produci- ls, guu tur et multiplicatur. Prima haecce ſo- Per elul lidorum ſtamina in animali corpore fi- Veklanech bras ſolidas, non cauas, ſiue vaſculoſas, Wümmn eaque pro ſecunde fibrarum elemen- enn tarium genere adſumenda eſſe, idem Olunt ⸗ docuit HALLERVS, ) nullamque vi- Nlun, demus Rorewys g) Singulari ratione, non tamen multum a no- ſtra diuerſs, medullae in plantis, quae etiam Cnte. contextus celluloſi eſt ſpecies, geneſin ex prin- Mnimaff , cipio fluido, ſiue aereo, cum quadam viſcoſi- 1 tate coniundo, explicauit EHRENFR. HAGEN- Piqre ſ DORNIVYS. Medullam enim rede vt multarum ert e bullularum collectionem conſiderat, et, ex hy- HWY”“õ potheſi adſumpta, omne aereum in bullulo- , Cn ſam ſpumam abire ex mechanicis probat. Vid. Cynosbatol. Ien. 1681. 8. L. II. c. 2. art. 2. p. 35. indi h) Phyfſiol. c. I. §. 9. c. 3. ad 4 ninlin foli ) Clturcauli⸗ mi. n . Non 30 Nlnadb. ert Aſ. ſes enim lns onti. eratur ie enitur ien lolis er i⸗ in Mninnl 1u Mecceſ/. Ncorptef⸗ levalchhols, tum elemer. hele icen lamgve Fl. Gems mulum 110. iis gnr M ateln e nn. ecann vilolr NrR. HeN- N Naru eher erd umn n Gsrodi c2i2 h demus rationem, cur non illud quo- que de filamentis, ex quorum coadu- natione celluloſus contextus in plantis efficitur, poſſimus, aut potius debea- mus adſumere. Tandem experi- mentis Ille comprobauit, celluloſas telas omnes, vbique praeſentes, ne vnica forte excepta, inter ſe commu- nicare, vnumque quaſi cauum effice- re. In vegetabili quidem corpore mi- nime tam euidenter eam demonſtrare poſſumus conditionem, attamen ex illis, quae inferius de motu ſuccorum per cellulofum opus dicturi ſumus, veritatem adſerti luculenter patere, exiſtimamus. Et in Chelidonio, quod aureum dici ſolet, ex vna cellula in omnes reliquas patulam ſe vidiſſe viam, iamiam adſeruit ADRIaANVS RovENVS. ¹) §. III. Contextus celluloſus, prout in animali, ita et in vegetabili corpore Vbique eſt praeſens; ſtructura vero differt, et pro diuerſitate loci, vbi re- Peritur, diuerſa accepit nomina. Ali- quan- ¹) In Diſſ. de Anat. et Oecom. plantsrumn L. B. 1728. 4. p. 16. quando eius fibrae vincula praebent tenaciſſima et veluti clauos, quibus aliae fibrae atque vaſcula inter ſe vniuntur coniungunturque. Ad va- ſorum geneſin eundem concurrere, euidens res eſt. Ex fibris ſcilicet in- ter ſe combinatis formatur membra- na, haecque conuoluta ſiſtit canalem; fibrae vero hae neutiquam inter ſe cohaerere poſſunt firmiter, niſi acce- dat aliud vniens corpus, et hoc ipſum eſt cellulofum opus. Praeter ea va- ſcula ſimplicia atque ſingularia rarius excurrunt, ſed in faſciculum potius ea colliguntur, O et in hoc quoque caſu eius modi fibrillarum ope nexus atque cohaerentia debet effici. Hanc vero rem ita ſe habere maceratione inprimis edocemur. Laxat enim haec arctum contextum, illumque manifeſte celluloſum et flocculentum reddit. In foliis, et quibusdam fru- / Stibus, ) Conf. MRcC. MALFIGHIVS de Cortice edit. Oper. L., B. 1687. 4. p. 22. CRRIST. WoLFFII ver- nänfitige Gedanken von dem Gebrauche der Theile in Menſchen, Thieren und Pflantzen, Francf. et Lipſ. 1730. 8.7 p. 664. AvG. FRID. WAr- TERVS de Struélura plantarum Pr. Lipfſ. 1740. 4 pag. 4. D aſliliu cultettin aleln Duet lete dcu netabili interqle e⸗ collicimn egl WUs, integta, nn ſubltantlan neckentem Miratione gue acin! Walss er Wentom; ſobſtanrine lam fabric tiſtime cot ali it eun, co 1cclerrime len dikiere N i, gg ſ Ul Praehent d 4 gui bus Aln Inter ſe W. Adva. onahttere, NrsKlicgin. Atur meinder. ſtitcundlen; luam inter ſe lter nili acce. ethociphun Prueter ei r- Culnin mins llomn potils No Cvode CMe es effei. Bane metatione Laxnt enin n, umave Toccolenuun uscun. ibus tik erOe 1. der prunthe ir ä 417 Ribus, vt ſtramonei, feliciſſimo ſuac- ceſſu inſtituitur experimentum. Cu- ticula detracta, virentique maſſa, ſub eadem haerente, caute ſeparata vel rete vaſculorum detegimus, vel innu- merabilia vaſa, a nexu ſuo ſeparata, interque ea vacua ſpatia, ſeu cellulas, conſpicimus, et ſi diutius macerando pergimus, ipſa vaſcula, antea adhuc integra, nunc in villos celluloſamque ſubſtantiam, illos ordinantem atque nectentem, dilacerata, non ſine ad- miratione inunenimus. Nouum ita- que hac in re habemus analogiae ani- malis et vegetabilis corporis argu- mentum; maximam enim in illis ſubſtantiae vaſorum partem cellulo- ſam fabricam ſolam efficere, luculen- tiſſime comprobauit HALLERVS. §. IV. Vaſa in animalibus interius ſunt vacua, cordisque motu liberrime ac celerrime per eadem mouentur humores; hac vero proprietate ab iis- dem differunt vegetabilium vaſcula. Haec ¹) Di. cit. S. 50. p. 52. ſqq. et Phyſiol. G. 11. 12. Pag. 4. 1q. D dJ 418 * * Haec enim, et ea inprimis, quae ſuc- COs continent, interius ſingulari opere replentur, et quaſi obſ ſtruuntur. Do- rui eandem rem inter veteres iam am ANDREAS CaESALPINVS, 2) dum cleganter dicit: Vaenae in plantit non ad venarum militudinem meatu guodam con- zinuo peruige ſunt, ſed potius inſtar neruo- rum ea celluloſa conſtant ſubſtantia, et in- ter recentiores plenius eam explica- runt TovRNEFORTIVS “) atque Lvo- WwIGIVS. ⁴ Si vero de huius rei veritate nosmet ipſos conuincire volumus, ne- ceſſe eſt, vt aucta per microſcopium magnitudine vaſcula contemplemur. Adhibuimus eum in finem ſucculen- tas atque tener iores plantas, omnium- que m) De Plantis Lib. XVI. Florent. 1583. 4. L. I. C. 2. 2) d Acad. Roy. des Sciences an. 1692. edit. mſtel. p. 237. qui partes vegetabilium, quae Hritin m ſuceum vehunt, et vaſa appellantur; modo fibras eſſe aſſerir, quarum plurimae me- dulloſae et ſpongieſne, ſiue ex minoribus ſac- culis cauisque veſiculis ſunt compoſitae. °) Qui in maioribus, armato oculo, enm detexit lubſtantiam, inque minimis etiam vaſeulis, microſcopio non detegendis, eundem quoque contextum adeſſe, maxima cum probabilitate coneludit. Vid. Ianirut. Regni vegetabilis Lipfſ. 1742. 8. P. II. c. 2. §. 327. p. 143. le Nnni Ui⸗ 40 ubto tione. . ſnenn “ o⸗ lore notatt. in eol rumn 4 ecun abia s plant 1s Vidimus, lrumſper interiori con ſatis poterat Fins woroe . Neitere ne in vno mendumm in iratione codemn frul tum cellol⸗ cMnouimnn Pahmete, unn ennt er lum eand Ieisge Usergoco ntea Praeſea mobltruen⸗ 16, gllge ſic. gulariopere untur. Do. eeres iann NS,N dum lantitnnn tn audene,. ilr iſſar en⸗ Mhannn eti⸗ eim explie⸗ aqne Lyn. ibrei reniare evolumns e. nicofopiun Wenchemur. nenn iaeden- ots olnpium ge ren. 1303 4 ces 1n 1092 el⸗ egeutilung qu / panu⸗ n ime mne⸗ 4 ninotides ⸗ de . en etezn en NoNin 61 chüam Nolenli que elegantiſſime in amarantho, vel blito rubro dicto, inſtituimus obſer- uationes. In diſco ſcilicet, craſſitie vix lineam ſuperante, ſeparatim in- ſpecto, deprehendimus plurimos cir- culos, quorum latera obſcuriori co- lore notata, atque fere opaca erant, in eorum autem medio ſpatio pellu- cidum albidumque, vel in ipſis colo- ratis plantis, celluloſum contextum vidimus, qui veſicularum, vel bullu- larum ſpeciem referebat; ab hoc etiam interiori contextu facile, et accurate ſatis, poterat diſtingui ille, qui exte- rius vaſorum latera ambit atque coro- nat. Reiterata quidem vice hac ratio- ne in vno eodemque fruſtulo experi- mentum inſtituimus, aſt non ſine ad- miratione aliquando conſpeximus, in eodem fruſtulo, in quo antea contex- tum celluloſum intra vaſcula adeſſe cognouimus, eundem nunc deficere, Vacuumque cauum modo eſſe. Idem etiam erat experimenti ſucceſſus, ſi plantam eandem, marcidam vero, ſuccisque exhauſtam, elegimus. Sci- mus ergo contextum celluloſum, vere antea praeſentem, vaſorumque ca- ua obſtruentem, pro diuerſa plantac D d 2 con- 420 * * conſtitutione diſparere ſenſim, et cum nulla vi externa ſeparatus ille fuerit, eundem, magis modo contra- cKtum, va Worum lateribus agglutina- tum eſſe. Ideoque nunc concludi- mus, quam diu vel tota planta, vel quaedam eius partes vigent, tam diu celluloſum contextum interiora va⸗ ſorum occupare atque replere, quan do vero partes marceſcunt ac emori- untur, vel dum illae adhuc viuidae ſuccos in parciori modo quantitate tranſinittu nt, vaſa ctiam caua fieri, la- teribus ſcilicet adplicatis, celluloſam telam antea efficientibus, fibris. §. V. Et haec ipſa contextus celluloſi in vaſculis Praecſentia mutatioque er- rori forte anſam praebuit. MALPI- GHIVS, et poſtea LEEVWENHOECKIVS, valuulas in nonnullis vaſis ſe conſpe- xiſſe affirmarunt. Hic?