Be67 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Compendium Definitionum Physicarum Creiling, Johann Conrad ^ m NY d EN 8 r DN m Y T d [ x g 1 v—(&- : d p €à oic n .- * k X ** -a E x $ A 5 , Jj x 3 " A 2 awm. , " j * æ i E. ol : e a^ " — Q r & a M C02 w E d ecs N - i E s s ag MA ^ — s L - s i P ul 15 A x a * * E R isent iil s s ii Eu n 9. d n CARTOEE . ; | 4 h d N12«4511701687 021 äz i VEU | UB Tübingen 3]3 | | | € — g R — m -.- : -' 27 I—-:. —— — — j c/ o f Mu/ Pl Ea As aTC, i er. *I/ /fltz/ /OMJ Ti NI À l TUDIOM COf AU JANNE CAEI Phyfïcæ &kM fte Tübi Hiito Al 11 Ts H D COMPENDIUM DEFINITIO NUM PHYSI- CARUM a 'Ofum 5 »TUDIOS./E JUVENTUTI concinnatum. AUCTORE OANNE CUNRAD CREILINGIO; Phyficx & Mathematuca in Unlvcr. fitate Tubmwnh Profeffore Or- dma1 io. E Editio Alterà multo e/fuäïzor q 'OBING AE, Typxs HIOBI FRANCKII. edauuo 44 DCC XA ;)IT( qu ]US u t " "O [5b n mILOSQ Vr AUDITORIBUS. ULX EL UNIVERSJE. STUDIOS/E, JUVENTUTI, QUJE. CUM. CICERONE. l. f. DE, N. D. AGNOSCIT. HOMINEM, ORTUM. ESSE, AD. MUNDUM. CONTEMPLANDUM. E. IMITANDUM, HANG PHILOSOPHUL. NATURALIS. SYNOPSIN. OFFERT. ET. CONSECRAÁT, AUCTOR, D y ? o | ( n : Cicero Tufícul. Quatt, V. lw LüGlotiz feromnt, li Pe- 7 // cunla. | Y A Rau fant, qui cete- ris omubus pro Nibilo balitis Rerum Naturam eudiosé intuen- N iur. Quod qm faciunt, JAP[L. ENTLAE $T'ODIOM , €9. PHLE . J at ) upi oxi LOJOPHI babeniur. wf g, s tf a n n It Tiüteg SUSSOSSSSU QD sjete denteobegjede teede pb db U PTTYUTPUUUST: COMPENDIUM DEFINITIONUM PHYSI- CARUM LY PROOE MI'O.M. lil [259 A2 A N Phyficis omnem lefinicionem pericue (u t 4 1 8 ofam effe, ezues,Sy - h hii ftemata autem & - Z ? mIOL Compendia ipfi fci- 22 C 7 D 47X s entiz promovenaæ, HUpL - magis obelic,quam prodetfe,plersq; 5 pH & cordatiores, agnofcunr. Necin utroq; diffentimus; hoc tamen ita limitantes, ut tum demum verum puremus, quando totum hujus Am- liffimi ftudii ambitum exiguo vo- lumini includi , omncmq,vcrxtatcm circa fingula exhauriri &Sy&cman- cà ratione tam levi operá demon- ftrari poffe quis exiítimet. Largie mureüam boc; magis dilatare po- A moeiia l 2 PRaookMtu M. " mæfiahujus Ícientiz , qui uni natli- ZO;EM j ' ; rz Phenomeno explicando, quàm Qm g ib qui veritates dete&tas hinc inde col- ligendo , inque unum corpüs com- .a M pingendo, operam fuam impendit, hii g r Gloriofum certé magis exifhüt in friaead proprio inventoingenium oftende- re quàm inalieno, Suadet veró pla- sl né aliud utilitas ftudiofz juventutis, LSN 400 &o. Oa quz füprema nobislex eft. Non de- hi l funt nobis & Experimenta nova & obfervationes haud vulgares , eirca Jïogh(am aliorumExpetientias notatz,quibus slimen, fmynonund fama cupidior Le&orijucundas Hi- ^ ftorias , admiranda phaenomena of vt p ferre, füamque fagacitatem ptoba- POPT re, & haud exiguum volumen tc- m et lat | vltioRtg plere potuiffet. Sed Tyrones aper« to campo| errabundi imrnitti nou EE debent, nec cuivis eàm lacé fe diffun- t m dére confulrum eft. Non inanis eft Atf t labor Studiofis nervosé & rotundé | d in Compendio exprimere , quz per d imulta volumina difperfa leguntur. "u ll Nec iminasillum fcientiam promo- TCf i vere arbitror, qui pluribus viam Ti Oïu il &olu- M —x —DE.-'FINITTONUM PHYsrCARUM. 3 — Qittirg commonftrat , quá iter facere pof- At qua fint, quàm qui propriz gloriz ftu- lC il " diofior fe aliquid , five veri, five COfb ov falü ? ad h t. Neque hodic fe res ha- i inyaj bet Phyfica utiVerulamii tempori- P5 eufhrg itm ofteny. buserat;fed canta jàm habetur copía Experimentorum ut.non minus de 3dcrvcr W 1 iisin ordinem redigendis & detran- £ |Lventüt fitu. à coniedturis & Hiftoriis ad et Nod Ícientiam centando,quam de augen- hE nova j do utcunq; illortim numero in Phi- lpres, eit lofophià Naturali cogitandum etfe at qubs exiftimem, Quamobrem in Defíz:- JüCündas] £oncs rorandas quà &eri potmicbre- Shonienz i vitate fparíam hincinde de&trinam àter ptols memort2z:causá concinnavin us,ea- tolmen v rum explicatiónem & quz(tionum TOD s ap ventilationem , aliorumque Phoe« Tifitti nUt nomenon enodaciones orali inftis yefedifun tutioni refervanres. Docuit nosexe jninants el perientia, non aliá ratione felicius & rotütd diícere ftudiofam juventutem , cui e,Quz p quicquid eft hoc opelle confecrae tum volumus. . Nihil enim aliud ine ; egutti 4m pror tendit hocCompcndmlum qu;:zf'n ut aribus t Philofophiz N aturalis principi à fa- ( P cilii 4 PnoozM, DErirr. Pnystc. r-,;s | cili & confuetá methodo tradira (id M quod ha&enus defideratum fuit)Au- f ditores noftri inNNuce quaii habeant. | Iterum veró monemus , has Deffzi- ]j M tiones ais numeris abfolutas non ef- fe, plurima dceffe , multa forfitan FA aliter fc habere , multa etiam , fuo TMI i tempore corrigenda , melius dici ;;,j l fcribique potuitle,)neque omnes pro 7 noftris habendas,fed müultas ex aliis $ ; Á »'Mp Recentiorum ícriptis ad . illorum, [ 4 non femper & nofítram,mentem, in 1. o defectu meliorum transíumtas effe, o Veniamerratorum ex nimia,fed hác tl r vice neceffariá , feftinatione, finon Qqua gob dl exipfarei naturá , merituri; horum- ue corre&ionem à Benévolo Le. IL Qul r &ore grati (limá ménte acce- ptruri. ünfrWr. Wüttr gj at — n6 - B (f u Rl :| Tütie IV 'bi l DEH- | l Ti i[ ' PH?m E *ää.(s)&æä m enijeo od o o lod 1mmthü quatih*»btznr, ,.DEFINITIONES J aSD(äni- PHYSICLAE. hts PARS$ GENERALIS. hu forjg I etiam, i Hsfica eft fcientia rerum Phyfica fnels di .VA naturalium , quà taltum, Definitio CO : ad gloriam Creatoris am- ?/ iltaser li lificandam , & creatura- &i illorm, x rum utilitatem promo- vendam. mentemt hmasd Il.. Objehum hujus fcientiz Materiale. objca. conftituunt Res Naturales,Formale no- Materia- m Jedhi tat ifta reduplicatio quà Naturales , per le, ione, fíno: quam qmodus conjiderandi in Phyfica, & Formale, turijhorum. differentia ejus ab aliis fcientüis habetur. énéiolo Lt IIL. Quid per Res Naturales intelli- 6 aQ gatur patebit , quando , quibus modis accipitur vox- Nafura, & quibus rebus Natura opponitur 72 Nafmrale , i&tum erit. eft Primó autem Natura. dicitur vel Natau- vcl vansvel Naturata. Illa eft Cxeator fum- Naturans vel muws & Confervator omnium. — Zc Naturata, ab illadependens,eft vel Univer[alis, vel Hac vel Patticularis, nunc inftar caufz externz, nunc inftancaufz internz confiderata. .1V. Natura Unerfalis eft . facultas tniverfa- n ereaturarum , interventu motus ipfis à lis À 3 Iea- " [5 2 DrriwiTrow. Puvsic. fà i Mldl Creatore ab i(nitiïc; inditi, omnia ex ne- G« u [j «nf0- ccj.&ate fecundüm iftum divinitus in VOl r univerfo conftitutüm ordinem agen- M tium. vel u 0-«'*01 V. Natwra Particularis eft. cajuslibet ?i tl Particu- laris. peculiari. forma & dispofitio in. tali ul materia fpectata. uno verbo :. Ipfa rei effentia quatenus origo eft motus & ur',dl quietis. [ Ars, VI. Nature opponitur Zrs , quz eft LU L facultas creaturarüum omnia liberé a- «Eq 1. j ^ gentium, fecue refpe&u artefatti ha- g betextrinfece. Artificila VH. Peculiaris autem machinz ali-« | (rjn t n B cujus fabrica & difpofitio fe habet in- trinfecé , nec A rtis fed Artificii nomine | um dl Q venit. Et quemadmodum ars cum [ |ufuds ID Natara wuiver[ali, ita boc cum particu-. l ssf lati commodée comparatur. l' "Sx Af,ti,-. VIII. Quxcunque ergó ab arte de-. pvb aclales. a& A 1 pendent , dicuntur Res' Attifi-iales vel uon Naturales hilofophicé loquendo. ! uqidat Medicis enim a b uT $. Natu- ufivé Narurales fant. 3. »ks Elementa, Temperamenta,Partes, Hu- J w Y hf 6. von- mores,Spiritus,Facultates,&A étiones, Naturales Et non- Naturales Jimplciter. tales 6. So- a Medico. mnus , aér , cibus, excrementa, pathe- Qugauy wm. mata,motus. Sechgium quidtales Medis T uily ationes. ]'milnw camenta, &,Clïirurgicag ia : ]:Xo N&'* LOT DPaRs GENERALIS. 7 i'omliiä g . IX. Naturaliab aliisopponitur pjo. Viclentü Atf ] lentum , quodà vi externa fortius & ce- lerius quàm pro confueto agente de- endet. Res 18 il X. Item opponuntur , quz r. fuprà t. Supra; poflto x «j & 2. pratey vel contrauaturam tàm paftl- Nansales V00 : D cularem , quàm univerfalem frunt,quse z. Praxger- Thotus 4 nimirum virtutem ftruéturz agentium Natara- naturalrum vel «. excedait, aut 2. eidem les, E At , Qued diconvententer finit : eamqueinterdum lané Ze(trunnt. nnia lber ^ Res t artefafn XL. Quz fecundüm ftru&uram rei N; d it icu ales intrinfecam fiunt, funt Res matmrales uid utvdine d. (1.)in relatione ad natzram particula- «eíoctu 10 lehde rem. Etquzx convenienter toti hujus triplic? früfi momi mundimechanifmo motusque legibus 10 df Cun femel latis contingunt , dicuntur res K CQ o naturales 1n refpe (2.) ad naturam 3. rater- if Univerfalem : ut funt mots , tres res pr- naturales ternaturales Medicorum, Morbu:, Caufx Mredico- Qämü Atfv morbi & Accidentia, (3.) Quicquid — ; denique abagente libero alio, quàm à lod sali funt * DEO non dependet , Rei zaturzlis no- xen hoc fenfu füftinere poteft. t Portes H Qua? iA Bpon XII. Ita funt Res naturales totus hic tes6. AMundus & ülflg'ulæ ejus partes partrum- vnta,pd (ue particule juxta leges motus divini- tüs impreffi invicemagentes & patien- ial M tegri »pemtäm tes ; Corpora totalia feu globi in que 4 as 15 8 DeerrNarz1:0N. Puvstec, — a ) majores, & Partialia in his contenta , " creata, genita , producta & proditura V k lr ( J cun&a cum Pirinciptis fuis , Effetlibus, J n (inà Attributis , & qux utcunque iis accidnnt, velad eareferii queunt. U&-[ Y« j Natura XIIL Quemadmodum autem ex di- ii €uis patet, quod Natura fit Divinum ar- Til Jl giam. Corpus tificiumin materià. Et Corpus naturale "mm(ru.ii. Nanrsle ArtefaCtum Dei materiale.| Resque ua- ]l [ turales cum | avtífi-ialtbus miré conve- [ ,:,;!l Jl; Differen- niant, ita viciffim H4ab illis multó prx- /y tiz Natv- ftantioribuslongé differunt, ut x.Cau- ralium & s4 efficiente z. A ptitudine crefcendi , qan ?W: Arnficia- lium,7. uxinartificialibus nulla eft, ;. Par- p at tium fübtilitate.. 4. Efformatione, quz: uml in. his eft aphzretica , 1n illis profthe- euptrmi üca. s. Vità. 6. Senfu. 3. Sui multi- ftme e fcunt m plicatione in fpecie, feu Generatione ; uibusomnibus Hz deftituuntur. injili a Modus XIV. Ad plenam Obje&i hujus dme pat inquren- fcientiy intell di in na- igentiam inquiri debet, o turanm in quo confiftat Natura Corporis & Ma- MUMU Corporis? tevi£? Quid (it x5 naturale di&tum eft. ijtl; Quidfit Corpns feu Subflantia materialis, Ro patet ,fiobfervamus , quid abftra&tis ii mente omnibus accidentibus formis- [ ;cd r ue remaneat femper in omnibus fo- 1 Nb g ITmpene lisdue rebus materiatis? Id veróin qua- Ti j! o :'- vrabiljitas, dam Impengrrabtlz'mtg ,Íeu partium mu- t 3 LY IQ Pans GkNERALIS. 9 * Onfey. F ïï cürefiftentià & exclufione, ( quam alii [ i Podit, realem , aut localem Extenjionem vo- ] , Eïlfäl(;y;,l cant ) confiftere putamus. Cl5 dl XV. Cümautem vulgó termini ma- Differen- tia teria & corpus confundantur , placet Materie Ut nobisimitari Jureconfültos ,qui ex.gr. & UNma. equum, fervum &c. corpus appellant, Corporis QUH non item frumentum, vinum & fimi- 2 N lia Materiaíia. — Diceturergó nobis ge- Corpus Tle con. n-catim Materia feuCorpus fübftantia im- feu Materia imultim. penetrab/lis ext-nja, quo fcilicet ipfo & à nutr C fpiritu & à fpatio diftinguitur.Speciatim in genere, £ acfre autem Co: pus erit particnla materize indi- quid ? Corpus & t E&. $ D. vijb.lis, aut portio ejusdem divifibilis "n u uidem,fed 1ta comparata, ut deftructa lial ejus per partium diícerptionem difpo- Matetis * Su muli fitione effe£&tus pereat. Materia veró in Specie Tütritong; fic erit multorum corporum congeries | quid ? A i div;jibilis , cajus effeCtus fa&ta fepara- byedi hus tione partium non perit, fed potius $ qui déey confpicuus redditur. Principia rrpm's& D XVI. Principia alia funt cognofcendi, quotupl. alia effeudi , addunt alii & fiendi , quale Privatio, ^ i h Mimatial utatur Privatie, quz eft abfentia forme il abftratos ineffe debitz , cum aptitudine materic ad hus form» eam recipiendam conjuncta. cipía ynnibus * XVIL Principia c nofcendi unt. (2 P:i" no- 'Totu: Liber Nature , fé infu cum ratione — - esdi veroind» at conjunéto, hoc eft, diligentiPhomo- — qua? I 3 menon l. IN C s0 DrriNiTI0N. Puy'szc'. ) — , P menon obfervatione , €xperimento- ew rumtentattone , & profundà medita- Wfr r 2 rï.ine tione difcendus. (2.) Liber Scripturg , feu Sacer Codex , non minus in rebus g naturalibus ad analogiam naturz, ac W' ol in rebus fidei ad analogiam fidei expli- candus (3.) nec plané excludendafunt [ D m ] . Scriptahumang authoritatis, & antiquo- g vm & recentiorum Pilofopborum , Carte- ;;NSIAWL fii 1nprimis, & Gaffendi , cum affeclis, 3 quos lites de inani przcipue dirimunt, | | FU q Method? 7Methodo tamen Eclecticà tra&tanda, | i, & Edeáica h. e.ita legenda , ut homines iftos Vi- I quid ? ros fuiffe , fallere & falli folitos , fem- qua. permeminerimus , & juxta monitum xl Apoftoli , etiam in his omnia explore- ] 155j mus , quod bonum eft , teneamus, 1 iX Principia XVIIL Principia effendi corporis na- Aomotut, Ef:ndi turalisfunt duplicisgeneris; vel Exter- weten) vel : na,velImerna. Externa funt , quz con- timyan Externa, ffitutionem ipfam nou ingrediuntur, & fal- ; nf vo manente producto abeffe poffunt, B vel At eft caufa Efficiens & Finalis. Interna trdon Inerne. funt,quz ipfam corporis naturalis ef- a feutiam jun&tim conffitunnt , nec abeffe ! W falvà manente eàdem poffunt, ut eft u AMateria & Forma. ï Uns Efficiens XIX. Caufa Efficiens & univerfi, & lii Pnnopa. COrporis naturalis , Prigia & Princip tI W. ïlis1 fj - "iv — PARs GENERALIS. XI " efoïimemg eft DEUS. — Miniflra feu Infirumer)fali ; Infitu- lm ämedjrg mentalis. At 1 Sülbfurf, & Secunda eft ipfa Nainra füpra expli- II J m cata , varizque Creature una refpectu A h alterius. ^ T t Finis XX. Fiuis primarius eft gloria DEI ? Primari*?, m f ex.;'ï jux:a Pfalm. XIX. Secundarius eit utili- seconda. lnl Tius. miæ&lïlll( j. as mutuumque creaturarim commer- cium ; nec non omnes ifti ufüs, quià Jül"W?ll fj(;g, Cum aferi ryebus naturalibus obtinei queunt. Materia. XXI. €asfa matevialis feu. Maiería, ex i dimy quotu- d tradtal qua corpus ceu parte conftitutiva de- Plcx? pendet, & a j»2 omnis mutatio fieri Nrn g foitos . debet , eft duplex vel Prima, vel.Se- cumda. X Dhontt XXIL Materia primauna & COmmu. Prima im Dnia expl fen fi dN nis ,in fenfa Pbfico , eft,non diffentien- fi lu Phys te Sacrá 5cripturà , Conger;es variarum ;orpon's lj« atomorum , feu corpufculorum incom- svl otre rehenfibiliter exiguorum ,. indivifi- 1t, Qug u- À ilrum, variz magnitudinis € figurx & ii & confufa. (fe pofnt, Metae. li. Jiirma XXIIL Infenfü Metapbyfico & ab- fuaftion didtur Materia fubjetium phyfico, utirdis f m delh fimplicifimum rerum omnium formá &actuPhyfico omni deflitutum , quod ut, d demum divinà potentià formatum, dat Elementa ,& licet vocetur Carpis , Na- Narurate yverfi, ! LA tamen non dicitur ; Hoc enim, feidti- x i mé i ftriét me loquendo , fumitur pro Eo quid? cujus 12 DzrixirioxN,. Puvsic; ye g cujus materiajàm eff fecunda informata, AC()e /í *uï *"'m : quodque rmtari poteft ab unà formà jn W frout aliam. j fu5d Secunda. XXIV. MateriaSecunda dicitur omnis Waaæ yrt materiz Portio peculiari formá ab alia | wdeG ) diftin£la ;cujusmodi omnes funt hodie n u materizfpecies. Tpfatamen refpectu n ) certi generis poteft quoque dici prima. gt Remcta^ Et prout vel ;mmediaté . vel mediaie ma- g Proxima. gisfe habet ad compofitum, appellatur i N vemota , propinqua « proxima. gl u H&NSD Forma in XXV. Forma generatim eff princi- ] | if $cc- pium intrinfecum , quod cum materia ii conftituit compofitum , eam fpe.ificat fingdh &9 dilinguit , aptamque ad operandum infi reddit; adeoque quz accidentaliter qui- ! gb dem fe habet ratione materte,non veró "a- BU tione compofiti , quod nimirum eà pofità dnfai n materia & füblatà ab eadem pariter | | n : Forma ponitur & tollitur. sugatin XXVI, Unde fiunus formarum hic Phyfica, | imtuna conceptus maneat, & totam effe for- | i mz,in actu illo informativo , pona- wb tur, facile liquet, quid fit forma Phyfica, fomull nimirum : Forma eft totus complexus | u emninm materiz in compofito Zifpofitio- W num, partiumque [figurarum , pofitio- üampäï num & connexionum, ad deftinatam à Crea- o [ Y5j Paxs GENEäALIS.. 1 ïnfbrmaü ; ^ Creatore agendi vel patiendi poten- Dihmd tiam necefJariarum. Orige XXVil. Prout jam materia varios: Affc&tio- edendi effe&tus apta redditur , ita quo- num? lts à W"bi ab aha ue varias fortitur Affeliones , laxius S4Unt hoj umptà voce , feu varía accidentia & hr Attributa ,inter qux càm nonnulla cor- Partes od oribus vel omnibus & plerisque , vel Phy(ice. luribus fint commnaia , nonnulla au- odl ppellitz tem certis peculiaria , due potiffimüm Genera- erunt Pbylice Partes, Prima Geueralis, lis (f prine uz de rebus naturalibus in genere, & afretlionibus commnnibus tra&tat. Secun- Specialis, m materj a freafog dafpecialis , quz de certis fpeciebus & fingulis inquirit ; qux tamen iterum aperatdi in fpecialiorem. & fpecialiffjmam non in- talr u IQ Vero ^g congrue dividi poteft. Affe&iaos XXVIIL Affe:ones autem definiuntur nes n époftà m patter velum fenfn (tittiorisvelin fenfu latiori.In ftricte, priori A[feäiones dicuntur præcipu-ï: pro- pria quartimodi , quz reciprocari pol- narum hic funtcum corpore naturali, & ea faltim, m efefor- quz ex ipfa rei naturalis effentia. vel jo, o mediaté , vel immediaté fluunt , ut tià of funt mobilitas , locabilitas, quantitas, tprglext &c. XXIX. In fenfu latiori, ad fcien- Laté p d acceptee; n , poitt tiam phyficam promovendam accom- deftnz modato, Afeiiones funt ea omuia , que ut- i 14 DzriwiTION. Puvysitc. yo — a utcunquede S-ubje&o phyücö—r);ædicaa ) l ! t ri& fciri poffunt ,ita, ut etiamomnia ac- j N g cidentia & phznoména , imó & priva- wml tioues huc referantur, Generales ii XXX. Ajfgüiones autem Generales, quid & qu quot? quz aut omnibus , autaliquibusfaltim I 1 corporibus -ommrvnes ,. funt przcipue w quinque.. Eft enim, QHJI,» ! 1. Quautwm, 2. Quale, 3. 'S'z'tum-, m v'l u) T Aj Duraus,. & 5. Mobile, Corpus. | W*(i il';m n Quanti. XXXI. ;Magnitudo feu Quantias eft | :igm Ym tàs, affectio corporis naturalis , quà ipfius ! hgt extenjio certis terminis , partesque pro « |[pas portionata funCtioni menfuráà circum- | ii fcribuntur. Unde Finitsdo Menfura- st bilitas , & Lo:abilitas , &c. per fe fluunt. j ag Cumdue eo ipfo dicatur habere cer- | Kürntel figura. tam Pigiuram , hoc eft, extremitates varie fl deierminatas, magnam hinc iquoque partem fluunt Qualitates , per quas cor- 3AV f a pus aptum ad agendum & . patiendum redditur , variasdue denominationes yniz o ^ fubit. ..... VT t (s ] Qualitas, XXXIL Qualitas ergó éft modus cora j itin porisnaturalis ex varia partium confis uratione , nexu , motüve refultans; "iib Differen- * utew tià ejus à Xdqué: Je vel talé ejjicieis, Difet Qqua« Forima, litasà forma, uod h«: eft complexus; 1 C Gthic & qualitetum, & czterarum affectios l nüm ;g UET Pins GERERALIS. — 1$ i hum omhiüm , nec abeffe potefl à com- m?mm& 7 pofito . ut idem ad propriam fun&io- duin nem obeundam aptum maneat ; Qua- litasaütem , proüthocinloco confide- 1 t ratür, abe[Je potef. hais lquï'c-n-i XXXill Hinc Qnalitas nonnullis tialis; lt Jtcyi dicitur (1.) vel Effeatialis , vel Accidei- 3 f ial — Qualitas Ellentialis eft difpofitio partiium , quá fublatá corpus naturale 1 Corpug, nomeu foum amittit ,ut fluiditas In aqtia; vel Maltiigs d Accidan- calór in igne. Qualitas Accidentalis , Quà ipfus fpeciatimfic di&ta, eft habitudo talis, — «alis. QU p V du ( juxta przcedentis paragraphi defini- tionem ) five modus , j/ae qiio corpus ; Majint naturale manet id quod ef , ut calor re- de flüunt AXIe Cers fpe&u aque, afperitas refpe&tu vitri, & b«c intelligitur per qualitatem frride lii vario ficdictam. j 'quoque XXXIV. Dicunturqualitates (2 .)vel Qualita- Quisqore vel tes(2. Pri- ;tiendum Prima, ex quibusreliquz oriantut , mi& vel ihatones Secunde, & oxtx,ex primis fluentes. Pri- ecundae máfünt tales vel refpe&tuNatmra wnivet- — primae ii Cote fe;ut funtinprimisFigsura impetus & Mo- quotupl, tus , Situs, &c. vel refpe&tu elementaris &qua? m nf efültans, vulgó diétz mixtionis hujus fublunaris, 3. Senfibi« ut fünt przcipu? quatuor Ariftotelicz, les vel ij mplens Calor , Frign: , Hwmiditas , & Siccitas , h- céthic ordonon fit neceffartus ; Orta naiïefäü' enum Iu I6 lh DzriNiTioN. Puvsic. " i enim quz vis dicetur, quatenus exalia wi: 'äf[ | oteft derivari, r n 3.Senfibi- XXXV. Qualitates funt .. (3.) vel la adj les, vd Mamfefte , vulgó di&tz & patentes , vel Inieníibi- Occsite & latentes , quarum illz recen- les. xgvx t tioribus appellantur Sezjibiles,hz: Iofea- cilias 2! ' fibiles. ; n u Qualita- XXXVI. Qnalitates Senfibiles fant di- ET )') Hum tes; fpofitiones minutiffimarum corporum (s Seniïbi- AL friiu i particularum , quibus vel immedia- té , vel mediante fluido quodam tixaglis, guid ? fubtili per ipfam a&iomem in orpaao n p enfus editam, non faltim per ef- w n fe&tum alibi oftenfum, alteram extre- fiste t switatem filamentorum & fibrillarum ner- XU.3 vearum 1n organis fenfuum reticula- guo, lm tim difpofitarum, & ad cerebri medi- dadus j tullium extenfarum , tangere , impelle- tf q) re, agitare, vellicare, vel quomodo- Vi p cunque dfficere po[fnat. al o Quotu- XXXVIL Qnalitates Senfibiles, yuxta K plices? numerum quinque fenfuum externo- L L rum, funt pariter quintuplices , prout ';mimus,ql nimirum hujus vel illiusfenforium af- Rürhgg, ficiunt. Et fünt (1.) gattiles, (2.) Gn- Q ATUf ' flabiles, (3,) Olfatliles, (4.) Audibiles, ?&I « i 5.) Vijbiles. hum, ! Qualita XXXVIILOzualitatesTztles funt difpo- i Euïy tes j l'.).'m fitiones corpotis, quibus papilnlas cutis (j ] Elä',l quid? ner- P g —— Pans GENERALIS, 17 u — ls ey. nerveas varie movänt atque affi-iunt ; & juxta numerum obje&torum tangi- iE (« Bültnis ol biium incdaffes potiffimüm . fex divi- ID lts duntur. XXXI!X, Sunt (1.) Firmitas & Li- EÉartuta Cl:ffes lls lj ! quiditas , 2.) Afperitas & Izvities , (3.) qua? Raritas & Denfitas, (4.) Calor & Fri- Ihlsfunt j gus ,(5.) Humiditas, & *iccitas, (6.) | Coporm Gravitas & Levitas. l immel. I XL. Fimmitas feu- Stabilitas eft aH*e- Firmitas, 0 quodim &io tangibilis , quà corpus ob minutif- ! dl Og fimarum particularum a:&iorem ne eum n p motnu inieflino carens ta€tui renitr , lran exttt fuisiue fe terminis continet. |aromner Eius Gra- m feficuli XLL Stabilitat : gradns fünt tres : $um- dUS.', mius , lafimus , & intermediuis Durities 1.Eutíis rdir medi tics. : eft gradus ftabilitatis fummus , .quo t impelle. Corpora, o5 foruffiim i xwm partram QUomoto» , tibil tangentl cedwit , nec facile fe- pararife patiuntur, t metalla , vi- lils, fxta tra, &c. m exemo» XLII. Molj:tie: eft gradus ftabilita- 2. Molli- ties. jj prot tis mfimus , quo corpora , oh particula- nformate rum /axi»:em difpojitienem . tangenti fa- :'lfS, (Z-) t cilius cedunt , & veltigia impreffa (er- ,) Audi lh vant, neque fponte co&unt vel refi- lunt; ut butsrum ,.c-ra tepefa&ta, asf XLII. Zirtvs Elaflica, Elater , Elafti- 2 Eïa&iä Citas. citas , Elaterium , Elafis, quoque ap- p n;b pella- ! 18 DEKFINITI O N. PPHïsICf. 19 eenasu, v DIcuomul pellata, eff gradus firmitatis interme- pl Tij j dius, quo corpora el pre[Ja , vel fiexa , g ceffante violenta preffione virtute z- p t qualiter prementis , iterumque /iffuxu !v J M &tberis ante impedito in zquilibrium st expanfi a£ris fefe ftatui priftino reffitue- MumeL ve valent , ex. gr. penna chalybea , aér L in vefica comprefsà, vel fclopeto pnev- matico, &c. 4l Fluxilitas. XLIV. Fluxilitas eft affe&io corpo- ris tangibilis, quádividenti vel tangen- "r ü ,ob partes miuns cóbeventes . parum re- fiftens , illad ambit & obruit , €9 mottt l ! ;:n(uhmm lst t inte[lino jugiter fefe agitantibus parti- culis contiguis penes nos propriis ter- [ &C. Hli;!us | hi, qu Ejue minis contineri non potef. — Hujus gradus Gradus funt (1.) Liquiditas , alias Hwmiditas in j gt fpecie fic di&a , & (2-) Volatilitas i;eu | nültapat itrabilitas. àp qupot r, Liqui- E ivowt XLV. Liquiditas eft propenfio ex di- t* — (oofitione particularum flexilitm .ob- aol lonparum leniter inter fe repentium or- L'*jv S«'C. ta , ad prolapfum in declivi, vel potius BU ad componendwm paries fuas ad. Libellam l 17 l Qzgyr vifuperné prementis aéris in plano contentas , e. g. aqna. Oleum. m&g*;v; ] 2. Volati- XLVI. Volatilitas fea Spirabilitas eft Qj las —affectio corporum multó fübtiliorum, l) nta- ?ninntigïmqrnm paftium , magis fol rhUi LT ï Hteic, PARs GENERALIS. 19 — n — uferm, v magisáue mobiliu;n " ]ïathi ceden- 2 M feyy tiuin, & magis volantrum, quàm fluen- V vitte z. tium , adeoque in fummo fluxilitatis Q g gra'du conftitutorum. H iqullris XLVIL Afperáas eft difpofitio ine- L ff qnális particularum u corporis fuperfi« Afperitas: alylei , i ci^, ita ut una elatior , altera fit depref- Opeto p fior, quà ta&tum vellicare , radere, erfricare , vel alio modo graviter & &io COpr- inxqualiter afficere poteft , ut ferra, vel tanga &c. Levitíes; parumre XLVII'. Levities contra eft egualis It 65 mit particularum [itus , tactum zqualiter, ibxs vatt leniterque afficiens , ut fünt fpecula, Lubticie j gzvprz'is h &c. Hujus gradns fummmns vocatur Lu- tas$; hus pradr bricitas , quz eft maximé zqualis fu- Dwtilitat ia perficiei ope alicujus humnoris przcipue Til f/eu reddita partium difpofitio , ita, ut ab alio corpore non aculeato , nimisve afpero vix contineri , fed facilé inde tj t d m fubduci & elabi queat , ex.gr. friria , an- ventibm of« grilla, &c. XLIX. Rar T. ' velpotius itas eft affectio corporis, Raritas, T quà poros babet (eajibles parumQue y in plav materix homogenez & folidioris fub Al« magua wioits extenjone , ut fpongia, va» idilit t por, aéer,, &c. Denftas, fübdlirm L. Denjtas eft pororum fenfibilium defctius , multumque materix homo- m p B2 rl genez i 167 DrrixivtoN, PuYstc, um— Tamm gehex fub parvà molis extenfione , ut 4 nl aufüm, &c. TV. ao "LL Caler eft sotis particularum l Calorv. ipnearum quaquaverfum agitatarum , mi« gt nutiffirnarum, infenfibilrum , varius & m ceierrimns. Didturdue At , & Tl ! ib Difpofitio ad talem motum recipien- Wl uts dum Potentialis. D Frigus. VN v CLIL Frigss eft quies particularum, : feu privatio motus calidi , vel totalis, vel | aof falim cum itrofo - falinarum. quarun- f DCCU dam motw progref[/vo ta&tum vellicante qurts conjuneta. NT V. " LLL Humidiüáseftaffe&io corporis, ) ln ar t Humxdi- | fl p tas "á particularum , inprimis aquearum interventw , aliorum corpormm peris ie j tinta minutim infinuare , iisdemque adbe- I 4 rere , implicari, & fic humorem com- | B municare poteft. gt Siccitas. LIV. Siccitas e ft affe&tio COrpofumj | fl & uà fenfibili humore ,aqueisque particn- Tbay u lis carentia ex folidioribus tantüm com- l j W Axidit;;s. ponuntur , ut offalapides. Ejus fum- | N NLQ mns gradus dicitur Ariditas ,quà corpo- ,'u d ra omni humore & fucco careat , etiam | r illo, quem reliqua corpora ficca a Vg meliorem pattium fuarum coberentiam j D habere folent, dT Wi Lv-Gïä- * Hïs;c' PaR$ GENERALIS,. 21 — —— —— ttlone v V LV. .h Grawtas ePc;e—i:zbfolut'a ,-vel re- Gravitas peiva ; Gravitas Abfolwta definitur per Abfoluta. Vrtior qmotum corporum . deorfum verfüs cen- A Rcfpc&ïa trum tendentem. Gravitas Refpetliva Y2 TT Va eft major corporis ponderofitas ex ma- A jori particularum. elementarium. copis D fetpim fub xquali ambitu orta. Levitas LVl. Levitas elt pariter ve LAbfoluta, Abfoluta, tcilmy, vel Refpediva. — 1lla dicitur motus, quo Refpe&i- Cotalis, wl corpora furfum , vel àcentro fuo natu- va. ra moventur. H«c eft faltim minor s quns vellicante gravitas.exninori particularum elemen- riarum fub eodem ambitu copia orta, Iotorors ita, ut corpus plura habeat interftitia Is afm;fum fludum premens innoxié transmit- tentia. m ptri f Ad varias t ade LVII. Ad qualitates Ta&iles , & claffes d fpeciatim ad claffem primam , tertiam & pcrtiucn- nintam , referuntur Fragilitas , camfuis tes, (orporümmy gradibus , F.ffibilitate, Secabilitate , item qu parlicn- Vifco[itas, Tenacitas, Dudilitas & Teujibilt- ntüm m« tas &c. Sapores Es jtm- LVIIL Qualitates Guflabiles , vel quid ? i copo: Sapores funt difpofitiones corporum, aftil , CUUA quibus pro varietate texturz & figurz ora fic d articularum minutiffimarum papi/n- orhareti ) a s nerveascirca linpuam 9. palatwm feri- e pojfiat.. 'Hinc fapores fant diverfi, EÉorunm ve Dulcis, vel Acidus , Aciis . Salfns , Species, IN 9 3 E Ama- M as DrriNiTI0N, Puvsic. Pd —— — j j i Amarns , An]ieru"s ,' Acerbus, & Untnofus, 2 quähf vel etiam corpus eft plané fafipidum. Dukedo. jf or dul.is eft qualitas corpo- j yisLIX. agïä s , confiftens i» partium molecnlis temperatis ex mollibus 9. paucis ) Wil rigidis intermixtis , blandà contrarieta- t AU te linguam ferientibus , lenidue attri- ss OMf tu titillantibus. r ullä ,: Tl Aciditas LX. Sapor Acidus eft qualitas , con- fiftensinfipura particularum ripidiorum D | ( s teiraédricá vel ex omn? parte acutiore. ve- l5 41 ili . hementiori incifione organum guftus ] n d. fodiente, "n pmgmkm Actredo. LXI. Acris Sapor dependet à particu- l C()ïpuäe. ) lis teretilus aculeatis , fed tenuibus fenfo- ag j u rium inftar aculeorum urticarum pun- timefabur entibus. BU Salfedo. LXII 52)fns eft qualitas guftabilis orta 'riïunf;üfpo áparticulis rigidiorib? habentibns plurimos slatdus Mi Y ang:los , aciesqueinftar fragmenti vitrei 1 inciCente: , pro cujus differentia etiam . m fe fapor falfus eft diverfus , ut urmo- 'z.gmcam ) f s. Fitriolicus ,salis commnuis marini cue- m::ugem bicam , aluminis o&taédricam , falispette Ttgt o tetra&dricam figuram habentis. TL G Amaritu LXIILSapor amatns eft qualitas gufta7 | al d bilisà corpufculorum apicibns non altó; t JiR QV | | il AT fed fuperficieiens tantum linguá fodien- , ii tibus [ $It PARS GENERA L15, 23 ass — MEGUS - m tibus cum aliquali organ i-reüfiblxriax,de- | &Unö—;;ojä endens ,qualis eft in abjiutbio , &c. A Q&cr':. d P Jliorse, LXV. Anferus eft qualitas , con tas fiftens in cont«ls & ramulis particula- S lat ul pui rum fibras organi guftus carminantibus | £g conftringentibus. — Huicaffinis eft Sa- Acetbi QOntrrer, or Acerbus , qui à fimilibus coztnlis , tas l Cte a. fed magis obtufis , & bebetioribus deri- vatur, qualis eft in pomis immatnris , ulitas, cv. &c. T tinidim Un&ue- LXVI. Sapor Uutwofus eft quali- fitas. MM TIogE Vi tas , àglabulis fpiculis carentibus, lin- um gu&us guam faltim demulcestibus pendens , st 1n prmgutibus , oleis &c. Infpidwm plan? Infipidiü hia corpus eft , cujus fupeificies funt glabre btf lane ita ut fenforii porulos nullà ra- IGITUTI DO« tione fübire queant. Odores, LXV. Qualtates Olfailes feu Qdo- flalilisorta res funt difpofitiones corporis, quibus, Brpirinas mediantibus particulis przcipue (almo- n virel fulphureis., vari& figuratis, acre.a 'entiaetam n.embranam naji pitwitariam fuperiorem, js, tUt feu tunicam papillofam nerveam na- j marit Cv res fuccingentem , delatis , eandem va» à n fiagtn ri& moveye poteff. Odgr UR LXVIII. Generatim Odor dicitur vel Gratus, Grains , vel Ingratus. . Gratus eft,quan- as vel du o do baud nimia motio particularum tem- peratarum fenforium. non lzdit , fed injé n B 4 pe ] hi M. HDEFI NITION, PHYsic; porulos proportionatos r eperiens, u D Ingratus, blandé faltm afficit. Ingratus eft, ( j;^ fl ACHSJ quando vel ex /l/aritm partium . acredine motüve nimlo , vel ex fenforii n difpofi- tmu to aliqua contingit lafio, qn i Odorum LXIX. 'üm QGZow fpecies pecu- | liaribus nor inibus careant , ob affini- ,»fuo;i, st Species & Compa- " tatem hujusfensüs cum guftu & orga- hi Q( zatio cum HOrum vicinam , om Saporibus. facile [ o5 Sapore coripcranter , Xta dicitur analogus: us; Dulci-Svaveokens feu fragrans , ut in rojs, mof:bo. A cido- Acitus ,ut in cepis, aceto, i;ir»,iagmofx& Amaro- Teter & fetidus , ut. cimicis , a. cz.r:ezz o Y ( Acerbo-Pzpaveracens, J Acri- Sulphureus, Sequuntur l :X,' li Mixtus ex acuto ( dulci, ut in juni- tl q »ferpyllis. — isUeas- - pfris ex dulci & acriut mxuffo, 4 TOR - - TT acri, & tetro, ut in capillis uf , &e. UM Senus h OW EAU LXX. OQnalitates Audibiles feu Soni — fünt motus aéristreml] , variaque reper- Vg cuffione omnium partium minutiffi- marum corpori: fonori undulantes, R Yw f mpauwm in atre contentum varié pul- 8?»1' " ndo affictentes, ftt ii L DHySlL [ PAnRs GENERALIS, 2j 5 ïeperiepu-' | GLXXE. Sonus þrb diverfo pulfu eft vel I e | velGravis, vel Acntus. Ille eft lentius Gravis;. inveli aéris , atque 1n. amplius fpa- tium extenji agitatio. Lc confiftit in fvel -u fitis chu; motu aéris vebemenutiori atque angu- Acutus, ftiori , five cylindro, five cono , agita- " Ob aäm. l 1 & of Vifibiles. Orbhs f ' LXX!L Quoelitates Vifibiles funt Di- Qualitas fpofitiones corporis , quibus radii buimi- tes, ogus; nis trajiciunt oculum , 'atque illius de- Tans , Wt i terminátz magnitudinis & difpofitio- nis (peciem, accuratiffimeé ad id propor- » Qttfn, tionato motu , in fundo oculi, tanquam in AE n camera obfcura , depingust ,. indedue | | er nervos opticos fenforium com- | mune eàdem ratione afficiunt. Dfr LXX!li, Ex harum fpeciebus prima DLTA eft Lux , quz eft uifas & inchoata agi- * Lux. tatio materie fubtilis, quaquaverfum ad m, liueam rettam fortiffima, ial LXXIV. Lumenelt L5sx continuata Lumen. extra fontem quaquaverfüm per cor- t f i iuerp pora pellucida, refratia,&9 ab opacis re- minutfi. fiexa. * máulantes LXXV. Pelluciditas eft æqualiä & re- Pellucidi- nvanb p ter transmittens. Gi-linea perorum fitnatiolumen zquali. — ts 0T0- Opacita;. 21 D LXXVI. Opacitas esB; inequalis p THW » 26 Drrirxrii10N. Puysic. - 1 THm d. y ff pofitio , tranfitum luminis imp?- i ediens ,illudque reflectens. €olor, LXXVII. Color , Peripateticis actus | r erfpicul digtus , eft modificatio Inmanis ( p varie à corporibus , teflexi , vel refraCti, aj l vel utcunque in füo motu turbati & i debilitati. d ) at " LXXVIII. g Species Species colorum prz- fimplicio- cipuz & fimpliciores , funt Nigredo & LXXX' Lür fes, p Nigredo, Albedo; Nigredo eft remiffa & inibata in motn inteftino reflexio à füperficie corpo- nanüïü LOU ao ris motum globulorsm &tbereorum in- trorfüm , quafi umbris obvolventibus, in g O artim concludente , partim aquuo- r usque admiffum inordinate remitten- slum ( te, dependens. h, ( A] n be do LXXIX. . Color Albus vel Albedo eft [rdts decop fortior puriorquereflexioluminis à faper- MEODO, COT fidie variis ar&tisjue convexitatibus myattiat, d prxdita , ficque xqualiter radios ex- Vinmaud trorfum repercutiente , orta. u Species LXXX. Ex his duobus coloribus W. Mixtz., reliqui dicuntur Mixti, & fpeciatimin- um ii n Xubcdo. ter album & . niprum pxoximé medius j Idf eft Color Ryuber , feu Rubedo,, qux con- Fa C fifüt ia validiore globulorum xthereo- | i. i, dm rum circa propria centra rotatione, quàm ( n eft nifus fecundüm lineam rectam ex- h f currendi. 4' i L TM T W LXXXI. PHHm x Pans GENERALIS. v Atj j LXXXI. Flvedoeft fecundarió mix- gi;vedo; i v;ïl tus ex albo & rubro , eftque paulo debi- Xtiny d lior globulorum rofatio,quám excurius f m yeCulineus. i LXXXII. Color Viridis, inter flavum Viriditas. f tl & ceruleum ambigens, eft pauló tardior rotatio globulorum , qwam pro confue- Vorum . to & ordinarieille motus exigit. LNigrtot LXXXII. Carulens , inter Nigrum & Coeruleus i& d Rubrin pofitus , eft multo tardior Q ali- Coler. 'HClecong. L »omodo twrbatio: globulorum lumino- VTT V f orum circa propria centra faCta rofatío, olrentihs, quàm pro confueto fieri folet. Sic üm auquc- porró Paurpureus inter rubrum, & coce- Purpure?. T remitto Cro-eus inter flavum & ru- Greceus.se ruleum. brum, dicuntur intermedii , aliedue E eAleib df fpecies decompofitz , eadem quoque iicifiper ratione, confideratà fimul radiorum he- yextatlbus terogeneitate . quautttate , refrangibilitate, rados x« Corporsm elafüicitate &c.faclle definrun- l tur- LXXXIV. oualitates Fafenfibiles fünt, Qualita- rtes s' colqïibus eciatimin« quznon zqué ac reliqus per fe, & 1mx- 1sfentbi- v med mediate in organafenfus agunt, fed ex les, , QUi U e[jetn aliundé. confpicuo deprebeudnn- vel r xthette i. Aut,admenen veterum ; Qux li- cet fenfus afficiant , modo tamen paulo OQccultz. hatiore, at abjirtfiore aut faltim nondum detecto dicendz; agunt, tantifper ergo Qcculté u LXXXV, ?,;GE 908 BDrriwiTrrON. Puxstc, Hlarum M m ü fpocies, LXXXV. Quod ad fenfum pc;ite- li^ riorem attinet , dubium non eft , illa- rum effe adhuc inmmeras. Inter Infen- L' [/) HCr Jmm Yofü Y fibiles autem fpecialius ita di&tas prxci- 7) eli puumlocumobtinent, (1.) Magnetis- D V f ï xins five Aunor & Odiwm naturale.. (2.) l ub) H Sympatbia & .Antipatbia. (3.) Pbarma- corim nonnullorum Operationes & | Uf ) p Venenorum , at funt pbiltra , &c. genera- u tim autem ad occultas referuntur, il p us Í i (jis ! quzcunque ad AMagiam Naturalem gt Virtus pertinere creduntur, LXXXVL Magnetifmus , feu vVirtus I ,JTMMW magneti- fs t Q * ca tiagnetica ,à przcipuo fubjecto, dicitur duplex. duplex , & dividitur in. Attratlivam & at L Diretioam. feitanfitst Ex his przcipua antiquis jam zota , & inter qualitates occultas fj a at relata , pluribusdue communis, eft fin pdtts [ virtus Atiratliva, axdübtenat Aitwatti- va LXXXVII. Attratliva virtus eft , quá JC Sgga n corpus pellitur ad alterum,ex fingu- v;q!aflg*ï'oæm lari pororum, partiumdue proportio- usf natarum conformatione, virtute im- Atf ï?ü N It d pellente fiuidi fübtilioris , [i iatermedio aére refiftente remoto , m alterius Vorti- ii h m €is gyyros imvolvitur; ut fant, rater ä TRU mapneter , corpora E/edrica di&ta , &c. fl d m Repulfi- LXXXVITL Attr/ive opponitur (; l H llj ya, Í ; Repuljiva, quà , aut intermedio ftuido dhsngz fortio- —R P 9 29 PAARS"GENER:A*LI"-.SS —— tfim 9l fortioti ab intra extorfum prementi, n eü u JJL ant extra debitam diftantiam . gyros , l üïer!nþ;. Votticis non attingentem , ant ob in- A aer congruum pororum fitum , st altetí L M. non ronpm vitur fed llud tepellit. DireQiva. Tif (v LXXX IX. Virtus Diretiyva eft quali- G tasinfenfibilis ,quáportio (uadam cor- Dritions j poris terreftris . nec nipus laxz , nec ni- ; Qene mis compre(fie compagis ; rigidioris ta- Teterunhy men paulo iexum4 , eandem , quam 1 Naturls terrz vifceribus naéta eft , pororum conformationem fupra terram reti- ; feu rirdi nens , à fuido fibtili ab uno polo adalte- tb, dior rüm jugiter circulante ad conformem , r d conftanter , fitum, ob fimilis motüs li- beri tranfitus continuationem , necei- optaantigi ites occulta farió ita impelitnr, ut oppofitas polo- rum partes versüs illas plagas vertat , yuis, el quas füb terra refpexerunt. Symþa- XC. Sympatbia eft &c. qná corpus thia, ts dt g meduge unium , alteroearundem partium aut di« fpofiticnis , przcipue admixtione vi- éproporto- virtüte 1« triolicarum , fimiliumve particularum ad faciliorem cum aére' communica- ,j ial tionem & humorum conftantiorem ahuriss Vr participationem imp rzgnato, certà ra» 'unt ; me» ope intermediü 1di 1&5 tione 2f:to , motoque, finidi , axt etiam folidi , fimilibus impule t o ut iunt ex- ;medwlfmo fibus motum, idem paidn , empla a Wi( 30 DEF[NITION. Puvstc. x n empla pulveris [mpatbetici Digbxani, [ 7 cbordarum confonarum; &c. yi ) i ií Antipas XCl. Antipatbia eft , &c. quá uno vel thia; T,]RC.C fimilis, vel oppofitz pororum confor- um mationis, partiumque texturz , profi- v d cua alteri vel noxia admittente , alierum (H;U defP U indr debiliusiisdemprivatur, & velfic, vel K j ]« alià ex causà, inducià ab illo quadam J mütatione, contrarium effe&tum paittur, i 41*4 ut dum una planta crefcit, altera de- j crefcit. gt BUA XC!I, Cürn cuivis corpori fuus fit R Situs, ex 1ipfa Quantitatis natura Sitws, qui | t X. l | fnit W nihil eft , quám certa corporis pofitio m p Ubivel abaliis circumftantibus determinara , Loosin ipfi etiam competet quoddam Ui feu Sir j genere. "n li 1]9NG I pauum , in uo eft pofitum , quod U 1 j 4l uno nomine citur , Locus. W lel Locus fratému XCIII. Locus Pbyficus definiturquód n Rhyficus fitparshujusuniverfi certa & determi- quid? nataa corporenatwrali occupata. Eít- 1 8 Qaotupl 15 n ' que / ocui : 1.) vel [nteruns , vel Exteraus (2. vel C ommunis , vel proprins. u nmi Locus Vs2 XCIV. Locus intéruus eft. ipfum il- Internus, lu d ipat»m. inter. corpora ambientia | cr i interjectum, f/ve demde fit vacuum , CT v» ipfa corporis magmtndo mente a É | hi Taectaás l Tttrua | paticis XCV. LO-V | HYgq. PaRns GENERAFVIS, 31 Externus& XCV. Lotus Exteruus cft termihus concave fuperjiciei corporis Ammediate At yd locatum ambientis , nec cum locante füttríor, tantüm , nec cum locato mobilis. XCVI. Locus Proprius eft fpatium Propriur: X )W. LEU wüins corporis adequatum , feu imme- ld diaté unüm corpus ambiens. XCVII.. Locus Communis eft multi- Comunis. Ib quiim m i tudo locormm propriorkm ,«b wno ambitu alter d contenta, ut aqna pifcium , aér avium, celumterrz & planetarum , &c. a Yi (ims f XCVIÍL Vacuum , alüs locusfine V J :lu u,m $iy, qu corpore dictum,hucrefertur. Etde- finitur , quód fit fpatimz aut ab omni, Yi wftio aut faltim à craffiori materià liberum. temmnan, hm Uf f Sive , pars hujus waiverfi 5 in quavel la- ne corpus non ef , vel falüm fluidum , quot Dividi- Quetn- ! uoddam fubtile invifibile. tur autem in Coacervatnm & Dilemina- plex, iil t determie ium. XCIX. Vacuum Coacervatum € ft Coacer- vatume pti El certus & continuus major trathus ab e Extetit If omni intermixto materiali liberatus, ut in barometro pars fuperior refpectu i' fum d ambienti craffioris aérls , &c. C. Vacuum Diffeminatum eft mulii- Diffemi- ao n 2 indo exiguorum fpatiolorwm contiguorum Pa materià carentium , interjeCtis tamen cem di- part.icu.lis raaterialibus ab invi fcm $94 Ál 'HSG 32 DzrriwrTiON. PHrsi1c. — ÁÁ — Á f (Mlj j fün&orum. Eft(ue inftar porulorum mmal cutis , feu Favoram concipiendum. Duratio 39 fpa[ CL Dauratio ( aliis etiam Quies gene- st quid? raliusdicta)eft permanentia reiin fuo /.Ox»t ) Quotu. Hþ[ t effe, " Et djvidicur inIniernam & kxter- ';p.l-ex. nam. d ont l-hlfcrna. CIT. Dnratio Interna. eft ipfa cotpo- TM Uj a 115 exiflentia abuno momento ad aliud continnata. Y Extertá, Cti. Duratio Externa eft numerus 1 Flmt ) motüs fécundüm prius & pofterius. r VM W Eftdue Interng quzdam menfura . quz VU M feu aliás appellatur quoque Zespus , a j jj 1 nj "Tempus : quod diftinguendum creata funt fyde- m"mw ta, Sol C9 Luua. Gen. l. yf 14. Motus at a CIV. Motus accipitur vel atfivé . vel s dl activé, feu pafjive. Priori modo fpeCtatus dicitur gfummon impetus. Impetus, (per quem alii qualitaiem à atalabit 1 movente mobDili impreff2m intelligunt) (X C & eft ipfa virtus Adrv«,feu rel Natura, sifon ut caufa effe£tuum in a&tu fecundo & xgïslblutior'i [ exercito conftituta. Motus D U P&H CV. Pofleriorimodo , qux confide- tl patíive, ratio przcipue hujus loci eft, Motus r Oal fumitur pro omni MMWiatione , eftque j tll modus exiftenm. jucceff/và in dwerjo Ubis vel adhuc generalius . in diverfo flatu quiqr ! Cnii Ejus Privatio dl;ltur Quic Generatim. iltrisy ! b i i CXIII. Ouies pHPSn — PARS GENEgAmsj T £ oj ;NTR CV. Quies ih ferfn Phoico eft vel Quier totalis vel partialis non iterrupta ejuse ( vf dem numero fpatii, aut hujus mundi Tlttin f partis,occupatio, M ag CVII. Cüm autém lixc Mnutatio in Mutatie Uif fubje&to contingere poffit , vel quoad q:eregh totam efJentiam.vel quoad nnay alteram- 10 a ij veex diCtis affrüionbus , aut aliud acci- ÍL m dens , 5pectes hujus Motsis, five Muta- tationis to) fünt , quot funt-affeCtiones € poflenus & accidentia corporis naturalis. fa. Qu CVIH. AMntationes EfJentie dicuntur w , al Generatio & Corruptto. Hac eft totalis Corrüs afurtfyl ptie: * | l fabricx alicüjus corporis, omniumqué materiz accidentium. complexus, feu &l vd datir dicitü forme deffrutiio , ut 1dem. fenfibile fub- jectum non maneat , nec proprietates Lattem à antea habitas poffideat, ittelipunt) CIX. Generatio eft eàderm effentiz Geqtraa uo AfelNalird mutatione; prxcedentibus plerumque fecudo & variisfolutionibus & compofitionibus, fa&tà, nov& partium conformationis . ad- v otde eoque nóvs effentiz , noviíue fubje- ts Mi Ejus & prodslie. — Diffetunt ergo Generatío Differeris Q , i tiaà Cors ) dipetio ? & L.orrnptio faltim. ratione termjni, à uo ; & ad quem, rürtionés divero CX. Alteratio eft Mutatio uniüs vel Altetatio: 4 Geneit alterius accidentis , fuperftite eàdem ef^ Íentüà & facultate proprium. munus obs CU | WAS 34 DzriNUvTION, Puvsric. u Lin obeundi. Fit autem I. in. Quanttate, (' [ j uantie i m» T quz dicitur vel Augmentatio vel Diminn- (h t?lttï. lio. T " Augmen- CXL. Augmenutatio eftmotus,quo ac- J at tatio. cedente,five ab extra,five ab 1ntra,novà i Whï mareriä partes corporis a minori mole feu 5 t UNET Diminu« magnitudie ad moajorem excrefcunt. tio Disaiuntio eftfecedente parte materiz,à f ;«.»ïlïï? u majori mole ad suiaorem mutatio. ( n i 1. In CXI. Alterationis 2. n Qualitatefpe- at . Qualitate cies funt tot, quot funt qualitates tàm v quotus fenfibiles , quàm 1nfenfibiles. Iilas vt plex? T Liquefa- inter eft Ligwefathio , quz eft partium ] od étige corporis firmi , aut ope ignis. aut alio- D rum Jiquorum , intrufis quafi cuneolis o in motum inteftinumfimultaneum ab- fqpe:ädei ) vepiio. à amuye, & Volatili- CXII. volatilifaio eft major parti- fatio. cularum ia minimis folutio & 1n minu- puw | Sru;/'rm. tias à fubtiliori fluido diffraCtio, atqwe exprimentibus gravioribus in fublime CUX l evetlio. jendmmi Firmatio, CIV. Firmatio eft, particulisfolven- t z t tibusé corporeliquefacto , vel ponde- J: P u Bs re aeris , expreffis , vel abigne , aut ali4 vi motrice expulfis, partium corporis | Püüäïif?rif; uefatlià motu intefüno liberatio , & Q Mi " invicem cornprefJio. [ 40 À r .cxv.'in-, | )H)'S;[W | PaAngs GENERALIS. x " — — 35 l QW!I?;; ' CXV. Iaduratio eft ar&or Hlähuelï- Indura. N Dinin tio, :l torum corporis , velab ae«c atrem ex- rimente, vel a caloré partes h'umidas )mSJGIdOtI[. expellente, velà f/igore partes 1gneas Jntrd zthereasve exhalantes , ob pretlionern ori ml aéris, non refituente,vel novar m par- excrefamg, Cmafer g tiumimmobilium faétazutra(ione , mu- tua acceffio , aut conmnexio. ato, Emollie CXVI. Emollitio eft difpofitio ad li- tio, Vil fpe. quefactionem , feu pororum corporis, iltates tim lles.. Ils vel à calore.nunc minore , nunc majori , velab humorefubintrante, inprimis per d panim calorem concitatius moro, major Jaxa- it, V ao fio. af cuntol dtaeum d CXVIL Exafperatio eft quarundam Exafpeta- t19. fuperficiei planz partium, rofione, ful- catione, &c. faéta ablatio ,, aut ad eam. nayr pit &unmini- aliarum appofítio, aut ineqnalis agitatio & pofitio. xto, diqM s ir j CXIIX. L«vigatio eft eminentiorvm Lzviga- particularumin folidis ablatio, aut accef- tio, cuisfoven fione novz materix ad depreffiores earnndem elevatio , & n liquidis , equalis , vdponde Qu aut d peromnes partes ab incumbente aéris pondere deprefJjo. um corp" y berio CXIX.Dilatatio eft corporis f cumdim Dilatatie. omnes dimen|iones ab alio poros ingref- Ío, fibrasiue partium fuà mole & pon- 2 ere ( * Izs4 36 DzriwtTION. Pacvssc, « — : : /gs'.,fdä dere quaquaverfum extendente , fa Cta Y ?50Ptüu expanfio. —— f 'Tenfo: | gf epam CXX. Ten(ioeft corporis verfus unam plagam faltim ob fingulatem filamen- P. Ü Y ,;3gidïnt"x$1 j torum texturam , motusiue directio- nem , facta dilatatio, ita , ut quantum Lw AIFP qinb? j inlongumextendatur , tantum in la- quam tum vel profundum comprimatur, ex. K , La t. corium à futoribus tenfum. fom W' Compref- CXXI!.- Compre[Jio eft corporis , par- n fio. gt * tibus Peterogeneis, fluidíve expandentis utcunque fsgatis , in vacna fpatiola ope i externi incumbentis a&ris faéta rece- B tio. qux&i;ïgä | Rarefa- clilo, « &io. CXXiI. Rarefatlio eft fpecies Dila- ; tationis à calore fubtiliores minutias in . aIitorts Conden- fatig; poros immittente dependens ; Et Con- [ den(atio eft fpecies Compre[Jiouis à frigore | nart f | düdegum fubtilioris fruidi exhalantis partes non reftituente derivanda. | 1:35&; Ququ Infpiffa- mb tio, CXXIII. Iofpifjatio eft &uidi vel te- nuisalicujus corporis as partium cra(- EU | pedib, fiorum intrufione , aut , tenuibus par- tibus calore expulfis, folarum cratfio- qüm j rum remanentià , aut calore , motudue guew partium , per frigus , alitérve, cohibi- | n d to,&c. ad majores meleculas redu- &tio , feu concretie. wamimy' «l CXXIV. Kysy PAns GENERALIS, 37 - — m — — Coagula- Qénte, j(-lïz, CXX IX;:—"Coz;g;tl;ii:eü Infpifï'afio- tio, nis fpecies ope acidi , cuneiformi fui figu- S um ra partes feparantis, motumqdue diffi- er lm cilemangularium corporum 1njectio- Ut infj. nereddentis,peracta. CXXV. Attennatio eft concretorum, Attenude U Quanum tie. Dtüm m vel caloreim priftinum motum redigen- firufu e te, aut rarefaciente,vel feparatione eral- m fiorum & filtraione, vel affajiose te- oris, n nuiorum, vel incidenttum fubtiliorum xpandentt admixtione , &c. 1n prifünum tenuita- tis ftatum reftitutio. atiola oy ^ Calefa. f& a feC- CXXVI. Calefatlio eft partium cor- &io. poris frigidi, vel à contingenti a&tuali calido ,' vel affufione liquoris, partes fects D s Rünttasn . minutiores, mobilioresque fubtili ma- ' teriz,reddente , vel ab externà vi pre- ls; EtCoje ii frigo mente, fricante , collidente, &e. aut aliunde i motum confufnmn cuin: partibus j partes 1on lgneis quaquaverfum per remotionem impedimenti concitatio. hii v te Infpiffs- artium crà CXXVII. Frz'ggf"a&io eftmotuisin cor- tio, enubus d pore calido , per 1mmediatum frigidi contaétum , & calidiremotionem . etiara am. r ye, mout agitatione versüs unam plagam tan- tum factam , partrumque tumultuan- ATA tium abforptionem , vel quamcunqie ia leculas 1 1u018 impeditionem , privatio. CXXVIIT. df C ; fy ; 38 DrrrwiTION. PHts1c. il vf Exficca- CXXVI.. Exjiccato eft bumoris , feü £ t10, particularum aquearum, aut motu , ca- jt0! lore, vento , &c. fa&tà expulfione , aut ab aliis ficcis injeCts abforptione, &c. ( ablaia. st Madefa: CXXIX, Madefatlio eft , quà corpus &tio. Qul ! przcipue porofius ,aut demerfione fui 1n aquam , aut hujus affufione , & ex- A.FC terni ftuidi pondere in poros corporis ( i faCtà intrufione, vaporumdque acce- hi dente frigorein guttas condenfatione, j N ] gl earundemcuealibiconcretarum, acce- lp dente calore,folutione, anguillularum f a Ínfru- bum darwn pavuceps vedduur. O CXXX. Pertinent hucilla rn'rumen- n menta Gradus ta ,five naturalia , five artificialia , quz cafis ,v nos gradus, vel incrementa & decre- aliquot edtrapa mutiio- Ienta £Axjiccatiom;s 06 Madefationis , fyelutrn aum no- Cal fatlions & Frig:fatitonis. C onden(atio- ia igort qix tand. — g5 & Rarefatiiouis, feu diverfi ponderis, U przecipue : aére, menfutare docent: — Mif t ut funt Hsgromelra , 2bermometra , & Baàrometra. ld Vs notats Hysgto- CXXXL Hsgrometrum ,feu Menfwva metrum, F/n5;id.tati$ , eft machinula fabrefacta fs QT. ex corpore aliquo przcipue porofiori, ftjait uod humore aeris imbibito , at pon- M YIN d erofius redditur , ast magis expandi- Tis,olris tur ,aut contortum in partem oppofi- tam Qp PH'(S'.; —— PaAns GENERALIS. 39 Fhmoris,&g tam retorqügtur, & vtcifim ab eodem tmotu m liberatum & exficcatum , ant levius lm 4 redditur , aut contrahitur , aut in prifti- 'TPUQ'F&, & nam contorfionem revolvitur , ficjue motus hujus diverfitatem , humidique ) qu'z Qs incrementá & decrementa per decen- nerfineli terapplicatum indicem in orbe gradi- 10ne, &er. büs fuis divifo oftendit. T05 C0rpory Thermo- CXXXI. Thermometrumnftrumen- metrum. I Ue aqq. tum caloris & friporis gradus metiens , eft denfatio. plerumque tubulus vitreus 1n lagenu- atufn, acqe lamquandam , velutrinque, velex al- gulllarur l tera tantüm parte definens , vel rectus, vel recurvus , vel etiam in modum la- i f byrinthi varié inflexus , vel utrinque ihcla,qu claufus , vel Tbermo- Baro-metri inflar, ia & decre ex altera parte claufus , ex altera aper- Mil tus,vel utrin. u eapertusfempertamen t Condejtti d liquore quo am fpirituofo colorato i ponders aliquousque impletus , cujus defcenfu yare docent & afcenfu, vel rarefa&ti ejusdemà ca- mtiomdtd y lore, vel condenfatià frigore differen- tiasin notatis fuper affere agglutinato L] t f Mari radibus monítrat. vla fabre CXXXIIIL. Barometrum , feu Baro- Baromee u porti fcopium , feu tubus Torricellianus , eft t4- trume ibito ,al bus vitreus , tripedalis alterà parte clau- magis ero fus , velretius, 1in. vas quoddam Mer- u curio repletum , ita poft fui ab eodem T 4 fattam y 40 DrriwiTION, PHuysic —— us — I r m o OEREERO u Y j fa&am repletionem inimiif s, ut a& ] il fübingredi nequeat , vel recurvus , lages nulam inftar vafculi Mercurium con- UM l x [MM ] tnenus habens apertam , aér.s nunc gravioris, nunc levioris poudus diver- S a ji Y fv m in gradibus annotatis , defrerfu & wl! afcenfa Mercurii ex aperto vafculo , vel m lagenulà , ab incuribente aére in tubi W cavitatem preffi oflendens. Fïq i Mutátio dJ v Wil Íoni CXXXIV. Mut:tio foni eft potiffi- q;uot;uplg mumirilex,& confiftit n ejusdem ss m vel ( 1.) Remfj;one , vel (2. ), Intciggiai:e À C vel (3) Mlüplicatione, fm W ï& ü& Remiffio CXXXV. Remiffio foni ,eft, vel alio« d fÍoni, rumcorporum interventu , vel per a& f ris craffioris fubtra£tionem, nimiamve dul obnubilationem factà motus fonori QOX diffipatione , abforptione , ve/ atta&tu apilar, & preffione fonantis corporis externà il Intotali partium tremore impeditione, df i q*cl ob organum ab alio ftrepitu occu- fuflm d patum, minor fomi, aut prodnilio , aut Ts motus Derceptios Soni Yn- fs r *cnÍ:o. XXXVI. SoniInten[i , wel auCtio g eff fa&tain canali quodam inftar Tuba: f Acufticz fonià difftuxu prefervatio , aut [ ad prafentiam objecti , undulantem tf Tnotum multis repercuffionibus pro- äüdifi;;'.r L2 enus ,multiplex refiexio, d remo« ff/fmwm. $ — ? Wyyg PaRs GENERALIS. 4t niffüs, Ità tis impedimä—ntis ; ficintegri, au&iciue AT, lage. libera ad a*em aedntiio. Jütlm con, CXXXVII. Tzba A-tflica, feu Locuto» Tuba cuftiqa, N nunc ria, eft curticouns in parte concavàà fo^ Tl lidiori materià vacuus , ex cupro, char- KT t , vitro, aliave materià fonorá,pro cer« i, vi ta diftantium proportione fucceffive At in tl patentior , in extremitate fere recli- nata multum patulus , fex, decem, j IER potiff-, duodecim, plurésve pedes lougus. nunc It Qusdes re&tus , nunc infiexus , fonum ( vel vo- ) lr cem per anguftius orificium immif- fam) à difflatione aéris. aliquousque RC prefevvatum , & multus in fe faCüis re- If s flexionibus antium,diftin&ie percipien- 107 a dum 24 lougam diftantiam deferens. footus fonoi Echo CXXXVI. Multüijlicatio Sonut vulgó quid? nv appellatur Ecbo. — Fcho autem efl fonus, Yorsttemà ab objetio & regione fonanti oppofito mpedtiome, elaftico, fatisiue in fuperficie unito, ltl CY feu faltim illapfa ordinaté fecundum puddo, a leges motus reflectente , & per partes folidas , circumftantesdue multümaue j, t 0 gente, nec nimis vicino, nec nimis niar T remoto, fedfub ea proportione diftan» te ,ut poft dire&ti foni evanefcentiam ifrydin, r« , d veflexus fatis uniri queat , & diftin&t? ffionibu audiri , ad akreu i foco quafi collecatam Tepereninis L] $ CXXXUS B 6 42 DrrixrTi10N. Purvsic. / ^ AEU (l5 y Quotupl. »(SXSEXIX. Zicho dividitur (1.)in Mo- nofyllabam& Polyfyllabam , (2.) I Polj- "n L bouam & Monopbouam. Echo jl u CXL. Ecbo Pol*fyllaba eft, quz ex ii Poil)yl ylla- majoii diflanti poft evanidas plurtum n li fyllabarum direftas auditiones de- dU mumad aurem pertingens, aut omnes, " auc pisres fylJabas diftncte repetere an- ditur. Lwh x"l Jm Monofy- . CXLI. Echo Momofyllaba eft, quz aba. []: ex minoridi[iantiá , ant fortius refonante d O5Jecto, citius remittitr adaurem,quàm äiäexe'x , ii Íyllabz ez, quas adhucaliz directz in- w fequuntur , diftinéte perceptz fuerint, mnden fola nitimá clarius & diftinCtius refle- w Xa. QLYLM Polypho- CXLII. Echo Polspbona eft , qux ex vb na, plurg'bus obj?His , aut diverfis unius ob- g Je&i partibus , tàmà vociferante , tàm qudaten. vt At à fe invicem juftà proportione,& fatis i notabiliter diftantibus eandem vocem et'tglt fitsnt j aliquoties totam repercuffam diftinctis füatny temporum intervallis ad aurem de- aputelt fert. NIUE t Monos CXLIII. Echo Monopbona eft, quz phona. eaudem vocem unà diftin&te fa&tàreper- M. l, de cuffione ex 41o objecto femel tantüm " teddit; Ex caufisin primá Echus defi- W Jmln... nitione E P Yy Pans GENERA LIS, 43 R —— — — J — uÀ - ! (r p nitione recenfitis , & polyphonz con- trarils. (1')111?03', CXLIV. Mnutatio luminis. confiftit Mutatie ariter vel in ejusdem Remiffione, velluminis ERJ quæfjj Dlrim Iutenjione, Prxcipuzautem mutatio- quotupl, Tlonts d- nes funt Luminis Reflexio & Refradio. Aütommes Et huc quoque pertinent omnes Colo- Ti t res, eorumque variz mutationes. CXLV. Inienfio |uminis eft luminis Intenfio ad lumen a4ditio , €9 vradiorum sni 0. & Kemif- io lumi- 1 dgr ts refonant Contra Remiffio ejusdem eft vel partia- nis lis , vel totalis luminis ablatio , nisüsve .wem.gu;&m itherei , interpofitione aliorum cor- VTE orum , aut utcunque facta , impeditio, T hum unde Obfcuratio & ejusdem Extintlio de- f endent. CXLVLReflexio luminis eft radi lumi- Rcfi;xio -- luminiée ud qu t nofi in Obje&tum opacumillapfi eà le- fgs TU qb- ge fa&tarepercuffio, nt angulus incidentig , Ra tüm qui eft inter radium illapfüm,& obje&t tionpk fatis partes , equetur ab ancnlo veflexionis , hoc eft,ut radius reflexus ab alterà parte ob- n t a dftnett je&i tantum przcisé diftet, quantum d arem d ex fua parte lumen illapfum. CXLVII. Refratlio eft deviatio radii Refra&ie in- medium diverfz confiftentiz , a- Luminis o e, d in gencre, Md quam, aérem , vitrum, aut aliud pellu- cidum obliqué intrantis à lined redá ; imd t2 iE vel major munórve ad perpendiculum Dd in- T ói 44 DrriwrTION, Puvsic: od —— — '/jo[ey | inclinatio, ita quidem , t finus anpult () , qun 1 Lex Re- q fraQtionis, refratti 69 irrefraütfint in eadem propor- TA ! tione , ac facilitates penetrandi mediadi- il i verfz confiftentix inter fe. In fpecie, !( jor qnia aqua eft aere cra[Jior in vatione fesqui- ul At tertiá , fenut 4. ad 2, Jinus quoque anguli ve- f ul fratli in aquá. trajiciendd tanto fiet minor, r) i wanto major eft. a&vis facilitas penetratu, ( vel quanto major eft difficultas , boc ef., erit l :,w»u quoque ad fimm angnli irrefrati , ut 5. ad l M'l . Ef quia invitro penetrando , refpetiu aéris , deprebenditur difficultas in vatione (, gt D À af fesquialterá , hoc eft , ut 2. ad 2. Suus angu- liin vitro tefra&i erit , ut 2. ad 3. ad finum Iduï xö*'qsï'?( anguli in aereirrefratli ,boc eft , uná tertiá s m Winor. qnrclito, Opacatio. CXLVIII. Opacatio fit , vel pelluci- poppoltam fmamif di infpiffatione , condenfatione vel pororum vetlilineorum multis modis im- iqp VIfüta Pellucidi- g:1tatione. Et contra Reftitutio Peucis -;mxiresimmw tatis ditatis fit vel olei, vel aquz , (e.gr.in ! C f € -itu- chartà oleo inun&ià) velalterius cujus- yondt, a * dam fludi facilem meatum lumini éidelnddt concedentis,additione , ve/ obje&i te- cdat; nuefactione , tenfione , politione, po- fedlhdi forimque variis modis reddità ordina- ingirf Mutatio b zmäS(L!X. AMulaztio Saporum & Odorsm fiti Saparü. & Qdorum. fit,vel corpgrum diverferum commix- tione H Y5j Paks GENERALIS.^ 4j — tione , vel calore , vel hï;more, vel fri- g D "I fOnoy, ore,in motum aut quietem partium /meriadi. reductione , earundem novz figurz & ]i jþf(ig, ofitionis induCtione ,. infinities va- DT riante , »t ciborum critdorum , &g codo- 4 fil [^ llf« rwum , (acchari ad ingrata medicamenta ad - 1f mixtione, mofchi cum fpiritu rofaceo 3 pottat, ermixtione , acidularum a mineris aquam »Dicd j 45s, cornuum £9 capillo- ámpregnantib ii n rum aj[Lione , &S'c. redditi Sapores €9 Odo- ldO j Tejþe bf res diverfi. Mutatio It t tf CL. Qua litatum Infenfibilimn Muta- Infenfibi- A UE QO tiones fant precipue amoris & odii d- j ii ralis , ex.gr. polorum cognominum /7 Qualitas. :tj, lnl animalium nonnullorum re- magnete $ conciliat io , & amoris quorundam aut in oppofitam rationem redu&tio , aut , ld- Yatore vel faltim amiffio ; Item qu4 circa dire&u- je od r vam virtutem magnetis , vel veneno- iuio H tuim viresimmutata: contingunt. Dire&ri« CLL. Zirtwtis magneticx| Diredricis ; [e.gy.in Prsqyuse Mwiatio eft , aut ejusdem àlineà meri- Muu'm' um lomuy dianá declinatio ab aliis magneticis cir- |olgttute cumftantibu: , vel à quacunque poro- rum indifpofitione dependens , aut eft ditione, p ii od inverjio facceffiva orificiorum , poro- rum, partiümve verfüs aliam plagam um Q violentàinflexione , procurata. m o n " CLIL 4r- ( o 46 DzriNITION. P Hysic. J Axtratri- — CLIT. Attratdioe virtutis Mstatio & d! €1S LA amiffio , eft in eadem partium , poro- M Mutatio, rumque violentia ignis , aut rubigine, (4 pulvere, &c. corruptione, obftructio- -)Uj) )l ne, &c. pofita. Odii & CLIL Odiü Natwralis in animali- Amoris Mutatio. bus & 4x:oris naturalis , aut diminutio, j vt ant ilius inamorem, hujus in odium converfio , eft tenuiorum fibrillarum, nervorumque flexilium lentà patien- terque faCtà immutatione & affuefa- d N V) 1one continuà , fenforii conforma- I M tio ,ita,ut qux antealdem dispropor- H tionatalzferant, nuncgrata & propor- ï* tionata eidem accidant, aj mr'lM Pharma- CLIV. Pharmacorun &-Venenorum ;. Qd 4 ( «orum vaitmortnt &c. mutatio eft, vel aliorum admixtione, t j j za li Mutatio, velignechymico eorum maturatione, im ii Jlo partium ablatione, transpofitione, aur i W virtutis imminutio , 24f elevatio ,. & f "] fubtiliatio , ait quomodocunque facta M Duratio. correctio , & corruptio. h CLV. Mutatio Darationis eft con- nis ho Mutatio, nexacum mutatione Kfentie , £haitque ex reliquis difpofitionum partium mu- R. tationibu: ;quemadmodum & reliqux r Motuslo: ommRes dependent à mnutatione locí. calis CLVi. Mutatio Loci,feu Motus Lo- - Cj | /.'güm f;.x— Epicuro migratio D quid? hcalis »latio Anftoteli , dacta Ws "- Pans GENERALIS. LC : "— S Mil di&ta , eft corporis ex unorum vicinia in aliorum acceffus & receffus. mm) POT iU CX VII. speci es motus funt motus Species Ugin, Communicatis feu Percuffjo , motus Co g. motus. Af Q timatus , motus Natnvalis & Violentus, qardus & Velox , Simplex & Mixtns , ho- p Quio, rumque fpecies. Percuffio CLVIIL Percw[fio, feu motus Com- KIn lum quid? lm mnnicatio eft, quà uao corpore moto 15 alindimmotum , vel aliter motum, im- 1 paien boc etiam in alium. locum &aftefi. pingeute , . transmigrare ,v elaliter moveri zncipit. informa. CLIX. Percuffio eft vel Infutio, xaT Quotupl. iigtpor ó vel ilox i diCta Percuffio , qux eft ídus ali- inflidig; MWW' nifefti inflitlio , 1ta , ut movens cujus ma m moveatur a d fenfum , antequamattin- vel atmovendum , velidem mov eat. Vel valtütun, dicta , qux 4 bsque Impulfio, Tgtrtone, eft mmpn l[io fimplex - itiu mani fefto & . immediatà applica- Oino; a lrato, & tione agit ,ut funt trujio , tradio , emif- fio ejaculatio , explofio , prefio, &c. ueda C vel p.-:mïfi j , Inflidio LX. Iufütio fit. (1.) 1 quotupls vel Cafim , (2 f t vel Projiciendo ,. ve ais d o l retrorfum , vel TR Reflettendo , hocque ve vel à adlatus, ve ] à corpore molli, ao m duro. nrelq CLXI. Inf. iclio , qux fit puudim ( ein Punüio; a. G'tid) ) eft incur fus fecundim hineam eu Mi &i9, vettam Facxus. Illa, qua fit cajim, (ein ^ I wg;' icb) h 4$ | ye D.EFIN'I TION. PHYsIC — m m " L -f,ueb) efhel circularis , vel com pofi- v MU tus & obíiqué in mobile moventis du- d LUS. " Proje&tio, CLXIL Projédio eft motus , quo W movensantrorjum à fe promovet mobis * " 1) Q Refledio; CLXIII. Refiexio eft oe] Rettorfum, I velad latus fa&ta inciJentis, virtute pref- i* 1corporis refiftente pofitiva, reper.uf- Ui V " teme.. L056à quidem lege, st femper anpulus th flc&ionis, l'efiexconis reddatnr : equalis angulo. inci- enti& , quantum textura refle&tentis L » mediidue permittit. m à Duro, hn CLXIV. Refiexio à corpote duto, eft fecundüm diétam legem quoad fen- xyre m fum accutata Refilitio. At Reflexio à A amoli, Corpore mol/i eft valdé oblique , & fere tmporeztot [ ;r'-" T borizontaliter impati corporis aliquous- que penetrantis in diverfam partem QXX T fubfaliatio , ex. gr. lapillernm complaua- tornm in aquam borizontaliter fere projetlo- gt THm. þ, j ii Motus CLXV. Motus Coilimiatus eft cor- M. ,!I' M eoniinua- tus, poris mott noz folüm durante impin- ï genus contatin, féd & poft ejus ceffa- m ) tionem mlterior migratio. Pertinet huc ) " Ferpetv?, motus perpetwiis, à mutua. moventis & li iIV £noti ordiaatione fine Ynterv eniente quies Ti £ite (nccedeus. 414 Win CLXVI, : I Yy 49 PARSIGENERALIS, ye] COmr: CEXVE Motus Naturalis eft vel A- Natucalis DOrept d vel fcenfas evium , vel Defcenfus gravium. Afcenfns levium eft perpetuus a ceuiro Aícenfus ve 0s DUUH ad per;pber.-am tendendiconatus. De- Defcenfus Vi ol fcenfas gravium contra eft fimilis co- natus a peripberia ad centruv. ' Retrorfum, 4 Motus CLXVII. Motui Naturali opponitur Wteyst Viclzntus, feu Projettorm diCtus, qui eft, Violent'. l, m cümt ab externa vi gravia furfum, & le- npt angn!m via deorfum, aut utraque transverfim, i aidh g. » impulfü vim aataralem fnpéranie pro- truduntur. » ax'eüe&enns CLXVIII. Motus porró eft vel 777- Velox, m d dus, vel velox. Hic eft, qui pa4co tem- m quad pore unultui fpatii decurrit, ut fonus, 777 Tardu;. lnx. - IHe, qui parvwm fpatium. multo )büguþ,ä'r"erc tempore abfolvit, ut funt plaatarum in- cremeuta, &c. k Qtsadnünus- Ti t CLXIX. 'Tandem Motus eít vel Simplex i anpli- Sunplex vel Mixtus. Motus Simplex eft, Tjrnide- qui uniusmodi fibidue fimilis procedit. vel Eteftvel Rectus, vel Circularis. Re&us, ii k cot* CLXX. Moius Retius eft , qui fit fe- raft gt cundüm lineam retlam , fpatiumdue ycl ] ojs celie breviffimum ;. ut funt afcenfu: & defcen- Purtinet i futs, &c. Metus Circularis eft, quo mo- Circula- HEN mONeUS ) bile perpetuó equalem à centvo-ditantiam sniente z retinet , aut faltim non per eandem vi- am ad eund^7- termmum redit, per Qu D quam $o DEFINI/TION. PHYsic. f ! quam exiit, ut funt affrorum revolu- afl Im IU tiones, rotarum gyrationes, &c. wguow . Mixtus. CLXXI. Motus Mixtus eft, qui v2- jj Rol rius , & ex pluribus fimplicibus quafi ( í componitur. Eftdue mixtus, vel (1.) ii ii ex duobus Relis , ex.gr. ex horizontali ao violento , & naturali furfum vel deor-. ( M fum facto, ut motus gloli ex hombar- da exploji , lapidis in nave horizontaliter j d vecta émalo demiffio. — Vel(2.) ex plu- ( vibus circnlaribus, ut quilineam fpiralem, Ui5 vel circulos'femper minores defcribit. ab Vel (3.) ex cmcnlari & redo , utin Indo* Á d äf cnneorum globi provolutio, &c. Leges ial qui Tnotus CLXXIL.Leges motus videntur re- . Atl R duci ad tres : ( 1.) de identitate quan- awwcadio, v quot? titatis motus, (2.) de contipuatione e- «.*ye/frf.;uihbn jusdem, & ( 3.) de re&titudine motus. indentés .mLex Pri- CLXXIIL Privia eft Identitas quanti- ma A mormea tatis motus, hoc eft, ut, dum quoties s E7 m corpus ia alind impaCtum trausfun- v d dá partem ul motus przcisé tantam, quantau aviittit, (verifimiliter) eadem Q D p motus quantitas in natura maneat. Secunda. CLXXIV. Altera lex eft Continnatio motus , h. e. ut quantum motus corpus recepit , tantum fervef, tamdiu douec aliorum occurfu ab illius poffeffione per primam legem detubeiur. CLXXV. | i L !spt n2 ! reyc PARsS GENERALIS, — LE u $i ]u "CCLXXV. dertia eft Retlitudo motus, Tertíds ,Q&' QUi gj h.e. ut uuumquodque corpus , motu hkll'b gu;i[i fuo naturali non impedito , femper r viam feqnatur brevi[imam & facillimam. d Hinc ftuit Circalaiio cot li. porum per fein hocUniverfo. T OTtontdg CLXXVI. Tandem huc ertinent Pendula Menfurg motus. & temporis , íeu In(hru- feu l( 1Jetgl. menta artefacta, quibus temporis diffe- Chrono. AD a, , * rentias notamus , dicta Pendsla, feu immcetràá, ts defcrh l m 1, ütin uj Cbrónometra Perpendicula, qux nil aliud ; N * funt, quàm machinle motu compofito, lr vel peuduli ponderis ofcillationes & gi- brationes reciprocas juxtà circuligradus hd qui ntinbatonpé unmevantes , vel laming fpitalis elafticze Vnemus ope per equilibres veciprocationes indeque pendentes rotularum verfationes /adWx'zri tüum momenta menfurantes; pre [] quoaes L2 moderna avtomata feu horologia pare mf va ad ufum affronomicum , eum« CIS lr Que Eclipfiograpbicum przci-- je) edem |: pué adaptata, Tedt. UTV yufüs Corpus ul d ; po&ïe(ïxons LE Q D a PARS 1 AM 32 DrriN1TION. Pgvsic. *j ( i W fi W" ! PARS SPEEIALIS. w]) It CLXXVII. gt j Elementa Lementa funt Partes Corporum zn- j tegrautes, ex quihus colleétis & certo al ordine difpofitis componnutar, & in quz L ll J T j refolvuntur cuztla , ipfa veró indivifa r mm ! T0 manent. il 35 0l J4 in genere Vel Generaliw : Elementa funt quevis ;, r D [impliciora refpe&tu magis compotito- r V quid? [ rum, quorum compofitionem tan- D J quam partes integrantes, ingrediun- du tur; nti fünt quatuor Elementa vulgó di- ninmont, &a, refpe&tu noftri Mundi, & Corpo- & füxifim rum in eo plurimorum, vel Liter4, re- n fpectu vocum &c. r m quotupli- CLXXVIIL . Elemerta fünt vel Pri- quflanimit cja? maria, vel Secnudaria. Primaria,vel E.- vigurtt vcl lementa proprié fic di&ta, funt naturz asttrüscon Pswmaria. jminima,1eu particulæ omnium minu- CL tiffimz , atomique à natura amplius on divife, varig fipurg & n;agnitndinis. Quz tici w i fi, poft feparationem craffiorum à mi- Val nimis fattam , fpe&tantur i» Congerie l*s 2 ul .quadam, nomen AMateria fubtiliffm& ac- uirunt. :| M'xuzmm ut I. Ma- qllü.'üügay CLXXIX. Matetia fubtiliffima (qua- teria$ub- ];s videtur effe Lwx Primigenia, Pyimum f n tiüma, movens feu ;Mobile mundanum ) defi- p urezim,g nitur PARs SprEcIALIS, ! PTO — n-i—tur fubftantia fiuidif[jma, partiwm o- ALIS mninó minimarum à majoribus atomis feparatarum, invifibilium , aut varie fi- guratarum,aut phyfice faltim globofa- COT jj s t rum, é centro Mundi verfus peripheriam n perpetuó jugique motu effineutinm, ra- 10 Ddlv pidiffim&que agitatarum, vortices parti« cularium centrorum in füis gyrationibus & terminis confervans , cuncta perme- Tnt quis qrpoftn- ans, inque motum ciens, fovens & / OC C« ámbiens. 2. Fither, agl CLXXX. AEtber ( Ignis primigeuiws) eft congeries particularum . globofarum Miv d möa,&ïwyc- minimarum, ig particularibus vorticibus, & fübtiliffimarum, ad peripherias avo- V ii lantium, cunéta ambiens , ipfaque am- fant vl i puilfu primi moveutis mundani prefja, & d E« quafi animata fuique circumrotatione, fint vt reliquas vorticis fui partes fenfim craffi- niim m &res verfus centrum comune premens. CLXXXI. Elementa Secuadaria fant vclSectin- anplus t daria. molecule majores ex atomorum vatió hijni, Qu coalitu concrefcentes, & in mixtis. quo- jorüm à m ad fenfibilem compofit&i&onem & reto- r i Congt lutionem predominantes; «t funt: pri- jcjmce 10 illz,quarum congeries conftituunt ilifima (Q* quatuor vulgarium Elementorum iner- tes maffas, Zereg, Aque£, Terree & Sul- dl F(!fï phurez feu Jggee dictz ; deinde etiam j j i: D 3 varia ] d $& DrrrNiTION, Puystc, ,'KS varizinnumerz , ut mercuriales , faline, jorm alcalicz vel acidz , five Principia Chy- Yif u , qmica &c. Aer. m(x 14 CLXXXII /Aér eft colletfio variarum WLmS, H minutiarum. à centro vorticis füi avo- [l lantium, invifibilium, flexibilium, pau- 15 4 ló tamen rigidiorum, fed tenuium, po- YU vofarun , figureque bonam partem fpira- inti lis , ab interfluo fübtiliori düatabilium, if Y f q valdeque compreffibilium, & fefe in ferie- bus fuis Conicis, in bafi extimà pariter v m f OU H ab JEthere impulfis , proprio pondere u verfus centrum feu verticem premen- L tium, aquz etiam Terrzque & aliorum qyyxnoni 1j ts poris interfufa, &, virtute füi expanfi- và, caufa motüs tum animalium, tum exem t multorum circa nos corporum., variorumque ftupendorum eiféctu- |rmatc U um, à hoftra Terra ad puriorem zthe- ra, ad altitudinem alíra: 2eoco, pedes ad ! r minimufn congefta. Eb Effe&us CLXXXIIL Efftius Aéris inter alios Aas p Aeris, funt przcipue , Vis Nntrítiva in anima- | nl q libus per partes admiftas falinas, ful- | r phureas &c. & /is coufervandi flammam. NT diffipando fcil. Bartes impedientes, & b um exprimendo folvendoque partes mo- ao briliores inflammabiles, Fiunt autem ptas effcCtus a&ris per artem con[fichi przci« Tg . pué Ofïfllfum J pH?SI(I PAns SrECIALIS, f5 - 3 W'f; fs ué ope duorum 1 hfträhi&itorum, An- ha( tlie nimirum, & Sclopeti pnevmatici. ';':0 Vifarom CLXXXIV. Antlia Puevmatica eft C3- Antlia l fü - Pnevma- lindrus xneüs, Embolo du&tili €9 valvu- bf]ilfn;, J lá quadam ita ixfirntlns , nt , adplicato WINTN altero ejus anguftiori orificio ad vas l?fica. i f exhauriendum , recipiens vulgó di- i, &tum, aér vi fuà elafücà poít extra- &ionem emboli ex vafe ia Cglindrum fjein r , T part rnat, atque poft hovam Emboli intru- fionem e Cylindro i» apertum aerem fosoYdere n prelm. exprimatur , [icque iteratis du&tuum te- Qv ciprocationibus aér iv recipiente rarefiat; aut mutatis faltim. valvulz aperturis itltna Ial f eadem ratione comprimatur; quo fen- fu & Antlia vices nomenque Sclopeti Pl o h. "m d- nevmatici tuer1 poteft. Tormati. CLXXXV.. Sclopetum Pnevinaticum, * Sclope- tum n prad eft pariter Cslindrw metallinus , figu- Pnevmas ram fclopeti vulgaris utplurimum z- ticum. mulans, duplici cavitate, clausá €9 aper- : intrallos x Inanimae tá, Valvilis quoque 89 Embolo inftrn- us , t aér reiteratis emboli duCtibus dlnis, f d fammat copiofus immitti €9 comprimi , poftea- que idem compreffus, reapertà valvulà vlients t » pattes T utramque cavitatem committente , ii omt aut apertam 'cavitatem virtute füi elaflicá magno cum impetu ruere , inibique TU WL«; offenfum globulum plümbeum tanta vi 4 expla« "Y $6 DzrixiTIOoN. Pu versc. E u explodere p(ym-. ut effectus pulveris py- &vx :W rii interdum füperetur. (5 il Regiones CLXXXVI. Repiones aéris vulgo fta- jitu Aéris 1 tuuntur tres :. 1. Infima . qux eousque Y M | protenditur, quousque reftexi luminis p radu efficaciter, feu cum calore nota- 14 bili afcendunt. 2. Media, qux ad al- 114 tiffimorum montium cacumina afcen- $ Mi dit. 3. Suprema, eft fpatium à termi- ( f nis medix inde ad puriorem zthera, l, gu ad fummum non ultra quatuor milliarinm ermanicorum. alntudinem , exporre- UM um , ut RefraCtiones crepufculinz, bt u & Obfervationes Barometricz docent. mbl Atmo- CLXXXVII. Juxta harum regio- CC d fphara. num diverfitatem, Aér circa nos cras- Noftra h& p fior vaporofus , quem infpiramus & exfpi- tinanm tet ramys, dicitur Noffra Atnofbbera; &in- b ais Corpo- ! aitus lr rum, de generatim Atmofbbera Corporum di- citur aér craffior circa & intra quodvis fuminntisa corpus ejusque partes Spirabilis , variis- öwlllpoïinn; que ejusdem particulis & effistviis per- | li'.'gf.'!'» perp; nif;1: & imprzgnatus, vel faltim varie Qutriin N inde determinatus. ( t Aqua. CLXXXVIW. 4qia eft congeries mi- Lsl niitiarum oblongarum, molliorum, flexi« J bilium , glabrarwm, t eretium , feréque Iibüï&'m celi j** 4 i ndricarum, nftar vermiculorum le- lii ij N fo niter inter fe repentium , ab iflterfu fs & Hygy PARns SpEcrIALIS. 37 28 D Ulï'eris;;. & premente aere :c'thereque continuo motu fuper invi em provolutarwm , ter- j Vlpifr. ram interfluens , unumque cum illà j lobum conftituens. x lmpis CLXXXIX. Efetius Aque varii ex Effettue AOfe Dots- ejus definitione cognofcuntur; hinc àqu«- l. QU a. enini fluit 1. Aquz ftagnantis ad li- mimafn- PA bellam Co»plauatio, ?. Facilis Defcenfus lm àtemy. per declive, 3. Humefatlio fwefacilis in 3* tem zther. 4 aliorum poros fui infinuatio, 4. Faci- Vtilarm lis Evaporatio, faique divifio, 5. Alio- $. , Qotte- rum $olutio & Ablutio. 6. Jecompres- xtcm, ibilitas, 7. Lubricitas alus quoque com- od municabilis &c. | harum N /^ CXC. Ad hanc claffem pertinet O- Oleum, CC2 DO5 ( leum & Spritus. Oleum eft cougeries par- um af ticularum teretium, flexibilium , ramu- Vfl u- lis copiofis fe invicem zmvolventium, ((mm d- quibus aliorum poris forttus implica- 1nta d rieminentiis adhzrere & difficilius in- ciusque lil vanus Effe&tus. de tolli poffünt ; Hinc dependet aliorum X fs p Lgvigaiio pef pinguia, hormiüque difficilis d fim vat Conglaciatio. CXCI. Spiritus eft couperies particula- spiritus, M vum teretium, izvigatarum , femiorum, nlirm, f leviorum &9 volat/liorutn, ut à paucio- jum, f ribus & minutioribus zxtheris particu- ejusque lis fublevari & agitari poffint; L[n4e Fc&ut, ii Ta- ,2 WTJO facilis gjus Evaporatio , in alia Penet 5 tio, l us j9 DzrriwiTI0w. Puvsrc, J ,MOI fio , & difficilis corgelatio &c. intelli- qh guntur. n Inftru- CXCIL. Pertinent huc Infhrumenta ! Jm?l"lx'e'*: mcmaHy- Hsdranlica, Hsdro- & Hesgro - Statbmica f 1 ? / draulica di&a, V quz nihil aliud fünt quàm variz & Hygro- machinnle, vel Artificiales, vel Natura- (qu Sathmica. les ,quibu s naturam Motus, levitatem & vt T avtatem bumorum exploramus , ut VM , ? f u nt Paria Sipbonum Fontiumque Sali- Quc a ' entium genera , Hodrometrum Kircberi f. n älcm ) lagenula vitrea in fundo ; globulos plumbeos;in collo«eminentiori diftin- Liü i €&os Eabens gradus, alizque ejusmo- al r di 2ulle vitrez cum vel fine annellis fi- ipidmm, I ve pondufculis Moncoryfii appenfis, & diftarri d Urinatores artíficiales &c. us "Terrá, CXCIII. Terra eft farrago reliquarum particularmn. majorum folidiorum , mi- ts ao f nus mobilium, variz magnitudinis & fignra , angularis maximam partem , in upmim i ol r locum globi füi centralem , corpusque gt u difforme varia fpecie differentia con- tinens, detrufa , & cum aqua interfíua p y ! CQ Ij unam maffam phyficé fa üm Sphzri- cam conftituens. | ts g L Ignis- CXCIV, Iguis eft vel Calidus tantüm guotu- nec lucidus, vel Lucidus tantüm. nec | pj plex. ts calidus ,ive Calidus & Lucidus fimul. l W vt Iguis, cglidus &lucidus five flammans 1R PAns SpEctrALItS. $9 pHm | — - pR |: & m in fenfu vulgari Elementum eä'; né- uit, prout veró Elementi rationem tne- tur,& ab Ariftotele Calor animalis cun&ta !) X Df ermeans, fiveinhabitans, & ab Hippo- d Wa v crate Calidum Natnrale. dicitur , eff. ipfa qUid'- materia. fubtilis & etberea , qux fpicüla A Nann. hfoden terrea , fine quibus fenfibilis non fit, in igne vulgari tanquam fua inftru- Draws, u mqe sj menta vibrat , poros vetó corporum adhuc innoxié tranfit & faltim àd mo- m Kicheit 1b dbl tum naturalem jugiter fervandum in- ftigat. Mntorditn CXCV. Tgnis vul- lt dtmn In fenfü vulgati Iguis eft Lal colletio partium. tezrefrrinm ,. variarum, garis five rigidarmm, imprimis fulpburearum , füb- flarnans, W ?;n)jii gyalsi tifatarum , ab 1mmobilitate. variis ex caufis,aéris pondere, elafticitate & mo- Viutinurm tu inprimis adjuvante, liberatarum , à fim, i materia fubtili in. motuim. vapidiffrminn ygitdn & quaquaverfmm pul(arnm, at fui intrufio- mprem , ne violentá fibrillas corporüm Lxdere, j, Gs direntià cote partium unionem diffolvere, nec per í poros innoxié tranfire queant. 4 ia Inter CXCVI. Iguis Lucidus tantüm, notn IenisLu f J tf Sphzxi- urens, esi moius particularum vátius,fe- cidus, ries etbereas per ineam redam undiqua- Cuidis antz que premeus, debilior, quàm ut particu- y antm x las terreftres rigidiores folvere, fatis- L are, que velociter qgäquaverfum agita * €o ; üveümrä ) ] 60 DrriNITIOx. Pursrc. L criastunllio r t 7j ! h. e. fenfibilem calorem efficere,q ueat, q üt Spir. Vini fabtilior , Lamprides , Igues m ) P fnci fatui , Pbofpborus liqwidus, feu. Notiluca Quf Bosleana , €a teftantur. pilli felis fwrfum agitati C9c. Vi [ Ignis Ca- CXCVIL :1gnis calidas tantum, eft lidus. gl colledio Spiculormm,feu particnlarum ter- g reftrium rigidiorum , à materia fübtili validé quidem fed, ob admixtas aqueas, z A aliasve motu difüciliores particulas, d n impeditius , nec cum tam violenta par- - j -— tium diffipatione & libera «theris ad li- neam redam propnlfione , agitatarum , ut (f Q E fit in aquà fervente, calore vitali, f(angui- nis, urine, ferri, lapidis calefatii &c. ml Effec&tus CXCVIIL.. Efedus Ignis Calidi qui- a,j r Jguis. dem, five caloris, prater alios,eft inter- jriniprede aprortm pea dum Peterogenea (egregare ( perfe ) & homogenea congregare(per accidens), yipri, Qu interdum quoque heterogenea con- zi j 'Aä gregare ( peraccidens) quod in frigo- Ti ml re videtur perfe fieri, dum per accidens au[d UA d à frigore quoqueillafeparantur. Item qux n Indurare , Emollire , Rarefacere, Pre- 1 9. AU Sql mere feu Ponderare, Adurere, &, f l ii flammans fitajnonnunquam Cremare. La- | It lu u cidi vetó eff tantüm lucere, nunquam, vel faltim debiliter, & delicatioribus CU n tantum fenfüm caloris imprimere. In TR omni i 61 -PHm | PanRs SPECIALI.S. — — — itere ; l prou mixtüræ Grfccius. omni igne funt Gradus Dd I | prop ortione & mot(üs moderatione. Elementa & Aff j CX CIX. HzcfuntElementa quatuot pl $. vulgaria , prout reperiuntur hodie in rerum naturà ; poffunt autem & ab- abítra&e, tantum, ] iratié 1 puritate quada m confiderari, itntnter. ut Elementorum nomen m elius fufti- itra f neant, ficque nobis erit : IX us 1. Elementum AAérii ^ Congeries C Spiralis. 5 partid 2. —— — -Aqug minutiarü l Cylindrim. violenta w c m Terra figura 4 Cabicalive vadheis aj ] angularis, 4.'—— — ]gmg l quafi yitia, t J L Spharica. Elemen. ii a CC. Ordo Elementorwum ex ipforum torum uf e & refpectiva levitate deriva- Ordo & gravitat I Gd tur, ita, ut Ter:a in. Aqua , hxc in aere, eralisalinte: Aér in Igne de (cendat ; unde Sedes Ele- five p mentorum peculiares ftatuuntur, Loca tpmaden, Loca Propria , q ux funt Spatia munda- a propria. us C0f na ingentía àm ffis vulgarrum Elemen- torum [ine rnu lta intermixtione aliorum bquodin frigo- J peracctuen ingenti tractu occupata; itaut, proprio varantur. t quzlibet pondere , vorticis mundani detrufa,& proprias anacere, n gyratiene, eousque Mrere, 8 artes, & aliorum prema nt, Mundique h amCrematt ujus fublunaris di&ti Ssffema comsu- tuant. ore, YX CCI. Mnundus Subluuaris . feu Geo- Mundus & d ]una- cofmus, vel Globus Terraqu acreus eft *"bl M tota ; Rnpïime.; ä p — 6, DirtNITION, PHfst. n m LE wg;*urmsj totailla Compages Terrg, Aqua, Avrisque )5 "/ Inp circumfufi, cum omnibus fuis parti- l ( bus & incolis ad communue Teryg cenrum l jj gravitantibus, gyrante /tbere fui vor- ( l & tcis fermiuata. & in Sphzram quan« " fh ue ! dàm à materia fubtili coacta. "r Iul 11 Principia Q CCII Principia Cbymica Vulgaria fant Chymica. Elementa fecundaita ex priorum mix- ML tione ortain qux corpora per analyjin ignis refolvi poffe dicuntur. Suntque T L And. V8l Receuiiormm nonnullorum, vel Z5-- at quiorum. fíquiorum; Hec funt du plicis generis, w vel utilia & a&tiva, O, ? & 9, vel [n- QR C utilia & paffiva, Relollacea diCta, PLlep- amdae a & Caput mortuum five terra. da- dtr omi vt mnata. J y prairtm d 1. Sal. CCIII. Sal, in' hoc fenfu, dicitur IT Corpus Naturale Miftum quidem , fed u refpective fimplicius , modó humidum, (ITT. D modoó ficcum , faporem & conjiflentiam at A n compofito Jargiems , ejusque quafi ID ( Corpus. d M litr, m aSuphur — CCIV. $w/pbur definitur CorpusNa- n turale Mifium oleaginofum, & vifcidum üng:Siüo M vondu aliis miftis Odoreg;, Colorem, Calorem & Infiammabilitatem . prebéns, Auima, Cali- hum':.;i»,,, & u " 1 &gl ..... N 4 ) um innatum , Forma fübftantialis & T rtvd Balfa?rxum Naturz aliis vocatum. CCV, Pans SPRCIALIS. 6 PHH:Q — i t m .| l .497'27;811? CCV. Mercurius vocatur fimile Cor- ; ;Mercu: ul us miftum fimplicius Ligsidum fub- LBius U I tile, fal folvens & Sulphur diluens, .f(m] [mïm IL variabile & fugitivum alus mixtis Spiri- FC(:: Ll Vot. tuojitatem, frigus & humiditatem,Incon- T Qu | " flantiam, aliasque qualitates concedens, aliis Aqua propria,ceeleftis, Humidum /ngariafum radicale , Spirit»s compofiti diétus. Onm fs. CCVI. Pblegma, five aqua Chymi- 4.Phlcä- PU auhj | ma corum , eff concretum al uodjïnidum * Jhtqué elementare, quod omni aCtivà virtute AT Vl A fpoliatum , przfertim /n Jiquidis , inter nf?k.s Sm tfly inania fpatiola flagnare dicitur. LW NI líi Ms CCVIIL. Caput mortuum five Terra $. Caput damnata eft concretum ementare paà- mortuum t m d riter omni virtute activà deftitutum, & prafertim zn folidis corporibus fub ff d foímá folidd imter inania fpattola deten- d fl ium. T Jndun, CCVIIL . Elementa Chymica Recentio- 1. Recen- C fatim rum fünt Acidum & Alcali, ( Duo Pugi- tiorum. hQ qui les Bafiliani) quorum prius five Aci- :1,Acidum dum definitur, materia, magnitudine, xCorpusNa- figurà, divifione & pondere, ita modifi- Af cata, t czteras matériz rerum natura- y,Caaren lrum partes , & ex illis maxime Zlcali- hia Q nas agitare, attenuare, & in fermentatio- ' bt nem ciere valeat. w QU ccx. " Wt , ;M 64 DzriNiTION. Puvsic. f o s Ak;u, wCCIX Alcali dicitur corpws ,nec mo- srofmi le 1tta attenuacum ficut aeidum, nec ita (s & figuratum fübtiliter, nec adeó durum, "IU fed fubfiattiie laxe, porofz &levis, tex- turam Inftar nivis feré raram habens, d g iil l f.ü l ob quam 4 maieria celejli impulíum . fa- li cilimée cum aciáo committatur, & tamdiu die MM J 1 ( j d cum eo pugnet, donec ambo in foedus M lqlh!lfïfgï ï Jf " atque amicitiam coiverint, aliamque C modificationem nacta poros tales ef- D formaverint, qui minus materiam cae- leftem recipere valeant. ( " m Ácidum. ; Q'm Y CCX. Notandum: Generatim per Acidum intelligi Principmim ativum , & anda 6 & &* per Akali prinapium paffruum; unde li utng chymicis YNegativé faltim definiuntur .fic- jucn. H que Acidum reété adpellatur fubftantia, d 1 p " quz aon est. Al-alt, cum boc tamen concur- FH f?W M " (M(WI rit, €9,fi nihil impediat , effervefcit , at- GLU QU Alcali in Genere ue in mutuumamplexum ruit. — Z]- t jta m cáli veró fubftantia vocatur , quz ao f quid? " e$t Acidum, boc tamzn in fe vecipit, C9 , ab- tbf [ - forbendo,ante complexum firmiorern, h [ cum eó'plerunque twaultnatur,ambo ve- j 1 Mr Yi ró, utut fubtiliffima, poft conjunctio- gmi't:i kfu 1 nem in unum fpiffius coeunt, ad ana- Éb ho logiam Lacis & Ipuis. L UJ TE Huum,m cexi. Í I iPané SerecraLIS, -P hi ï'sl.'c, 65 — n——Hrálc — WWJMCN l CCXIL Mixtioin Mixtio fice Compofitio $ con-. genere AT perz eregatio promifcua münutiarum di- quid. 400 C,Ummf verfi generis, & definitur Mifcibilium : | kqg) [ey. alteratorum wnio , vel Motwó corporum ln ldens drverforum per mutuum contatium uni- Irorjm f endorum. . Eftque quoad gradum uni- quotupl, 1 du onis triplex, lufimw & Mediw gradus o feds dicitur. MixtioVulgaris, Superficiaria,& t, ahemque Imperfe&ta,fivelaxior. —.Summ gra- Qs tales dus dicitur Centralis, Perfetla, five Phi- TT ( lofophica. Differsnt autem Perfetta 69 Imperfe&la fo]à mifcibilium, fubtilitate, motu, & fizurà. i : G:w-xki.m Y CCXII. : :Mixt:o Vuloaris es£ raitus ac- Vul Mu tió arig Wm E cnrata , nec per minima facta. ! 3 if ibi- ; P feu Im- p t ^ lism utcunque accumulatorum con- perfecta, mftntid juütlio. , Eftque Dnplex, vel per Appo« véelper Tnrdlanta, fitionem, vel per Confujionem. Mixtio Appofi- Al tionem, per Appofitionem eft wnfcibilium, in pau- TU ca faltim diviforum, paulóque majos mmmi, À rwm ,jnxta fe imvicem facta pojiito , ut r ul fenfu tamen facilé dignofci amplius ii 2 haud poffint, uc tunt truftula granorum mfrmiort horrei vel tricci in farina; eiï:que ;4&';)0—- (Appofr- tiequid?) u;uu',ambma fitio femper Mixtio laxior five Inámi ft conju gradüs, quz geueratim dicitut Congrega- unt, L &o particularum Tine contactu imme- diato intra aliud faübtle volatile intere fluum , vel natantinm, vel pofitarum , v W If COn- 66 DrriNITION, Puvstc. y — contingit in fumis, vapo;.ibus , pulveribus . fubtiliffimis &e. n velper COXIIL Confufio velMixtio perCon- ;j "m Confufi- fofionem, e$f »1io ax&tior velazedü gra- eneme dís, & dicitur mifcibiliuum 11 minimas p qu partes diviforum promifcua conjun- g r R &kio, ut ab invicem feparart vel difcer- ni omninó nequeant, vel eft Cong'egae st tiopartium fe leviter comple&eutinm cum vltrdeinao, qoíin inte[tino perpetuo, ut in F/nidis vi- g gt no e.g. A[pergenji cum Tubingenfi &c. . NI Mixtio Q Perfecta, CCXIV. JMixtio Ceutralis ive Perfetta nb vel arCtiffima e&? congregatio partium us o : fortiffimé fe invicem implicantium, a- T deóque mifcibilimn n minutiffima fuJu- Va quitdt tormni, quoad fingula ardiffimus concur- atu, Iu fus mutims, a&tio & reaCtio, st ia corpo- pl Ux ribus firmis, vietallis &c. Jncdltm qu CCXV. Ex Perfectà mixtione ob fa- At vo ( €tam qualitatum alterationem dicitur t xam:zqh Tempc- in mixto oriri Temperamentsum, quod in ln nto zamcentu quid? genere definitur , certa Qmalitatum in LY mixto concurrentium proportio, ( aut fi LT. h mavis disproportio ). Et vix à[Naturà L particulari differt. Atj u Tempera- CCXVI. Dividiiur Temperamentum N | dj n mentum à Sgbjetto in Elementale, Vitale & Ani- t vt triplex, male. Vitale eít viventibus, Animale aui- 1» Vitale. um 2, Ànima- walibus tantum , proprinn, ex bumorum IN le. | PHmc. P.ARS SPECIALIS, 67 I €$ caualium, five partiur-n foïäarum & fluidarum, confiitutzone ntrumque depen- Oner | dj dens. Elementale, eft omnibuscorpo- 5 Ele- ribus vitá carentibus commune, ex par- "nentale. L mnimas ticnlarum mifta conftituentium textará li Qu zefultans. ld. CCXVII. Hoc porró.dicitur vel ad. Hocque : Cong&egq. Poudus;velad [ujiitiam,aliis Moderatum vel AR g vel Immoderatum, /£quale, vel Inz- adPos- us, 2 Bd quale. T'emperamentum 24 Poudus esf Tij &c partium mixt1 tàm accurata ordinatto, ut lDf nalitates pkane equales, fine ulló exces- gt fu unius, vel defe&u alterius, refultent. g a Temperamentum ad jufliiam eft Ing- veladTue Vnitma jj qualis qualitatum & partium mixtl coz- — ftitiam Aifmuamr. curfus , ita ut una vel alteraprzponde- hocq; vel lex 0l rare pofit. . Unde hoceft vel j;nj]., ?!?P j i 54 faltim qualitas notabiliter prz- W: of Compo-« fitum. dominetut, vel Compojitasi , jj d&2 plu- mmem dictut resve Qalitates zqualiter quafide prz- iss quodin domunio certezit. Maliabht CCXVIII. Mixtioni opponitur Re- Refolutio yris, ( d folutio, quz «&£ cerporis i plures , ex a ia quibus conerevit, partes dv fio. eftque pariter fraplex pro gradüs differentià. gradus npmmenm Refolutio Infimi gradsis , feu volatilina Infuni Videlu €ft , vel omuiwm partium ulterior diftra- UL io & diffipatio, vel nouunllarnm ax&kior ad priftinum conta&um compnulfio , ut d bumg , E2 Fapo- J 65 DzerFINITION. Puy.s'xc; s — j o 7M ! edi u qu Medü. Vaporwm in plwviam. Refoluti gradus, five Liquidormm , etí horum 7- hi atifatio, five in vaporem difpanfio. Summji, CCXIX. Refolutio Supremi gradus, pl Jv feu Stabilium , e$E partium connexarum 1 wrï*hN. vel impetu faltim in externam füper- ficiem fa&to diffratiarum, vel adactis in ]i w oros ar&tiores minutiffimis folven- [r Ls tium, five menftruorum, igneorum, a- (f T L queorum, fpirituofiorum, falinorum, ia QUP fulphureorum &c. cuneolis in minima jol ntarum divifio. CCXX. Solutionum varix funtSpecies. Exhalatio | Q quid? "huc referuntur fequentes : Exbalatio ! lümyes in'genere eft minutiarum , ope caloris, vel permeantis ztheris a£risve, foluta- | m vwm pauló long'or à füo corp ore feparatio. | epulis ij latb quotupl -Eítque duplex.prout corpus velefthu- midum, vel ficcum, Evaporátio fcil. & [ Sublimatio. CCXSE"L l CCXXI. Evaporatio eft particularum Evapora- N 'mH ( tio, bumidarnm per caloris confufam agita- tionem magis folutarum à reliqua li- n's !l quoris mafífa fucceffiva feparatio, €9 ea- vum italeviorum redditarum, ipsà a&ris NUA lum | reffione juvante, m aérem eveclio. li J 8ublima- CCXXIL Snublimatio eft halitus fic» tio, cioris , five particularum leviorum ter- D reftrium, fub formá fumi beneficio calo- YIS € PARSs SPECIALAS: 69 PH)"SIC — rg | . ris procurata afcenfio ;. gujug Effettus eft Ji Ig ormh alicubi fa&ta ejusdem aova 1n granula l Concretio. Iuf CCXXIII. Esfectus autem Evapora- iridus of ? tionis eft Deflillatio, five particnlarum " Deftillae tio, .evaporantium calore gradatim defi- m Iupe;. Jl ciente in priftinum florem coalitio , €9 nis fote inde füo ponden redditarum de- : IOT cenfio. »inoray : CCXXIV. Liquatio eft graviormm COt-. yjquatio; ls i d poris folidi particularum à calore facta latéralis emotio, ut füper Invicem du- u lt rante 1fta agitatione provolvàántur. : Bulio CCXXV. Calcinatio eft corporum 5o- Calcina- tio. m.oi Ciyiy lidorwm per fe . uon iuflammabilium ,. hu- moribus ope caloris, menftruive, lenté s ;.v'.r;svcfj 0. Iene A- expulfis, in porofam facileque folubi- uali " hi« lem aut friabilem malfjam laxatio. i le]. CCXXVI. Fit calcinatio vel Jpne A4- Potentia- Enali, vel Potentiali. Hec eftcorrofio cor- li^ H«« Mparicdanu poris plerumque per liquores feu men- yiin t ffrma acida in minutas fui partes. facta. zimiqi: Eftque vel Suffumigatorta , vel Immer(i. velSuffu- yrun, 6 o migato- 4 p va ;. Illa fit, quando calcinanda igne po- 1ja. $entialh tantum fuffumigantur : uf ím n ) €R hah'ï preparatione ceru(Je , lamellis bi fupra. d fufpenfis ut bnjus vaporibus corrodautur. lenonz? E ; CCXXVII, mbenefm:'»; 1RS SP »o DzrriwiTIOoN, Puvsic. — ;mob' vel Im» z CCXXVII. Immer[iva Calcinatio ite- [ merfivá, juidod rum eft duplex , vel Proprié [ic didia In q; a aut pro- y13 humidá, vl In vià ficcà Cementatio- PIIC 1€ nís nos:ne donata; Illa eft,quando cal- A t dicta, cinanda immittuntur aétu i men[tra- u :zlf«frqö i. folvens , st Saturnus in acetum, Ar- D rnftu Ia&ü "u d gentüm in Spiriturn Nitri &c, vt aut Ce, , CCXXVUL. Cementatio eit calcina- IN sienuatio, tlo , vel corrojio corporis calcinandi, fmuni mv e. g. metalli lamellatt, cum fa/inis parti- a d hus alternatim locati ignique commis- fi. ut per fpicula falina, acida, fortiter ii adaCta facilius folvatur. jytetus mmxmn Yermen: CCXXIX. Fermentatio eft lenta non tocurdo Kf ticdus etcta sio, nimis arCtz colligationis partium in- trinfeco principiorum Peterogeneorum Y p qiotx. (ab 1my edito materiz fubtilis per s d i j otos, vel o ftru&tos, tranfitu, vel fo- meriadim ito rapidiore & irregulari reddito) fa- t at €ta ad femotionem difbofitio , ita. ut nullo dmunodn alio vinculo quàm conta&tu fimplici IU uniantur; at n mufto. . Efferve. LT CCXXX. Gradus Fermentationis fentia eft Effecvefcentia, quz eft falium ab aliis hu & " n interjectis particulis non temperato- f rum, propiusque fe contingentium, liberior & efficacior in fe mutua atlio, V li motusque tumultuarius; ut fit in Sale ^s ] fartás Di Yij PAns SpEctrALIS, 71 — — df tartari;aut Urinofo volatili, cum Spiritu Vi Virrioli, vel acido quocunque. Amartg, Ebullitie; CCXXXI. Ebullitio eft fimilis par- flb cj. tiumfividarum tumultuantium femotio n mafne ope caloris celeriter & derepente, unó E AD, i« quafi impetu, facta. ] CCXXXIL. Putrefattio eft lenta folu- Putrefa- &io, d lts tio heterogenearum in mixto parttum, atv nec nimis fubtilium , nec nimis tena- cium , five firmarum , 1á ab humido ] pnie interno vel ex caloris interni & tran- eommis fpirationis defeétu, vel ab extrinfecus W,fortiter Ü adveniente humore augefcente, vel in motum inordinatum, àcalore aliunde lol procurato fermentativas acidasve par- u ticulas excitante, redacto, pori plexus- t M ue corporis ita fenfim laxantur , ut rl fpiritnofe &9 faling partes ( humidi fic- at l- cique-vinculüm:) copiofius avolent, jridio) atque feparationem taridem bwmidi à ,l utmdlo cco omnimodam indücant. nf agl CCXXXIII. Patredo: definitur ab A* quid Ari- riflotele, quod fit corrnptio, vel dispro-. ftotcli? ni & omentatiot portionatio & evaporatio pro "ido lm ab naturalis caloris in unoquoque s ( five adventitio, five naturaliexceffivo) y temptt? ab alieno ambientis calore vel nimior oningent j um d vel deficiente dependens. Breviris di- Brevius? js; u r ci poteft feparatio bwmidi à ficco. CCXXXIV. [ 4 y 72 DzriwrTION. Puvsrc. — — Y b C GXXXIV. "Putref'a&io eft vel Per- Xtnperfe- Ál j &a« fttia & "Totalis, vel Imperfetia & In- [j choata. H« eft folntio initialis aliqua- (f i vuu faltim. partium. humidarum , vel ] A us beterogenearnm tantüm m poris detenta- rum expulfio, ita,ut poftea contextus u j v*möf corporis firmior maneat. Peifecta. CCXXXV. Perfeda eft folntio ommum v t m partium , ipfarumque nexus effentia- It lis, cujus fummus gradus eft'omnimo- f " da bunidi feparatio, ut in pulverem pri- g d : maque elementa corpus collabatur. . Putrefa- CCXXXVI. Cuüm Putrefatlio & Fer- b ln N &ionis & mentatio in multis Conveniant, ia ut Fermen- nonnullis I//a DeftruCtiva , Hc Perfe- jodd tationis &iva, Hlla gradus Gonfummatus , Hec TOR Conveni- entia. Inchoatus dicatur, atque fub eodem gt- Y nere motüs partrum conftituentium, Tet B Pracipua, uo ipfa textura folvitur & mutatur, Fäm Utraq«e comprehendatur , & Precipué COX in eo conveniant, quód Yentra fine aé- [ vis appulfa contingere poteft, & Ltro- xäfüonemft bique fapor, odor &c. faculiatesque fpe- l u f [/ cificz pereuit. Videndum etiam in qui- bus diffevant. il Yi Differen- Ul tia, CCXXXVIL. Diferuut autem Fer- mentatio & Putrefatlio a : (( MA fi At 1. H&c eft omnimoda falis & fulphu- ris feparatio. [vulu,gp Illa PH)'SI[ PaAxs SprerALISs. -— 73 od Velï,.. | Illa parum falis, plus fulphuris ad fe- mfïh &l celfum di(boait, ï.mbï(l/f ]i | 2. H&c eft falis & fulphuris abinvicem m n feparatio. fidtnt, d | Illa eft utriusque ar&tior implicatios TU GIS fivein fpiritum ardentem, fivein fuccum acetofum terminetur. Mib 3. H&c eft fulpburis manentis 1n partes ls efonte terreftres infpifjatio, involutio. 'omnino- Illa eft julphuris five olei fubtilifatio & in ftatum fpirituofum exaltatio. Jvem pi quur. 4. H&c eftvolatilium exbalatio, przci- ué odoriferarum & partium ab invicem feceffus. a u 1a, Ht Ilia eft vel aulla, vel modica exhala- fimraj, H tio, & nifus tantüm fecedendi. w iinin .. H«c eft falis volatilifatio. onfitenan, Illa eft falis liquefa&io. ut in accto ad« I d m PaICI- r u : CCXXXVIII. Remedia adverfus Pu- nemedia Ya t d trefaCtionem fufit 1. Firmantia & Ad- Putrefa- g, & U ftringentia , st falina frigida , 2. Aérem Gionis., dhieque excludentia , st olea pingsia. — 3- Exlics tüom n Uju; cantia & Ventilantia, nf calida, fpiritMQ«. 4 um fs ipnis a&rque non lenti, &c. CCXXXIX. Precipitatio eft partium Pracipi- h fils &^ folutarum intra. folventis fübftantiam, tatio, uque inteftino, fu. [ 'hujus gravitate mot h34 ftenta- y! 74 DzriwiTroN. Puvsic; — EAU — "Ls ftentatarum , vel folvente per effufio- ia nem liquoris minus ponderofi, aut qþ,em i fm [ lalimarum, ceu graviorum partium novo folvendo bonam partem adhz- p atj rentium , feparationem, fpecie leviori ho veddito , vel tpfarum innatantium parti- cularum poudere , five per additionem :?mdo " uml i 1 extraneam, five per ipfarum novani M fl congregationem , vel utcunque zzto, à mutuo folventis vel detinentis con- at [ ,»'.uqïäuw tactu liberatarum przceps ad fundum detrnfio. PU r ht Xadem CCXL. Vel Brevius :- Précipitatio eft Molilim Brcyior; feparatio przcipitandi à menftrno cui in- mendi Va natat, vel illo graviore, vel hoc ad re- , utti ( tinendum inepto utcunque reddito, velutroque fimul ita ab accedente alio ^teldt * (QLIT.O difpofito ; Znt, eft corporis jolnti à fol- vente , vel propter porulorum in hoc bl p per additionem aliorum , aut. per fri- cus &c. menfuram anguftiorem red-. 2 L hcfus; tam,vel propter auctumin 1llo pon- gt Q : abl dus, feparatio, | : t guotu. CCXLI. Precipitatio eft quoque vel Perfecta & Totalis; vel Imperfecta & Q " "i glex? .ä, g 1 i Partialis, 2. vel Spontanea, vel Vio- [ lenta, & 3. vel in via Humidà vel 1 dl Siccá. N r CCXLIT. E LU PAns SPrzciALIS, MM — 75 LTA CCXLIIL Przcipitatio Zofalis eft x.Totalis. Terofr j 4j , mando particulz feparatz totaliter TU Parfitm cum impetu a4 fundum usque prxci- m a(ff]g pitantur. JQt n CEXLIII. Partialis eft quando partes Partialis ln pani. folutz non feparantur ad fundum,fed lm tantummodo aliquantifper € poris men- EAANY ftrui extraduntur : Ut i Tin&urz Jalap- Icte a, pz, five folutioni radicis Jalappe cum Dentsne ( fpiritu vini fa&z rubefcenti, parum aqua affanditur, vel, ut in atramnento, fi folue l íidm 2 tioni Vitrioli clarz addatur parum Gal- larum, hz ceu alcalinz volatiles abfor- Nv oj bendo acidum Vitrioli faciunt, ut partes lod metallice Veneris & Martis dimiffz fe- parentur, coloremque turbent, & atrum n i reddant. atdtalo CCXLIV. Præcipitatio.gpontanäa eft, 1.Spontàa« Yijb fl ,nea, um m d« quando fuà fponte [ine additione alicu- a jus extranei fecedunt particulz ex men- ftruo folutz ; Ut infolutione perlarum f r idbpo per fuccam Citri fieri folet, — Piolenta, violema, eft quando folutioni tertium quid per "artem additur. lov Imwïeä?h CCXLV. Z Humidá fit Przcipita- ;.ViaHu« , vt tio ordinarié affufo quodam humore, midi, In Viá ficcá vara eft, atque in metallistan- — siccá. " | Bnidt tüm per ignem conficitur :, Ut in re- u gulo J 76 DElïF?»rrrloN. Pnuvsrc. MU ulo Aäfimonii additione Martis partes Ü metallicz in fundo colliguntur. YV Commi- CCXLVI. Corinntio eft operatio chy- j x Wf Vjj nutio. mico- Mechanica, quz mediaautibus - ftrumentis folidioribus & pafivis ma- fü (fti gis (mortario,piftillo,malleo, lima &c.) 9t 7102 [ine aliarum operationum 1rrora- tionis , calefattionis', evaporationis, u affufionis, & varlorum men[iruorum (0i prepavatoriá operà concreta im münimá (( » hi difcerpit ac attenuat , horum formà ex- r f ! zmc'mn ternà, modó plüs, modó minus , im- OOA mutatà. r.:;l*ukz,wm& EjusSpes CCXLVII Corminntionis Species funt: cies. i j 1. T'rituratio feu Pulverifatio, 2. Rafio, varnensmt five Limatio. 3. Laminatio. 4.Con- etntem, uaffatio. s. Granulatio. frümentona CCXLVIIL Zrituratio five pulveri- a. Trtu- nnqt li ratio. fatio eft mixtorum f[icciorum ac friabi- Q1 lium iz pollinem redatiio? . Ut offiwm, car- vl T LT COI nium. exficcataram, aromatum &c. imó Uil ( & metallormm,uti eft trituratio auri Lan- $ GTK gelotti, & ferri plumbique Bobnii, fitque ;' paxtim coutiadendo i mortario, partim j atterendo corpora in Marmore feu Por- [ ldv hyrite plano. M;( 1 Aicoholi- CCXLIX. Tritusationis. fummus LT i L: ao —Gradus eft Alcobolifatio , qux eft con- feitis triüio concretorum in tam minimas (l partes Piy, Pazns SPrcrarrs. d CU tMaci ja| Utur, | P artes pollinemque adeó fubtiïem, ut nu llum fub dentibus ftridorem am- Wt lius efficere poffit, uno vetb O : 'eff vedim//;,; ii wnma fabtilifa tio arti poffibilis; Unde fl m; erfectiffima olatili(atio fiv c Retlificatio k ET i G j Alcoci. fub eodem nominefzpe venit. Alcobol 1UD g ergó eft vel pollen fabaliffimus impalpa- irtors bilis, vel Spiritus quidam retbificati[fnums ; Wa jnon Ur Esr ArconHor Viur a t mf 2, Rafio, CCL. . Rafio feu Limatio e$t com- n formäeg. quinutio tenaciorum folidorum, feu fic- Ts . «orum & molliorum , ope ferrz, limz, radulz, cuticulz fquatini &c. i2 Scobem h*' 4ve Rafuram , Limaturam, modó ex i ramentis majoribus, modó minoribus, jnato. 4 D conftantem , pro varia conditione in- U frumentorüm 'rafpatoriorum — 1pfo- ] quveri- rumque fübjectorum. ia as CCLI. 3. Laminatio eft metallorum 3, Lami- natiOe lm ar- veliementi continuatà percnffione , 1n- 1 Ac, ) terpofità interdum (utin minus malle- OEU abilibus, e.gr. ferro, ) ignitione , a la- o fl aninas bra£teasve nunc craffiores, nunc Y mut remuiores , foliaque tenuiffima 4i- wore n dnutio. 4. Con- CCLIL.' 4. Conquaffatio eft biiidio- us finb vum concretorum (11t feminum lacte- quaffatio, ,qu d fcentium ) in mortario vel torculati, m pi- à n F* " ( lapideo ; vitteo , metallino) cu llo, y* »$8 DzriwiTIoN. Druysre., d oni n ftillo , pariter aut metallino, lapideo, J^ p« aut Tudiculà ligneà, centufio, compres- u f ji fio & agitatio, Jone: partim per füccu- w 9 j n m[mflb lentiam propriam, partim per affufum liquorem in pnltem abeant. 7 r CCLII. 5. Grannlatio eft efetlus Fu- )l ( 3. Granu- flonis aut Calcinat:onis , quO metalla in " [j)le e, r ( nnedü aunla minora pro diverfo fcopo di- n latio, f' cerpuntut; Quatenius eorum nonnulla m sl je ^ D "at faper ignem probeéfufa vafi aquam fri- gidam continenti leniter infundun- (j st tur , à quà fluido aére longé craffiori, M Kam valdé tamen mobili, eorum fluor con- .lümü tinuus intercipitur , eaque zz tnoleculas gt ddns & maximam partem rotundas diffiliunt;alia veró opeCretz, aut interveniente fül- P atiils f qai. 3 phure demuma4 ejusmodi difiratlionem difponuutu ; ad /WM e.gr, Granulatio Saturai & 7ovis , quá il- zinfini lorum limatura cum pulvere calcis vivz Y T ftratificata igni graduali ad fluorem us- a. que committitur , & hác ratione in gra- f nula exiliffima clepfydris conftruendis ( 1 HO maximé congrua deliquatur; ;zez Fe;r;, h Li ul cujus laminz ignitz admoventar magda- b j leones fulphurss, uc illa inftar cerz lique- Ícens in frigidam fuppofitam granulatim fis j j decidat; unde Grocus Martis aperitivus | t Hiyeis àn officinis conteritug, Comminutio- u NDI pHïmw i PAns SprrEctALIS, 79 11)10, lrïþ)fis ni & Purificationi inferviunt Digeflio Á n & EFiltratio cam Decantatione &c. l per f CCLiV. .Digeflio definitur 4tfío & Digeftio. & PEI ägufum veatlio feré infeufibilis ariionlaria maí- , i fam digerendam con ituentrum,com« A ( motarum fcil. à luido fübtiliore, igne, J htl j acre, ambiente, cuiiila digerenda ab p d Artifice exponebatur , & quidem par- m mj tium modó fecernendarum , modo combi- umf aaudarum gratia. Id CCLV. RBiltratio feu Percolatio eft Filtratig, g lior, liquorum per aliorum corporum fora- r minula & anguftias variz figurz & ITR magnitudinis transmifforum ab impu- lu jinas ritatibus & beterogeneis , vel majoribus at particulis feparatio. d CCLVI. Huic eft affinis Cribratio, Cribratio quz eft folidorum in. minima reducto- [/ni il rum 4 cra[fioribus, incerniculi vel cribri (e has iv poris majoribus, & incongruis fe- ] lum u- aratio. fipt n qt CCLVII. Inftrumenta Fütrationis feu Inftrume- Colatoria & Cribratoria fünt varia ; utCrj- 'aColate- nlituendi ria &c, r; il It brum ex laminis filisve ligneis , fetis e- quinis,ferico vel fllamentis bombycinis vatQc gt hu r t paratum , panuns laneus , Lintenm cras- Manica fius, quodfi fit figurz pyramidalis Ma- m gmnnlzu Hipp.n [irtó apgim aica Hippocratis dicitur, Cbarta bibula fi- Qratita Comm^ o fuper [ ve e*nporetica gryfea, aut linte exten- ii 86 DrrriNITvON. Puivéric. — " yt extenfa firmamento cuidam annéxo; ) Filtrum. " i a t aut in cuculli formam complicata ac 14 TE infundibulo vitreo , vel ex vireultis A contexto , ne concidat , impofita, ut i o o liquoris five mafíx filtrandx tenuior fluidiorque portio chartam perfluat in vafculum füppofitum, diciturg; Phar- wm 1&&0 vripa macopzis Filtru. p ""dïxcie( CCLViH. Fitrationi infervit quoque y D N kilychnià Goflypii lacinia five Ellycbnium , dum Ya k funiculus ex. po[fspio paratus aut panni Ya f m fegmen, manus longitudine & polli- z Cis craffitje aut latitudine, aquá aut o- iif M hw leo pro filtrandz. materiz diverfitate itneeit ( aliquantum imbutus , alterà eàque bres RR vyri ul viori fua extremitate liquori filtrando vas D nj aut ad fummitatem usque opplenti, $ bl 1 lf( aut per inclinationem huic adduéto, li r immergitsr , reliquum veró ejus ad vas PT LX D excipiens , & priori paulo humilius producitur , ut liquor ft e arandus, at- [ f us, laciniam mofphzrz pondere pre gt tranfcendere & fecundüm hujus tra- s &um profluere poffit. . Pertinet quo- m que huc 7rajetlio Hydrargri per Corinm A. h purgandi. | püntm "Tíitoride CCL:!X. 4ritorium per quod olea tan- TAR tum à pbleemate at [piritn. feoreganttr, fj Ü fime eft m&rumentum feu Sipbo viirens E plex PHHH l Pans S»zciaLtrs. 81 — m m Á — iäm annjy plex & reus , ventricofus pwer -cujus li- Xoplicat quori immiffi anguftius orificium, fu- A Ff periore& latiore aperto, poftquàm hic EM fübintravit; hoc pollice aliquandiu ob« : femjor 6 turatur , donec oleum à reliquo fluido Yi At fecefferit, ac fuperiora petierit, quo fa- if a. &o , eodem leniter aperto , aqua vel fpiritus per inferiorem aperturam fen- Til qnoqe fim emittitur, oleo.fi fammuta: inftru- tifir, dum. menti tempeftivé fatis denuó compri- Val pami matur,remanente. m&ï wl« CCLX.. Decantatio fen Decupelatio Decantae ( 0 eft, fa&tà, per digeftionem, przcipita- tio, N M tionem&c craffiorum gravwrumque hr eï.qxxæ.ï: a partium fubfidentià, [upernatantis le- nrlrad v ] 1. ioris, fluidiorisve, five purions, live u pplat * impuriori: , & excrementitiz saterie hi do, leis per inclina&onem efftfio & fepa- Qd vas ratio. Defpa- lo hls CCLXI De[pimatio eftimpuritatim matio. xuus, d« illarum , quz füb fpumz formà ( ope is, lacitum »precedentis dipeffionis, fermentationis, ebullitionis, &c. aut Clar/ficatiouis per Iu m hoj t Bertnet i albumen ovi agitatione in fpumam re- da&um, infufum , vifcidioribus fui äïi u Cutt partibus recrementa in eandem fpu- vauod o t mam ebullientia abripiens , faCtz ) i fuiperficieliquorum comparent, vel huic r f anharefcunt, fecretio , cochleari aut fi- Sipbowlm,-'ï iM mili $2 DzrzriNiITtoN. Puvsic. —* u f mili adpropriato inftrumento perfic-i: hi f l enda. ul QU [ ,.'.T;Mmlmï?; Ynftru- CCLXIL Inffrumenta folutionum prz- imenta Cipua pfæ ter méchanica funt Menftrua Jj folutio. vel Naturalia vel Chymica. P i num, Menfirna autem in genere dicuntut jici Menftruz. corpora quzvis inprimis fluida , fed j t &folida, que partim ratione fuz agi- as litatis & motus five proprii , five à lui- ä;:sx'mliy.zh;jixa'o nl 4 do quodam univerfali impreffi , par- Í tim ratione configurationis , atque (QDX, a siun vt 'congrultatis particularum , poros con- cretorum aliorum fubeunt , horum mini- u p s ma divellunt , fibique implicant ,ita ut hec Cb modo fimul in motum abripiant & in dedis fluido ftatu confervent , modoó ab iis- vilimaed dem retineantur,, & cum illis in de- fait r compofitum folidum coagulentur, t cipat utroque modo texturam corporis fibi naa femind impofiti fenfibiliter immutent. Di- funmotaton viduntur in Univer(alia & Particularia. Q Va CCLXIII. Menftrua Univer(alia funt Vel Unis li frd m verf(alia. z quores qui a4 quelibet. vel faltim plu- M it rima mixta folvenda iudifferenter fe ba- | K bent , hzcquein verafüaprincipia ma- It g terialia absque corrofione ac virium la»m I) ..... ET ä fuarum attritione aut perditione dif- Pdlx folvunt. Ut funt, Circulatum majus & CUR N i minns, lgnis Gehennz , Iguis frigidus, ï V0 fiüpy Azoth, Piyg; PaAxns SpeEe1ALIs. CNBUR 83 Ht pj Azoth, Paracelfi & Helmontii , Mercu- rius Bernbardi duplicatus, Mercurius Mercurig [MWIIW Prz. Pbilalethe animat?,feuftella Magorum Philale. 1 Mf thz, vel Regulus antimonii Martialis ftel- latus cum Mercurio combinatus, item Alkaéft Starcku feufal urinz cumfpiritu Alkae(t fu. Starkii, vini certa ratione combinatum , vel VC gl etiam falTartari volatiletanquam faffra- ,Dreitu. ganenum Alcabeftiab Helmontio commen- WH, p datum. , atque CCLXIV. Menj[Irui Un?ver(alis nomen » ij cor inaximeé meruit famofiffimus Alcabefl; Alkahefh' Wi qui Juxta Zelzontíum & i ndovicum de SUUS Comitibus eft liquor homogeneus . pon» p a derofus in cellà é piriffiso, quodam, Bol velfi mavis é tercentis fublimationibus ml fatigato Mercario , vivo, elicitas. om- Qgetr, nia corpora in aquam elementalem onors f fervatà femmali poteftate absque ullà u D fui immutationereducens. Aíus voca- rl Lac Vit« tur Lac Firgiuis , quod etiam fub alià TY formà eft faltem Mercurius putiffimus ginis, lf yh homogeneitate unus fubftantià effen- 1 " ii f . tiali duplicatus propterfulphur fecum rincipane afcendens animatus , modo paulo ante je aC Vi diéto , ficquecoincidit cum Mercurio xilitiox P Ehilcletha. CCLXV. Menftrua Particularia furt VelParti« Ia n lii quz ratone certe füx naturz atque culiria iif FE2 habitüs us T 84 . DrriNITION. Pruysic. g f habitudinis Pis velillis faltim concreto- u V rum naturalium fpeciebus , harumque Ts folutioni aut condenfationi , funt a4- 1;£€dmm propriata. Et Divduntur àn Aquea, j j Sulphurea, Salina , Sulphureo-falina, 'lan, at Mercurialia fiveInfipida &c. [P,'»W Aquea, CCLXVL Aquea Menfirna fünt cun- V &i liquores aquei potentiz alias omnis us aCtive , fcil. falinz, fulphuree, ex- ertes , & hinc magna parsferé infipi- icie a ng g a di & inodori , v.gr. ferum lactis, fucci gl vegetabilium, aqux defüllatr, cere- fitr vifia &c. quibus foluumur. omnia.|fali- Q ià &C. dor d Sulphir- CCLXIL Sulphureafuit omnes illiti- j wrtnue X TCa, uoresqui multum oleofz &inflamma- bilis fabftantie infe habent, & nonnift IT (f Mitren corpora fulphurea v. gr. (ulphur, gal- banum &c. aggrediuntur , atque is aumÁofu rn*&Myth&lI connubunt ; funtque przprimis Olea tàm expre(fa, quàm deftillata, hzcque listcapn ob majorem puritatem majoris quo- | Q29U. J l ] ue efficaciz. Vr Salina CCLXVIIL Salina menftrua funt Verdulta Mdl quotupl. triplicis generis ut 1. Alcalica . 2. Acida 3- Acido - falfa , utriusque texturam 1n- ltl ors | Siting iAlelina Volventia. — Alcalinorum fünt dux fpe- quotupl cies, fuünt enim vel Fixa, vel Vola- aE tilia s. Vr CCLAXIX. Dim PA&Rs SPECIAL;S. 85 — Alcalina ln concr;e. WbCLXIX. Fixa , fuppeditant Alca- Fixa. ^ lartmpy liata & faliaex Vegetabilibus , Mine- [Om; r.U!IMJ. ralibus , & T'eftis marinorum per calci- Bl Aqueal nationem , vel incinerationem parata, ut | Cineres clavellati, Sal Tartari , Calx vi- iC o ln va, Nitrum fixatum, Magnefia alba, Cal- Mifünt n ces Teftarum , vel informá [iccá folven- dlis omnis dis maximé acidis & fulphureis, fed & Durtz, e. aliis concretis admifcenda ac cum Iis- st infp dem in igne calcinanda , vel per deli- s fücd quium aut aquam affufam deliquata, udE, Qf & in lixivium redatia cum iisdem dige- AOW ' [ runtur aut coquuntur. Alcaheft. CCLXX. Liquor Alcabeft Glanberi, Glauberi, iiomey] dicitur ad hanc fixorum claflem i I LU. pertinere & , nihil aliud ef , quàm TIt, d DT alcali vel fal enixwum ex calcinatione dar- J trgi lari £. Nitri emergens , atque per deli- r, at is -quium folutum,non tantüm Sulphur, fed & Myrrham , €rocum , Ungulam TyLIS lu lal Alcis &c. adpropriaté folvens. pris qu CCLXXI. Volatilia falina funt falia Alcalina Volatilia & Spiritns Urinofi quivis on tantüm in enra f Vegetabilia & animalia, fed etiam Mi- neralia ad eliciendaipforum O/ea e[[eutia- lia 1 texturam lia & Tin&turas agentes, ut funt Spiritus Silisarmoniaci, Urinz, Cornu Cervi &c. f du 2. Acida, u, wl CCLXXII. :2. A4cida Menftrua, ex vegetabilibus & mineralibus , inter- l3 M cu j/] i $6 DzriNi1 TION, Pnuystc, — Ü [ Mm dum etiam anima,libus—d'epromta j in [ IPum corpora minetalia non falina , alcalica, M. terrea, in Vegetabilia quoque, ac Ani- 4j ij malia agut , & abincombuftilibusfor- M,gwemf tioriquidem igne, ä-reliquis plané non mmph 1, ! avelli omninó poffunt , ut d , -o-(p, T j m li &c. 3. Acido- "T quris Eïpe( falía, . CCXXIII, 3. Acido- falfa , particulis t n (Vrtm. valdé penetrantibus minus tamen cor- rofivis conftantia , fwat temperatiora ,a o menftrua Petegabilibus przprimis extra- bendis , eorumque cruditatibus corri- ;fgiunm d iil tari gendis iufervientía v g. Terra foliata Tar- (X optimum remedium dictum in temperandà purgantium virulentià, Sal majur) 2 ammoniacum , Nitr'um , & cunctis ante- &hir, dl onendum Sal Tartari effenfificatum fur, pdicd eu artarus tartarifatus catholieus, avf multaa Sulphu- CCLXXIV. Sulpbureo- falina men- 1eo-falina ftrua , fünt paritertemperatiora, que- f&b quemedio quodam modo fe habent, & - CO0T at Mf non fulpbureis tantüm sed etiam aqueis, nec faltim falinis , & mucilaginofis fed ; Uitrm vl etiam refinofis partibus folvendis,ut Vi- E tello ovorum , Terebenthinz &c. ii- QTL ferviunt , qualia dicuntur Spiritus Vimi j Yulia implex & tartarifatus , Tiudhura Ta:tari, ! thuamx l & Spiritus vini cum fale Uring tempera- Ml tus. Ra lr CCLXXV, ï Pans SpECIALIS, 87 - .N. D n L- d.epr u CCLXXV. AMercurialiafant, Argen- Mercuria- n ll/fdll'f l Áde tum vivum. ipfum przcipue refpectu iOque, 4cAnj auri, Bnisrum antimonii, Saturnus , &c. NUf in Metallis folvendtis ob homogeneita- RIb nor tem naturz operam przftantia. Sunt- & yu[æ,üw; que vel Simplicia, vel4mimata. nter Injipidg quoque menftrua referuntur Unipida. l t omnia odoris expertia , qu fimili ra- bampnoy. tione folidorum ac compactiorum fenptalins corporum folutionibus leniter pera- i OYf« gendis adzquata & proportionata re- ilv trr periuntur , ut eft 4qua Íimplex , pluvia ts r« deftillata. um CCLXXVI. Calum ,( Sturmio Ma- Celum. vinleibl crocofmus) ab apparente cavitate di- K ndis t &um , eft ipfüm illud expazfum, va- ffnflctm ftum , pellucidum , fabtilioris ztherez- iolnms, que fubftantix fluidz , fuis Vorticibus - [l met- corpora totalia cun&ta , fydera vulgó di- riir, que- &a , fuftentans & ambieus. Vortices yfhatent,i CCLXXVII. orticescorleftes fant vel cceleftes ais AMajoresvel Minores. Ex Majoribus vel q uotupl. heinofis f univer(alem , vel Particul.rem Vorticem fmdisgt V adpellare licebit. ihine &cl CCLXXVIUL Univer(alis eft totius Vortex Mundi five Primi Mobilis , juxta an- Univerfa* t Spiri t 1S ff tiquam , aut Solis, juxta recentiorum hypothefin , gyrus motu comnunireli- i t qua f3dera cunéta , juxta illam, & Pla- tielas CCLW- 4 J ?Ail s $$ DrriwrrrOox. Pnuvsic. - — M i— m n fietas , jhxta bauc, celerius tardiusve L pro rationediftantix à centro circumdu- [ ceiis , ant , vel ab ortu 1n. occafüm, in D. jn , hypothefiantiqua, & $3chonica , vel ab ii 3A eccafü in ortum , per hypothefin Co- 74 w peraicanam , volven:. Particula- CCLXXIX. Partícularis Vortex eu« m IlS wmä fusvis flelie fixx nonminusac noftriSo- LU j lis, naturà fixis fimilimi, eft ingens K Q gyrus ethereus & fuo centro emanans, pliuetas fuos , ''errasve eadem ratione j ïïö(li 17 fuftentans & circnmducens.