“) enim in mi- noribus ligni iuncei fiſtulis pelliculas inue- p) In Experim. et Contempl. p. 295. fig. 12, et p. 299. fig. 8. 9. it. in Epihi. FPhyſiol. p. 30. vbi dieit: in cocci nuce tubulos cruer va- riae diſtinguunt membranae, quus valuulas eſſe coniicio. cans etoe Ceulumn, Gu⸗ jund⸗ ngit, luntrum fire Nem hun eloenlum non begam Ntis con Prunals in an vero ſtent, Cubi Gune in Anl Guntur, Wi nuicl ine Gun Werk Mer kn d et in mmedh Hie ſhinonl Cedunt pia Proprio p. Georſam m uibuß antea Loe Gt. , fumunt, en ſum Lühlie b. Il. t. 15 Fhaxc. 1 1607. 12. lenſm, et Daratus ile do ontra. R lotinr. 1 Dhnn, W enlt, tam cin interiorn . eplere goan⸗ untac emor, Chnc vividre lo gwantiere CNla feril cellulotim sCelolokin Utatiogve er⸗ Uit. Mun EEOECNIS lhanße. cnin Il. 6elioons ⸗ 2, h e trutnlet,in a vluel Kerrmmmmnn 4²21 inuenit, valuulis ſimillimas, MaALprI- GHIVS vero exiſtimat, 9 ſingulam par- ticulam, quae fibrarum fruſtula con- iungit, cum parum intus emineat, valuularum munus gerere, hanc aſpe- ritatem humorum adſcenſum iuuare, deſcenſum impedire. Nos equidem non negamus, ſed hiſce oculatis Viris potius concedimus, eiusmodi mem- branulas in vaſorum cauitate adeſſe, an vero valuularum effectum prae- ſtent, dubitamus. Sunt enim illae, quae in animalium venis deprehen- duntur, valuulae, membranae, te- nuiſſimae quidem, aſt denſiſſimae, quae lateribus canalium firmiter ad- haerent, inque limbum extenduntur, et in medio concauitatem obtinent. Hae ſanguini tranſeunti liberam con- cedunt viam, dum vero idem, vel proprio pondere, vel alia ex cauſa deorſum nititur, a lateribus vaſorum, quibus antea adplicatae erant, ſece- Dd 3 dunt 4) Loc. cit. p. 22. Eiusmodi quoque valuulas sd- ſumunt, earumque adlione ſuccorum sdſcen- ſum explicant BonktLvs de Motu animalium P. II. c. 13. P. 200. edit. L. B. 1685. 4. et FRANC. BavLIVS in Difl. Phyſtel. Hag. Com. 1687. 12. p. 56. 4²² Kerrmmmmarm . dunt valuulae, expanduntur, ſangui- nisque columnam ſuſtinent. Debent ergo in plantarum quoque fiſtulis hae pPelliculae, ſi valuulae ſunt, tranſitum humorum vna tantum ratione per- mittere, et vel iisdem ab inferiori ad ſuperiora, vel ab his ad illa viam prae- cludere, progreſſumque cohibere. Scimus vero, et experimentis dudum comprobatum habemus, per eosdem canales, in quibus ex radice ſucci ad verticem mouentur, eos quoque ab extremis ramulorum apicibus ad imas pPartes refluere. Inuerſione planta- rum, artificioſe facta, illud inprimis edocemur, )' plantaeque ex ſiccitate marceſcentes iterum reuiuiſcunt, ſi earundem ramuli aquae immittun- tur, eodem modo ac flaccidi et ari- diores ramuli pluuioſa temperie ex- orta eriguntur reficiunturque. Eſt itaque diuerſus et ad oppoſitas plagas in iisdem vaſis humorum motus, et cum 7) Eiusmodi experimentum, eum tilia inſtiu tum, deſcribit LeEUWENHOECEIUS in Anat. Natur. p. 153 ſqq. Conf. enam MALFIGEHIUsS 1. c. p. 29 qui obiedionem hancce prseuidens di- cit: cum ſurculi apice inferius plantato alimenti terminus inue tatur, Vvuluulae non plesarie clau- dunt vaſcuila. l. — Vripro N opties lagnie 1 ſo lMert heſties, Ialcukobl n0 exitim DNd Agoe erre Porum con 9) Conk hor 1 ln ſceiten ſetuit goo Trune, b, um otue ord. Anan (((oc er la ſüecharand in Dicn enin⸗ Pimenta, g a. .. 7 ſbi aliccere 1n pures Ulyſol. 1 tn, Kngti . Debent efltulishae irinftum UAtne Uer. interior A ,hrimmgre. le Cohidere nentisdudun 8 Per eogcenn adice locci 0s Orogbe dd icbusadinas ſone phanr: ld inprinis e E Ne Minſcunt, i ge immittun. Ueccici er n⸗ tenpenie el Nurhve⸗ Poſt n tlt, tt Culn ua Mretnn i Aon. Nuar. Nuoupnomi . te Mmeiſlen jfiut Puun u e k Aemi 6 8 . — 4²³ cum valuulae in vtrumque latus ſeſe mouere, fluminique tranſeunti di- uerſa ratione ſe accomodare neque- ant,) earundem exiſtentiam, 2 vel ad minimum vſum in dubium voca- mus. Quod enim Celeberrimi illi Viri pro valuulis adſumſerunt, modo apophyſes quasdam fibroſas, cellulo- ſasque aſperitates, a contextu cellulo- ſo, lateribus canalium adpreſſo, ſu- perſtites, vel integram medullam, vaſcula obſtruentem, 2) fuiſſe, omni- no exiſtimamus. §. VI. Eſt alia quoque hypotheſis, falſa atque erronea, quae ex huius vaſcu- lorum contextus celluloſi mutatione G D d 4 enata 4 L *½) Conf. RovgNus in Diſſ. cit. p. 24. ¹) In ſucciferis vaſculis nullas adeſſe valuulas, ad- ſeruit quoque NER. GRxwius in Compar. Anst. Trunc. P. II. c. I. nec quiequam modo, quod vſum atque naturam esrundem habet in Pri- mord. Anat. veget. c. 3. ½) Quod ex LEEUWENHOECKII, quam cum pyro ſäccharato inſtituit, obſerustione, elucefeit. Dieit enim: Vidi in eius vaſculis certa quaſi ſe- pimenta, quae valuulae ſunt, quae tamen prepe ſibi adiacent, vt ſpatium, non amplius lato capil- lo, plures valuulas continent. Vid. Eius Epiſt. Phyſiol. p. 175. 424 . enata eſſe videtur. Vbique enim in plantis, earumque partibus, praeter ſucciferas fiſtulas, alios adeſſe cana- les, qui nunquam humorem conti- nent, ſed aere elaſtico tantum replen- tur, permulti adfirmarunt. Hos tra- chearum nomine primum inſigniuit MaALPIGHIVS, *) iisdemque parietes, ſpiraliter conuolutos,2) atque ſingu- larem in ſuccifera vaſa, eorumque humores adſcripſit actionem. 2 Ma- gnam equidem veritatis ſpeciem prae ſe ferunt ea, quae de vſu trachearum fuerunt propoſita, verum de earun- dem exiſtentia multae adhuc ſuper- ſunt nobis dubitationes. Omnem ve- ro hanc rem nunc conficere nolumus, neque ) Loc. cit. p. 31. „ Delinesuit eas ex cynara Tab. VII. fig. 28. ex moro fig. 29. aliisque. Conf. etiam lib. de Rsdicibus p. 153. et paſſim. lcones earun- dem ex roſa, viteque dedit TovkNEFORTIUSin Inſtit. Rei herbar. fig. 451. et elegsntem, ſi modo veram, eiusmodi fibrarum, in ſpiram conuolutarum, ex phaſeolo delinestionem ex- hibuit Rup. CaR. WAGNERUSin Difl. de Gyris Conucluulorum Helmſt. 1705. 4. fig. 4. 2) De adtione earundem plura lege in MALFIGHIO Pp. 33. 194. et p. 15 8. ToukRNEFORTII Inſftir. R. H. p. 561. PoNrTEDERA loc, cit. p. 9. RovENo I. c. p. 16. feddunt, . gict eete ſeretnichenn esleliguis- urn dention S mocdo in I garenchl Dnnellimnas Wunt, ideo⸗ ain pn Gis kuntum Ibrum c. trachen. Verum et ſunt et ten ) cae erſ. lugve⸗ uue luar Age Duids cont ²) Cont, Luor ſneeninin Nlg, Dieter Adelle cine. Wrern conti. Numreylen. t. Hoste. umn infignüuit Ine oanetes Age.ingr. , Cofblnndee Onem.3 Mr. Ppecemgne Utnchennun n Ge carun. OhnenN- Cerenclunnos, nete 4. VIl fo Men Vnt eun ld de n. ones enn. er Ayuntenn, 1 ,un, in ſhltnc Ainesionenn ⸗ aD. & GFis 35. 4. ½ ein Nancit n e, Ol. 10 errnnne. neque ea repetere atque refutare, quae LEEVWENHOECKIVS, WoLrFIVsS, THüMIGIvYS, NIEVWENTYT, Bür- FINGERVS, GESNERVS, aliique de iis- dem diſputarunt, ſed pauca modo, quae earundem praeſentiam dubiam reddunt, vel plane tollunt, ex antea dictis repetere conſtituimus. Omnes fere trachearum defenſores adfirmant, eas reliquis vaſis eſſe maiores, et ſtru- ctura denſiores, nec vbique, ſed cer- tis modo in partibus eſſe praeſentes. In parenchymate nullas harum, vel Pauciſſimas, in libro vero plures adſu- munt, ideoque tacite perhibent, va- ſcula in parenchymate ſuccis vehen- dis tantum dicata, nunc, eodem in librum condenſato, mutata fuiſſe in tracheas. Id etiam in integris plantis verum eſt; ſi enim minores adhuc ſunt et teneriores, tracheis carent, ſuc- ceſſiue autem, maiori facto incremen- to, eae exſurgunt ac oriuntur. Vaſa itaque, quae antea ſuccum vehebant, nunc exſucca reddita, et ſolidiora fa- Ga, celluloſoque opere orbata, caua fiunt atque vacua, ) et dum propter huius contextus defectum, vt infra Dd S˖ cla. ⁴) Conf, Lopwioræ Inſtit. P. II. c. 2. p. 329. clarius patebit, ſucci in illis amplius moueri non poſſunt, intrat aer, re- pletque eadem. *) An vero aer purus, isque elaſticus, an vero potius, vt GREWius putat, vegetabilis atque va- poroſus in iisdem contineatur, diffi- cillima eſt quaeſtio. Ad corroboran- da ea, quae nunc aſſeruimus, cucur- bitarum modo familiam adducimus. Saepiſſime in illis, diſſecto atque in taleolos diuiſo petiolo, lignofiores fi- ſtulas, celluloſo opere deſtitutas va- cuasque eſſe, quo propius vero ſe- tione b) Conf. inprimis Gägwivs, qui reliquis omni- bus sccuratius veriusque trschegrum ortum deſcripfſit. Ita in Comparat. Anat. Truncorum, vna cum theoria vegetatisnis eorum, eidem ſuperſtructa, P. I. c. 3. eleganter dicit: Vaſa aerea ita appello, non qusd nutquam contineant Aliquem humorem, ſed quoniam per omne tem- pus priscipale augmenti plantae, quando vaſa li- bri liquore replentur, khaec tantum replentur va- pore, aut aere vegetabili et P. II. c. 1. ea vaſa in ligao, quae in exortu veris ſaepe liquorem vehunt, vbi arbor augeri incipit, Jaltem replentur aere ve- getabili, et tandem in Primord. Anat. Veget. c. 3. de trunco dicit: Pori cerporis ligneſi, ſi diu fuerukt aperti, merae ſunt vacuitates, in re- centi tamen ſecto corvore medulla ſunt repleti et minores, aon medulls, tamen partibus quibus- dasn leuibus et membranaceis ſunt repleti. Vid. etiam Eius Idea Hift., Phytol. P. II. c. 4. ne⸗ ge ttion eli. ſovent uk la, Nchene ein nndrtolee cciketael Prueter tem, et kade celololom eprebenin Coulcingit corundern 0 Huete, wpinhen in Primis Olmnenn eo Conſtituit, gbicem in 9) Cutiulame lix aumen Poris humun DPhyſol t. velieuluz in WIs ldenr ſiin Alſernt Hhxs. 60 uum lip lis amplius rat der, pe. dderporus, Morlns, vt Usmdne vr. heur dic- LCorroborar- Umus cucur. Ladducimus. to angbe in ignofioret. Ceſtitutzs vr ins vero ſe kione Arügein onni. Dchestum Otocn Anar Tmuncoum, is eotun, eigemn Ater ieit ungnus enniun r onui kl- , lun, l vun plnn 1 Il. c. 1, ℳ Min 16 unr uller uluur deft le. LAon. Ne⸗ ſpari igtafe⸗ cocrnntz n AAs en porn ſier S . llee⸗ la ſun ueplni nud Ane * * 427 Gione ad membranaceam folii expan- ſionem acceſſimus, eo euidentius ſane vaſcula illa, quae in inferiori parte tracheae erant, tenerrimo, ſuccisque im buto reticulo repleri, ideoque nunc ſuccifera eſſe vaſa, vidimus. §. VII. Praeter hunc vero et vaſa forman- tem, et eadem interne inueſtientem celluloſum contextum, alium etiam deprehendimus, qui vel externe va- ſcula cingit atque comprehendit, vel eorundem orificiis, ſiue finibus, ad- haeret, vel vt ſingulare denique cor- pus in peculiari loco habitat. Prius in primis in parenchymate, quod omnem corticem, excepta cuticula, conſtituit, deprehenditur. Adſunt quidem in eodem forte non nulla va- ſcu⸗ e) Cuticulam etiam ex contextu celluloſo conſtare, vix aſſumere poſſumus, licet membranas cor- poris humani in eundem reſolui, HALLERVS in Phyſiol. c. 1. J. 1I1. 12. p. §. ſq. esndemque ex veſiculis, intermixtis lignofſis fibris, fieri GRE- Wwrvs Idea Hiſt. Phytol. P. II. c. 2. et alibi paſ- ſim aſſerat. Recte etiam GREWi0O contradicit, HENR. GoTTL. Boszvs in Diſſ. de Nodis Plan- tarum Lipf. 1747. 4. §. 3. p. 5. 428 — ſcula, O longe maior tamen eſt copia illius veſicularis operis, quod vtricu- lorum nomine a lyſicts iaſigniri ſo- let. ) Iuniores at tque ſucculentae plantae, marcidae fac Tae, id luculen- ter probant. Rapae radix amp que ingens, in aere exſiccata, contra- hitur, minor fit, corrugatam igue cu- ticulam exhibet, in aquam vero im- merſa priſtinam molem, ad mini- mum ex parte, recuperat; hinc con- textum celluloſum, ſiue hos vtricu- los, ſpongiae inſtar, dilatabiles ad- modum, vnumque in alterum per- uium eſſe, recte aſſeruit GREWIVS, - qui 4) Parenchyma, maceratione inſtituta, in fibras reſoluitur. An quaedem ex his vaſa ſint, ſuc- cumque vehant, in dubio realinquit Bosivs, haecque modo in ea ſuperficie, quae lignum reſpicit, vt certa, adlummit. Vid. DOifl. cit. H. 4. p. 6. Cortici in portulsca, et cichorio vrricu- los tantum adfſeribit MALFIGHIVS lib. cit. p. 19. Ex vaſculis vero parenchyma quoque conſtare adfirmmat LvpwiGivs I. c. §. 372. P. 159. e) Omnis contextus celluiolur, qui finibus vaſo- rum adhaereif, vel ex his continuatis oritur, vtriculorum nomine inſignitur. Conf. Mar- PIGHIVS in Ides Plant. p. 2. 4. 29. WALTHER Progr. cit. p. 4. RovENvS Diſi. cit. p. 28. GEsSNERVS de Vegetabilibus Diſt. I. Thefſ. 5. O In Ides Hiſt. Phytol. P. II. c. 3. et optime pa- renchyma eiusque vtriculos cum ſpuma cere- uiſiae aut ouorum comparat. nbgnitas, s6 hennt Gehiun 4 n edole 4 in⸗ Gngnln 13 in inn 1 101 ldum UIne Pel bidswplu⸗ elulmgte quem mect lamus, 9 ſublkantiam 1080 1 ln ſlle ſon Cnlor, in l Mancu ) Mmia, Mn Vid. HBin dnrt Cont Tab. len eſt COpie mlanii ſo. manl Hentae U Clucdle El⸗ 10 lran Whr ('Oyer⸗ CCAt 1, C ⸗ 0 Catamngue ll⸗ in Vero in. I, AM mün. rat: hincoor. le hos vtrio- GCilarlbiles a⸗ Alerum per CntNN ait 0 n ur W. W rN, (. 3. . udne cele⸗ 08 cu 1 at 429 qui etiam clare docuit, plantas paren- chymate hocce non modo externe cinctas eſte, ſed et illud diametrales, vt vocat, portiones, candido colore inſignitas, efficere, nae interiora ver- ſus ducuntur, inque medulla tandem deſinunt. In plurimis enim plantis medullam a parenchy- mate dilting Iit ſingularis aliqua denſior pars „quam lignu m dicimus; hoc vero non omni- no ſolidum: eſt, ſed Perfor atum, tranſi- tumque permittit celluloſo contex- tui. 8) Depr chendimus itaque in plantis, et in multis euidentiſſime vi- deinus, centralem locum occupare cylindrum, ex fibris pelliculisque, al- bidis vt eh urimum, inter ſe connexis, cellulasque efformantibus conflatum, quetn me ullam vel matricem appel- lamus. 2) Haec ſingularem refert ſubſtantiam; vt enim microſcopicae, a GREWIO ) inprimis, et FRANC. GRüz- MA-=- O In ſalice, populo, ceraſo sliisque corticis vtri- culos, in lignum ſeſe inſinuantes, deſeripfit MarriGive l. c. p. 20. ſq. h) Myrgæ, Matrix dicitur TnrorakASTO EEESIO. Vid. Hiſt. Plant. L. I. c. 4. edit. Ion. BoDAEI a STAPEL, Amſtel. 1644. p. 8. i) Conf. Tab. III. fig. 2. et Tab. XI. fig. 2. MACHERO )) inſtitutae, obſeruationes docent, in cellulis irregularis figurae diſperſae ſunt fibrae, quae tanquam faſciculi inter omnia excurrunt cellu- larum interſtitia, et dum illius operis aemulantur ſtructuram, quod artifi- ces, qui vimina nectunt, conficere! ſolent, interſtitia relinquunt, quae eodem contextu ſpongioſo replentur. An itaque medulla ex meris cellulis, an vero etiam ex vaſis conſtet, du- bium relinquitur, videtur tamen no- bis medulla ex duplici celluloſo opere conflari, alio, quod ex tenuiſſimis la- mellis conſtat, et minores cellulas ſi- ſtit, et alio, quod ex fibris denſiori- Hus, Vid. Eius Diſſ. de Medulla Oſſium Lipfſ. 1748. 4. in qua p. 29. ſq. opuli medullam adcurate deſcripfſit, eamque fig. 4. delineatam exhibuit. Ea vero, quam hie cernimus, bullularum an- gularis figura non conſtans eſt, ſed aliquando in plantis aliis ſubrotundae ſunt, fibraeque modo circulariter cauernulas ambiunt. 