- yoglr d Vortices CCLXXX. AMinores Vortices funt U. Iininores Planetar u - 1. Plauetarum Primariorim fin. lorum grynlt, vt Pumario, & Terrz , funtque, finguli ingentes rum. quidem ,fed refpe&ivé parvi eiberis g3- j tumpetrum ri pto diftantiz ratione à centro majo- Id res , vel minores , fuorum quoque $a- At GloDus J tellitum five Lunularum Vortices. vel ydnuml orbes fecuwm abripiens. 2. Horum Satelli- W Secunda- tum vel Comitum, Plauetarum fecunda- NU riorum. t torum civcaprimarios.ceu füi Orbis.cen- lat a tra, ut Lunz circa Terram , peculia- ( ] 11 circulo mtuorerevolutioaes xtherez.: Qd f Corpora CCLXXXI. Corpora in his Vortici- mundana ii Cibus contenta, five Celefliafive Mun- füty s quotaph- dana,: & Totalia di£ta, cuicta cum cba Ti ipfis Vorticibus triplici clafíi ubfunt. 1. frír iv Peliucidorum per poros xe&tilineos lu- (tCrc ,ï,;ïz [ -men /! | Prii; 89 ) 'P.A.-Rs' SPECIALIS. ls la dilbïg ) men tránsmittentiurn, ut fnt ipfi Vor» TO lices etberei. 2. Lucidorum & . 3. Lan- Wf noforum , fen Opacormmn. Lucidas VW vtlg "CCLXXXIL |Lucida cotpora funt, DXlfn ( qux nativà luce, five motn inteftino & agitatione partium fübtiliffimarum cir- Vortex | ca centrum magis unitarum rotatione ICDolfo. celerrimà , confusà , quaquaver[um fe- ries 4ibereoruwm. globulorsuin premunt , & n vocantur fpeciatim Stell« fix4 , quo fen- Stella, lm ifone fu Arifloteli Stella nervosà- definitur, Pars unbilior denfiorque Porticis (ni. m f CCLXXXII!. Ópaca feu Luminofa Opaca. n ii corpora funt , quz propria Istce . vel fi- od ts mili partium motu carentia denfiori fui ridhrip. compage partiumvefitunonre&tilineo d(t0f 1j lumen à fixis immiffum refletnut ; i IT gt funt Globus nofter Terraqueus, Lu- Teries vel na , reli quique Planetz, Stellz erraticz m oatelle dicu. mj CCLXXXIV. Fixzergó Stella , (.So- Stella: us Fixz. les , funt corpora Vorticum centralia , lu- [l pecuuz' cida, innumera.inter fe eandem perpe- r atheret. tuó diflantiam fervantia; quzque adeó yhis Vort vel zquabili inter fe motu omnes fe- (tiaüveMu*.' runtur; vel reverà fixx funt, & eun- dem locum Phyficum fervant , st funt, , Quiuo ii f preter Solem noftrum , reliquz magno x2 adpellatz. te&ilmr:i.ïi ! egercicu F CCLXXXV. F3 i n o DriNITION. Pm;s'm. s s " — — $unt r. & CCLXXXYV. Stellz fxz Diflinpmn- f i s d Figuá. fWf memoriz causà r.ratione Fipur , P ,:ggCOIOUN quam colleé£tz nonnullz fimul fum- ( tzreprxfentare putantut , in varia A- 4 , Df aparfæ ra feu Aflerifmos €9 in Spar[as f. Di(fe- j hh Zu'w Sagim, minatás , &coesd:e , dictas, quz funt vel innumerz nullis imaginibus in- l Aquila, l clufz. E Afterifmi CCLXXXVI. Afferifmi fünt nihil ali- ,;s, l u 5 uàm aliquot flellarum 1n. certas l;g;;ComlB' Claffes colle&tarum, & inftr alicujus fi- (X pure vel imaginis con[ideratarum ad alias ij o* — fa&iz relationes five fchematifmi, Coa- fiellationtm nomine quoque venien- ini v j t€SQ - Wa uj quenplic/K CCLXXXVII . Conftellatiomm , qua Jaxta Kepplerum funt 6z. alie funt Se- Cs Bd ptentrionales, alíe Meridionales , quz- | (rion, dam Zodiacales , & Nonnulle eri- i E dionaliffimz , five Auttrales. tuqu a Scpten- CCLXXXVIII. Septentrionales in his as C wionzles. noftrisClimatibus & Hemifpberio cocle- mnzquc,Pil ftü Superiori nobis frequentius adparez- ies , quzque partrum nun am fubtus m ii noftrum Horizontem mergüntur, (unt B T l 27. ànobis memorix ;auf a his verüm— N . | bsinclufi : d Ter feptem atque dgü ad. Boream Tibi | Atj | Q] Sidera falgent;. | t U:rfa I! ? Wi 9r PARS SPECIALIS, — um ixzb;)i;T Ur 4 minor , 6ajor, Draco, Cephe- g j ^" us , atque Bootes, w fin. Cumque Coroná, Hercul's, Lyra, C€y- : [: [] Vaf ia À. gnus, Caffiopeja, Yf ( Difo. Perfeus, Auríga, Anguifer, Anguis, 5 Qu p acuta Sagitta, J5 i. Hinc Aquila, Antinous, Delphinus, 'É£quuleus atque tlj Pegafus , Andromade , Ttiquetrum, 0 T Certg atque Com Berenices tsf Merídio- m us CCLXXXIX. Meridionales verfüsme- nales. EAU ( ridiem oculos verfantibus confpicuz E vegne fiimt 1 5. juxta verfus: Dóft ter quinque tibi figna hac vertan- Wal tur jz dufirum ; i ilinty- Cerus, & Etidanus, Lepus & nimbofus ditis g Orion, u Vr« Syrius, & Procyon, Árgo ratis, Hye ls draque, Crater, Yhudernlis Corvus, Centaurus , Lupus, Ára, Co- jhurio cai ronaque, Pifcis, (Notim. ) ts adpat mhübt CCXC. diacales iitra duos Tropicos, Zodiaeca les. : obntur d mediàvià as inter & illas pofitze Solis ;his verit domicilia menftrua , funt XII, notiffimo diftüicho juxta numerum menium, | u i Anni,à Martio feu vernotemporein- choati, compofitum. $ünt u yl MU 9; DzriNITION. Puvsrc. Sunt Aries, Taurus, Gemini , Cancer, y» g Leo, Virgo, Libraque, 8corpius, Arcitenens , Ca. wl yalaL per; Amphora, Piíces. Ti yol Meridio- CCXCI. Meridionaliff/me ex naviga- y^ nalffimz. tjomibus recentioribus deteCtz ininfe- riori au(irali Plaga Americanis , non [ S,-m 41 "n veró noftrx Zonz temperatz , vifibi- uf les, fuut pariter XII. &c. WT 4 Wi m Dorado, Phonix, Grus, Indus, Xiphias, Wmmæïïchuuu» ii Pavo, Toucan , Anífer & Hyd:us, j MW* ; Paffer , Apus, Triquetrum , Mufca, lr Chamæque- Leon. ii ij 2.à Ma- CCXCII. Diflingunntwr Stelle 2.r2- lat i monnulls fod gnitudine fione adparentis maguitudinis & fortioris funt vel. aut debilioris luminis iz ZTI. Ordines, & j ertrdtug licet hodie ultra. 2o. magnitudinum B notabiles differentias deprehenderint ä Aftronomi, 51?11310. D :n;f vulgó tamen VII. dunta- u,N xat memorantur ; Sic fu Maguitnudi- ii Püme.. nis Primeg numero XV. Tefá noftrà ex ïxf al lychonis minimà hypotheRzs, vicibus T majores , 4t Oculus Tauri, Cor & Cauda ( ^ Leonis, Spica Virginis, Cor Scerpii, Lu- i ----- f UM ' l Cida Lyre, Ar&turus, Capella, Pes Ori- Jymoy) onis, Syrius, Fomahant , Cor hydre, Ca- fM nobus Pj Pans SprECIA Lts, 95 - in.iïridano. LTN nobus in Argo navi , Acarnar Centauri fummain pede priori, fiffücns n cunz z CCXCIIL Secuiide magnitudinis funt Välse * numero 63. Terram zgesfüperantes. a. dertie — -— mnrorg6. Terrà mtndecies j iif majores. lls n Quarte — — nto 415. "Terrà fexie; ma- DI jores. — nro 348. Terrz equales. Quintg — d Sexte — — üro 341. Terrà minoves ex li mente Jchonis , fed juxta/^teres 16es eàdem majores. u Septims denique, quz ? funt plurium ftel- vel Scpiis E 1mr amdiftantiam — m« Vim Na. tularum congmesob n inflar nebule adpa rentes , & prater Ga- huc referenda .eft H i ip. laxiam, quz tota 16 fortris nonnullis hodie numer antur , indies« TL rdne, que plures deteguntur. CCXCIV. Fixis ftelliscompetit Lux Attributa mutinm Yàenderit Scantillatio , Magnitudo varia , Fignra ad-. Fixarum, Il dnt fed Spberica, Diftantia parenter radiofa, ueà Terrz noftrz i Magnitndlv varla, & plerarumq j not a menfa , ita ut proximz ul- fuperficie j vt tidd ultra 1odoso. Terrz femidiametros, Cor & Ca uarum una facit 86o. mill. germ.) rScorpiii Riccioloabfint ; Inflsxus in alia corpora, dla, Dul Nwnerus , olim ultra 1005, feré infimitus h five Multitudo ingens quotidie major t hydmi ] reper- MXS H -7 94 DrriwirTION. Phuvstc, p teperta, & deäiqüe Motns five verus, " L five adparens. yt,f Stcllárum QCXCV. Motus ftellarum dividitur j qu TU H Morus n Commnunem & proprium. — Motus Com- A yjm r Commu- siiiis, notorie adparens , five Diurnus jl ngu?llf« | his, five Prisuus diétus , eft quo communiter " TA cum planetis. fingulis Nycbtbemeris feu u 24. horarum fpatio fupraHorizontem l i m oriri , &infra ipfum deprimi vel ab or- tu verfusoccafum moverivi4entar. ;z:;tmhum?hw CCXCVI. Motus Propriius ftellarum qamn m Proprius. fïve Hs erus , five adparens, eft vel ver- p a , tipiuis citca propria centra , ve/ Revoln- ipmteratt tiouis quo tardiffime ab occafu im ortum NI fecundum ductum Eclipticz fimul o- i n | mnes, ac Planetz promoveri putantur; ! pl quo àta quidem ut Juxta antiquos intra 1y r 36000o. annos vulgates folarces inte- votorad, rum cali ambitum femel abfolverent AETAT eu Annun Platonicum , vel magnum | atin n facerent. E Flanetz. CCXCVIL Planete funt Corpora c« fl lefliaopaca moin fuo in fe quidem regu- C fa lari & certo ab occafn in orinih tendente f non folüm ab unis fixis ad alias dite&te Soitim Sunterdum retró accedere nunc plané Tnüfut o ftare , vifa , fed etiamunter fe diflaptiam R eandem uon fervaud, 115 & Mi CCXCVill. 2 | pHmc. PARs SPECIALIS, 9j LT CCVCVIIL Plauete funt vel Prima- Primarii rii vel Secundarii. Illi , 'T'errz nonnul- T d lis diti , fünt , qui circa Solem faum, Mitg oj ceu vorticis centrum, neque circa ali- C Df um Planetarum pro centro agnitum motus füos exercent ; ut funt in Vortice OTRT Al f Solati, 1. Mercurius. 2.Venms. .3 Terva Ofüttem 4. Mars. 5. [npiter. 6. Saturms. CCXCIX. Secundarii Planetz , Co- $ecunda- tvilbor. rii, Yitr, mites, Satellites, Lunz, dicti, funt ni circaalium Planetam Primariumtan- il | YACI quam centrum particulare peculiares srationes aguut , & hodie cogniti no- ATT is numerantur Decem: 1. Unus T'erree | pcc;ïþnn u ftrisfive L»na noftra, z. IV. Circwn-Jo- z Ddv viales , Sydera Medicea à Galilzo ad- los'e;ipuunmr; ellati , quorum primusaudit Mercu- AO ag ts t tius Jovialis , alter Venus Jovialis , 3. upiter Jovialis , & 4tus Saturnus Jovi- dallverent alis. & 3tio J Saturuini Stipatores , pr£- ( maguut ter anunlum ipfüm corpus ambientem, ab Hugenio & C fivé detetli. afjini 'potimmüm fuccef- - X Corpotadd ilenng CCC. Afetiones Planetarum . come Attributa netas munes funt : Opacitas €9. Afperitas , vel h tenditt Pl:l m Ailias d Superficiei inxqualitas. z. Luminis mutuatitii Reflexio & varix adparentiz r nX feu Pbafes 3. Dierum Q9 Noium eiciffitu- il ines. 4. Motss tüm communis , tüm pro- ea b uj SPJ 96 - DEFIANITION. PuHrsrc: Ó f M v rO ( proprius quo ab occafu in Ortum ob- m [ Bf liquius füb Ecliptica , tardiüs celerius- ve progredi , aut retrogredi , vel ftare X M putantur. Jalis ( Nf Eclipfes C€CI. Vto Eclipfesfive Luminis Ob- b ',gaï n quotup.. fcurationes , five 7erg & Reales , ul« [ J ii ili ' bus ab interpofito alio folari lumine s a privantur, frve adparentes G Occultationes Iu cüm nihi !uminis amittentes oculis fj qW [ A TU faltim noftris obinterje&tum tertium Opacum fübducuntur ; Utreque fünt g iL s vel fotales, quoad totum adparentem [Jæxxmx difcum, vel Partiales quoad. ejus. par- mmüümi'üï tem. d a | Reliqua CCCII. 7ito. Altior nunc afcenfus liA ( A Jwü;,,ï ( [ T Attributa 15 Cos]os, nunc profundior defcenfus, Planeta- matone. Vaf LE five Acce[fus & Receffus à T errà vel Sole, 3- Infinxus mutui Rondum fatis explo- ( 2;:;& Wi rati ab aliisadmiffi, aliis negati. 8. 44- M W ij fpetinsmutuus five certus binorum quo- . rumcunque Sitsts , (ecundum gradus vel n ]i ( - Partes Circuli mundani effimatus ; qui diciturvel Conjun&tio , vel Oppofitio lfïL M»*i&: - 'Trigonus , Quadratus , Sextilis &c. APJ« Q f Conjun- .CCCIIL. Conjundio , five Synodus, At A'leü fri W &io, eft cim duo aut plures Planetx ad idem Ecl ptic& figuum , vel fignigradum , licet jit, N»Q äfe invicem immenfum diftent ab ocu- füj, Qg o : Piyg: - cPuans SPECLALLIS, 97 — loin Terris pofito per lineam fenfi- 3ff? Ortiy tsl biliter ré&am referuntur. CCCIV. Eftque 1. vel Centrolis , fi 1. Cens M vel u 1 fiat paulo exa Vb us per centra , vel Pla. tralis vel tica & Corporalis tantum , fi per par- Plaftica. Avj Q). tes & füb diverfis centrorum latitudi- Porró 2. eftvel Ma- i qi. nibus contingat. 2. Magna lr lt gnas qux inter /ovem €9 Saturmm vige- vel Maxie Otclainpr Ima. fimo quovis anno femel contingit, ntts oculs vel Maxima, quz inter. cosleun, fub ypfo Qum (ertium Arietis principio. comparet , quales octo lp funt tantüm. vidit orbis, 6. nimirum ante vt Chriftum , & dua: poft ipfum, qua- Rs r* rum Ulamafuit auno : 583. Nonafu- tura eft anno Chrifti 2378. Putatur ! uv d il hic A.fpetius Conjunctionis modó ma- i Xlerdcns lw .. modó Obome pro Planetarum zfti- Til mationg varià. CCCM. Oppofitio ett unius Planétzx Oppofís infistiplo- tio* negati. VA ab altero per integrum fermicircilum feu 18o2gradus /;juntlio . ità ut 1n, oppofi- lmramque T gradus j torum e rég!one fignorum gradibus tefpe&tu ad ce 11t nft rum Terrz habito ex- jmdus; Q iftant. . Mali e&e&tus rea judicatur ab vilOppo Aítrologis. ^ Seclsic CCCVI. ?rigonw eft difi aütia Plane- Ttigo- five p tarumáà feinvicem tertia quávis Circull mfs', lanetz ii parte , h. e. :ze. graduwm. Bonis habe- h tadum»ïff yOdtet M Säb Ql!dl'a'f tu$, 0 tur. -Quadratus äg diftantia uniu alio ]'RSS 98 DEFINI ITION. Puviic. — €——————— G m Cir- Wi g alio per ge. gfadus fivequadrante nsterref Sextilis; culi pro 7Malo venditur. '.Sexrilis eft 4 intercapedo ee. graduum feu fextx par- tis Circuli. Bor cenfetur. ?i lr l h.l'H Soim Sol. CCCVIL Sol eft fiella , Fixa jux- " , fa Copernicanos , Planeta juxta Eu g m Ptolomzüum & Tychonem, lucidiffi- jrimnm ma, Subftantie Lucido-ignes , fipure fpbe- p '[FW L Yic£ , 3460 vicibus juxta Ricciolum i .masque Terrá-major & ab eàdem in diftantià oj medid 7327 femidiametrorum terre- ftrium, h. e€.6;701,220. mülliarruni (X f Germanicorum intervallo remota,uo- m o iu fuo apparente diurno, & ànnuo dies Nm ) Wmm : ammmque 365 dierum , 5 horarum & vepttur 4» minutorum, ejusque partes diverfas d df defcribens,in centro Mundi cognitorum m ] Planetarnm pofita ,eosdem illuminans, vtf fovens , varioque Lurminis & Caloris Ef- ib t pl en Infinens. ia Mercu- CCCVIIL Mercwriw (prior Solis tirmutt rius, Satelles in fententià Tychonicorum) ld eft Corpu mundanum, opacutn , afpe- tate o rüm , partium heterogenearum; afpe- $ Vr &u fubpallidm , Soli proximum , globo- fitig fum , à Terrajuxta Ricciolum 8575 fe- at muidiamettros terreftresin di&antiä me« OM dià, à Sole veró 25o0o, plus minus, fidl, míéere MRU ;?Mïitum, corporisfüi axe quaria tefiris Diyiy, 99 PARS SPECIAiIS. Idfm;eg& feftris Diametri párfém , adeoque ;Zani RT Corporeitatis terreftris in foliditate fuá leyty ]i ] ádeqnaus, inotu Vertiginis cica proprium centrüm 6 borarim ; inotu veró Revo- ] FIXJ jl)x- Intiouis circa Solem tanquam centrum M s Vorticis trinm menfntm vatervallo fere; j mddifü. eó) circa Terray wnà cinimn Sole apparenter pf ünnuo fpatio ab Occafa. verfus Ortwm de« Riciotm cimrens, variasque Phafes lünaribus fi D dilanti Tünt (effé« mile's ofteadéus: vullarr CCCIX. Vems (alter Solis comes Vetiué, YR OUMD- juxta Tychonem ) eft Corpus munda- a d hum ; opacum ; afperum ;partium he- o terogenearum,Spbericum ; afpe&tu gra« a n j tüm , aitidiffimwm , Soli poft. Mercurium T proximum ; à Terra in média diftantia; Trilmitan, jnixta Ricciolwm ; 7586 radios terrénos; id r H- àSole vero plus quam 5020 ; remo- tuni , magnitudinis corpus Terre cum di- (yror Sols inidio éxzquantis ; juxtaá Ricciolum ; €i- Honicotun) der veró 2qwal;s juxta Kepplerim, mi- ; j noris autei illo juxta Tgcbouem; motu Qrm,a i Pe. Vertiginis circa proptiumi axem 14 bóris; ii , D motu autemi Révolationis circá Solem lu do? tanquam centtum Orbis, odnnefhri, &5 Afb cum Sole appatenter carca Terram anumü , lus n5 fpatio ab Occafit ad Ortm iotans ; varias bas u Mercuriü iimileal.ungtiones five P. i. $i $ Je n SP 100 D*EFI)NrrmN. PHïsch pE q es oflendens , & nunc Phofp horl, nung AA "I Hefperi nomen fuftinens. sTl CCCX. Terra eft Corpus cce lefte Pla- "Terra neticum , globofum , ex folidis fluidis- .lflfüülüdoy | que partibus compofitum, 4 Sole ter- p tinm, n circumferentia 5400 , radio f a 86», fuperficie totà 9,288,000. five X novies millena millia , & infuper du- M 3240 W ( U Ljnin centa oétoginta oécto millia milliavia g;&gndofo r germanica , pondere veró 'plus. quàm na dT a1000 trilliones centenariorum. adgquans, god at adeoque Mercurto, Marte, && Luná qos s majus , otu fao. diurno Vertipiuis circa j damo , Q proprium Axem 2« boris abfolvendo, €g annuo five Revolutionis circa Solem vidbujrna hr kb m per Ellipticam intra : 36: dies , 5. horas 49 min. decurrendo, dierum notinm- nmjdi, M ii Ed we viciffitudines , & amitempora efficiens, variasque Phafes, & Influxum mutuum 74 orst at pf -aliis prcipue Satellii fuo Lunz exbi- " " bens. tsj : Mars, CCCXL JMars eft. Corpus Planeti- um | icctli cum, globofum , igneo colore rtilaus, à Terra , juxta Ricciolum,: 11000 ta- QUnnAfri diosterreftres in medià diftantià. diffi- Ai. g tum , axis radio terreno propemodum Mfes chven .&qualis , corporeitatis autem terreftris T XoT £s poffidens , .Mota Vertiginis fingulis Ug a4 Doris cum 4o min, circa proprium | ? cen- uca.mh;-',;,ïl PH?SJ;; PAns SprctiALIS. IOt centrum, motu veró Revolsutionis in fPhOfi, l longitudinem ab Occafa in Ortwm circa lt pj; Solem per Zodiacum anno r. cum die- lil hd. bus 32 r. hotis 1 7, min. 1 1. hoceft, nu- VL r mero rotundo, fingulis Zuobus amis 49t, fnd non integris, periodwm fuam abfolvens, 1o0o, ffre variasque adparentias &Pbafes oftendens, nfupex N Infinxn calido, ficco, agere creditum. 12 miliris Jupitét. CCCXIL jrpiter elt Planeta quieto ma- lus quin gis & gratiofo Iumine corufcans figurá « aïfgwm: Spb«rica , ultra T'erram, juxta Ricciolum, L;«r:,l in medià diftantià. 365o00. femidiame- W O CICA tros terreftres pofitus, axes Terrre $$ r iu diametro , corpus veró ejusdem 685 t m vicibus fuperaus , MotumVertipinis nov:m fs hs boris & 56 min.vel, rotundé , t» bora- Á - rum fpatio, Revolutionts autem ab occafu in ortum per Eclipticam , annis 11.die- mf vt muttm bus 314. horis exa&té 2 5. vel rotundé ; L x t2 aniis, perficiens, varlas quoque appa- rentias & Eclipfes patiens , elegantiffimo- Vanti ue L narum 4.comitatu vorticem eun- 4 Jore wl em fequente (ipatws, 9 benigne ubi- i, 11009 j " que Infinens Aftrologis putatus. CCCXIIL Saturnus eft Planetarum Saturnus.^ iantà 0 Yopemot fnpremus , colore pallidus , figurà rotun- dus, annulo circa corpus fuum tenui, yen r vt P lano , nusquam cohzrente, ad Ec- l pticam füb angulo 2o gradibus ma- m p W V lr 3 Jore yo? DreriNITION. Puvssc. iM T EE d i liore, ihclinz;to , jnxta Hug&hihm, eg WT infüper v. Lunalisfive Planetis fecun- m dariis fuum vorticem fequentibus cin- mam) Ons, Lwmen faum pariter ac reliqui à noftro Sole mutuans, à terrà in. medià DCJD&E OPP gäu lts | diftantià , juyt2 Ricciolum , 7 3000 femi- diametros terreftres diffitus, Diamee j du* tro corporis fui $$ partium axis terreni, g'i&» l L6) g V reveróipfo juxiaRicctolum 38600 vici us , (atjuxta Tychonem 140.faltim n r terram fupevans , Motmm Revolutionis Cit- g fiTrti, s caSolem per Zodiacum in longitudi- nem ab Occafu in Ortum fpatto amuorum ts vo (50. rotundé, ) exacté 29 dierum 167. At aww f a horarum 4. minutorum 17. coaficiens. Frigidus & Infaufis ex adfpectu Aftros dhgsgray logis habitus. rínper jn CCCXIV, Plauete fecundarii decem l ln prate Luna, hackenus cogniti funt: r. Luma eft ! ln [l Planeta fecundarius j five Terre Satelles r t unicus , ex partibus heterogeneis , flui- n dis & folidis , inequalibusin corpus glo- n 1 bofum compaétus , à centro T'err feu | Imi vorticis fui, juxta Ricciolum, in medià | ik] hw diftantià 59 femidiametrorum terre- | m ftrium , h. €. ;o740. milliarium. germa- W L oni nicorWm , pojitus, axe faó terreni Z2 as | Mil partesoccupans, foliditate veró cor« Uäm(w'rm pulentig terreftris 5tam partem, 41;.(? L PHVSJ:. PARs SpECIALIS. 193 V"g?(:inm,a & confequenter Jumine 1565 minore quam lt fv terra gandeus , motu proprio Revolntionis Veütuss;, in longitudinem ab Occafu im Ortum Vfliqu rope Eclipticam, in circulo eam duo- a meli j us in punélis oppofitis fecante , círca owefimj. Terram 22 diebus, horis 7. minut. 43. tïlS) Didmts fec. 7. circiter, à certo Ecliptice puncto Qd , ad idem, vel 4 $olead eundem interea tUt 3ibos apparenterprogreffum , diebus 29. hor. 4o.lltim 12, min. 44. fec. 3. circiter rediens , lu- hinrict. minis tàmprimarii àSole, qwam fecunda- Vgj riià Terrà, fatis adhuc penes nos no- o a tabilis, varias occultationes, obfcwra- j u , tione; , apparentias 89 Pbafes exbibens, 1 1 duj Humorum prxcipue dominium ab Aftro- üRhMm logis gerens, peculiari quoque atmofph- ránuper longiori Telefcopio depre- Atjri iht hensà, przter montes , valles, maria, 1 lu d L flumina , Infulas &c. varia, non fecus r d ac Terra circumdatus. Merci. yatis, f CCCXV. z. Mercwrius . fovialis eft rius Jo- Vorpusglte Corpus opacum , afperum , mutuatitio vialise yTere l Lunine & primarioà Sole, €9 fecundario y, n n à Jove r Wens , intimus primusque l ofür. (V Jovis Satelles, àÀn maximà diftantià à w o jove z4. Semidiametris terreftribus j uxta Ricciolum) pofitus , Revolntionem ) tertot itev t ; uam circa Jovem (in plano quodam E- i & füpernáà fui par- n o u diptice pgrïllelo 3 té Ü 4 | ïdi SPE - 104. Dzrix rr10s, Puvsrc. - —— À À. o at te m Auftrum ,infernà veró iB oream i ii w T. inclinato) ab occafu verfuüs ortum, vel li €ï us l in confequentia in circuli fui parte fu- w periore, fed in antecedentia vel abortu j ad occafüm ( non minus ac reliqui fo- Va cir)in inferiore , fpatio iei unius Q9 J M TA ss infuper 14 borargm atque 28. minuto- rum abfalvens . varias Eclipfes tàm paffi- i L drtca vas, quàm activas, & apparentias Pha- DT g d SNVenus eique exPibens. 5 CCCXVI. 3. Vennus fovialis alter Jo- gun du Sovialis. vitis, &OU vis Satelles abeodem 24 femidiametros Trerre, juxta Ricciolum, maxira diftan- bt ( A tià abfens, circa eundemin plano fimi- ljj 3 diebus ,a5 boits , 38 min.periodum fu- gpstaxone am abfolveis, carpoze pariter opaco. (ba- qun d tico. varla patiens,ut in prioredictum. fiangue a J upiter CGCXV. 4. fupiter. Jovialis tertius yiram 1 Jovialis. Comes , à Jove in maximá diftantià fe- QO00U midiametros Terrz 17 diftans, circa ndm&tle eundem ,. more priorum, fpatio dierum hrpidd ! 7. & « borarum: vevolutus , cxtera .cum frvesdum przcedentibus conveniens, ehux ara Saturnus CCCXVIIL. 5. Saturnus Jovialis Sti li, Jovialis. pator ejusdem extremus,:124 Terrx CUU : emidiametros à cenrro Jovis diftans, Quit; n ació dierug, borarum 9. minutormm 10 d Saturni 9. fpatio. , -circuit-nm unum finiens ; in Comces UM eodem., /wti prieres , plamodecnrreus.. CCCXIX. 6. MercHrite Saturni eft 'Jcisfum:,; prines PHys;i PARs SpEcrALIS. 10j ] — -- st C .e rö mBO!g [ vimns illius intimusque Satelles, 3 äb Primus, B Orfüm v extremitatibus anfarum |paulo plus LLparte f sà anfz unius longitudine digre- lyeLalom ! ens, revolationem füam circa Satur- MOCTTIN num Pidui feté fpatio abfolvens , & reli- Ht ü quas planetarum fecundariorum affe- À minto- &tiones oftendens. Seciin« itünyf. GCCXX. 7. Veuus Saturuieft altera Sa- dus. tentaspl. turni Luna,fivefecundus Comes;ab ex- tremitatibus anfarum aggregato dia- T . | metrorum globi & anfx Saturninx aneros recedens , & circa Saturnum ; 4ierum NWNWIS feré intervallo revolntus. Tertius. injandini CCCXXI. 8. . Mars Saturni eft tertius ejusdem comes pauló majore diftantia, n rf quàm eft diameter annuli, recedens, füamque circa Saturnum revolntionem pniedi : ] !Ul, 4 diebus cum 12 * horis conficiens. &c; [ if Ill - CCCXXII. 9. Jupiter Satwurni quartus Q i'iims, ütu ejusdem Satelles prioribus magis con- fpio d fpicuus primo ab Hnpenio detetius , paulo Q Qu fupra tres diametros annuli à Saturno li elongatus, circa- eundem fpatio i& ferée rInuiads N dierum vecurrit, CCOXXHL. 1o. Saturnus Saturni eft. Quintus 14 Tet ]ovïs'äiibäü quintus ejusdem ftipator, ab eodem , Tounitort 10 ànnuli diametris digrediens ,. 8e ym fiins, ! circiter diebus circa Saturnum, ceu vor- ticis fuicommunis ceritrum revolntaus. Vodaimt "T * 5 CCCXXIV. FWJ F 1 SPECA 106 DEFINITION. PHysrc. MP n «t gabaps v CCCXXIV. Corpora mundana;ü. u ( N J ,TA funt $tel- parenbà ve$telle , juxta apparentiam , porró di- "A yecart euntur vel Perpetue & Ordinariz, vel Iz vcl * lm Perpetug Temporarie & Extraordinarix. Ile funt, Eon quz feuper à condito Mundo apparue- l rwit, &adhuc adparent , st ftellz Fixg, lgyi. vel Tem. COgniuz & Planetepleriqué. — H« funt, poraris, qU3 extra ordinem a4 certum tempus à qui, a r LT nonnullis videntur , à DEO productz, j b La vel faltim confpicuz redditz , poftea (s rurfumevanefcunt. Suntque vel Sta- mAU stmg quotupli- i NU À ces? biles vel Mobiles, five Stelle Nove vel Comet&. ;mih( xx&'wm*& Stelle x Ang at CCCXXV. Stelle Nov4 , xav éfoy v Nove, adpellatz, Fixarum emule funt corpora aeya, wv , t [ncida enudem [itum inter ftellas fixas fine. mots proprio cum illis per diurnam re- um Celora volutionen fervantia , vel perpetua , vel AORU COT de novo ex materia colefti , facilé ite- m,emd, rum diffolubili,forfitan in fpatiotrian- w guli inter 3 orbes contiguos pofito, ! o nl producia , a«t , quod credibilius, antea fee hmne nunquam vifa, & interjecto tempore | fivtta, i iterum evanida, nec in. confpectum diin, " amplius redeuntia, ast certo tempore Imte gradatim immunuta omninó evane- Wf d ; Ícentia, iterumquereproduéta fenfim fenüm l jm | l ad determinatam miagnitudinem cre- " m fcentia; wt Mira illa Kiüchio Baserms ^l * lCta: [ Hfs::. m Pans $rEC4ALIS. 107 Bu äi&a; Prioris genenis fuit illa iu Caübpï- 71 potrji ja 1572. ab initio Novembris ufque ad r, 311.2) V Martium : 5 74.nec amplius confpicua, 1. [f uarum ad fummum 14. vel 16. appa- Ib ruiíTe nunierant, Mif Cometaz, a CCCXXVL Comet£ , .qüaü Stellz TO o comatz di€u , Planetarum Sinie : Ü prodt ! At funt corpora ex ajtrorwm effiwviis w itz, plb Callo Supra - Lunari ia umum . nucleum NU I st i expartibus variis magnam partem lu- Lt j cidis cealita, obtufo quodam fplendo- re inftar nebulofarum ftellarum feré NWL,W'&M TN & fine accurata rotunditate confpi- wl "i cienda, intra vorticemquendam geni- "ls fsj ta, ejusdemque motu abrepta jitwm r mane füumin Calo vari mutantia , five prz- termotum communem , quoque pto- Ut d il d prium , re£tumaliis putatum , haben- lii tia, circumfufam paulo rariorem ef- 1ps polto fluviorum copiofiffimorum materiam f ilnus, ant tenuiore lumine adhuc illuftrantia, j feu Comam , vel Candam formantta , pojf i t (onipeat: & aliquod. tempus, quó uktra. femicircu- (ento t lum motüs propriivirtute non nifi ta- rífimé abfolvunt, difcó eorundem maino q rdudalt: fenfim in' plures nucleos, antea in unum coalitos , rurfus diffoluto , plané vidinet dzjþare,utia! | Kafbio B!ï" CCCXXVII, j D 108 DEïlNIT!ON. Puvsrc. Cometze MM i um MP E t a E joicl CCCXXVII. A4ut Cometzfunt Cor- f T quid jux- r 12 alios ? pora mundanareliqnis coeva , Vel ex plu- et vibus Stellulis parvis , feorfim inconfpi- "i::rallm"iï cuis ad. certum tempus mutuó fibi ad- J propinquantibus, é longinquo in u- TA P ht nam vifibilem flammam apgregata , fa- ;gggnhe?ioaï &to difceffu rurfus vifüm fubterfugien— T tia. l ex wro quodam perenni cor. porein vafto circulo motum fuum per- "E fequente conflantia , nuncin fublime é gicing noftro confpetin fublata ,uuc ad eundem (( 9 flatis temporibus calculo aftronomico, non minus ac Planetz , determinatis g f ( jl & przdicendis iterum defcendentia , pro vario pofitu ad alia Corpora partium- done F ubrcelug que abundanti circa fe colle£tione va- riam figuram reprefentantia ; Qualem B. w prdii ln Jui Bernoulli reditum Cometz anno t690. & 1681. confpedi ad [uüm perigzum , ín COX aueratortq quo denuó adpariturus fit terricolis , fa- turüm ad diem 27.Maji , Sr. V. anni ) vt denfon gerini o 1719. in r. gradu libre 12 mip. przdi- xitin Syftemate Cometarum , qualesque vi ln plures nuperrimé Edm., Hallejgsin Theo- Miomedo G riis Cometarum determinavit , quibus fi ltcempnd eventus refpondebir, pofteri noítri ma- TU n n jorem liícem in hác materiá ac quirent, Previus, niqu&ï'cqm T CCCXXVIIIL- Brevius , & forfitan pl Verius , juxta New'tonum , Cometz óndjaim, fut Y P IO9 sx Pans SprrzcrALIS, Qf Rn | | fent. corpora pianetica, quoad nucleum l ! folida , opaca , perpetua, Lumen àSo- MT le receptum refleCtentia . in regionte Pla- TU f aeiaruimn fapralunari per lineam Allipti- Bnuo j t cam Parabolz affinem , cujus eéntrum Arcita, i& Sole, mot«s Planetis fimiles peragea- 5 li fErfügien. tia, & in perihelio a Sole adeó calefatía, )f 4t ingentem vaporum copiam emit- tendo Caitdam: à Cometz lumine illu- n fa. a fllme j minátam diu longeéque protendant. iadeuden CCCXXIX. Nwmerus Cometarum — quot? dimrito, ) ïmmatis annotatorum , (juxta Lsbienitzium n Th. Com, ) ultra-400mum afcendit. Ra- lj v otupli» "It t tione Figsra fünt vel Candati, eique vel 4" €c8. Rol fubfpecie Virgz,vel Coni. fiveMucro- ia; Quin d ne przditi , T'rabis , Falcis &g. ve Cp- . 26 40 (( anali. -CCCXXX. Comati , five Comà, h. e. Comati , tptrpztm, n jutricolis tenuiorerarioreque fplendore n efflu- |, & V, ant viis nuclei denfioris rarioribus przditi, 1 tip; pret remotiffimi à nobis Solt opponsntur , ut , quittg oculo , quafi inter. Solem & Planetz Tirjuis T nticleum medio, cauda tegatur. ve/ de- a, quix biliori lumine gaudentes n vicinia alio- rum /Jeminarium conftituüntut ,vel de- r nolti 2 vacqui nique Terrz propiore: ob hujus inter- ofitionem aradais folaribus quoad Cau- u , 1 dam abfcnonduntnr. num , W i CCCXXXI, ; yP 1IO þDEFINIT;OIïï. PhrsiG Caüditi, df ( : CCCXXXI. Ca'ud&ti funt; quibus U j Competit Caida quedam , qua éff expor-. jjs rf vetlio effluviorum. copiofiorum à ra d?iä* ? Iïumb l r " Solaribus: vicinorumque. fyderum I | :. jendi óppofitione propultorumi & illuffrato- ?rrf a[P ! v r»m. Eftque Caudd Vél Longior , vel Br'evior , prout vel obliguins , vel retlius óculo objicitur , veleuamlongiüs mul ; gHWQWV'. ngcl " r AMann z ld to, aut propius ab ipfo diftat ; adeó- queaugsle veluinore vel majore vel nule Waæw:,re*..quo; p - loconfpicitá: « ris u ss du Conietá ii Virgátus; CCCXXXil. Cometavirgatus adpa: ret , [ivel remotior à Sole , aliisque fide- a, n ribus clarioribus fuerit , vel vividam u- ; QOU dique flammam , in parte à Sole aversà; d colot b pacor&m ex: quadranite. faltim: difci ff folari$ 1lluc perveriieritium . radiorum; r &debilioruiti quàm ut lumien ex Cometa d d quz s ábforbere poffnt , prefenttam ; Fitgé dU od ánflay f& latius expandentém offendere n poteli: [wwrïtisquepn ?onicus". CCCXXXIN. Conic4é adparet , fi [ N vel $oli aliisve Syderibus: clarioribus Mf propior ,vel ejus flamma mimis vividá fue- RUP rit, utàminimaradiorüm folariumilz lr Iuftratione füffocari poffint ; adeoque BR t litantum éx Comieta coüfpiciantut, T füji d(þ qui in plenà umbrà à Soleteguntur. IV à D CGCXXXIV, ! D PAR$S SPECIALIS, liE "a x i Cylindri- [lmri 1 CCCXXXIV. Cglii-azt-icus five Trabis «uss j quï'f/? !x;»y: inftar confpicitur , Siradii cometicivi- ( Aftüm i m: vidiores, aliàs formaturi . Virgam, ex ] Mefllm l »10 Coni umbrofi latere à vicino Syde- V if fis alicujus fplendidioris , ut Lunz &c. 11 langr'cr' , Nd lumine fuperantut , ex altero. adhuc 3 v tf vig ent. .. Totgtml C CCXXXV. Falcatss five fub Cau- Falcatus 1t, d dzlncurvatzfpecie cernitur , càm Ho- Mi rizonti , vel quoad partem faltim, vici- zior , vividis quidem fuis radiis in. va- poribus denfioribus refradis , & ab iis- iiv demadhucin oculüm reflexis, arcua- ^ il tus quafi , five incurvatus apparet.. t ts 14 a CCCXXXVIL. Ex his corporibus ri- " té collocatis & connexis componitur. at n d Syffema Miradi five Macrocofnns, qui eft " Mundas. A0Un f totacorpormnontuium cómpages-ex Coelo, TOR COR Terrà, & quz hiscentinentur riaturis ijtin Vg àDEO coordinata, & per DEUM in motu fituque, vel ordihe;femel infti- afem ojn tuto,cunétisque prop rietà tibus & par- tibus confervata , ut 1 glaf ü nétionibus y du : his ciod deftinatis fufficere poffint. ii ii CCCXXXVIL Ssffemata autem Mun- Sylemata dana vulgó di&tafive ypotbefesCofmo- mundana; r folanit if 6 graphicz funt ingeniofz Philofopho- runi defcriptiones allius in . Syftemate a coltict €Mundi erdinis motusque. &c. Corporum SOJeREUS . fota« Q z DiriNtTION, Püvsic, ys if ? — , ,Tmcaju* totaliwn , quibus phznomena munda- w na commode explicari poffe 'putant. M Eorumcelebrioratria recenfentut. v "] hia 1. Ptolo- CCCXXXVIII. 1.53/fema Antiquo- T maicum, ftüm plerorumque, Pfolomaicum alis, |! mpori vel Ariftotelicum diétum , eft quod fU n ( circaTerram in centro Mundi fixam' oybes M M H À grin coeli crsftallittos'; concavos & quidem iM Qul cum proximo Lünam , inaltero Mer- « curium, in fequent Venerem in quar« toSolem, cum quinto Martem ,in fex- (, [ &i toJovem , infeptimo »aturnum , &in [* d avo Stellas fixas cunétasinftar cla- ! CC vorum immobiles,per nonum orbem; ia timum Mobile,dictum abintelligen- | joser ] tiaquadatu f. demonio fingulis 24ho- p ris ab ortt adoccafum volvi omues , 1nfe- ! meufrio, du rlores autem Ífeu Planeticos miotul tlü ,L'fr.'/r'('of huic aliqualiter renitendo fimulin di- 4 mrcuismino verfum , five ab occafuin ortum , füc- 1 a, Mi ceffivé moveti f/atait. Ya itgtr. ^ Iyliuat CCCXXX!X. 2; Ssflema Recentio- 2. Copet* rum plerorumque five: Coperuicanum, | Dv m Aicanum, füt r aliis Philolaico - Pythagoricum , eft, quod circa Solem incentro . Mundi hn Planetici immotum in zthere circum- Va fufo fluido 1. Mefcwrium, 2. Venevem, TR " "m i Vatji 3- Terram cum fao fatellite Lsuná, 4. Mare» N m füis -t;m. 5.]ovem , & 6, Satirumm cu. comi« N L 2 —— ,—Pins SPECIAIIS, IoRADAE: " —— GOmi;ibus'ab occafn in ortwm agére circus Pofe p lum , eumque vel minorem , vel majo« Vlento rem pro diftantiz proportione celerius htiAntigy. ái tardiusve abfolvere, moiuque imfuper um aj Veriiginis cixca proprium axem diver« 1 ] di qUOd fis pariter temporibus,à T erra quidem itam orla 24. horarum fpatio abfolvendo, ortus 3 Qul £ oc.afus Stellarum Fixarum , five re« xakem M. liquorum »olium immobilium , appas fsl lI]qUar. rentes, mptamve communem dictum, m n fox. '*gji:ere deceít, m &ur Nuthrde CCCXXXIX, sylema Tychoüicum eft, 3.Tycho» nIeutone t quod carca Tevram in meaio Mundi quie- a feeutem (vel yuxta Seizi- Tychonicos vertie Áog "J;n j ginemfalumagentem Jproxeme ! imam Ti Df A menítruo , Jeiade Solem cum fuüis cómie tibus Mercnrio &9 veuere annuó Spatio Id 5 y Tuoitl ibmlin di- in citculis minor;bus é ferre ceutro. de- jnortu fcriptis, Martem au:em , Jovem & 5a« iuraum longiori intervallo ampliorie busin circulise cent^o fola;; du&tis , ca i Ncote Fixis omnibw , pto centro circuli fui ite» | (upeïmcanu; rum Terram habentibus, :a «tbere fliis goricum jt u U do , inftar pifcium natandibüs , 2b ortit aibere o in occafum Ytà rotari fLatwit , u motus Vlae netarum fecuadws adparens tantüm , & im, ; I i 14 veri primique retardatio quxdam , refpes uls Nychthes &u iixarum.-exaää ing imés gt Wä dor. lt 9 u4 DzriwiTION, Pursic. Qu merisad idem coli punétum redeun- W th. tium , putetu. y od I j CCCXLI. Ab iis quz fupra Lunam aV lv fpe&antur, defcendimus in Regionem P ldu [U Infralunarem, & ad ea, quz vel in Aere nj Meteora. Boftro, vel Terrà contingunt, &vul- : muns d in genere gO Meteororum nomine veniunt, que lr 10f quid? 1n genere funt omnia ea, que in fublimi intra Terrz orbem generantur. vel ad- J MP P d parent , aut; etiám 1n & circa Terram j o t cum iffis in füblimi genitis vel naturà, st vel modo fiendi, quodammodo coz- jj Ü veniwit; utfuntTerre motus &c. m dta CCCXLL. Meteora dividuatur in RA H quotupli- cia Hypo[faticafive Vega, & Empbatica five teiios don Hypofta- veletimfeno /tica quid ; Adparentia; Illa dicuntur corpora im- pefede mixta, feu. unius maximam fv um tfantem df partem Elementi ex effinviis caldis, fic- cis, humidis, frigidisque five. fumis hi, a j * & vaporibus é terrà excitatis.in füb- LVL f ftantiam haud difficulter diffolubilem titolfore ! coalita. Et abaliis ratione fübftan- twtts, Dhy «uotupli- tiz vel Naturz , ab aliis ratione Loci, rb g. cia? viilgó autem jüxta numerum quatuor m dy Elementorumividuutur inJpnea, Aérea, CGLR']L h 4Aquea & Terrea, Tot ia Tgnea- CCCXLTIII. 7Meteora Ignea funt cor- i poraimperfecté mixta é particnlis Nitro- : F Sniphsreis, nunc craffioribus vifcidis AUH j l uren- r u Ysy j M. PaRs SpegcrALIS. T — m Teros. urentibus, nunc tenü id&iïaus lucen- tibus tantum , coalita atque accenfa. Áis Litg Fulmea; IAtriones CCCXLiV. Fulmen. eft accenfio itm- petuofa glomerumNitro-Sulphureorum, "VEn Adte vel Salino-volatilium , vel oleoforum, Tut, &rvy. UIDE, o vel alià infl ammabili mixtwed vefertorum, intus plus minus cavorur ,. a&ris in« Mi fl It vd al- clufi, motà liberioris redditi, vi ela« ftica haud procul à Terrà inftar bom- t Term borum (quo, nomine glandes ignia- d 'natur rias majores hodie vocant) ingenti cume lo (yje fonitu difploforum , magnà ftrage obvia M. profternens vel Ixdens. YO CCCXLV. Fslgur eft lamen ab ac- Fulgum Boj cenfione glomerum fulminantium, Q QR vel etiam tenuioris materiz fülphurez, IY TAT fnlmen plerumque antecedeis , &, ob in- nicdil f conftantem aéris motum, wndnlaus, j t fumis absque fonitu , oculum perftringens. hus nb CCCXLVI. jonitrn eít ipfe ille foni- "'Tonitru difotoblen ius ab explofione fulminis in nubibus n fbf accenfi ortus, Et pro vario motu nunc atione Loo Terebrans , Strideus, nunc Crepaus vel fim qut qumultuans &c. adpellatur. CCCXLVII Jonis Fatuus eft meteo« IgnisFa- mlgnea,/iïnz ron in atmofphzrà bawd multwm fupra — tuuse pyafoto Jerram ab. exbalatione pingui , fed val- deteuui , ortum , ab aére himc inde circa artill flumina, filvas, coemetera, atque u Z ejus- uó DersiNirI1oN. PHvsic, " ts n —— , fà gjusx"nïga('ui loca vaporibus effluentibus H '.',;:[m) :'la& abundantia errabnndiinftar comuotum & ^ ts noétu faitim lucens absque virtute ufto- L',.W;.u J Speétra. riàconfpicuum; vulgó Spe&rorum no- .æg*lmque) ! mine veniens. , grorun Reliqua XCCCXLVIIL Eandém Defnitio- Ignea g Meteora. nemacenofcünt & non nifi Loco , vel T. Figurá , aut Gradu differunt Faces ar- ^ L :'l ,-:u D n dentes, Trabes adparentes, Stelle vo- AU 1 i antes & cadentes, Dracones ardentes, Caftor & PolluxPonum , & Helena , ma- st RLX N lun Sippum Nautis, quorum navibus ii um infident, creditum &c. CCCXL!X. Cum Meteoris Ignitis Jfais d |mrlis n "Terraee naturà cozvenit Ipnis fubterrantws, cujyus Coligriisal effe&tus Terre motws , eit fenjibilis qua- motus 1 nin ditat uid : rundam Tellaris partium agitatio, abex- fre orss, . halationibus Nitro-fulphureis a&rem d Ocd fubterraneum rarefacientibus utpluri- mum dependens , & izffar Cuniculorum, eidtitn 34 LY füperimpofita evertens , vel, Succuf- for , vel inclinator , Tremor, Mugitor, dïcæ?hgäülor quotu- Ls puda plex? Rup:or, Proje&or, Subverfor &c. pro effe&tüs, àmateriz locique difpofitio- ts i [ l W ne dependentis, variatione adpella- &t | tus. PT Meteora TO'A u CCCL, Meteora Aérea dicuntur Aérea. potifümura omncs aotabiles déris com- ts Qu moliones , rnaxymeque protrn[iones in di- AUA n Te- ; pH?m' PAmns SPECIALIS. 37 — BMERNERDNEUMDDRUERE L II Ls o ccemeul m Vensi. I—S efiteni diretlum: £44 U £, feu Venti Venti funt, ! COTf ]uxta UA siMin,aeris fluentes undz !t üflife d cum incertà motüs redundantià. Vel * Miv . de£niuntur Moius baliiitum vaporofo- rum plerumque, interdum & ficco- | Defnitío. rum, mixtorumve, i? aére quàcun» lLoo,vel que de caufa extrafuum quilibrium fi- Dt Pa qr. ve ftatumraritatis & denfitatis ordina- 3 lz vo. rium pojito , concitatiores . inter nubrum, Vs atdentt montium , cavernarum. &c. angu- Hdtma, n« ftias acceletati. Ti Doyibus CCCLL Ratione Plagarum Mundi, quet? vel Termini à quo, Venti numerantur lrvl Nauüs 22, fcil. Cardinales quatuor ,. 9o Ql Q gradus Horizontis, & Iutermedii feu d p u Collaterales 28. à feinvicem 11 grad, 15 min, diftantes. I/Ji fünt 1. Aquilo Cardina- " qiii, ii« les, yos atem five Boreas, é Septentrione frigw. 2. Zepbirus ab Occidente ex mari paten- 'utpluri- p n te bumiditatem. 3.Eurus ab oriente ficct- taíem. 4. Aufler , five Nothusa Meri- tj, Socol , Mugw dionali Plagà Calorem utplurimum, (h. e, nives, grandinem , pluvias, fere- idor &Y nitarem & tempeftates feu tonitura yt difpolte &c.) advehenies. Ex Iautermedüs funt u ape Intetmez Precipui Euro-Boreas, 9torb. £ft, Eu- dii preci ro-Nothus. (Zub4Óyt. Zephyro-No- p Jies t thus. CubzCBeft. Zephyro- Boreas., jlts d uatuor cardina- les. hi protrntïgm":: Soorb, CIBeft.. Inter q 3 v* * Plls $r nse DrriwiITH0N/ P"HZSIC; temv ^ leä medii & 45.gradüs ab iis diffiti. 40 J Onotu- CCCLI. Venti porré dicuntur r, plices? at 2 Vel Conuis plurimis Terrz regio- D w nibus, vel Proprii. 2. Vel Periodici, & nuiord ftati certis anni Temporibus Spiran- tes, Vel Pagi & etratici. 3. Vel Din- &« nl (l inrutores magisque tranquilli , vel 5nb;- tanei &TImpetuofi , ut funt: m n [] [ 'T'urbo, CCCLIIL Z7ubofíive Procella, eft | f;r..c ventus repenté profiliens, qui redo ( L&Xamim eitrfa absque circumgyratione rsit , a- rem obfcurat & pluviam przcedit. gtl "Typhon. CCCLIV. T5pbon , eít impetuofus D ventus cum celeritate per omnes plagas Jcoagvm, sW circalocumaliquem vagans,ac plerum- Í lxemtt que defuper à vertice irruens, aliis Ec- CCX ) nepbias vibratus. ! liüri Teri Prafter. CCCLV. Préfier .eft impetuofus nfteikoptia ventus cum fulowre , f. flamm3 ermmpeus, J i, m rariffimus, dicitur Semece T$pbon feu | Ut pro Tf Turbo cum incenfo aere. | at velah E€ene. : lls u j l ïel*.ïïlSw CCCLVI. Ecmephias eft ventus re- phias. pentinusac vehemens, ex abecula füb- U. d nugra prormnpeus , ia gyrum contorquens, Miv & quzvís obvia corripiens. 'elyant Exhy- CCCLYVII. - Exbydrias five aquator, QU Ü drias. CfBolcf'enbrucb ; eft ex aube cum magna CQ aqn& copia ,. plerumque à vertice per- ZLLUNN au- Nymbus pendiculariter decidens. Nimbus tem mlfspkzæqægq[ l ! ,'"p'l"s!(i | , PaAns SprEctiALIS. Y19 b — l iig difii ' tem geneïatim dicitur omnis ven / / s tqs cum impetuosá pluvia. AUE regiy CCCLVII. Meteora Aquea funt Metcora Aquea. Paj corpora imperfeCte mixta 4 vaporibus U SPH&I]- ex aquis perradiorum folarium motum d p elevatis, €$ velin Terrz fuperficie , vel dbl vl «M).'- in aére deunoconden[atis orta. - CCCLIX. Roseft vaporà frigoreno- Ros *iocella, d &urno in fuperficie Terrz in guttulas 5j QU nj coagulatus. M. a. CCCLX.Pruina eftnihil aliud,quàm Prüina. vacedt guttule roris à frigore paulo fenfibiliore Xnaofis nontantum in aqueam confiftentiam j ia coagulatz, verüm 4 rigidiores particu- Bo lascongelat4. CCCLXI Neb Nebula. Tren, al ula eít vapor conden- fatior & "'errà in acre infimo pendulus, f ii craffitie & optica conftipatione fuarum maimmpens, partium, vifum & profpe&tum impe- diens, pro magnitudine particularum 1 fghw f &levitate, vel altius affurgens , vel à J ventus r Solis radiis preffus defcendens. CCCLXIU, Aubes eft nebula tenerior Nubes vabeoad quid? m congie inaére fublimiinftarligniin aquà natan- $s tis ob porofam texturam pendula, & agitata. ' rfive a CCCLXIIL Nubesfunt vel Fecsa- quotu- i am t , plices? eà vetor d« , vel Steriles , quales dicuntur cardi- caiites plerzque colligatis adhuc tenur- T lï'lmäb,l 4 um — TU pe DzrisITI10N. Puyssc, À —— aA n as R r RL .nlmW' n ilm filamentorum reticulis, in varía Yul gu nonabeuntes. 1lle funt, qux mate. j [ t riam prebentalia meteora generandi, q U'WF AUR przcipue PInvie. m Pluvia. CCCLX!V. Pliwvia eft nub es in guttä:- r aqueas réfoluta , adeóque pondere fuà quix Hm( in Terram delapfa. Et pro guttulas tumtenuxate, raritate, copià , motus- «f o m vegtadü , dicitur. vel Stillatitia pluvia, velImbev , Nunbss , &c. |foiulot d Grando. ieifnii CCCLXV. Graudoeft pluvia conola- cieta guttulis pluvialibus, antequam gt Terramattingunt, fübito frigore , in- ii tercadendum, in grana congelatis. guadii N CCCLXVI. wix eft nnbes pruino(a, ?« j j ones d five candicans , ligamentis glaciecula- vidosimof sum tenuiffimis, 1n. flocculos refolu- d ao tis, paululum congelata inffel/nlas al- Misdmr & bicantes . fexanpslariter ut plurimum J firiatas, pondere fuo in Terram dela« AXXE st r 'Meteota a&CCLXVIï. Ex his oriuntur. Me- Ym phati- icconti €a. feora Emphbatica, quzfünt apparenti£ ii EPT meteoris aqueis à radiis folaribus, vel e- It mf tiam lunaribus, aut quibuscunquelu- s "fühm q minofis illuftratis ortz. L Yris, CCCLXVIH. fris eft arcas Coeli ex ls ceruleo infimo, viridi, flavo, inter- I nl medis, & Puniceo-rubicupdafummg, Ccoia« W 4 &:Qläl | pHïSm 1àI — [ ssnd P-Ans SP:C:AI:!;. — UHSJ D Ya colovibus mixtus , à vadits Solis (vel Luunze ! QU? m plenzraró) in guttulas pluviales inci- Fücranj dentibus , refratlis , indeque ad oculum Spe£tatorisreflexis , füb angulo circiter TM 41. graduum in Primarià, & 52. in 5e- Quf fj cundarià ortss, 0 Fs CCCLXIX. Hinc[frispro varià Re- lts fra&tione & Reflexione eft vel Simplex, quem- plex? L a vel Duplex,vel Triplex, Hinc Primaria, Primaria. five "nfima dicitur , qux ex duplici Refra- hi Gioue & flmplizi Reflexiore füb ditXo an- ] mteqllam lo 42 grad.colores vividosordine modó Wt n éXo exhibet. Et Sectmdaria dicitur altera, Sccunda« ras g, u uz cx durplici Reflexione ,& duplici Refra- tj d i i0nte oriens, colores primarie minus V1- iM Tcrgiag IZGP;'U]& vidos inverfo ordine przfentat. Et Tertía Xauos tl ; eft, quando in unà aquz guttulà du TT Refratliones & tre.s- Reflexiones contin- V p "unt. CCCLXX. Halones vel Coronze fuit Walones. Temdte circuli nunc pure luminofi, nunc, in- i uxtaCarql tefium, Yintur Jf ftarlridis colorati, 5olem ve! Lunam apparemu j ambientes , aut circum circa propecon- jihis, vt ftituti , perrefratlionem fub angulo zt. civ- mmqueï;- citer graduum peninam faCtam radio- m Solis, Lunz, per ftellulas planas ia C | five lamelas glaciales parvas quodam- modo (aut , fi coloratz fint, plan?) pel- , o Jucidas , & figura lenticulari in medio kcupda[lj,:y H 5 pius n2 DzrixiTION, Pnuysic; li M — — j plus minus tumentes, trausfuforum, ( La j päüe inoculum inftar totidem punctorum 4 n d candicantium , aut coloratorum, in hn orbemundique difpofitorum cadeutes, V [id jixta Cartefium. zyxv. X ! vll5 f uxtaHu- (r048 CCCLXXI. Aut, juxta Hugeuium, m ( gcsium. Coronz funt circuli luminofi &c. ex orerom radiis Yuminis refradis per ingentem au- "M merum exiguorum gramlorum rotundo- mUUc vu , in fuperficie glacialium, pellncido- n vum , intuis nucleo conftipatioris nivis lg minus transparentium , füb cercà anguli t odonggt wf&a"» aperturà, quem cumlumine & oculo SpeCtatoris faciunt, invifibilium , cx- dlv temott CCX terisin oculum tendentibus, extra il- [) lum, ejusmodiannulum formare vi- efernr J 1S, hprtimui vb putnd Parhelj CCCLXXII. Pa:beli fünt Solis, & vwnprevident & Paraíe- Parafeleng Lunz, fimulacra in Halouum m dl kne, inter(eGionibus ànubibusreflexa, prima- wl rio lumine femper debiliora, juxta BU Solem & Lunam plura pauciora fimul tyistay fpectata , & fecundum Hngenium , à tefra- Q r &ione lnminis , per multünudinem Cylindru- f . f(lv lorn perpendicularium . fubüliffimx ( AU M: nivis congelatz fewipellucidorwm , füb certà figurà li g , Oria. -& quantitate pofitorum, !iresm;n:;md] " CCCLXXIIÍ. * ' ! H-m P*ARS SPECIALIS. 123 !mm/ï,þm CCCLXXIIL virgefant radüfolares Virga. | O aquofz mubis partes rariores Virga- faform, m; rum fpecie penetrantes. Uade Vuigus Ugj Solem aquas attvabere dicit. Meteorsa CCCLXXIV. Meteora Terrea fant, 'Terrea, 1 Hugmim quz ex effluviis folidioribus terree füb- Id C t ftantiz maximam . partem . conftant. PUDIPTO l atque huc referuntur ab aliis magna m tht pars Igneormn Metereorum, nec non *s Concreta nonnulla fortuita Minera- t i lia, item Fila Div& Virginis diCta, quz Fila Dive ;a:io:i 1] s'i; fünt meteorum terreum, five filauzej- Virginis. i ta oblongaex vifcidiori materia diducta, X o zítivis temporibus per aerem volitantia. CCCLXXV. .Ab aliis huc quoque meiqua referuntur Mel, Cera & Manna.. Sed hucrela- n fo;marb " ta. bec partim ad Regnum egetabile & A- nimale , partim.ad Aquea Meteora potius [ntjls, & pertinere videntur. Ad qux pofteriora r d quoque ab aliis referuntur Fortes , Flu- gäe,rsï,pt)ma- snina & Mare. l, juti CCCLXXVI. Foztes fant colletlio Fontes. mcora f aquarum cum pluvialium , tam matina- aijm, atf rum , inciffernam quandam vel alveum i C fubterraneum transcolatarsm. CCCLXXVII. Sunt autem hi fon- y fubull Quotupl? pl tes vel Labiles & Temporarii , vel Stabi- Tempoe Ill funt Cifterne terre- rarii. j pl les & Perpetui. ad- "QXb üre; ab aquis pluvialibus vel ab extra ve- & MT 24 DzriNI TION. Puvsrc. lh 1 ft venientibus ;epletä, jugi affluxu alia- N n stf rum deftitutz, tempore aridó facilà ( [ P Perpetui. exfiecandz. — Hifnt ague partim ab a- YUL a quá mariná & fübterraneà per vatios gl C lue eauf meatus preffa, & ad fontium fcaturi- p l inem, vel vaporetenus , vel in füub- j Ü antia delatz, partim à pluvialibus aT aquis abforptis in unam congeftionem collate, & affluentibus in eandem vià n * femel parata aliis auctz. at H;(Pwlm CCCLXXVIIL Suntque vel Pro. , n quotu- finentes erpetua acceffione auci , in Kiis u p!ic? fuperficte terrz exitun querentes , rivo- ójg t yiusnts rum fluminumque parentes , vel Patei, fiinter duriorem cruftz terreno-lapi- CCX dez, cavitatem ad latera incarceran- M &qmmrmï tur. Sunt porró fontes vel Siapli-es ?isrenqroribusS vimtorm, i & Dulces nullis particulis mineralibus imprzgnati , vel C omp'oþti & Minerales, il Ü [ li Salinz. qui pro varietate particularum aquis lznide intermiftarum, dicuntur Szlin«, fi $2l Acidule. falfüm przvalet; vel Acidule, fi fub- la n tile quoddam itriolum, particulz og^tia- Gol lts lesautaliz acidiufculz , non tamen fi- L Therma. nealcali; vel 7herme, fi aliz minerx tels at fulphburee , vel alie. quzcunque falu- bl brem effe£tum producentes majores tis n u artes obtinent. plihi Flnmina. CCCLXXIX. Fluminafunt foutes ali- Wïm ! quet ] P HYgr Pans Spz CIALIS. 124 FTN quot continua ferie & fufficienti copia ^ atd) f e cifternis fuis effluentes, & ampliori alveo colletti, ob declivitatem fui mi- : r varig rabili aquatum circulatione tandem rurfusin mare defluentes ; Si nonadeó Rivi. V1 ff fint magni, adpellantur Rivi Si ra- Düvialls idi ex colluvie aquarum facile difflu- 'Torrene- Weliom enti, vocantur Zorentes. tes. ndem v CCCLXXX. Mare eft comtmne atq; M?irc-. ingens receptaculum Q9 colledio aqna- p vel p run infra codleftium à mineris & rupi- t al n bus falinis primavis mira falfedine gaw- t m dentisin , eftuque admirando ftatis tem- oribusundas admittens & remittens. tsvl Lintedn, CCCLXXXL /£fius Marinns eft mo- AEflus fà Ia Marinus, tus aquarm reciprocus, quo eedem fta- v pj tistemporibus Spatio 12 horarum, 24 jmunhs minutorum , poudere faperincumben- &Matriis tis aéris, ab eibere per anguftius Spa- tium fub minore Vorticis terreni El- jum aqus filu, 54 liptico - Sphzroideidiametro, prefrute li f R Luná maximé nova & plena, (j«xta ricde gt Cartefiumr) celerius ftuente , prefJi , gio- n tame bum terraqueum alias aliasque fui par^ ag m tes fingulis 24 horis, 48 min, drur- anque D nz vertiginismotu obvertentem, for« ntes m tius s»gente, adlittora per fex horas mgque remitteute pulfz affiuwnt , eode j 'Perfex alias definut. zïumfankg ^ PARS $Q ( 126 ). 00 hi u i m,ïdl e60260/03 C0 0280 036€ i j AR [ j fau SPECIALISSIMA., g m m CCCLXXXII. g ip 1 Particu- pecialiora five. Particularia Corpora r laria vel S in Globo noftro T'erraqueo divi- ii Animata dunturin Zrimata & . Iuanimata. ,xeïü Et L vel Inani- ordinis caufa i tres Claffes /five tría jl y GWQ mata. Regna, uti vocant, nimirum JMine- 3. chna. vale, Vegetablle & Auimale omnia di- Ípeícuntur. « NENOM Anima. CCCLXXXIII. 41imaingenere di- citur, vel Ageus quodcunque internum | OQ0u0x fimilate , vel , juxta Ariftotelem , 4&us: ampkdiuro primss Corporis Organicl potentia Vi- xergi(zdxc'ïa, ( tam habentis , 1d. eft, Principium inter- l Offa1UCI | num qnuod organorum corporis aptitudi- li dl nein admunia vitalia & animalia(nutri- W Afl tionisgenerationis loco-motionis,fen- Mu l i fationis &c.) obeunda in atium deducit, y T l Corpus CCCLXXXIV. Corpus Or anicum, l Ts hocloco, dicitur , Machiza natüralis ex ff Organi- eum; variis partibus , folidis, flaidis, affabré CU l [ inter fe connexis compofita 44 con- n q venientem fibi znimam feu rectorem rgsds : : n internum recipiendma ejusqueope fun- j /- W lQ« r L | DARnS-SPEGIALISSIMA, 127 — E ET &ionibus vitalibusvekanimalibusper- viyum; agendis inferviendum: aptz.. Quiod fi ain contingit Pventis vel Auimati no- men habet. 3A CCCLXXXYV.. vita eft aCtuale ani- Vita, m corporisqse organici intimé conne- xorum permutuas actiones paffiones- f' (s H ue: commercium... Et huic oppofita AQUOO (v Mors, Mors eft totalis abriptio commercii anie Aimda, . 4 €S corporis vel ex utriusque vel ex isfre r I JMite. alterutrius. defe&tu . aliquo: principa- li orta. ia d- REGNUM MINERAL .. Md lyetm CCCLXXXVL - Reguum. Minerale! w essum fotm, f comple&titur omnia AMigeralia in ge--Minerale. Dyotmt; j nere1ta diCta , feu Foffiliacorpora non:Mineralia Tf t zquéorganica, prímc ipiotantum vitalij- vel Foffi- ld. Vr5 af generalius ita dicto , j ive Plaflico à na- mala ( tura predita, variis falium,, fülphurum, oniset terrarum , lapidum & metallorum um dedd fpeciebus gravida, exterra ceu loco j Orgamc)m natali ad varios ufus in lucem pro- anatrdy tzahi folita. CCCLXXXVIL . Principism — Plafii- Piincia jlis, dit ofita al t cum eft ipfa Natura. Univerfalis feu f*ium Pla» feu t ztherignisve aftralis fubterranens , fpe- terre- flicumgs : cificatus prP varis pardcularum firium P L. 128 DzrrNrtTION., PH?;I& $ wECI — —— ; —— — À // 1 "MU 1 fclfälïh & aqüearum-äifgbfit onibus primzvis, in variis Terreni Globi par- T d ena tibus (emina mineralium fovens , matu- C,,wmmh tans & augens. iX H CCCLXXXVIII. Minzeralia hac tas lil Mifieralia tione vel in quatuor , vel in tria divi- enit qxixotupl. dwnturi »Ón quatuor, ut funt x. Terra; $i 1. Sacci, 3. Lapides. 4.. Mttallac ln tria; [l Mineralia funt vel minora, ut Succi, iogi nim: SalSulphur &c.vel gedia, utLapi- ii (or desMetallia; vel majora,ut ipfa Me« LJ talla vulgaria. ( 4 QXM( Terre; CCCLXXXX, Terre dicunturcor« cc&vm. | ofa friub lia terreftria, arda, ind«Gi- t Ter n j 4 , opaca, minus ponderofa , faporis gus u plerumque adftingentis, neque ii a- orditaxat f qua infenfibiliter difluentia, fed foluta; jum Áricenta er filtrum rurfüs feparabilia, & affufo t dfirgas f umido pauco denuó i» molle lutum " (COCIT, | abexntia- ictmz Qu Quetupl? CCCXC, Terrz funt vel /ulgares IOT Vulgares. vel Pretiofe. Vulgares dicuntur, qux Y j contempte ubique feré reperiuntur, ml [4 & funr vel (leriles , vel frugiftra. ev ii 04 1. Steriles, CCOCXCI. Steriles füunt vel ZArenos j ) W Aicgofa, fa. levesac candidz vel Aroillofe: 1lle 1Cuntur ; quzex congerig miunimorum te VN filiculor«m modica . terrz poitione. in« fermixta cenfiantes. humorem reces ij ] I N pum | r -N: -PHP;J(. : Pags SPECIALISSIMA, pegmamcnicsismEPOR TRU MDM I r ts D ffifp.(;ütiokm;ï RU Glohir. tum non retinent, nec lutefcunt, T , ag ideoque nutriendis plantis & vetegan- dis earum feminibus ineptz funt- Ataiile . Ml h s; CCCXCII. Hz five Arpillofe funt, 4 r d quz anon facile difolubiles & 'pingues ob Ías, nimiam fuüidentitatem & porotum ex- UEL Turg, (tla ii ilitatem humoris alimentitii percola- 1 t u tionem impediunt, plantarumque po* tli, lL. tiusfibras fuo glutine obftruunt, ad A lpfa Me- AAm veró velfolz vel cretà aut arenà addità in vafa excoquuntur. Memicore CCCXCIIL Zrgilla fpeciatim dic- Argitla. J mül, Wüt' tur Terra ponderojier untiwofa ac pin- Vrl i guis , qux lingue prompte agheret &in l, n RU d oredetenta é fevo quaji conflare videtuv; It | hlU juxta Avicennam ficcans, adftringens ii db & abftergens. ml li CCCXCIV. Pertinentad hanc claf- fem terrz quoque nonnulle 02 vul- bv hg gares & medicamentofe ; Item. Cimolia Cimoliá: j ,U vel purpurafceus , vel alba, quarum u- Puspuras Ícens. tTt traque eft' argillz fpecies & fodinis t eruta ; .J/]a colore & cinericeo pur- nv A j ij ^A Ibs, ! purafcente; Hec albo prxdita & in 1 Al '[:,w ! lacentulas coa&ta nonnullis quoque i um terra figillata alba di&ta. — Item Ochra Ochmm r p coloris lutei , faporis adftringentis , ad monm ^ ufus pi&torios adhibita. : s ! CCCXCV. l l | 130 DzriNi1TION. Puvsic. WSPEC — MY dj 1I, Frugi- CQSCXC(Z? Frugifergtérrz funt qux ferge. o ingues humore nigricant & /ntofe fiunt, ; umiditatis tenaciores , diffolnbilitate NH ; 1 loh tamen aon adeó difficili gaudentes, YCIX. CCCXCVI. Exhis eft Marga , quz i Marea. Ontul Terre velut Medulla quxdam dicitur, T fubftantia Terrea plerumq; àrefolutio- 39f nelapidum per aqueos vapores,exhau- v n /, 1to (ale remanens, plus minus friabi- Y lis, levis, mediz fubf tantie Inter ar- W gillam & cretam h. e. non tam plafti- » d l Ca, uf creta, nec tam febacea & pin- hfa. uisut argilla. LacLu- CCCXCVH. Lac Lune, Agaricus vl r m nse, mineralis , eft Marga alba fubdulcis 4b gui m Ti chd ';UC aquá, non item à V, folubilis, eam- (lani que colore lacteo tingens, parum vi« fcofa, odoris expers, internis lapi- QG Ti dum parietibus plerumque adhzrens, ?f;a:ofzaü.*ulï, aeida cum effervefcentia abforbens , in WU fanguinis fluviis fiftendis ejusque gru- misfingulanter incafu abalto diífol- vendis ,omnibusque ab acrimonià & X Marga., aciditate ortis afectibus utilis. Ter quotupl ? CCCXCVIII. Unde Marga eft dupli- f cis conditionis;. Alia durior & lapidi Aïa haud abfimilis, quz longiore Tem- N0 N oris traétu diffolvitur & humidiori- us Terrisutilior habetur; Alia mol- rzlm.';:y;; Aj lior , terris ficcioribus nutriendis magis con- pHma, ! lx 'PARS SPECIALISSIMA, 3l — — U funtos conveniens, cujus apud Plinium V Af fpecies habentur , feecunditate vel ma- Abl jori vel.minori pro admixtione falis Antes, nitrofi aut fülphurei gaudentes. ïzllj'(ga., qu CCCXCIX. Vulgaüores Marge Margz fpecies m day, Species dicuntur r. Rubrca fabrilis , qux 1. Rubri- yiftfoto- eft fübftantia Terrea ponderofa, in- Ca Vreserhan. tensé rubra , faporis aditringentis , fic- Bolus. imus d. cans, in laterculos coaCta, Boli , in pla- "Terra fi- i Inter r centulas fignatas formata, Terre Jipilate rubrznomine veniens. gillata ru- m plaf bra. N U iX p CCCC. . Terra tripolitana eft füb- 2. Terra Ítantiaterrea, facile friabilis, coloris 'Trpoli- 9. hs vel citrini 3ntenfi , cum faporeadftrin- tana. jo ls gente , vel fubcinerei , lapidofa, durifji- 9 , é fodinis erui folita ad ufus me- ,j n fs m chanicos,vitra polienda , &c.utiliffima. dutmis lnl CCCCL Terre pretiofe & medica- III. Pre- 1 tioía. " Adharets mentofx dicuntur , qux o5 virtutem ali- abf quam medicam, aut alium in artibus ieqem ICtoriaaliisve infignem ufum in ma- ibato dii Jori pretio habentur,ut fünt terrz [icilla- b acrimoni te, Crete, &c. E CCCCII. Terra Samia eft fübftan- Samia. qts. tia argillacea febacea, pinguis , gluti- It dirior & nofa & ponderofa ; coleris pallidi ex fla- vo &albo mixti, faporis adftringen- longiort ,fï y & n tis, àGaleno multum zftumata & ter- yor; A5 re Lemui& fuccedanea. Cul non abjimilis eft P teira mumau L ) $pl n2 DzriwiTrON. DHysic. j Chia t;;m illa ctuftofa, candida,. ad cin; ( j ( reum vergens , ex Infula.Ch:o allata. Qlát : XL.emnia. CCZCCIHH. Terra Lemhnia ef fub- v o Hh ftantia argillacea febacea , pinguis , mol« m lis, denfa tamen tenaxque aliquan- ficti tum , utlinguz adhzreat fine morda- hi citate, ponderofa, ex flavo rnbefcens; l l1 veletiam cinereain Infula Lemno maxi- (l 1e erul folita, adftringens, cum aci- .Ti do efZervefcens, fudorifera & alexi- ao pharmaca inaqua refoluta molli cerx Íimilis, fub cujusnomine plerumque Ls Sigillata | i m "lurcied, Sipillata in fpecie terra di&ta Turcica , co- * lore interno totius mafTzx cigereo , per | qdyre auto ts L univerfam Europam füb formá orbicu- ]ore caxtid lariparvorum pàftillorum figurà caprz olim , nunc cbaraderibw: Turcicis undtar (istoGat; madians vie Sigilli xmpreffi fignatorum. diftribui folet. n H ftrr Eretria. CCCCIV. Terra Eretria eft colore ll ( alba & cinericea, valdé molljs , per x- W fanienta tracta linéam violaceam re« L ] Al ferens ; virtuteadftrictoria , refrigerae rl toria & lenicer emolliente, Tl Pnigites, CCCCV. Tetra Pmigites eft pine !j (ofi gïlis 5 fp iffa, mollis, uigra colote, .vi- ^ [f triolaceo Japores và lde acris & adftrine MU ! gens. NOS H! AVHS CCcCV. Pans SprrEcrALISSIMA. 