1) Optima quidem haec eſt comparatio, non ta- men ſemper medulla eodem modo ac forma adparet; aliquando enim veſicularum latera angulos conſtituunt, aliquando circulos de- icribunt, neque ſemper ſibi inuicem intertex- tae ſunt et conuolutae fibrae, ſed in ſuperficie quaſi ſe modo interſecant. Conf. icones, et à GäEWIO et a MALPIGHIO, datae. huc u⸗ . Coneyl n miorbed ut. e certorn. nedolhan, (ontinuus. Fime Par le Guler cong Hec comp gnoſotuut P nulla mect nugis All rependitun Dhne ebet Moit Wcun Doridas ) Virievlos ſtimunt, Mökll lum Nt ,l Aliguundo uß cum e Phyptol. In de medol Maunca Truncot. DPrimord,5 dinte eor Anili caln bII, et 6 bleruntionen lurs faurde le tanquam rebnd cella. limoherg 1 quod urdſ. 1n Confere numt, qe Oloreplentar. neris celiuſi⸗ Conſtet, I. tur tamen no⸗ elololoopere enuiſfimil. lols Dris Cenliorr. dos, ORun Ligl ned medollamn deunne elinestam exhibui⸗ us, Hullolmeumn ar. el ſil linuch te nt, ouehue anbiunt Upsuiio, DoN (Od ſotcan eharon werd *⸗ = * 4³1 bus, quae vaſcula viſa ſunt, 2) inter ſe connexis componitur, et ita maiores firmiorisque conſiſtentiae cellulas for- mat. Quicquid vero ſit, id tamen certum eſt, ex parenchymate oriri medullam, hasque partes eſſe inter ſe continuas. Illud vero ex vtriculis ma- xima parte componitur, ergo et me- dulla congeries erit vtriculorum. 2) Haec comparatio ex illis inprimis co- gnoſcitur plantis, in quarum centro nulla medulla, ſed eius loco denſa magis atque lignoſa ſubſtantia de- prehenditur. Non enim ea in hiſce plane deficit, ſed alium modo occu- pauit locum. Sunt in eiusmodi ar- boribus plurima lignoſarum fibra- rum m) Vtriculos, et eos inprimis, qui medullam con- ſtituunf, vaſculis cindloe eſſe, exiſtimat Mar.- PIGHIVS I. c. p. 29. GREWIVS8 vero saſſerit, medul- lam vt plurimum ſimplex corpus conſtituere, aliquando modo compoſitum, dum ſuccifera vaſa cum eadem miſcentur. Vid. Idea Hiſt. Phytol. P. II. c. 5. u¹) Ita de medullae ortu atque fabrica ſeripſerunt MALPIGHIVS Il. c. p. 30. GREWIVS Anat. Comp. Truncor. P. I. c. 4. et P. II. c., 5. qui etiam in Primord. Anat. veget. c. 2. medullam imme- diate a corticali ſubſtantia oriri, ex vtriusque ſimili celore iudicat. Conf. et PoNTEDERA I. C. P. II. et GEsNERVS Diſſi. I, theſ. 13. 43²2 * * rum ſtrata, quae fibi i inuicem incum- bunt, et intercedente laxiori cellulo- ſo veſicularique opere cohaerent. Medullam ergo, licet in axi non adſit, tamen inter circulos ligneos diſper- ſam haerere, affirmamus. Alia ve- ro res eſt in illis plantis, quae an- nuum modo caulem habent, eum- que ſaepiſſimie c auum, nulla medulla repletum, oſt kendun . Minime autem eiusmodi caudicem Eemper cauum fuiſſe, ?) credimus, ſed vegetatio pro- tracta atque fere finita eundem tan- dem cauum reddit. Nonne vmbelli- ferarum, taraxaci, aliarumque caules minores, nondu umnque florentes, me- dulloſi deprehenduntur, quo magis véro increſcunt, eo magis quoque im- minuitur medulla, adparetque tunc minimus in caudice canalis, et flore tandem euoluto, fructuque praeſente ea ⁹) Conf. FrpMANNVS p. 43. Placet nobis ea in- primis, quam BosIvs I. c. p. 10. expo ſuit, me- dullae diſtinctio, dum esm, quae in centro plantae eſt, primariam, illam vero, quae ſtra- torum areas replet, ſueceſſiuam appellauit. p) Medullam in borraginis caule originaliter in- tegram eſſe, recte aſſeruit GREWIVs in Anat. Comp. Truncor. P. I. c. I. miin nol renatum en eplien laten repl actumngu cMuitntis al erkcies 4 colt elogue mina. Ad- ſtne ſupe⸗ ſenmus Mine p Drehendun renchyma, Vticulos, limam co i einsade Ceerptr cuminantn Wlident man Cuſticnendin kplet. U 1 Poliomm ufirmet M Cem incum. lori celſolo. Colhnerent. Nnonadi, Nens Eiher. ius. Mave. 8, gone an⸗ dbent, eunn. Ublla medola inime autemn Inper cauam egetatiopro⸗ eundem tan. nce pinbell. Ingue cuuſe Orelned, ud mngs Cvocnein⸗ Mretaue uune ntls, etkar veneſent 1 obiset N⸗ 9, eNollt, M. e (eNO . lge Uite⸗ Vend, Jlne em Ineluu. ———6 433 ea cauitas eſt maxima, omnisque me- dulla diſparet. Et diſparet modo, inque ſeneſcente planta vitam modo amittit, non vero prorſus deficit; to- mentoſum enim hoc opus, quod an- tea explicatum erat, omnemque caui- tatem replebat, nunc exſuccum con- tractumque inuenitur atque lateribus cauitatis adhaeret. Hinc interior ſu- pPerficies albida eſt atque ſplendens, cultelloque poteſt abradi tomentoſa la- mina. Adeſt itaque eadem mutatio, quam ſuperius g. VI. de vaſculis de- ſcripſimus. §. VIII. Aliae porro in vegetabilibus de- prehenduntur partes, quae nec pa- renchyma, nec medullam, attamen vtriculos, vel ſubſtantiam hiſce ſimil- limam, conſtituunt. In foliis maxi- ma eius adeſt copia. Si ea, vel viridia decerpta, vel maceratione praeparata, examinantur, ſub cuticula viridem exhibent maſſam, quae vaſorum, rete conſtituentium, interſtitia, ſiue areas replet. Hacc mere celluloſa eſt, . facil- Foliorum craſſitiem ab vtriculis dependere, affirmat MALFPIGHIUS I. c. p. 52. Ee 434 * * facillimeque ſeparatur a vaſculis, vt illi norunt, qui foliorum ſceleta con- fecerunt. “) Neque a foliis differunt florum petala, quorum etiam vaſa vtriculos includunt.“ In ſeminibus quoque, eorumque inprimis cotyle- donibus copioſiſſime adſunt. Vidit in phaſeoli ſemine LEEVWENHOE- CKIVS plurimas membranas, quibus farina includitur, quae ita inter ſe co- haerent, vt cum medullari opere con- ueniant,9 globulosque farinaceos cu- ticula tectos, vel, quod idem eſt, vtri- culis incluſos eſſe, ſingulari experi- mento v) In hac re occupatus lonu. ERN. STIEFFIVS dubie jam illud affirmauit. Vid. Progr. de vita nuptiisque plantarum Lipfſ. 1741. 4. p. 11. *) Conf. PaIL. BoNANNI Mierographia curioſa, edit. cum Obſeruat. circa viuentia, quae in rebhus non viuentibus reperiuntur, Romae 1691. 4. p. 79. fig. 83. Quippe qui in vaie- rianae rubrae corolla paucas vaſorum propa- gines, multos vero vtriculos, et inter eos plu- rima ſpatia delineauit. ¹) Vid. Epiſt. Phyſ. p. 25. ſqq. Idem obſeruauit in tritico, hordeo, piſo, caſtanea, aliisque. Conf. etiam p. 233. Lobos ſeminales paren- chyma vocat GREWIVs, et dum ſucculenti ſunt, medullam aliquo modo referre aſſerit, in Pri- mord. Anat. veget. C. 1. Conſentit quoque MALFIGRIVS I. c. p. 87. oehaorur. 1s deant etinprimss te, lde e Ceprehendli ul algentel ucidrreddi Continuatisg Concecimas Noloe adellef Uunc Mohen ormünidus liclos inten Vticllos, et ortepun Un liquorib tain habent. encam, NCre ala unt Pomnes ag- Uerri, Cwerd leNs Lopzt. abereta lenlis t ſeletn con. isciferunt eiam vaſi Inknininns Nrimns hr. clunt. Viär LEVVINNr. Anas, guibos lta iuter le co⸗ Niopere rimeoser. lemel . Clei erpen. Welt . Senmenn anie brogt de in n rogriphin anch⸗ Fiuemtin, hte in periunnnr, Numn uippe gliin ne ſilrun chi ainera⸗ Nr Zem Dderunan mer, Mche⸗ ſewündles ſuer. Cdecrlenilunn ne gentzin ki Coolenit Cogn . “ 435 mento didicit. 2 Praeter ea comme- morandae etiam ſunt illae veſiculae, quae in foliis inter vtriculos diſper- ſae haerent, et a MALPIGHIO folliculi appellantur. * Deſcripfit eos in fo- liis oleandri, mori, aliarumque, 9) et inprimis in interiori foliorum Par- te, quae coelum reſpicit, eosdem ſeſe deprehendiſſe perhibet, ſuccumque, qui argenteo colore ſplendet, et folia lucida reddit, ex eorundem aperturis continuatisque ductibus exire credit. Concedimus lubenter MaLPIGHIO hoſce adeſſe folliculos, aſt in genere nunc monemus, omnes eess, diuerſis nominibus inſignitas, partes, hos fol- liculos, interſtitia vaſorum replentes, vtriculos, parenchyma, medullam, et forte plures, alueolos eſſe, ſiue ca- ua, liquoribus repleta, quae non cer- tam habent, ſed variam, figuram, ſphaericam, oualem, angularem, et quae alia ſunt figurarum genera, ideo- que omnes ad contextum celluloſum referri, diuerſis vero nominibus neu- tiquam inſigniri, debere. Differt E e 2 con- 2) 1. c. p. 236. ) I. e. p. Fö. 2) Tab. 20 ct 21. fig. 106. 107. 436 — contextus celluloſus in animalibus; ille nempe, qui oſſium interiora oc- cupat, multum diſcrepat ab eo, quem in liene deprehendimus, horumque neuter conuenit cum eo, qui pingue- dinem continet. Eſt alibi laxior, ſtrictior alibi, alibi durior, alibique mollior, 2) vnum tamen his omni- bus eſt nomen, ideoque etiam enu- meratae partes omnes, licet ſtructu- ra et loco differant, generali cellu- loſi contextus nomine ſunt inſignien- dae. ) §. IX. Eſt ampliſſimus contextus cellu- loſi vſus in vegetabilibus. Dependet ab eo omnis ſolidarum partium co- haeſio atque ſtabilitas, omnis ſtructu- 136 2) Conf. III. HALLERI Diſſ. cit. §. 