15j PHFS]C. o E [ " BolusMe- i?) äd dne — CCCCVI. 2olus M:litenfis ad cretas.— licenfis, A0 allata, accedit, Bolus autem Armenaeftgle- Aimena. l1 ef fu. baterreavifcofa colore fubluteo & pal- ,;;"g"-'-'» M()!" lido fapore nullo vel leviter adítrin- J'E 4 lquan. genteinArmenia effoffa.Et cujus notas Toccavis It mordie veras habet,fl.'occavien,-stransfylvanica, enfis, I in ore inflar butyri liquefcess , gaudens 110 QXl eadem virtute adftringendi , exficcan- , Qm at di, antidyfenterica &c. 4 d CCCCVII. Terra Sigillata Silefiaca, Sigillata Jl (f4 Silefiaca, Stripovien[is, lutei coloris , ad fiavedi- i (Ue nem vergens ; pinguis, vifcofa, inftar j butyri in aquà velore diffluens, eft à Axupgia D mu,'ï( colore aureo 4xwngia Solis appellata, fOliS-* l lil ] J utterra Lipaicenfis & Goldbergenjis à co- Lunz um t lore candido Axwngia Lwae chymi- €is vocatur; Utraque ob infignes in j!'q YU j medicina vires & efficaciam majorem, fpeciatim in Cephalalgia, fluore uteri albo &c.terrz Lemniz à multis prz- nf of ferri folita. u R CCCCVIIL "Terra Szgzllata Livonica Livonica; daceam fe eft rubicundior, quam terra Silefiaca, ) Ringt valdé adftri&loria atque inde in Diar- ? rhoà, Dyfenteria omnibusque pro- fluviuiss nimiis commendata. j dT CCCCIX, Porro huc referuntur .m COXCW') , j & terrz nonnullz gzacre, & rarz ; przeter t alias ex, quibus piétores uti folen « 3 ut A' T 4 DizriNiTION, PuysrcC] Bu Creta, V ut fünt varia Cretarum genera; Creta & mo f$ autem dicitur terra durior emplaflica & nl vatm sicht candida, non febacea neque pinguis, adlinguam tamen prompté adhzrens, AC Ejus Spe- exterrz fodinis variis inlocis effoffa. ens x cies, Species Crete recenfentur 1. Argentaria, ['(JU« [ cum internitentibus micis argenteis, 2. AMrea , mollis , facillime lineas du- ( U cens, 3. Ca'rulea pingendis parietibus t apta. 4. P'iridis dura. $. Fabrilis uigra | m;rmgkat:s,' feu Plumbum nigrum vel Creta mollis as 1 & durah. e. mollis fed firmioris con- fiffentiz, argenteis maculis nitens, h weto om'ö Ixvis, & fplendens non petrofa, in : N j Auglia optima reperta. 6. Fabvilis can- fv dida feu Vulgaris Nativa & Factitia. qie v Mat 7. Umbria coloris fufci pi&toribus ad fs t f exprimendas ümbras inferviens. [j j tsf l ldl "Terra CCCCX. Ad Cretas quoque re- Mclitca ( Í fertur "T'erra Melitea, colore exalbido, Cmf, & fapore adftringente , in tabellas coacta & capite D. Pauli cum vipera fignata, ex Infulà Meliteà ad nostransvecta, & lii A fxpé quoque fub terrz Saitle ficillate D. Pauli nomine, tata. 'alexipharmaca pu- i C Ix M 1 a CCCCXI. Item Calx Extintla & Vi- T va: Hec eft fübftantialapidofa ex albo ü BU cnerea 6 lapide cretaceo feu calcario vlo- Ptv P-ARS SPECIALISSIMA, I$ * x —— l violentia ignis in calcem exufta , fapo- BUf (y tis acris & mordacis adftringentis, wemp/.lü/m.iï TU Ding acida enervansinovoque acido Aereo- Valleren, Igneocum SaleftriCté combinato fca- ls efoff, tens affusà aquà calorem cum efferve- fcentia edens & przcipitationem la- ! Ai'gen!m;z, &team cum folutione falis fixi often- Extinécta, 5 at du dens. Illa nihil eft , quàm viva fuffi- cientiaquz quantitate non fine fumo 5 paretlus & zxítu fervente foluta & 1n Magifte- iil tj rium przcipitata, prxcipuum.in muris f.Cr?x;a (j extruendis faxorum vinculüm. s Conl CCCCXII. $4cci Minerales dicuntur- 3 Succi in genere omnia aquofa vel oleofa , aut Wi n quid? his folubilia fübterranea, & funt vel Fluidi vel ex fluidis Concreti; lterum- ME quotupl? ue vel Macri & in humido folubi- Á les, ut Sales , vel Pingues & igne folu- biles feu inflammabiles ut $ulpbxr. IN u J Oleofi? CCCCXI!I. Succi oleoji five pimgues i, oriuntur ex oleo vel pinguedine terrz, tbeliscoxtü feu mixturà quàdam fubülioris aéreo- ia lg nitrofi vifcidi cwm . calce puriori ceu »sïïansïeftaþ terrà per ignes fübterraneos prxpara- af p tajintra terram fcaturiente igne oleo- ihumaa r que iterum folubili, plerumque in- flammabili , volatilitate partium olfa- h ptad &um afficiente & pro diverfitatefuc- üapïdeïaexï corum acidorum five falium aliorum- 0 IQ I 4 que ht r 17;,6— DzriNITION, Pavsic. P -- — —— —— À —EY TTR p m que accidentium cum quibus concre- ((,[ :Iv S d li Pt Ícuntjn diverfa mixta corpora abeunt, . Sulphur. CCCCXIV. Sulphur in fpecieeft Re- D hi t J d i fina feu pinguedo Terrz chalcantoía, [ . Natirum, aciditatepuriore peculiari gravida in- i astist flammabilis. 1-«*;,1"ub]im€ Eftque vel 1. Nativum, Vivam , ex Terra effoffum , idque vel QRTUNM k purim & plané aureum 1nftar cryftalli pelinciduzz , vel fabviride impnrum , fo- ämlmas Vm«.ï!fi lidum, interdum fcifüile, & ignis ex- F'Z il pers, aridum & ficcum, virtute aperi- us i tivà, incidente, fudorifera, & alexi- ;.;uuszru'.'.ï.zï Factitium. pharmacà prezditum. Vel z. Fatlitium, Ils eft fubftantia fava, pinguis ponde- d rofacondenfata , facile inflammalilis , & (ipim Q fulphure vivo impuriori vel plerum« dum fuit h quee pyrite vi ignis educta, luculen- ve Ym ter ardens, fumumque magis cxru- vf leum halans. CCX CCCCXV,. Oleofa fübftantia au- (j MM hrj It tem in Terra fluens feu in forma fluida RUAU Petro- feu varié. coagulata appellatur oleum Ut frg leum Terrz vel Petroleum, quod x faxis tranfudat. amrrq;:.ï li ? WNaphta Quod fi fuübtile & candi- d m * dum fit;ut inBabylonia, dicit ur NVapbia, y j Md unde Succimimpurius & Ambra; fi craf- Tontgg ( fis & obfcurioris coloris , Bitumen ge- neralius , vel Petroleum in fpecie nomi« UT A matutr. HATIR, CCOCXIV !D | : Daxms SPECIALISSIMA, 137 | I US:oF | CCCCX—X;I. Succinwm feu Eleheum S"cci- vel OOT2 al n Jceelt h eftoleum fübterraneum five fuccus bi- Elcéirum tuminofus purior optime digeftus,, efun- acantoj do maris maximé Boruffiam alluentis, ;z Parda i. & é vicinis rivis ebulliens tanquàm aquá l l'.M!iW)I)' levius in fublime evectum, fale mari- 1, Qu ry/ no, agitatione maris , aquz frigore lr o quoque fenfim cancrefcens , & indura* QUITNIM | tum »ndis imatans; contra Catarrbos ipie przcipué valens, calefaciens, exfic- ;"I'" lt aper;'. caus, leniterque adftringens, & prz- j d d cipuum Zrtuíis Elettrice di&tze Subjettum MMt, res leviculas, ubi incaluit, attrahens. W WW« 1 Album. äF Eftque vel Album , quod optimum vel Citrinum.; M Citrinum feu. flavum, é quo pelluci- oril'»'eï p dum fuaviterque fragrans prafertur, la, lu vel Nigrum , quod fpecialius Bitwminis Wieram I - | fcu Bitu- vel Afpbalti nomineinfignitur. men. CCCCXVII. Ambra Grsfea eft füb- Ambra iharà a | ftantia febacea , pinguis , folida, levis, Gryíca yfoma fut fibcinevei. colovis , inflammabilis , odoris dator oleum admodum fragvantis , faporis pinguis & pl ex fas| aromatici, inftar bituminis é fcopulis & il & n faxis in imo maris effluens conden(ata & ücturiup in littus eje&a , indeque in fruftis Inha; & (nonnunquam grandioribus) colle- s,Bina s &a, calefaciens , refolvens , ficcans ,fpi- ritibus animalibus & cerebro five ner« j f xvis amica, qu r CCCCXVIIE, 138 DzrixN1:TION, Puvstc. — hu DT Ritumen CCCCXVIII. Bitumina fünt vel Li- fUL [ q!dk p quotup! * quida , velConcreta , ut lünt przter Af- ii j phaltum, & Picem, Gagates feu Suc- qra p [ cinum nigrum , Terra Ampehites, & l( nac (luidin Carbones foffiles. Bitumen autem "Ouo [ fpecie? in fpecie appellaturillud , quod , eft zi- iA grum, amarum & fatidwm, quod fi Maltha. eraffiw fit inftar limi , Maltba dicitur. H Gagates CCCCXIX. Gapgates eft. Bitumen 5 vel, [ :13 (f durum & politum , vel geru Terr Ni- L; gra lapidee cru[tofe, bitumine pregnans ( r 4f CY 1dque redolens , & picis feré in modum fiagraus , nigerrimumque emittens fu- alhfimid ia r mum , & magis in aqua ardens. quam Succinum, nec nifi n oleo rcftinguen- ihfendrh Succi- & ia num ni- dwm. Dicitur aliàs Succimum nmigrum, Viresq i Qp grum. habere. ue emollendi & difcutiendi 'asammlefm CCCCXX,. Terra Ampelites dicitur AIlieti Terra ' d quoque Swccinum nigrum, & eít Bi- Ampeli- tuminis, terren. genus foffile, lapi- haxdrttc €cs, deum, friabile, nigrum , zec bituminis fY UV odorem fpirans , nec facilé flammam e- "h ]s müittens. " Ti CCCCXXI. Afphaltu feu Pix Ju- Afphal. & il tus, dzorum , à lacu Afphaltdefive mari M mortuo nomen habens , quod ibi po- (s u tiffimum limi inftar lentiffimi pici fi- hn y inilis eruitur , eft feumm Macrocofmi, fhm Eu pm — D | DARs SPECIALISSIMA. 139 — 'f'dd fu nt VEW, l Tf Pt picis inüar-äurnm, fupernatare pri- £it&s[en p mum . aquis confpicitur feu lacubus, Anpeltes hinc ad littora propulfum concrefcit, Mij at denfatur, tenacifimumque redditur, qui, d P urpurz modo ex migrore refplendens, TW) QUOd ü onderofum & validwm odorem vibrans, lls iohr, cujus ratione venenata abigit ; appella- Piffa- À Blune tur Piffafpbaltum , quando pix ipfi com- fphaltum. mifcetut. trib t N r as CCCCXXIL. Litbandrax five Carbo. Lithan- vimodum fàx foffilis, Carbo petrz , lapidem nigrum i utusfu- cruftofum friabilem reprzfentans , eft TENSS qan bitumea induratum & exco&tum , par- DI tibus Terreflribus Ylapideisque obvolutum m ag & intermixtum , € quibus halitus ful- | & dicuteni phurei copiofi igne pelluntur ut ha- beatur oleum fulphurei odoris , quod hls dicita vafa argenteanigro colore inficit; O- " leum inde deftillatum appellatur Pe- Petroz leum fofile, n iroleum Artificiale feu. Fatlitium. Facti- 2 r bt tium. CCCCXXIII. Sal ingenere eftfimpli- Je famman! ciüs Tigidiorum partium coagulnm non Salin ge* nere. nimis ar&z compagis iz aqua difflweus, j m oj & poftaliquam evaporationem iCry- ailefuer ftallos fuz figurz plus minus pelluci- 5 me. V? dasrurfus coalefcens , rigiditate fpicu- ontffimi lorum partiumque angularium gu- m ao ftum afficiens, aliaque corrodens. CCCCXXIV, j 140 DrriNiITION. Puvsrc. ] a CCCCXXIV. Sales dividuntur I. fa- ( Quotupl? u L tione Naturz & Statis; füntque vel v j 1.5 fimpliciores & mapgis homogenei ex par- ( ticulis unius generis & primzvz fi- i & gurz, ut quibusdam O , (D, (D & u vel Compo:ti & magis heterogenei ex N filtà variorum falium in unam maffam coa- gabltt hiu orti. 2. ratione Locorum Nata- 4 lm & Modi geaerandi Sal eft vel Foffile av & cxduum, ut Polonicum , Hifpa- vt i T nicum, vel Fostagum, Marinum , Aé- g u GU reum, Lapieum, Cellarium ,. Metalli- m C cum, javtareum, Uvinofum, Ammoniae "TU ^ $s cim &c, 3. Sales differunt ratione Sapo- , t Aq ris & Figure ,ficque funt vel Acidi iique v mibit vel Acido purioriminerali , vel effan- aultons, C0 tiali vetegabili potiffimum przditi , vel : CCODUI ZAlkalii tàm Volatiles quàm lixivia- A cummuri les, vel.Sal(i infpecie ita dicti , Muria- f D7 7':;01 tici, & PDeculiaris faporis Mixti. ) 7l QUf : Salcom- 0']( 5 ,'CCCCXXV. Sal commmwnis eft. fal- Il gt muP* fioo aquz falfe fontanz five puteorum, D n [ Al qui humiditatis aquez evaporatione fa&ta, infpiffata in Crsftallos Cubicas iu- Qon tegra: füperiore plano. aliquantum mFL J 4 confpicuas, concrefcit, colore utplu- mbl rimum al/o , faporisfalfi proprie fic di- : nl €ufe Wex ácri & acido temperati pro fa- - Itnà (; 9 VP pu——— x m PARS SPECIALISSIMA. 54; - 77 l linarum varietate multum irit er fe di- l Hü][qu P'."; Pg "l eltr l verfa. S3l Maris CCCCXXVI. $4 Marinw ex aquà DuS rümgya t marina co&tione edu£ctus,quoad ufum O: æ&*i culinarem quoque cominwais , fed à foa- ferorenejer rfamooi. tauo quoad Cryftallos Cubicas differens bedris abwno cubi latere ia triangulavia pla- f N naabfciffis ; 1 aqua exfolutus , fic eva- 45 d vl ï'»!]ile l cit, ut pars nitrofa m, Ri poratione concre & acrior (aut fi mavis alcalina) pri- At Aj , Mil mum coeat (cum Sale Tartari di(folu- to fine tumultu commixta) à Daleo $2] h Aftrorige NRNONTR Salis petre dída , fed pars altera , in va- fis fundo , aquà omni exhalatà rema- tv Al v if neat , multó a-idior , cum ) tartari tu- multuans , coagulans, przcipitans. Vr « SallGemj CCCCXXVI . 5al foffile vet (l pgemma Ia36q qua f fali communi affine, eft fal. pelluci- i, Mi dius , ex nitro fixiore & fale commuyi com- 3j ofitum, plurimum materiz lapidez immixtum habens , valoariduriu , ma- ii ek gisque adftrinzens, dentes afperitate f puttum. lapideà offendens, zec facile folubile, in : EX'&POI&UG Cryflallos éx untegro. Cubias. zque ac al ins Cubt commune coagulábile , carnem àcor- p diqui ruptione fortus liberans, & magis , (0It V medicamentofüm , quàm alimento- | propr fam, folutioaem fublimau (ad difuinctio- nema communi) pracipitaus , & Solu- tcmpmuïf: tio- 142 DriNITYON/Puvsac, P U) qfh tionem Vitrioli füubviridem flavo CO- ï" iU IT lore tingens; Elegantifimum habe- g 0j Hifpani- Md cum. tur ex Regno Catalonig , uübi ex hoc qu fale & candelabra fplendidiffima & co- I^ um AU ; 4 TPoloni- ronz aliaquej quafi ex Cryftallo sls PO"* eum effünguntur. Polomcim quoque ex fo- dinis minoris Poloniz excifüm inftar V,S&/ff)) ^ ingentium lapidum ad zdificia ex- ) ftruenda :ufurpatur, fub Térrà mi- h[ / N' f LH"E nus ponderofum, in aére multó gra- M v1us redditur. ( Nitrum, IN CCCCXXVII. Sal Nitrum ,à Nittia asf ïæiäzkus, gl 4gypti provincia dittum , vel 52] pe- tre vulgó dicitur compofitum ex uri- äïxämmnhhfd nofo fixo cum acido effentiali fatura- ndlun, Af to conftans, vel fubftantia multum miy qwbusd Cryftallina alba faporis acris & ama- tafiiur la ricantis ex acidiufculo mixti ex Ter- veharis Tem Jl rs pinguefactis füb ftabulis, cellis, j excoCtain Cryftallos figurz pyramida- ACPUU l lis vulgo, ad Cubicam accedentis fex laterun. Ynzqualium Boyleo , fed fex- N MM angulas tenues, longas & aqualiter D craffas , latera parallelogramma, ex Ti altera parte pyramidisin modum acu- minata, ex altera quafi przfra&ta haud polita habentes, Liftero, Prismatis e * bafi bexagonà fürgentis Guilielmino, li ( /) * €vaporatone coalefcens, fpiritu acido LUi) hM j vO- W D - d PARs SPECIALISSIMA., 143 ljfidem Häïi;ji volatiliAéreo-Ieneo rubefcente & fixo Wmum bäï: terreftri alcalico jJuxta Mayovium tur- i, Ubi r gens & Sal terrz aéreum univerfale di- ] jdlmma &( &tum; multarum Vrium , Elaflice Virtu- ü CW[&JI tis Subje£&tum , aqueum- & igneum, AO üeef, przcipitans , potenterque refrigerans, lm if Martts & — ais Igürumentum przci- i lflda o uum. QO Ttri w CCCCXXIX. Salis petrz five Nitri Hre mul) p variz $pecies habentur: Eitenim vel Nativum. Nativim nullà ope humanà accedente Vr NI efflorefcens five exterrà nigrà five ex N vd ] p arietibus, cellis, macerils , vel cazdi- Doyltun u diffimum YtalaCticum , vel flavefcens plu- Yefendi l. mofum, .4phronitri ,fpamz Floriss no- ünta miz mine quibusdam veniens , & pars Ni- Xb as d a Fa&i- tri fubtilior habita. Vel Artificiale,ex aquis tium. ]o mytier To: vel variis Terris exco&tum, Halinitrum Áabiis, calis ^ appellatum;vel etiam ex fale commü- p Wa,rmd:- ni cum calceufto aut urinofo aquàhu- Vactetentis J meétato & aéri expofito productum. jylo, f t CCCCXXX. Lapis Prnuelig eft Ni- Lapis Prunelle, s U /qu trum puriis cum fülphure przpa- ldogrammo, ratum contra anginam & inflamma- jn modur: tiones valens, & Borax feu Chryfo- Dorax. üpræïrafæï:. colla Faditia eft fubllaatia cryftallina iltro, 2f5 glaciei 1nftar pellucida, alba , alumi- xtis Gdl ni colore non a5fimilis , 4fed faporis acris lixiviofi, vel S;aplex & peculiari [05, ïpif'vf; mii- hl E 144 DE£rtrNITION,. Puvsic, d — Il | (5/9 H minera vel lapide, ex India in Eüro« » [/ [L l pamafportato , cum aqua vel calcina- qas tione parata, vel Compo[ita ex Nitro T z cum lacte vaccino & melle defpumato n u invicem commiftis & coagulatis aut j exaliis falinis mixturis cum (p , p , 9, KUX n Tartaro, Urinà, x, &c. facta, é oX Venetià copiosé allata, metallariis, au- « rifabris , fed & Medicis in pellendo W SdAj,. KEtuutilis. [ d iqui ymonia- CCGCXXXLI .Sal Ammoniacum no- cgm. men ab Ammonis oraculo vel arenis cärm,wkmg dim ais Africz trahens, olim é fpiritu acido fuübterraneo & Urind Camelorum fuüb are- t Viqu | dl Natiyum. nis in laminás concrefcere creditum , ! fl eft vel Nativuum, rarun, compofitum & oltum | ex Nitro volatili & fale communiin Terris | -quibusdam levioribus & fpecubus, j p at i MM ? Dd nec non ad montes Ignivomos & intet COU yaai- Carbones foffiles interdum reperiun- !y &.equmn tium, dum,velFaditium commune , quodeft Salexürina,pauco fale communi,& fu- V ul Wif ligine,adeóque ex alcalico Volatili & a- «ido, Venetiis vel Antwerpix maximé, | compofitum. fi l IN N l $2l Alkali CCCCXXXII. Sal Alkali in enere dicitur vel $2l Folatileurinofum dictum ä [F Jl ex animalihm excrementis aut partibus 46 TAU L TAT ehcitum, conftans copiofis particulis feis )N: ph')'(;. PARS SPECIALISSIMA. 14f [ sl Ü ] reis & oleofo - ipueis probé mixtis cum Q vel paucifimis tevreis aqueisque temperatis Pl & Nj facile in autas avolans; ut Sal C, C..U- rinz, ipfumque Ammoniacum factitium, d defPUma»:fï Fixum, QOipuafis ay Vel $al Fixwm Lixiviofjmn plerum- wnæ)æ; ]' que ex cineribus lignorum & planta- & Bb i rum quibuscundue, vel calcinatione Wil a vel elixiviatione, vel utrodue modo, roductum,ex copiosápurà terri mul- 1 ii | tà pinguediue fubactà , particulis etiam Ignets & aliquibus- aqseis imprzgnatà bt no- lbv ais conftans, cum acidis effervef ens, humi- ditatem aeris imbibens, & facile 4/ffin- r ao a. en. Ex quo fit Sapo per liivium ad- m ditis oleo & fevo,nec nonfufione cum r d VA filice Vitrum, atáue exinde fupernatans , Gnpdtz & ollarum marginibus adhzrefcens 1757 Tens Spuma, acerrimi faporis , coloris fub- ; r fras, ! 7 1 cinerei, Fel & Axungia Vitri dicta. MW n &t CCCCXXXII. Salis hujus Lixiviofi ao Yne, quid Species frequentiores funt. 1. Sal 4lka- $0oda. li infpecie, 50da, Alumen Catinm , & ct« A néribus herbz Kali vel Anthyllidis in x Voladi maffas duriores porofas é ceeruleo gry- Ttizmac fei coloris absque lixivio coaétis , ex Hifpanià maximé advectum, Vitrum jlulin g 2. Cineres clavel- Cineres przbens optimum. clyellaü, finofard lati qui funt Sal alcali é cgmbuftione osau ^ m lignorf:nf.duriomm per elixiviatone a2 K ij *s 146 DzeriNiTION. PHYsic. p EC — — & novam calcinationem colore gry- [! ,Jniit Cinis In- feo productum. 3. Cinis Infetorius eft, Whmgel i fe&torius. e faceViniCalcinatà,Sal Alkali coloris & f 42l virefcente ad album vergentis, faporis yl p&I[CJCH zi amaricantis, € Gallià copiosé allatum. f , Alumen, CCCCXXXIV. Alumnen rupeum vel "m Cominune eft Sal Coloris albicaniis pel- i qll(' lucidum ex acido puriori przdomi- l] Wa U nante cum pauco acri conftans, fapo- d ris fimul aufteri & adflringentis, raró 1n. j/ Mi ii Tb | J venis Terrg per fe inventum, fed vel p Ut j ex aquis Mineralibus vel plerumdue tl moqu; | ex lapidibws aluminofis uftis vel folà *c aquá,vel Urina & Kali additis excotium, s a d babens crsftallos in. prifmata fexangula- ; CC riaex undecim planis conftantia,& per f r v , Sexangularia latera plana cum inter- je&is alternatim. binis quadrangulis !pidibw ttmi um n affurgentia, juxta Lifterum, formatas, fed fipuvd otta -bedricá preditas , & inter la d m atl ( uatuor fales primos numerandum LOT QUi 1 . juxta Guilielminum, in Italià , ubi Ro- TM i manum pallide rubentis coloris habe- !d tur, Anglià, Germania, Scanià &c. pa- ( lj M Ral rari folitum, varii apud opifices ufus, ( A V de cxtero exficcans, adftringens. CCCCXXXV. Vvitriolum eft $al aci- siui Vitriolà. j rl dum purius particulis & colore corpo- fum metallicorum corroforum imprz- fübrtg 4 & gnatum, /Wx ! ! Pigy - nE PARS SPECIALISSIMA. 14? —— 11 Colore . [ s gnatüm,faporis ex acid Z) aufteri naufe- Hlfri Allliolor abundi;aditringentis;abiens in Crsflallos V0l (ipors (fecundum Lifterum,2 Pyrite ferreo,) ex utràque parte aciminatas , & ex decem 0s alltu, aripeüm vd lanis lateribus inzqualibus , fcil. ex uatuor mediis planis Pentagonis , & iliixis pl- Ti pridoni- ad fingula quique extrema acümina- nftans fv | ta, terna plana triangula habentibus conftantes, fed juxta Guilielminum Raf rioin m d vd parallelepipedt tbomboidei fignrá. dosatas inter quatuor falia prima referendum, dome magni quoque in Mericina & Arti- lsv ol V st us & Ípeciatim pulvere Ssmpatbetico J n : ufus. CCCCXXXVI Zitriolum eftvel Na- Qonfnad pecieg J , l(g tivum rarum, vel Faitium vulgare e la- B VitriOug pidibus terrisjue metallicis. cupreis i qufapis ROTHUS, maximé & ferreis contufis aéri expo- vija, & t fitis & aquà affusà in cryftallos ex ere cerulegs , uteft Cyprium, lngaricum, preran m I L Romanum, feu Ceruleum , é ferro viri- des , üt Goslarienfe, vel ex his denuó s coloris i* calcmatis in. MafJas albas folutum & - n ] Ccoagulatum .. i pf CCCCXXXVII. Huc referri pot eft Lapidse. Jhringets Al | d Lapidis Afii vel Satcophagi, qui eft mi- nerale 1 eve fungofum, friabile, fciffile, k(U . ealor e pumici ruffo fimile, guftu fal- fub- s&lfüg.l [WiOïumä fum * fugimitati i«nliädïns Salfigo flava p 148 DEriNrIi 10N. VPHïSIC. —— Z f Cr flava tenuis compagis mordente vi & v erodente pollen:, ita utin ejusmodi OT lapidicinis antiqua crurum ulcera fa- nari dicantur. ! li i Adarce, CCCCXXXVIII. Et Adaice quz eft & med incruftatio falina feu concreta faljila- ml v go buxidis & paluftribus locis ficcitate ( iM ! emevgens, arundinibus ac herbis agglu- | Qsf tinata, colore flori lapidis Afil fimilis, j ( forma aliquantum cavo proxima , ut hia m nonnullis Alcyonium Lacuftre videa- tur,virtute pariter acri rodente ad evel- Ms t x lendas lentigines, lepras, gaudens. at 'Tartarus. YO ïercola' CCCCXXXIX. 7atarus eft corpus Salinum, cryftallinum coagulatum ex ag nigii m acido maxime viai &9 fxcibus copiofo Sale volatili Alcali & acido 1mpragna- am pj tis & ex fermentatione in fundum prz- ttcmpla vmte mf cipitatis, copiofas partes tam fpirituo- ; li fas quàm fixas terreftres in complexu fuo detinentibus ad latera vaforum n 2thcccxm, fubflantiam fabulofam quafi gemmis Dia- :ï Fm;m Y J tiumdid hanis augnilofis ornatam, induratum , co- j [ Ut r ris pro ratione vini vel rsbicundi vel albi, faporis füb gratà acredine acidius- Wt ? Wi At w culi,magnarum m Medicina & alibi vi- rium,Diureticum,refolvens, omnium- AU r que feré purgantium & emeticorum TU v li Corrigens, & ftimulus. Sacchas X Pv Pans SPECIALIS$IMA, 149 i. As L ER ! mordenfeïy CCCCXL. Saccbarwin , eft waaffa vel Sacchar&. lIt Cs Ciyftallina vel faltim falisficurà & co- m ulcera lore pracdita, 6 fucco arsindinis Sacha- j rinz Tacomarüe 1 utràque India ex- cocta plus minus dura, faporis dulcis Airtquad Oa fJ////g. in cibis & medicamentis potiffimum hr fiatate fundamentum, ufusque perampli,cor- hia pora àputrefa&tione melius quàm ali- sAfiimis ud falis genus przfervans. proxima, V CCGCXLL Lapides funt corpora f,apides. duia, firma, uon dutlilia, nec in aqua fo- quid? Atrecdee lteadev- [ | lubilia, nec 1n 1gne facile liquabilia, nec gsüfm conflagraxtia, ex fucco acido per Terrz u oros percolato particulis terreftribus p od imprzgnato,per lentam exficcationem Viv niA;' reliquis bumormm: vifcidis €g inter fe & F fralns a 1 cum. palvif-ulis . terrefivibus magis mi- zgdo ir?przgm: nusve corplanatis arétius ab ae&re com- indmpre E s n f primente 1n folidam fubftantiam co- atia. &sin compr r valorum CCCCXLI!L Lapides pro ratione Quotupl, ftrué£turz nec non Puritate majore & ul gemmst minore fücci vel aquz terrzque fiunt, p vl i vel Pretio[i rariores , vel ulgares , ite- rum-utrique. vel Pellucidi , vel Opaci, relim 2 dicna Ka vel Fignrati , vel aullá fingulari à lapi- dum communi diversà raràve figurá jdvenson ftru&urà , qualitate aut picturà mo- d h tati. CCCOXLIIT, " j K 3 10 DzriwiTION. Pruvsre, p 1(( Pi Saxum CcCc XLI&I. Saxum vl a;efc Eor- l vulgare. pus mere lapidofüm, ubique feré in "E al * terrà obvium, particulis terreftribus jl Ilui ]i craffioribus implexum,durius vel mol- [/ ) lplf?l lius, pro ratione compagis. Unde $z- xum vvigare hoc vel in fruflis minoribus 1 vel majoribus, quadratis, rotundis, aliis- li iu) » que occurrit, coloribus variis , potiffi- Dd nfad mum ex albo cinereo feu gryfeo , vel exfufco rubefcente,ad varios ufüs Vi- p tz humanz Mechanicos, Architecto, iU X nicos &c, ferviens , ad zqualem aque niadore d molem in tripla. feré ratioue pouderis fe g m 1 ha ens, ndi u LapisCal- CCCCXLIV. Z apis Calcarius grytei tune &i carius, Vel albicantis fufci aliorumdue colo« : r p rum facie internà feré lxvigatà particu- fs lis .alcalim; fixis tn Calcem igne wfüibilis CCCOLLI cujus generis etiam habentur ab aliis Vitp) Mar variz cretz , argillz , gypfi, filicis &c, du v ecies. vetalorim Lepisto. C CCCXLV. Lapis Bononienfis,Spon- ! vtbl l aonienfis. pia Solis, eft lapis, feu maffa foffilis Woin ; forma lapidi Nephritico.non abfimi- Ts dhdyd lis, colore grsfeo jblendente , ponderofa, f ïggäiu inftar Eboris wflilis , fragilis , gypfo- fan fnlphureo - [elen-z'ticgz ( juxta Kirch erum ) multum Arfenici, Antimonii & Vi- hr SUATN füfi A trioli admixtum habens , in agri Bo« rl [ nOoRICnR- D DPAns SPECIALISSIMA. IjI - uFfl?gr;eHg nonienfis collibus repe-riunda ; legiti- Qque r me calcinata acrique diurno expofita, T Vrrfirj luiien, etiam nubilo tempore intra fu- TT vl mol, os poros recipiens, & in obfcuro'poftea 2 Unde t oftentans. LT Lapis Ol- CCCCXLVI. Lapis Ollaris feu Le- d dj betum eft lapis, fubviridis feu pulli co- laris. ts if loris,fubftantix molliufculz, ut vafa àBylo, v igni refiftentia cibis coguendis utilia, py« Ios ufis Y toboli &c. inde excavari poffint. , Ardhitetio, CCCCXLVII. Lapts Violacens eftla- Lapis Vi- ET olaccus. lgt f pis colore cizereo maculis nigris & pu- niceis cum micis aureis interfperfo, rudis inxquali & vulgari facie, magni- Vi tudine & figurà varià, fuavem viol£ o- [ gl dorem [piraus , pluribus in locis repe- lngtipn riundus. Saxum m p ls CCCCXLVIIT. Saxum fiffile (&cbif* jettr ais fiffile. ferftein/) Marmor menfarium nigrum, v ls eit faxum vulgare, frequens, coloris di- verfi, utplurimum nigricantis , in ereftas oj : vel tabulas plures plus minus firmas ymaffa fofi fiffile , politum ad ftrata tecta, menfas 1102 dl nitidas, tabulas deletiles aptiffimum, va- it, ponds riis fepe animalium , infe&ctorum , mu- nyglis , !* carum , pifcium , vegetabilium, turti- xa K um, zdium, fylvarum, fruticum arbo- yimni t rum; aliarumque rerum infinitarum, s MP imaginibus elegantiffimis à naturà [i- n* 4 gnamm, PllePIE 1f2 DrriNiTION. PH?(S»IC.' — i 1; gnatum,& Dendritis, Gra*mmitü &c; aliis- m d:mæ ; q«e, ex rebus quas reprzfentat for- f matis, somivibus appellatum. «(]I ) ; M 1 Marmor. r CCCCXLIX. Marrmor lapidum vul- ] ziz'n garium non metallicorum bonderoji[J;- m;f:oipr [ [ ] qu "mun genus, eft lapis durus fplendidus oum C ro Tinéturz metallicz admixtz va- d |t rietate, prater album, quod vocatur P;- i^ t ['u ai | riuv;, vario colore, ar&ta partium com- ( preffione equalem feré fuperficiem often- s tans, ad gravitatem aque. in quadrupla enldis Y ratione fe haben-,pro coloris & loci na- talis varietate div uf erfis nominibus ap- j um D ellatum. | tugns Porphyri- CCCCL, Porpbsrites eft marmor du- Bu tcs. riffimum , rubrum , piétoribus infervi- mornigm ] ens terendis pigmentis. hrevoldoni Malachf— CCCCLI. Atalachites five lapis Pavo- atcbus adh tes, nius eft marmoris vridis fpecies mol- dam,ai f lior, malv« inftar foliorum , nonnun« m2 41l quam vafis inde conficiendis infervi- ( W ((1y, ens, & aliquid7itriolice interduim tin- [ v"xïz;n [ urz poffidens , cujus virt«te in pau- D cis granis purgare, hzmorrhagiam fi- lttn "i ftere & contra fpafmum facere , non- vl nullis etiam occulta vi contrá tonitru & lod fulgura geftantem przfervare dicitur, Mstrin ex Infüla Cypro & noftra quoque Ger- Gu mania E. DPAns SPECIALISSIMA. I55 ii a: ! mania habenda; à nonnullis inter Ja- t i. fpidis Gemmz fpecies recenfita. !mml CCCCLAI. -Opbites feu Serpentinus Ophites. eft marmor inftar Porphyritis duriffi- nlmmi. mum, colore viridi faturato, dilutioribus D rj ejusdem vel alius coloris aculis quafi Bbendd | Iitg v a[per(nm, oum contra iCtus ferpentum & venena valere creditum , hodie ad Vocarbs itiüm o« varii generis vafa fabricanda utile. CCCCLLIL. Lapis Hlorentinus eft rforenti- ff olen. nus, marmor ex fufco pallidoque. flavefcen- V auimplg te vel aliis coloribus quafi urbe: alia- Wt m Is z q T que picta in füperficie exhibens, non- [ nunquam Dendritis fpeciem — confti- tuens. F(ïï EJ CCCCLIV. Lapi L34ius eft mat- . aius, M mor nigrum Izve adaurr & argenti CO- lores vel bonitatem examinandam a 4l Pa artificibus adhibitum , olim ex Lydia I65 tll allatum , cui fubftitui. poteft ex Ger- TO Bafaltes. mania Bafaltes, ! T mien CGCCLV. Alabaftrum vel Alabaffri- . As n .æ;'m Vi U tes eft lapis: candidus , vulgó notus, ftrum, qiicinge marmoris quoque fpecies, fed mollior; yrthagün h & hincGypíum eftcalx velex alabaftro, Gypfum 2 facere t | vel ex lapidibus quibu:dam Alabaftro qobrt L haud diffimilibus;aut à natura aut prz- fervare t cedanea artificiali uftione, nata , exfic- cans,ftatuariis & pi&toribus inferviens. haquoqïl'fï - K 5 CCCCLVI. Fl((PEC 154 DerINITION. Puverc 1 d Moroch,. ; CCCCLVI. Morochtns , Levcogra- gl tus phida, eft lapis mollis, tener, Iineas al- «f n bas faciens, ortus ex faxis albis calca- j undllS,V tiis, eorumque ramentis, Ibricus feté d inftar faponis, fuccumque emittens latli M üx M vel aquz faponacex fimilem , inter opb- rw'aplsafw talmica, exficcantia, habendum. - i um Lo e CCCCLVII. Cos eft lápis duriorynon aX afper , vel colore ut plurimum aipri- cante, particulisque interdum Vitrioli- J J j M&W cis fcatens, vel albicante qualicus , vel flavicante Oloarius diCtus. pis exn j t $ilex; CCCCVIIL. 5dex eft lapis vulgatis- fimus, duriffimus, variorum colorum;in r at fuperficie maximé levis, non porofus, ad Tl ar tipas fluminum copiosé reperiundus COCCLX d N altus obfcurus, alius albus & fere pel- lucidus, alius calcarius , alius Pyrima- porem f chus &c. integer ad muros exftruen- Q15 CX Tral dos minus aptus , Metallis omnibus tàns rel inftar matricis prafens , & liquorem hg a przbens vegetantem, 7triariis utilis & li 105(1"; contra calculos, atque ad dentrificia ab fatzsulg Vaecinus. aliis adhibitus. A Lapis Vacciuus eft Si- qi lex perforatus per cujus foramen fub £ n finem ar&tius vaccarum papillas ad Q»M | corrigendum lac emulgent. li LudusPa- M CCCCLIX. Zsdys Paracelji eft lapis a L Taedü, füicnlofus , fuccini Citrini colore, magis MUOHCHLWI tamen Y Dirrg, PARs SPECIALISSIMA. Mj - — ln Ley, tamen'opacus, varie magnitudinis,ve« HRtr f narum inftar lapidem obfcure cinerewn 4653l cj transcurrens, in maritimis faxofis fx- , lr pé reperiundus, virtutis Diureticz, Li- : z í Htiters]jj thontripticz. At Dfer pj CCCCLX, Hammites,faxurn arenae Hainites. U. rium, eft lapis.afper & veluti ex arenis Didtirym lapillisque calcariis compofitus varüs in. AUum qiyr. locis przcipué Montanis reperiundus. m Vitrol- -Arena vel Maris in. litoribus,, vel Rivi Arena, At vl in ripis filiculorum congeries vel in h montibus exigüorum lapillerum , calcae DA | . Mv i W il i riorum , gypfeorum , vel etiam filicu- n o lorum, variarumque particularum mi- i i neralium congeflio dicitur, It m ( j CCCCLXÍ, Topbus feu Porus lapis Tophus. du d eft afper, Scaber, porofzs;, facileque in s ais pulverem folubilis,, furnm& levis , con- iros efraete cretus ex materia terrea ,.in limofos *ilis omnibis halitus refoluta , quam Sal Nitrofum fpiritusque aufterus coagulat ;; ceu à ,Vligorn Ab i fale marino & fpumá lutea cirea Litos j dentrifcu? ra maris maffz concrefcunt , Z4lcyonia Alcyonia: f d dictz, in quibus aves Alcyoues nidos ; foramtn 4 faciunt. Pyrites, m pyllàt CCCCLXIL Psrite: eft vel Lapis fi» liceus 1zvis, vel metallaris faperficiei iu» t quddi &«qualis figurà & colore pro metallorum taaone,quibug imprazgnatur, diverfus, j colorr,fï iguem p 156 DrriN1TIOoN. Puvsse. p n m Ofïf [ ignem e chaI;be eliciens & interdum 7- i QrIS trioln:: prxbens. au (| il Magnet. CCCCLXIIL Magne; fiwe Sideritis, Jl h] Com eft lapis foffilis, ponderofus , f«rrugi- &mon neus , plusminus friabilis , in ferri fo- ïz (ü5. dinis plerumque ex terreftri copiofa M & Sulpbureo - Martiali pauca. maàteria ( (X L [5 compofitus, fpecificà.iftà inTerra po- rorum difpofitione per jugem. fubiilis dtus; V d. materig 1in. Polos T'erre Mundanis re- p fpondentes fiuxum : circularem. acqui- fità, per eundem füpra Terram puntia fs duf a fna adver(a a1 Polos 'l'errz cum majori vel minore declinatione dirirens, & cum dgitam vicinointta eundem vorticem confti- Tomatts 2 tuto alio magnete, vel ferramento in pon df CCCLY libero aé&re juvante hujus pondere fe conjungens,eandemq; virtutem ferro com- vifjib, d yunnicans ,2q4á vulgari quintuplo oravior. tU mad CCCCLX!V. Hematites ( Crocus aifiniz j ro- Hamati- Martis Nativus ) eft Sub[lautia ; &i z tes pemodum metallica, vel Minerali* fer- — rea , medix confiftentix inter Me:s q xonci tallum Lapidem quafi & . Terram; ll "n ponderofa, ex ramenus & fedimento, 9s -u j uod aquaex rubrica vel minera Mar- l tiali rubra abrafit, compacta, fi franga- ]i i tur , interné fibras oblongas 1nftar lignl ( petrefatti & inítar acuum nonnuns T g quam ï'.PH?SI( PARS SPECIALISSIMA, 1j7 Vi uam acstas oftendens , coloris obfcuré vubefcentis, faporis terrei & ad[trmgeutis, :eereSiderifia ad cotem attritus , fuccwm reddens (an- TU , nini fimilem , contra fanguinis proflu- " h i mf via utilis & nonnullis miré in Medici- nà laudatus. i Tafra CCCCLXV. Lapis Scbiflss , Hima- Schiftui. UT v titi non abfimilis, colore magis palli- Jgem. fl do,ideó di&tus , quod quodammodo AO AnS f0 fillus inftar falis Ammoniaci in longas lrem aj re&tasque particulas findatur easque * Tmmpunäa fplendentes & perfpicuas, quz Soli Ym at obverfz croceum prebent colorem, r m aliquid aurei quaü prodentes, Viribus r n Hxmatitis infirmioribus , de cetero af a non diffimilibus. o p j CCCCLXVI. LapisCalaminaris,Cad- Calang« mj J mia fo[flis, eft lapis mineralis colore nans. dixinter Terram & Saxum W;.'ä gurir. fabflavus,me iis ( Croa confiftentiz, fapore terreo;e ferri fo dinis uf r extraétus, xrariis ad,convertendmm cH- LMagrait t prum in 45 vel Oricb alcwm, cui pallidum colorem aureum inducit , aptiffimus, z r M & Tern inter Coloniam Agrippinam & Aquis- & fedimen granum copiosé erui olitus. Externé l1mineri loco exficcationis inferviens, Magnelis a, n feré fpecificum pondtts babens. $müs; CCCCLXVII. 5miris eft quoque.la- D r A:' ore ad pis ferrngiuens , ponderofus, col um n rl nigref I ü $9 DzrrNITION, Puvsic, —— 15, Ij aipredinem tendente , adeo. durus , at ad j 070 ( gemmas, vitra, arma polienda adhibea. 1 tur, abftergendi vires poffidens, Hz- H w yi 4 matitis fpecies nonnullis creditus, pa- 7 j riterque in ferrifodinis réperiundus. lvwn iT Sclenites, CCCCLXVIIIL Selenites eft lapis fos- 1IlJUN 1 ilis, rhomboides, pel/ucidns , ac n bra- eas minutiflimas fc/ffilis, varis in lo- V d n cis przfertim propé fontes reperien- dus, ufüs Cosmetici, multis à Glacie.Ma- f:,.*,*' ." )gle n $ riz non diftinctus. giett Glacies CCCCLXIX. Lapis (becularis. feu d Maix. Glacies Mariz cum sSelenite feré co- gl y incidens & pariter foffilis peliucidus, in v Ht bracteas tenuiffimas fciffilis, mollis ex fs us materia mucofain leviffimam fübftan- Torci hts tiam expanfa irffar foliorum argenti ex« CRCCLAUT ortus , & Cosmeticits , ex Mofcovia , Hi« fpania &c. allatus, at colorg 5 Talcum., IT pmctw CCCCLXX. Talcum eft lapis mollis, QR pI " 'y Glaciei Mariz fimilis, fquamofus, & li« (i ia cet ficcus, quafl pinguis taCtu, pondero- fus , 1n laminulas re&tas fed flexiles & ]y varié implicatas divifibilis, mapis ta- l« men feinis, colore argentofo vel ex vi- rid: €9 albo fplendente, vix folubilis aut b& l liquabilis, izcombnfiibilis feré, fülphure AO Ts inetallico puro, albo, opt-ilä& 620&9 & )ï Pitgy Pans SPECIALISSIMA, 15?1 —— À — À & fixo fcatens , Penetiis advectus , äd dm im.f Atj wüendaadhzkg: ufüm externum Cosmeticum pracipue commendatus. i *""POfE eHS, -HZ- "df p CCCCLXXI. Amiantbus feu Asbe Amian- thus, m ftus, Zlumen plumofum, eftlapis filamen- tofus, colore viridi nigricante 1nftar plu- tll mularum divifibilis; oblentam & crás- M,a( mb(a. fam vifciditatem partium. homoge- Vatlsinle neam earumque arétum reCtilineum 55 p contextum, in vaporem refolvi ne(citts, Abl folus ab igne 1mmunis & incombn[lilis, uriorque inde rediens , qui J;ui inffar Mi g peGti, neri, & pro lubitu ad veftimenta n Rn t« incombuftibilia praparari poteff , in Ls du morbis suulierum & contra Veneficia uti- dfls, ml lis quibusdam creditus, ex Indià & Vinanfane 'Turcià allatus. m t CCCCLXXIL Lapis Laznli éft lapis Lazulis Afj czruleus colore Saphiri vel flarum c3- ani aureis punctulis lammulisque ex- Á lml ornatus, lapide Armeno dirior , in fo- uj & dinis Amrezs & Cupreis przcipue reper- m um tus, inter psrgantia fortiora , imó ve- f fexi ! nena recenfendus; vel Fixrns; 1 eft co- Jis, mipl lorém in igne non mutans , Orienta- ofo «d tt! lis,exco&to fuo fulphure colorem prx- p ts bens cyaneum Ultramarimm -di um, 1352 auro pretiofiorem , ab aéris ignisque us )ymgt 0&; | pA(äSPECX 1—60 DEriNi1TiON. Duvstc. injur'iis immünem , vel Won fixus , iri í :fïäæ u Germania hinc inde reperiundus. [1'.; at Armenus« CCCCLXXIIL Zaps Armesus eft ) us lapis maculis ceruleis & fübnigris re- ny tss lucens, punctulisque etiam aureis in ) j häbi[a. terdum micans 4 Lapide Lazsli folà RAU immaínritate dijerens, v fodinis aruenteis m cupreisque reperiundu: , colorem illum amiquz p cgancum azureum, Germanicum . prz- D ï&flilï ] At bens; virulentià quoque A rfenicali ut f M - lapis Lazilli gaudens. fb n* l u Pumex. CCCCLXXIV. Pumex eft lapis ero- giz ostus, fus, fpougiofus, exiguis cavernis five s foraminibus refertus, in Germania &c. m,xm reperiundus , ad humiditates acidas rasuplt coagulantes in glandulis imbibendas, ts p f & hinc ( ut ex fignaturà) contra Jirs« dierssdof mas valens. hentrc. Spongiz | CCCCLXXV. Sponpie lapis Csffeo- ! CCCLAT lapis. litbus eft porofus, prorfus friabilis,'m fpongiis concretus, colore candido vel ii « Qu TF gryfeo, figurà offi amsgdale non abfi- | mili, contra calculosrenum, ffrumas &c. sazlïumcim D adhibitus. '! r ï"gerzco i Filtrum. CCCCLXXVI. Filtwm feu Lapis 0( tilf i M M * il T Mexicams eft. fübftantia lapidefcens 1 fpougiofa , fübmarina , petris in imo J-:n t maris adnata, medicamentofa , fponte A j in aére durata & . petrefatla , percolande u ! Ped«kx i j X i, VP*AR-SVSPE'CI'A'I.IS'S'IMA. 165 —— — ÀQ 1 W f & purificandz aqua aptiffima , magnitn- fündiy, ! Arrtig d dis nonnunquamy/agenti , aliquot am- phoras adequans, rara €9 cara, pto Figr v Aürtls i magno fanitatis thefauro in cimeliis Priacipurn habita. I Lj f Staladti- wþimgm(nï CCCCLXXVIL Stalatlites eft lapis te?. flirie- formis fillatitius, ex cadentis aqua datren lm vel nivis liquatz purioris guttis cavet- li ye. i; Adenilnt nas penetrantibus infubftantiam lapt« deam cum pnrioreterra coagulatis cone cretus, é cryptis plerumque ftiriarum 1xämapiseïo. inftar pendulus , plus minus pelluci- j ] X ul dus,ex flavefcente cr3[fallinns,fed minus durus, inftar medullz (zpé cruftá quafi I tartareo-lapideà cinctus , aut tubulae tus, aut pro fitu vario figuras induens ld diverfas,ad offa fra&ta in vicemOfteocol« (f lg & contra calculum laudatus. CCCCLXXVII. Stalagmites eft la« Stalagmáe n [ '£e8. 1&0 X pis Stala&titi modo generationis & lo- co natali affinis , ex aquà minus depu- u ïAlOR M tatà in opaciora cylindrica vel fphzrica um Ixviaaut afpera corpufcula, Pel/ariafeu femina faccharo obducta mentientia, w f Lt confluens, calcem ad zdificia conftruen- fa lgl da Italis laudatam fubminiftrans. Rs n CCGCLXXIX. Fangites eftfabftans Tungitte mentota tia lapidofa,foffilis, durifJima, coloris fub« jinm q- fiavi, pediculo & Pilleolo orbiculari TIg 162, DzriN1T10N, Pnysic. PI)SPEC —— ris intus refiexis & ,cetekrä) f»un' um cle- T n ganter reprefeutans,in montibusHelve- A IUf j N ticis, & una cwm alusvetegabilibus fa- xeis aut peti?ficatis pluribus, Crepun bipis X Eqnifeto , Licbexe , Mufco , Fnco ,-Virgul« ii; &c. colbgenda; quorfum referun- gupi d tür , . Rizoides ,, Glandites, .Gallites; m m/*i Pyroides, Pifolithos, Amygdaloides, gt Myrtillites , Rhodires, Salicites.;, Fru- p mentarius , aliaque faxea multa àfimiz Fs litudinererum, quasreprafentant,no- suus, tv men trahentia. s ynm Hyftero- lithos. CCCCLXXX. Hsflerolitbos eftlapis j fs colore nigro interdum albo & rübigi- ; QUX neo przditus , juglandis magnitudine, exuna parte convexus , ex alterd mu- ; Rn Áj ts Hebrià additis nonnunquam virilibus reprzfentans , in Haffia aliisque Ger- Yf maniz locis reperiundus, viribus ute- hr rl *hta, af rinis dotatus. Naomaafí CCCCLXXXL. Gloffopetra eft lapis ais m lr Gloffope. figurá triangularis , acuminatus, colo- tra re cinericeo velex.fufco, parte fuperio- t ia re /2vipatus , inferiori afper, non du- NI VI rus , inftar eboris ufti fragilis, inguam U vipermam vel potius Piczavis , vel dei- Binyi 1 [ Il l tes Cdchaviepifcis , (qui petrefa&ti hic a Me- D ! AL aliis creduntur, ) refer?ns, exInful litene ! j LT Pans SpECIALISSIMA. 365 MM PmtbusHtr. litenfi potiffimüm . adve&tus, & inde multarum virium per antiquamHifto- tll 7777 riaam przfertim Alexipharmacarum creditus. lilfü, Vitin]. | CCCCLXXXII, Ofleocolla eft fpe- Llto fdetan. Ofteocol- cies marge per arenam aliaque loca fa- la. 5 lg xofa formà Cr3flalli percolata, paulu- Dd lictts; n lum lapidefcens , confiftentiz medie in- terterram & lapidem, friabilis , mollis, muta if albo & cinereo colore, figuram offis - ntano j« mulans, comcava, intus quandoque margà przgnans, ex fignaturà ad of- inltedigis fium fraéturas fanandas optima. tbl CCCCLXXXIIL — Unicormu foffile, Unicor- du lithomargaalba, eft maífa Terreo-l api- nu foffile. y, t ditime j at v dofa , extusin cortice 2ura , ex albo fla- vefcens , intus veró medullá molli alba, [j du t y, fj levi, friabili, compa&tà, adftrmgen- te, repleta, orta ex marga ab aquare- foluta cum craffioribus partibus relictis - i : n lapidis formam compactà; Ufus mnatus , Q idem ac czterarum margarum abfore pede bentis, alexipharmaci, &c. CCCCXXXIV. Lapis Variolatms, Variolis ] j n5 J tes n ilis,ïllï?lïï Gamaict , eft lapis figuratus filicis aut as u marmoris inftar duriffimus, obfcuré i viridi ad nigrum vergente colore , wa- gix * IU cnlis virefcentibus externe. & interne, que , La e 164 DEFtNx'*rföN;. PHTSI C —— fedr*lmvaxin*;öwab uno latere inftar va« j i " riolarum tàm. fimplicium , quàm con« fluentium elatis, interdum albefcen- tibus E artim, & partim puniceis qua« : * Wþjüaid« fi ad ficcitatem tendentibus .diftin- P ma &e fignatus, c&téfum filicis in-«mo» s ifünte dum Jzvigatis , ex Indià advectus fed & alibi repertus , rarus tamen & in Va« ? gt ii riolis fpecificé ex fignaturà utilis, [ pj Retépo- CCCCXXXV. Retepora feu Efchae [e ra marina foffilis , eft lapis tenuis latus ( us dgricim folii Brafficz inftar crifpatus,ex albo ad yois & cinereum colorem vergens, punctulis du C minimis per totam ejus fuperficiern di- df Iperfis quibus Efcharam prz fe fert , in Helvetia quoque repermndus, forté Tenert s CCCCQD carnem fuperfluam abfümere & fic- careputatur. Gamarolit stvl Trochi- CCCCXXXVL Trocbitei eft la pisfi- ] r m tes, t güra orbicularis , externé lzvis , colo« té cineteo, albo velluteo, materià cone | l ftans feleniticà, plana habens interna; E: ll À infuocentro , foramine, & inde ftriis, s velin minoribus punctulis , ad fuper- u bl 1l ficiem imftar radiorum rotz rotenfis HAUN W donata, variz magnitudinis,íz pé cum QUs pluribus fimilibus trochitis in Entro- chus agl NïPHmc, PAns SPECIALISSIMA, 16j o — Á chis five Cylindrisconjunctus, virium D Qu diureticarum przdicatus. ln alefn Carya-, CCCCLXXXVIL Modiolw Stellatus Dince l ls phylloi. Hlöus dilti. : feu Carsyopbslloides eftlapillus rarior, fi- des, TY M gu rz floris monopetali campanifor- 3 cfd.| smi s , fubftantix feleniticz, colore vul- a&v , | garium lapidum,habens ftellulam cen« tro excavato vel hexagonam , vel pen- ittlis tagonam , V el tetragonam 1n parte magis expanfa, & in contractiore cir- t Efehae Mwbldts celluni punétatum centri pariter cavi j T ad pediculum vel cylindrulum, qui in W nonnullis reperitur , forte recipien- ] h i.d a MY Mil " dum,Caryophillisaromaticis non adeà diffimilis,prope Schaffhufam frequens m i Vr r reperiundus. Mines i CCCOOOUX. nl Stellaris, Articulus ätcllaris ; Gammarolithos , eftlapillus cinereus sotundus vel angularis , oculis cancro- i upst rum non mulcum.diffimilis, parte al- Vs , cute tera planà fed inzquali & alperà, alte» rà convexà habente centralem Cavitaa ) atf ons Ytert tem , quafiad aliud officulum (in artu- bus) excipiendum , ftriis & medio. a &indets. yis, a u peripheriam vel quinis vel.fenis, vek n fimplicibus velgeminis,. velut ad 1n-« T yinisit F ferüonem ligamenti pro officulo fir- nvis sando neceffariis xqualiter à fe 1 us i^ » $ C0 1566 DuriNITION. Prrsic, I us — E E RAR cem diffi "f tenfis. tis ftellam formahtibus 'pr(';—. l wfgrpenü* » Y i Attroites. CCCCXC.. Zftroites: e(t lapis poro- ( us, moderate durus colore vulgà ci- jepro | r' As fe v nereo, interdum fufco aut. nigricante, materiz multum feleniticz, à Stellulis d locula nigricantibus pinrimis , Aftta referen- rratd [;::T;'lï du | tibus undiquaqueinfignitus , & hinc [ iM Sellaris, à Lapide Stellati, waá tantum Stella K 3 It f s,'amm planum fuum occupante notato, ditfe- rens, varii eneris, figurz & magni- ins, n tudinis , aci frorm Rhodites, vefcentiam i o impofitus proptereffer- Cometi- n orbem moveri & victo- j hi, ram concilare olim creditus; loco tus, Bunmur tes. Hydati- ftellarum 0fis; notatus, Rbodite Co- trem vl tcs. metis, Coielite , Undis Hsdatite feu : faert Vi CCCCXCI Sigmi. Cymatitz , punctis ótiomite nomenin- tes, uens, T0 7777 timprod CCCCXCI. Lapis Judaicus ; vel Ra- m Codli Lepis Ju- diolns Glaudariw fübcinereus major, eft bi[m t Nerti dhcus lapis olve velelandi fimilis fabrotun- mff N Finq us, tener & friabilis, partim firiatus, fati a y ftriis fecundum longitudinem difcur- T li rentibus & xquidiftantibus , ac fi arte fl Eul tornofactz effent, partim puu&ulatw, W At ttnw colore exalbido vel fübcimereo, fine Il pediculo variis: in locis re periendus, | Q n "intinepbriticus di&tus, ] CCCCXCIT. : Q ais *L'P Htsye Pams SPECIALISSIMA, 167 —— N CCCCXCIL Cornu Ztmonis eft la- Cornu Ammon. pis inflar ferpentis vel corm arietini 1.- fl pon. pius i2 ferev-luris ut ipfius orbes nul- Aex parte producantur, velexfpon- Oc:evm'!gä d " r dylolythis feu vetebris inter fe articula- I tis, vel ex loculamentis per fepta un- datim incurvata diftin&tis , conftans, . | s & t | vulgari lapidum; fubftantia & colore üm $j plerumd, interdum vetó minerali fluo- lto. d. rearmatus , aut totus Minera Martis, m m &c.durus, & minimx & maximz fere Syytdtte N faxorum magnitudinis , nunc lzve, N N M nuncftris, nunc tuberculis infigni- 1 Ottsr s tus, &in marem & feemellam feu ma- , li ( tricem vulgó divifus, & fi (quamatns Nautili- fuerit" Nantilites diCtus. tes. lr Bd f Cochli- ügm/fznamenm- CCCCXCIIIL. Cochlites eft lapis. u- tes, tortus turbinatus , orbe cocblearum . n modum produ&to, elongato velMa- li EV crone ut Cochlites terreftris , Um- veusmaprd bilicatus , Neritites , Trochites, Buc- ais Ro cinites , & 7ámintes, vel Ore, ut Py- g r ramidalis feu Cylindroideus, & Echi- yinem dU nophorites, vel Utrogue , ut Strombiles, dhs, aci fübftantie nunc filicex , nunc arena- rix , nunccalcariz, colorisque vulga- Yi pmi&wg ris. banero, d s p CCCCXCIV. Echinites eft lapis figut- Echinites, gur& turbinatg ad partem fuperiorem q L. 4. an- ï)n!f?i'ï 168 DiriNITYOoN. Puvsaec. ';;.glntiöris helicem non habentis , fed ;f(.»fg (ii n fübrotundus firiatu vel puntinlatus , ma- * h terix vel filicex , vel calcarix , velare- Wi ,g-gara UJ d Pämll. macez, pro variante figurà 1n plures qodaqul frecies fubdivifus, ut funt; Clypeati, Cordati tàm quinis, quàm quaternis l demls ) vrarudid vadiis e dupliciferie & Spatagoidzi, Fi- bulares, Difcoidzi umbonati , Ovarii, Q ocs gotba, [f E-hinometritz, Striiscapillaceis & qui huc reteruntur Radioli Echinitarum & Vemnánty Scutula. a f Selemni- [nceondotny CCCCXCV. Belemnites vel lapis tcs. Lyncis eft lapis turbinatws , helice ca- gamahmvæ D , dum, vens ,zvis & in longsum produtius, vel bafi tàm integrà, quam perforatà pyra« antar f naintd snidalis ut plurimum , vel fulcatus, vel eanden r Cylindroideus pellucidus rarior, variis coloribus , plerumque ex gryfeo nigri- QCerau- COCCRCY cante, vulgó etiam Ceraguuias vel Ful4 WS! minaris diCtus, paffim ad montes & Jendadi vias fxpé adhuc matrici calcarix im- penen ] merfus reperiundus , gravem fpirans, Lv«m) f odorem, materiz felenitice multo 2e fs i fcatentis, fibrillis leviter micantibus b iyirs t à centro. vel cavitate ad peripheriam ( horizontaliter du&is , viriumque Diu- v m] Dd xeticarum. [ m:h : A£tites. CCCCXCVI. 2Etites, Lapis Aquili- D hiitlii! mus, eft lapis veluti preguans alio in ute«. Pa w XQ | j pHVSu PAns SprEe1ALTSSIMA. 169 á 1 haben ]s ro fonante Callimo dicto ,colore fuco, C*limus. TM ullo aut cinereo aut rubigineo , externé WL?, Yela fcaber, figura fubrotunda, magnitu- IEU]'R In p uml ne pruni, partui. promovendo utilis, Cres & 1deo ab aquilis in nidos transpor- 41 Quferrs tari creditus , & Alexipharmacus, exoriente advectus. cuinon abfimilis m n. TE Geodes. in locis fabulofis,. litoribus & Geodes, lais montibus, faxorumque commiffuris dinitroml in Germanü reperiundus, coloris ci- nerel , fcaber, ex arena cyaffiore filicu« ii v s lisve conftru&tus , Argillàm, vel Mar- is, Vi o | [ gamaliamve terram coloribus varian- n p w tem, albam, flavam, cocruleam, in Vr n cavitate fonantem intus concludens, sVl magnitudine fxpé pugnum adxquans, lczn n ear-u,ndem feré cum Atite virium. Vr | Cogchi- Va rl E CCCCXCVII. Concbites eft lapis in- tes d o ftir conchz bivalvis, materix & coloris d lg plerumque vulgaris. matrici variz na- navm fora turz calcarix , arenofz , feleniticx in- Itcmylto 4 terdum immerfus, Valvas habens, vt ia nunc ZEquales vel leves, ut Chami- tes, Mufculites , Rhomboidalis . &c. d yeilphE'b; inumqua vel Striatas, ut Bucardites, Pectini- tes, Pectunculites, Imbricatus &c. ard nunc Ingquales Anomius dictus, ut Terebratula , Gryphites & Oftracites; ii al*wr-; 3 CCCCXCVIIL PA;(SFECI 170 DzrixiTION, PHQSIC; — Oftraci- T tes, CCCCX(;VIII. Offracites eft lapis ia ! fciffilis , crnflofus , coloris fulvi, oftteam L " marinam figurà fuà zmulans, ex fruore n A q felemtico laminas teftaceas referente at CA conftru&tus, virium adftringentium. i CO "Yubuli- CCCCXCIX. Tubulites ^eft. lapis Vv dtg tes5 fubftantiz ad féleniticam vergentis, ii prafentaris tubsulum fer:s flriatum lon- D hJ;imA VU gitudinedigiti é bafi latiorein ácumen jerfndo obtufüm definentem , plerumque ca- qmydta, Vg vurm, ve! denti caninofimilem,ut Deri- oítim, talis,vel Vermiculo convoluto;feu fpi- t vt :z fine regula contortz , in quà ver- j mis delitefc;t, ut Vermicnlaris vel glan- D. C diquercus in'aplce pertufz , ut'/Bala- CUU fti nus- lb lr Gcmma, D. Geuma eftlapis pretiofus , naturà miuto, obrit pàrvws, raró ovi magnitudinem fu- a0d, DOLIU perans, nitidus vel pulcber , colore, trmddt Diaphaneitate maxime , vel etiam ra- W. hf iorum reflexu & figurà concinná, vi- Ti werdm [ s fuigratus, fubftantiz lapidez purio- !äiæ;h ] ris ex defecato fucco in generatione i 1N ] lapidum feparatim concreto natz, ob W A00 parttum homogenearum ordinaté col- l3 locatarum firmitatem duraus , ut diffi- D li ao culter vel planénon n eontei pethit. ferro fcindi,; aut NU BI. X D "À PARS SPECIALISSÍMA, I7I P DI. Carneols , vel àloco natali Sar- Gemma Opacz. Tl p dus, eft gemma femiperfpicua , vel Carneo- ; DI HU('[E opaciot, obícurà quafi nubeculà per luse 1 Tif fufa, lotnre carmis fimilis, 1n Sardinia TIEentium. reperiunda, contra fanguinis fluxum & abortum prodeffe credita. "T lpi DII. Oxx eft gemma polita ex lbo Onyx. Ti gt 89 nipro Zonis diftin&tis conftans , fere fridim s. | opaca , wugsuem humanum , figurà, co- Ttit t lore & fplendore,referens, cum Sardo kmmque G compofita, unguem carnibus quafi WMDEH- ff impofitum , & utcünque translucen- tem reprxfentans, Sardoryx appella- Sardo: tà qiu " ta nyx. Z IN WY Chalce- DIIL Chalcedonins eft candida onyx donius. Win, j utcunque fransincida, levique & ne- bulofo colore per totum corpus fufo j at imbuta , ob virtutem animum exhila- Tiduren T randi, non minus ac reliquz gemmz iir, colot commendata. d eftm t . DIV. Jafpis eftgemma opaca , colore Jafpis- Qv viridi, yaterdum fanguineo , .interdum vario , pro cujus ratione variz quoque ipileg u n generam:;: habentur. fpecies, in Indiá , fed & in Germanid quoad nonnullas fpecies re- (reto n2 m onndte peribilis, ità, ut alicubi agricolz pro filicibusad ignem excutiendum eàdem li, UP yto f ütantur; cum Carneolo viribus con- veniens, " DV L] 172 X'ügä;mmnow. Phuvsre; Helietro« DV. "Helietropirs , Plinii , eft ]afpi- R' Wl Mes) Idl dis fpecies ,' w Jf pius. » übczruleo viridique colo- 1[& vunglï re fanguinéis punctulis vel venulis hlh confperfo; aqux immerfa radios fo- Atl lares fà 7 Qolo 160 colore : quafi in- L ficiens , oboraundnm fctum com- pri ( mendata. gl Prafius. DVL. Prajus eft pariterJafpidis fpecies, muxm . maximà ex parte virtdis , fed raró fine m Jsot un&tis atris, interdum etiam colore ) ?A albo diftincta, viribus Smaragdum feré accedere credita, x firiy * LapisNc- DVIL Lapis JWepbriticus eft parite—f Mif phrtticus | fofpis variegata , ex colore viridi aliis- oda t .Ne, plerumcue ex viridi , albo , flavo, Jlowifoptti cazruleo & mgro permifta, femperta* ides iil xnen viridüatem Tefirens opacam, ex atd2, CO "mericáaliisque paucis locis allata, ad- ibfedicr verfus Nepbritidem amuletum potens, Y C 4 DVHI. Jcbates eft eemmarelucens, p o jfpidi fer& coucolor , fed dutrior minüs- W,W&nq . *que opaca, nullis curqulis colorum, Nirbimieat 4.utin Onyche fit, cin&ta, variorumde n (iz cztero colorum, lineas quasdam di« ? ii j f fcolores, nonnunquam varias arbo- M yes , fluvios, anumalia & cateras figus 1 Va yas exprimentes, gerens, indeque Ce« j Ti iiilnin racbates , Hemacbates , Leucacbates , Co» 3 Ddidy ;:q!.fachaæs, &c. vocata, contra xftum , WWW j H 675 & veuesa prodoffe credita. DIX. N Pa : 'PARS'S-PECIA.LLSSIMA.VAU; Bufonie )P )Um eü 'uDIX. Bufonites, Batrachites, non in tes, "ii capitebufonum , fed in calcariis petris inftar faxi-funginafcens, 'eft gemma "iw! opaca, duritiet filicee, magnitudine :4 | h- anpnis digiti , colore flavefcente, fufco, periori conv exà, arcuatà lz- "u g parte fu E vigata , 1 ^ nferiori , velconcavà vel pla- Táfer na, figur 4 nunc rotundà , nunc ovdli, d oculorum isflammatiores & twmores à ^ttam ln ; venenatis tebus ortos adfritus discu- tete dicitur. Jureum DX. Tubefa, à Turcis à quibus Turche i at 3. adfertur di&ta , eft eemma non trans- t ld lucida , colore ex viridi albo & cceru- Id leo mifto przdita, viride zris exactà Ti lprd przbens à quibusdam Jafpidis fpecies 1 (9400, 0 utata , contra cafus pericula przcipue rbl prodeffe dicitur. N iltim i. DXL. Corallinm eft litbodendron fub- Coral» fnpa o ] drir w wariutim , fabftantiz lapidez folide mi- us colofür nimé porofz aut foraminulis pertufz, à vartorps figurà. arbufculz alicujus aut frwticis aphslli prxditum , non tantum n aére, i u n vana o fed &g fub aqua 4urum & lapideum , cor- tice autem mufcofo & molliori , qui- tae k atl men facile deraditur,fub undis te&tum, s indeng manducatum in pulvere fub dentibus , La j , contm d crepitans, fragileduroque corpori atli- um Mwedz*aö 4 DzriwnrrriowN; Panvsrc. bL J[l:flas fuüm, clarum fomum edeus, colore ele- N ij 418 ganter rabrmm & album(tariffimein Ita- 'UJ lico mari vigrum , ) érupibus caverno- -me ls in imio maris corallii fcetis extrahi d Dup folitum ab Urinatoribus crucelignea , & ; o m retibus .appenfis inftru&tis , iisque seroleoqti r implicitum abrumpentibus ; Vribas ab- Yttr forbentibus , adftringentibus ,! contra flu- 0 1 il xus & xftusfanguinis prxcipué valens. j Porus, DXII. Porss pertinet quoque ad li- J bb yyitgugit thophyta fubmarina, eftque fübftan- tia coralliis proxima , crebris tantüm po- jenieun « ris, unde nomen habet , feu foramini- joan, $08 bus , quibus pertufus aut intérceptus ïïuens", T&ton eft, ab iilis 2iZereus. vl qu? Eícharz. DXIII. Efchare fünt lithophytafron- adidmde des imitantia, nonnullz etiam pul- y(u; ntupt Gemma chré reticulatz Frondipore diCtz. im us r Pelluci- euJor af de. DXIV. €ryflallus eft lapis trauspa- Tens £d»yovos admmodum dmr«s aquam in jnitun coJ; €ryítal- lus. | v , t placiem congelatam omninó refevens, eyr ádamanti colore & figura affivis, fed | QU minus ftrictz compagis,ex aqua & fuc- | r colapidifico depurato , fpirituque au- p lMil ; ftero. conftringente ortus, corpus & DX comrmiunem ziteriam omnium gemmü- TW prabeis ; Virium abforbentium , tem- W!,eügmed perautiumadfiringentitim indeque do- CM Ol'i-f *N. pHH![ PARs SPECIALISSIMA. 17j Toribus cholericis, Dyfentäiæ— aiiisque äj) COIO It rf ii axibus medens. — DXV..Adamas , ab indomitafuà vi Adamas. IPJ lls : Cavcm, APU eytri exerzco nomen habens, eft gemma, aquzinitar Diaphana , omnium dariffi- Ral A ia ma. Cryftallo fimillima, utore faltem vivido , cceruleoque quodam interfufo i5j ) t d Íp Ylendore| fortiter—radiante & dnritie di- Jriu Ga , exndia Orientali allata , gem- iiv ma pretiofiffimna. quoqad . DXVI. Rubints , eft gemma cocci« Rubínus. &CIR fubüan. neo five faugyineo colore,jnonnunquam Mtatinn. ad ceruleum. declinante, fplendens, Ro & rutilans, limamque re- diaphana , m W.üim fpuens; rati one rubedinis.ex varieta- tefuücd , quo nutritur, in fuà matri- Balatium. mpyate ce Balatinm di&tà, varias appellationes Balaffius. nacta; nempe Balaffii , exiguam fal- ttn p* Spinellus, dul tem habens rubedinem ; fpinelli rubi- Rubiecl- cundior Balaffio ; Rubicelli , ex his duo- lus. H p bus mixtum colorem habens; Rsbini Rubinus limyqum: veró proprié, vere rutilan s & Diapha- propriee nyi nj ebras infpeciem blandz m dirs, E neitate perten cujusdam fcinti lle micáns, à nonnullis seraqual ro ainwleto contra pe ftilentiam aéris, ! frirmqué libidinem &c. habita. Carban- Ytus, Gu -DXVIL Caibsinculus,Anthrax, P3ro- m «ülus,- apns ,eft emma perfiicuanter reliquas, forpenpm uitore longe mulcumque €xceptàOpaio, pre- T d L. ! 