9. a) Medullam et parenchyma vnum eſſe corpus, figurn modo et loco diuerſum, affirmat CGRE- wivs in Idea Hiſt. Phytol. P. II. c. S. Me- dullae et celluloſi contextus affinitatem, et cum vtriculis analogiam aſfſumit WALTEERVS Progr. eit. p. 6. neque diſſentit MALrIGHIVS p. 30. et paſſim. Lvowiolvs denique 1l. c. P. II. c. 2. J. 319. p. 141I. contextum celluloſum idem efle ac vtriculos, et §, 332. p. 145. me- dullam ac parenchyma cum eodem quoque conuenire, aſſerit. ccifeis Cbinionemn etlln le i Giametrales jnlertiment Puet, elb Gifunt er! glum kempe modo dere reeidsel⸗ Einsmnodi mentis, an Gemonſtrar Ex guibos arbirumor, ſim eſe, olnne flidi lwes⸗ Gui pt Unt inne ) Cont Uel Lebll.e knimelidns lnteriora ge⸗ 3 0, Oem 3 En Mohve. i uin, riot, Abigne en his omni le eliam enn. Lenerali cele. luntinſonir mextds l. . Dehende n partiam e Omnisructr. A 169 ynun el⸗ cui On Mimt Gl eltes M. Ttfnititen, 4 fuon urben gend Wertioand erügae lok ernen cellololn ) 16 gemn goon 437 rae differentia ac elaſticitas, omnis denique fluidorum motus et praepa- ratio. In hoc enim ſpongioſo opere humores contineri mouerique ſtatui- mus, licet aerem modo in eodem ha- bitare, alii exiſtimauerint. Quam de ſucciferis fiſtulis, in tracheas mutatis, opinionem habuit GREWIVS, eandem etiam de illis, qui medullam, ' et diametrales ſic dictas portiones, ſiue inſertimenta conſtituunt, vtriculis fouet; eos ſcilicet, quia magis candi- di funt, et non tranſparentes, neuti- quam ſemper humore, ſed aliquando modo aere vegetabili ſiue vaporoſo repletos eſſe. Purum vero aerem in eiusmodi vtriculis contineri, experi- mentis, antlia pneumatica inſtitutis, demonſtrare voluit THüMNMIOGOIVS. 94) Ex quibus vero id modo cogi poſſe arbitramur, aerem vtriculis inclu- ſum eſſe, eodemque modo, prout omne fluidum ingreditur, etiam in ſuccis, qui vtriculos replent, habitari. Sunt itaque vtriculi, ſiue celluloſi e 3 con- “) Conf. Idea Hiſt. Phytol. P. II. c. 5. ) 1. c. P. II. c. 3. 4) In Experim. Singul. F. 20. 43³38 * * contextus cellulae, receptacula, quae certas ſuccorum partes excipiunt ſer- uantque. Leguminoſorum fructuum valuae, quando flore delapſo excre- ſcunt, maxima ſuccorum ſcatent co- pia, et propter ea eo tempore pro ali- mento praeparari ſolent, dum vero deinde ſemina augentur, decreſcit valuarum moles, contrahuntur illae, et exſiccantur. Quae mutatio clare oſtendit, ſuccos ex valuis ad ſemina tranſiiſſe, ideoque iisdem repletos fuiſſe vtriculos. Omnis porro plan- tarum, florumque in primis tenerri- morum color a contento in contextu celluloſo fluido, eoque tranſparente dependet, “ licet aliquando vaſa etiam colore tincta adpareant. Viret vt plurimum parenchyma in cortice, quam diu ſuccus in cellulis contine- tur, exſiccatum vero albidum refert colorem; et folia ſucculenta viridem quoque naturaliter habent colorem, ſuccis vero exhauſta, illum varie, ali- quando etiam in rubrum, vt in clu- tia, e) Colorem diuerſum in vseriis petalis deſeripfit MaLFIGHEIVS I. c. p. 62. e. gr. in gladiolo et poeonia exterior vtriculorum ordo rubicundo, interior albido ſcatet ſucco. Humore textu non Wouentur, tum goigenn Adhminculo Gvae hrobant eNreines Mücime ec Celelolo len Auteln connte cen perpen Potretcerer gelkrueret, loe in ocoi. Urben, eh, Mitor, in Eem modd let moner, Clahzeiner lin, Cademn Hunt ſer. ftuctum d erere. llaendco. Done prodlr . Gum Verd 1, cecrelei humnur ile, nutatio chre d ſemin en leples Porro phn⸗ nstenenn. incontexen Kaniarene nndo lln ennt. Viret n incortoe lsconti ikunn tten Nrn ilen 1lar je Ar. . Nin n alis deſtifil n aulen⸗ 0tdo tubicunen 439 tia, mutatum oſtendunt. Ob defe- Gtum autem fluidorum exareſcit cel- Iuloſus contextus; eodem modo, vt ſuperius de vaſculis monuimus, atque tunc vacuos factos vtriculos cellulas- que cauas aer ingreditur, casque replet. Humores vero in celluloſo con- textu non modo continentur, ſed et mouentur, mutanturque. Et mo- tum quidem fluidorum huius ipfius adminiculo accelerari, plurima ſunt, quae probant. Vaſcula a radice ad extremos apices continuato ductu minime excurrunt, ſed in contextu celluloſo ſemper finiuntur. Humor autem contextui huic immiſſus in eo- dem perpetuo manere nequit, alias putreſceret, acris fieret, plantamque deſtrueret; hinc vel ab aliis vaſculis, hoc in loco incipientibus, iterum ab- ſorberi, vel, quod ſaepiſſime depre- henditur, in contextu celluloſo, eo- dem modo, ac in fiſtulis, vlterius de- bet moueri. Communicaùt omnes cellulae inter ſe, et cum minimae eae ſint, eadem ratione in illis, vt in tu- Ec 4. bis * 440 * bis capillaribus, humorum progreſſus efficitur. Si enim duo plana, paral- lelis ſuperficiebus ſibi impoſita, flui- dum attingunt, ſtatim magna cum celeritate ad infi gnem altitudinem inter commiſſuras ſurſum rapitur fluidum. Sumatur ſcirpi medulla, quae ſeries eſt atque coaceruatio plu- rimarum veſicularum, cellularumque inter ſe communicantium, reconda- tur haec in oleum, adſumit illud, at- trahitque, et breui temporis ſpatio, non ab externa aliqua cauſa, ₰ ſed propria virtute, per integram moue- tur medullam, ita, vt nunc in omni uncto flammam alere Poſſit. Ex ac itaque vulgari experientia di- ſcimus, ſuccos celluloſi contextus auxilio moueri atque vIterius pel- li. Sunt alia, quae etiam huic opi- nioni robur addunt. Quo maior neceſ- ) Nonnulli humorum in cellulis motum qui- dem concedunt, in auxilium vero vocant tra- cheas, ob aere externo diuerſa ratione muta- tas, quae ſeſe vel expandendo vel contrabendo in vtriculos agunt. Conf. A. C. GAKENHOLZII Pr. de vegetabilium praeſtantia et indole Helmſt. 1706. 4. p. 9. Eiusmodi vero ſyſto- les diaſtolesque actionem induratis his atque lignoſis vaſis minime attribuere poſſumus. geelii 1 uunk l er Geleunt que in Cantian; 4. Gunm le ne Ve herhl kur (t ubeſcun Ih, eoue Gere ideo Engilts rum ft mot gune eyluce Ietienlo orb⸗ Vime euento gum nam Truio plant modo face gun Aerd Uüntque. celaloſo co Tum ile et V10 or en lum, ex inke Uperioren 9 ) GCnrwirs Co Ulerit her eiiſuctoz Drogrellg 1a, paral. olte, fui. orn cum Uhudinem umn Mmir 01 medhln, erugtio glr. Ulmumgve reconca⸗ nitillud r poris ſonid⸗ 4Ili,0 Ked ram woue- ne in omnl t. N elientin dr ſi Cntexa llenus de mn huie or Co⸗ Mno Neeel ,mmun gli 1o ſocN 4 Wone MW⸗ A cnidendl Grdihlil znus e *M vero l) uin nis u ete Glumnn 4 441 neceſſaria eſt in plantis humorum quantitas, quo viuidius celeriusque eae creſcunt et augentur, eo maiori quoque in copia adeſt ſpongioſa ſub- ſtantia; dum vero nouae partes nul- lae generantur, dum caulis atque folia vel perſiſtunt immutata, vel ſenſim contabeſcunt, eo parcior inuenitur illa, coque frequentiores ſunt tra- cheae, ideoque eo tempore minimus, languidus, vel omnino nullus humo- rum fit motus. Scimus enim vaſa, quae exſucca et torrida, medioque reticulo orbata ſunt, mortem pro- xime euenturam cum vita neuti- quam commutari poſſe, dum e con- trario plantae, ex defectu ſuccorum modo flaccidae, celluloſae adhuc, aqua aſperſa, denuo erigantur vi- uantque. Mouentur itaque ſucci in celluloſo contextu, vbicunque loco- rum ille etiam deprehendatur, ex Vno parenchymatis vtriculo in alte- rum, ex inferiori medullae parte ad ſuperiorem, O abitque ex hiſce ad va- Le S ſcula, g) GREWIVS Compar. Anat. Trunc. P. II. c. 1. aſſerit, per medullam primo tantum anno mo- ueri ſuccos, ſecundo vero cam iam aridam eſſe et exſue- 2 442 S Seneree tis infunditur, inque illis porro di- ſtribuitur. Niſi enim haec veſicula- ſcula, ex quibus denuo veſiculis aper- t „ ris fabrica in fiſtulis ſucciferis adeſſet, ſucci aſcendere neutiquam poſſent. ¹) §. XI. pPraeter ea contextus celluloſus ad praeparationem ſuccorum mub tum confert. Eodem terrae ſucco nutriuntur diuerſiſſimae plantae, Ve- nenatae atque ſaluberrimae, aroma- ticae atque inſipidae plantae in vno eodem exſuceam, et ita ſemper poſtea manere. Huic ſententiae fauent etiam ea, quae ſuperius de contextus celluloſi colore notauimus. In iu- hioribus plantis virideſeit medulla, cundem- que colorem certo retineret, nee albidum ad- ſumeret, ſi ſucci ſemper in eadem contine- rentur. ) Succorum motum medullaris contextus ope fieri, copioſe probat GsREWIVS in Primord. Anat. Veget. c. 3. Conf. etiam Lvowion In- ſtit. P. II. c. 4. S. 358. ſqq. p. 154. et, vbi §. 392. de cerealium plantarum vegetatione diſ:ierit, optime monet, primo parenchymo, medullam deinde exſiccari, eoque tempore per contextum celluloſum, in fſtulis conten- tum, ſubtiliſſimum adhuc adduci fluidum, hoc vero etiam ſublato, frucdtum, radicem, omnemque plantam exareſcere. Mimalt 01 ruin MMod ata ſenün Rioneetl⸗ Nales n) . ſel crlinch in üglem 4 COnkextll nec Veras! ) Wid, Lypn ,)Controriu porotione (Cir jn Dreſd. 5 uan widen nonnoll e bount, i ſeri come ſtli Dlin CVerrakn 1barig 1 ſe lis porro di. r veſtenle. id deſſer nen E cellalocns COrum mu. terrae ſucc nie, Monmnr. Itle in rno kobenn 1mninen, Mon 4 Ia ul⸗ gee klbidumn 10. elden ooonne. (ootexs Ge g i MNM. Moe l. e Vegndol redcifn, ee empote 6olis coniel⸗ ndan, lcicen e. 443 codemque ſolo creſcunt, ſucci ergo in ſingula planta in propriam ipſi na- turam debent mutari. Scimus in animali corpore omnem fere fluido- rum mutationem a vaſculorum mu- tata ſenſim diametro, diuerſa dire- Rtione et ſ. p. dependere; verum ca- nales in vegetabilibus non conici, ſed cylindracei ) ſunt, hinc nullam in iisdem fluidorum mutationem ) fieri poſſé, ſed omnem differentiam a contextu celluloſo, vt a glandulis, dependere, affirmamus. Et eo con- fidentius hoc aſſerimus, partim, quia nec veras glandulas, ) nec corpora, glandulis analoga, in vegetabili cor- pore deprehendamus, partim, quia in animali machina, vel in ipſa glan- dula- ¹) Vid. Lvpwioni Inſtit. P. II. c. 2. §. 321. P. 142. *? Contrarium ſtatuit, omnemque ſuccorum prae- parationem veſculis tribuit HaAMELIvS DV MoN- CcEav in tract. de Agricultura edit. german- Dreſd. 1752. 8. c. 4. p. 16. ) Sunt quidem, et inter recentiores inprimis, nonnulli audores, qui glandulas plantis rri- buunt, inque iisdem humorum ſeecretiones fieri contendunt. Conf. CAR. LINNAEI Spon- ſalia Plantarum Stockhol. 1746. 4. p. 14. et GverTARDI Obſeruations ſur les plantes T. I. II. a Paris 1747. 12. 444 — dularum fabrica, ad contextum cel- luloſum quoque reſpiciat, eumque vim aliquam in mutandis ſecernen- dis liquoribus forte habere, exiſtimet HaALLERVS. n) Dum vero celluloſo contextui eam virtutem atque effica- ciam adſcribimus, ratio certe pri- mum oſtendi debet, qua haec fluido- rum in veſiculis mutatio efficitur. An ſolo inteſtino motu, an fermen- tationis) ſpecie, an praecipitatio- ne,* haec fiat, an vero potius hu- mores ipſi non agant, ſed modo pa- tiantur, anque a diuerſa diametri mu- tatione, nunc aucta, nunc imminuta, ea dependeat, ?9) et a quanam cauſa haec vltima proficiſcatur, merito quaerimus, aſt reſponſionem difficil- limam eſſe, ſimul confitemur. De- poſitum in cellulas liquorem, ſi ille rapi- m) Conf. Diſſ. de Tel. cell. G. 62. p. 66. u2) Fermentationem adſumit stque defendit Gär- wivs in Primord. Anat. veget. c 2. et Idea Hiſt. Phyt. P. III. 0) Praecipitationem, cum fermentatione coniun- dam, ſtatuit MaArrIGmVs p. 23. 30. 86. et paſſim. P) Preſſione in vtriculis humores praeparari, aſſe- rit STIEFFIVS I. c. p. 10. apice⸗ eiſimnol Gletum hi enl Dhnenn ne Dormm Odorenn le, et gun ſent, glut acfciuncn ig iquoe Mebent. fum W pe Humorum li, hinc et ſuccorocn W drd npeditu mnots, 0 gue motl Tantur pn tenuancun Gepurantu Que omt 9) In he gbn duimalda ne ſomne lunprini logis aſt elio, 0 Mtertum cel. l elmue lecernen. e, diſimer erd CAldhol n geeh io erte p⸗ uhaer flido. atio efeitor in an kermen. Druecigitatd vo porins Nr. EAor Giametnime. de imminntn Hunmm N tur, lherido Pnen iffel gtemor. De⸗ volen, Ae ebetehdit GN. 2 el enß. Mshone eobidn⸗ . 23, . e 6 zneptni, 1 Rrerrrrr 445 rapidiſſime per easdem mouetur, et perſpiratione auolat, non multum mutatum praeparatumque fuiſſe, do- cent phaenomena. Odoriferae plan- tae plurimae non ſemper eundem odorem excitant, veſpertino tempo- re, et quando noctis tenebrae immi- nent, grata aliqua perceptione auras adficiunt multae, quae aeſtuante ſole vix aliquod ſuae praeſentiae ſignum praebent. Scimus vero a ſolis radio- rum vi perſpirationem, ideoque et humorum motum augeri et accelera- ri, hinc et concludimus, optimam ſuccorum praeparationem fieri, vbi paulo tardior, O non vero prorſus impeditus eſt humorum progreſſiuus motus. Quieſcentes ergo, lentiſſime- que moti humores mutantur, ſepa- rantur particulae, vniuntur aliae, at- tenuantur illae, eleuantur, ſoluuntur, depurantur, ſic fit ſubtiliſatio, coctio. Quae omnis mutatio externo calore 9) In hac quoque re maximam vegetabilium cum animalibus deprehendimus anologiam. Non- ne ſomno durante, quo tempore tardiorem ſanguinis circulationem cum plurimis phyſio- logis aſſumimus, optima fit fluidi neruel ſe- cretio, optima nutritio? . 4416 — * quodam modo adiuuatur, " dum ille in cellulas agit, efficitque, vt incluſi humores leuiſſime agitentur. 9 Fa- cta ſic noua mixtione, porro, dum ſucci quieſcunt, ſpecifica ſua graui- tate craſſiores tartareaeque partes praecipitantur, dum volatiliores ſur- fum euehuntur. Hoc in viuis plan- tis ita fieri poſſe, declarat inprimis fructuum maturatio. Poma, varia- que eorundem genera, ſi decerpun- tur, auſtera ſunt atque acida, pul- pamque denſam magis atque duram habent, ſi vero illa per certum tem- pus reponuntur, manſueſcunt, mol- lior fit pulpa, gratam acedinem poſ- ſidet, reficientemque atque cardia- cam virtutem acquirit. Quicquid itaque auſterum, tartareum atque ter- reſtre fuit, antea per omnem pulpam diffuſum, nunc collectum in media Parte r) Radiorum ſolarium virtute tantum praepara- tionem ſuccorum in vtriculis fieri, exiſtimat lIon. Gorrt. KRücERvVS. Vid. Eius Narurlehre, Balle 1750. 8. §. 666. p. 892. ²⁹) Conf. FELDMANNVS 1. c. p. 13. Qui chemicam quaſi digeſtionem, et longe aliam in vtricu- lis, quam in canalibus, mutationem experiri Auida, afſſerit. are lnre tone Nly bis Gnſpes peracs, ine greanoid ria rep Materia tep epolt nl corum mut gue Eivertt rom gene Gvolibet d definire, n ) Wit ctiam! jmer nricu ſeie (len, ſumn ugde Ge exſieut Vrieolorun ſpevile eo concreti ſe 4) Pueperati Adleripſit PIVS Iib. e u ſngulo Ils, Allerin tumm incne mis elle, e Wr. Vid. Ces 1710. Qullam me Guntes hn Conb, lib, 1n nins Pln. nt imnins kom, Varie⸗ 1 Cecerun. il, pll tque durum ertumn ten. Aonnt mo. Lelinem d- Nane cucir. Qognid m atgbeter pempupum n in nedl⸗ le nmn hmueſutr . e. ſennn us Nuurlenrth ichemenm . erien⸗ acn in Nlne,, lis en aionen en⸗ —— l parte deprehenditur. In praepara- tione pyri, maceratione inſtituta, ſae- pius conſpeximus, vaſculis, a pulpa liberatis, adhaerere ſolidioris ſubſtan- tiae granula, quae vtriculi, tartare⸗ Run 8◻ materia repleti, eſſe videntur. 9 Fiunt expoſita nunc ratione quaedam ſuc- corum mutationes; aſt omnem, eam- que diuerſiſfſimam in quolibet plan- tarum genere et ſpecie, immo in quolibet contextus celluloſi loco n) definire, noſtra intelleckus imbelliei 2812 tate †) Vidit etiam MALFPIGHIVS I. c. P. 21. in quercu inter vtriculorum ſeries dari corpors ſolida et fere oſſea, quae tartaro concreto turgide den- ſum atque durum conſtituunt corpus; et p. 52. de exſiccato opuntiae folio refert, ſe, proerer vtriculorum veſtigia, ſubalbida quoque con- ſpexiſſe corpuſcula, quae forte tartariſato ſucco concreti ſunt vtriculi. . 