176 DzriNITION. Puveic; T lil i M praffans propterimmixtum puriffimum Iju Qu fulphur folare in obfcurofulpens. Ejus T LOrcid " tria funt genera : Primum Perfis Masdi- ; aitik étum magnitudine & fplendore reli- , t quas fpecies. fuperans, propriam à natura habens lücem, uà note ob a n g Ut Qu fcura tanquàmfolis fulgore illuftratz becra. ejus collucent , qualem Pega In- i Nï quy I* oppidum pretiofam parit. Secug- vitts ! »»»»»»» stl duminquádam TrogloditarumR egione in Lydiágeneratum, inaqua pofitum, intenebris corufcans. |. DO t Tertinm genus -ul etmito eft vilius, quod Fewinam Medi, fed Noftrates etiam | Rubinuimm a | talys l ppellant: roprio lumine non gaudens. s Granatus, fi, v n DXVIIL Grazatnseft gemma pellü- ^ hdvnta; Ya cida , siis grato colore acRubinus fplen- dens, quaft illi opaca quzdam umbra frovanena tonülls prz vel nubecula offenderetur , colorema- $gis minusve nigticante. varians, ex UT bDXX( j Tlavedine vel fufco ut plurimum r- bens, nec. adeó rato, tàm in Oriente, ! f Ti quàm in Occidente reperiunda. 7j- Ti mmä( Ti quoque cordialtum, corroboran- QU ( 'Ch v tium , fluxus fiftentium &- antime- fit N lancholicarum credita. V )f Hyacdn- jmi J €&ilius. DXDC . Hyacintbis eft zemma pelluz cida, colore nunc /rutilo minii inftar ij " n W tin&a, nunc etiam flavo crocum 'aut UCCLj ? TA PH?SI( PARs SPECIALISSIMA, 177 um x fuccinum xmulans, aut etiam albo, k Ul'jmmm l, qualis omnium viliffima habetur , pa- riter tàm Occidentalis , quàm Orien- M fnen talis , amuleti loco contrafulgura , vi- ilias &c. habita,. 9 Bof i ( tf oj DXX. Amethäj?ns eftgemma perfpi- Amethye ftus, t lf cua, colore quafi purpureo, ex rubri m Pen n & czrulei commixtione vinum imi- ,mPï*Tif- jnir tantetralucens, ex Indià adveCta, e- RarürNgiony brietati refiftere dicta. * d pofrum, i DXXI. Saþhz'ms eft Gemma Colefti Saphirus Ti gnts um J f colere ceruleo perquam translucido confpicua , faturatiore , Mas, dilutio- Ü ln , re magisque albicante Famina appella- pulas um ta, velex Oriente, vel'ex Occidente habenda; Virium ftupendarum con. ag pl Tureumu tra venena & animi pathemata , &c, nonnullis prxdicata. Vs o t $mará« fe as v DXXIL. $maragdus eft gemma pel- Tucida, virentijucunditate amceniffima — gdus. (plünmum v prata reprzferfkans, oculosintuentium n n O fatians , maxime Oriéntalis & Scythica, eperiunda, j ex Auplia &Cypro cupri tin&turam pof- 1 ono um & aniy fidet , ejusque matrix Cxp Prajius , cu- jus viror dilutior eft, exiftit; Alexi- | pbarmaca ,antidyfenterica, & contra ;ägeminay; d " morbstm comitialem przfervare, partum- jo mini ; qeu promovere creditur. i a DXXIII, n p 158 DEFlNïTlON. Pursic. — — —À u "Topafius. DXXI. Topafius eft. gemma anreo l"h " ( üï-':' u joem : colore translucida , Cbrsfolitbus , co- olofi Chryfoli- lore viridi Smaragdo dilucidiore cum fíe^ thus, I X Wuu» Chryfo- nonnulla flavedine, Cbrsfopa(ius autemg ttiolu ,pafius, aUF eum falgenmem colorem Eabens;vo- It ( cata, felet£tior Iudica , Virium ex na- Ml y turà folari Antimelanchalicarum credita. vt t ABcriHus. DXXIV. Berillus eft gemma pellu- Trut] T cida, quz marine aqux colorem refert, exviridi cernlea , ex Indid advecta, con- Ó ncum ss tra-hoftium pericula , vitia Hepatis &c.valere putata- fnitis, t Opalus. DXXIV. Opalis gemmarum omni- JHv um elegantiffima , illarumque. compen- jnm, dj dinm,ex eodem punéto varios pulcher- e, um rimos colore: , mirum in modum tem- riponmsl peratos ,. Iridis inftar reddens, mitore merz lp Carbunculum , purpura Ametbsftwm , vi- M unmntam RITOCIQLT, -fiditate $maragdnm fuperans, nunc no- bilier , nunc eilior , prout colores ha- ?XWH l j -bet,.plus minusgratos, omnium gem- Bxx Ti marum Vires, ophthalmicas prxcipue, AV d poffidere credita. B Vi um Oculus. .. DXXV. Ocklus Mun Mundi, di eft gemma f Opalt modo nonnihil perfpicua, Oz3- 1 | chemque quodamimodo referens , dicta DA V » aliàsLapis mutabilis.quiain aquá fit traus- AC T parens , & jubar acquirit, . quo iterum. privátur, atriad tempus expofita. TM j NH[ DXXVI. ! pHïsH' " s. DPans SPECIALISSIMA, 179 —— DXXV Oculus ! ; r L Qcklns Catti ; Pfeudopalus Catti* MIAM ( Cardaui, eft Gemma ocnlormn felis in- licidiore « ftar variis coloribus nitens modó cla- fpirauter rior, modo obfcwrior, apud Indos ma- Vaf Yi gno in pretio habita , perfuafos pof- Vr ey . feforis hujus facultates non poffe im- k cedit, minui , fed femperaugeri. Metal« m w DXXVII. «Metallum eft corpus in lum. m r "Terra ex particnlis, Vifcofis aqme con- at o centrate Aercurialis cum fulphbureo-Vi- D Hepatis triolicis feu falinis acidis, & purioribus Terreis fixis , ope caloris fübterranei in t ommie fubflantiam vel maffam compactam,du- f n ram, ponderofam . ductilem , malleabi- t vl em, &ignein fluorem Jiguabilem , va- Minerale pmodun t rii ponderis & coloris digeffim; adhuc infpece , rln, st materiz lapidex, terrez, fulphurez MIthW ! f &c. immixtum Minera vei Minerale n fpecievócatum. i DC - Differen- 3 Cuores d DXVVIIL. Metalla differunt ab affini- tia um g bus Mineralibus medüs denfibilitate, Metallo- rutn malleabilitate & fixitate; à Lapidibss ^ jcs praxpt reliquis , qui majoreignein calcem & ii Htrum: fragile rediguntur , :pondere | us ac ij d u urfpic a uàm maxim? & liquabilitatis gradu./ Lapidi- DXXIX. . Dividuitur Metalla pto bus, us j ftatucompagis & gradu /mixturz pu- ritatis& maturitatis diverfo r, in Per- r qu^ fetiora , vel N obiliora, ütaurum' & ii I M z ar- j 30 DreriwriTION,Davstrc. il " j Pl'( g argentum , & Imperfetliora, velYgno- u biliora, ut reliqua.: 2. SuntvelMollio- ii p ra & facile liquabilia ob falis fufilis & TT Mercurii abundantiam , ut PlInmbum & n Stannum, vel Duriora, qux ob Térre h serallicis íg r copiam difficilius funduntur, fed ob falphbur impaétum facilé igniuntur, ut: Wcop:ofo,lr/! Ferrum , Cuprum. 3. Magis vel rainus æ;Mmu, ( .Malleabilia. &c. ii n fesirinls Cinnaba-. DXXX. Cmuabaris Nativa. elt vera eniquefodims j ris minera Mercitrii yaultum. de fulphure äuAmi,&?m . Natva. participans, ex vaporibus Mercuriali- qrtts um bus & ramofis fulphuris metallici mol- fayratone leculis combinatis in. unam maflam ia &'Diaphöït nderofam,fciffilem fubrubram, coa- frasedug ^ ta, additis. Alcalibus Mercurium Vrtat g currentem limpidiffimum per deftil- DXX B lationemdimittens, viribus przter U- n Lnedii füm pictorium in Medicina egregiis , dmm & Nervinis przcipué & Pracipitantibus, lo d fura &c.indeque Cratoni Magnes Epilep- Dd fix vocata. Ttos Fattitia,. DXXXI.- Cinnabris Fatfitia tàmCom- DWV. Ín uuis, quàm Antimonii eft concretum LE m fimile ex fublimatione Mercurii cum Wtz g vel commnni , vel a4- falpbure W timonial; in. deftillatione butyri Anti- aOt moniiin colloretorte unitij arte Natu- tam WD, & A"E'A: LPirsri PAnRs SPECIALISSIM A. 181 — vämü ) Vel Im.( vam imitante þrodu&um, neque vi- Antre j xibus Nativà inferius. !s fufils Antimge DXXXIL — Aitimonium , Stibium , eft pium, ylE Ddl minerale five femi - Metallum nigrum Q o 7j ftriis metallicis. enitentibus diftin- fuf!mr) fed Ob étum, laxioris pauló compagis ex ful- lp ut pbure copiofo, Mercirio feré plumbeo ATV s & variis falinis, alcalinis ramofis , ter- reftvibus., & vifcofis particulis mixtum, faturninz fobolis,1n plumbi , auri , ar- i w m & p gentique fodinis &c. reperibile, Sty- lanx Auri, & prxter ufus aurifabris fre- N Maarà quentes, plurtma medicamenta pro va- r medlia n J n D n f ria przparatione diverfa imprimisEme- tica & Diaphóretica aliaque fübmini- j vübryan ftrans,exHungaria, nobiliffimum ftriis fs Mu aureis ex nigro micantibus habendum. mum t (l DXXXHL Bismnutbumn eft (emi-Me- Bismu- jj U thrima tallum , livedinis albicantis, feré ci- o s xereum , durum & fragile, non tamen plame friabile, ad Stanimm fere accedens , mi- p Vglt nus tameh excoCtum; Ufu tantümex- terni cosmetici. DXXXIV. Zincum eft fimile cor- Ff ivl Zinm j lt concz pus femimetallicem adhuc volatile & p Mari ? multum fulphureum , immaturum, TM V, ! candidius , pariter uealiis pro fpecie Stane« o u zinon fatis exco à i vel purificati habi- tum, ex Anglié optimum adve m awlïüæï,"'*ä 3 [ ) - m i$3 Dres1NITION Puvsic. "t P Ufibsis ï/af'aïior;finïä Statwariorum prz- ao qitis cipue, Medicis raró iisque exterrils pro d fcopo exficcandi inferviens. vt yi m Auripig- DXXXV. .Awripigmentua eft femi- ,gruidd 1ul, metallum cio.:02, aurels velutilamel- yoenti jti lis diftin&tum, riabile, € vaporibus m i i r vifcofis luteis, fulpbwreis 1ntermixtis fpiritibus acerrimis. falinis. volatilibus quripta a trinlm concretum. — Viribus Septicum & non- nifi. ad'exedendum imn fiftulis, cancro, juquia &c. à nonnullis adhibitum. gb s Aifeni- qu hy'meu *DXXXVI. Arfenicum: Album &Ci- «m» trinum eft anripigmerntum cum Ce fub- sin; As t C Innatwm ob rigidiffimafalia angulis pe- fs netrantiffimis prxdita , inter casflica & feptica: validiffuü«uum, naturz. maximé DXX fulpburea Gebero: pradicatum , à Medi- atal- af cis prudentioribus in ufum non voca- la, d tum; ab zmpoftoribus ad. dealbandum ïfalrnia Mil cuprum in/ fpeciem argenti interdum IU adhibitum. Sandara- lm cha, DXXXVIL. Sandaracba , ab Auripig- m mezto folo fere colore fatmratiore; quo ragisad cintabarim accedit, differens, | tinn, f Vr ii eft fcimi-metallum rubrim vel fublu- teum. & frapile, e particulis falphsreis ll'lsl Y rgm plurimisintermixto /2le acerrimo , & de- Ws bili dif At r 'érfo siercirio conflatum : 'dele: ] terium prafentiffimum. lus DXXXVIt-I. PHVSIcW DAaRns SPECIALISSIMA, 185 --—. Chryfo- Aarürgg DXXXVIII. Chrsfocella Nativa , na- colla Wettern, fcitur in zrarüs metallis, & fitexzre waüra (5 | tantum, eftque nil aliud , quàm me- tallum. eris pntrefatinm colore vire(cem- L femþj Srüt ag je,nunc faturatiore , nunc dilutiore, qualis exargenteis vel aureis metallis Paporis ! Demitis plerumque habetur; vel (poste, dum t volatius aquz materiam metallicam lambünt li - & Chryfocollam abripiunt, qux po- Ts n ftea pracipitata. ad fundum colligitur, Itl vel curá boriinum , immisfis in venam a- Ab &C.- quis perhyemem usquein menfem Ju- nium; PiGoribus,colorem viridem prz- iv amee i bens, slcera quoque mundificans & fs ais ficcans. j iteraiut Mf p DXXXIX. Cadmia , à Cadmo Tyirricg Cdmia la, 2 Mi metalli- fufurz inventore credito , ad- tlim xiitc- ellata, eft ve] Nativa vel Fatitia. ,. L p 4| detndum Cadmia Nativa nominatur ; tum La/i ^ Nativa, m intedun Calaminaris , tam Lapis Erofus Pliniiíeu Cobaldum vulgi , quodeft mineraleters Cobal. li, d at reo-lapideum antimonio haud abfimile, dum: colore uigro , fufco aut cinereo , ordi- ial C «t , dif Ef narie a«lliws metalli , interdum tamen hm ve 2 zris .vel argenti , particeps, VÀ fepticá tici jf pollens, variis in Germanie locis & in j Anglia quoque ex montibus Mendi- müatumiï" penfibus copiose erui foütg;n. " a 184 DeriNiTiO0N, PHysiC; p d Fa&titia Ü fert vel DXL. Cadmia Fatlitia , vulgo Tu-t;: ,af "T'utia. prout plerumque venditur,eft fubftan- | Is tia Métallica , fpe crsffaceainftar cor« ( z 1140* ticis , intus levis , ex flavo cinerea , extus [ Í ii numeérofis fubcoeruleis tüberculis p ! " corpus l fetu afperata , ex fuligine aüt favilla pyritis, 5,', AU &ris, alteriusve metalli , dum in fornace agb à i Quf conficitur vel adfaftigia vel adfatera, vel ad partes infimas 1n corpus concre- Dd fa , prout ex variis metallis elevatur , & la d n f eriao;:z pro figürz confiftenüzque varietate quis (omaci varia, quarum otima cenfetur Goslari- idsbyits £4 omniafere metalla ténens. Q Cadmiz DXLI. Cadmie Fadlitie Species fant: vtidatls FaQitx Spccics- Prima Botrgtes eft Cadmie FaCtitiz fpe- produrtu x. Bo- ciesjta dicta, quod.Botrormi fpeciem ge- pistonda rat in fuperficie , vulgo appellata 7ntiz. narethusin tryites Alexandrina , ciserei coloris ad coeruleum. vcltuti a tl Alexari nonnihil vergentis , ii altioribus for« indi, d diina, nacum cameris ad ferreas haftas in tale » yodtone ; corpus concreta , ob vim abforbentem télinole egregiam magni ufus opbtbalmici contta nuz'z(umqum lympham acrem. H m $. Ony- DXLII. Secunda omychites eft Cad- tltinn ehites. miz factitix fpecies , figurz lapidi Qug- " Ph« Wi cbii jimilis , foriscernlea , intus candi- um d h dior, variis venarum difcurfibus 1n« lg gw terftincta , in antiquis fcoriis E metallicis/ D um denovo fufis repetta. DXL!H-W At g '-.Iïfm(; — : 'P'Aksv SPECIALISSIMA, 18j DXLAIII. "T'ertia Placodis feu. Crhftofa : S'I;äf"' m"'e.&fubffanv fit, quando craffior materiz pars egre- Atf , ditur& poft Diapbrsgen toties , quoties At tj excoCtio fieri folet, parietibus fornacum ! fijerculs infidens in. corpus cruflaceitim concrefcit, it í yrits uorfum referturetiam P/anites velZoni« I Átorte f tes,quz velutiZonisadparet mult iformis. R. alltu, DXLIV. Quarta Offracitis eft Cad- Oftracitis XDUS C mix facttiz fpecies a tefia dicta & e devhr, craífa materia orta , tenuls ; nigra . ine Q varitate que iis fornacibus reperiri folita , in AR CUj« quibus Pyrítes erofüs non excoquiur. hs Capniti$ DXLV. Quinta Capaitis feu Fumaria, vel iL n t vel volatilis, peculiare quid à reliquis n Pa . fpeciebus habens, nonin folidum cor- Bo jcine pus condenfata , fed temnis farine inftar Pompho. D TT parietibus in fuperiori domicilii xrarii lix fcu Nihi] mjalaeneun 5 arte adhzrens, Pompbo/ix feu Nibil al- asf bum di&ta , candidif/ima & levi[fima , 1n. dul a praparatione oricbalci ceu favilla ex 4re n djotetr refoluta n ollz operculo quoque repe- du conti riunda, cum qua fere convenit Spodutu Spodium, feu favilla cum ligno aut cinere parie- TL tibus fornacum adhzrens nen adeo teni- yalapii t^ um pardüm, nühc Cisereum nunc Ls- j Is GU ewm colore. Pires quoque ex vulgari fcoriu? Unpuento exficcantes & reliqux notz. .DXLVI. Argentum vivum 1eu Mer- Argens 'cerhgmefïï*ï €urius eft metallum fruidum , volatile tum vel viyum D M 5 156 DzrixN1rION. Puvstc, PM(WE( l, — ( j 4001 vel aqsa vifcofa , metallica , ficca , cmim artes bumide à terreis puriffimis fobtilifn- ïuh.f* u) mis minutiis perrminima commixtis ita m d fünt modifica'a neque in totó difflue- ff J)müm P re nequealteri quam fibi adhatere fed ngffdmm | quafi per globulos xthereos minimos wmhamääli" confiare po[jint , ta&tu fripidiffima , moLi- liffima , ponderofifima, awro tantum le- lut, HT vior in ratione füb-fuper-trifeptimà,feu n $i 7.ad 1. aqná vero vulgari qwatorde- p cies pravior , in omnibus metallis & ex omnibus , przc ! ue autem é Cinnabari | ;';gmcoquend N ais Natruá feu minerà proprià facile baben- da traro fluens in venis reperta , Ge- Em ag bero metallum apertum dicta, awi | pübtrsur magnes admirabilis ; Virinm in Medicina ;/ff(l MM,&I pro diverfa przparatione diverfiffima- AMuauir ) rum, penetrantif/Jmarwm , ad n(w quoque FUTC mechanicos przcipue aerometricos prz- DXLAIL, 4 ftans. Plumz DXLVIL. Plumbum ni ld eft bum,' m eft quafi | lod mercurium metallum coagulatum terreum variis impuritatibus mixtum, comp agis | qilm | fini ng*du Til paulo laxioris minusque exco&tz , fu- EV j ! À perficiet afperioris & coloris magis ex atro Qd cojn;ï:s,fgg:gm ; cinerei guäm&annum , pandmyius tamen ob majorem partium mercurialium a- | V g | p bundantiam, & oblevempartium he- tero genearum per fuccos minerales a ar- Bo | h g Nx DaRns SPECrALISSIMÁA. 187 — - Mrmcen EM /imy M acres coagulationem ntoliitis, faciled, fo- n fobi AOTOTYYÉ lubile & fluens, partes aque vulgaris due- decnpla vatione pondere fuperans , pene- 100 df trantiffimum ; .& ob copiam partrum tdtee fj alcdlicarum volatiliumi cum acidis mix- 15 fs tarum alía metalla funden: & fühminans; i w mj aurum & argentum purgáns , reliqua cun- D at . &a defiruens , ex peculiari minera varii Tif coloris,ex albo nigrefcentis, flavi, fu- I Mdyd. fci; fplendentis, Galeuá di&tá & Plum- Galena, ttzlls & er vt dl bagine excoquendum, calcinationecum aceto CerafJam , Ochram & Minimn 1gne Ceruffa, tl "Ochra, t Q reverberatorio & in purificatione zeris Minium & argenti fub forma fufci vel pallentis Lithar- m di, a m Md pulverisLitbargyriii in T efta relinquens, 'gy rium infrigidaus., & pro varià przparationein Y dl Mechauicis & Medicis Pbtifi , Inflammatio- 1 idquge nibus €$c.Ufu noninfrequens. at DXLVILH, Stanmum , vel Phumbum Srannum. candidum , eft metallum , molle, albwm,. m fplendeus càmi livore quodam , medium ia r quafi inter plambum & argentum, par- n ticulis vipidis minusque exco&üs cum uN acido arfenicali falino imprzgnatis rimagsut conftans , feptem partes aqua vulgaris gra- uj vitate adéquaus , alia metalla, ferrum yercortaltz & cuprum inprimis peuetrans , duriora enpetit & frapilia veddens, fpecslorum metalli- corum materiz, artiqwe timdorie nec Xcos mwf non 1988 DrriNrTI1O0N, Puvsic. piit d : Leneneneneni t al ...—-—. Lonsnisl n : Ium; l'a D d non.aliis ufibusMecbanicis Medicis quo« fjbms j ueinferviens. r Cuprum, gt DXLIX. Cuprum , JEs abinfula C3- pro dictum , eft metallum con[tans par- mäcöm « ticulis vifcofis plurimts & ramofis , j4l- bureis, volatilibus , mixtis tervefiribus [ ( ! alinm i a craffioribus, fufce rnbedinis , novem par- tes aqua equaus pondere , ab acidis fa- l J juifur 7 j w mïm l [ cilé penetrabile, colorem quoque pre- beus ex cevuleo virentem , faporis nanfea- jemmdd (' ï fs , p buudi valdé adftringentis, é pyriteva- riisque mineris & terrz fpeciebus exco- IA.:(,'J".SI UL Aqa quendum; quoad Ufus mecbanicos non minus ac $tannum vafis conflandis a- ! f | p Orichal- ptiffimum, cwm lapide calaminaviin Ori- cum. chalcum tranfiens , cum aceto n fübftan- 1n, nondn tiam grumofam cxruleo-viridem , £ - rrbfphani &upo. rupinem ditam, abiens. | lsacinaure/ Ferrum, DL. Ferrum eft metallum ftequen- j ninis tiffmum corf&ans partibus terreffribus, Vi rigidis , cum pauco mercnrio &$ fulpbure ts d4 mixtis , riuus liquabile ,. colore ex fufco Vi d velferreofere , otio partes aque vulgaris o ponderaus , przter Ufus bellicos & civiles, f at Vw: a ! in Medicis pro varià przparatione viri- f.'t;atï [ bus nunc aperitivis. nunc adftricti- H ] VA vistotam Laxi & Stritli methbodwm abfol- ubjfa;j:m Nativum. vens: Eftvel Natrvum , purum , grano- ts rumyel rxfafï'æ inftar in fodinis repete fübfom, R fum; Pans SPECIALISSIMA I$9 b—.— —— ünnmm dlb snenndib n Exco- Wdæaqw tum; vel Excotdum igne in officinis &um. ferri - fuforiis, aut ex lapidibus fer- Tun Mofrl teis, Maguete. fxpe gravidis, aut ex Mggn g. terrà rubra vel etiam quacunque tere tf Ji. Argilla. Cbalybs. Umfrin DLE. Cbalsbs eft ferrum igne durius yMttt f redditum & 'compatlius abattis vola- bulsf, tioribus fülphuris inflammabilis parti- u u bus, porisinIgnerarefaCtis poft ex- Qu tf ftinétionemin aquafübitaneam arCtius p coeuntibus , poudere quoque ferrwm N CRCDe uperans. n n DLIIL Argeutum eft fubflantia metal- s Argen- Ls turme lica conftans mercurio coplofo puriori , à tanuio pancá terrá alb & (ale vitriolico coagnla- gl fu. to , nondum fatis digefto , fedin cando- i, d- rt ob fphzrulas nitidas non tot ramu- lisacinauro fibi mutuo implexas , fub- J f fiffente, minus quamhoc fixa, i fubdu- ptmirin, p l4 fere ratione ponderis , laxioris inde z s; ab aqná forti folubilis, com- 8 m compagi il x muniZ uá decies gravior & ad marmo- u vilgn rispon 1 us inratione duplà fefqui-alte- YÀ. plumbo autem €9 argento vivolevior, Icor ol ipone v ad illud , ut $. ad 6. , ad hoc, ut 5. a i adie 7. fe habens, fomora, Luue dominio d fubjetla , humida & frigida , Cerebro ejus- yrm, gw que morbis medericredita. Raró Suwm, fübforma capillorum & virgultorum i ifoönüfä | ! | 150 DrriNiTION. Puvsric, m — amunsece o a E o in fodinis repertum, ordinarie autepx 40 il u ex-pro'priä minerà coloris rubei,plum- li mum bei, nigri purpurei, cinericei, aliisve $i j Excotium monetz frequentioris przci- uum fübjectum. . DLHULE Auraum eft fubftantia metal- ,Inte Aurum, lica pura, fplendida, ex mercurio bo- s W ï mogeneo,in candidiffimà terrà cum fale fv** n i hr fubtili & fülphure puriffimo , citrinsa quollitn gratiffimum colorem iudnente , ope calo- » eriyra U: tisfub:erranei optime digeffo & fixato compofita 1n. corpus folidim , duritiei « dl mediocris , zrgeato viuo magnetica ra- N tioneamicum , inpartæ exiliffimas d4- Qondistnbar Uile, minus elafticum, nec fonorum, renli cosipatiffimsm . poris pauciffimis paulo Tlor conody tamen vel majoribus vel ordinatiori- u lye bus, quám fünt argenti , aquevegie per- WLRO viis inftruCtum, folubile quidem , fed qui fdagin in minimi: »ec ab igneaut antimonio de- V dl firuibile, nec facile calcinandum , fir- m Losebnm miffimum, perpetuz durationis, & zternitatis fymbolum , fenfibus frigi- T d 4 dum, ficcum , opacum , nullius vel fa- J a poris vel odoris, reliquorum corpo- rum omnium: ponderop[Jiuwm ; argen- KY tum vivum aim ratione . fuper - tvi- feptimá , avgentum duplá , lapidem gra- DLH', IWI ; l l viffimum feu marmor quiptupla .& o aquan Diygy, PaRs SPECIALISSIM A. 19t mL T — À — "dmä[' I£ dll» aquam commun-;n; vigecnpla fere ,gra- QUrüfe] l viate fuperans; hau ratoó XNativwm, Nativum.. Mi dli Suum , Obryzum, in fluminibus & la- OOT n idibusterrisquein Hungaria , Africa, India Orientali, 1mperio Sinenfi & faramen. Japanico , India Occidentali feu Ame- Itl n« rica, regtisque przcipue Peruviano & t Chilenfi,füb granulorum & exigua- 10, chüw rum maffülarum fpecie, lerumqueà l Opecah- natura feparatum; velCo ? 4m,epyrite Co&Gtunm. & fita coloris nunc cinericei, nunc purnicel, ; t aut aliis lIapillis candicantibus filicu- QH lofis , propriisque mineris, aut etiam d l cinabarinis argenteis , cun&tisquefe- (l t io.o re metallis purificatis, Igne aut liquo- um ribus corrofivis & rzcipitantibus JV . v Mi (IAUOL- multo labore productum, pretiojifji- um nummorum fubjettum, fignatuwe Tgutit- j argentà fedecuplum. valens , in Mediciná ttarimotio d viribus cordialibus przftare. creditum, n f certà przparatione pulverem Pyrium dorationis, ( violentià fulminandi multum füpe- fiflus f rans, atque ad varios L/fs mechanicos, pi&torios , & tantum non omnes, ntile. llss yofam a 1lmmnm.x Vr RÉGNUM VEGETABILE. jotie. DLIV. Regnums Vegetabile eft Claffis chn'um Jj ia gcta- á Altera corporum particularium , -& Ve ile.. Xf qumïïïu';* ! com- J NI r2 Z DzriNITION, Puvsic. —— — — À pl uves Iibu'] C;Whm* complexus omnium plantarum fe l 5 n etabilium in Genere, pl planta, d g DLV. Vegetabilia a. vel Plante in Ge- mo nere , funt corporainfimo animz gradu feu vegetativà & ftru&turà organici, ! g fimpliciori quàmin animalibus , arti- g p ficialiori quàm in mineralibus, reperi- tgntncn tur, prxdita , ex feminee terràinatrem g,t : efflorefcente variz magnitudinis , con- vyitin fr yooxdints, fiftentiz , colotis, faporis & figure enata , beueficio folaris caloris 6] aqua vi» Mrcinim f fcofz nutritiz exterra juvante pondere ais og&xï a&ris in. meatus radicum pulíz , flores t , fintiusque diverfos ju. ufum animan- fv tium & fpeciei propagationem generan- DUX. f la. Partes vl Planta- DLVI. Partes plantarum füunt f vel v taes n rum Is Simpliciores & Similares ejusdem téxtu- unptrtifem velSim- X F lbrz , Trachex , Nervi, Venz, Caro, tnbte;d d pliciores. Medulla, Lignum & Cutis vel Cortex, um Cquibus addunt nonnulli Humorem ) qeediates vel Com- v el.Compojite feu Diffimilares diverfz pofit. conftitutionis , Radix, Caudex, Ra- 2 tbl CUT mus, Folia, Flores , Fructus. 45.Com DLVIIL. Secundo vel Communes le- R munes [9.] Thy j i [ l yel risque , ut Cutis, Cáro, Nervus, n na , Radix, Caulis , Ramus , Folia,Flos, fLSga' ii l: at Propria. Semen, vel Propriz paucis , ut Os in ume- LOI D! Cgraüs , Cattilagoin pomïs ,Cuc fl* h D a DARS SPECIALISSIMA. 15j - —— - , d rumfeï,?. ribu:, Capreoli in pifo , vite, & inalüs - molliores, wt in Urtica , 1n aliis rigi- dUny n diore; /fpiz vel acumina durioris fub- ftantiz aut aculei. * D dUm? r Af orgai DLVHI. FEirefünt capillamenta te- — Fibre. ?lmahbus ; dl nuf[ima , prelonga , fiffilia, per radi-es f Us, Teperi & carnem plantarum protenfa, nuncden- fetriimetem fiora, nunclaxiora , cum utriculis in- iini, ts terfperfis telam formantia , fubftantix Qs & hum nunc mollioris , nünc duriori , ad di- Ti uvl ftributionem fucci alimentarii er esudete ] tran;verfales ordmes fingulis partibus b " i, f communican ? NV di , tobur plantz conci- Jantia, : AOT CU 1l DLIX. Trachee fünt wotabiliores inter Tracheg, -sáfaplantarum fiftule., perpetuo paten- inm lg ies,.Tpirales;feu elafticz , aére motum d t füccinutritii fermentativum procuran- m at C a P radicibus fürfum intrun- Asv Corte 'terepletz; -eum;canlem, & ramos difperfz, à re&to lifunyfen, iparum declinantes , fedin folus curva- ass e -£x., in rete implicitz ; in ramulo Rofz Cl l aut Vitis: tebero facile confpicux; ts DLX, jervi. ,-Malpighio Fiffule vel w | Conrmi * Fibteligzeg ;fuis adhuc peculiaribus va- s N fis gaudentes & texturà reticu lari mire ms,Fu 'Nariantés, di£z ,. func .protezfnsr illud ) *MXS. ) ! continuumque ac ceteris partbus fua- gli j o * | , 4 D «94. Drriviriox, Puysie, — — v " is folidum corpus ; qiiod à caime & vena pir acil t if (à : e feparatur & fecundwm longitwdinem 1 [m]g ,Mun findit- a. | gt Venz. DLXI, Vene fant afiud gemus tubulos . . nl szs inter Btri.wlos fitam , im radis cibus & ramis fparfum , in trunco & . g ilr caule turfuscolle&tum, oblosgum aC |;-imna cacum , faccum jam. elaboratiorem & — |i.jglr fpcaficum cen. (angninem continems &eve- M hens., ui fa&ta. incifione vel fponté |,,.i Qillans Lacrima dicitur, qua fi oleagi- ;m',n j W ï'um nofafit,Eejina nuncliquida nuncficcajfi arrs lvt terreftris & aquea, mucilago nimirum P j | UUX g in truncis atborum concreta, G« vocatut. MH ( i inumeralit barats n €ato; DEXII. Caro eft fabf/astiaplantz fe- cündum omnes dimenfiones feu cor- DIXT. Qu V unttim orea, venis & netvis mterjeGta, inaliis mollior, humidiof,aut etiam fluida , iny |' Qul at Vfctm, aliisfolidior , ut in lignorum g z eneri- | $ ' bus, licet &hicutriculorum or dinésà | "( tbsdn tenui excitati membrana , quam reti« | ?"ue culariter ambiunt vafcula à re&tis li- | U:tase :neis fibris corticis & ligni enata;ovali« | l'itttni bus invicem hiantibus corporibus;jux- | dj &ta Malpighium , compaginentur , con- Fitd v tentoqueturgeant fucco, & diverfo in- Pïamzr;-im ficiantur color-e..- ! DLX | : | M Y pHïiR; Pans SPECIALISSIMA. 19j — 5 L - liaine &;m DLX Medulla, Cor , eftfübftan- Medulli; m Ia!gllfudm tia albicaas , [ponpiofa ; ia meditullio plan- ^ tarum quarundam actenellorum fur- culorum contenta ; ex membranofis Altmoii, M j m fädi-' utriculis feu multiplici globulorumi per longum. lócatorum ordine conftans; WII (funco $ -Olüsgum 4 ad delatum à ligneis fiftulis crudum dtinrm & adhüc fuccum concoquendum & qua- fi fanguificandum ; inibi ue pro fer- Atl - d tt vl t mentatione novo identi em adfun- dendo conciliandà recolle&tum adfer- l'qul ü Oleagi" lii vandum ; ut futuris gemmis foliisque erupturis materia nunquam deficiat. bgotirit DEXIV. Ligmum eft corpusillud du- a, O rum , fifüle, oculo armato racemus innumerabilium & tenuiffimarum fi- brarum.concavarum vifüs. Mil melrps a DLXV. Cortex ( vel Cutis ; fitenuior) Cortrei; eft tegumentum. plantz , inftar corii ii gt in quoad. partem, exteriorem , afperio- rem fuperficlem , ab externis injurtis pra- VOT gem.a yorm ortn fervai , quoad partem veró interiosem tenerioremque ex tubulis apertis & q5, qun n ütriculis. transverfalibus' conftantem fcla &f nl [ U Juccumimutritium à radice ceu primis. viis exoneratum chylum ulterius przpa- " coww ! npunentu? fandum recipiems , te difflmat cobibeus; plantz vitam perpetuam , augmentu & i,X W & ^ ggrminaticfnem ggæl;ens. DLXVIH. ! hii H 196 'DEF)XNI'T!VO?!. -PHïS'IC. : mori ii Radix. DLXVI.N-Radix eft íma plantz pars n fsf fd V poroja , ex fiftulis fpiralibus ad aéris Jhs nd receptionem deftinatis, plexu reticulari odl fibrisque interpofitis conftante corti- " OH ce, ligno , & medullà compofita , inftar i óris & - ventticuli alimenium & fun- in :ïidjæ d nil, fubm ; dofuo basriens & concoquens, fum- ii mé rieceffaria ; profündiore magis mi- n |meid nusve fitu , nonnunquam- etiam'di- fperfis variis caudis filamentofis. ter- m::,e'squoque,g (tii) ?IU Tdjos ramligantibus ; firpiolaco plantam tenens;; QuetupP Ratione figurz vel Bylbofah. e. unico lg d tüberef, capite conftans fibras multas ii j DA ex imà fede f. bafi emittente,eaque aut Squamiofa ex pluribus 1mbricáttm. in- duedinsim teco] lnl cumbentibus fquaámis , aut Turticata ex 'pluribustunicis feu corticibus,exterio- potnt tr i nf A te intériorem ambiente , coagmentata, 'aut Solida ex fübftantià continuá necin as mb fcd a fquamas auttunicarü involucra divisà 'cotnpofita., vel Trberofa, Fufiformis, [tgmnovgqtiefes h "Fibrofa, Palmata &c. dicta , colore in- Y Ti i j füpér, confiftentià ,. fapore ,, magni- "tüdine & ceteris multum diverfa. . ["ai [ éaudcx, — DLXVIL . Caudex , Truncus i, lignis, ünanys :Canlis , Thyrfüsin herbis , Scapusin le- B omn t 'guminibus,Calmaus m frumentis diétus,. E eftpars plantz á radice proximé adjuvgens, | d itá n longitudinem porreQta , ut ante- riera di&o;ïn*.m; U X Puggs DPARns SprECIALISSIMA, 197 —— -i.W plautoy rioraà pofterioribus non differant,e fa- Ailots od i fciculis fibrofis,feriebus utriculorum & Slretinis vafisfpiralibus in herbis , ligneis autem Uolnfe cor fiftulis transverfalibus utriculis impli- ! ^ WWW ) "lnü | catis in Fruticofis compofita, figure pro varioé radice ductu fibrarü clindrice vel Ms ? /;/þ WUEHS, füne prifmatice , fubftantiz vel folidz aut in irtmygsmy. totumaut in geniculisfaltim, vel cavz, um a d- iterumq; vel medullà repletz velina- tf t nis,coloris quoque & faporis, virtutisq; omnino pro radicis conditione variz, iiltande Vi t uig alimenta ad fuperna deferens , parti- busque reliquis fulcimentua prabeus, ms at DLXVII.. Rami,ramufculi.funt bra - Rami. mmmmque [ 3 mb d chia ex fibris ligneis & tracheis fibi fora- ter ad lateratrmnci nodofa 1mplicatis. op- is, at fujot V pefitaque extremitate produéta fepa- ratis,fenfim . fübdivifis manipulis ex Yi gt J ontmncin majoribus in minores , etiam folia. ex- ol dv tenfione factàà natura profuja, ut novi furculi novaque femina Soli &Ari ex- j;, Fuüformy jf cloren ofita cum fructu generentur & circu- latione debità fa&tà maturentur. Folia, u mdireta, DLXIX. Foliafünt reliquarum par- tium quzdam placente coagmentate , fa- fs p fciculo fibrarum & trachearü prafente tis, ii fromentust umbilicali nodo eteneriori corízce, qui- busannectuntur , erumpente , Pediculo p ( m ifo corpore innexis POH C&a ) u:;ï di&o 89 inde expau 3 9. ?*- n il -! 158 DzrixiTION, PHYsic. — Ala &t folliculis fïEmfb reticulari confantes, ad MHUluao j r m fem co&uionem fuücci nutritu , ulteriorem Atüft flbfï circulationem , indeque pendentem ( p fermentatíonem , florum & fru&tuum j p maturationem , plantzque quoddam umbraculum & ornamentum , tempore ,ai Wæmcem antumnali plerumque ,ex przgreffautri- | culorum extenuatione & humoris in Y d ( Mäuml ?( fiftulis ftagnantis corruptione , poft Corruptam prope eruptionislocum pe- mpxomm?m diculi portionem,fibrarü & trachearum ignsn continuitate fublatà decidentes , ratione. ï.uïüüïïxwmu trudkurz vel fimplicioris vel compo- li at xiermt ol fitz , fuperficiei & formz , craífitiel , in- cifurz , fitus & magnitudinis diverfz, j | iyt ngxq omnes,teretibus exceptis, partem an- lumor pl teriorem five füpinam füperficiem à fmmfat ofteriore feu pronà diverfam femper why,dtte i abentes. Modi. myrungeu DLXX. Wodiin atboribus vellignis, hralonh Geuiculain Herbis.ficaulis pars fuperior widotrhda h) inferiori pyxidatim, quafi, inferitur, unt protuberantes fibrarum. lignearum hat convolntiones mirz ,colatoria fücci nutri- i, tii depurgandi. coaffitwentes , novo fe- DULES cundum. fpeciem plantz. rüdimento | hhh ä eu gerume prodnucende aptifíma. Vil Gemma- . DLXXI. Geuma. eft tenellum aoti ä ( Surculirnduneutnm exintima plantz par- [ te fcil- Pasns SPEGIAIV.ISSIM'A. 199 — t E " - N PH?S[»Q te fcil. medulla & tenui fibrarum Cc;rti- ufa;i WW:,&!» calium involucro conftans,à turge- 1 lferone fcente verno tempore fucco nutritio WF ndentis er noderum fibras extrorfum revolu- Eu | fasi nter folii pediculum & ramum, feu Ut od furculum productum au ? étumque , o- mnes furculi partes fcilicet medullam, TU gt pagefw. lig um & gorticem m compendio babens. Tlc m » LXXIL Flos eft fummum plante TUrone m ornamentum , pediculo , feu fiftula- ts rum prorump entium quodam fafcicu- d lo annexum & partib us extremis , nodis, prodiens , fuo Ca- As v furculis , gevimis Vere lttrs w Qp lice eontenta Petala, Stamina Q9 Stilum me at ulcerrime co/orata , influente fuübti- mutudnd jore magisque volatili & fülphureo YI5. uf humore pro ifico explicans,odorem for- u fpeicen à ue frndium an- tiffimumfpargens ,ipfum uterum cum ditintnyt. tecedens , & tenellum quaii ovo plerumq ue includens & fovens, il- o fo bufliore reddito , fpirituifto yibsvellgnh loquepaul . lsst volatili ci toexhalante nec reftituto,co- ftulis & utriculis fe corrugantibus,co« qui lt um hg loreque mutato,odore deficiente, flac- hn fucot cefcens iterum ue decideus, DLXXIII. F os eftvel Perfetius Peta- quotu— ts , o pkx lz. n lodes , Bra&teatus , vel imperfets: aut Stamineus, fi petala abfint ; Il/e iterum papt u d tudit DLXXIV. , eft vel implex vel gnïofitus.i r:mümaplïr;:ä E 259 '"DzriNriTroN. PHysrc. P iil SP TU Flos fím- " DEXXIV.Flos fimplex ex petalis tan- J (fl, $m plex. []fdlo fEI tum cum [laminibus & fI:lo conftans, tà n tonue Uniformts ; xqualium . petalorum aut "T s ltl etiam minor(i & majorum zquali nu- mero alternantium , L àm- Difforsüss, 1 ;e Aayiabh'i : g ilit qn Monopetalus , 1sque Barbatus ; Claufus m ...... arismalïf Labiatus, A pertus divifüs, Caliculatus, 'Tubulofus feu fiftu!ofus. 2. Polypeta- hi ia lusfecundum numerum petalorum ad- pni"JKWBWOII l pellatus. l! p j Compo- DLXXV. Flos Compojitus eft coag- 20 SN fitus- s wh mentatus ex plurihus flofculis feuuni-feu difformibus,féu utrisquefimül minori- li a bus coacervatim é. communi perian- Vito ts thio prodeuntibus, denfeque iu umv Jantrom od totalem zg0repatis , [ingulis totalem,folio mindllosdmy feu Bracteà coloratà & [ffaminibus vel ia Jl faltim peculiari conftantibus , fuis- mjnetrenuta que feminibus coharentibus. Wi ?fäüzïq;/ïni | JNP Petala, DLXXVI Petali funttenerz floris la- ! fs mille vari? figuratz,in precipuum ejus t pf ornamentü colore & odore in[ipnes,fuga- &es,in calicem à dilatato pediculo erum- t ls entes, fiftulis, coftulis, utriculis ca- D 'tenatimlocátis, conchifque mel cufto- o dientibus ad. tenellum uterum tuen- fdtygj 'dum; a&tivamque forté feminis mate- conftantes. Lt t nam ulterius: degurandam lC fh a DLXXVII. | ï W D Y PAns SPECIALISSIMA. 201 — r — — t ul 3LXXVII. St&m*-'na funt capillamen- Stainina., MOnfns t tain floris medio feu wmb:lico , aut par- Fübrum g 1es ohlong£ , tenues , interdum paulo Ual p N craffiores , paululum prominentes, in X Df fümmitate apicibus feu capfulis ap- | Hs Cf enfi: polline colorante feu tinCtura J inftár fpermatis mafculinifeminibusin !.Fomgu. | utero ítyli fcecundaudis inferviente , Xl ;' praditis, ex intimiori pediculi fubftan- tia prognate , f'lum ambieuits, ! ht eug. | DLXXVIIL Stylus ( Piflillum Tour- $las lum fen nefoitio) eft. tubulus oblongus flammi- miniuwn. | [ bws craffior , in borwn medio € floris um- UTRINY Wa bilico emergens , uterum feu ovarisi df plantarum ovulis feu rudimentis fe- vl minalibus ftaminum fariná vel tinétu- L fusi v tà fpermaticà imprzgnandis plenum fo- mh:.'ü/a, [j ven;jin extremitate,quàdam concavitate, Vi inftar tubeFallopiang , nonnunquam cru- ftà villosà , aliod; adparatu inftru&tà,ad t il dilabentem certo tempore ex füis the- m o cis tintinram wafcnlinam recipiendam, & 7 m[tgnts,jngg ad ovarium deducendam, predituss du ls usiqdie - DLXXIX. Semen eft planinla com- Semen. pen-liofa , plantz parenti ceu pars przci- ifxiemdcà uterm d pua adnaía, cum wmbilicali od^,quo me- diante pediculus plantx adhzret, & i femimi? quJ fuccum fufcipit, nonnunquam miu42, u ) intete "l 192 DEFINITION. PHïSlG APE iE Pl;ij interdum pegn-l-i:zri wafculo aut etiam n pericazpio. (quod cum femine- Fruthss n p vulgoaudit ) feu fübftantià molliori & 441 fücculentà inftar uteri craffioris fan- ^ M guine tumentis ex elongatis fibris & tracheis utriculisá; fücco turgidisinu- t t OW'S & *UWOJ num conglobatis conftante , inclufa, fübftantiz , figurz, colorisque va- yinaup v Ra Jl ri, ftatis temporibus maturata in mal- T tiplicationem fpeciei fponte decidens , &à commoda matrice excepta novz plan- j rl tz denuo fructificantis initium. hs [ Species DLXXX. Species Plante funtratione wirsts Pl — fübftantiz duplicis generis , & dicun- clis ais turvel Herbe vel Arbores & Frutices, at Merba. DLXXXL Herba (ut & interdum tU m | DLXNVA Suffrntex V eft planta fubftantie mollio- tutconttom tis , bumilior , ftatim à radice folia fun- | ens j tis 4 Il Quoup? DLXXXIL Herbz fünt vel Perfe- B Herbz vin n T Giores velImperfede: Herbz. Imperfete Imper * feuquz flere & femine carere videutur , i« t Dye P* | n vein aquis, five in terris, five ad alias plantas nafcantur, funt. 1. 4lge & Fuci, Vebldn Alva marina Graminea , Latifolia, i N&FU Tin&toria , Vitis marina &c. z. Mwfci r Marini & aquatici , Lens paluftris , & l Eu lichenes :item Mufci Arborei , Ufnea, 1 N li "1 P - ülmonaria, nec non Terreftris He- Aitin It paü-. [ n z 3 Pa - — PAns SPECLALISSIMA, 203 Ál at L Itmine fj paticz: facie , ut & Mufto -ful';c:v;us pf- atmollior xoides. 3. Fngi lamellati & lamellis 1tfioris f carentes , Fungus Efculentus, Crepi- gats fs 4 tus Lupi, Auricula Judz , Agaricus , ? tridsin Tubera terrz & Boletus. 4. Spongie molliores & Alcyonia duriora, Ver- at , ndij, n v miculata,Stuppofa, Tubulofa &c. afürata um " DLXXXIII. Herbz Capillares fünt , Capilla- d , warum femen eft minutiffirwm , nudis tee óculis vix confpicuum , aut caule ca- u pn SWW yentibus folis averfis admafcens , aut J Satrtont ex iisenatis furculis, propriisve pedi- culis,aut ipfis caulibusinfidens. Hinc tnets cmm a& Früto Epiphslofperme feu Dorfiferz , Caulife- & ii t£ ,& Anomaledictz. - Vcd TT DLXXX!V. Primam claffem Dorfiferae pxphyï- ilb tum conitituunt. r.Phyllitis, z. Hemio- ofpet- mseo, nitis. 3. Polypodium & Lonchitis. fint vl nj 4.Scolopendrion feuCeterach. 5 .Poly- jeb pj trichon feu 'Trichomanes. 6. Filix mas. 7. Dryopteris, 8. Ruta muratia g feu Adianthüm album. 9. Capillus 15 f Veneris feuAdiantum vulgare. ro. Fi- j At lix feemina & Filix florida. feu Os- I , i munda regalis 11:. Adianthum ni. r « Wa Wï' $ H rum, 12. Agnus fcythicus. vcl DLXXXV. lterwm Cauliferaruin & Caulife- gt* Attomalarum ordinem faciunt. v. Poly- r & As x d 4 trichum aureum, 2, Mufcus clavatus. norolat. | - 1094 DrEriN1T10N. PHysi1e. — - J 3. Ufneacranii humani. 4. Lychen feu J P us 3 1? Hepatica vulgatis. /5. Ophiogloffon. xä['* 6. Lunaria. 7. Equifetum majus & mi- M a nus , item Paluftre feu,Polygo'num- foe- s Flore Sta- 1 j Maram mineo 1gïXXXVI. Herbx. Eore St&n&iä&b | quid? feu Apetalode dicuntur , -quz folio]is A Mmï[. illis fugacibus coloratis ad fru&tus ma- l turitatem non perdurantibus carezt, folis ftàminibus & ftylo, calic contentz. eque ] A. ] " M .1'» Qzæ? DLXXXVII. Suntautem. r.Lupu- * lusfaliétarius, 2. Cannabis. 3. Urtica iytint w vulgaris & Romana. . 4. Spinachia. 5. ii QoiDi Mercurialis mas & fcemina , item Cy- nocrambe feu Mercurialis repens & | piniilo r Phyllon feuMercurialis maritimainca- ! antes l na.6. Ambrofia. 7. Lappa minor feu Vmpofio, n Xanthium. 8.Heliotropium tricoccum. at ff m 9. Ricinus.vulgaris , Ámericanus , & o Grána Ti a 10. Helleborus Albus. tinetubi 1r. La at * fpecies. , Rhaponticum, remunts f Rhabar b arum Monachorum , Hyppo- li 'v'i*f!ïmf lapathum , Hydrolapathum , Oxyla- A. Danin atum , & Lapathum. fanguineum. Micl, Mv jl 12. Acetofa vulgaris, arvenfis, lanceo- &CW » a p J MM lata , & Romana rotündifolia.1 3. Perfi- nl caria ma&ilofa & non maculofa 14.Fe- | nj s mv .f LU gopyrum, 15. Potamogeiton. 16.Po- | Ts fb lyge- — P*ARS'SPE.(IZAIALISP«SIMA. 295 d lygonum. .17. Biftorta. i: Átriplex l loglo[. & Halimus,. 1o. Blitüm, A«riplex fil- JIS B v veftris & foxtida, Pes anferinus , -Bo- "um í trys , Bonus Henricus. zo. AÁmaran- thus. z1. Betaalba &rubra. 22.Parie- I Vfj taria. 23. Afarum vulgare & Virginia- (M fl/lü/!k gum., 24. Alchimilla. 25. Percepier, TQS Q z5. Campborata. 27, Kali, unde fal Alkali, Sodà fe&u Cimmeres Clavellan, fal Ms ), Glitqy vitri, Sapo. 29 Polygonoides,- fe»u'Herä niaria vulgáris. - DEXXXVUI. Herbz Peffeäk feu flo- pcr-f.g.;m, talpi- ii Utig re petalode przditz perfecto , funt vel yota ? flore compn[ito vel (ivplici, j Tuna, j DILXXXIX.. . Flore . €otmpofi 'llfb ( I) I.Piani- fs r d anifolio:, dicuntur ,. Planipetale , Ya- petala. la &efcentes, feu; Herbz flore perfeCto, compofito;, planifolio , natura pleno , i marüu AU CQUTR aut é flofculis irregularibus, tantum, Yuranis , aut dimidiatis pluribus ; h.e. planis fed s Abus inferne tubulofis,compofito , fucco la- !nagont'xcumz teo prezgnantes , feminibus vel pappo m )HWW alatis vel deftitutis feu folidis. Semine hm, QX*;N':' DLXC. Planipetale (emine Pap- pofo fünt. 1.La&tuca fativa & fylveftris, Pappeís.. um vendis, u & Chondrilla prima feu coerulea, 2. ifla)df Chondiilla altera , Viminea , lutea. 3. Sonchus lzvis , afper , & Hjeractum i clota majus fonchifolio. 4 Hiceragum. - 5. Pul- n lö 296 DiriNiTION. DuYsi& h" PlmoRaria, Gallica: .. Pitofella vul: g / l 05 j al 3 áris & Hifpidula. 7.'Taraxacon. 8 * ;Tra AfJ]C Vd P corzonera., 9 gbpogön luteum pratenfe majus: Aj Dil , t : Solide; DXCI. þlanïþgtaiä; femine folido; i. e. papypo deftitütz fünt 1.Cichoreutri D (07] tupt fativum & agreite, 2. Endivia j | l.;;-zurea. Wt Lampfana vel Lapfana. 4. Sefamoi- '; g mnd Eb des parvum. $. Scolymns Théophra- gt LE 'BUEOiG &cat. DXCIL Herbe flore ( I!) Difcoide : i jmo:rHM fünt , quarum flos ex plurimis brevi- ig bt | ii N bus confertis flofculis tubulofis in mom [ quafi fuperfi-iem digeftis componitur ; fiaccedente femine vel pappo innafcen- | XODÉ te alato , vel folido & pappo deftituto: (ie(anddnt Eftque vel Radiatus ,vel Nudus... | hus if piícus DXCIIL Flos difcoides feu Dif- du d Cali Falisus cy: Radigts eft flos compofitus .ex T flofculis regularibus & irregularibus ; Aoauemn fimul, feu difco medio radiis vel barbulis; * ii ( | (femiflofculis 1 ournefortio di&tis)h. e. ïïmumbdüfc flofculis planis fed ima für parte tubu um ) lofis ; coronx inftarcintlo , calice vel W n( éxpanfo , vel contracto fere cylindri- f'ormi. DN D ftüdus Hï'uml DXCIV. Flos difcoides feu Dif- V r arbulis TU ) eus Nudm eft flos ejusmodi b X r carenis ?M hij " LA i WP:ARSHSP'EC-IALISSXMA. P1.] Ui Afatacon careni, ex rägularibus tantum compofi-s WORO [ots tus , inded; flofculofus Tournefortio dis Éus , femine vel Pappofo , vel Solido. y j Jitiné Ól DXCV. Difcoidez femine pape Seminé- ofb fore rádiato funt. i. Helenium. Pappoío 1t1,Ciþbo;eum i.Conyza fnajor & tinor s. After.4. "?^ AUja [ Virga aurea. 5. Tuffilago 6, Dotorii- 4 n À mophra; eum. . Jacobza. 8. Dorta: DXCVL Difcoidex " feminé Fappofb Nud; flore Nudo funt s. Petafites. 2. Cacalia t 4. Senecio 4. Helichryfum.5. Gnapha- ) d jum. 6. Baccharis.7. Eupatoriüm Cani- Yumis u- habinum feu Avicennz vel Conyzoi- NNTTM] li mv €S; n d ] DXCVILDiftoidez Seminefolidoptz- emine tyo d ditz Corymbifere di&tz floreRadiato cum solido,vel VaL barbulis infacsadis funt 1. Xeranthe- Corymbi- erz, Ra- fs f Df ium. z. Carlina : cum barbulis fc- diaté fa. &t exndis funt. 1.Flosfolis 2. Calendula. ( Ils j du * 3. Chryfanthemum. 4. Bellis major, $. Flos Africanus. 6, Ptarmica, item Abs iio ]v finthium umbelliferum.7.Millefolium: füivartt u $. Matricaria. 9. Belli$ minor. 1o. Chas (i, i mzmelium. r1i, Cannabina aquatica; ? f i DXCVLZI. Corsmbifere flore Nndoíunt Wud é. i. Abfynthium. 2. Abrotanum. 3. Ár« [cb'x&sv h temifia, 4. Santolina feu Abrotanum feemina 5. Gnaphalium maritimum. m 1 , ó, Bal« L;CSFEC 208 DEEFINITION. Puvsic. P 6. Balfamita mas feu Coftus hortorum. h [ J5 4 15' 7. Tanacetum. li a,Capita- DXC.X. (3) Herbz Cap'itgite fünt, ^. (f ïOlJ ( t« quid? quarü flos ex fiftulofis flofculis in lon- ^ gasplerumque lacinias divifis compo- m oS:)i»' fitus; & calice fquamofo femina cum lu d Tüs pappo includente , in formam . fübro- donái, tundam , capitis zmulam cqnglabatns &- minet. . p qua? DC. Sped es . funt r. Cinvara.' gvl 2. Carduus. ;. C nicus cum Carduo be- TU nediéto. Atrat£tyli lutea , Carduo pra- tenfi Tragi & Carduo parvo I.B. 4. K, i ff Naeta Carthomus. 5. Cirfium '6. Centauri- um majus 7. Serratula & CrupinaBel- Bs ma 'garüm. 8.Lappa major feu Bardàna. Insyaütta 79, Calcitrápa feu Jacea echinata. .1o. Va y| Jacea Muricata. 11. Cyanus. 12. Ja- j lgo . Linm /irv' "eea " Fl;marz« f 4. Affi. "UDCL- (4.) Herbz flore compo- &f l acs - fito Avónials funt, quz vel Corsmbiferis n il f*v( "U& Captat:s /ffin^s funt , imaliis vero vel i li Ti cum'aliüs (ut Globularia cum Verti- cillatis ) conveniunt , vel plané pe- f " culiare.quid habent: at flore compo- ^'Rto proprieficdi&to ,ant falam capitulo gl. vel fpicà flofculorum densà compofi- K tum florem «itante, ut. 1. Scabiofa, z. Àl Vzum us D PU i Jitiü j n Dipíacus. 3. Carduus Sphæroceptmle u rm] * P PARS SPECIALISSIMA. 209 Co(tuïhæa —— —— — —— a feu ichino'pus 4. Globularia verticil« - d ffitt f latis affinis. $, Eryngium marinum, campeftre, trifolium. 0s n j V Is Compy DCII. Herbe Gsyaaouionofperma fünt ForeSim- 0 léming flore perfe&to Susplii ex Petalis tan- plia. tum, ftaminibus & ftilo conftante, fe- Gymno- f fübro. mono- Mpl viiaa wda h. e, nullo przter perianthi- fpermae 1 um vafculo donata, ad fingulos flores uid? Ly w folitaria feu fingula habentes , vix alià n Cardo l. notaquàm:generali'charaCterifticà in-- ter fe convenientes, x Go pre o LB. 4 DCIHL Species nymnömm;)fpermæ que? n L fünt: t. Valeriana, miajor Hortenfis & aM Silveftris major & minor, & Nardus r s feu Spica Celtica, nec non Montana. 2. a t Valerianella 3. Dentellaria feu Plum- (s i je bago 4. Limonium feuBehen rubrum, 5. Fumaria ( inter anomalas à Rajo re« ftrt m lata J 6. Pimpinella feu Sanguiforba & vel(ulei Cuminum filveftre 7. Agrimonia. 8. Thalé&trum majus ( intet anómalas qdigvem w d m Vete Raj ) o. Mirabilis Peruviana, cujus vl gax Y radicem putant /alapinm nonnull. 10. p at n Linatia adulterima. i1, Pafferina 1ra» ib ao g. las o DCIV. Herbz Umbellifere funt Gyi- üinbellt. : t v sl , poft ferz. nódyfperm& . feu bima femiua mmda d im- s;m:ocepï Jingnlos - flores / ferentes , floribus plici- n t 210 DEFINITION. PHys;c. Jensaco )-..- "] jti licibus , pentapetalis , przditis pluri- r 1 us radii & pediculis in extremitate f dyhu " caulisfummisque ramulis ab uno pun- &to egreffis in wmbelle vel coni inverfi Y uram , vel quafi, flores coacervantibus , s fidpium fig ia T ha bentes Folia vel Simplicia h.e. Non Ramofa tam integra , quàm laciniata , zi vel Ramofafemine compreffo vel alà fo- "i lg 1 Säan | liaceà cincto,v. fine ala fungofo,rotun- do , roftrato , longo , anguíto, fulcato, | xþ i Snäe j ftriato , vel mediz magnitudinis , aut P anguftiore minore , aut breviore latio- if i R re majore & miriore, hirfuto , echina- ERY to &c. qnulm . at u Marü Folijs DCV. Umbelliferz Foliis Simplicibus Á u fimplici- feii non ramofis funt x. Perfoliata 2. bus. Piatla $ sefeli xthiopicum 3. Bupleurum feu hm f Auriculaleporis 4. Aftrantià 5.Sanicu- la. nanipat d EU DCVI. Umbelliferz foliis Ramofis feu | a j R?moüs. Pinnatis i. e. in plures lobos feu folia vt g A artialia divifis,funt;1. SefeliMaffilien- j l. jj fe » .Petrofelinummontanum feuOreo- | (in ruHerl 3* felinum & Daucus montanus. QTT Sphondylium feu Paftinaca. filveftris. Ti Y - Elaphobofcum feu Paftinaca hor- TR y ] iN tenfis latifólia 5. Panax feu Pfeudo- At L A coítus ; Unde Opopaudáx fuccus ex cau- WW Piesge DPARS SPECIALISSIMA. z.xll —— wtits v le vulnerato manans. 6. Sefeli Creti- A5dD o piy cum feu Tordylium , 7. Anethum 8. Peucedanum. 9. Thapfia 1o. Feru- tloninyet la, Galbanifera major , feu feemina, Wertanti, 6 Non Panax Afclepium & Libanotis altera; ( & Ferulaceis funt Gummata , Ammo- X hciat niacum &c.) r:1. Libanotis 12. Lafer- fovedifo- tl pitium 13. Scandix. 14. Chzrefoli- um 15. Myrrhis. 16. Meum. 17. Cu- lo i, minum. 18. Angelica fativa & fylve- wulis, aut ftris feu herba Gerhardi. 19. Impera- weioreldto- toria. 20. Hippofelinum feu Smyrni- CR um 21. Bulbocaftanum /22.. Levifü- cum 2 ;.Silermontanum feuSefeli vul- gare 24. Sifarum vulgare ,Amomum, Wibf Secacul,Selinum fegetale & Sium 25. t lat : lml Pimpinella Saxifraga 26. Carum. 27. : Apium f2u Eleofeiinum , Petrofeli- m A numvulgare , & Bunium. 28. Anifum. 29. Cicuta&Sefeli Peloponnenfe 3o- iij Phellandrium. 31. Selinum feu Sefeli ho n o pratenfe 31. Ammi vulgare& Verum avaftüe feu Creticum. . 3;. Gingidium. 34. Crithmum feu Herba $. Petri , vel Foe- ao Q montams ) niculum marium. 35. Foeniculum jya C vulgare , dulce , Myriophyllon. 36. n Pyrethrum. 37. Daucus vulgaris & "m fativus. 38. Daucus Creticus. 39. Pe- trofelinum Macedonicum & ,Sehnum g" 4 100D7 yr H z DErfINITION. Pursie. Ó j Hefbx mon£anum. 4 o. Caucalis & Pfeud&?e-:- jl linum feu Caucalis minor, 4t.Corian- j il drum. W 4ji 1l p F qonte Stellatz * DCVII. Herbz Stellate funt ; qua- quid? rum f^lia caulesper intervalla ffella radi- :") jnm «t U antis in medum ambiuat , floribus mono- petalisin quatuor fegmenta divifis ita od gunp ov " prxditz , ut fingulis fofculis in pleris- que fpeciebus-, paucis exceptis , bina yr v naturaliter füccedant femina. TM quz? * pcViitL. Stellatarum Speciesfunt: r. ii T Cruciata 2: Rubia fativa & fylveftris. ;. Gallium & Mollugo 4. Aparine 5. m o | Ti E Afperula, 6. Rubia Cynanchica. Yann. 9 Afperifo, DCIX. Herbz Afperifolia fant ,folia,. u m T 5 l - plerumd; Afpera , 1n. caulibus alterno mus Y r aut nullo ordine pofita, fleres mono- peialos marginibus quinque, partitis, Trgonganum m 1 Polr calicibus. quinquifidis apertis, fuwmmis ia & aiüm, fpicis , antequam flores aperiuntür, - | caudz fcorpii in modum reflexis prz- Verly T E — Ü l X Vetal ditos , quatuor fingulis floribus fücce- dentia femina , habentes. '*ï ï«&'t.*lf&ä*x'g T DCX. Afperifoliz fant. x.Pulmona- Yrgtetf Qus! ria maculofa 2. Cynogloffum 3.Bora- "f go 4. Bugloffum" 5. Anchufa minor 1 Vaf purpurea , & major lutea. &. Echium A & Lycopfis. 7. Heliotropium. Litho- 15 tl the, Mv fpegmmn.g. Symphytum.:o. Cerin XI, 2 ïpH!'Sw, Pans SPECIALISSIMA.Vzrg [ od d d d s DGXI. Herbx Väïciüatx funt ?^ 4t Cotg, quarum. fiofculi canlem. articulatim ve- lut verticilli ampletuntur , foliolis in- ln Ej i terfperfis, habentes foliain canleex ad- "l verjo bina, flores monopetalos , labiatos & At mono. inplerísque etiam galeatos , femina ad 11 df j fingulos flores quaterna, quibus peri- ils hr À anthium pro vafculo infervit. CU vel QUi DCXII. Verticillatz Frsticofe funt : Fruticofae 1. Salvia. z. Lavendula & Spica. 3. Minfont:, al lr Stoechas & Tragium alterum.. 4. Ros- marinus, 5. Hyflopus. 6. Saturela , 04 ä?m $ Thymbra, &Spicata. 7. Thymus. 8. W. i(ljlll.iln N l ,]xlm, Marum. 9. Serpyllum vulgare & fati- vum, item Thymus fylveftris & Citri- gauhbus d l nus & Saxifraga vera Matrhioli 19. t /Fï)/ü fl 115 TTragoriganum Creticum & Hifpani- cum. ir. Polium Montanum Cretri- t m cum & altefum. 12. Tevcrium 13. j zpermmuï, Chamzdrys vel Triffago. n qre dorus fuct DCXil.. Verticillatz Herbacecfünt: vels [ 1. Mentha fativa , crifpa , aquatica , fa- Herba- ecat. j v Dolm xifraga & Men taftrum. 2. Pulegium regium , cervin um,& Calamintha palu- lf 33 Mdf firis. 3. Lyco fis. 4. Verbena. . Di- Gamnus Creticus. 6.Majorana vulga- jn 619 yopum ris, major, Marum Syriacum , Origa- nümvulgare,Heracleoticum ,&Creti- o 3 cum. V ] 214 Drriwirirox Pursrc. — — j P f cum. 7. äafilicummajus& minus. g J Tor FHiorminum fativum, fylveftre, /Etkio- g u1j is & Oculus Chrifti. 9.Galeopfis &Pa- Atagett nax Coloni. -10. Nepeta. 1:. Betoni- Cà. 12. Prunella. 15. Acinos. 14. Sta- ; fj;?ndula l chys.- 15. Marrubium,Pfeudodl&axin- r jrnfs d nus &Alyífüm Galeni. 16. Molucca. 'M 17. Clinopodium 18. Lamium album , erl'F rübrum, luteum. 19. Sideritis. 2o.Cha- mne1edt mzciífus, 21. Calamintha vulgaris & thJW fylveftris. 22. Meliffa. z 3. Ballotefeu i l ) i h Marrubium nigrum. 24. Cardiaca. 25. UM ;n,x gt Chamzpitys vulgaris,mofchata &Mas. 26. B ii 1 dium. ugula. 2 7. Scorodonia. 28. Scor- ii Gymfo- trihs t Pnly(per- DCXIV. Herbzg Gmnopolyfperma ma quid? fünt quarum fingulis floribus pinra niz, &Yon quàm quatuor füccedunt femina sda i.e. TUlUS, DOA T quz folliculosaut integumenta priva- ta , fique habeant aut haberevidean- ,-..,'m l j m:m. tur , fpontenon exuunt, fed iis indu- PUf taàplanta matre abfcedunt. ii Que? DCXV. Harum Speciesfunt: 1.Che- t at lidonium. z. Hepatica nobilis. 3. Ra- t 1 ( a nunculus pratenfis , paluftris , flam- meu: major & minor, montanus, acris, fs D & Thora. 4. Eranthemum. 5. Myofu- tos. 6. Malvavulgaris & arborea. 7,Al- i X;.",l': '&iäw thea. 8. Alcca. 9. Caryophillata. 1o. Fr a i H Diigge Pans SPECIALISSIMA. 21f M&Q Fragaria. r1. Pentaphyllum. 12.Po- '? ïf&f ? fïfh(- | tentilla. . 13. Tormentilla. 14. Planta- | €Opff.s & go aquática. 15. Sagitta. 16. Clematis — 4 , Betoyi, altera , Atragene , Flammula 'Jovis. (s p 47. Filipendula. 18. Ulmaria. 19. Ane- Taldan. mone hortenfis & fylveftris. 20. Pul- 15 Molic, farilla. timalum , Pomife. DCXVI. Herbz Pomifer« fant , qua- Tl 0 ra à ul rum plerzque fpecies maximos omnium t Dalotefeu fru&lus cortice craffo tetos producunt,ha- bentes flores nudos monopetalos,mar- Va s. ml as ginequinquepartito,summofructui in- ia d. fidentes ut: 1. Contrayerva. 2. Cucur- bita. 3. Pepo. 4. Colocynthis. 5. Ci- rj trullus. 6. Melo. 7. Cucumis. 8.Balía- mina , & Momordica. 9. Cucumi áfi- l f j ninus. y i? m rv DCXVII. Herbz Baccifere funt qua- Baccifere. ' rum fratius licetin nonnullisfolito ma- Ti 1 eis n jores , membranátenniore veftuntur, pe- hn ricarpio feu puilpa intus bumidáaut mol- li femina ambiente, eisdemve inter- ifaat: O hls . mixta, ut: r. Chamzmorus & Cha- Zhlüm ) b E mzrubus. z. Smilax afpera Peruviana montanuï.ïf' feu Sarfaparilla. 3. China. 4- Bryonia. nu. J ! s. Tamus.,.6. Hippogloffum , Laurus '.ki. Alexandrina & Rufcus. 7. Polygona- sf tum, 8. Lilium convallium, 9.Mono- mophlua.ï; : 4 phyl- l PM()DECU s6 Drrixuiriow, Puvsré, — — jd T ;ilyllon 1o. I»:Iandr;ggra. ri. Herg; Paris. 12. lpecacuanha. r3. Solanum, U^ U Dulcamara, Pomaamoris;, Amomum j ma]Ol' J 1 Plinii , & Battata Virginiana, 14. Lyco- ii camt p perficum. 15. Melongena vel Mala In- m,TM i fana. 16. Capficum. 17. Bella Donna. [atrnad 18. Alkekengi &solanum fomniferum, 19. Afparagus fativa & fylveftris feu if iramot Corruda. 2o. Oxycoccos & Uva Grui- ln na,. N Ohn &ornicu- DCXVIII. Herbz Multifilique , Core UM lae, miculate. Multicapfulares Univalveg H&W M polyfpermz Hermaauni , funt ; quarum M floribus fingulis plures unà fuccedunt ag at ( ïmïäïiXPE.Ji filiquz,feu vafcula feminalia disjuncta; 1. Melmytu Folis vel f4cculentis , ut : 1. Cotyledon feu Umbilicus Veneris. 2. $edum ma« ! PO'V j dl tetana a. jus- 3. Minus feu Illecebrá. 4. Cepza. [or 5. Telephium & Radix Rhodia. vel Te- D lfl 4 Mi nl nuioribus , ut: x. P&onia mas & fcemina, I Vi Mi 2.Helleborus niger, Helleboraftrun, &Confiligo. ;.Fraxinella & AnifümIn» )j um 1. L dicum. 4. Abutilon. 5.Caltha Palu- ftris. 6. Staphis agria, 7. Delphinium. li CL 1 h r i iU 8. Aquilegia, 9. Aconitum, Napellus, & Aconitum ponticum. Vafflu, bïa MT Menope- hr Ài talz. DCXIX. Herbz Enangiofperma feu j Monopetala funt: 1. Hyofcyamus vulga- li ä&ut 9s ) || i lih'ysu, DAxs SPECIALISSIMA. 217 n"———— — P n d m He;; vis & albus 2. Nicotiana & Hyofcya- 10 ol mus luteus. 3. Gentlana; Gentianel- la verna, & Pnevmonanthe. 4. Con- llj r 4 LV:U' volvülus major, minor , Scammoni- d al fn um, Mechoacanna alba & nigra ,feu :Hl Donga Jalapium , Turbith , Soldanella & Ba- Lommierum, tatas. s. Cneoron album. 6. Campanu- ff fin la, 'Trachelium & Medium. 7. Viola U n Mariana..8. Stramontum & Datura. 9. Pinguicula. 1. Linaria. 1 1. Antirrhi- L d 'Jxl'l','iqw ts num. 12, Ariftolochialonga, rotunda; ClematitisPiftolochia &c 13.Scrophu- m Vuvdveg W 'J;'..Um laria & Betonica aQuatica, 14. Digita- u IN lis.15. Gratiola 16. Ale&torolophus feu DT : Crifta galli & Pedicularis.1 7.Euphrafia, i t Cntretn 19. Melampyrum & Cratzogonum, Dipetale, !s 2, 8007 19. Polygala, . Dipeiale fant. ». Cir- " Ypnr 0 yh cza Lutetlana. 2. Cara Canitam. 3. Ne- 1 lam- Mari. 4 Stellariaaquatica,dlizque 'rk Wf f jj H mas m exoticz nonnullztrariores. "Tetrape. olborad DCXX. Tirapelate Siliquofe vel ha- tä]æiniq bentes folliculos feminum longos aut a&f quofz. Cita Dd oblongos, funt. 1. Leucojum album. 2. Luteum feu Cheyri 5.Dentaria 4.Vio- » Ddphinis la Lunaria & Bulbonach. 5. Hefperis. t N^ 6.Alliaria. 7.Braffica, rubra,capitata ru- " bra, Sabauda, florida &c. 8. Turritis, 9. Rapa fativa & fylveftris, 10. Napus ïnangio-[pea'mzif-' fativa & fylveftris & Pfeudobunium; goïcyamusüi rr.Syna- ^ 05x 218 DrzriNITION PHysrc. L Her CIJ 1. Sinapi & gi-p"i-ürum. 12. Raphanus J t &Armoracia. 1 3.Erucafativ. &fylv.i4. jl PEI n jl Sinapiftrum & Barbarea 1 5. Eryfimum & Camelina. 16. Cardamine & Sifym- T & 135" brium feu Nafturtium aquaticum. 17. j À dltIO;fJ m & 2 Raphaniftrum & Raphanus aquaticus. DCXXL Tetrapetale Siliculofe velCap- Ms Siliculo: fulate fünt : 1. Myagrum. 2. Draba, 5, 2E. i ini Cochlearia. 4. Nafturtium. 5. Iberis, 6. D rante Qu m Lepidium vel Piperitis. 7. Thlafpi, & j lt Alyífüm 8.Burfa paftoris. 9. Braffica Á E marina,fylveftris, : o.Glaftum.11.Am- disjd brofia campeftris. sl d DCXXII. Tetrapetale Anomals funt: s. | o u Anon'mlc " Veronica & Beccabunga. z.PapaverAl- v ln v bum,Nigrum , Erraticum, Argemone, gicusrd us Corniculatum , Chelidonium majus, hure 2 At , & Glaucium. ; Onagra. 4. Tithyma- vAnua ( lus, Major , Minor, Heliofcopius , In- hls dicus, Lathyris, Characias , Myrtites, QT. Lerum Paralius, Cypariffias, Dendroides, Pla- L trfo!i:ftfiig tiphyllos , Peplus, Peplis, Chamzfyce, | t d Apios,Hippophaes &c.5.Euphorbiüm. 51 m n 6. Ruta hortenfis & fylveftris. 7. Plan- ! fl tago Latifolia, Anguftifolia, Quinque- : Upts nervia, Coronopus & Holoftium. 8. Bu Pfyllium. ». Coris ceerulea vel Symphy- M , tum petrzum. 1. Cufcuta major & mi- m j nor. DCXXII. 2 Qyrta Mgz 9 g "—X , Pans SPECIALISSIMA, 219 u IvïaN DCXXIIL Herbz uminnfe funt , 5 mi- B & Iäg : ) inplerisque | ;,í. TL Ef Flore Pap:lion 1ce0, hoc fpeciebus tetrapetalo difformi, uno fo- B holo majore & latiore ere&to ,clypeo Mi feu vexillo di&to,altero infertore cari- Msdptatin ) nato,ftamina & filique rudimentum Mlv orotegente & ocultante, binis laterali- DI | us fibi fimilibus , Alis vocatis, Papi- m s.l ( lionem alasexpandentem quodammo- Iaf & doreferente;przditz;five capreolisScan- Yi 9. Df deutes vel Nonfcaudestes ,exque viliquis ha Am. vel Simplicibus vel Geminatis & Foliis vel jribus vel Pluribns reperiantur. du vel DCXXIV. Lepitminofe Scandentes funt: Scandes Dgt gl 1. Phafeolus vulgaris , 'Italicus , Japo- tcs IQ At nicus vel Saia & Zurratenfis vel Cuo- Vllenim nj hage. 2. Abrus. 3. Pifum. 4. Lathyrus. g, Ti g. Aphaca. 