2) Pracparationem fluidorum modo illis vtriculis adſeripſit, qui in cortice inueniuntur, Wor.- FIVS lib. cit. J. 227. p. 639. ſq. De medullae vſu ſingularem coniecturam propoſuit MaoNo- LIVS, aſſeruitque ſuccum, per medullam mo- tum, inque eadem praeparatum, illum inpri⸗ mis eſſe, ex quo flores atque fru ſus generan- tur. Vid. Hiſt. de l'Acad. Royale des Scien- ces 1710. p. 64. RENEALMVS vero ſtatuit, me- dullam modo plantis datam eſſe, quo abun- dantes humores in eadem poſſint reponi. Conf. lib. cit. an. 1711. p. 65. 448 — tate haudquaquam poſſumus; fſuffi- ciatque indicaſſe, ſpongioſum con- textum aliquam, immo omnem in ſuidis mutationem efficere. *) F. XII. Cellularis plantarum fabrica non modo ratione fluidorum aliquam vti- litatem praeſtat, ſed et plurima, quae ad ſolida ſpectant, ab eadem ſunt de- ducenda. Vinculum illam eſſe, quo primae et ſimpliciſſimae fibrae inter ſe cohaerent, et membranam atque canalem conſtituunt, ſuperius §. J. explicauimus, ideoque etiam omnem ſtructurae differentiam a diuerfſitate eiusmodi celluloſi operis dependere, nunc adſumimus. Habent planta- rum ſolidae partes ſuam elaſticita- tem, roburque phyſicum. 9? Fibra vege- *) Praeter citatos iam auctores nobiscum etiam ſentt BoRELLvs l. c. prop. 180. p. 269. et C. G. KiIESLINGIVS in Diſſ, de Succis plantarum, L.i pj. 1752. J. 9. P. 27. „) Dum elaſticitatem in plantis aſſumimus, mini- me eam, vt in animalibus comparatam eſſe, credimus, in horum enim fibris praerer ela- ſticum, vitalis ſimul adeſt motugs. Conf. Lvp- wiIGII Inſtit. P. II. c. 2. F. 311. ſq. p. 139. oridi iu enten beo kompin textos FTlerin lobe Condin coltice iſeit Nicenn ſecel ceunt, hid Cemn et huit Non vero V. eſt grals, tium atue! kiat. Nrdus 6ris gradu Qalticitatis! Adllhiciats Annbann ſue borem, ce. e termpre arur incre maximarati Ciferentin, lependet c wiores huin ra hulins neriorgue mnz: if ngioſum cor. Cere, r) n bibrien don alquum n. Phorinn gre Aden func limele, ge ge thrne inter nmmm are perins l. namn omden 11 Certne i ehenlere lobent phamr lum elgkictr n., Fhrt ſeye lieun eiin 269. K.. Pannran Jumicnus, nin⸗ Comhirnmm dle Cbris pruetet 4 hotus. Coul⸗ 1.1 vegetabilis, filum e. gr. ex lino du- Rtum, poteſt extendi, et remota exte- riori vi iterum abbreuiari, ſi vero ni- mium extenditur fibra, rumpitur, et ideo rumpitur, quia celluloſus con- textus vlterius cedere nequit. Solu- tione continui in viua planta facta, cortice diſciſſo, vulneris labia a ſe in- uicem ſecedunt, in ſe inuicem quaſi coeunt, hiatumque relinqunt; ea- dem et huius phaenomeni eſt ratio. Non vero vnus idemque elaſticitatis eſt gradus, ſed pro diuerſitate par- tium atque ſtructurae inſigniter va- riat. Ardua eſt diſquiſitio, ſi cohae- ſionis gradus, hinc et ſtructurae et elaſticitatis limites definire volumus. Adſpiciatis fungos molles, plantam annuam ſucculentam, et lignoſam ar- borem, conſideretis plantam nunc ex terra propullulantem, eamque in avpn incrementi conſtitutam, nonne maxima ratione ſtructurae inuenietur differentia, quae tamen omnis a ſolo dependet contextu celluloſo. Quo laxiores huius ſunt cellulae, quo ma- iora huius exiſtunt caua eo molliorte- neriorque atque magis ſucculenta eſt plan- 450 — planta, ſi vero illa a molli ſuo laxo- que ſtatu recedit, fibrae atque vaſcu- la compinguntur, inter ſe coaleſcunt, et nunc rigidiora atque firmiora de- prehenduntur. Haec res ex vaſo- rum inprimis contemplatione clarior erit, Sunt inter ea alia mollia, ſuc- coſa, alia cartilaginea quaſi, elaſtica, alia tandem immobilia, et ex ipſa ſe- nectute rigida. “ Plures dantur in- termedii gradus, qui tamen nullo modo determinari poſſunt, neque haec, nunc propoſita, vaſorum dif- ferentia ſemper, neque in omni planta adeſt, ſed ſucceſſiua fit ex mol- liori in ligneam ſubſtantiam mutatio. Arbores in prima iuuentute ſuccu- lentam herbam referunt, in adultiori dein aetate multum inter ſe diuerſas partes conſpiciendas praebent. In parenchymate laxior quidem eſt cel- luloſus contextus, qui vero in inte- riori ſuperficie iamiam contractior fit atque firmior, hinc et interius eius ſtra- 2) Triplex hoc vaſorum genus aſſumſit Lvpwi- GIVS 1. c. P. II. c. 2. P. 142. ſd. eamque fere diuiſionem iam propoſuit KorNicius 1. c. pag. 116. Kratun . ſber he ollhe n tutn cehol tor, nexb Paeret, Aburnum Katu din! ipfum lig Licet vero ntgue Vaſa Orro con tamen mul interſtina CNpans. nowmine i verſos ex et wiora 4) Fodem, nucem Ollea illa Primo mo exteriores aique cun cteſcum. ſucculenn eundem 6SNIs. liſo o. lgue vaſen. tleleung oniorn le. AN. Aione Cargee Amolli, le. uuß, elitiey eter ipſe tes Cuntur in. tamen pul” lun, mene aſorum . ne in omui nafted ol gacnmuntn. ennnte ſucel hin Aultori er ſe bielis rebent. I ligen ekeel ſerd i int⸗ mmckorlt etics Nd W⸗ Wunſt Da 8 . eamcde 66 1 Korxlols —— * 4 5 1 ſtratum nouo nomine inſignitur, et liber appellatur. Dum autem libri cellulae vlterius adhuc condenſantur, dum ille propter compactum reddi- tum cellulare opus tenacior inueni- tur, nexuque arctiori cum ligno co- haeret, denuo nomen mutat, atque alburnum dicitur. Neque in hoc ſtatu diu perſiſtit alburnum, ſed in ipſum lignum tandem mutatur. ⁴) Licet vero nunc celluloſus contextus atque vaſa, ligneam duritiem adepta, porro condenſari nequeant, adhuc tamen mutatur ſpongioſa ſubſtantia, interſtitia ligneorum circulorum oc- cupans. Hi circuli, qui annorum nomine inſigniri ſolent, quo magis verſus exteriora ſpectant, et maiora et laxiora habent ſpatia inter duas Zo- Ffz nas a) Eadem, vel ſimilis modo, fit in fructibus, qui nucem vel oſſiculum continent, mutatio. Oſſea illa theca, ſemen in corylo inuoluens, primo mollis eſt atque mere celluloſa, ſenſim exteriores vtriculorum ordines ſolideſeunt, atque cum tartaro, in iisdem depoſito, con-. creſcunt; eo vero tempore interiores adhue ſucculenti et tenerrimi ſunt, tandemque et hi eundem fabricam adſumunt. Conf. MaArrI- GHIVsS I. c. p. 82. nas media, verſus interiora vero cer- ta proportione vt plurimum immi- nuuntur,?“) exhauriuntur ſic vtriculi, celluloſusque contextus compactior, durior, rigidiorque redditur. à& Non autem celluloſus modo contextus, circulos diſtinguens, vitae arboris annos commonſtrat, ſed ligni etiam durities et denſitas clare inde manife- ſtatur. Arbores denſiores ſemper obtinent eundem inter Zzonarum in- terſtitia parciorem, copioſiorem vero molliora ligna. Tandem regionum coeli indicium praebet haec ſpon- gioſa ſubſtantia, cum -illa non in omni peripheria vnam eandemque latitudinem habeat, vti vel VIRGI- LIvS 9 iam cecinit: Quin *%) Conf. RovENvs I. c. p. 17. Nimium vero hac in re externi aeris preſſioni forte tribuiſſe videtur. c) Conueniunt et hac ratione animalia et vegeta- bilia. Quo enim aetate prouc Sior eſt orbor, eo maiorem denſitatem habent interiores zo- nae, et in ſenili corpore durior etiam ſenſim, compactiorque redditur eelluloſa tela. Vid. HaLLERI Diſſ. cit. F. 9. p. 8. 4) Georgic. L. II. verſ. 269. Quin ſ ge Aolr Relt Px lis, ſtructurae Doua iter getabili Humorun nbientis texus cell demm cauß idem in? In ge Gkurae di tu Gepen rubiles o. ſpecialem Acedimus Dlantarun- Ciproca ) Cont. H 5) D ei, 07 Vero er. mmum immi. rlertrienl, mckio, ln. Nen fo nenn VItae arhorig Glini etann e ince maniſe⸗ ſores ſenpen Zowarumn ir. ioſioren rero en ſevionum haee ſor⸗ W won in eandemcns i vel Wner n Winivn ſero he i fote Uihuit⸗ tluet vegeir⸗ Aor en udſt, Wended n cor einmn lnſnn Urdola unr. ) ⸗ —. 