6. Vicia fativa & fylveftris. Hs l 7. Lens. inofe Non-Scanden- Noïxcfcan a, N DCXXV. Legum Yatroides, D tes Non trifoliate Si/ is Sz'mplicibus h.€. dentes fs Crmzly Unico intus alveolo í * ecundum longitu- íliquis vel Simplici- « Eaphorr. dinem non diffepto conftantibus, U$e elns filiquis articulatis h.e.é pluribus nodis five protuberantiis quarum fingulisu- ia Qu nicum ineft femen velut articulatim r ioloftz avl coaptatis , compofitis , funt: 1. Lupi- nus fativus & fylveftris. 2.Faba. 3,Gly- Va ! Onobrychis. ^. cyrrhiza. 4. Galega. 5. Oro- jl l 1(1À 2330 DkriNiTi0N, PuHysric; M — iÓÓP — Á j 1 Qs Orobus velAftragalus fylvaticus. 7.&1 abur cer fativum , album & nigrum 3. Secu- ridaca. 9. Anthyllis leguminofa vul- s illfhs'lv d V« garis & marina. 1o. Glaftum Indicum N Saxitr & Polygala vera. 11. Ornitho J & Scorpioides. podium Lmier;! DCXXVI. Leguminofz Non Scan- j "6emin,. dentes non Trifoliatz Siliqwis Gemi- l. UP & Anti tis natis h. e. duplici intus alveolo fecun- n ls me,Gï! dum longitudinem extenfo przditz fünt: rz. Tragacantha & Poterium. g l. DCX u r3. Aftragalus , . Pfeudoglycyrtrhiza, Glaux & Cicerfylveftre, j d À DCXXVII Leguminof» NonScauden-- f od vel tes Tifoliateh. e;foliolis nonfimplicibus fs n Tlfifo!ia- t fed compofitis neque pluribus quàm ttofdio . Cot tribus donatz , funt : . 'Trifolium vul- vlo d Unilic gare purpureum , bituminofum, fpica- Vorin. & Tinl tum & Lagopus. ; Melilotus vulgaris, x Cramen Pa Trifoluum odoratum & Vera. 3 Fo- 1. o Lt numgrzcum . 4. Refta bovis &-Crota- a. t laria. 5. Medica. 6. Lotus vel Trifo- ÍnG lium Hzmorrhoidaie. 7. Fumaria bul- g T l bofa, inter Anomalas Rajo locata. W Pentáoe- tale DCXXV!ILHerbz Pestapetale Enan- j fl ( moidfs, d Vafcui. giofpermz feu Pafculifere h, e. quarum L feia. emina vafcilo imcluduntur & qui- [2 r ema.Foliisin cauleex adverfobinis funt: D l u D M "JMP( ;.*Caryophyllus ruüber feu Tunica, bor- AU ten W D LO PaAns SPECIALISSIM A. 221 * m l tenfis , f^ lveüfi-sw&" barbatus. 2. Lich- "r g & nis feu Behen album Saponaria, Lych- ]fguminofa " nis Coronartia , Sylveftris, Ocymoides, A f Nigellaftrum , Vaccaria , Mufcipula thPOdmrz feuvifcofa , Saxifraga antiquorum. 3. Ciftus Ladanifera , mas & foemina. 4. W V fan. Helianthemum. 5. Hypericum, Afcy- i Q rum, Coris & Androfzmum. 6, I.yfi- dvl n machia. 7. Anagallis terreftris mas & fcemina. 8. Alfine,Gramen Leucanthe- tto al à K Doterim, mon & Paronychia. o DCXXIX, Pentapetale . Foliis in iij cáule altecno. vel nullo ordine' pofitis i funt : 1. Portulaca domeftica & fylve- istonimdde ftris. z. Sedum minus & Paronychia ru- i vïupbui n taceofolio 3. Cotyledonfeu Saxifraga J A Vl v alba & Umbilicus Veneris minor. $. Ninzin. 6. Viola martia & tricolor. tl 7. Gramen Parnaffi. 8. Rheda & Phy- ia P tevma. 9. Luteola feu Struthium. 1o. Va & Crot Goffipium. i. Geranium, mofchatum, asvl Trfo Robertianum feu Gratiola DEI, Co- * Fumaratt Tumbinum , Tuberofum , Sanguine- ho loctà um & Batrachoides. tz. Alcea Indica wuptduts feu Bamia Mofchata & Bangue. j 3.N1- mihequ gella & Melanthium. 14. Linum fati- vum & fylveftre. 15..Rhabarbarum, xhntur 46 Pentape alvetiobai DCXXX. Pentapetaloides. Vafcutfere PCDQIOi: I-'l-r rïeuïumlï:; ant quarunf petala florem compone la j u (A ";2 DrsiN1TION, Prnvsic. m À tor —— —— — RD — jl üm. Whv .Moly, tia ad ungues non funt disjun&ta,fed u- ) nita, utflores integri decidant, ut: r. yn jiful Primula veris, Paralyfis & HerbaPetri, , 1 4f 2. Auticula Urfi. 3. Androface. 4. A- M CIUUS Oif pocynon. $. Hirundinaria. 6. Vinca ] , Pervinca. 7. Centaurium minus. 8.Ver- iib uY afcum nigrum & album. 9. Blattaria. 1 du 10.Acetofella. 1 :. Trifolium Fibrinum. ä;'l*.g M Trhinc m&EPA | n 12. Nümmrularia. r 3. Rorella. 14. Va- M leriana Grzca. 15. Nymphzaalba , lu- '&1 tea & morfus Ranz. 16. Faba gyptiaca, MM hi j Monoc« — DCXXXI Herbe 7Monocotsjledones di- j gl ts n Vi tyledones cuntur quatum plautnla feminalis bi- quid? ais o folia feu bivalvis non eft,fed »ná tan- valicisiian tum cotgledone h. e. placentulà , feu foliolo plantulam feminalem . conti- Firentaa Cl i hag nente, vel aullá, donata , & foliis fuc- vus&tots; cedentibus fimilibus & terrà exit , five fint flore perfe&o Petalode, ut : Gra- d A n minifolie floriferz, vafculo tricapfula- W Vr ïæban'hm&: ri,radice tàm Bulbof,quamAffini,cube- rof'àjfibrofà, five Apetalode Stamineo ut: hum / Graminifoliz relique tàm. Culmiferz (s Curg Ü Ts m quam non Culmiferz. DCXXXIL Graminifolie Florifera va- r T Buleofz. dice pylbosz funt: 1. Lilium. album. & Ts 7 | "ünwr k r Hemerocallis. z.Cepa, 3. Cepaftrum feu Allium fylveftre, Cepa Afcalonica | g 4 L Ó u Ysy, — ARSSPECIALI SSIMA. 225 ia & Schoenopraffum ï Allium &Ophio- fcorodon. 5. Moly , Viétorialis & Mo- Pt w ly Theophrafti feu Homericum. 6.Por- H Herfahs l rum , Ampelopraffum , &Scordopraf- "n Mf*- f Vi fum. 7. Narciffus & Pfeudonaratfus. A tUt P. Ver $. Tulipa. 9. Ornithogalon. 1o. Hya- cinthus & Bulbus Vomitorius. : t.Scil- T 6 at la. 14, Sifyrrhinchium, 1 3. Gladiolus. m lo Vorelà u V 14 Colchicum &Ephemerum. 1 5.Cro- agl cus. 16. Deris caninus, 17, Hermoda- &ylus. H um DCXXXIII. 2ulbofis Affines h. e. qu& Affines radice quidem Bulbofà non gaudent Bulbofis lov 1b Yi hujus tamen videntur generis , quo n ia Bulbofas foliis , oribus , pericarpiis auf. t p j radicibus imitantur fünt: 1. Iris vulgaris, femygden u Florentina , Gladiolus Iuteus, Spatula feetida &Chamzlris. z.Afphodelus ve- u Vl - rusálbus & luteus. j.Phalangium feuLi- p i ed, f Atl At liaftrum 4. Aloé vera vulgaris , Gui- fnlo tf neenfis Caballiria & Succotrina.5. Yuc- ca. 6. CannacorusTournefortii velSagit- ATRU taria alexipharmaca 7. Arthanita vel ii um tim Cumi: Cyclamen. 8. Curcuma , Cardamo- ; mum majus & minus , Amomum, Grana Paradifi, Zi ngiber , Zodoaria "d Florifm'-'wl longa & rotunda , Zerumbet , Coftus, Llium 2 or & Caflum- alanga major & min Dracuncqlus m YU* muniar. 9. Arum vulgare, Wmajor. p WS n P(U SPSC 234 DrriNITION,Duysrc RU HSERGSQUUMOHUL A UTO jof. a o. Axifarum 1f. Satyrrum mas & " (f o 51X faimina ; Cynofarchis , Serapias, Tra. ] AP gorchis, Triorchis & Palma Chrifti. 12, 'adl J,BT 4D deum Orobanche. 13. Squamata. 14, Hypo- Kiftis. 15. Bifolium. 16, Helleborine, a 7^ l l LICUHL 9 17. Pyrola. H platym euk Gulmit- — DCXXXIV, G:*aminif(')lie Culinferg x« Quid fübt. quz caulezs edunt teretem , geni- d "m J chlatus, geniculi$ nodofis , concavum plerumque, foliis ad fingula genicula PT WA ( ii a, fingulis , tenüibus , àlato principio in acutum mücronem fenfim definentis Jen ia durferms, A bus, alternatim pofitis, ami&tum, femi- Fru nibus folitariis ,graua habentes vel ma- mdntata ; ta. " jora ad panificia & pultes utilia , ut gtwlisDraconisö Gramina, Frimienta , vel minora ut Gramina , eaque DOXXYL picata, iam Spicata h. e. geftantia fru&tam in Spicà five corpore oblongo , vel ex glu- Mnt: 1 Cyy a,f A mis & granis fingularibus, vel ex ho- [ ] rum agminulisScapo medio, velpro- j wasüb. ( t n Aanicula- ximé , ve] pediculo breviffimo interce- 5 dente adnexis compofito caulern ter- od At A minante , quàm Paniculata quein fum- mo culmo fwbam geítant ramofam & JOtr 4 pluribus glumis & granis compofitam, ærræfg&f;x:.ï.Tr five glumz binz fimul cum granis fin- VRR n gulis binifvé nafcantur, five plures unà BU l;yl*y;ï'.'ü l L uamatim incumbant & fpica "" C '0ggnm.ïge vam componant., 5 H'PHy)]f "PARS SPECIALISSIMA. 225 À atvr Qua? Tümmj DCXXXV, Culmiferaritm Species funt: n faplas, ^. 1. Triticum. 2. Secale. 3. Zeavel Spel- Chriti; ta dicoccos, Briza monococcos & Oly- 14 H, N Aw ra. 4. Hordeum & Zeopyrum. 5. Ory- j herbOI: 1 za, 6. Panicum. 7. Phalaris. 8. Fgiimen- tum Turcicum. 9. Milium. 1o.Sorg- hum. rr. Lacryma Jobi. »2. Avena & fl (unfory Jgilops. 13. Feftuca & Bromus, 14. Lolium & Pheenix/ 15. Alopecuros. 16. lrtim u | fs contánim Gramen Caninum. 17. GramenMan- Ya peticyl nz & Daé&tylon. 18. Arundo vulgaris, 29 o Scriptoria, Donax, Tabaxifera & Gra- M&aj&ünenti-' men arundinaceum. 1 9. Calamus Sac- at i chariferus , Arundo far&ta atrorubens, i hintevut Arundofaréta flava , Indica feu fan- yiits vta, t guinis Draconis & Calamus odoratus. j Grmäq, u Non Gul Vnta f DCXXXVI. Grauinifolie Non Culmi- ferefünt : 1. Cyperuslongus & rotun- n]lf:ïæu py, tdrglo Qd ln dus, Trafi, Papyrus & Nardus Indi- ca. 2. Juncus vulg. Oxy-& Holo-Schc- jgdo, v nos, 3. Scheenanthus. 4. Sparganium. ifimoimte 5. T ypha. 6.Acorus verus feu Calamus ip cidin t aromaticus offic. & Afiaticus. lrtsquemie - at mmq[;u DCXXXVII. Herbz Anomalefeu In- Anon t« certz fedis funt. 1. Tribulus aquaticus. le gpis corpti jcm gue? 2. Stratiotes. 3. Branca urfina & Acan- thus fylveftris, 4. Leontopetalon & y v um au [W ! Chryfogonum. 5. sefamum. 6. Perfi- caria LU 126 DEFINITION. -PHïSIC.. pf - — -7 caria Siliquofa, feu Noli me tangere. | ) (fcfün&; 7. Hypecoon. 8. Epimedium. 9. Ti yeinti bulus terreftris.: ! N f J SIo Y Arbor. DCXXXVIHL — Z4rbor ( Frstex ) eft i , ,,,&1115- j k ftirps vel plasta. fubflantie durioris li- Y J gnofe, aliis quàm reliquz —ajJurgens, à radice in truncum craffum & ligno- j fum perennem naturaque fimplicem, rl deinde in ramos majores & ramufcu- mimdum a los complures in fümmitate divifüim. p DCXXXIX. Arbores Foliis Arundina- s u eeis Irinisvé funt Palme 1. Vulgaris, 2. Oleofa. 3. Coccus.. 4. Coccus de Mal- i Llæ)CM & diva. s. Ebenus /Ethiopica. 6. Areca. 7. Is oehum Sagou feu Farinifera, ex cujus medulla a anis conficitur. 8. Chamazriphes. 9. Agu. s C Draco, unde Sanguis Draconis , qui- m d l bus addatur Ficoides Indica feu Mufa "ager, r & Banana. Arbores $ jf DCXL.Arbores Religne(w) Erithn àflo- Ceniferz. ze seiuntto fünt.velConiferch.e.Cono,feu YUL T fru&tu fquamofo duro & ficco in Co- d ni feu Metz formam turbinato, bina Nh. A5 us fub fingulis fquamis femina alata ple- li rumque continente,donatz , ut funt: 1. w Qurt Abies & Picea. 2. Pinus fativa fylve- Ti va d ftris maritima, & Balfamifera de T'olu, m du W lPu "x quibus Refina, Pix , Colophonia, lr ! * m "m Thus & Therebinthina vulgaris, &c. Qu 3 Ve- L / xMing, PAnS Go REIALISSIMA. 217 - — . M me lp Ym o 5 3. Cedrus Conifera vel Libani. 4.Larix unde Therebinthina Veneta. 5. Cu- preffus. 6. Sabina vulgaris. 7. Arbor vi- ts )à * At Qrori ) tz. 8. Alnus. 9. Betula, b U af DCXLI. Vel Von Conifere & quidem Non lm & ligmo. : Primó: YVacifere, aut habentes fru&um Conifeiz t fmylr, | majorem putamine interlore duro & Nuafcra s m P fragili nucleum claudentem, ut : Ju- ibre diitün glans. 2.Corylus. & 3. Oftris vel Car- Mi Anndo tum. pinus, ;ujds putamen excerius. 'ePc ala- ANdpats 2 Glandifc- Av Vab - DCXLII. SecundöäGlandjfert, qui- ra a a t bus eft Fructus major putamine coria- j as ceo quafi nucleum claudens ut: r. Fa- Cumzrps . gus. 2. Caftanea. 3. Quercus, Efculus, s Droans, d Cerrus vel /Egilops & Robur. 4. llex xl M Coccigera , $milax Atborea & Phello- drys. 5, Suber. vjv m n DCXLIII. Tertió:Baccifereut: 1. Ju- saccifera, niperus minor & májor. 2. Oxycedrus i U: vel Lücia & Sabina baccifera. 3. Ta- ub xus. fenima d pnate, t 1 DCXLIV, Quartó: Lanigere , qua- Lanige. ras. rum vafcula feminalia pappoflanugi- jms fapvot ne feminibus adnafcente fünt repleta, fiifntt? ut: 1. Populus nigra, alba , tremula, z. ,P'm )COlOF?' Salix vulgaris, rubens, helice & ni- ln w gra. P.2 DCXLV, — 218 DEFINITION. Pm&sr & P*] QPECI Agereg-. DCXLV:. Asbores (3.) Fritia flori Wfl]s ( [C2 Contiouo & rimó:usdem Apgregatis,funt m Catj 1 Ficus vulgaris, Caprificus , Ficus U ,VUUS: Indica. Sycomorus , & Ficus Cypria. 2. Morum & Lignum Prafilienfe. 3. ol Piper longum, Betle & Mecaxochitl. a cadi 4. Liquidambar, 5. AT um. xuL T U mbili- DCXLVI. Secundó: Arbores Fratu M cme, — Lhmbiliato m quibus fios fumo fruttviinfi- r det, ui fru&kus à calice floris delapfi ple- ug n vel rumque rejiduo coronatus velut sinbilica- g ia Cl Pomife. fAs appareat, funt: vel Pomifete. v. Malus T& g ativa & fylveftris. 2.PyrusSativa & fyl- gm& NW veftris. 3. Cydonia. 4. Sorbus & Ór- d A m nus vel Fraxinus fylveftris, 5 Mefpi- too, * Catla lus vulgaris, Aria, Diofpyrus, Pyra- DOl cantha velOxyacantha. 6. Crategus vel u fnás n Sorbus torminalis & Aronia. 7. Gran- afas t oum ata vel Malus Punica & Balauftrium itümper d majus. 8. China Chinz vel Quinquina Em unde Cortex febrifugus Peruvianus di- Nasdmengo. &us. 9. Opuntia & Cochenillifera,un- d Ti 'vel de Vermiculi ifti tingentes, Ragciferze, DCXLVIL Vel Bacciferefeu fructu ls ( Mf Umbilicato minore, ut 1. Lotus Arbor Nrfn. lj 1 r fructu Cerafi: z. Rofa alba , rubra , Da- m mafcena vel pallida & Cynosbatos. 3. Df Groffularia. 4 Ribes, 5. Periclymenum. lm l lN f 6, Vaccinrum feu Vitis Idxa & Myr- tillus li, Mw-,lf ) ! PHTISI(, kas SPECIALISSIMA, 229 st pb r )f fyris. 9. Hedera LT tillus. 7. Myrtus. 8. O ? "fïflls J FIUE arborea, 1o. Caryophyllus aromaticus, Fts C & Antophyllus,Caffia Caryophyllata & Pimenta. 11. Laurus Tinus. 12. Peri- Lrenfo clymenum odoratum, vel Cortex Win- K Mecavochi teranus, aut Canella alba. AU As fy DCXLVIIL Tertió: Arbores Fruthn Calicula- Caliculato,hoceftqui caliciinfidet aceta- ts o buli inftar concavo funt: 1. Sebeften. tsdelr 2. Agnus Caftus feu Vitex. 3. Styrax velu nl unde Storax, Calamita. 4. Saffafras. vitu. t Val 5. Cinamo mum vel Canella , Caffia Li- vt rf nea & Folium Indum fe u Malaba- Vb ( thrum.6. Camphora Japonica & Suma- vàrs s trana. 7. Canella alba. Dioïpyms, Py! prunife« DCXLIX.Quartó: Arbores Prumifere, ra. um quz fructus majores proferunt ,oJficst- As lum intus unicum , pericar pio feu pul- 1 & Bfm pd etiam per maturitatem bumid4 un- rj (äinqm ;Drants d dique cinctum , continentes , funt: r. Malus Armeniaca. 2. Perfica Malus. 3. df Ebenus. 4. Tacamahaca. 5. Amygüaa- a, W lus. 6 Nux Mofchata. 7. Benzoin, 8. d Nux Virgi niana. 9. Prunus Damafce- r Lots! na , Gallica, Brignolenfis & Sylveftris feu Acacia German. 10o. Mirobalanus ia n i C Indica feu nigra, Cit rina,(unde officu- Md lum Faba Bengalenfis ,) Chebula, Bel- lerica , & Emblica. 11, Jujuba, Oeno- il J e 3 p 2330 DEFINITION. PhHYsrc. hy SPECT * phia & JujubaIndica, undeGummi Lace ii Ilüsi Ui z.Sim ca. 12. Gornus. 1 3. Cerafüs rubra , ni- )Embums | gra. 14. Olea fativa, Oleafter &c. 15. '*ü": l'. Arbor faponaria. 16. Padus & Maha- p leb 17. Lauro-Cerafüs, 18. Perfea, 19. Manga. 20. Anacardium Orientale. 2 1. 1 ! hrbore xu,üfi L Viqsve Occidentale. ;;18:'3! rl Baccife- ra DCL. Quintó:ArboresBaccifere ha- J« gitm bentes fruétum mimorem pericarpio 5:.&&9115 n feu pslpá per maturitatem bxmidá do- vel natum , cui femina, feu nuclei, inclu- p BMonopy. duntur foliaria. vel Monopsrene, funtz la at xena, 1. Zizypha. z. Arbutus & Adrachne. s Wgrs, l 3.Balfamum Judaicum. 4. Therebin- A mictula thus. 5. Lentfcus. 6. Vifcus quercinus &c, 7. Afafoetida. 8. Phillyrea. 9. Lau- Aban r h reola. 10. Thymelza, Mezereon, Cne- ?CLV. $r eron nigrum, Empetrum , & Sana- 2 ferentes n munda. 14, Viburnu . 12. Rhus ob- oniorum feu Sumacli, Refina Copal. a as t lmona & 13. Rhamnus albus, niger, & Oleafter x Crcoo Ut ermanicus. r4, Ebenus, 15.Coccu- lmí fj M iirnm lus Indus. 16. Cubebz. r7.Fagara. , vel u Dipyre: - DCLL Arbores Baccifere Di Te£ MUUT nae»e funt : . Jasminum. z. Liguftrum b Al- kanna.3. Franigula vel Alnus nigra. 4 UUR Betberis: At t o vel if ia "Fripyre- DCLIL Arbores Baccifere Tripyrene s na, fant; ) m Wl pHysl | p;ms SPECIALISSIMA, 23l S'g; —— ÀÀÀ — ;m—dqum ml' h(l rus. Caffina . Xfup.t: . Alat;nü; ;IA-Ceï-aR "us mbfä,ä- kf & Petygua. 2. Sambucus vulgaris, E- ^1/ bulus & Sambucus Montana vel Race- )AUS&A " F.IS,PM&&, 19 '. L i mofa Cervina. t j DCLüiL Arbores Baccifere Tétraps- vel reng funt : 1. Vitisvel Pampinum,Uva Tetrapye - Paffamajor , & minor. 2. T hea. 3.Evo- renss, esBa:cifgnha. . nymus. 4 Agrifolium feu Aquifolium. Y panc À j i ; Rhamnus feu fpina Cervina. 6, Ly- VMU cmm. Tüdd Id DCLIV. ArboresBaccifere Polspsre- vel myuut! mefünt: 1. Capparis. z. Carana. , Ru- Polypyre- wl d . bus Vulgaris , Idzus & Chamabatos. na. p Vifis r * 4.Uvamarinafeu Tragos. 5. Santalum * Album & Citrinum., 6. Myrrha & Sta- Tulma La &e. Meeen G DCLV. Sextó Arbores Por 7 i, Ls &um ferentes majorem, pericarpio do- ifeta fra- Poxgxiäcræ, ) n* natum, polypyreuwum , fant : 1. Malus , Ms Cl * Citria, Limonia & Aurantia. ». Came gt Bd bogium. 3. Cacao unde Chocolata, 4. j 19 0 . Lignum Colubrinum , Nux Vomica r hgt & FabaSanCü Ignatii. W'fm D. DCLVI. Septimó Arbores Xyrocar- Xyrstnr-/ peose Upftm/ / pe,feu fru&tu permaturicatem ficco, nec jim12! umbilicato nec Siliquofo, funt : x. Sta- phylodendron. 2.Piftacia. 3. Lautus, a foemina, 6, Cotinus. Baccifmïïi 4. Coffée, 5, Tili Pa4 7. Pipe- n ct W;:i R DEFINIT/ION. Pauvsrc. pms —— P m& albun;.' PA I j. Piper rotundum, ni M 4 & $. Buxus. 9. Spirea "T heophrafli, 1o- Guajacum & Lignum Sanctum. rz1. j ao M Acer majus , minus & montanum. 17, Fraxinus ,unde fuccus Gurmofus Man- m na Calabrina dictus. 1;. Ulmus vulga- W'Lm B:fïliiim ris, montana & Macer. 14. Famari- :ï'ügnumrunrum. fcus. 15. Platanus. 16. Elxagnus, r7. j u Paliurus. 18. Erica. sl DCLVU. Oétavó: Arbores Siliquofe Siliquofe, X «bentes foli. ichlos , fe& feminum con- MUA Mi T& ceptacu/a, utplurimum inlongitudinem atints Md ; roducta, vel faltim bivalvia,cum femi- nibus füb tergo annexis uno ordinefi- üm f Md 3 dicas . Ontt tis, cujuscunque figurz , cruftacea, co- rlacea, membranacea , lignea , funt: i. st (s iL jun vel . Vel Hlore Uniformi,ut: . Senna Alexan- k(a ! i Unifor. drina, z. Bonduch vel Acacia gloriofa. A $ mces 3. Glans unguentaría vel Balanus My- tus f Ditli repfica. 4. Copaiba & Balfamum Peru- v T vianum, 5, Angfana. 6. Achiotl. 7.Caf- ) rTIr T ?l . N:rw& fia Fiftula, 8. Gummi Animz, 9. Flos u *1Ccmpenc Auriculz. 1o:'T'amarindus. 1 1. Nerium TU feu Rhododendron, ( vel IT nl m — Diffor- DCVIIL Vel Siiquofe fore difformi j d f 1 $, feu Papilionaceo fant : 1. Arbor Judzfeu «ieïtlus r xOfFGT Cercis. a. Spartium. 3. Scorpius feu Fiitei Genifta fpinofa vulgaris, & Nepa.4. It j d Jf;racus Aromaticus feu. Vaynillus. 5. na- Ut idns " 14 j N pHma PaRs SPECIALISSIMA. 23$ Eu d Anagyris. 6. Laburnum. 7. Cytifus, Thfoph[g[ä b » j d Pfeudocytifus & Acacia altera. 8. Ge- nifta, 9. Colutea. 1c. Acacia vera, Ly- mOIlfanum. l:',l»;;' cium Indicum, Gummi Senica. 1 1. Ca- GþfïofllsMaa-ïf toba. 12. Brafilia,unde Lignum rubrum Altis W&J- ; tin&orium .Brafiliaoum , Lignum Sa- ^ M Timur. . pan ,lignum rubrum Vernirboc , San- ROU , talum rubrum, & L'znum Nephriti- cum. 13,. Sarcocolla. Df dl Incertz, ïeminum (Ul» DCLX. Imcertg vel nondum fatis h artibus tantüm Co- texdinem Exploratæ & ex ! ! mj gnitz funt : 1. Ra x vel Lignum Rho- tuyef- dium feu Afpalat hi, colore Buxi & albicans. 2. Cortex Thuris vel Storax t db t o hr rubra. 3. Cortex Pfeudocaffia Diofcori- dis. 4. Lignum Aloésfeu Agallochum tAt Aaca iil & Calambac. 5. Olibanum feu 'Thus maris. 6. Bdellium Refina, 7. Canca- v mume.e Mi Dette Matara Adio G- DCLXI. Natura & Zres Plautarum fi- [ hinz, o Tl gillatim in Compendio doceri neque- — viges hs N unt, cüm przfertim Herbaria fingulis Plataruris: ferétantam virtutem adtribuant, ut vix ad omnes TRU diiäf! ulla reperiatur, qux- non corporis affe&tus valeat, interim co- Atorpie y o^ gnofci poffunt interalia: 1. Ex Cbarae- g, &N : re; Sic Umbellifere plerzque funtDiure- ticz &c. 2. Ex Sapore ; Sic 4mare funt cala- D Vaynï"i; j PHFSFE" 234 DEFIN:T:GN. Puvsic. nofl r d A calefacientes , attenuantes & plerzque Stomacbice, ut & Aromatice &c. 3. Ex O- Onm vartis ( 'rtnen dore ; ut Suaveolentes plerumque Cepba- j qgr m lice, Nervinz. 4. Ex Colore,fic quz funt jl [ *dïä radice,flore, &c. rubro ad fanguinis flu- ',:mdl & "'QIEJ xus prodeffe;caraleo ophtalmicz &c.fx- é reperiuntur. 5.Ex Signaturátotoque gt À Vegh t abitu plantz ; Sic Perjicaría alizque caule Geniculato, Antarthriticz:Cardni, . m ;xpïhna Antipleuritici habentur. 6. Ex Anals| | g, LU 1 ;;1;3;]5 p'ons Chymicd,omnium optimé natura Sali- rimels um,Aquarum, Tincturarum, Spirituii, omniumque vel per Ignem vel abs- . ifras l j RUL A que eo ex ipfis productorum, median- te infuper accurato per rea - umb gentia exa- | Tiumoraumu mine deprehendituy. &c. j ! tionsácaar REGNUM ANIMALE, | 1 eftind Regnum Animale. DCLXII. & » m Animale eft tertia j Uutrenye t f In ! Covntntaa Partis Speciali z i Phyficà SeCuo n feu clafis ultima corperum naturali- um omnia Znimalia receufens. ovl Ut vl Animal, DCLXL 4aimal , feu Machina A- ; P lr nimalis, eft Corpus Vivum featiendi fa- | t m ] cultate , feque locomovendi prxditum, AL g & vel infuper altiori ratione donatnm vel Vi i;fa lr eàdem deflitstum. f&f Qm ' Homo. ;nalr,vel Ho» i MJ lil V DCLXW. Animal Aati 1 1 MT gie | | PaAns SprECIALISSIMA. 21$ '—W pHmc — mo,eít Macbisa Animal.z's. perfzttiffima, MLUTYT non folum variis organis ad nutritio- OP (j nem,generationem, fenfationem, mo- Vkcntefy, tumque localem aptis , fed etiam fa- "Nunts f cnltate 1fta gubernandi , cogitandi feu . Lnroficfr. intelligendi & volendi varia , fuas co- Mifotoque itationes percipiendi, varieque com- b Tj dame | inandi, repetendi , dirigendi, easque od per fermonem exprimendi, ridendi , aliaque a( imitandi, & innumera alia peragendi, ml pradita, corpore binis pedibus infiftente A m eredo incedens , fanguinea , pulmone t Id | refpirans , in folo aére vivens DCLXVIL Animal Irrationale feu PBrutum, ihrmpds. Brntum eft Macbina Animolis, preter va- ptagtim. | K rium organorum,nutritionis , genera« tionis &c.apparatum , facnltate externa MMIE objecta fentiendi,& interdum difcernen- prul d tertà di, naturzque convenientia appetendi, difconvenientia averfandinffrstia,Cor- Ti o pore: Horizonti parallelo in terrà ingre- Ym od* diens, repensve,vel in aére volans ,vel mjms. in aquà natans, vel exanguis, vel fan- n Md guinea , gradu perfe£tionis, ut & toto imn[cnlm.r' corporis habitu, multüm diverfa. DGLXVIIL | Znima Senfitiva dicitur: Anima al r Senfitiv a, die doxdt vel ipfa Facultas impreffiones fenfibi- les tàm externas quàm internas perci- píendi, (efeque locomovendi : vel subfrau- Mmiionalr;»*?ff Ua L m 236 DzriwrrroN, Pnysie. gt lia quedam fübtilis materialis Spiritus aniwalis vulgo appellata. | ( ,--no nnqllqe Spiitus? DCLXTX. Spiritus Animalis efttenn if ! i g([][POf 151 Animalis. (iyis ypateria & aftrali Incido-igneá impre- | g us gnatus & invifibilis balitws, ex calidiore PA fubtilioreque, fale aéreo imbuto, fag- ls Qd guine m arteriis,per cerebri,ejusque cor- ao ticis fubftantiam glandulofam , vel ) o n potius mufcofam & tubulofam re- T liqua fecernentem,circulante exhalans, | uf hat per nervos, ex cerebri bafi oriundos & | rj ad organafenforia omniaque corporis z & us membra filatim quafi diftributos, in vofcpind * omnes partes /zf/seus, easque ad motum aglv €9 impre/Jiones fenbiles rite recipiendas j vt g (Mentique, fi adfit » communicandas ) vt aptas reddens. DLX ( i Anima Kationa. DCLXX. Mens , Anima Ratiönalis, ln C lis, dicitur: vel Facsltas Hominis Intellipendi Q drontür p & Voleudi: velSub(lantia Àmmaterialls eo- j rl z itans finitá , cum corpore organico sai- j Df £a , non divifibilis fed immorialis , Crea- KU, j torisimago, vi benedictionis divinzin atl ipíà creatione datz mediante femine i .eas'.'äccacepms l materiali sultiplicabilis ; a&tuofiffimum T in homine principium,varia percipiens M r &intelligens , aliqua volens.& ainans, Mi ( aliaque odio profequens, "Ht DCLXXI. Pans SPEcIALISSIMA, 237 linio A- nima & ämh//;r fj . DCLXXI. Usio Animz cumcorpo- re ( Forma Hominis vel .4nimalis (e- Corporis. cundum nonnullos) eft arCtiffimum TU mninum, corporis in animam & animz do'!füff [/7/73 viciffim in corpus, impreffionum feu hit ld | llmbllfo,/f]/;. attionnm 9 pa[Jionum commercitm, ex li- berrimo Creatoris beneplacito ratione H r fere inexplicabili conftitutum. "Menus Min , vi duf - | DCLXXII. JMentis Potentiz feu Fa- Faculta- cultates Operandi principes funt dua:1- — wes. Dttenghns, 1utelletins eft facultas cognofcendi innu- — Intelie- drundos merabilia,feu Mens quatenus percipit, &us. lt onyrs judicat & ratiocinatur. 2. Voluntas eft du n Voluntes. potentia cupiendi varia, agendiautnon- a du agendi,vel EademMens quatenus per- um eepta vult & appetit, vel fugit & a- wl verfatur. DCLXXIIL Operationmm. Intelle&ns Operatio- feu A&uum Cognofcendi fummzSpe- ues Intd- Á Mi lc&tus :Jlnis!raeüigzndi cies dicuntur tres: 1. Simplex Rerum quot 3 apprehenfio. z. Judicium. 3. Ratioci- gmaerats | natio. t mutals Ut DCLXXIV. Simplex Apprebexfo eít, 1.5implay v rerum figillatim fibi objeCtarum l- Appre- Donis ii 4 cnäs. aliate f eas vel conceptus intra fe ipfam ani- ma, citra affirmationem €9 uegatiouerm , for- ;,a&uoflmmt mat;in quàadmiranda eft,cumIndefiníta v us vles à 6 Reflexionum vel cognitionum Con- fcientia, tum Conceptuum Univerfa- $ um u pmshc 2.3;8 DEF;N:T:ON. Pmrsxc, MPa PTR at m À m llum Formatio,vel þluriu m individuo- j d o rum fübunam fpeciem & genus redu- v.i,-orea & "Á 1O. | gagenuu g j i 2. Judici- DCLXXV. Jndicium dicitur diverfo.. | D L. gt m €ium. rum conceptum comparatio , conveni- DXX entiam eorum in communi quodam vel difconvenrentiam oftendens, hinc- ] M j " u m [ r que vel Afiirmans aliquid,vel Negans,opi- e;agg:fue a j nando, credendo ,ftatuendo , dubi- N Ü ^ du tando &c. T ; u i ,Præcf' pi- u Ti N m tantia, DCLXXVI. Defetus Judicii przcipui fünt ; 1. Precipitatiofeu Inconfideratum |pgnd de re non fatis perfpectà Judicium. & ! r a 'u kfns, hdu Praiudi- 3. Préjudicitm: feu. Mentis quzdam 4Um, praoccupatio,vel perSenfus velAutho- YO aulsitijutt ritatem altorum, Confuetudinem,Sen- tentiam communem., Amorem,Qdium, djdmm &c. ac gertüm ff quifitaindagationem veri impe- diens. at retnend &tb ul Raiod. — DCLXXVEF. Ratiocinatio eft exæl:o- L naüo, gnitis & perfpectis affirmátionibus vel negationibus inter fe connexis nova- m N | hn fnfhi rum dlato,üermque ideg cujusdam eommunis í5ventio,ad quam ob(cnriora tibzifis | ftmelr vel incerta, quarum connexio imme- Ls dictn: diaté non patet , quatenus conveni- ant veldifconveniant Soniti h » conferri poffiat & demonftrari. ABL DCLXXVIII, !D : Pans SPECIALISSIMA 239 Senfus, DCLXXVIIL Senfus eft Facultas "wfjüï-n' lndij V Rs v percipiendi motum obje&torum inor- ana corporea ad hos impulfus recipi- Atv endos apta agentium; & dividitur vul- gó 1n Iniermm & Extermm. L ] CODveny. Tl QO DCLXX/X. Senfus Extermms väcatur, Extcfm.;g. s liv " CHjMs organon in exteriore corporis par- Üigaus te,adeoque extra cerebram, pofitum, ab A0 d. ; obje&to impreffam fpeciem fenfibilem 4mmediaté recipit,& ad internosdein- de transmittit; Eftque juxta diverfita- m tuddtum tem organorum,& modum fenfibilium X n & agendi, Qsisnplex: fcil. Guftus, & Ol- factus, Auditus, Vifio, Tadtus. fets quim atv DCLXXX. Senfas Interuus dicitur fa- Injernws- hd cultas in ipfo cerebro motum percipiendi obje&torum ;per quzcunque organa imoren , ptripe agentüium fenfibiium, eumque diju- dicandi, retinendi ac denuo promendi; eftque triplex vulgó: Senfus Commnunis, dd efcc- Phautajia €9 Memoria, iv DCLXXXL Senfus Communis eftjim- Commir A13. yugts w reffionum fenfibiium prefentiwm o- )u cyi annium, n fenforiis externis eiformata- um oj . rum,Spiritusque & nervos certà ratione onnexo* in fingulis afficientium, i2 cerebro fa- ts * £ta repréfentatio & [pecierum à feinvicem Wcouj'evrripajï;a: diftintlio. ut hoc modo fit quxdam fim- plex YU^ 240 DzriN1TION. PHvsic. uI p——— —— OM € m plex rerum. apprehenfio primumque ! p(LïXXV;'S uafi Tudicium. yid qu Phantafia, DCLXXXIL Phantafía eft Vis Imagi- Amorum ïiï nandi feu fimplices Ideasvel iwpre[jio- igjs IOT nes cerebro inhzrentes varie combinangi st & dividendi, illarumque ita varié com- YU pofitarum, aPfeatibus objetlis & feriante Vin qUZH quoque fenfu communi, etiam in fom- g i zif no, nova reprzfentatio, ne, a fl Memoria, Va DCLXXXIIL Memoria eft impre[fio- ] nunfemelincerebrum factarum,füique .' i, m:läa&ö& l hi motus veftigia relinquentium, per eas- dem vias repetito fpirituum anima- N lum motu fa&a per (imiles prioribus, ? Mu od etiam de rebus abfentibus & prateritis, poro gt ideas,revozatio vel nova quzdam obfer- mesqua A vatio , quz,, fi fiat de Rebus corporeis j fj:// il i ari veftigia cerebro imprimentibus , Me- tquhusefn Animalis, moria Azimalis , de rebusà Corpore'ab- MW Ineelle- 'ï ; on(ü».'uum f &ualis. ftractis vel fpiritualibus veró , ( ut Re- $ Me Til Q petitio Cogitationis purz ) latelleGwalis- 9 quibusdam dicitur, FAll 5 AOMIL, Vigilia. DCLXXXIV. vigilia eft fLatsis anima- D lis, quo moderatà fibrarum cerebri & Ji M. M nervorus tenjione , à fucco peculiari vel t Ípiritibus jugiter influentibus,coaferva- ! I l t4, libero fenfums omrüum wotssque vo- i &Q luntarü nfa frwitnr. DCLXXXV. li j :r;jmgg V 0y pHïSu PARs SPECIALISSIMA. 7U* ag 341 ) primuägi DCLXXXV. Somnus eftIntermiffio $omnas, Wï Tirlpy W Vigiliz, vel quxdam Feriatio Senfuum RVU tàm externorum quàm Communis &9 m facultatis locomotivz feu fpontanei 1motus, à vigore & tenfione fibrarum cere- 2728 Id X frante bri & zervorum, ob fpirituum velfacciin- fluentis,five n quantitate five in quali- ï,e!iaminfom- J tate,variis ex caufis diffipátione,preffio- neà fanguine, hebétudine per vifcofa u if Sulphurea, Narcotica, Aquea, obftru- m gy €&tione meatuum , &c. ortum defetlug, hünyres- remi(sa & debilitatà dependens. tihün aimie * DCLXXXVI. Adioues Hominis,A&iones [loper, Mixte, feu Animz in commercio cor- Mixt. fs n aquimode poreo agentis, Communes, funt o- mnes quz ab Aaima quidem unità, fed iM t Qmot H(Ll N €9 infimwl à corporeis organis & fpiriti- quotupl ? bus,quibus eft unita , depeudeut. Earum v Cogned . tria confttuuntur Genera. 1. Senfuscum yrti, uV judicio Mentis conjunétus. z. Motns d corporis Voluntarius. 3. Appetitus Sen- fitivo- Rationalis. Senfus jj DCLXXXVIIL. Senfus cum. Pudicio: Müxtus, m a Mentis cogjunctus, eft , preter internas ;; wolit infpiritus cerebri faCtas impreffiones & d motiones, feu Senfationes, ex ar&tà men- j tis & Corporis unione accedens Men- talis perceptio variis judi ciis o'nata. x DCLXXXVIIL . Q. 24.2 DeriNi1rION. PHysr1c, T — i l Motus DEXXXV!IL Motust Toryäris Volintari- JJ; qt Corporis Volunta- As (ACtus Imperatus)eft, prater Mufcule- ) y COR r1us. vwa inflatione:s aut fenfationem 1n or- s; dun 1m ganis motonis,volt»mraris quoque nutu confequens motss.ob coricurfum men- i;m ';ibgn ( tis -percipiencis legum fibidivinitus in- jl fcriptarum probe confciz ,bonitaris & &A malitiz capax. t f Appeti- , DELXXXIX. Appetitus Senfitivo-Ra- AM lTH'm( tus Senfi- tionalis,qui interdum pro Facultate fu- Mi tivus & Affc&us mitur, feu AffeBus. eft Sangutinis & ETu*' E J0C, fs gCHCïü' morum fenfus paffione, vel ab obje&tis du tim. externis , velabivfa Mente excitatà im- I " $ A VR. V pulfis organis & per nervos cor & um A OL vafa fanguivehà cieritibus fubito exor- Qonyttos; 4 ta comunotio,cum aliquáà rei fenfu perce- 102 füm vt ptz perfecutione vel fágà conjuntta , & ex voluntatis complacentià vel difpla- i fU tht p t t centià, ( quz folitarjé circa non corpo- Mentalis. .Mgz'eudm rea occupata Affelus Mentalis audit) & a&tione inde 1n fpiritum animalem WIt fhoo / fequente, aucta velimpedita. vnn 1 mmirï Specia- - DCXC. . Appetitus Voluntatis 1n l tim, Commercio corporali agentis voriws eft Animz varié affetz laclinatio feu PAU Inglina- i "m tio, Proclivitas.Tendentia & Flexio ad ali- Eu frnd 4 Mnx : quid, velexnaturali organorum & hu- Ttt f morum corporis confüitutione autZeg- TC fe peramento fibi relicto ,vel per. externa f M varla- V -PHJSIC, PARS SPECIALISSIMA, 243 1 p — r n — u M—————À À M —HÀ "l.f//b/;/g;;j»;, i PA variato , oftta; ps;r mulfo rum actuum Coufusindinem confirmata Morum no- « ng. Mores; T meninduens ; dum veró ia a&us fübita- m li Ij 4l neos tranfit ex reprxfentatione obje- TC ]] &i fub fpeci boni commota , Affeius feu Affectus Paífio, ',bmir Qd Paf[ionis titulo veniens;turbnléitore infu- per accedente extraordinarià agitatione lo fpirituum & fanguinis humorumque cilaette variorumexceffive mota,PertaDatiofpe. Perturba. t1O. T cialiüs dicta, i QAGR C'L Ms À Ls DCXCL Afetlus ereó Generalis po- Affe&tusg Génera- anm teft dici Cupiditas,Defiderium vel Amor M ingenere, C9 Amorem ita proprie fic lis. NIAORRE diétum , & Odiuii , Spemque,Timoremque, Def complectens ; 4mor enim vulgó no- Amote OU men fuum retinet ,quamdiu ad. obje- n MLA Gum fub ratione grati oblatum tendit, at am quum ab eodem fub ratione ingrati fpe- L Mi at) &ato ád fugiendum impellit , Odmm / Odium, appellant. m aimde DCXCIL. Species Affeiuum funt in- Species . numeftz, tof nimirum quot hominum Affe- Vohats ! &uum Vota e(fe poffunt, five nominibus ca- as t quot ? teant five certis appellentur; qui No- f t hcindi: mina variait etiag in eodem affec * tu,vel VFlenot: fecundum Motus vehementiam aut g temiffionem, ve] refpeCtu. propioris Ptïmuoneeu:;ï aut remotioris BoniMalíve ,vl refpe- &u Mediorum adipifcendi obje&tum, N ï Q. z vl P[f(s JEC — 2144 DEF:N':TIVON, PuYsic; — PA URJCS II RU OHS EEE UE Rsb d . ü vel ratione Motus immediati aut me- i i mll In diati propter alias perfonas , ve/ refpe- ^ w VAUR l &u Durationis &c. confiderato. ex. gr. )l W* Confternatio , Terror ; /Emulatio , ln- vidia ; lra , Indignatio , Excandefcentia; n Spes, f'iducia, Audacia ; Diffidentia, Ti- YVL " J If Fe mor , Defperario ; Cupiditas argenti, « Avaritia; Landis vel Honoris & Ambitio, i ht w Of DCXCIIL XNomina & Claffes. Affe- llv Nj ) Claffes W &uum pro diverfitate Se&arum & Hy- - i V N 1 Al'iff(; othefium pariter variaut. — Ariffotelici tclicorü juxta Thomam Aquinatem dicunt in Ap- Ti i " NS ïCu peüitus etitu fenfitivoeffe Facultatem dupli- MUf m " R Va j t!ïxi- cem : vel Concnptfcibilem quà A nimal ad [ ";')( As Ícibilis. T | bonum profequendum & malum fu- j ,ïpn.'is, Vil giendum Simplicifer fertur , quo perti- j niius proor & ] v condidran ] nent nomina fequentia 4mor & Odinmn Letitia & Tiiflitia , Defiderinm vel Cupi- lo i irafcibilis. ditas boni & Faga mali: velIrafzibilen, quáà animal ad profequendum bonum M X FOrsalu vel fugiendum malum cwm difficultate 1; DARU PH ferturquoreferuntur appellationes ha: | A Ira, Spes €9 Defperatio , Timmor Q9 Andacia. " StaïiCO- Va ; l Stoicis affeCtus perturbationes animi v1- ( BI 1 tiofas vocantibus numerantur 4. fcilic: Wt u Gaudiwim. vel Voluptas & Dolor , Libi- do feu Cupiditas & Mefus. Epicureis ha- , [ p m VU f bentur 3. Fo/ptas feu Loetitia , Dolor — X, 4 * Y m Is Pafs SprEciAL xssn;u. 2f —— T M. Ó — —— —— — Dd ; 1 mediam' E & Dejiderimm. — Cartefianis fedem afe- uG D &uum etiamin Intelle£tu quxrentibus 09 Rs funt 6 : Admiratio, Amor , Odium , Cupi- ii era!o: ag J ditas, L&titia €9 Triflitia. Alusalitex ordi- 0,[1. nantut. D Eximdcfcemiz: Diivia, Ti DCXCVL Parte: Corporis' Auimalis Corporis (s at juxta ftru&uram perfectiffimi fcil.Hu- PaftCS' 5 Anbil, mani coyazodeé recenfentur,licet in ce- teris non zqu& ormnes & fingulz repe- LCf M riantur, & huic nonnullz aliis compe- Va - tentes defint , fuo loco memorandz. * a. Al D m nwn " Vulczó autem dividuntur in Contizentes ; m 1 M n M à vel Canales , Contentas vel Humores 4 tàm utiles quàm Inutiles , & Impeium fa- v cientes feuSpiritust quilnfiti,Influi, A ni- m & mj ;ifv malis, Vitalis , Genitalis aliisque No- i u minibus pro-organorum diverfitate & m'äfinm : vario confiderandi modo appellantur.) ia p Iterumque in Similaresut Offa, & Diffi- pv milares feu Organicas ut Caput, Cor, ayfom o Hepar &c. y n dïjmkf DCXCVIL Corpus Humansm , ut di- ï,"e.r.n í f:GS, QWEUAKXODQS'PI ftincte confiderari. poffit , dividitur in ( A Ventres & dríus. Venter dicitur infignis od Corporis cavitas in quà Vifcus aliquod g Supre- primarium reconditur, eftque triplex: 1 mus. j D Suprenius in. quo Cerebrum, partes A- Medius, j r nimales, feu Caput. 2. Medins in quoCor al Q. 3 & » D) (QPLU 148 DEFINIT'xeN. PuYsre. — U — — Tit &Pulmones,par'te$Vitale's?1kuTbom;'. j I al Infimus, [nfggys , à Diaphragmate incipiens , in Lt quoVentriculus,Inteftina;Hepar,Lien, Pvü IFL partes Naturales , feu. Abdomen. Artus Arus, dicuntur partes Extetnz trunco in- larradicum & ramorum quafi adnatz, Viféra, & fünt Pedes ac Brachia. V.fcera funtva- riz tubuloruu partiumque folidarum in unum quendam fafciculum combina- tiones , fuos liquores continentes & 3 przparantes, * A nM; DCXCVIIL Eft Ergö Corpus Huma- Corpus 75 Machina Naturalis; perfe&tiffima, a, uY mus Huma-. Hydramlico- pnevmatica,ex variis tubulis num. W CT & Canalibus artificiofiffimé contextis, J per quos diverfi Liquores ex alimentis przparandi continuo meveri folent, fi0 31 compofita. Ejus hinc Partes funt vel Solidz feu Firmz, vel Fluidz. n hilje .DCXCIX. Partes F IR MJE funt vel Wil Dm ] Ejus Par- Dtriores ,ut Offa, Cartílagines, vel Mol- ts Fir-. Jiores,Fibrz &Vibrillz, Tendines,Mem- n me branz & 'Tunicz, Ligamenta, Caro & Mufculi ,-Nervi, Árterir, Venz, Ma'. VafaLymphaticaGlandulz, alizq;tam [l Simpliciores quàm magisCompofitz. n DCC, FLUIDA funt Humoresin il- ls AK Fluidz; lis contenti,tàm vifibiles quàm invifi- lg lj- biles , tàm Laudabiles qgäm Excremen £, ( 4 MN tü H | - h PHFHC, PAnsS SPECIALISSIMA. 247 ERE — —— ass o 'zïe;feuïmg 11"15 Nervo- tii, ut funt! Spiritus & 5ucc H Gns rum, Chylus, -anguis, Lac, Lympha lr & Serum,Bilis, Liquor Renum Succen- ", A turiatorum, Pinguedo, A deps, Medul- PO la, Cerumen Aurtum , Saliva , Fer- [ ii7, mentum Ventriculi, Mucus nteftino- It d rum , semen Virile , & Muliebre Hu- TAl 0i lu 1 " mor Proftatarum & Vaginalis , Aqua Wi montoi Pericardii, Humor Oculorum , La- Avlv 3 crymális , Mucus Narium , Urina,Su- dor & Infenfilis 1ranfpiratio , Liquor Vrb H Artuum , Amnil, Aqua Parturitionis, Lochia, Sanguis Menftruus. &c. Fibra, DCCI. Fibraeft parsorganica albh, BU folida, oblonga , filamenti aut ftaminis f74 in[Lar , Ut bslata. cajus multiplictjunctu- tà omnes feré reliqux partes compo- fin J nuntur , inferviens earum unioni & Fibrilla, Ul motut. ! | " [Tly Il Eibrilla eft ejusmodi filamen- tum tenuiffimum,in mufculis reliquis 4v)) 'E f fibris intertexta, in. oppofitam illarum nf er partem tendens easque connectens. a, Q DCCIE. Pro Vario nexu & pofitu, quotupl? w M dl duty quem habent , Eibre. dicuntur : RoGz, s Comp! Curvz , Longicudinales, Transverfa- yt Ht les; Obliquz, Circulares vel Annu- ]s qin7 lares, Angulofz , Spirales , Tendino- fz, Carnofz , Nervofz &c. quämfm 2X Q. 4 DC IL Pw »tCIA 248 DzriNiTION, Puysrc] — À ERRRRMA] m ia — - — Os, DCCIILO: eft pars organica (;orp Ofls u r qui i vont dnriffima,alba,interiori cavitate, fi quam W U Medilla, habet , Medullá , vel pingui , un&tuofa V 14 1v levi & albicante non zqué facilé ac A- depg liquabili materià, ab arteriis venis- p W. Ti que inofculantibus oleofasque ex fan- a i m guine particulas advehentibus, ibi de- Bu Durdnl pofità, rigiditatemtemperante & hume- j ï*j;fïfïwflï, inm ando rupturam impediente , referta, J r Periofti- un, perfe fenfus expers ,fed Menibraunláte- m nui nervos4 Senfu exquifito predità,pe- rigk u rioftiwm dità , cinéta, inftar columnz (egfcs aut trabis reliquas partes füftentans,in- 'higis,la tegdum contra injurias externas mu- tl . m niensjaliisque ufibus,manducationi,lo- utgphtoms uelz &c. 1inferviens. Cartilaso.. iv DCCIV. Cartilago eft fimilis fer?'pars atzit vf alba, offee fubflautie proximé accedens, 30,:. d crefcente etiam xtate ineam induratio- Vimrfs, L ne abie;ns, fedflexilis adhuc & lubrica, bt Paj humidior , frequenter Os terminans, j d C fenfu pariter carens & membranulá te- ; f mf nui circumdata , motui annexorum of- | Wt fiüi , & folitariéiisdem ufibus fzpeac 0$, | n aliisque pluribusmaximé in refpiratio- nis negotio, praftantiffimis inferviens. 18, t CA Offium V t " l) l al Numerus DCCV. Offinm Nunerns in Infanti- us major quàm in Adultis , etiam in Mu UT his non femper idem eft. Interim ple- Z)gomaïicblgxï rumque | D ! PARs'SPEczïxLISMMA. 249 " — Á5 ia füic com rumque plura quàm 3oo inquovis cor- EVI;ïfe,fl' Qs ore proportionato reperiuntur, variz gujl Uü&uoü Magnitudinis & Figurz; Variis quo- Conne- ia xioncs, ue Modis , 1nvicem connexa: Vel per TtnIs veni. Artbro[inh. e.ut moveri poffint , vel per per Ar. BR ex . throlin, , l de- Sympbsíin ut immota cohzreant. Ar- throfis eft , Diarthrofis , articulatio laxa, Tl e- Synarthrofis, ftri£ta, Enarthrofis, pro- t | funda , Arthrodia, levis, Ginglymus, Symphy Ptüritie mutua. $ympbsjis eft vel Immediata ut: 1n, od 1. Raphe, Sutura tàm vera quàmSpuria, lür um cujus fpecies celebriores funt Corona- lia lis, Sagittalis, Lambdoidea & Tempo- ORTA falis. 2. Armonia, Coagmentatio, ut. at - i inEpiphyfiomni. 3. Gomphofis, Con- clavat!o,(at Dentes in Maxillis):vel Me- Ltf dU diataut z. Syffarcofis .. connexio Gar- T i j : A hr nofa , z. Synchondrofis, Cartilaginofa, eadrto- 3. S$yncurofis, L igamentofa. Apo hy- h hcübr, fis dicitur Procef/«s offium, Epip j ylis J m Appendix ; Cavitas aliquousque pene- anbramdàtt trans $/z4s , profundior, Acetabulum, Ofïäþaþi« DX C DCCVL, Offa Capitis feu Ventris fu- tis usl vt premi funt ; Cranii , Maxillarum, Au- yun j , Pügxa xis, Linguz , Colli. — Cranium otto offi- Cranium, m inintá us conftat, que funt. , Os Frontis. z. m us & 3. Offa Bregmatis feu Syncipitis. 4. & Mls ,U 5- Offa temporum. cum 4. proceffibus : Zygomatico , Styliformi , Maftoideo ^ Interhïgï , [ : &. * fetet ï 250 DzriwiTION, Puysié, w il & Petrofo. . Os Occipitis. 7. 65 cu.. d *off neiforme cum Proceffibus alaribus & m Sellà Turcicà, 8. Os Ethmoides feu Cribrofum, ubi Crifta Galli notanda. * V 0) hu AMaxilla, &0 DCCVIIL. Maxilla fupertor ymmobi- Superior. al lis offa numerat «24ecim, Ab utroque Latere. ;, & unum absque pari. — Par uU 1. appellatur Os Zygomaticum , z.La- ehrymale, 3. Nafale, 4. Maxillare, 5. Palatinum Anticüm & Pofticum. Un- JUbAv VàtV [ decimum Impar vocatur à Figurà Vo- D N U . *m-.?äiq' Inferiot, mer. fnferior atcuata mobilis unico tan- ä N Ms tum ofle conítat cum fuis Procefüi- J* busfeu utroque Cornu. Ym DCCVIIL . Maxillarum alveclis in- l Duti Dentes. figuntur Denies, qui fünt officula cete- s ls m ris duriora & /eviora,extra alveolos pe- t ninoftndi rioftio carentia, gmero plerümque 32. K U Á 1 Serie fuperiore & iuferiore 1n. utràque Y Varg T0l maxilla per Gomphofin radicibus fuis amm &| firmata, Nervnlis à quinto pari proma- ls W d nantibus , Aiteriolisà 380 Carotidis ex- in( im] V. ternr ramo & Venslis à Jugularibus l N profeGtis inflruda, officio & figurà in Fili 4. priores Incifores , 12. Caninos feu X Tf [ Oculares , $. Molares & z. dentes Sapien- 0 " tie diftinéta,ad comminuendum & ma- li fl hh fücandum cibum, vocemque articula- Lid té N PH( " EL 'PïARS SPEC-.ZAZ-*. IS8IMA, ojfi u - [l f, 7, te formandam, & fingulare Oris orna- ld. FM..« mentum, Corporisque interdum de- broides fenfionem, infervientia. Ofat DCCIX. Offa Auvis fant 4. Malleus, Offa Au- P,wl moh ris, Incus , Stapes & Os Orbiculare. Lingue li fulcimentum mufculis firmatumunum Lingoz, aecs., Toc Colli eft, Os Hyoi Collum .componitur ex 7. Vertebris quarum i. Atlas, z. Epi- ftrophus, 3. Axis vocatur,reliquis pe- Ur culiari nomine carentibus, n vo PeGoris, DCOX. In Petlore fuperins reperiun- tur. 2 Claviculz; In Lztere 24 Coftz, 14 c Rrx te Verz Legitimz V 1o Spuriz. A AMori- j5 Sternum cum Cartilagine Enfiformi habetur. Doríum in parte Superiore Dotrfi J v 2.Scapulas, in Medià 12 Vertebras n in Spinà oftendit. DCCXI. Abdomenpof'erius exhibet 5 Abdomi- nis. N ! Vertebras Lumborum , iisque anne- xum Os facrum & huic Os Coccygis. Yo p pfott Alatere offis Sacri eft Osinnominatum Qd feu Coxz divifüm r.In osIlium,quod [* maximum , 2.Ifchium quod infimum, o i & 3.'Pubis , quodanticum. 1 Go DCCXII. In Brachio utroque €ft 1. prachió- (x ii Os Brachiüi feu Humerus. Cubito rum, imotu" di- funtz oïfa , Ulna feu füperius, & Ra us oümquei?: | 252 DzrrxrTION, Puvysic. A—Ó À — M — À ——À en us feu Inferius. Metacarpifunt 8. Carpi 4. Digitorum veró 15 officula, & circa glyähï «s Lorum articulos à 10 usque ad 20 Of- fa Sefamoidea. T Nut qit Pesdum. DCCXIIi- In Pede utroque fünt . Os Femoris , z Crurisinternum feu Tibia W & Externum feu Fibula, cum Patellà, )u que iQ 7 Tarfi,fcl. Tarfus feu. Aftragalus, t Wf? Calx, Os navicularefeu Gymbiforme, s Coata hn M O Cuboides feu Tefferz , & 3 Offa Sphznoideafeu Cuneiformia. ; Meta- f tarfi & 14 Digitorum Pedum , nec non — Mngw« &S Sefamoidea, ut in digitis Manus. | At i M Membta- DCCXIV. Membrana eft pars fimi- i Ti na laris alba , expanfa plana, & tenuis , ex x ia Or filamentis fibrofis inftar tele contextis rioxtum,En compofita , variis arteriis venis & ner- JYembnz g vis fzpe perfufa , partes fubjectas cu- sfinorm, Va ftodiens , colligans, difterminans,fen- w Cl Q füm taftus communicans , tubulis Ts Membran Tutica etiam vafisqueformandisapta. Timica M Ms Df dicitur membrana Vafa , Venas, &c. | m,(äo.xion n cingens. T Membra- DCCXV, Membrane Differunt 1. Ra- ] ul p il narum tionefubflautie , fic funt vel'Tenues vel wotst N Differen- Craffiores, porró velLegitimz,ut Pleu- 1( tig. " ra & Perioftium, vel Illegitimz , utLi- Im l m M ! gamenta membranacea, Tendines, P M'H Ventriculus, Vefica urinaria & Bilia- Q«F-».s. fria :? W Puys I( ARS SPECIALISSIM A, .--....A—.N at Á 5 Vnifünt g ( ria.2 .wRatione Figure f'untLohgæ,Latæ, : Cm(llb ) & ( Triangulares, Variz &c 3, Ratione Sitsis, 7061 1 ( vel Internz vel Externx. Nume- b " DCCXVT Numeruis Membranarum il /1 n , eft ingens &indefinitus. Przcipux funt E umf Tjb 1. In Capite , Exteriüs Pericranium , In- , Q ? drdü, ueMeninx, dura& pia Ma- geriüs utra 1 Ms ter. In Oculo Quinque vel Septem : In- Gjribiomy, üommata:Conjun&iva , Cornea,Uvea, 2, 610f etina,& juxta nonnullosAranea &Vi- i ; M trea.In AireMembrana T ympani, InOre MC non Tunica Linguz & Palati propria. z.In Thorace Pleura, Mediaftinum, Pericar- 1 a dium, Tunica Pulmones & Corinveft- , i ens, Valvulz Cordis. 3. In A4bdomixe , Pe- z ! ritonxum , Epiploon , Mefenterium, ( JLS T Membranz fingulorum Vifcerum, In- 1f ) V teltinorum, Vefice &c. 4. In Toto Cor- pore. Cuticula , Cutis , Panniculus Car- AUMU nofus, Membranz Mufculorum, Pe- J! " af duti rioftia & Mémbranz Vaforum. 5. In , Vous, A Fctu , Chorion , Amnios & Allantois. Ligamen- z DCCXVII Ligameuia , Vincula , di- &2. t Difen r..F;i cuntur Faf ceteris. membranis fir- xvl T mliores, denfiores, (ub[Lantie nunc Mem- teIW )wj branaces , nunc Nervoíe magis, nunc Cartilaginofe fimilis, partes corporis j qu, przcipue offeas inter fe firmiter colli- gantes. t DCCXVIIL | vt* [A 254, DEz INi:T10N. Puvs$ic. Neryus, —— oái— — — j ( li DCCXVIII. VWeruns eft tubulus; vel fafciculus plarimorum tubslorum inu- dT La H num canalem junctorum teres atque - cylindricus, Cannz Indicz in modum 7 13333 j p'erforatus , fubftantix albz,denfz, te- quoad nacis , qitoad interiora mednllaris , o H exterlora membranacez,ex medulld ob-, j ( p longatáfeu caudà cerebri ejusque tuni- M cis compofitz, vel ex eodem immedia- Ml Neryo- té vel ex medullà Spinali ad omnes ^ 4 rum corpotis partes egrediens , $4cco vifci- ',auxmm*r; Q?;Q Succus, do fpirituofo 1n cerebri fübftantià ma- i *f.:;lx:nmïfmïe ximé Corticali à fanguine primum fe- MP UM gregato t/mgidus , motui (enfuique przci- PA hl ! pue inferviens,quafiCerebrum ad omnes 10005 arïermüz,y partes per minima continuatum,. ) n [ ( nbf DCcCXxiX. Nervorum Numerus Va Numerus. 1(fj »h Adyd riat & in exigüisRamulis eft 1nnume- XQUI. (] 7': rus: Hodie plerumque Paría decem um Cerebro oriunda , Viginti novem cum wuna T fine pari € Medullá fpinali per vertebras Ti progredientia, adeoque in. univerfum (l 4» Rami przcipuinumerantur,quos mée- « morizx caufà verficulis in clufimus fe- à TCR quentibus : LR 1.Ol Q A : faciens. 2. Cernens.3.Oculosque *rrno-. of p vens, 4, Patiensque, 1"ar ,; o, 7. Auditum faci- une v 1 j. 6 Gufï:a'ntesque du ens, 8. Vagabandus, | QU g, Lin- uU 4 'PH'SIC —— t^ Pans UPEcrfæLlserA. 245 z - -— 1 Bf UULUV ':-' L'H]'] 9. Linguam. 10. Cetvicemque movens, ; P T2 Cerebroegrediuntut, 17. Septem Cervici , 29. bis fex dat Spisa !t a TO 'Thoraci, 34, Et Lumbis, .39. Offique Sacro funt fl Quinque dicati, [//; I (U Poftomnes Azygos veniens é fine Medulle. ff DCCXX, Caro proprie fic dicta eft Cato, N Venter Massfzulorum,feu p:rs mollis ru- bicunda ex innumeris fibris fanguine 1 E Of ,Ato vit- turgidis contexta , fpiffa, laxior, den- W]a. ficr. Ceterum boc nomine integra Mu- m fculorum Glandularum//fcerumque fab- N W MM [1 flantiayutHepatis,Lienis . Pulmonti &c. q.(i ex variis carnofis, glandulofis,membra- RTA DAU naceis. arteriofis, venofis, aliisque par- ym Mttyt f tibus conftans,Offibus tantüm & Humori- bus cótradiftinda lepe vulgo venirefolet. fsf itume Glandae : feidem DCCXXLI. Glandsla eft pars mollis, 13; 1 0 W fpongiofa alba & gryfea, friabilis , con- ftansmaxime ex tubnlis capillaribus arte- !t venats tiofis , feu fibrillis cameis varie intet fe j unvet ceitortis , peculiarem é fanguime liquo- mmx,quosmg | rem advehentibus, plerumque etiam n df ? intertextis venulis, nervulis, dué&tibus i vafisque lymphaticis, cun&is 1n unam Qs —— fubftantiam fui generis combinatis,pro T ". varià porulorum figura aut magnitu- od dine varios bumores fecernens. Conglo-; B SIVQM ] DCCXXIIIL, Glangula Conglobata eft- bata. p qux 256 DEFI'NITIOT».I Purvsic. hi SPEC'I. o ttca — "A quz «equalt fperficie um quafi ploby- " A.) itensl Iu ,fxpe vix confpicuum, ad fümmum [ ii dmt ( amygdalz magnitudinem non exce- m dentem, (ut funt Glandule Subcutanez, V ] ml inguinales;Pinealis,Jex meris fibrillis in- í ZCIPUH j ter fe varié contextis confif/unt,& per va- li ini i5 faLyymphatica liquorem fequeftratum UE ad cor 1terum amandant, XV'!. G8l SQUAUT Ial Conglo: DCCXXVI. Glandnla Conglomerata merata, eft , qux ineqnali faperficie ex varits mi- fitt nutiffimis olandulis, peculiaribus vafcu- gal lis excretorüs fingulis inftruétis, in i T às l unum acervum communi tunici ve- ! i m ftitum coactis, cempofita , füum liquo- Aincmetenar rem per proprios ductus in cavitatem 4 tuntem t notabilem deponit,& pro varietate ftru- ; fimionstt &urz & pororum fpecificé differentem tonoltnfa hquorem elaborat, ut funt : Hepar, Aepum ha omnium maxima , Pancreas , Glandula A ptr ii Mammariz &c. h li i pili VasLym- DCCXXVIL 7s Lsmpbaticum , Vs- NU »OI'FC na Lymphatica , vel Serofa , efttubulus EU phati- pa €uim. admodumrfensis,vix obfervabilis,pellu- ] Wi h cidus,[implici tnica conftans plurimos ba- bens nodulos & totidem. valvslas femi- N lunares fibrofas,ut contrahi & relaxari fä poffint , ex fpatio anguftiore in amplius filfg extenfus , arteriarum & venarum ubi- Vitle que feré comes, easque hederaceo fepé a [2 !N s — DARS SPECIALISSIMA. 2$7 imer] — dEX j E - LIM | flexu amplec&tens, Lsupbam purioremi Ua ( inglandulis fecretam iterum,vel media- t n i t vel immediaté , fanguini diluendo ad- ihcut, Vehens , in omnibus feré corporis par« tfb i tibus, przcipue ad vénas majores;facile DOv deprehendendus. Lielry : DCCXXVIIL 4rteria eft pars orgas Atteridd | l hicafifftulofa, cava,figure curticonice,con- H Qnphnea ^ ftans ternis quaternisve tünicis ; exti- t Umitm l 1nÀà fc. fibrofo-rietveà tretiformi , alte- Xanbos vf 1à craffiore glandulosà, & tertià ex intinfls, n fibris carneis fpiralibus , intimam te- Iu vj ve huem membranam fecundüm longitu- ii lum dinem extenfam, cavumque fiftulz for- i D st mantemyinftarannulorum cingentibus, firmioribus & renitentibus feu elafticis, Kal Valciem compofitam, faiowiriem corde per valvu- lasinima bafi admiffum , inftar infun- t far: r ha, Gadle dibuli per innumeros ramulos conti- nuato impulfu, motuque fübfuttante, v V ád reliquas corporis partes vennlasque Dromovens: vv u Pulfus Mi DCCXXIX. Pulfus eft texfio €9 confiri- &io alteraaus arteriarum, pendensab illifü quid? , ln m ul faugniais é corde per intervalla eje&u, & m s ope elateris figurzque tunicarum arte- joreuu fiofarum continuati, ut humorum ad Varia emiffaria dedu&tio,& introitus in m&ïemn:" d g hedergsä venülas,ac progrefüci ad majoresjip que x [ Pq( SP [ a 258 DzrriwrTiON, Prrvsie. : Ó — Á qüe ventriculos cordis promoveatur, p At PT d- llle t €o tempore quo conftriix. ejus auri- i w culz fanguinem in finus effundunr, at- liil U b que ita vitalis circulatio confervetur, quotupl 2 DCCXXX. Pulfus quoad fenfim di- m gitiarteriam tangentis varius cit , & li- 5-::æ;gdlt W ^ cet ab aliis mire diftinguatur, tres vi- m dentur differentie principales ftatui pof- h ,titm fe. 1. Ratione fanguinis & toni vafis; v rl m Pulfus eft velForti: , Vehemens, vel De- lsfricant bilis, Remiffus, 2. Rationetemporis eft, [l TO W vel Celer vel Tardus, & :. Quoad utrum- lnb que, eft veL/Equalis fibi conftans,vel Iu- " ^j ualis, OL DCCXXXI, Numerus . Arteriarum i Siumerus i Arteria- minimisRamulis computatarum elt in- numerus. dotorm dl rum Omnes interim ad Dsas ré- ftunteid ferri poffant. 1. rteriam. Pulmonalem Íc. & z. Aortam. Illa eft, quz é cordis Aratrüg Art v-utricilo dextro egrediens tribus valvu- il 4j Arteria lis femilunaribus inftruéta inPulmone ! Eu Rf 1 Pulmo* L^ hirili ealis. terminatur , füisque ramificationibus l r pertotam ejus fübitantiam diffufa fan- m ninem Pulmoni comirnicat, ut Inibi ven- n d ! tilatus,fubtilifatus, Ipiritu a&ris perfun- | fin D datur,& fic przftantior per Venam pul« nh Fune & ADu 2 . monalemin iniftrum Cordis ventricu- Q lum, indeque ad omnes corporis partes FU f lii efundi poffit. : DCCXXXII mamlbmkfänvgvx )j i "— j r Pa&ks SpECIALISSIMA 2 G'u hfom [ —— dÉ - : 1j9 ii] DCCXXXIL 4orta feu Arierig Mas W ( Jisa Aortà, ftu, X na eft ingens ille truncus reliquaruri il Qu «KMIL Arteriarum;é fiuiftroCordis ventriculo,am- m f plàaperturà, tribus queque valvulis fe« l Ts lh milunaribus ,fanguini exitum permite tentibus,reditum prohibentibus,muni- il f )j L( t, & angrfliore feujim tuboin innumeros us d ramos divifo , a emnes corporis partes, Velm d Gpfasque cordis mufculofas fiBras per r €iuas C oronarias ante exitum? pericardio ex integró trunco adhuc emiffas ) pul- i li 1(0n ii fatili motu bmnorem;fazzg uineum deferens. DCCXXXIIL Aorta Pericardium e- A lftlläa M £reífa integro trunico ad altitudinem 4 rum, npummmmefm- Dtem; ) li j J Jute digitorum afcéndit, poftea in. Raminz Ramfs AAf endentemi & Defcendentem dividiter'an- Afcen- irax hii déBs. jl deprzcipüz Arrerix referri poffunc ad i i , ariudi duas claífés. ZAdpartem Aortg Afcem- vll« dentem pertinent. 1. Arteria S«bclaviá m Subc;lgw a tàm finiffra hümilior, indeque fluens vigs. aifatioii Intercoftalis f(uperior , quàm dextra altio£ m ( )li? cum procedentibus inde Mámmaria, a nv Cervicali, Mufcula, Axillari velHume- fuadt t raria, 'horacica fuperiore & Inferiore, ver Vetao? Scapulari & Brachiali ad extremos u- od q ue digitos protenfa. ». Arrerre Caroti- 2, Caro- s d. e5, tàm Exterior verfu: tempotà , aures, tides. maxillam inferiorem & exteriores Ca- u R2 pus DLCI 26o DErINITION, XPH?szc. y — qontü itis partes tendenä, ql-lätn Interior ad À a uces, linguam, maxillam fuperiorem Gpermia Mif oculos,meninges & cerebrum,reliquas- l que interiores capitis partes , ramulos o erus r ol mittens. | DCCXXXIV. E Ramo Aort Defcen- qum A Ramus hn 1 Deícen- deute magno proficifcuntur. 1. Interco- dens fiales Inferiores,z .Pbrenica circadiaphra- " 1"0'] le u I.Inter- : vt gma étrunco inidemexiens. 3. Arte- coftales. na Coliaca vel Stomachica ventriculo du 2. Dhre- Tl Y nica. dicata, ejusque ramo 3inifiro : Splenica ad Lienem ,indéque pendentes Gaftri- ia ' 3- Colia- €4. ca major, Coronaria Stomachica circa sl r Orificium fuperius ventriculi , Gaftrica nüsidrendt finiftra ad Pylorum , Epiplois Poftica & finiftraad Omentum & Colon. Dex- DOCYY. J tro: Gaftrica dextra feu Pylorica & Cy- t ifer ij fticc Gemellz ad Fellis Veficam , Epi- srarum Comt lois dextra.ad Omentum, Inteftina- haplors l 1s ad duodenum & Jejunum , Gaftro- cisïï»*i[enuion'bus., Epiplois dextra ad Ventriculi fundum i t & Hepaticz duxexigux ad Heparten- i Ll Sranvent fam 4. Mefen- dentes. 4. Mefenterica tàm — faperior ad 14 ( Mefenterium totum , Inteftina tenuia, Tl D i il ls tqica. Jejunum, Ileum & Coli partem ad Re- Itj n nem dextrum, quàm Inferior ad Inte- n I Y füna craffa, finiftram Coli partem, : fæüfmxta "M Yi InteftinumRectum & Podicem defcen- füe T b N* dens , ibidemque Arterias Hzmorrhoi- üylagj T dales äl [j "- Dans SPECIALISSIMA. 261 V, l Hog ææmhüw dales Internasconfüituens, 5. Emnlgen- Vil s,Emul- tesad Renes, Spermaticx ad Tefticulos, gentes al Lumbares & Mufcula füperlor. 6. Ilia- s; iliaca Mi rami ca tàm Interior eyusque propagines, Mu- fcula Inferior; Hypogaftrica, & Um- Lf D. bilicalis, quàm Zxterior indeque Epi- AU. 1 fierge gaftrica & Pudenda. 7. Cruralisin tribus 7. Cruta- :armdiaphm. | dis, ramis fupra poplitem, Mufcula Crura- Ms m lis Exterior , Interior, & Poplitea; In- (a ventrilo fra poplitem eft Suralis ; verfus Tibiam itzSplnia 'ibixa Exterior, Pofterior Elatior & j am;e;Gaüri- Humilioraudit; Tandemque ad ex- N i " M 4 1 N tremos pedum digitos in. minimis ra- rl lr mulis defcendit. Ts o mikCon DCCXXXV. Vene fünt partes orga- Venz, n nicz inftar infundibuli inver[i fiftulofz, j Wan, D arteriarum Comites, iisque duplo, tri- i, n plo, ampliores , quatuor quoque tuni- a, Gd cis, fedtenuloribus alioque ordine po- viciifonbur fitisami&tz, extimà fc. membranosà & rl fibrosà,alteram venulis tubulisq;perfu- m j fam mufculofam cum 3tià Glandulosà velm t intimam, ex fibrillis annularibus, fed fimplicibustantum & tenuibus,contex- jpatem £/ Jijri d tam,cingente,itium per orificia angufta ad extremitates arteriarum , quibus ple- n i P dl rumque incumbunt, fimente:, fenfim fe ampliando,fanguinem per valuttlas paffim zexïasHïïi; j 4 * A 962 DhrixrrioN Purs;c —— GáÁÓQÓÓÓ Ó9 r Veeddero — " — — ad ramificationes N . m bunt.. pqütas ad cer TeUe- Iu li Qot? DCCXXXVL vene fünt tetidem quot yum funt .4rierie, & infuper Una Azygos, unde pariter omnes fere vidéntur redu- v d ci poffe ad Venam Cavam & Pvlmonalem. gon t ", ! VenaPul. LJ (n PH(W 3nonalis. Fena Pulmonalis é Pulmone fanguinem radicibus fuisreceptum in finiffrum Cor- N an Ti M" dis ventriculum vehit, «t LUR n n Wi N PT gx Cava. DCCXXXVIIL 7ena Cava,cum Arte- v t rià magnáà comparandafed duplo «m; lior, per radicesin toto cerpore difperfas re- ffpt?ulmm,?c |lismipr * liquum (angstaem ab arteriolis récipien- tes, eundem univerfum, fingulis ho« J AWU sisquindecim plerumque vicibus,in dex- Irmcordis ventriculum effuudit , patiter- fiüertiem m que à truncó pericardium nondum e- "ieri greffo in duos ramos majores iuberculo vfnguantd intrinfecus elevato diftinétos abeunte Q zmplu;n' l WV'enárum 1n Afcendentem & Defcendentem dividitur. hm radous Ramus m DCCXXXVIII. Ad Afeendentem vl 1&1*;*.m il Afcen- fuperiorem referuntur. 1. Venz Coro- Vil dens. Vd l. Coro- narie ynipfo Corde jàm fanguinem é fi- naria. bris mufculofis.cordis tevehentes. z. T0 M 4, Subcla Snbclavie cum fuis propaginibus, Ve- ^ ( viz, nis Mammariis, Intercoftalibus fupe- | f TItS rioribus, Cervicalibus & Axillaribus VEHUhS;.'LIi;ï; ini dictis partibus Artubusque füperiori« - AUL 4. ]ugu- larcs. bus, 3. /ugulares,Externa & Interna e i ah:z,waï;sg i Caros | i PHHM PARS SpECIALISSIMA, 265 T —— 4 AZy-. »MS dd Wf Carotidibus. 4. Azygos & Intercoftales gos &In* inferiores, ab arterits intercoftalibus, tercofta- es. Á i*'ff/ n inferioribus fanguinem venz cava & f g n 2j cordi invehendum recipientes. Defcen» Tünrm, DCCXXXIX.Ad Def:endentem vel Tn- dens, V hii feriorem Venz Cavz partem pertinere , phieni- videntur. 1. Phrenica feu Diaphragma- ca. 2. Ve- * guem - , centes, & »per- naPorte. jtitm Coy. tica. 2. 'ena Port&. 3. Enrmi 3. Emul- maticz, 4 twmbaes, Vena Sacra & Il1a- gCDtCS. um Ar. ca Interna & Externa cum Eptgaftrica. * Lumae | s. Crurales. Saphoena, Hchias. minor, "ares lj hn N r Muftulainterna, Poplitza Suralis & l- ; Crura- fchias major,ex Artubus inferioribus — kes. imk'sxe:*x;æn. N ni E w 'xm fanguinem revehentes, hst DCCXL. /na Port4 pe culiaremcon- Vena ft Vena quafi Portar; ! fiderationem meretur,& e hm fuil, Fi!itf!- jl j medii geuerisinter Venas & Arterias, He- 1 patifingu lariter Jicata , pecaliaremtrun- - M A A ii cum amp lum habens fpiffiore tunicà infzrio- " cin&tum radicibus fuis feuramis dividiï'gx " ribusp er omnes fere abdomiais partes ex- N LW m tenfis, ab arteriis illorum locorum 1an- guinem recipientem ,& per ramos fnpe- ingu: P humoremfelleum fevennts giores vicem arteriarum ad glandulas jecorar ias fimul transte- vius, Hepar difutos, ofibuz rentium, peragentes , per venulis à Cavà demiffis m fundentem. & hll - Eju$ DCCXLI. Vengad Venam Port2T ; Radices, u fit ferrifolitz,vel Ejus Radices fünt ,Prim X ,ema&l:::ï 4 D 264 DzriNITION, PHysre, Wi MIME Pt - dor Ex Tiunco ante füi divifionem e«:;,;e.,. ;l [-:JUT dientes. i, Venz C fticz ad Veficulam AC fellis. 2. Gaftrica d- rnemo extra ad füperiores Apo ventriculi partes protenfa. 3. Umbili- (un qUE obusd calis , partim venulis Cavz immediaté inferta. as DCCXLII. Secundó : ex Ramo Sini- L ,Ramus j ii Sinifter, ]ïro feu fi u erlore minore velSplenico hi n À. enut- 1. Hemorrhoidalis in- diCto pen gi(ot Ia terna, 2.Epiploicz finiftre ad Omen- m m tum. 3. Gaftricz finiftrz cum Corona- — k riis ventriculi. 4, Gaftro -Epiploica. 5. m Stomachales,/z:breve diCtz,tres ad ven- x w triculi tunicas pergentes. 6. Splenicz. od v Dexter, DCCXLIIL Tertió: In Ramo dextro ts inferiore majore. notantur. z. Epiploica eutents t dextra. z. Venaduodena interdum ex. yam'movendæa ipfo trunco progrediens. 3. Mefaraicz DC in plures ramos, Mefentericum , Hz- (inda, p ' morrhoidalem , Cecalem , & Mefoco- v ames] licum,divifz,& propeinteftina permu- tb tuas inofculationes varios arcus effor- LU A " iM nine mantes. h m Mufcu. Ms lus. DCOCXLIV, Mufculus eft pars orga- W i niga conftans ex fibris, carne, arteriis, W venis, nervis, vafis lymphaticis , ten- C T [/ dine & membtrana integente, infervieus Val maximé motui voluntario vel amimali, TNIOY Y per contra&tionem partis: carnofz, feu l Iäm) l. Wi h fibra- 1? Hysy PAns SprzcrALISSIMA, 26$ — —— ï"r*ifïonem D fibrarum,inf'tz;r- chordz cöhtortæ,in per- 2adVofii petuo nifuü fe corrugandi verfantium,X t periy à fpiritibus pernervos affluentibus ten- 4 J Umhi, farum, vel utcunque motarum , mem- od bra,feu offa duobus ad minimum nervis annexa, trahens. & m i. DCCXLV, Partes Msfculi funt,vel Ejus Par- tht Media, Venter di&ta, vel Extremz Can- tes. Ti Venter da & Capnt, | Venter eft media mufculi t Onn. avs carnea, ex fibris & fibrillis inftar te- m Coroni« Ix, varié pro fcopo cui deftinatur , in "ii s Caput, Md | corpus plus minusfpiffius,coptexta.Ca- »t Mufculi vocatur Extremitas vel 35 membranofa , vel tendinofa, qua con- y ho Cauda, tractionis fitinitium. |.Cauda eftaltera D extremitas tendinofa, quo mufculus | Mi n Vi arti movendz anne&titur. ts z DCCXLVI. Dicitur autem Tendo vel Tcädo.' intem, I Chorda, pars albicans ex fibris ner- jen, L veis & carneis jun&tis: compofita , ex- xl tremitatem mufculi confütuens , formà n as o & magnitudine mirum varians, teres, longa, lata, brevis , tenera, valida, nunc uno , nunc pluribus finibus , parti mo- dpett , umr, d vendx agglutinata. hat ? DCCXLVII. AMnfcnlorum ingens eft Mu f'cu. lorum jf Variefas & Differentía: Differunt enim Differen« 1. Ratione Figure , alii funt teretes , alii o 5 tie plani,uti deltoides , cucullaris. 2.5itvs, R 5 l« x 266 Dtnmrxon. Puvsie, ,M SWET" dicuntur Intcrr;i-, Obhqm?Re&xïOr ' - P biculares , Transverfi. 3. Or j ipinis, ab ini qusa t ndinibus ,*QTETF fs & Ofübus, Cartilaginibus & Te nafcuntur. 4. [mplantationis , uno , ge- qux M mino, triplicive Tendine in hanc vel T qa illam partem implantantur. 5. Coloris [ eriot U funt Rubentes, Candicantes , Lividi, yramfeni 6. Coalefcentie , alii cum parte alià, alii ii Atl eum uno aut pluribus mufculis coale- ss A fcunt. 7. Ufus,Congeneres,qui eandem, Lm&ä» operationem, Antagoniftz., qui diver- X w amperfciunt, Flectentes, Extenden- pl s tes, Adducentes, Abducentes , Leva- itdhos, Gu tores , Depreflores , Rotatores dicuntur, of & Bu & velaliaspartesmoventjinCaput,Ven- vts L trem, & Caudam divifi, veltoti Orbicu- prnentst a lares fib1 ubique fimiles in fefe faltim. aionm, contrahuntur , uti funt Ani & Veficz DCGLI Jl Sphincteres, 8.Ordinis Fibrarum, Mu- Terporlsosd fculus eftvel Sigm plex unius,vel Cou Pij- i Maftr, $us ex fibris diverfiordinis , iterumque vel Biceps, Triceps, &c. äfïmemmaxül, &Nume. DCCXLVIIL AT rus. Mufcsli mmerautur Tij hii MUu- plusquàm 20o.przcipui fünt fequentes: CAPUTmoventiumPares fünt oto,fcil, Ti tf $CULI. fs &apitis. 1. Maftoidzus , ?. Complexus, 3. Sple- DO nius, Fle&tentes. 4. & 5. Recti retror- | b d füum, 7.& 8. Obliqui ad latera circum- | 1 [ : Ef dm".g agen- UT PARS SPECIALI.SSIMA. 363 pE * | T EM 7 1 h agentes. Collum movent 4. Antror- Colii. hn d lii fum z. Longus & 5calenus, Retrorfum Tf z. Transverfalis & Spinatus. WT DCCXLIX. Palpebras movent : 5. Palpebra Dan :. Frontalis elevando. z. Corruga- ruüm, 105 hg tot. 3. Apertor Oculi, 4. & . Clauden- tf5 Lyíd tes oculum femicirculares. Ocnlis 1n- Oculord, p 4 Md d. ferviunt 6. 1. Attollens, 2 Deprimens, 3 Adducens. 4 Abducens, 5 & 6. Cir- SQU a cumagentes. i. Nafi, 1 W dwr DCCL. Naji Alehabent 4: füunt enim n duo Apertores Narium & duo Con- ftri&tores. Genarum fünt 2. Quadratus Geríatrti N u', l ,.. deorfum & Buccinator introrfiüm mo- Labio- m d vens. Labiorum s. 2 Attollentes. » De- ial rum. primentes & Conftri&tor feuSphincter d m Labrorum. o d DCCLI. Maxille Inferioris fant s. 1. Maxills j Hl Temporalis oselaudens. :.Biventer ape- D riens, 3. Malfeterantrorfum , retrorfum & ad latera maxillam trahens. 4. & 5. þs, lum , Pterygoidei antrorfum & retrorfum Aurim ;[ï«.'!i at moventes, Aurisfünt 6. 4 Externi te- nues& 2 interni fc. Mufculus Mallei if fqut ssf & Stapedis. mnï.eXUS,ïw; DCCLII, Linguefunt j. 1. Genioglof- Linguz fus elevans, 2 Bafiogloffus retrahens. 1 S.RE&i li Al 3. Mylogloffus ad latus. 4. Cerato- deX- 4 ! gloffus deorf:;m 5. Stylogloffus ttore X N i IT fozcr —— 268 DEF:NI*;:QN. Puvsrc. m Cren Offis H :trorfum & Sinifcrorf;r; movens. O; yulors eidis; Hyoides ornant 4. fc. 1. Geniohyoides, 2. Sternohyoides.; St vajimantg u , Coracohyoides, ylogeratohyoides. of &unt: Pharyn- !st j ( gis. DCCLili. Pbaryux 4.habet , funt 3. Pharyngzi aperientes & r Sphincter u Gulz,contrahens. Ivula habet 2 fui no- a Laryngis, Iinls.Larynx 7 fc Exteriüs eftr.Sterno- lil Bd thyroides.& z .Hyothyroides.Interiüs z, Thyrocrycoides. 2. Arytznoides. 3. E n & 4. Crycoarytznoides, & 5. 'T'hyroa- Mif rytznoides. f "T horacis, DCCLIV. In THORACE &LUM- NU vt a Cor &Lum- BIS funt 33.1.92 diaphragmatici. z.?In- borum. tercoftales , 11 Externi thoracem am- Nocdenonn] pliantes, & 4 Internj Conftringentes, ttofim, ? a 3.? Subclavius. 4.? 2 Serrati poftici fu-' pq]zris. (^8 perior fub Cucullari , & Inferior fuüb A.- Morqi t nafcalptore. 5.? Sacrolumbus. 6.? Tri- '- Sïimzus & angularis. 7.? Quadratus dorfum fle- i ens, 8.? Longiffimus dorfi.& 9.? fub M CL n illofacer. 10.? Semifpinatus. i5 2. D Abi.omv nis. DCCLV, In ABDOMINE ;. Pares Xl mox fub Integumentis communibus l ii H Vifcerategunt,firmant,eorumque mo- Ws n tor &i h tumadjuvant, fc. . ? Obliqué defcen- dens & 2.? Afcendens. 3.? Rectus fzpé PW ( II in 3 vel 4 peculiares mufculos divifüs. D 4.? Transverfüs, 5.? Pyramidalis, Zefi- L AA lh us — W D PARS SPECIALISWSIMA. 269 N — - ä TIoyens ) bus eit unus Cremafter. Penis fünt 47 I" emOhVOId fc. 2 Compreffores & z. Dilatatores. Atdolyoj Velice Urinariz unus, Sphinéker. Ami 2.Levatores &unus Sphin&ker. — Clito- Ht n ridis unus. Vaging Uteri conftri&tor 1 folinfer Unus. t fümo. DCCLVI ; In ARTUBUS SUPE- Scapule; . sl m RIORiBUS Scapslam 5 movent, 1.? Le- vator Patientiz furfum. 2,? Cucullaris d Ineri, Yaoidis feu Trapezius retrorfum. 3,? Rhom- ATl boides deorfum4?.& 5?.Serrati antror- fum. Offis Hu« meri. NU DCCLVII, Os Hurieri 9. Íc. 1.? Del- d | toides & 2.? Coracoides antrorfum 3.? g Pe&oralis nonnihil antrorfum vel re- 3 T js T j ng trorfum. 4.? Anifcalptor, & 5.? Sca- SEU q ! (!ll pularis. 6.? & 7.? Rotundus Major Al Minorque retrodeorfüm. 8.9 Supra- Tri Spinatus & g.? Infrafpinatus extror- um. (s drm Cubisi. TT DCCLYVIII. In Cubito fünt 6 Ulne. Is 1.? Flexores. 2. Bicep: & BrachixusIn- ternus, :.? Extenfores 4. fc. Longus, YINE s2 is um Brevis, Brachixus Externus & Anco- naus. Sed Radii fünt 4. fc. 2. Prona- u.eommque n tores Rotundus & Quadratus, & z $u- Qj 47 pinatores. Longus & Previs. DCCLIX. In Manu funt 4 Carpi,fc. wanus; ;mu(cüos u z Radizi&z Cubitzi ole unus Pal- ao matis, ?N(P J j 270 IZ/)E —— t at FINITIOR, Pursic — yi iias Dl inaris. Dfäffb.*um tà n Comrunes, ? Xonn'os FiexoresSublimis &Profundus,& unug hi Ex t r yinocsd enfor, quàm Ptoprii, fc 1. Eleva. eExt torindicis. 2 Elevator Auricularis, ; (»4'" wuek Mufeuli: interoffei. Pollizi in fpecie ' funt fui Flexores , Ex tenfores , longi /»( M " (i ^ reves, Abduc&tores, Adductores & Ms Thenar, Antithenar , & Hypothenar, $ (;:::m ( ] 1/ Trmoris. DCCLX. DARTUDUSINFE: RIOR!BUS: Fegitr habet. 9. funt enim AV ()) z Flexores, Pfoas & iliacus Inter- lgra, vt nus, (2) ; Extenfores , major, minor & gfwu N ^ xpm,m medius Gluteus, (3) unus Triceps in- D m Q trorfum, &(4) Quadrigeminus extrore tht am movens. Ut &(5) Obturator Ex« ddaie at ternus & Internus, Circutnagentes. atv ibiz & CCLXIL Tibie89 Fibule v1. numes Mulione: ! at VUl U &ioulz rantut : (1) 4 Flexores , fc. Biceps,Se- minervofus , Semimembranaceus & VPYWT QXb Gracilis. (2) 4 Extenfores fc. Rectus, DT [ xaus. Vaftus Externus & Internus, & Cru- l h (3 ) Sartorius introrfum. (4) ! 1 f u dll'c l Membranofus & Poplitzus extrorfi m hi moventes. At 2 aríi DOCL, ]s n Tibizus XIL. Tzrfum. . (1.) le&unt; lj Anticus & Peronzus Anticus. : tl M (2) Extendunt, Suralis Internus & Ex« Tr ternus & Plantaris. (3) in-& Ex-tror- &l ll fum movent Tibixus : ofticus & Pero- T d n J j ;h'mw naus ! Pans SercrALISSIMA. 217 RE Dieité- ïBïComm I nxus Pofticus. Digiti Pedis hab&ggïfuos rum Pee m,'.m 'USJ& ln dif. Extenfores , longos, breves , Flexotes M LE majores , minores & Interoffeos; atque i As j Hailux in fpecie Extendentes, FleCten- Mi f 1] tes, Adducentes & Abducentes. fír nlfolr 5 ln ^ lf"), DCCLXilI. Cuticzla eft pats corpo- (l rs k Cuticul&, 'ris extima continens communis , feu Flpothg USINFE: membranula vel Pellicula tenniffima dia- pbana foraminulis plurimis cum po- üntenm 3 Ihter ris cutaneis-accuraté correfpondenti- bus perürfa, vafis peculiaribus carens, r fenfu:que expers,verifimiliter ex venarum ii fanguinearum & ferofarum in füperfi- IS t ciem cutis terminantium Pumoribns exe J balantibus juvante frigore a&ris , vel ge- m | nerata vel faltim continuata , & poft am- Ti at buftiones reparata ,cutem & vafa reli- s lm qua ab injurüs externis defendens & n x concludens. IfJfL R&imï; Cuts, is, DCCLXIV. Cxtis eit altera pars con tinen:communis ,fub cuticula imme- ww () ris eovrt diaté pofita , vel pellicula in pleri:que locis fextuplo cuticulà craffior, poft hu- jus feparationem, offeadens füperficiem « (t) TAU retiformem & [ubftantiam fibrojam,ex va» 1onumus An:'g. riis. vafis arterlofis , venofis, nervofis ylnesto &lymphatüicis contextam,glaudklis plu- ü n I nmis & papillis aerveis conjitam , variis .alb * ' P- g ia — 222 DEFINITION. Puvstie 7 licis & fulcis tra&i.l-);;qug hinc inde rcft'fj;[;:om T Incifam,poris majoribus & minoribus »,;;ZWWW ertufam,fero fuperfluo exitum conces L j !d aT l fflü dentem, reliquas partes cingens, mu- jj It Á niens , fenfüsque zatus orgauon confti« tuens. i :»rd?dln g.'hd;i ] DCCLXV. Membrand Adipofa eft H Membras m ? ) jl na 3tia continens communis , membrana Y $n Adipofa. fubtilis,conftans ex plutimis lobulis mem- anV branofis piugaiferis apicibus venularum infiftentibus, sateriá oleos4 ; albicante, f—x,ïomgä Pinguc- 5 o ! do. molli,facilé liquabili, un€tuosà pingui D g at & adiposà ,fenfus. experte ,vepletis, & fuas (, diris, t quoque arteriolas , venulas , nervulos, & glandulas pingue ex fanguine adve- d dbicoof nfb &o feparantes habentibus , ut cuti ful- cimentum przbeat molle, fubje&tasque hudntam titnt, partes à frigore. aliisque accidentibus tueatur , molle; & fenfui motuique a- Qu d Atmulis a ptiores confervet. f A s DCCLXVI Pausniculus Carnofus eft ! hny It Pannicu- X p lus Car- quattum &lIatimum commune corporis noífus, involucrum, feu membrana , paffim ma- Tvf f dn i ximéin fronte fibris carneis feu mufcite w lofis perfufa , 3ymmediaté inter adipofarg, Qtitit Cf cui fundamentum przbet, & mufcu- losfuübjacentes, quorum eft commune d m integumentum, fita, ramulos vaforum, Jg;eþpoütua:&chn à prioribus habens, arterioforum, ve- | U g nofo« ! PHysm PARS SPECIALISSIM A. 273 l Mi vo " hi noforum,nervoforum, cutem:cum par- 'M Itinor tibus contentis vifcerum connectens, anotumque conmmuem jwvans, st V ODROIS, m DCCLXVI. pili, in Capite Capilli, Pik. funt partes feparatz filamentofz cavg'ob- Aafa COCf longz ficca fl«xiles, aQüsin fubftratà cu- t f ti pinguedine radicibus, ex folliculo o- 15 o vali vel glutizofo bulbo, per poro: cutisin lm toto feré corpore, maximé autem Ca- s vemdanm pite,extrafuperficiem cuticulx produtie, ini at ab aére ficcatz,longiore:, breviore:. va- rii, pro temperamenti ratione, coloris v m nhytus varii & fubftantiz vel mollioris velrigi- dioris, nutrimento pauco, & inter- ii d dum, adhuc poft mortem ob przfen- ag äa;;» tem fuüb cute glutinofarum partrum a- f u bundantiam , juvante aéri: preffione, a crefcentes , exfpirationi füperfiux pin- Bimr zbt uedinis, decori & tutele corporis &, ii t in nennullis animantibus, vefítimenti M e loco, infervientes. TEU DCCLXVLL Pericramium eft vvem- ymy a Periciax brana tenuis exquifiti fenfus ex famen- ;; pl niute. tis dure matris per füturam Cranium, n r egredientibus compofita, comvexzm od Craniifuperficiemubique immediaté,nifi yie, AU adtempora, ubi mufculos temporales qm d interpofitos tegit, ciugens , eique perio- m íüi in vicem Ííerviens. —Cavitas aue $ ctom hmeno ur yt |u p n ;-74 DrzrrNi1TION. Puysic, — tend li Cranium. tem offea Cerebrum cingens dicitur iferio Craaium, [ Meninx. DCCLXIX. Meninx vel dura Mater veftü i dt";ü eft tunica crafJiordura, immediaté funbCra- j hngn nio pofita, & cum eodem ope filamen- torum futuras tranfeuntium firmiter v d Af 200 0 connexa, infigni vaforum fanguifero- rum coplà inftru&ta, ubique dnplicata, (l n Cerebrum icerebello feparans , & ubi dngr dextrum illius hemifpharium à fini- t Falx. ftro dividit Falcis nomen induens , & l whgcalseu Sinus. er duplicaturam ful varios Sinns vel r n Cavitates du&tusvé fanguiferos, Sagitta- irsqonli t lem, duos Laterales, & quartum cum aisv J venis jugularibus communicantes ef- mun d n formans , Cerebri, medullz fpinalis, Cundl r r 'l majorumque nervorum nfegumeutum. pl TiaMater. DCCLXX. Meninx tenuis , vel Pia mpofL, nj Mater,eft tunica fubtilis ex tenuiffimis fi- ao brillis contexta, inter duram matrem & Tresetenfong Cerebri fubflantiam corticalem , cui ar&té ['idetbm & adhzret, pofita, hancque fimül & me- j mqea dullam Spinalem proxíme cingens, ramu- | Mitmpm losfinuum durz matris & vafa arterio- ! lfj fa venofaque tuto ad intimas cerebri DO partes derivans, nervorum quoquetu- Itl ij nicz membranofz originem przbens. lj DCCLXXI. . Membrana * Aracbnoides ] ulfs 1 ^ u Arach- WUA N [ . x neides. eft membrana,inftar te/e aranearum fub- - ) y N ii PARs SPECIALISSIMA, 27j — üpeny diæ; ! tiliffima, pelluctda,e meningibus,.übi Ces rebellum & inferiorem pattem medullz Ya f oblongatz inveftiunt, per magnum oc« iil cipitisforamen defcendens, toti medul- ia flngs lx fpinalis longitudini coextenfa, inter lum frmiter Duram & Piam Matrem ubique media. tlagufn. DCCLXXII. Cerebrum fümitur , vel Cetebrid, pl in Geaere proomnieo, quod Cranio & ys, u Meningibus cingitur , vel ia fpecie, quod m à f« definitur pars organicafgurz globofz, us ates Qu vl mollis,friabilis,conflans fabftantta duplici, alterácorticali cinericea,ex innumerabi« t ( libus glandulis figurà & magnitudine di- du m fcrepantibus vafisque fanguiferis race- ia d matim adhzrentibus , 4lterá Medullari meiulz d candida, ex fibris cavis feu duGibnus tu- d bulojis plutimis, ceu Nervorum initiis D enus Wia compofita, miris anfractibus ex com- yertuuitiste licationefubftantiz Corticalis;ita ma- ia Jorem extenfionem naé&tz , varià fülca- ij Q ta, ad fecretionem & elaborationem fpiri- sini o t«um partiumque animalium, fenibus 9 gicapa r siotutvoluntario maximé deftinatarum infervíens. svl at DCCLXXIII. In Cerebro Humano Cerebri Jigimas d gnitue notanda funt: Primó: Magnitudo feu ? d * qum quu g p Moles duplo major , quàmin Bove. ao 197 DCCLXXIV, Secundó: Corpus Callo«. Corpus f«m, quod vocatur fubftantia quxdam Callosa. utekxarWï L Me- 276 DrriNITION. P,Hysr'c. MSSPEC — —— ( Medullaris durior , albiffima, ex füb- n ftantià Medullari, ubique Corticali, (quz, ij dubis licet craffitie vix medium digitum adz- fl pofïfff quet , interdum tamen ad profundita- P tem duorum digitorum immergitur,) fl p interpo[it interiüs terminatà oriens. :.;:ï;, .Wm 3.Cavitas. DCCLXXV. Tertió: Cavitas infub- m w maxne ftantià medullari infignis humorem fe- ag Qu rofüm ex Corpore Callofo & Glandu- ; t lisplexus Choroidalis defluentem , re- D AA ATC cipirens & infundibulo transmittens, iïn ( uam Foraix ex duobus proceffibus me- fornix, ä N ullaribus in unum corpus conftru- ts m Ventricu- &tus , in duo dividens, Ventriculos late- li. rales feu Anteriores duos Corpora ftria- YUX Corpora Striata. ta, feu tubulos medullares, Cortici pro- fi Q Go Cruia fundiüs immerfos, cum Cruribus Medul- Vererdis , q Medulle, /£ eblongate & Alis Plexus Cboroidalis ex TinteCeedn Plexus Vafis fanguiferis contexti exhibentes, Qs ffemoi Choroid. fertium veró fui bifurcatione facit, qui- Wt $z n bus accedit quartus fub Cerebello me- lus r dullz oblongatz infculptus. "rf i 4.Septum DCCLXXVI. Quartó: Septum Luci- Rs n Lucidum. dum eft corpus teme, diaphanum, ejus- dem cum Corpore callofo fübftantiz, äDLT.Z.ïiCOH!EXE V ( & medio Fornicis eretium & toto feré du- &t li " N [: T h &u Corporis callofi lacunari affixum. hj Mi | 5.Medul'a DCCLXXVIL Medulla oblongata eft [HäïICPM'" ' oblonga. Pats Cerebri medullaris aliquantó du- ta yior ! k D N'—.——- PAns SPECIALISSIMA. 227 ümmay [^i L*. ! rior in formam Caude ePE(;rmata, anterins Val o à Cerebri duabus radicibus majoribus Peduncu- tirtna) li. feu Cruribus, pofterins à Cevebelli (nb[tantia i mfundi; candidiori duabus radicibus minoribus, 1 It 1 UA feu Peduu:nlis proficifcens , in baji cranii collocata, NVervorum inde egredientium TT hm ( propapini maxime inferviens & tandem ex b ln Cranio per magnum foramen Offis Oc- cipitis elapfa, totamque fpinz longi- Thentem m Medulla n tudinem pervagata Medulle fpinaiis no- S$pinalls, men acquirens. yaddsme DCCLXXVIIT. Sextó: Origo & Pro- e.Origo as lt ceffus Nervorumin & ex Cerebro, Nervo« ; Pal rum, MC DCCLXXIX. Septimó: Vei & Arte- 7, Venz jas u rie dux Carotides internz & totidem &aAi:terics Oi Vertebrales , quarum duz priores ut- Cercbri, hn t rinque Cerebrum adeunt per foramina yor al Offis Sphznoidis juxta foffulam, quz i vocatur Sella Equina ac Turcica, inde- Sella. j rb v que Ramulos transmittunt ad Glauda- jjts lam Pituitariam eidem Selle infidentem y; jl cum venis in Rete mirabile 1. nox:.nullis Retemi- i animalibus contextos. rabile. Infun- jjolo fl DCCLXXX. Ottavó: mfundibulum * ibulum, T À eft tubulus membranaceus anteriüs in ia 2f baji Medulle oblongatz pofitus à pià ao matre produétus inGlandulam pituita- riam , inferiüs anguftior , fuperius la- ia tior m 3 ] PUS 278 DreriNiTIeN. Puvsrc. w —— — A f crIis ! tior, intüsfubftantià. mec iullari obdu- 4111 Rima, j 1f [ €tus, Ainamfeu Vulvam in.concurfü ventriculorum 44 radices Fornicis exte- | J ,iitum l MU rüs amplectens, ut humores ex iis. commodé recipere, & Glandule Pitsi- Ed jf'ïlï; quiis rarie partem hujusferiad Nares & fau- ces per foramina offis fphenoidis able- g o gantis, tradere valeat : nl $. Monti- DCCLXXX', Nonó: Monticuli 'Te- f ma ig d Q cl. fu-& Nati-formesfeu protuberzutie pro- pecerebellum füperiori Caud:cis Me- [;;;erme&mm | dullaris parti adnatz. PU 10, Ànus, ff m DCCLXXXIL Decimó: Znus feu fo- yamen votundum inter duas eminentias qiis m ( TA Nati-formes, ex quo ab altera parte ad 4tum Ventriculum, cujus initium vide- piedbuo t u p tur,ab alterà per Rimam ad Infundibu- lumdatur tranfitus, mvl 11, Glan- DCCLXXXIII. Undecimo: Glandula fventmaoin dulaPi- Mu teminat healis, Pinealis, Conarion à figurà Nucis Pinez dicta, eft alandula exizua inclufa tenui Wi NUA n membranulà, quz piz matris cft por- g orí tiuncula & multis venis arteriisque re- Ti ferta; fupra foramen Anus prope duos N ramos májores 4ti finus in angulo, g quem Nates ad fe mutuo inclinantes feX a conficiunt, fwfpenfa , [tmima Cartejiang ( r Scdes propria, ad fuftentandum forté | ) us 1 plexum Qhoroi.deum & ferofitates ex uD« n Perfoxeaïg A | TT Pans SrrzerAL1ssIMA. 279 av — "— —— À — —— —— — o — lr (1 fubje&tis arteriis recipiendum, fi mo- i ] Cj dó glandulafit, atque ad Infundibu- 1 Ti 0 lum dimittendum deftinata. C ercbel. JreS v DCCLXXXiV.Cerebellum eft globulus lum. (l pis, minor in inferiore cranii cavitate fitus, Vrf in brutis , quibus Cerebrum minus eft, olsdie. totum fere Occiputoccupans , ejsdem um Cerebro fubflantia, fimilibus vafis fangui- ductis inftruétz, at T. ferisà pla matre 1ntro tàm Corticalis , u 3àm Medullaris , fa- traiioo. 1 Cadcs Me &a per medium ui divifione arborem ramificatam repréfentantis , in exteriore Y quoque gyris inz- h if« ] fuperficie multis ts qualis, non qui dem uti in Cerebro ultro citroque po fitis, fed ordinatà fe- t d aliud deduétis, & jointumd rie ab uno latere a Proceffus utrobique in Proceffum Vermiformem, au- Vermi- al teriorem fc. vel longiorem quarto Cere- formise bri ventriculo immerfum, & pofleriorem Ti A':üiaqu iv di&tum terminatis; Spiritus Atlionibus involuntariis & 7/italibus , concoCtioni, g du . ars d pulfationi cordis &c, deftinatos przc- P ue fubminifiraus. sateisqe DCCLXXXV. Oculi funt partes or- Oculi. w p ganicx inantris offeis füb fronte ad la- s nf tera Nafi fuis Cantbis fitz , Palpebr's faie m i Ciliis ornatis conclufz, globofz, bul- i bofz, przter Adnatam feu Albugineam in t xnedio perforatam, cujus ope offi us l &&IOJ.'&)) " : 4 v 280 DerriNiTION, Puvsic; yi n — nfnobllen alligantur, tribus "Tunicis, fc. 1. '$c]e- du yoticà anterius Cornea dictà, 2. Choroide 'UJGIF an u f «t TIOL feu lIvea , cum Ir:de & Proceffibus Cilia- " ribus, & 3 Retina,totidemque Humori- Wins fe bu;, 44420, Crsftallino, Vitreo;ut & tribus ii À Nervorum paribus.Zforio in fundum O- (einedoy culi, Moto-;9 in quatuor Mafculos Re- ::(m»ma;v:m s um &os, & Patheti ó 1n duos obliquos termi- nantibus, fuisque arteriolis à Caroti- | -f;tïaaepxibus,] a N A di^us Venulisque à Jugularibus acce- is,necnon infuper Glaudslis, L acrgma- at li du&tu fuo ad Nafum, & l, Ingorinatá ad silnsds t Cerebrum tendentibus, füisque Protu- mv at berantiis Pur&a. Lacrymalia formanti- d bus, & Pingzedine Bulbo lubricitatem du jnp conciliante inftruCtz, radios luminis ldexd n per Pupillam acyniffos, humoresqueva- t14 t m p ri& infraCtos, iterumque in fuis focis m demifow, unitos, in tunicá retiformi, nervumque tutniam f opticum ibidem decenter afficientes, tyant, f excipiendo, fenfum vifns efficientes. v upad C XNNafus,, DCCLXXXVI. Nafus eft pars orga- feüdtm n nica in medio faciei elevata, exterizs ex Z |rilg tunicis commiunibus,vafis venofis àju- Jf :x*o gularibus.. arteriofis à carotidibus ori- Z W : Ix EU IT undis , & excretoriisatque Glaudilis co- Ms J piofiffi]iis perexiguis Mucwm ex fan- FU ( ! j guine feparautibss , offibus , partem fu- ) Er!gnor ! ln Dorfam, genorem € Dor[nm-, cujus acumen SPi'?f 1 ramsam'rzi?cf;a S X P 281 DARS SPECIALISSIMA., — NJGx) f(. l (A dicituf ) immobilem redden..5us, Mu- * 1 (hyi fculorum 4 paribus a nervis quinti Pa- As j risanimatis [Inferiorem, ( cujus extre- Orbicu- "Qu Hom mitas Orbiculus feu Globulus,. hujusque lus. dngt&trly Partes Laterales Alefeu Piune & Pars Pinn&. ao . Carnofain medio prominens labio vi- 'kay*n[a: li. cina Columna appellatur, ) ex ; Cartilagi- t m nibus coníftruttam , mobilem flexi- Mlsà Crot lemque facientibus, iuteriis ex duabus Nares. 1'53;:5119 4 Cavitatibusfeu Naribus per Septum di- Sepgum. 3 La Fretum. j vifis,partem anteriorem Fretam vel ia Vi aérislamellis ftratam, & pofteriorem $- $inus. N l num vel diverticulum aeris tubulis cce- omn cis inftruétum, & in profundo Officula ho inum oblonga fpongiofa, Gradms Scale dicta , ilos lm habentibus , à membrana , delicatà, ner- motsqre vos4 ex primo pari per os cribrofum fi- ass latim demiffo oriundà,effluvia odorife- Ymj ra recipiendo fenfwm Olfatius cerebro n lo imprimente, fuccin&tis , Meatibusque ] *MW'. geminis, uno ad Canthos oculorum, al- udru t teroad Palatum tendente, compofita, Caminus odoramentorum, Tubus Re- atà m f veoolsi fpiratorrus , Mucique Secretarius, & Faciei decus fingulare. arxidia t Auris; qu li DCCLXXXVII. 4nris eft organum auditus circa Tempora fitum , Parte Mi u2 Exteriori, feu Auriculá , fere femicirculari Exceziox., st variis anfraCtuofis plicis in concavitate d $5 patens $3382 DrzriNrrION PuHvsre. h! "IUTL patent(; diftihä:ä,maximam partem fub. p at ( W an& ftantie cartilagineg communibus tunicis ä veftitz, per lizamentum validum àPe. t Wi .,,.-;;0 vumque', ricranio procedens Offi Petrofo alligatà, & tenuibus, vel duobus, vel 4 mufcu- gt lis, cum füis vafis ( licet in homine vix jl ii 0 n mobilis fit) ornatà , fonum difperfum am- m mk'ris;r* J J 7! « lo cylindro excipiens & congregatum 1 j Ql [ W n validius per Concbam ad Interiora. de. ducens. 0s Id lm m IÍnterior, DCCLXXXVIII. Parte veró fnteríori ts Meatus At Y in OffePetroío conftru&à (1)ex Meatn Agdito- I. Auditorio miré inflexo , in cute cinzente t jja d ye vt plurimis glandulis du&tibusque excre- Cerumen. toriis Cernnen fecernentibus ornato,ex- | ramate teriüs multum cartilagineo, interitis "Tympa- mf à n num. offeo, & Membraná T$mpani ficcà te- Auftrofn, nul, pellucidà intimiores partes ab ex- KOLU terni aéris frigcre vel cruditate fimul fs enmn muniente prafervatz claufo. (2) Offi- | n J culis quatuor. perioitio carentibus, cum oouvd f uis mufcu' is, in Tympano feu. Cavitate Til Malleus. equente aére congenito repletà, fc. Tf Incus. AMalleo, Manubrio füo membranz Tym- ïOlUlOlAZïw;m[ Stapes. paniinfixo, Capitulo autem Incudem jun- &i OsOtrbi- gente., Stapede & Offe Orbiculari cum Wil vlare, tenfione dictz membranz confpiran- ii tibus. (2) Fariis przter 'Tympanum MT Came- LT PARs SPECIALISSIMA. 285 L E — — um parreäfx. | Cameris. & | cavit ätibus | interioribus , UT f Labyrin- meatibu:que anfractuofis, Labyrintbo, thus. 2 r Co:blei, Meatu ex Tympano i2 Palatum Atbl Co«chlea, hiante, novumque aérem quoties opus Meatus j müi.| eft readmittente, Fezeítra rotunda & O- ad Pala- inine tuim. vali &c. infinià quafi repercuffione Mfnfnam. 7 motum aéris tremulum augentibus. & Feneítra, Ogregrum Membra- (4) MembranáNerved ex filamentis Ner- na Ner. lr d vi Auditorii feu Paris feptivri contextà, vyea. delicatà, di&tosque meatus & cavernn- las offiwun. intüs obduceate , au&tumque n itafonumrecipiente, & correfponden- vl tem motum JVervo Anditorio ymprimen- atoynte te, feufum ^nditus plené efficiens, futs quo- ue vaáfis arteriofis ab externo Caroti- Vi : moxsormdtp s ramoin Tempore pulfante, & Ve- Lgno, Ht nofis à Jugularibus externis derivatis gl t inftru&tum. DCCLXXXIX. uricule Partes. di- Aurieulx petder partes, ediae d ftin&tius enarrandz , peculiaria fingu- h. lx habent Nowiza. Sicdicitur: Supe- Ala. as Qd rior, Pinaza vel Ala, Inferior mollis & Lobus, al at Propendens Lobyts feu Auricula Infima. i ol Ambitus exterior, Partesque alarum sT tortuofx vocantur Anfractus feu Helix Helix. g Dd & Capreolus. — Interior illioppofitus 4u- tibelix & Scapba. — Cavitas inter utrum- T u u que Ambitum & fub Scaphà in medie- ia x tate magnà éoncba falutatur, & ulteyilïï Concha, mS I TAE 284 DrriNITION, Puvsrc; —* —— 9 o —— —— Qul »]1 duHCUï Alvea- juxta Meatum Auditorium protenfa il m a Tf rium. Alvearinm. Inferior verfüs tempora at d adnata protuberantia, quam foffula lnl l 3;;,1'0(lld'lbusa Tragus. quzdam feu Rimaà Lobo feparat , quo- niam pilofa, Hircus feu Tragss audit , & igi ts huicadverfus tuberculus, quafiin Con- cham eminens, Antitragus, vel vice ver- a n sà. dn ia Qs, j DCCXC. O;: feu apertura trans- ; KOl ag verfa fub Nafo januam ad interiora prz- cipué g/imenta a[[wmenda & maftican- nj Mi da faciens, fzpé fumitur pro omnibus j m partibus capitis infra Nafum, Tempora ,:'gm NY & Aures fitis, Linguà, Maxillis, Den- r q O Minenr j tibus, Buccis, Labiis, &c. Labia. DCCXCI. Labia funt dux Oris val- du Gd d folcs f ff v4, Superior & Inferior, quarum Extre- Mentum. ma vocantur Prolabia, & Pars fub Infe- nedium jnt d qu acSubbth riori M'atum,huicquefubjeCtaParsCar- SBucce. nofa Buccula , & Partes Oris laterales Wn, m t quz inflantur Buccinis , Bncc4. Qux Ti if omnia fünt partes carnex , compofitz l nj ; U'JM, f ex integumentis univerfalibus, Mst- : U " j j) J ! ( feulis variis, & quibus Buccinator & Maf- " Q feter unus é 4 Maxillaribus, maximé ad hais j | cibum in ore volutandum & commi- F t Glandule yuendum fa ciunt , Glandulis falivalibus paf m«fcmn falivales. Parotides. copiofis, ovalis figurz plerisque, inter Em 4 quas pracipuz Parolid;s conglomeratz blli, [aw Cit- 1 J pHm PARs SPECIALISSIMA, 285 circa radicem auriculz pofitz, peculiari NU (egs du&u ad marginem labiorum prope ; Qm fjj dentes falivam derivantes , vajis fangui- Mirunt a. feris à Carotidibus & Venis Jugularibus fv audt t Externis derivatis , Nervisque à pari Wün(y capitissto, 6to & 8vo oriandis, ad or- lrv natum capitis, «(um Manducationis ne- ceffarium & motwm Rifus fingularem in- gertura t fervientes. DCCXCIL. Linpua eft pars organica, *mteriora.prx L al * carnofa , medium oris occupans , compo- Lingua. t onnlis fita, maximam partem, in corpus fuz xm,ïmm figure in. mucrone feré ovalis , fubftan- alv tieque laxe & quafi fwugofe , ex 5 vel Y 6 Mufculorum . paribus , quibus acce- hn dnr r dunt Glandule inftar colliculorum in ( fulcis feu foffulis fuperioris plani, per n /?F,'« hn if medium lineà deprefsà notati, falivà zqué ac Sublinguales & Maxillares re- fl s Ons lr pletz, cum interfperfis corpufcwlis du- rloribus unciaiformibus & globulis , Rete Rete us Qu u gr, cumot afi Papillare , in Tanicá linguam inve- Papillare. , iente ex sto & 6to Nervorum paribus etils, Guftatoriüis di&tis ortà, nervosd, crafsà, nl formanübus , aliisque vefis fanguife- us m vis, comexa fuis mufculis, per nonum um &t ar- par nervorum animatis, in omnes ib f tes linguam moventibus, pofferiis ; aus- Ls cibus, Laryugi & O[Ji Hyoidi fea bicorni jks 9 ceu PMS N TAU 2$5 DrerirNITION. ngs:c. — p j Nl ceu Paf propri, peculiarïbus pariter mu- f 0i t fculis mobili, iwferins autem Maxille j " MJUL L. inferiori infüper vinculo quodam &n; il jf membtanofo alligata, prxcipuum Lo- j arte wuele & Gu(hs Organum. w f m f lj DCCXCIV. Prater Glaudwlas plu- res, Dutiisque falivales excretorios qui- Áoti bus osrefertum eft, ut funt Sublingua- ?wm& (f i utuo r les, Maxillares & Palating verfüs pofte- riora unam craffam majotem Con- m[m":]mimi. glomeratam conflituentes , eft L/vula W yula. j U jrqm' feu Columella , à nonnullis Glandulis i annumerata , ab aliis carnofe mufcu- d d o lofzve fubftantix putata, quz eft corpa- facununmqe fculum teres. & obtuse acuminatum ma- milapa gnitudine & figurà fupremo articulo tz, n digiti infantis feré fimile, fed verfus alatum notabiliter craffius , à Glandu- itrol a wqpadato 4 Palatinà in Oris Cavitatem fupra ri- wl n mam Larsngis dependens , mobile, duo- tl vjoimmr rumque mufculorum patibus , exter- banfar no à Maxilla füperiori , & interno, Go f à parte inferiori Alz offis cuneiformis | inehwhul oriundo , inftru&um , atque infüpet E utrinque duobus ligamentis membra- lii naceis fufpenfüm,vafis quoque fangui- neis & nervofis pluribus ornatum,pone D. N fe habens Foramen infigne palato in- AT n hians, moxin duo minora patvi digi- ; liiv e X P PARs SrPEcIALISSIMA. 287 ; " i, -—s. [ — À n -— — T 4l : fs ti capacia, cum Naribus continuata, fi- DoETM e involucro Glandulofo -mem- miliqu mlq (l branofo obdu&ta, ufui refpiratorio in- fervientia divifum, Sonis formandis , a&- Pipünm ) J rem exafperia arteria egreffum treme- al lp | bundo fui motu repercutiendo, atque Uttoiqu. admotum frigusqueirruentis a&ris tem- LL g. perandum, & forte etiam ad Salivalem Ts lt uendam liquorem peculiarem fecer- ipoem Q nendum inferviens. CR U Toníülla. ] DCCXCIV. Tonfle, Amyodale à x lnl fimilitudine hujus fru s dictz , funt ltiltoe due Glandule conglomeratz , ad latera l qudap faucium utrinque una, feu altiorem La- RH ellam fi- ryngis fedem paulo infra Colum ipto d tz, communi Oris tunica veftitz & ar- mi, hvt ue in teriolis venulisque donatz, at ! ts Gd os quadantenus extantes à cibis E eglu- at in It j tiendis preffz, liquorem falivz haud abfi- , nl lu milem vifcojiorem flillautes , wt ifti hoc ydiu, t imprzgnati facilius digerantur & lubri- r & inmt, cis ità redditis faucibus , aliisque vici- fs cuyomt nis partibus motws deglntitionis promovea- E tur, forte etiam ad fonorum efforma- nents n tionem aliquid tribuentes. sqqueur DCCXCV. Partes Tboracis Éxtern£ — Partes oj funt Continentes communes & Mamr- Thoracie. sige p mz ; Igterne : 1. Pleura cumMedi aftino, Cor- map&Ni 298 Dr*iwiTi10N, Püysic; PASSSPE'CI-) — MMÀ — m Bu qnsesstiati] Hl p 2. Cor cum Pericardio, 3. Diaphragma, 4. T hymus, 5. Afpera Arteria, 6, Pul- quut ib mones, & 7. Oefophagus. ,J IMrnà Q Y o Mamme. DGCXCVI. Mamma fcu Ubera fünt prominentiz globofz, albz , molles, gl utrinque mufculo peétorali incumben- ?yum ipar tes,exterius exintepumentis communi- st f onmati us , interiüs ex glandulis conglomeratis, copiofiffimis varils Tub;ilis & ductibus J j [ ul f ll :" refervatoriis Lateis cum interfperfis Lo- p n bulis piuguiferis ynter fe connexis, acce- la f i dentibus Zrteríis, & Venis Mammariis iny s i à Subclaviis , cum fuis./ajis Lympbati« v t cis fefe in Cyfternam vel duétum Tho- r racicum . exonerantibus ,. Vervisque , las ] extruétz, habentes in vertice Glandu- difrajmaa la quandam magnam à minoribus Lac Ámans Colhsq v Mdl Papilla, f'écipientem, & in Papillam , feu corpu- culum teres & fungofum ex nervofis fi« bris €9. tubnlis latleis huc. terminanti- f" M j CT. J tibuscontextum, exquifitiffimi fenfus, hzti.;ïex',:horaa Areola, rubefcens & Areolá circumdatum, Lac A Wi fugentibus promens , transcolantem, (i Ü j ! m"?"* f 10 in foeminis tempore fccunditatis tur- Is gefcentes, & ex (anguine arteriofo ma- Longn , teriam latleam fegregantes, inque nutri- | !'enp hl Ant mentum fotus principaliter przparan- üLN tes, m DCCLXCVI. l j s. TOR Dans SPECIALISSIM A. 289 .-.——N l ) j DCCXCQiL Pleura eit membrana to- Pleura, Attra k ,ï:'h tam Jhoracds cavitatem intrinfecé cin- i ens, dnplex ubique feu duabus conftans j a mellis , internà concavà lzvi & lubri- tl t | &à, externà convexà afperà vel inz- , q',ï] mOHFS, uali mufculis intercoftalibus annexàa, Yilimben. áuter haram dnplicaturam babens Venam Ts common. arycon & arterias nervosque ab inter- coftalibus mammariis &diaphragmati— Janghnnti, li fs cis, foraminibus fuperioribus franfitum Ín VsT 1 [ l prebeus , Afperz Arterig, Aorte & Pene q A K £av fuperiori, Inferioribus correfpon- Ym dens foraminibus fuperioribus Perito- sf v nzi pto tranfitu Gule, Vea cave €9 Ner- rl vilidun vorum Paris Vagi , T horacis lateraintus iv J Ixzvia reddens & Pnlzoses Àn motu 1uo petre d illefos confervans, mufculos intercoftales qoinirdl firmans, Coftasque in debito fpatio co- ii m ercens & Mediaftinum confütuens, fsj jyc at DCCXCVIIL JMediaftiaum eft mem- weaisti gtf brana duplex, thoracis cavitatem & Pul- — num. sudatum sones in cuas partes fecundum longi- * ts tudinem difpej.ens , orta à lameli 3nte- viori Plevre extensà & e medio vectore du ad dorfum binis lamellis ab utroque s at latere porrecta, & inter eas Corj/Gulam, gjn, IQ Venam cavam, & Nervos ftomachicos gt continens,habens nervos à ftomachicis & W Hut :2)0 DreriwiTiON. Puysrc, WSP - —— m / f & diaphragmaticis, arteriasque & ve. f Á ! ï ! ,"1 ;1 ff jnii | nas prater illas Plevrz proprias imme- diaté à trunco Arteriz & Venz abfce- g : IEL ggumls [r dentes nec non copiofa Vafa Lympha- tica, Thboracem ita bipartiens wt uno late- i, lod g n re perforato refpiraiio in altero perpetua- Yi po[Jit, Cor cam annexo pericardio fu- d f fpendatur & Vafa ad Ventriculum & fe- 3pxime trasmi ia lr ptum tendentia ftabiliantur, externam- que Membranzx Pericardii lamellam gl - , CO faciens. Gor, DCCXCIX. Cor eft pars organica fi- J ! du ia brofo-carnea, arteriis venisque corona- Jctbwo) as QT riis, & vafis lymphaticis , nervisque à pari vago plexuque cardiaco venien- &i D Pericar. Clbus inftruCta. Pericardio feu Burfulà Aorimuym; dium, membranosà ejusque Humore ex rube- t ] Aqua Pe- fcente lim pido ferofo é Glandulis fu- ml vl ricardii, pra bafin cordis refidentibus ftillante, um oyea] auco , & per lymphatica vafa ad du- Ts 0U um chyliferum redeunte, circumdata, ftdrad onf & infüper peculiari cunicà membrano- Ülax, rorfn sà, cul exteriüs maximé circa bafin A- k W&'f;wæ ] deps adnafcitur, cin&a , figurà Conica, | MIB 6. circiter digitos transverfos longa, €ufps. Cufpide vel parte Inferiore aliquatenus | It Fgï Baüs. fimiffrorjam inclinata , fuperiore feu Bafi jtrli ultra 4 digg. latà in meáio petloris fita, & LT 4 | à Venis atque arterils per totum corpus LT radl- 3 P Dans SeECIAZISSIMA, 291 — - casmje s. s h o rv UARU 7 EHEIiïSqug h vadicatis fufpenfa , z [/1 y riculis fais Auri- Ventileus ': U$e TYOY U j " " cnlis feu. Veftibulis fanguinis ornatis, H '»'enz ah;v. Septoque carneo diftin&us, 4 vel 5 coch- )i!l'afaLym / learia fanguinis capientibus , & qui- x Qno . V'Dextcr.' dem Dextro, latiore breviore minusque n robufto,per Venam cavam ex omnibus p i. partibus affimentem fangwinem recipiens, m fe. Pulmonique transmiffum, exinde Sini- finifter« DI eXtrpaT firo anguítiori fed longiori, robuftiori r lnl atque pariete triplo feré craffiore mu- Fibrz, nito infuudeus. ac motu Fibrarum reCta- Wtä&nm f. rum, fpiralium, Trabiumque carnearum (Trabes, IYf (in dextro) transverfarum, ventriculos Y )»A Syítole, plicis fulcatos coafftringendo, per S3ftolem, C WORY & d.latando, perDiaftolem, fanguinem in p Diaftole, 'n Aortam expellens, illiusque trrum mem- branularum feu Va/vulatum femilunari- (l um Lacertulis, vel columnis carneis al- Lacertuli, ] il l It ligatarum ope ad peripheriam promo- EM vens , venulisque denuó tradens , & ol per Falvulas ad orificium Cavz tres tri« Valvula, xidmenhra augnlares , introrfum diductas iterum y dra d! admittens, totamque 3ta circulationem.Hn - 132n9Yum conutiamnamns. ;, f ts nr,s*i us W'.OE: ore a QUi DCCC. Diapbhragma elt feptuwn latum Disphra* expanfum inter venirem medium €9 infi- gma. uv ) i obliqué transverfum, pen? circulae, quopo J5 ?eï IOIM Confiars ex duobus m»fcuiis , anterlore fc. i. q 5 tenul i (? H — oN, Pursic 292 DEF[N"lTl n——————M — nannened quA 900f d ( lü) ) tenui ad fternum & coftarum ambitum, ü il & pofteriore craffiore n medio fuipro LZ&,&;ieqsy o tranfitu Oefophagi perforato ad Ium- ( df borum vertebras protenfo, in extremi- tatibus vel medio inter utrumque Cer- -':::.*;du&umtho:'. tro diCto per 4na s Caudas tendinofas à m d nervis & cervice egre dientibus com- PA A atl ofitas connexis, Venas immedia- i "d te à Cava , uam à dextris in parte | Df' ia tendinosà perforatà tranfitum e tho- du race in hepar parantem transmittit, ar- ! yüfeens, V terias autem ab Aorta inter utrumque agdiis, vt roceffum tranfeunte, prater alias re- um p cipiens, quoad planum 1nferius Perito- g er i nzo , fuperius membraná Pleurà cin- &um, motwi vefpivatorio przcipue dica- fibus plurimis f t fns as tum, in infpir atione detrufis vifceribus thoracem ampliand o defcendens , 1n Mone & moi coarétando afcen. E ] fint exfpirati joneeundem (0 ? dens, & fimul, ad expulfionem fcecum, ] n s &nm Urinz & contentorum Uteri, nec non T 0 QO 4l Chyli é ventriculo, ejusdemque in du- fei o x r &um thoracicum promotionem , ia* ! uceop uv ciens. Thyrgus, DCCCI. Thymus eft Glandwla con- l] 1X lts : lomerata in fuprema thoracis parte . E irca lV1 fiones arteriarum wb jugulo , € dnüd, " & venarum fubclaviarum fita, 1n tene- 45 Yà xtate valdé molis, fpongiota, mu - PaRS SPECIALISSIMA 293 W Diysi — — . À - —— — st "WR m ts j [ multoque major & ordinarie in duas dinman u ferofa & fan- t nedio (oy vel tres partes divifa, vafa uinea recipiens à vicinls Carotidibus Xirao ad à vagis JuX- & Jugularibus, Nervosque 1 tvf tertes ta Carotides defcendenub [ is , Chylin Tüttnoue (j forte perdu&tum thoracicum copiofius ia ninf i adventantem diverteu:, ne nimis affaim fenfüs come fanguini admifceatur, &juxta nonnul- ts mb los Pericardii bumorem feparaus. hts n t ylim é d DCCCIL Tracbea feu Afpera. Arteria Traches. i j f 2 TSC u l [* eft filula oblonga ex Faucibus in Pulmo- — u nes defcendens, eosque duplici ramo ts te ingrediens, parte fui poftertore mem- Vs branacea ofophago incumbens, ante- j riorem ex femi-annularibus cartilagi- *trüt nibus plurimis membranà tendinosà, ex fibris transverfis tubum pro acris 0 il eje&tione & m odificatione confirin- 0 un&tis cortitextam, gentibus conftante, ] li m ( fuaque vafa venofa, arteriofa, glandu- c non inti- n m V lasirrigantes & nervos , ne mam cavitatem totam, tunic à exquifici at fenfus tenuiore ex fibris longitudina- o libus conftante, inveftiram habens, ari pro refpiratione liberum tranfitum at Cfï Gþlhþ pulmones indeque rurfus foras conce- m dens, in Largugem , Tiuucim «« Byon- dious £ cbum divi(a. qam p T 3 DCcctrt. T a ? PECIAL 204 DEriNITION, Puvsrc; d T K gd Eaym — DCCCIIL Laryrx e:R Caput vel Ini- duisqi l tium Tracbee, Trunco craffius,ex quinque YR f gicam Jf cartilaginibus figarà & nomine divertis, (quarum maxima 77yroides fevé. qua- drata intus concava foris gibba quo- [f Brau*fp,i Pomum dam monticulo prominens Posum 4- d LEffmf TyW J Adami, d4mi . altera Cricoides eique appofitz qninari gt Rz- 1 ertia & Quarta junCtim . Rimam: feu d €loui. G'otiidem , feu Lingulam modulationi vocis Infervientem conftituentes Ars- jror, ?]füf" Ó5 iberoides , Quinta Rimz . füperpofita u DL eamque in deglutitione claudens mol- m&ïæ&ä lis, figurz feré triangularis , anteriüis xrmetsi convexz carunculam ceu glandulam "T yn A ondl pinguedine tectam, pofterius concavz s ts ! "plures glandulas minores habentis, £- Bof Epiglottis piglottis vocatur) nec non ex 13 vel fofo d 14. Mufculis, & prater Toujillas etiam in- Bu feriüs z Glandulis Tbyyroideis: vifcofum humorem ftillantibus compofitum. MOCVL. n st g "Truscus. DCCCIV. 7rumeus Afperz Arteriz Ti MI m il od eft reliqua fifnla pulmonaiis, ab annula- r carülagine ad divifionem ramorum : l r Iul usque ex vigisti circiter cartilagiuibus n plusquàm femicircularibus & membra- Wt Iaf MW nà ilias colligante, parte pofficá valde j ]u carnosá pluribus vafis fanguiferis refer- N yr [d tà , cujus beneficio Oefopbago , aliisque r vicinis ON: pHïh Pans SPECIALISSIMA. 29$ — NI — — MM — — — — — P — j Á Y j i vicnis partibus alligatwr , & plurimis Tif ov t vafculis glandulisque inter hanc & in- teriorem tunicam 1nterjacentibus con- Wüne d. Yil r . ftans. MO n DCCCV. Broacbtts, Bronchia, dicun- Bronchia, Ts g ) tur Pars inferior Trachee , ex membranis Q aof & parvulis cartilaginibus pariter con- 1 Vi f ftans, ubi duobns ramis duos pulmonum Yi fients . lobos ingrqditw. plurimisque ramifica- tionibus in veficulas pulmonales defi- 1 fiptmd adensmol- nit, glandulis varix figurz , majoribus, FY minoribus conglobatis,mollibus,colore TOAf m à vagis, arterlas ve- l j I L i n Y U 3 fübnigris nervulos ) nasque à pulmonalibus & bronchiali- mytom Wt bus recipientibus , & forté internam QUs yhegii Bronchiorum fuperficiem humore un- X N &uofo, ne ab a£re ficca & afpera redda- YT tur, oblinientibus ornata. j r .'sbamhmm DCCCVI. Palmo eft pars organica Pulme, cavitatem thoracis maximam. partem adimplens,;perTracheam faucibus,per Me- r ht diaftinum Sterno. & Vertebris counexa, gido, db binis.majoribus Lobis disjunéus figu- fontm r ram ungule caballinz reprafentanti- r o bus, & faltim mediantibus partibus u- irbos 15 trumque colligentibus in smem corpus u parte exteriori & pofteriori gibbum, an- jytaqu teriori & interiori cavum , duplici tunicá od men- OP 4 p s96 DrzriN1TION Puvsrc, t mc,l D jnugme ( memlwrz;nace;i, exteriori tenui ex fila- exdu mentis nerveis, & interiori afperà & rf m T nonnihil crafsà ex vaforum pulmorna- P i .INM lium & favorum quos cingit extremi- 1 jis !u tatibus contextà, vefitum, compaginata, ubftantiz membranacez , ex ramifica- jj st 1l Ph i qr^ tionibus bronchialibus expanfis in ve- ficulas feu cellulas varias eformata, ! mb 9 , "*1 v praz:er Nervos & Lymphatica vafa, ar- Wi i n teriss venasque communes , & propri- as, lobulis feu cellularum feriebus ubi- ytyt que comites, habens , fangwinem dex- tro cordis ventriculo adfluentem (fpiritu quota w I aéreo impregnans & volatilifatum fatis- | ^ que füba&£tum ad finiftrum remittens, l ironn d orgamm principale vefpirationis & com- Ti municationis, macrocofmi & micro- Tanto gt cofmi , stusque inde in hac machina int Vitenm ! dependents italis tnffrumentum confti- n pm tuens. vt (t) L Oefopha- ( MR EU DCCCVII. Oefopbagus feu Gula eft gus. Caualis membranaceus amplitudine in- Tite Aeny usl teftini tenuis à fancibus , fub trachea & ultra ad undecimam vertebram' pro- fütténiaq grediendo, finiffro Ventriculi orificio im- mu*mmm r plantatus , tunicis quinque, membranoe Qu 1 f?m Q i sà, müfculosà , vafculosà , glandulosà, m & intimà ervosá, illi qux os faucesque i tj Crull ^ tegit cmïtinuä ,n concavitate W GN fï.;'(g;lu villo Pans SPEC*;ALI/SSIMA. 297 N.— dan ex-ä villosá feu Iandgi—ne obdu&, fui exfic- $itis. A af catione Sitim excitante indutus, mate- tu Linguz ac Buc- rom, PUImOI,- viam deglutiendam mo QU extren, carum ad Pharsaoem feu ori&icium Gu- Pharynx. du2 Ix fex mufculis Pharyngzis dilatatum l Pmm!ä:g. delatam , & his ceffantibus ope conftri- Tads «uvee &orii Oefophagzi fibrarumque porró i5 omga, annularium & longitudinarium tunicx av d mufculofz ulterius femper protrufam Stomacho iufereus- 5,kore LieDus - DCCCVIIL T Abdomine poft ihte- Abdqmi- AT..J- jj TTR ffex- ni$ um f menta univerfalia funt I? magno- ram Mnfculorum anteriüs Ventrem in- Jom tttes, feriorem obtegentium | Quingue Paríia Parietes. fs Kav füprà enumerata, Parieles Abdominis for- yoini & m mantia,refpirationem facilitantia, con- tenta Vifcerum & Excrementorum e- um Je&ionem promoventia. in..cuibus fuyisit (t locus Linea AI- notatur (1.) Linea alba , qux e 3. carnis exp ers ex concurfun tendinm n Mu- mfeuüuhäkv zil fculorum Abdominis obliquorum & transverforum albicans atque à cartila- ib vt f gine enfifor mi usque ad os pubis per nfrà umbili- viali a amedium corporis excurrens 1 cum anguftior quàm fuprà. | (2-) Pars n m fl' Caraofa feu Venter Mnfculi vetti quibus- WSK ! Em " dam 1in locis intercifus. per lineas iendiao- j st (l | jàs carne expertes, in quovis latere ple- at f; | [ ; yurma 298 DrriNiTION. L A ngsxæ. x — WSPECH —— lo J Infcripti- rumque tres , ?;m ]þlcifmï onces Ner- quas vocant [nfcr:ptiohcs vofa. Nervof[as. i Pt f DCCCIX. Peritongum eft membrana t P i Peritonz- um tenuis mollis facilé laxabilis vafis fan- Jj ducäelw: guineis nervofisque perfufa, figurz o. ]i Foü&ïi&"ï valis cavitati ventris infimi Correfpon- dentis, ubique duplex & intra fui du- ,ai i plicaturam Renes , Ureteres, & Vefi. ib m Ti cam Urinariam comprehendens, fupe- W l»ïh, rius Diapbragmati , inferiüs offi pubis & Ifchio, anteriis Mufculis Abdominis, po- ' fteriüs offi facro & vertebris lumborum | JX t connexa, anteriüs per U mbilicum, in- tv feriüs per inteftinum re&um & Vagi- Tvl Eu nam uteri & faltim quoad alteram la- torzm a s mellam per Urethram »fuperiüs perGu- Jat, ditie lam, Venam Cavam , & Nervos Vagi datmi a paris perforata, 1nteriore fuper£cie lzvi | nompeyx] & humore unétuofo illità omnia h- dominis Vifcera inweftiens , & in fede fuà Müri, n ] lag a i / . continens, lamellà exteriore fibrosá du- j t d Ejus Pre- os Proceffis feu canales laxiores pro tn- €cilus, nicts Vaforum fpermaticorum & ligamen- Qeta jl torum uteri demittens. Waf Omentü. DCCCX. Omentnm, Rete vel Epiploon f'].f:fm[e' mm] 7p [ eft Pars membranacea, copiofis vafis fan- le L guineis, cum exiguis nervis, fed multà 'shmü la in facculis, vel cellulis membranaceis ( contentà, ipfis adnatà pinguedine, in- H $ i wl]ä r ter- b ?Hm:. UMER l PARs SPECIALISSIMA. 299 —À V f tertexta : [peciem vetis expanfi intefrivis immediaté (uperpofita , fuperius, mem- 2 n braná anteriore fundo Ventriculi, Pyloro, V vf Inteftino ducdeno , partique concavz T H.ZUFZ i Lienis, pofteriore Colo anexa , infe- ?Im ürtfor.| rins omninó libera & inftar duplicati Iaf du facculi aucuparii fuper inteftina tenuia 285 & Vef protenfa, motsti inteftinorum periftalti- Tl f co przcipue inferviens, illaque fovens & calefaciens. fl p Himai, Tslhmbonm Ventricu- [ , DCCCXI. Ventriculus eft pars organi- jus. Q'.ï;fmm) m ca membrauofa inflav utrículi cava, ampla, Yml Vg. | d tribus tnnicis, Extimá fc. tenuiore à Peri- 1m i ia tonxo orta fibris longituclinariis con- As ftante , alterà ex fibris craffis & quo- ATa dammodo carnofis conftringentibus T M ^ diie l : 1 motumque periftalticum efficientibus, Jl 7 ] n Intimà, nerveà , rugosi, copiofa vafa Tl ibf fanguifera ad fubjectas glandulas, li- ld quorem digeftivum, fecernentes , ex- rores r i currentia & lymphatica, prater Cruflam T &ïxgamn-i villofam füperficiem. concavam muni- entem habente, conftaus, in hypochon- ï drio finiftro fub diaphragmate inter ;;Rzïrïäïïï'Fl.-fl spofi i Hepar €$. Lienem fita, Orifi-io, Siniftro feu EQ.QWB) ü J fuperiori Oefophago continuo, ad un- decimam thoracis vertebram Spinz vi- jis m cino perpendiculariter eredo, plexu ner- i veo ( »ge 500 DiriNirIoN. Puvsic sz n j o du veoà parisvaäi numerofï-s furculis con- l currentibus , admodum fenjibili, & me- q ls , rv diantibus fibris poft deglutitionem claudendo , ciborum regurtitationem " , iif st mil impediente alimenta in cavitatem fuam recipiens , inibique aliquamdiu, retenta wun HLOS-)E " lod cum proprio fermento probé fubigens & digerens feu. Chylificans , Chylumque " l mul f Llus Pylorus. per Pslorum feu dextrum Orificium an- [ quidis guftius, longo & ob/iquo afcenfa in Du- ?J;W) m&a:( odenum continuatum, per contractio- « at nem ventricul: aperiundum , 24 intefti- AL Fames. na dimittens, fermento gaftrico vellicata : des j Famem excitans. homimemque tempe- frinun füvz refeCtionis exquifito fenfu per ol i copiofos, quibus donatur, nervos ad- ^ ff monens, DCOW. ] Vas bréve. DCCCXIIL. 7as breve dicuntur fin- v düds od cnuli venofi breves à Venà [plenicá, ubi Li- finit, a eni vicino immerfa eft, 24 Ventrictlum . w f ( & Hepar ) trausmiff , quibus median- Qj ( tibus $nccum melancbolicwm pro fame ex- 51 citanda a Liene ventriculo fubmini- Qu t P ftrari, contradicente Jàm fanguinis cir- qu z Va culo, olim docebant. E Yucdm h Inteftina, DCCCXIIL JInteftina funt partes or- EO ganicz membranaceg à Pyloro coutínnato Jorai n ad Anum usque ortz, in abdomine füb ; il peritonzo fitz, exiguo fpatio Mefen- M teri i) ] | | X ii PARS SPECIALISSIMA. 30l - M — Wurcuüsa;ä terii, cul in r;lodum fimbri arum inne- IE»*I?'W/': &Ea | umbis alli- &tuntur, eoque mediante l ïlpfifiont arios gyros 1nc lufz, um FRIfatong gantut, per v alem. homine fextuplo uendam can Artdem fray | , longiorem iisdem t unicis ac ventricu- lh reent;. glandulis, vafisque us & cruftà villosà, ^ nb llins ab arteria Coeliacà & venà portz fibris- um ! ue annularib us & varii generis cellu- hQu fisque & receffi bus diftin&us ornatum, fnjrnD. craffiorem,tenuiorem, an- x t aifratinojwn, multà pingue- uftiorem ampliorem, 1 dinfr dine te£tum ceaffitweutes, aÀ chyluscà toe- afa lactea di- dvdinn | cibus feparandum & per v o ftribuendum reliquamqu e'maf((am ex- motn Periftal - ifn i crementitiam excludendam , hts tico infervieites. quot? pro vario uni- DCCCXIV. Inteflina, Ti us du&us conftitutione, itu, figurà, " n l li ! li ufuque , nsimerantur fex : C. j /: i Sunt Dwodenwm, f ejmmm, póft Ileor, atá; gl tur, tenet ui- Cocusi, quod Colon fequi tima ReUum. u) t Tenuia. uorum tria Prim;a dicuntur : Zemiía, ( Rn lo immediaté con- mfaïïgkilmïï' qux funt Ventricu * nexa anguftiora, fs icis tenwioribus fepta ibus ch J lo fc. cul gt yt! & contentis fubtilior lpro n feparando, & per vafa latiea diftribuen- i do inferviun t, infarta. Tria pofieriora a ho ntorurp Craffa, Cra[ja, quoad du&tum feu cont? - g tra 30 DrrzrNITION. P'uvsic. hi SPEC" Ó —— P as od », tranfitum à ventriculo rähuotio; a,quo- P rgïs quoqllf st ad fitum veró bonam partem excepto [ fine ipfi proxima, ampliora, funicis cras- " l fioribns donata , va(is latleis carentia , fed d MT glandulis etiam humorem inm Fcces NX ipisfiores excindendas füllantibus in- sst Ítructa, L'!E]'COL;Q ll Duode. ^ & COU POA Hh DCCCXV. Dmwodeunun, à menfurà 15 nuürn n d longitudiis 12 digitorum transverforum diCtum , eft Teaninm 1nteftinorum pri- T j "n m';.; "— mum à Pyloro re&a ad Jejuni initium ubi flexura deprehenditur defcenden:,du- DAT &um Cbolidocbum feu Veficuiz fellex g Pancreaticum bilem humoresque fuos m u im jran bdt, chylo admifcentes ex.ipiens, vafis quo- us Qu ue lacteis fecundum nonnullos haud eftitutum. fini i drm Tejunum, t [ fpont n DCCCXVI. Jejnnum , alterum , duo- Isanono o decim circiter palmos longum, ita di- ulpfs tanyvr €tum quod magis quàm reliqua, ob Ch3lum, ex recenter admiftà bile, f/uidio- Fa ub vem & frequeutiam. Va(orum . Ladeorum Wt copiofiffimorum chylum citiffime reci- VOL C jentium, vacuum reperitur , in regione T f imbical: fitum, definere dicitur, ubi Tf ductus inteftinalis fit gracilior, & vafa TR n illius pauciora. A g Teum, DCCCXVIL Ilewn, tertium, veliquis D hn * orum L angufciys, longiff/mum s 21. palm TWl cür Ci-d PAns SPECIALISSIÍMA, 303 ï LT —— - — — Wmorior'a:;, 4 circiter, vafis quoquela &eis przditum, m x h n fitum infra wmbilicm usque ad infimum f M Q regionis hypogaftricz , fed in latere Arajg, f dextro furfüm reflexum, atque Intefti- no craffo , vel Colo, non long?à fupe- tt i f us i. riori ejus extremitate, lateraliter implan- tatuin, Colique orificrum Palvulá mem- Amefüd branaceá crafsà circuli in modum parti extremt in Colum hiantl, circumdu- nveus a & exacte cdaudens , ne excrementa & Iuf craffis in tenuia inteftina remeent. l j J Coacum. |p» (2 DCCCXVII. Cecum, Crafforum pri- "d TU AV N WE mum , ita appellatum, quod snnm fal- ^ tim foramen babet, eft pars 1la globofa jin as q tss d Inteftini craffi qux ab infertione Inte- ftini llei deorfüm pendet , fitain dex- ! h A li tra Ilei regione, renique ejusdem late- l al!m,' :; ?- ris annexa, omnium ampliffima, fed vix 4 digitos transverfos longa , imferiss yiqu,d clanfa, fuperms Colo contimata,excremen- glb d * ta continens. m La DCCCXiX. Cuoci nomine ab aliis ve- ydifimee l Appendix sinr at n nit Appendix Permiformis, egrediens ex Vermi- | [ Inteftino craffo feré ubi lleon.1ipfi con- formis: g dictn nafcitur, longitudine 5 digg. transver- qiimis forum circiter, craffiue digito minori inferior, fuper Inteftinum craffum fe h tcrmm.fï'ïï ad inflar Vermis contor&i fternens & fi-ist» leniain " ?wf, 304 DzrrN1TION, Purvsrc. 'WSpW n at gt leutam materiamà patiete finali Coeci re- al ercuffam forte recipiens. W i (l ongif ii Colon. DCCCXX. Colon , à torquendo di- &tum, eft crafforum alterwm , lateraliter Il, sgJrs, t 41 T Ileo jnutium , principium habens à Coe- vl co, quocum Reni dextro alligatur , de- li dbnzum, * inde anfratinofo duti farfum ad. Hepar " É ais & folliculum fellis vehitur , hinc trans- ia verfim füb fundo ventriculi proceditad latus finiftram ubi membranis tenuif- n f n iav Av fimis Lieni & pauló inferiüs Reni fini- y ml um ftro conjunétum , ibidemque fxpe val- ia t dé coaré&tatum , defcenditad finemoffis Anlevibus ] Ilii, indéque rurfus afcendens ufque Vr j adfummum Offis facri , ibidem facto priüs circumflexu, in Retlin dejinit , no - d m (uf, ve palmos lougum , omniumque exce- pto Coco ampliffimum , cellulas babens i-DCCCORUL copiofiffimas maxime füb ventriculo & w!rmf/icrp/ur in latere finiftro à duobus ligamentis, Abwrduirorg feu fafciculis fibrarum membranacea- jfbtcmfreti rum fortibus fecundum totius Coli du- mï».r.«x" l H !l FIlh ( TT &umper oppofita latera excurrentibus T É ejusque membranas coarétantibus , ór- TR «L»nj, 4 À M 4 lat E Y tas , st faces inibi retineri queant , & ho- v;'n 0by n À mini frequenter alvi exonerandx ne- t | a ccífitas non incumbat. T Àij Rectum. DCCCXXL Re&ium eft omnium In- J J LT teftinorum altimum , cra[tie fabítanuz iü]if 4j Afg 91 Pt PARS SPECIALISSIMA:. 