45 3 Quin etiam coeli regionem in cortice ſignant, Vt quo quaeque modo ſteterit, qua parte calores Auſtrinos tulerit, quae terga obuerterit axi Reſtituant. Ex his, quae de elaſticitatis atque ſtructurae differentia expoſuimus, noua iterum adparet animalis et ve- getabilis corporis conuenientia; ab humorum enim preſſione, aerisque ambientis virtute condenſatur con- textus celluloſus in plantis, vti ab iis- dem cauſis in tenacem membranam idem in animalibus ſaepe mutatur. §. XIII. In genere itaque verum eſt, ſtru- GRturae differentiam a celluloſo contex- tu dependere, ſunt vero plures, et rabiles plane, eius effectus, dum ad ſpecialem partium conſiderationem accedimus. Si quae eſt in vaſculis plantarum ſyſtoles atque diaſtoles re- ciproca actio, ſi, vti RoYENVS/) affir- TP f 3 mat, ²*) Conf. HArLERI Diſſ. cit. F. 69. p. 74. ) Diſſ. cit. p. 20. mat, canalium fibrae, hyemali tempo- re contractae, ad primos veris Zephy- ros laxantur, capacioresque fiunt, 1 ſane a contextu celluloſo dependet; ſi enim vaſa nimis firmum nexum habent, ſi rigida ea ſunt, haec actio foret impoſſibilis. En aliam ratio- nem, cur in ſic dictis tracheis (H. VI.) ſucci moueri amplius nullo modo poſſint. Non autem vaſorum mo- do, quem multi adſumunt, motus ex huius celluloſi operis dilatabili ſta- tu debet explicari, verum omnem, quem modo in plantis deprehendi- mus, ab eodem produci affirmamus. Eiusmodi motus fit duplici ratione, qum ille vel ipſas, fibram conſtituen- tes, partes coniungit, vel per ſe inter alias haeret. Cur arborum rami at- que ſyluarum capita, a ventis agita- ta, horum impetui cedant, cauſam in veſicularis ſubſtantiae mollitie in- uenies. Florum petala tam diu ve- geta ſunt atque extenſa, quam diu Vtriculi a contentis ſuccis extendun- tur. Cur in ketmiae ſpeciebus, et illis inprimis, quae palmata habent folia, corrugantur illa, ideo certe, quia contextus cellulofus, antea cx- ten- tenſus 1 ſuccn n naturt e 3 Non inon enbiſiine voluantun ſoribus p que lubei lulae, in aunplins n Celeritate eriguntun ris grodl. riorl ſopen Os con Clids cell ſonn arq gent ell Paturae mae, 9 cundda a lentanut W. Mat TNS 9) Conf. lipl. 9) wi.s 4o mli tempe. ers zepfy. Aefünt d ehener, Iun Nexun t, Med dn diam tato. ches Ol) Nulo moco Wörum mo- nunt, mot dilaubiliſter m omnem, leyrehencli ümma. Nic muode, ccultrner. lperſeinm in kumi E eltis ggir⸗ — — —— nt, chlin vNie WAe GCan . ESten ecied, . bec —— 4 5ꝙ tenſus, nunc propter deficientem ſuccum in quietis quaſi ſtatum, ipſi- que naturalem abit atque contrahi- tur. Nonne eadem eſt cauſa, cur ſta- minum filamenta craſſa et obeia in tenuiſſimas fibras mutentur et con- uoluantur. Sunt etiam ea in multis floribus primo inclinata, arcuatum- que habent ſitum, quando vero cel- lulae, in vno latere extenſae, cedere amplius nequeunt, maxima vi atque celeritate eadem incuruata in rectum eriguntur, et mutationem in anthe- ris producunt. Antherarum inte- riori ſuperficei ſuperſtratus eſt cellu- loſus contextus, humore repletus, cuius cellulae in extremis tenuiores ſunt, atque in immaturis maxime tur- gent, euaneſcunt vero, quando cre- Paturae et euolutioni ſunt proxi- mae, 9 hinc et eodem tempore foe- cunda antherarum aura, vt pulueru- lenta nubecula, vndiquaque explodi- tur. Matutino tempore, vt VAILLAN- TIVS ) teſtatur, haec inprimis accidit Ff 4 mu- Conf. H. O. BosszckxII Diſſ. de Antheris florum. Lipſ. 1750. §. 10. p. 32. h) Vid. Sermo de ſtructura florum L. B. 17198. 4to pag. 9. mutatio, aurora fauet ſexus in plan- tis voluptatibus idque forte ex aeris temperie, quae in contextum cellulo- ſum agit. Elaſtica vi diſſiliunt fru- Gtus, et ſemina vndiquaque diſper- guntur. Vidit TovRNEFORTIVS ¹) in lathyri ſiliquis fibrarum oblique ſitarum, quae forte ex condenſato celluloſo opere ortae fuerunt, du- plex ſtratum, quarum accurtatione et exſiccatione valuae aperiuntur, in- que ſpiram contorquentur; aquae vero immiſſae, illae expanduntur de- nuo, ſitumque naturalem adipiſcun- tur. Quae mutatio, vt recte omnino idem Auctor docuit, ideo euenit, ²*) quia cellulas, quae fibrarum compo- ſitionem ingrediuntur, aquoſum flui- dum intrat, easque expandit. Con traria prorſus ratione idem phaeno- menon euenit, ſi ſiliquarum, ſuccu- lentarum adhuc, valuae expanſae hu- mido 1) Conf. Mem. de l'Acad. des Sciences an. 1693. p. 221I. ſqq. vid. etiam an. 1692. Mem. p. 239. et attende ad exempla addueta, hellebori ui- gri, aconiti, coronse imperialis etc. ) Trachearum ſpiris hanc mutstionem adſeri- pſit GAKENROLZIVS lI. c. p. 10. Conf. de fru- ctuum dehiſcentia quoque CAsp. Bosti Diſſ. de Motu plantarum ſenſus aemulo. Lipfſ. 1728. . 14. p. 33. ſq. Dabent etiam 4t his analogae uim adhaerente motum, ilicet ſeiniga, A Wa er Popter aric gue cellulas oo Contractae man midior eſt aeri⸗ yeſiculis ſpiras ur, iterumque inam figuram Ex fmentis, g dun, Nhrometre ell. Conf. Mie⸗ tio II. Berol. 11 gue conueniunt et gebilioreg in um vero lignot Tuat, conuoluun et ſexng in Ph e forte ex geri ntextumn cealo V1 Ciſkliont fru. Ciuagne iſher OVRNEDONTWSi) tbrarum obligne e ex Condenlato de flerunt, dn. im accurtatione et Aperiuntur, in. tquentur; agune eexpanduntur de. Irulem Miviſenn. Ntee ollnin it, ideo euenit flbrarum compo. tur, Muoiun fu e expundit Con one MWemn phaeno- urum, foccu tu . ſtinam figuram adſumunt.) Haec lue expanſae hir mide ges Kiences a. 169 n. 1602. Mem. ).23 add o, Mellebor 1 mnperidlis e. murtatone 4 10. Cont. t vgue Caar. Bodl! Ul s gelnalo. Vh —— 4⁵7 mido immerguntur, tunc enim ab humido, maiori in copia reſorpto, eae conuoluuntur. Fraxinellae ca- pſulae, crepaturae proximae, vel pa⸗ rum iam apertae, aqua adſperſa de- nuo ſe claudunt. Quando ergo exte- riores cellulae, ſucco exhauſtae, ab aere ambiente exareſcunt, et contra- huntur, ſecum quoque rapiunt inte- riores, fructumque apertum ſiſtunt. Habent etiam ariſtae in graminibus, et his analogae, ſeminibus geranio- rum adhaerentes, partes, ſingularem motum, ſcilicet, dum matura ſunt ſemina, a ſua extenſione recedunt, et propter aridas factas, contractas- que cellulas contorquentur, nec ita contractae manent ſemper, ſed ſi hu- midior eſt aeris temperies, a laxatis veſiculis ſpiras amittunt, et elongan- tur, iterumque ſuccis exhauſtae pri- dum 1) Ex filamentis, geranii ſeminibus adhaerenti- dbus, bygrometrum parari poſſe, cognita res eſt. Conf. Miſcellan. Berolinenſ. Continua- tio II. Berol. 1727. 4. p. 67. Cum his quo- que conueniunt capreoli, illi enim iuniores et debiliores in longitudinem extenduntur, dum vero lignoſum magis duritiem acquiſiue- runt, conuoluuntur ſpiraliter. 458 * * dum aſſerimus, tam audaces fere eſſemus, vt foliorum etiam mo- tum ab eadem cauſa dependere, affirmemus, niſi ea res multis ad- huc difficultatibus eſſet ſubiecta. Id itaque modo addimus, folio- rum, quae motum exercent, pe- tiolos aliqua articulationis ſpecie ramis eſſe affixos, illudque, quod ligamentum quaſi atque vinculum praebet, celluloſum contextum eſſe, qui extenſionem, a quacunque et- iam ea oriatur cauſa, permittit, conceditque, vt petiolorum ſitus mutari poſſit. Eſſent forte alia at- que multa, quae dignitatem cellu- loſi contextus demonſtrare poſſent, ſed ea omnia nunc omittimus, mo- do hoc, an non forſan cauſa, cur radices, ex ſemine enatae, deor- ſum, caulisque ſurſum tendant, ) in diuerſa contextus celluloſi ſtructu- ra ſit quaerenda, eſto problema. m) Conf. Hiſt. de l'Acad. Royal. des Sciences an. 1700. p. 85. et Mem. p. 65. ſqq. vbi huius rei rationem, a noſtra non multum diuerſam, Cel. DopART expoſuit. ☚ —— tüm eiim . auſa Ependene ea res mlig d. ellet Mied addimis, Rio. in exerent, e lenlgions ſpeee illucque, gol Atque vincvlam n contextum elſe 4 quacunque et⸗ ult, permmittid petiolorum ſitu ent forte Ain 1. dignitatem celi⸗ onſtrure polen, Omittimus, mo- rſin cauſi, cur enatne, deor- ſum tendant, n cdlolod ſtructu. to problema. 1 ortl. des Siene ihuiu n. P.65 (g. wdih non wulrum iverln „ 22 23 24 5 £ 3 — = 1OLPHI B0EHMEE ι TPTEB. SENIORIS E — = — NTATIOE — BOTANICA = DpE e VM SEMIN TEHAC POLOGIAE E E 5. RTES NVNC CE DITAET AVCTA = = CcEDIT ERTATIO = 4b E E 7 CELLVLOSE—— S S 0 , 5 ABILIVM. = „ ⸗ 2 ETr SERVESTAE 38 §. himhI 6 1 n HDD K. 21 M MERMAN N E- Enmf Wn 9 10 III*