30j p—————— — — n db I i ünfigne, exterius maltum habens pingue- W dinis adnatz, amplitudinis trium feré . E: (uendyi digitorum , Jougitadiiis circiter fesqripat^ W,/dfm!)'m | xi£ , nullisgyris, anfra&tibus autcellu- 11405 2 C lis inzquale; fed à fummo offis facrt | Vlgnr, d usque ad finem offis Coccygis , utriqué "d Hepar per pefitonzum,, -& infuper i Viris ! lnctns- Collo efice urimariz ; in focminis vagi- piz uterl mediante mufculosa fubftan- ii vans temi tià connexmm reGà, defcendens , & n extre- Tis enl nj mitatem, Podicisvel Ani nominenotamy, inus mngïp&ml- tribus mufculis uno conftngenté vel duf | claudente feu fphin&tere , duobusque d | Anilevatoribus inftru&tam ,. áe&neii 5 m n nt-excrementorum egeftto qiolefa uon eva dat , itec tamen invitis nobis ülg-eiabän& n dj | tur. " n N*ï N umqte t J Mefentez g. ia t DCCCXXII - Mifruiérinm . etb. j "um l ïin J ao yembranacea ex plurimis fibris à Perito- ;nzo produ&tis orta , hgura fere circula- p lts ris ; in.circumferentià valdà rugofa , dia- od netri vi 2 fpithamarum, collipans parte nirras t Mcíe; n um ;ctaifioreinteflinatenmia, AMejereum , t&- Tréume puiore craffota, Mefocolon dida ,. Coxt- 2011&3&835'6': Mefoc 0;- ftans membranà du lici; nervis ; atte- k h;; y at &1$ & venis tàm la E leis quàm fangui- j g neis , intertextà pinguedine mültà vei L Adipe 88 Glandnlis (1n. canibus Majore J;m e&omümä dà) hümore quadam Pancreas AAällii di [ u fd m,EWU'm W: yi! p 3060 DrriwiTIoxN, Purvsre; E r t d fuo forte chylum.diluentibus , fipata, intjftina lumborum vertebris alligans j m u &t & inter fe conne&ens , arteriasque cum venis & nervis ad illa tuto dedu- p cens & abiis venas ladeas reducens. 0. 119 u n VenaLa- DCCCXXIIL 7Zene La&ee fünt vafa &ca. tenuia lympbaticis quoad fubftantiam - idma lenron u n1on multum Ziffimilia , à du&tus intefti- Yi , p palis concavá tunicz nervofz fuperfï- M ciejnnumeris radicibus oriunda,lauda- sst d i il tll bilem ch3li portionem ex inte[Hinis ad- glan- dulas (vel magnam) Mefenterii (quz Pri- ts tf Primi & t Secundi mügeneris) G9 per Mefenterium ad Ci- Generis. ernam (que fectmdi generis. dicuntur) gt aj transvebentia , in cane , debito poft pa- xi:gnv,*.ffa adae r M»lj L«ü ftum tempore , fé&o inftar filorum candidorum confpicua. N 1Cftr BCCCXXIV. Cifferna , Sacculus Pec- | [ (älüm a ..'."12 Cifterna. steti, aliis Glandnla Lumbaris , Tboracica, | | &t derna eft coummie Chyliomniumve Venarum SARQURELUL, lattearun 88 plurimarum Lympbaticarum |€ hmq àrenibus aliisque partibus inferioribus MU rocedentium receptaculum , fen tubulw MT conítans membranà tenui dilatabili, 815 t longitudinisferé 4tz partis du&us tho- iM n W racici , latitudinis in canibus majoribus 4WL'»—.'!] li lerunque digiti minoris, adjacensAor- "Ymo tz defcendenti fub Arteria & Vená E- lr 1N mulgentibus finiftris, indequg retror- - 14&«. DFT o ERE PARSs SPECIALISSIMA. 307 N fum parum; & antrorfüm circiter a4 ts d Iboracis cavum extenfus, pro diverfitate 3f £f magnitudinis & voracitatis animalium llitto d amplior vel anguítior. 1777 DCCCXXV. Dn&us Chyliferus , à fitu if nt qg Jhoracicns, aliis etiam Pecqneti di&tus , eft 'Du&us 1 Lfttiam canalis ejusdem cum Ciflerná fübftantiz, Chylife- Ts r ius. .ejusdemque parti fuperiori continnatus, N gf fed triplo angsftior, parte abdomen re- vnda at fpiciente adjacens lateri Aortz defcen- Md d entis & per longitndiuem Tboracis plevrà Yini z. conte&us, furfum extenfus, pluribus per ii d (j« intervalla valuglis regreffum Chyli im- m daty] pedientibus interfHintius , in Venam fubcla- Mi viam , feu axillarem oftiolo femicircu- o ifar r lari dejgiens,ad bumorein Chslofum ac 1.5)n- " phaticum ex Cifterra receptum , inde re- ii Bo &Ààvià in truncum venz cavz defcen- yaii, t dentem, dextrumque cordis ventricu- yyum Pt lum deducendum, &faugnini probe com- sigicn mifcendum. DCCCXXVL Pancreas eft Glandula MIW 1!5 L ex innumeris parvis laxe couglomerata, Fanereas. i 8, 9 vel ro digitos transverfos longa, r 2 i lata , unum circiterfpiffa , ponderis 1 SMM 4 aut 5 unciarum , colorís ex albo ruben- N fs lis, figure propemodum Lingne caniu, ts Ü Arterisà Coliacá, Venisà Vena Portz, Any M j i & Nervis 6 Plexu Hepatico inftructa, tunicà validà à peritonxo oriente cin- i al sos DiriwiTION: DuYéti; R- W,;'f»?' gibba, e J &aà, ejusque b:n-eücio finnata, & " índapg prope primam lumborumi vertebram d fub fndo & pofticà parte Ventricnli, craf- " gtv fiorifuo extremo a jacens Intéffino du« g, vt Du&us déi.0, eldemque ope Pecnllaris Dntins Exa igmin Pancréa- cretorii alicubicraffitie pennam gallina* ss i &icüus, ceam fi i erantis per totam Pancreatis di n t longitu nem extenfi, 4 aüt 5 digitos of à pyloro frequenter eodem foramine D cum duéctu Biliario imferta, fmccmm pe» E culiarem à M. S.fegregans & ad Inteflina ! MOX dimittens , forté etiam ventriculo inftar ulvinatis inferviens. Kai m i, i Lim. DCCCXXVIL Lien eft pars organie rl ca, ex rubro vigrefcens , mollis , dilatabis h rur lis, conflans duabus tuiüicis ,interiore tótà fibrosà membranulas plurimas inftat E favorumab uno latere ad alterumde« | fsf aq mittente cel/nlasque Glandulis ornatas for« lp d f uj mante, vaforum omnis generis , Arte» tlarum à Codliacà, Venarum à Venà Va m [L- [ portz, Lymphaticorurn & Nervorum mefu LO (f à plexu füb fundo ventriculi à finiftris Eu locato deduüétorum, copià abundans; N j Veilis ilor figuram Limngne , aliis Bovinz , aliis Hu« manz, feéfereus , loóngitudine plerumque 6 digitorum transverforuri , latitudme UI il ü lus J I trium , ctaffitie unius , latete exteriore ( D whe coftas fpurias m [iniftro byposbondrio !'?f Pd ] Pü?sic' DPAns SegcIALISSIMA, -N 30* ht iciente, gibba, & interdum quo;& RL vtl ) u periora diaphragmati alligata , inte- yiore aliquatenus concava, & Omento tf cd | ejusque interventu Pentriculo & Reni fi- 5 fig d. niffro. coniexa , verofimiliter Humorem E. fpecialem in cellulas füas Zeponeas, ut Tranpa | mdein venas fplenicas refümptus per m Prcetir Venam Portz ad Hepar transferatur , At gt ibidem feparationi Bilis atqueita Sangnini m ormins , Jmpe in jnflam crajin redncendo , fermentando 5 volatilifando inferviens. Sdnd Hepase lo nf DCCCXXXIX. Hepareft pars orgae nica,rabicunda, immediate füb diaphra-. du m mate, cui per plura ligamenta anne- WH Ctitur z bspocbondrio dextrofita , mole in- u nh TU | ipais ,ongitudineintervallum à carpo ad cubitum & latitudine longitudinem s manus fere. zzquante , fuperficie congexá eddrz feu fuperiori & anteriori /4oi , pofte- gbeafe tiori ceu Concavá inzquali , prater fif- s A furam majerem & foffulas quasdam s V tres finus infculptos babente, fubframtiá ; k NU prater tunicam, peritonzi fobolem, g nl quà cingitur, & copiofiffima vafa fc. qyà s | Venofaà Venà Portz, cum.ductu He- Du&us, | KHepati- ia , P pático füb uno involucro membrana- Cug. ss ceo ceu capfulà communi per totum m J arenchyma decurrente, & Cavà , quz- di,aghragma egredien He- ius,kaweeaï:f U ? ftatim 1mz jl paus L.] wl W. at 2 16 DE;:NITION. Puxfsxc, li J m;" atis parti alizluousque immergitur , & ( j jis f ymphatica arteriofa pauca, Nervos- y ( sqnivem queà plexu dicto Hepatico ex furculis l 4 y þ?ad melio[ü trunci intercoftalis formato, & pro- fg;'i'ftfi umlo l m rios duétus Excretorios atque mem- weitlemm i ranulas , tota Glandulofa mollis & fria- t u bilis, ex pluribus Lobis Glandularumsa- i mulis horum vaforum & maximé Ve- nz Portz racematim adhzrentibus coz- jexit d atl glomerata, Bilem ex (angnine Vene Perte fe- «s cufitia regans £5 partem minorem, quafi fubfi- d jariam ad/ejiculamFellsPyriformem fibi g ts ttecr g immerfam per dntfnspeculiares & indeper Du&nmn Cyjlicum in Commnnem , partem NOTS , ubl majorem per Hepaticitra continuatumpa- Qd viter in Communem & ex hoc in Inte(Hiawm duodenum eodem ofculo cum ductu 1 rbas i Cj Pancreatico 4 vel s digg. transverfos Renes circiter fuüb pyloto derivans. lhl Succen. DCCCXXX. Capfule Atrabilarie feu [Uttd, ertny Renes Succenturiati funt Partes Glandnulo- & kateie n turiati, fa rnbicnda bine 1n foctu majores acRe- AL nibus feré xquales , in adultis minores, LE ii frifedigi s intus cave , figurà variz, inter Renes, uorum membranz adipofz adhzrent , "a !Q q tj Venz Arterixque truncum fapra E- xiilgentes (ite , habentes venas & arterias lubllmïu f—'ïbrana ab Emulgentibus , nervos à plexu re- vt nali vicino ortos, Humorem feparantes T :gzuu.mdvg du Pans SPRECIALISSIMA., 31t " | "vt & continentes migricantem oleofum, F m; N [2 in nonnullis faporis odorisque uri- A trfüre nofifanguini venofo probabiliter, ceu , (tmy, maximé ad meliorem confiftentiam forte & feri urinofi faciliorem fegrega- Pdemem. Dl fra. tionem utilem,immifcendum. MR tde DCCCXXXI, Renesfüntpartes orga- Reneft nicz bing obfcuré rubentessuna dextrain- f Vs Ti ferior fub Hepate , altera finiftra füb Lie- ne , formá pbafeoli, longitudinis ; , lati- Tij & dimidii fe- v tudinis 3 , craffitiei unius vitmo(li 1é digitorum transverforum , fuperficie exteriori lzvi gibbosà, interiori [inuos i i, t & concavá , adlatera Aoxtz & Venz Ca- vz , unde Emulgentes recipiunt , inter at duasPeritonzi tunicas mufculis lumba- Nenlfat ribus incumbentes , iisdemque & de- db an i xtra Caco , finiftra liexi $ Colo comexz , é d lustoy conftantes dupli« Vl diap bragmate Jnfpenfe , citunicà, exteriore à pe ritonzo adipo- ; rl sà, & interiore 'huicque fübnexà fub- "rts i flantiá ex minutiffimis Glandulis nec non ii vafculis tàm fanguineis , quàm nervo- dhüsmintt fis à ftomachico & partium vicinarum g, a ottis ,confiatá, pluribus dntibss excreto- vl at tlis & 12 circiter carmncnlis papillaribus myan j tubulisque membranaceis Serum urinofum Pelvis, d epregante, &ia Cavitate intrinfecà Pelvi Uretercee gl [ ; feu ana- ) ml FF'i dictà. coligente , inäeq:e per uretere H PU l EE DzriwrTIOX. PHvsiG " r -- EU. ^ DMIU: Günáles-membramaseos hicorp onti fs nuds, calamuim fcriptorium feré am- u Và n[e'»h plitudine zquantes , 44 Feficam , cuivals I:;u: jnám, J déobliqué inferuntur , ablegaate , sitibis m furficiend quantitate colle£t , par» -ln[ (EW.,F , 000 tium Abdominis compreffione & tuni; l [ cz Veficalis mufculofz conftriiione I U A/MA;H &.l-lk(;thïaa a&tionem fphiné&teris fuperante er.llre-gj iri t | 4j ibram feu: canalem quodammo ! O nete "" 000 ] 'D' Vi veum é Veficz collo ad Glandisinitium in Viris protenfum excerai queat, - . 3 f ?.n'ijcf-Gc»; :gzsm m&dï*æ x mitales * DCCCXXXI. Partes GENITALES (; i as m Virles. - VIRILES confütuunt. Primó : 7afa pb y.fa per- Jerten preparantia;ut funt(1.*) Arterie Ve- mática. T4QMe f ermatice fanguimem ad tefticu- n ïnftjj ferim * j 0 UY. M D Corpus los de érentes & ab iisdem revehentes | a& a d curfuque fuo'intricato Corpus craffum, Pampini- DCODXN, £orme. ad Tefti Um. sulos formantes Pampiuiforme - Ml Gof ! f;f;ücs. ä&ü&mw DCCCXX;XH (5.*y Tejliailiifunt.xbiæ Veanstontote ni Glomeresplüftimorum vafculotum (16s V li "voluti facilé 29 ulnarum longitudinem | WQM & duperantes ) tribus: veftiti tnuicis Vagi- [7; " [ H nal: , Ribrà feumufculo.Cremaftere, & ] Ut Jl a IG Albugineà totà'nerveà , habente? vafa ii ag ommis generis , extta abdominis: cavie Scrotum , t .f( N D tem propeudeiites-ia Serotum feu-faccu- ! l [ E lum rugofuz ex cüticula cuti & inem J W br'&.*. ! T Pans SeECIALISSIMA, 15 "U i pà muftulosà Dartos ap—pellata( formas VT fer o qum , fuisque vafis fanguineis , & nere uï(':m j Cw,'q ! vofis quoqueintertextum, Septo in dua$ 'WW(! sl cellulas ditintism ,. feminalem materiam MM £ fanguime fegregantes & collipentes. Tntui DCCCXXXIV. Secundó 7afa femen Epididg- L fi n"' ) AL mes n deferentia funt (1.^) Epididymes , Patajta- A ftüti. te,CorporaVaricofa, x funt corpora alba, QU ; QT [0] d durmfcula, tubul fiexuofa, ex validà adiitfm inembraná ab albugineà produ£&tà con- ftantia , tefficulis incwnbentia , fuis quo- NU que vafis artericfis venofis, lymphati- cis & nerveis mftru&a , definentia L nos 6 . vauló à teftibus,ubi flexus ceffant,in dn- Yib l Uwm inftar nervi majoris cra[fum F^as de- y'as defe- p ! N d rens. erens diCtum , wf fernen ulterius elabore- n ts " ínr & ad VeficulasSeminales deferatur. m c " .I A Veficulae DCCCXXXV. (2.9) Fzficile Seimina- 151 les fant Capfal2 ex $. cmbranofis & mu- Semina- les.. fculofis fibris fuisque vafis nervofis & fanguineis contextz;intus in plnres celli- '; ffaitucs xrioms las faimiate, Yateralitex à parte pofteriori Veficz fitx, femen ex Vafisdeferentibus ;mkuxgmmïjï: i tmuci;g'x;: vecipientes , affervantes & fuo tempore ad od Urethram dimittentes,, dejinenies utrin« queiu parvum. Dathum pauló infra Col- d od kum Veficz Lrethre infertum 4 cajus otl« ; dion ficia diftinguens Seprum, appellatur Ca- Capud ag ei, & Falvnle dsdem Gilli Ga« g ïmr Gallt Gallinac J Pl'æ"f linaces cid 314. DeriuITIeN. 4PH?S'C' —— MRW /æ'/ 4f przfixz Garuncule perpgtuum Seminis J J du Jrtor fluxum impedientes. " Orft DCCCXXXVI. Tertió vafa Semen yit f Proftate, Fiaculantia (1.) Proftate funt duo Corpo- raglobofanon multum disjun&ta fimul Tv ;mam' f] OX X magnitudinem nucis juglandis zquane agl U tia , fabflantie glandulofe & fpongiofz feu vafculofe , vaíis fanguineis & nervo- qiniimd if Xarumq; fis inftru&tz , bumorem femini analogum vt at d Humer, fed aquofiorem eique Joco vebiculi infer- vientem albicantem fLilldstis , & per plu- g,b at res ductus excretorios Urethrxz tàm m t fuprà quàm infracaput Galli Gallinacei t us lateraliter infertos in eandem exone- T üntt, * Urethra. rantes. — (2.) Uretbta vel du&tus mem- Kevtrifens branofus in Peue integumentis commu- nibus exceptà pinguedine, duobusque TA iranimdihm Corporibus Nervofis fponpiofis , mufculis, aol w Glans Vafisque füis & Glande carnofa cum Ca- ulà fua cutanea feu Prepstio ornato. um l Vganrcrdrd PartesGe- DCCCXXXVII. Partes GENITA- nitales LE S MULIEBRES fünt vel Externe Wa Mule- Atl Oi bres. velInteraue. le, Pudende , funt 1. Fif- Wtbl G Yxvrag, fif4 cum Labiis eorumque Frzno , Pu- e & Monte Veneris. 2. Clitoris feu Mv DT Virga imperforata cum Cruribus , fuis BELTOTT Vafis, Glande, Przputio & Nymphis j j 4 i .:.in ad latera pofitis. 3. Orificium agine uteri in iatmmm;d " ,;", PHHIC 35 PA,RVs SPECIALISSIMA., —— —R v "g d in medio Fiffure cum Hyeme & Ca- runculis Myrtiformibus feu Clauftro Wf g virginali. 4. Orificium Uretbre fupra 'lmgfduo Cnn. Vaginam pofitz feu Canalis membra- if ii nacei urimari. Inteens* fa. PCCCXXXVIII. Ex Internis przci- ué confideratur Uters, qui eit pars Uterus. A fgofz ^s Kteo- organica muliebris lageniformis in pervi tj hypogaftrii fita , concava , in nongravi- at dis vixfabz capax, conftans tribns tani- m'ux&perplu. cis, extimà à Peritonzo valida, uteri x Ut m €ervicem Inteftino recto & Veficz Uri- t Gdl od nariz , quibus intetJacet, & latera aliis d m partibus ope 4 li amentorum anne- &tente, medià cra ; sà mufculofo-fibro- ldbformne iaf sàexclufioni f&tus multum infervien- te, intimànervosàtenuiin Collo r uzo- n ao sà foraminulis humorem vifcidum ftil- igj, d m lantibus obfità, quoad Fuadum ex utro- ue cornu Tábas Fallopianas feu Canales TubzFal. Pri;urr'o qni. eos ad O- lopianz. anguftos s circiter digitoslon s ENTDS varium mittentem /iera dilata zilis, quo- y d D ad Cervicem autemin Faginam ieu Cana- Vagina, gl f lem oblongum fatis amplum membra- s nl naceum intus nerveum rugofum fuper inteftino re&to in finum usque pez 7 $ , Ciri ii Cmtïb'ïf; i luriumve digitorum transverforum j t atium protenfum, mufculo conftri- . r N m &orio in ftru&um, definens, vafis o- fyia 1 f Innus PM-SMCI! — 316 DEUNITION. Puvsrie. - mnis generis nervisque ornata, femm ) j ii 0 ! .,,mf'k mira ad Qvarium defereus ovulumqne inde re« lapfum referuans , fatum fovens &8. fuo N i nl Qvarium, tempore exclndens. DCCCXXXIX. Ovaria, Tej?icu!i,furif ?;g;;fri nitioi st .',' ,. duo-corporainzqualiter globofa, teffi» Th i | busvirilibus non diffimilla, minora, meune ul liil D n & Lbran£ à peritonzo. productz im i Inta , fabllLantie fubalbidz ex multis meim d Tanuq « M m ntn Ovula. lis ac fitillis cum copiofis vafis & nervis sxeg»em laxé contexte, plura Ovsla feu. Veficu- & Semen ifoti ) Muliebre las feminales pifo magnitudine xquae 'les liquare albnuminieworum per omnia fi- xiglumnt db t mili ycfertas fuisque capfulis feu finu- bus infidentes habentis , juxta Uteri latera g Q inn, n ad diftantiam 2 digitorum locata,eideme l f (s ] que per.duo ligamenta, & aliquate- T d. il Ti nus Tubam Fallopianam connexa, & lï'(rw J 2520 Aj Ccirca tegionem offis lii mediantibus Av Ár membranis vaforum. fpermaticorum 7) Peritonxo: commiffa, atque ita in eas | ? dem cum uiero altitudine quafi fufpen- [ r CT l Df X fa , auram feminalemper T ubas Fallopia- fïeafw nas vecibientia, ovulague £cecundata ex. dul i 1 t anguftiffimis tunicz varii foraminu- htuut&þ tii his,fuo temporeampliandis, egreffa;per A li i LTA &asdem Utero fovenda trausmittentia. H DOCCXL. Ad Partes Mnliebres refes K t&nisur cam £etu in Utero enatz & ex-« N ;W. Ht clue j um D r Paks Sputm;rssm;. gj L. clufæ Secunding, quz ni-hil aliüd fünt Secuidi- ng, At s quàm i.? Membráng feetum obvolven- Winag & tes , Chorion extima venulis artérisque perfufa; G Aminios immediaté foetum NT fuo liquori nutritio innatantem am- Allantoig. e; gfaäa(ä! r.'][,vl biens , intet quasin brutis media 4llan- Utachus, *Ia,Amn'ra,/am. tois receptam, per Uracbum e V eficz fun- i2 yta, do afcendentem & umbilicum petfo- lt ml rantem. duéctum membranaceum, uti«- sls o nam affervans reperitur. i fa. Vr DCCCXLL. (2.?) Placenta UterinaTeu Placerita i aga Uterina, imafífa quaft carzea & mollis feré circu- m li' ts laris leniter excavata, craffitiei 2 fere di- [ t &tl ldpt gitorum, ad natram clandulofam pr ! E W Md me accedeus, innutnerisque vafis re XERIA,&( ii ta, parté concavà Chorio , convexaá Utero cenjuutia, mediantibus arteriis ate- [l & Vafa Um-. lls rinis atque Zafis Umbilicalibus ,Íc. praeter bilicalia, Nervos duabus Árteriis ex lumbaribus s il " m foetus in, placentam. terminantibus & ! unà Venà ex placenta inHepar illius de- : i gl Funiculus TagsFile Iinentibus, pofteàFuniculum umbil:- calem confütuentibus , (augmiuem ex Umbili., Ti calis; M Fatnw uteroque récepium & prxparatum u u eidem trausfundens unulque loco Puilimo- dis, num infervienss a Humores S:rïes Muliz':'!y DCCCXLII, Paítes Corporis Hu- Va.rii. n snani FLUIDJE funt varii generis & na- tura / 38 DeriNITION. Puvsic, m turz , pro Glasdslarum & reliquaruvnï þ'a;u,üfmdidumï partium fecernentium, Ciborum & H er- D t mieutorum Hareditariorum differentià, ut (; nec numerus necnatura omnium com- yoLy. d pendio comprehendi vel doceri queat, Wäïüli gafm Sanguis DCCCXLLUI. Interim Omues com- ia ifinn in genere. rehenduntur in Sanpulne folo. SanguisE. g hm Part 1n genere , dicitur Mixt4ra omnium gt Humorsyi heterogenea füb Golore vubi- um i, cundo fanguinis reliquos füperante jg rf Venis €9 arteriis perpetuum apens cireu- zi r hunt , fingulis partibus proportionatum lnüom j l orem fpecificum inde fecernendum DO IN advehens, fecretosque varios cujus- p h. Ejus &ünqQue naturz iterum recipiens. DN Paites, DCCCXLIV.Partes autem,quz hunc muri N R Liquorem heterogeneum componunt, ls s f farumque Natwra & Proportio pro In- gleofu Áiphri d viduorum natura diverflffimz, in fa- dedtaltiyem nis utplurimum per Znalyjin, deprehen- iirum ia duntur hz : 1. Percolatione; e*Maxima ars 4 Vf nj pellucidz, magna Gelatina, vi- bv cidz feu fibrarum inftar lanz carptz, tytiff minima & vix duodecima Tintinre pur- 1 Y purez feu fülphuris refinofi digefti. LT 2. Deftillatione ; przter pblegma multum, bl Tl dygs It magna pars fpiritus, falisque volatilis Qd f acris, minor olei Empyrevmatici, mini- ^!ft j xpa fedimenti folidi, ex quo calcinato ha- . t rfty 'JUWW] betur | ? Ht PAnRS SPECIALISSIMA, "i 319 M&Ww betur fl candidum & fixum inftar falis !um: Qhr Mi &l: rl communis feu marini & perparum Zer- y& infipidz. umpino. l DCCCXLV. Chylus eft liquor ex ali- Chylus, Ab driqo TU Ütyfr x mentis falivali gaftricoque liquore per- fufis in Inteflinis tenuibus poft admix- L Jugri tum fuccam Pancreaticum bilemque 1141 O inftar effentiz refinofz admixtà aquà DIMA in emulionem abiens , ulterius feparatis Q5 At d feecibus per Venas Ladeas, glandulasque n qu u mefenterii percolatus tandem per du- QUP &um thoracicum fangnini venz fübcla- .'w.ieïum&um viz in nutrimentum corporis ínut- m bendus. Sanguis Uorcnes DCCCXLVI. Sangmis in fpecie , eft in fpecie, L uf materia Cbylofa purior ex particulisaquo- fis, falinis fubtilibus temperatis, cam ia tAopromi oleofis fulphureis probé mixtis , iteratd Fldm?" .,mfa fzpe circulatione motuque partium glo« bulofarum forti cum fermento fangui- Al vtj us neo in faccum rnbicundum fnbatia, verum omnium partium nstrimentum vitzque tm;gnaütlaïin!,*ïv balfamum pretiofiffimum. mfar n d Arterio- g n DCCCXLVII. Sangnis alius eft Ar- fus. s indi ;f teriofus, recens, in pulmonibus occulto vitz ciboaéris Nitrofi imprxgnatus, & st cordis finiftro. ventriculo tanquam é a, Bv centro. ad circumferentiam inftar fadii di- ojt0r'» yn&i Iuminis vitalis mw fpiritn i[ - ng - " » ^ SSPHH 3 10 'DEFINiTTON; Duy ici Ed j t — I I j fubtilior, calidior ; celeriüs-fluens coa n 0 lore inagis rubicundo & florido confpis fa. pl cuus, à falibus fixis Meliloti , Rorisma2 rini &c. non zque coagulandus. Alius (il Venofus, 10 n venofus; à Partibus corporis ad dextrum t cordis ventriculum ref/uus,à nutrimena t to refiduus; inftar radii reflexi debilita- UM tüs ; ss fDirituofus ; craffior , tepidus; OICW rl on temüffiüs motus; colere obfcriore qua^ i L fique nigricante exiftens,novoChylo && X d materià alimentosà imprzgnandus;per - di&ta- fália facilé m coagulum abiensa M Eit 2dó-uterqne , falvà circulatione, pro D diverfitate humorum & conftitutionis jRIVLUMDINT partis quam immediaté perfluit, aut ) D ( egreditur, iterum drverf(us, 1 , MURU EIG& sii ? 7 LTA -DCCCXLVIIL .Lac eít pars. cbylofa [7 J alba dulcis; itondwm fatis (wbatla , ex fan- u WOl 40 m gnineärteriarum tmümmariarum, tem» J pore pubertatis vel imprzgnationis al« terato turgefcente & copiofiüs manmis affiuente, Ibidem in glandnlis fegv epata, íe« ( ü melque formato fermento; & fü&tione laceffità naturà identidem. aggtegata; Uberá diftendens & int : efdum fponte -extillans. [: T DCCCXLIX H L Lym ha z Zsmpha eft humor va ATW u 'En velSerum. forüm lymphaticorü, limpidus, primi- t Á ui- b l u .. geg»ius Jeufernm €x lacteà quafifang Lhis i u Wij PAns SPECIALISSIMA. j2I "P —— —— od sss o H Hüens:fl ais materià Agneum & Gelatino,frzni,qugd At cy ex.arteriis partim pro viíceram proprlis 4b r humoribus inipforum glandulis fecer- Rnf Af nendum,partim a glaudwlis conglobatis Xl dertm er totum corpus diffufis fegregandum, Viiturmen. & per Va(a Lsmpbatiza vel immediaté Vi ia fanguini , vel mediaté per ductum Chy- [nr triduy fiferum cum Chylo infundendum, fj que erpetuà cohobatione contnuatà a4 cor revebitur , Nutritioni in univerfum toroChiolt mudicpe & peculiaribus Vifcerum operationt- ndiens bus inferviens,. Alus Serum Geiati- JV nofüm &LymphaAqueum purumHu- morerm dicit, a!iis vice vetsa. i peïü'ai,æxx Bilis, Mil DCCCL. Bili: eft Ligsgþozöaiiärnicus ex p DDMYERS, GIGYHS, T iridi nigricaus, Sa W Mi i lvnu 1 ex fanpitue Veue Po araculaspingues ii n v t TU " Tl cleofas ab .Omento per Vafa adipofa& & (alino - volatiles à Liene per Venas p palis Glananlis fplenicas recipientis ii F« gisumd conglomeratis acinofi: : "regat;ns,& mes E j at f -l Vs e deinInteftünum reétom rivatus,fub- N & otut. gl ag ciliationi Chyli & balfimicz imprzgnae " " üonifcecumque excret;oni inftar Cly-8 | mer-öum'*ïf fteris naturalis inferviens. Hujus gene» Humor ris haud abfurdé & illeRenmm fucceutnria- . Atrabila- r bü*WQi T1U$. tor«m foxté putatur,, áb aliis etiam pro yi; mb fermento unnofq hahitus. j q l X DCCCLI. p 311 DrrrNirTION. Puvsic, AKUS | a t BEREUN anerccsin OERGMAMIARGRUT]. Cerümen DCCCLI Cerum en Aurinm eft. un- ji; QU m i, h Auriuüh gwentum quafi ex fale & fulpbure adufto, fordidum, pingue, flavum , ex glan- 1«,32:;«; fM dulis minutiffimis i2 Meatn Znditorio ex- [ vifterioaa fudans, partes Auris , Offeas, Cartila- :;;:oam,p:; at m nifTr ineas , 1llinens fovensque, & ne vel Mf : r igus vel alix externzinjuriz organon ( no Audituslzdere valeant, cavens. ( i M Humor DCCCLIL Humor Lacrsymalis eft li- TY M Lacryma- quor ferofus ex Glaudnla Lacrmali ob- W n h l$s. longàin interiore oculi angulo fegre- T t D gatus, motui oculorum inferviens, Ácitscdons Punda fontemque humoris Narium his per I uv ia Puntla Lacrgmalia feu. foraminula im- s Lachry i nf inalia. miffi, &augmentum falivz , nonnun- 1 quam exundans in faciem , Lacrymas WY L t : conftituens. Mucus DCCCLIIL Muacus Narium eft Hu- aloftand Narium, mor ferofus vifcidus plerumque fubfalfus ijci/rii partimin glandulis membranz Narium ex- i 1] cretus, partim ex proce[fibus papillaribus ^8 Hrntir 3 feu extremitatibus Nervorum olfacto- l) DN jj , fiorum os cribriforme perforantium im " JNarium Caveraas & indé ex füperiori [* mm" W parte in palatum deflillans , falivamque At augens,parte fuperflua craffiore in infee m]w -d . tioriemungendà. $8liqà, DCCCLIV. Et Saliva eft liquor fub- W d " lr falfus , €x acido & acri volatuili & fixo Vr bents . "m '.V.PH)';]G l Páàns SPECHALISSIMA, 3À N o , E Árig d M on ürïe om'ni iempemm; ; aquofus, n Ainral oleo fed vifcidus , beterogeueus. à Glandu- amm j CX ]2:- lis falivalibus Yc. Maxillatibus & pet tünis " i, €aim oris interiórém iumeris difemis Jf Crr hatis Parotidibus, Tonjilis & Thsroideis, & mel i « , Vafiz riaturz ienftrua varia ftillantib9 tatgaton fecrétus in. Os & fauces éffufus , ad cibo- FU tum folütionem & deglutitionem ; fa yui d- porum dignotionem & foni fotmatio- La d ném ütilis ; poft huimidi inde factairi apdo f éxhalationem, materiaim aut fufci aut n thrvels, albicaftis coloris fcintillantem ; fubti- N yt liter puhgentem , relinqüens; & qui- irainite busdam Menfiruum Univer(ale prxbens. t um DCCCLV. riguor Gáffiicus feu Fere Liquó£ m L Gaftricül imentumVentricili eft ferum in piicisStoma- chihofpitans ex afflueritepét deglutitio- TR nem falivá;fimili ibidem fecreto bumore, 6 , gzäfus m z aliment m conjun&us partibus cons ftans, [* j2 T llavn 1 méntátiorii & folutioni cibo- rumprecipueinferviens; àquo AMWxs n t vel Pituita Inteflinalis, curh Succo Pancrea- Ínteflinias vforimr! lis & Paus lico per düctüm Wirfungianum huic &rcaticüs: gt commixto, prattet lócuimi natalem páe TU füm differre videtur. änqa[ïïmm; DCCCLVI. $udor eft feriabündantis & excrementitii , maximée z Glaudulis jj dit tniliaribis fubcntaieis à fangüine exmi €8s k ; WS na 334 Drerixi1TION. Puysic. - vwo- * — Mv r " g am yrtis qi) copiofis adhuc particulisnutritivis lau- dabilibus, aliisque falfis , rofcidis, a&- VASX df reis,oleofis &c.odorem fxpt & faporem TL 3 ro corporis aut etiam affumptorum dj rum habentibus, im- «ifpofitione va ,;'of,;n li ?] i xzgnati, per poros cutis concitato f ï jnfenfbi- motuJargtor exclnfio. E Lofenfibilis Trau- lis 'Tran- fpiratio eft. ejusdem. materie rarioris per g fpiratio- "& cdem viasz'qué ac per Exfpirationem : m.lr continuam quoti diana exbalatio, du- IN plum ad minimum pondus Unnv & g feecum alvinarum fuperans , in fangui- nis depurationem meatuumque libe- dmot, t n rationem& humorum circulum pro- dl r anovendum, viétu & infpiratione refti- r ln tuenda. Utto lm Alrina, DCCCLVH. 4rina eft Excremen- um tum ferofum, lixiviofum, multis particu- DCCU Sanguinis ]js ja!z"nis pa scioribus [ulpbnveis panci[Jimis« "e terreis Con ftans ,in Reuum Glandulis atf r " á fanguine purificando, juvante forté »IB FU T eculiari Fermento Renali , fegregatum, f Ü ii [ coloris plerumque citrini, fe & non le ff -minus ac odoris miré variantis , vjrum a adhuc fpiritus luminofi & materix Ignex poffidens. Dicitur vulgó duplex: Wngh, D il UA [ Potus. licina Sangwinis, & Potiis» qux pofterior MTM vocatur liquor. co piofiüs àngeftorum, b m fttïs : poft du iv, | aut rité non. digeiïgrum aquofior, CLX1 ] ; r Pans SPECEALISSIMA. 35 —— " ueenni | Muf circulationem cum 'f'angüäne nonfuffi- cientem nimis cito redditus, nuillius fe- AIFUdJS ) d 1é odoris vel faporis peculiaris. Semem Xpora Virile. DCCLVLII. Semen Vi eft quafi j 5 1 flos fanguinis feu liquor fpiricuofas fa« QQndtato ligo-Folatilis oleo temperatus , vifcidns, Ll Til ex [angnine fübtil arterlofo, cum Spiri- tibus Genitalibusfeu fucco nervofo mem^ W Vr branz albuginez Teftium mixfo, in Te- jj, d fliculis &Epididmidibus elaboratus,coloris ht albicantis & odoris quafi cornuum ra- Qu fpatorum fragrantis, cum veficularum feminaium Lympha & Proftatarum 5l humore, tanquam naturali vehiculo, alm ad debitam confiftentiam permiftus, Dj Amonew"i.- irftav Tintlure bumane per Urethram in Uterum feemininum 24 fecindanda O- "u vnla Yxamittendus. nh Sanguis DCCCLIX. Sanuguis ; Meufleuus. eft Men- (X/ Humor Saugnineus in Foeminis Humanis & " i il Wi ftruus. / Simiarum abundans, fingulis menfibus ] gaie poft tempus pubertatis ad annum zta- i, 5*9&93"3'?: tis quinquagefimum é copiofis arterio- Tmu [ '.'.'u » lis in Vaginam Uteri hiastibus , jónon gra- uriis vidis nec laé£tantibus , fui copia nimio- N j i ueaffluxu & ob tortuofos venularum L':MWWQ, uteri tantum fanguinis lenté nimis re« cipientium du&tus flagnans, ipfoque illo ! TOU Eermento. flnaus , targefcens & xareía- 3 UE i " 6 DzriwirTrON Püysre, —À 9 . g &qs, non ;t.tæn* is Lunz phaiïbus ,we:'c'-,- tillaus , ut quovis tempore ad generan- Dd gameam ! f dum & feetum nutriéndum fufficienti i quafi commeatu inftructx reperiantur, ;(ICLXII, f & extra hunc cafuüm ejus onere non r moleftentur. Tunm, ! m: Lcdhi .^ DCCCLX.Zocbig,quz dicuntur fan« ::»,;eüuone,& d guis ferofus ex porulisuteri à fecundi- nl A nis liberati & feíejàm contrahentis ex« ao LO parturi- preffus. Item $augsis & Aqua. Partu- enx 1 eiofris, ritionis parcior ,copiofior , ferofior ,ge« jl 11] latinoflor partum antecedens ex ru- o Tig tura membranarum veficularum & Vs Vifcerum vaforum extillans. — 4qualiorum Fi- d fcermn , Ariuum , & fi qui al funt Hu- Artuum Madiwn, D ; &e, mores pro varietate fubje£torum varii, Fiplatüm partim' ex fupradi&tis paffim intelli- DOXXU, guntur, partim é compendio citra in« fignem ja&turam omitti poffunt. | r Vi n z S3Y'empera- DCCCLXI. Zemperamentum Auimale mentum €ft certa partium tàm folidarum quàm ! dl f I Animale. fluidarum, tàm mutua relativa, quàm | inzim od abfoluta , difpofitic & mixtua , indeque Iu dependentis motus conftitutio ; quz, ft r Ü Ti Idiofyn. Certo Individuo fingnlaris valdé fit, I2io- O enm(üa. — fyncrajia, & fiin oranibus tàm ratione i Z'IW W uantitatis, quàm qualitatis citra defe- RL Sanitas. Ctum velexceffum rité fe habeat Sauitas, RR Morbus: ij fin fecus, Morbus & Speciatim Infolita | m formq :.)M | LUg P,Ansä SP-I-ZCIALISSIMA. 3zz — m m —— W l orma vel figura in certá fpecie, partium fira- Vr I maximé organicarum , 7Monjtrojitas ap- fitas. L if pellatur. "t DCCCLXIL Zemperamenta Vuigö in Tempera- menta bne g natnor Claffes Primarias , à 4 Humori- bus Veterum, Primarum Qualitatum P rimaria. TM ) compofitione, & Elementis ad Influ- Til xum Planetarum relatis , dividuatur , & "dnts i appellantur: I. Duo Feeminina: r. $an- ? [ nineum, Aéreum, Mercuriale, Calidum lr gf- & Humidum. | 2. Pblegmaticum, Aque- W fs um, Lunare , Frigidum & Humi:/um. ii II. Duo Mafculina: 3. Cbolericum, Igne- audion m um , Martiale, Calidum & Siccum.. 4. lr Y Melancbolicum, 'T'erreum , Saturninum, i. Frigidum & ficcum. m u DCCCLXIII. Cüm veró feptem cre- ii f100U. n dantur Planetz, ut reliquorum Trium Dominio etiam aliquid tribuatur , fo- Secunda. i j il i lent addi Tria'Temperamenta Secwnda- ria, ria ex Primariis compofita, &,ut putant, s U? Sic dicitur:. z. ági, maximé frequentia. Cholerico-Sauguineum, Solare. — 2. pbleg- joos 3. Me- matico-Sanguineum, Venereum. Sed & ,a laucbolico - Cholericum , Joviale. j n non infrequentia funt r. Saaguineo- Me- Juis du lancbolicum , 2., Pblegmaatico - Melancboli- u^ ul- eun, & 3. Pbleämaticæcholerkum ;-8 us, xS?edmïï 4 f jcu 48. DzriwirióN, Pifsic. l J alev Ma bus, ne recentiotes Planetz nihil ha;—' " J' at beant, f1 quis Comitatum ]ovialem, Ter- "Á ram ,& Sarelliium Saturninum accom- n Wl yr Ua Xnodare velit , per nos licebit. l '110;& M [ i v "Tempe- DCCCLXIV. Genera Temperamentos « m A famenta rum , accnraté loquendo, tot dancur, quot ; hd quoug inftitui poffunt Combinationes omnium ii iM & fingularum Partium , tàm F luidarum a if W ( ( quàm Solidarum , . fecundüm .omnes qualitates , & affe&tiones confiderata- V ln U [ en- | rum , habito infüper refpeétu ad M Me W N temn , fLadfit . Gentem , zltatem, Sexum, MANM j Regionem,ViGum,Confuctudsnem, &c. qux om?ia in órdinem & Syftema redigere; n n PU &ffe&tusque1nde dependentes demon- b ftrare , atque'ita certa figna diagnofti T 1 ] ca confütüere, Compendii ratio non: W0 V | atitur. uf UP Hf " DCCCLXV. Quoniam dutem San- juinis Status Motusque fatis deyTempe- ;?i;gmm,k ï;.'fzab famehto téftantur, hujusqüe Criteri- "d dul« um $Secretioues Humorum fxpé prxbeant; ; t ag "Temperamentum, hoc fenfu idem aé Intemperies juxtaDoctiffimum D. Gy« u Yártiüm n LNU) n Fluidarü. fium, poterit dici quoad Partes Fliidas 1: J.MW Sangitineum feu Plethorica difpofitio, & W l dl h Laéctéum, z. Z9mpbaticum, üt Y ymphia [] cum, Vaginale,Pericardiale, Peritonzas ! ii Vi i dejSynovicum, Veficulare &c, 3. Pítui« D tojnm* N Friw | : DinsSsEcraLisS$IMA, $29 !t i tofumi,ut Salivale, Marinum, Stomachi* u"'j ) cum, Pancreaticum. . 4. Melaucbolicum 71 dQt feu Serofum,ut Urinofüm, Hydroticum, Lachrymale, & Inteftinale. 5. Spiritu- f/llfl;". efum; & Seminale feu Venereum. 6. AUE gf /1 Biliofum cum Medullari & Pingui, feu Solidar& Cnin Adipofo. At Qsoad partium folidarwn t inm &arié hinc affe&tarum Strutiuram, efit ln m Calidum, Frigidum, Sicoum, Humidain, Stri- (f am; Laxtun &c. lsim a r ADCCCLXVL Eancïemïzzngnäkis Cfas Sanguinié qE fin, Mixtwuram & Molum refpiciunt, qui I Pi antiqua Nomina fervant, Rem vero íe- cundum Principia Recentiorum expli« af U hm DL &ant ; ita Temperamentum Nocetur 1. Sanguineum, fi moleculz oleofz cum ? Sangxtf- i uV ncum, fero V rel aqueis rite temperatz blan- -6 5 m u dum fanguini motum conctlient. Phlegma« Pblegmaticum, f& aquez n fanguine vi« ticume j fcofz abundent. 3. Cholericiim; & fut« ' Choleii: ub phurex & falino-volatiles continuó ar- cumy j jv terias vellicent motumque accelerent. d nu I(XQW Melan- mum 4« Melancbolicim ubi ferofze incra(fatz, chelicurni tartarez & nitrofo - falinz fixz prado- d minenturs, jl lm * Áttributà TM lw DCCCLXVII. In Terperamento San- [ oniaco E. erunt Humores in StatuT'em- Sanguinc m ^ i , floridi, Textura g gerato fluidi, calidi X 5 Cors j st $930 Dnnïvxnom Puvstc? —— . P d Corporis laxa, porofa, cato mollis, Va« ] ((LKWT fa exigua, Meatus Humoribus propor. J ;æu;--f &Teï[ll'l tionaté pervii, Secretiones & Excre- .»'frir.tüï,Humm tiones faciles, Lacrymarum , Rifusque jj p romtitudo, Valetudo fatis commoda, gt d Wi T ] l j ulfus magnus & frequens mollior, il Habitus fuavis floridé rubicundus, fuc- M j j j«l culentus, Morborum infcientium fa- j p cilis admiffio. Aéctio libera, Hilaritas, ïf ) Q t L X MY Comm/iferationis & motuum animi Fa- cilitas,Vo/uptuoptas, Amor Foeminarum, A n j Beftiarum,Socialitatis & Amicitiz,Mu- x i Ms ficz, Jocorum & Gaudii, Commodita- Ro Ó D.WMN tis vitz, Gloriz & Honoris é facili ve- m MA N rientis , Ingenium, Imaginatio & Me- iinidet moria Feli , Facundia extempora- al as nea & Joci faciles , Judicium prom- pran od tum fed fuperficiarium , nec ad ab- ul condita valens, Agilitas, Averfatio à tityurgs, Moleftiis , negotiis gravibus, feriis, la- ..... Ui [ri boriofis, diu durantibus, Animi Levi- qe;rgmik i tas, Inconftantia, Securitas, Ingenuitas. l NTUE V Adinfperata obftacula Anxietas & fere l l &AU l defperatio, fed cedente paulüm pericu- AUA in? lo magnanimitatis fpecies & jactantia, hN m M in relevi & felici eventu Gloriatio, Fa- Jl N vor ZEqualitatis & /Equitatis, Liberali- t a 0 tas, Vanitas, Nihil tzdiofüm, Nihil Vil J m diuturnum. AEU" DCCCLXVIII, A LE 3j! N PAnS SPECIALISSIMA. M ä'I-)CCCLXi/III, In ïämperam&ntq Phlegma- LOU ts folidz conftitus ticl. Pblcgmatico eftTexturz *s n tio mollior, Humida, Frigida, Laxa. V Nf ffa anguita,Sanguis Vafa fanguifera pre s :ommo(L-1 | l dilutus aquofüs lent us, Color Pallidus, fits ol Habitus obefus, Pinguis. Pulfus par- ! imnd'us, hi | vus & minus frequens. Urina fatis cru- hn f da & albida. Appetitus major quam t larts digeltio , Alvus Laxa, cruda dejiciens. imanmm. 'Transpiratio exigua, Laffitudo Artu- D :ïmg um , Catharralium Morborum & Flu- t Mi L xionum, Diarrhzz, Afthmatis &c. Fre- , Ut li uentia, Memoriatarda fed tenax. ju- - j " dvl "v Ingenium | : icium, debile, obtufum. Ti t Abjectum, hebes & tardum,Negligens, TA ad Meditationes ineptum, adIram, Ve- jl p nerem , Frigidum & txdiofum. fran- uillitas & Securitas animi major quàm Tib f A 4 ED: | in. fanguin eis, Somnolentia; lgnavia» » ACtiones remi r (fx & languidx ; Horror | m boribus, Rixis &c. Sor- " & averfatio à La ta hg dities & Avaritia ve 1 potius Tenacitas Nullum ac- Anira t in Bonis jam, acquifitis, d &Xfm quirendi ftudium. Pietatis, Vi rtutis,Pa- L ; tie ntiz & Stoicifmi fpecies. Nihil ni- ssM in pericli- (ä;;GWäCJ ' mium , Nihil przcipitatum , nulla Ex- i us tationibus mortis exoptatio, | aperta, candefcentia , nulia Vihdiéta T i Pacifica omnia, Faeminea , Medioctia. DCCCLXIX- ) ij Drrrwirrrow. P neérc. PW SFECU t T P li $ Chekici DCCCLXIX. m Ti'1ï;pemmento Cbo« nn'd ^ ) lerico teperiuntur: Habitus corporis fic- Ui n of Má ;XSUH' cus , calidus , durus, denfus, elafticus, i ftriétus gracilis & macilentus. Sanguis ss Of ) fpirituofus rarefa&tus. Pulfus vehe- /" mens feu celeri& fortis, magnusque. Venz amplz,turgidz. Color minus UT floridus , fed quafi fufco vel fubflavo n [ Hïbiqu; ij l tinCtus. Manus pedesque pilofi. Ex- r crementaalvi, & Urina tinéta. Os fx- ] N M i pe amarum,A ppetitus parvus, Digeftio prompta, Potus largior, Cibus paucus, j j f uä V ;E:FLS. hx! i Somnuüs brevis, Vox clara & expedita, g W Oculi magni, mmantes, flagrantes, Su- fs ln m* percliumingens. Oris,Sermonis,In- « mü il ccífus gravitas & affe£tatio. Corpus NI N ereétum. Semer paucum fervens acre. fit) on*;siï) igeüu Morbi acuti, fübitanei, Convulfiones, 3 du Pleuritis &c. Animus Seditiofus, Ty- Y ftnio fahicus, Inquietus,Impetuofus,prxceps Ctra Ti ád Iram, Venerem, Rixam. Impuden- j ld ) ld tia, Audacia, Tr'emeritas, Zmbitio, Glo- TA ( tiatio , aliorum Contemptus, Alacritas LU o&L áàd agendum,Impatientia Ordinis, Mo- [^] *z & Otii, [nconftantia, Novaturitio. [5 i Q Vay Judicium penetrans promptum , fe de AT i d hi plerumque przcipitatum. Ingenium u & Imaginatio felix , fed. Memoria la- jni * mcome bilig. immoderata & ad Gloria a&lf»m) F4 a pofita Ti PAns SPECIALISSIMA. 33 ———-"'N ss i d It | Solen | ofita omnia. ;xit-atum amor, Ht | Ceremoniarum, Splendoris affe&tatio. N ln; l Facundia & Suada Copiofa. Difputa- LT M ( : il D ?h ! l tiofrequens. Oftentatio, Hypocrifis. l Simulatio. d 5 tomusqy J li l Melan- | ( n DCCCLXX. In Temperameuto .Me- cholici, TTE lancholico eft: Habitus corporis ficcus, l Ij frigidus, durus, ftritus, & macilentus h .6 " minus fioriduslividique coloris. San- I ! Jl uis ater falfus craffus. Pulfus parvus: AU DLUS, & varus. Inceffus tardus. Anxietates a, Pe&oris. Sufpiria crebra. Defe&tus fpi- n rituum. Alvus adftri£ta. Urina minus n copiofa, nec multum tincta, fed livida. Af Sudor nullus, Somnus patvus, Appeti- N 141 tus bonus,Digeftiomala. Morbi Chro- n nici,Scorbutus,Hzmorrhoides &c. La- Ty chrymz frequentes. Sputatio, Vita fe- m ! dentaria, Triftitia, Timiditas, Diffiden- p n tia, Sufpicacitas , T'aciturnitas , Propo- s Jrbin, * fiti'Tenacitas, Conftantain amore & ys, N odio, in agendo & Laboribus Affidui- suOdn: tas & Patientia. .Oculi parvi receden- u Jl Noxti tes. Pili nigri. Venus & Vindiéta Clan- deftna. Impacabilitas, Avaritia , Mi- 3 :mmïï'iï | T L a. E fanthropia. Ingenium ad extempo- ii M raneaIneptum, Meditabundum. Phan- ; f V tafticum, Facultas difuncte Imaginans aö(aüGlom:ï; l, TOE 54 DrriwirION. PhvsiG - ov . EU l hi 8—1, Memorià Capax & judicium pró i& fundum penetraris, folidüm. — Sermo yaucus ; fed fale conditus & Gravis. 21 n iW ? f Diffimulatio. Religio fuperftitiofa. De: Ddl 3j f fpetatio. Amot Jufti & zq üi Tarda; | W'&& Bc 5 Ordinata , Seria Omnia. Difficültas du AC ád omhia & Perf'ev'eramia in oninibus, gtf vvülts, Ca Asmala — DCCCLXXI. Religia dnimalia cun« quotupl? &Gta Dwidsitur 10 Exaüguia tàm Minos sdh X ta feu infe&ta; quàm Majora; Teftas ihdns y Cea &C. & SangMinea, H«coterum funt AOW Réfpivaxtia Vjél Brancbiis ut Pifces ; ( Ce« J ft p tacels exceptis) ve/ Puilmone ut Volatie ttottr o M lia, Repulia & Greffiliá feu Quadrus p 1477 edia; Aanfectá. DCCCLXXIL . fnfeia dicüntür Ani« i ii ) f0 r rhália Exangwia münora , incifuras ve fbf fe&tiones habentia, aut in partibus f« tIptsmary pinis, aüt pronis; aut in utrisque ; vel Apoda. Apodá,ut i. Hirüdo. z. Lumbricus & U g i d " Vermis terreftris, 3. Limax ruber & li ater. vel Pedata. ATY Pedatà DCCCLXXIIL Infeda Pedata nón 4* &onalata.]gí4 funt: i.Pediculus. z. RicinuS. 3« R iïllï;omm i' Cimes, 4. Araneéus. Dofmefticus & Ni« RU nf ger feu fylvefttis. s. Scorpius. 6. Mil« , D M lepes. 7. Julus. 8. Scolopendta Terres hl t 'ïlliui; ' Aftf'iä & Matina DcecLxxiV. 0i P DAns SPECIALISSIMA. 55 N (icu - DCCCLXXIV, JInfcla Anelytra feu Andytre pennis Nudis & Detetüisfunt: 1. Mu- &Gv[ Íca, 2. Apes unde Mel, Cera & Propo- | lis. 3. Vefpa. 4. Crabro. 5. Formica Jf;frlïgloä:þ, | Wu Ta minor, major. 6.Cicada. 7. Gryllus. , fiwlï $. Locufta. 9. Bombyx. xo. Eruca. T^f Wl DCCCLXXV. Infeta Coleoptera feu Coleopte- ra. Andt us Vagini-pennia funt: 1. Scarabzus Cor- nutus , Pilularis, Cantharides, Bupre- tf Mi ftis, Teredo, Cochinilla, 2. Cicindela. ln Ti nüti(on ,Profcarabxus. 4. Blatta. DCCCLXXVL Animalia Exangsia Exanguia h ( Majora fünt pleraque Aquatica, & di- Majera imnt Wi viduntur in Mollia feu Mollufca, Cru- quotupl? if Qu T. flacea. & Teffacea, AMollufca. dieuntur uz extrinfeciis habent corpus carnofum Mellufca. lii il [ eu Carnuiforme , intis autem folidum & I) gt li firmum offirefpondens. Ut: 1. Sepia. ; 2.Lepus marinus, Quibus adduntur n Zoopbsta, feu quz inter Plantam & A- A as nimalambigunt, duo fc. Pulmo maris s j ;uwbta 3 ftius & Urtica Matina. ! 2. i DCCGLXXVII, Exanguia Teftacea ap- .. ftacea. gv pellantur quorum intzi eft pars carno[a, y uN l foris firma , qux & flexu frangi, & ictu rumpi , compreffione disjici non pof- TM funt. Dividuntur in Bivalvia , Univals Q J j Q?euc:aä! . via, & Tmbinata, DCCCLXXVIII. j 56 DrriwirION, Puvsie. hyfttt — — xcl DCCCLXXVIIL — Téflacea: Bivalvia — 105 Bivalvia fuünt: z. Oftreum & Foetus feu Vefica- p ii * fiamarina, z. Mater Perlarum, 3. My- j 'ääümlscäeüi tulus. 4. Unguis odoratus. , 5. Con- il )d vel cha. €. Pe&tunculus, 7.1 ellina. 8.Cha- jc; , Mif Enivalvia ma. g. Fatrago. Univalvia fant: Den» Vmis ( & talium & Entalium. Vrbinata fant: r. Q u at Turbina- Cochleaterreftris, aquatica, cxlata, cus ib - jus Operculum Umbilicus marinus of- ( ficinarum. 2.Blatta Byzantina. 3.Buce VLARA cinum. 4. Purpura. nf nb DCCCLXXIX. Exanguia Crmflace? gatxsfx( CruR.acca di cuntur Rajo, quz firmas füuas partes *üxï?. 3 0l extüs habent , intus autem carneam U snollitiem , Partesque illz firmz non tb potiüs frangi quàm disjici compreffx Vi dici debent. Ut: r. Aftacus Marinus i m & Fluviatilis, unde Ocull cancti 2. i, ^. Squila. 3. Cancer. 4. Echinus ma- 2 ( Bu £inus, "n r Trgt Pifces, DCCCLXXI.8. Animalia Sanguinea 2 Naialilia feu Pifces Defcribuntur, quod ) fint Animalia Sanguinca , aquatilia, 2 ,NV ! ! sl atv pedibus carentia vel fquamis vel Cus aE in, m te nudà te£ta, pinnis natantia, in aquis perpetuo degentia . nec extraeas diu Y li viventia , ovipara, exceptis paucis , && Y Üta branchus refpirantia. ! AU ( [4 DCCCLXXIL8. dl ll RM. L h pHï,ï[c DaAns SPECIALISSIMA. 37 ais : Wt lhj -—DCCCLX),(II.B. Sunt ;;i£.651;ifces Anpuillt- Pt (1) Angnilliformes, vel corpore lxvi , lu- QOrmes, bl D brico, fquamis carente. Ut: 1. Anguil- « n la. ». Muftela. 3. Lampetra. 4. Serpens l 8 [ CH:'- Marinus. $. Remnora. 6.Silurus. 7., It D'CB- Lupus Matinus. Quibus adde Pieuis [ Veniralibus carentes , fed. corpore contra- " (;Pa:z,'cu; Hiore vel faltim non admodum lubrico, STnms o utíunt: 8.Hippocampus. & 9. Acus. Noh acue n ;.Buc.; DCCCLXXIII.8. Pifces (11) Nona- culeati, Pinuis in Dorfo (a) Tribus, funt: leati, »i i fcus feu Afellus 15 Afellus vulgatis & Oni usv mollis major. (&) Unicá, funt vel Mari- J "n n ni : r Halec & Encraficholus, 2.Sturio, Y unde Caviatium, 3. Ichtyocolla Hufo, CQpR vel Fluviatiles,iique aut Dentati, ut: 4. Al Yacts T Lucius, aut Edentuli, at: 5. Carpio. 6. ....... 'Tinca. 7. Barbus. 8. Leucifcus. 9. Rue | ;E.luw Tij tilus. (y) Dsabus, ut: 1o. Thunnus & Scomber, 11, Trutta & Afchia, 12.G0» mü&ang&ma bius niget. od DCCCLXXIV.A. Pifees (IID Aculeati, Aculeatia qn, RU feu quibus Pinae in Dorfo vadiis fpinofis |igums v mj ornatz funt: r.Perca. z. Mugil , unde Y n Botargum, 3. Milvus. 4.Mullus. . 5. [ MM Uranofcopus. 6.Dracomarinus. 7. Um- bra. 8. Coracinus. 9. Melanurus to. d Maua. t1.Smatis, 12 Turdus & Me- ruld, us i 31$ DrriNITION. Puysic, hn P!C'] — -- — 1 , l L J i h : " hi rula. 13. ]ulis. 14. Scorpius marinus, ,ï 15. Cernua feu Afpredo. sgadqo DCCCLXXV.6. Pifces (IV) Cartila- uommod Cartilagi- svl : ngi. ginei dicuntur, qui pro fpinis Cartilagi- nem, pro aperturis branchiarum quinque s ons (D] utrinque foramina oblonga habent, fqua- (irs ; G mis carentes, vivumque animal parien- fiüun A 1 tes: funtque vel Plani ut: x. Paftinaca u ^ n Marina. 2. Raja. 3. Squatina. 4. Tor- t 'frdllinaaquz edo. vel Longi ut: 5. Canis Carchae h t rlas, 6.Muftelus Spinax feu Galeus. D €ctacci. DCCCLXXVI.g. Pifces ( V) Cetacel nvl funt majores Terreftrrum perfeio- qy g n rum more pnlimone refpirantes, cocuntes, f p concipientes & Vivos ex femine futus Bu d parientes, la&teque alentes, ut: 1. Mo- noceros undeUnicornu Verum. :2. Del- fonp n . ä-'ïlf [ Aügumgoï phinus. 3.Balzna & Cetus, unde Sper- 40 f gt ma Ceti, Aves. DCCCLXXVII.8. Volatilia feu Aves t g W* 1 ht funt animalia fanguinea, ovipara , pls- i j mofa, alata, bipeda, pulmone refpirantia, 4 N corde duobus ventriculis przdito , ca- ! [ ) « A pite roftrato, roftro fübftantiz cornez, , As dentibus carentia. funtque vel A4gnatica j | A 3 "i : i j N Q ! vel Terreftria. T j Wt? L Winfe j Aquatic DCCCLXXVIIL.$. Aves AQUA« i (s vdiifite- TICAE fant vel Rfipedes vel Palmipedes i, ^ [ X Pt — Dans szcmu?rmi 339 —— Illz fant longicrure, craribus quoque fu« ï!pius Ts pragenua aliquousque nudis, ut aquas i;I(QW ( vadofas commodius ingredi & victum : -*EIHJS Grils quzrere valeant. Suntque («) Maxi- A mz, 1. Grus. ((2) Pifcivorz, 2. Ardea n r & Afterias. 3. Ciconia, (y) Limofugz, ïm'mzlpanen-; 4. Gallinago. & 5. Glottis feu Pluvialis. tAt (3) Infc&ivorz, 6. Vanellus. («) Nata- ia u Toe trices. 7. Gallina aquatica, & 8, Fulica AUs Car feu Cotta major. us DCCCLXXIX&. Aves Palmipedes, Pslvipe- CC quz cruribus brevioribus donatz ad arti- cg. culos genuum plumis veftitz, tetrada- m t fs ts &ylz, digitis pofticisbrevibus , & uro- d pygia minus erectà capiteque ad latera j o compreffo gaudentes aquis innatant, as fünt vel Anguttiroftre. 1, Mergus. z. ii Larus, vel Lanirofre, 3. Cygnus. 4. Anfer. s, Vulpanfer. 6. Anas. & Quer- nf quedwla. 7. Pelecanus & Onocro- talus, M o 4 DCCCLXXX. Aves TERRE.,fTere ftres Mi dsgio : STRES, Minores , feu Avicule fünt: jitantto ROFC$. | («) Longiroftrz vel Pifcivorz: 1. Ifpida gtl feuAlcedo. 2.Merops (iveA piafter. (8) Tenuiroftre, feu Infe&tivorz: . 3. Alau« . da feu Galerita. 4. Hirundo, Apus,& l ï j j ( , 5. Lus j j Hirundo Indiéa 5. Rubecula, F [ I WWW | fC lnla: i u n 440 DrrixrTtON. Pusre. — À y ynz 1. fcinia. 7.Ficedu-ï; 8.Reg'ulus—i7e-u Paf- fer Troglodytes. 9. €Motacilla. 10 Pa- g n rus. (y) Phytivorz , feu magnis, craf- [(LU-XXXJL fis&validis roftris: r1. Rubicilla. 12. TU Paffer. 13. Emberiza. 14. Carduelis. ia : , TT mji 15. Linaria. 16. Fringilla. o Majores DCCCLXXXIL Aves Terreüfes Ma- ^i vel Non iores funt (1) Roftro & Unguibus mianis l Rapaces, bamalis,vel Non R apaces, & Hz Roftiis, At 1 is & Longiufculis re- hn , vel («) craffis , vali la gta t £us, ut: 1. Corvus. 2. Monedula & (s o Graculus, 3. Cornix. 4. Pica & Picus. Qu ,. Psittacus. 6. Upupa. 7.Struthio. & Eme feu Cafuarius. vel (8) Brevioribus tragtds d aut minoribus feuGranivorz plerzque: hts 0f ut 8.Gallus & Gallina, 9. Pbafianus. Tini BL to. Urogallus, 11. Pavo. 12. Manuco- Monriloy diata. 13. Meleagris, 14.Perdix & Ru- fta df fticula (licet Longiroftra) ' 15. Cotur- nix, 16. Attagen & Grygallus. 17.Co* NUTTT jumba, Turtur &Palumbus. 18.Tur- "H (rfm T fre dus , Merula, Sturnus & Galgulus. m vel iapa- PCCCLXXXIL Aves Cetrreftres l PBCCCUXXV' | €C8, Majores (II) Roftro & Ungui bus adut- *VU-ATA j fll!lt cts . vel Rap aces feu Carnivore funt, v€ l Diurnz 1. Aquila. 2. Vultur, 3. Buteo. W l ..T ?lls. j li 4. Milvus. 5. Accipiter, €. Cuculus, Y fs r 1004 DPans SpECIALISSPMA. 341 ———[ z Msf ^ M ) vel No&urnz. 7. No&-u-a.öt 8. Ulula feu Strix Cinerea. lg o Abcl DCCCLXXXII. Animalia Reptilia K«ptilie. vel Serpeatini generis dicuntur quibus vel Uf Gd edes nulli vel bumiles & corpus depile, ulmo rarus , unicus in corde Ventti- culus, caput corporis refpectu parvum, tsf . m mi hiatus tamen orisamplus. ut funt: :. Ll Serpens.z. Vipera, 3.Coecilia. 4.Serpens tT Indicus feu Cobras, unde Lapis Colu- brinus juxta nonnullos. 5. Seps. 6. lil . Crocodilus, 7.Lacettus, 8. Scmcus. 9. MM Chamxleon. 10. Salamandra & Lacer- .'1; '«'Sïfm.& : 40 m.mL tus aquatilis. 11. Teftudo marina & ter- dl reftris. 12 Bufo, 13. Rana aquatica & Viridis. nb DCCCLXXXIV. Animalia Qsadru- Qladru- t Ms eda omnia fünt Greffilia Vivipara ,Ter- peda. : !* FMIMU " reftria, vel falthim. Amphibia, pilofa, hn (tr« Cor duobus ventriculis inftrué&tum & mmlä, g UR & Puluionem folutum quorefpirant. ba- D bentia; & dividuntur in Ungulata & Un- quotupl,? yge gniculata vel Fiffipeda feu digitata. j 1. DCCCLXXXV. Quadrupeda UN- Ungulata n GULATA (a) funt Solidungnla 1, E- Solidun. u uus, 2, Afinus. 3. Mulus. 4. Ona- . gula. 1 n [U ger. (8) Bifulca: 5. Bos, & Bubalus. Bifulca; NI . picapra, W d 6, Ovis, 7. Caper, Ib;:x, Ru ( unde yit $4 DzrriwiTION. Puvsic. p mn— M aiumr. aeteem , n La h»" ". (unde JEgagropila) Antilopus , & Ca- jltt j ln ln pricerva feu Gazella Indica, 6 cujus ventriculo Lapis Bezoar orientalis ha- gl i ngrt betur, 8. Cervus, Rangifer, Capreo- ]us, Capricerva , Occidentalis Bezoar- B dica, Aice & Dama. 9.Porcus & Aper. gls lieos : ü Quadri: (,) Quadrifwlea fulca, feu quatuor Ungulas antrorfum fitashabentia: 41o. Rhino- t Q ceros. rr. Hippoópotamus & 12. Ani- ri!wgwäo mal Mofchiferum feu Capreolus Mo- i, Ut fchi. Qu V Yngüicue li DCCCLXXXVI. Quadrupeda UN- 1.'1' ov lata Pedi-.(GUICULA'TA fünt Pedibus vel Bifi- bo Bifidis dis. üt: x. Camelus. vel Mmitifidis , ut deantmä ( Multifi- Ài, FU dis. z Elephantus. "siropomorpba. ut 3. A As Simia. Quibus . adduntur Vivipara ia Y A -dmpbibia auriculis externis carentiá, ) feri 4. Equus Matinus. 5. Manati (licet bi- pes) 6. Phoca, DO J Terbivoe- DCCCLXXXVH, Quadrupeda Vi- Wadlg; Ia* m " vipara Pede msltifido Hexvivora , Liíais prz- A ayj longis deniibus antexioxibus 1n utraque À Mil Q maxilla, 7, Lepus. 8.. Cuniculus.. 9. Vi LE i Hyftrix, unde Lapis Porcinus. 10 Ca- Ws for. 11. Mus Alpinus feu Marmota, L Tj 12 Mus minor, major & Glis. li n Q u (ty M Carnivo. DCCCLXXXVII. Quadrupeda Vi* [ f 70* xOPO" p * — vipara Unguiculata AMnitifida, Carri hl,&q T£a lw"ülït'am U ihe ] - [ ECEPA PaAns SPECIALISSIMA. 343 äüïop u, j f ra , fünt Capite vel Breviore feu Genus vel Felina; 1 ml ä ij Felimum ut: 13 Leo. 14. Tigris. 15. VOtnt] Pardus. 16. Lynx. 17. Catus. 18. Ur- ff Cs vel füs. vel Longiore feu Genuss Caninwm, Canina. ttds g. ut. 19. Lupus. 20,Canis. z1. Vulpes. "l lr 22. Catus Zibethicus. 23. Taxus. 24. r ia Lutra. I o s r A DCCCLXXXIX. Quadrupeda Vi- vipara pede unguiculato ;Multifido , ro- vel Yl o« Minorae firo produ&iore, Carnivora Minora, feu Gimus Muffelinam Vermineumve funt: hb UN. 2; Muftela & Viverra. 26. Ichnevmon.. ükdpf. & Mi Quibus addantur: Quadrupeda Vivi- ara , roflro prodntliore , Dentibus pluri- gt h L $, incerto nurpero , ut 27, Erinaceus. i Mw 1 28, Talpa. 29 Mus Araneus. 3o. Ve- fpertilio. M ii DCCCXC. Natwra ires £9 "ditribu- Natura la, Pb ca &g Moralia, tam diverforum Vires & f j Atnibuta M Auma , »m non po ffunt non effe diver- Animalia filfana , tàm 1n fpecie quàm in 1adividuo, NU mïï:* tàm ivorum quàm Mortuorum, tàm In- , Qulb tegrormn quàm Partium illorum; us Ym t fingula vel breviter tangi in Compen- NH i M dio nequeunt, cum vel unum Coram j 5 Cervi tot przparata fuppeditet ,quz pe- culiare Pbarmacopolium adimplere pof- 1ut fint , & quodlibet animal , maximé Ho- j* 4 Ji&s Ua 344 D£rixiTrOoN, Puvsi e, CRRA ia asl u r À— t —— mo, Microcofmwn quendarh reprafens f vt ATU tet, Saleque Volatili przter alia abundet, J ü aliaque tàm ad Zi&m quàm Medicinam | ; totamque Magiam Natmralem facientia ) | IN f'lif copiofe fübminiftret, ( M EPILOGUS: if Wl Wil Epilogus, T TALLELUJA ! Laudate Domi- t [ numde Calis , laudate eum in Ex« celis. Laudateeum omnes Angeliejus; laudate eum omnes 7irtstes ejus. Lau- u date eum $o] & Lusa: Laudate eum *xx W omnes Stclle & Lwmen. — Laudate eum Lj Celi Celorum , & Aque quz fuper codlcs. V funt, laudent nomen Domini. W Quia WA Apfe dixit & fa&ta fünt, ipfe mandavit & creata funt. Statuit ea in xternum &infeculum feculi: przceptum pofüit ,' ; A & nonprzteribità, Laudate Dominum. de Terra, Vos Cete, & omnes Aby[j. ^W Ignis , Graudo , Nix , Glacies , Spiritns Pro-' D cellarsm , qug faciunt Verbum ejus: E JMostes & omnes Colles, Lígna frsttifia & omnes Cedri, Be(lie & univerfa [a- quenta, Reptilia & Volucres Pennatz : Re- g Terrz & omnes Popsli, Principis & omnes/udicesterrz. — Jwvenes & Firgines, $eucs cum Junioribus, Laudate nomen Domi- ! I ^ *PHPsIc, . PARs SpPECIALISSIMA. jf s dïP Ut i,)omini , & cantate: "at | uam ma- 4 M'(I:u m' ä nificata funt opera tua, i ii | DOMINE, ommnia 1n Sa- pientià feciti : Impleta eft n Terra poffeffione Tua. lt nl Hallclujah. um Di« ss i ag lal , lj n ! N D llmllllm j W / V ier : 7 SSS N , j 77 Vr SS : T À V iA E p LU ( j 3 » 2 - z ,'/;7 d ä// j u j f /] X& l MI A ; at NY i M ib n 7) 7 ii f)ï | EL ) LA f ub RE — 7 at C — M N — - NU y ianis A UE ;7'-, '::;,Sfmtns h d / 24 SS a Veym ( » ?x n hi j n enu n gt ; Ll hii ï Tj Erra-. 4 11 4 l í j | i "m Errata & Omiffa nonnulla. F biü Pag. 11.lin. 20. poff figurz adde indigefta.: p.15. 1. 26. z5 7argine dele Senübiles vel. p.16. l.ulc. J is margine pof?. Qualitates a4de Tacüles. — p.21. Qp »12. I3.. pro elemenriarum [lege elementarium. h P« 37« 22 margine pro Infpiffatio /ege Frigefadtio. P.45. in margine pro. Qualitas lege Qualitatum. uN & ibid, pro Directricis /ege Virtutis Dire&ricis, p* 144« in margine poff Sal Alkali adde Volatile, P. 179. ad $,429. i margine [cribe : Divifio Me- Mire TT tallorum, p.213, l. 1. im »margine fcribe : Verti- il cilla.tæg Cetera facilé corriget B, L, l, Md Iu N ïiï',f,m', R:f LU. t ln ! *v .lii*l; *ï Ws ! m' H'*rh Jlfqeptga!iarerizä T Ordo üä(b)äki æ i2i4iiilàfid o a ü d Wirxt OPESE EE IS EEX TITPTTTTT ??ä?*? tl lnl Wt Ordo & Confpe&us totius p(HuI Operis Indicis vices fupplens. j i Ml STNT PROooEMIUM. ts dAm PARS GENERALIS 1 D 1 Vi v Didiol Hyficz Definitio & Obje&um, Natura vel UR Naturans vel Naturata , Umverfahs vel l Particularis, : $.6 l L] Ars. Artificium, Res Arrificiales, Nacma- les & Non naturalesMedicorum, 6 7 Violentum. Kes Supra- & Preter- Naturales, Res Naturales quid refpe&tu triplici & Quz, item tres Praternaturales Medicorum., Natura. Corpus Naturale, Differentig Natura- lium & Aruficialium. Modus mquxrcndl in naturam corporis. Impene- trabilitas. Dxffercnua Materiz & Corporis, Corpus feu Ma- tgria in genere & in fpccxe qmd H 9 ( Prinei- INDEXEX t dl ( f Y Principia quotupl, Privatio, Principia cogno- | J Ícendi. TP e 1 » um V Methodus Eclectica; Principia E(fendi Externa v L;fi Interna. 10 Qs f (s Efficiens Principalis Inftrumentalis. Finis Prima- rius, Secundarius, Io, IY li Mp u ii Mareria quotuplex. Primain fenfu Phyfico & Me- taphyfico, Naturale ftritiffimé, Secunda, Re- mota, Proxima, II. I£ " ff]il&lï"æ Is À I 1 Forma in genere, Forma Phyfica, 12 Origo Affe&ionum. Partes Phyfice Generalis, g l WUK Specialis & Specialitfima., 13 i U Affe&iones, ftri&e, lat, Generales , quid & quot? g::gpï. ln I3. 14 p Veezs ( Quantitas. Figura. Qualitas ejusque differentia à Forma, I4.15 VR. "i Qualitates Effentiales vel Accidentales, Primz vel Mretninln . Secunde, Senfibiles vel Infenfibiles. 15. 16 Á Mumao;noi;l Qualitates Senfibiles quid, & quotuplices? 16 Qu D Qualitates Ta&iles quid, quz, Firmitas. Durities. lofolt (uti Mollities, Elafticitas. 16. I7 Fluxilitas. Liquiditas & Volatilitas. 18 ng Afperitas, Lavities, Lubricitas, Raritas , Deníi- äf"' f | i | tag. L '[—9. LZW (( d Calor, Frigus. Humiditas, -Siccitas, Ariditas, 20 Gravitas & Levitasjabfoluta, refpetiva, Variz, 21 Ræfefa&io4 Cl Sapores, Dulcedo. 'Aciditas. Acredo, Salíedo. & n Amaritudo, AuReritas,X Acerbitas. Unc&tuofitas. lia Infipidum. 21,22.23 Odor INDEX, -—N laäfipig n Odor Gratus vel Ingratus, Odorum comparatio w | 23.24. n J cum Saporibus. - 1oy. Sonus Gravis vel Acutus 24.2$ l Qualitates Vifibiles, Lux, Lumen. ?Pelluciditas. FitisPrima: ' Opacitas, Albedo. Rubedo. Flavedo. Gi- hu Color. Nigredo. m, &c. fs . riditas, Caruleum, Purpureum, Croceu k R 26.27 j fenfibiles, earumque Species.: Virtus Qualitates In )! Magnetica duplex Attradiva vel Repulfiva & tntdi Directiva. Sympathia & Antipathia, 28.29.30 Jj j Situs. Ubi vel Locüs in genere. Locus Phyficus. giiqn ; quotupl. Internus, Externus. Proprius, Com- y munis 39* ;I T Wacuum. Coacervatum, Diffeminatum. 3tí Duratio. [nterna, Extérna feu Tempus. 32 N mis Ynev Motus activà feu Impetus & paffivé, Quies, . 32. 33 Mutatio quotupl. Corruptio & Generatio earum- s d If h ue Differentia, 33 d Alieratio In Quantitate, Augmentatio,Diminutio. Tb ] ; 34 V. q * Ó Alteratio In Qualitate quotupl, Liquefactio, Vola- tilifatio. Firmatio, Induratio. Emollitio, 34. 35 Com- lus ,Dfïi' ! Exafperatio. Lzvigatio, Dilatatio. Tenfio, reífio. 35.36 gl &i'tz;i Rarefactio, Condenfatio. Infpiffatio. Coagula- f tio. Attenuatio, , . Calefattio, Frigefadtio, Exficcatio. Madafa&tio. 58 ia Ut y [ Infttu- INDEX m M Inftrumenta Gradüs mutationum notandi : Hy- fs lii grometrum. Thermometrum, Barometrunt, ludt 8l ;9 Mutatio Soni quotupl; SoniRemiffio & Int enfio, is,] 'Tuba Acuftica. I 4 Echo quid, quotupl, Polyfyllaba. Monofy Ts . Polyphona. Monophona. jl 41- 44 Luminis Mutatio quotupl, Intenfio & Remiffio, V. Reflexio & Refradio. LexRefractionis, Opa- ( catio & Pelluciditatis Reftitutio, N 41 44 44«45 Mutatio Saporum & Odorum varia, A Mutatio In(enfibilium Qualitatum, Virtutis Di- sf re&ricis & Attra&ricis. Pher- macorum &c. .Odii & Amoris. LIO 41« 46 u dl 'J Mutatio Durationis. 6 LA MotusLocalis, Ejus Species, Percuffio. Impul- W IE& fio, Inflidtio. Pundio, Cafio, Projectio, Re- fle&io. Lex Refle&ionis à Corpore Duro , à Tayranyso Malli, 46.47. 48 mþ Ál lt Motus Conrinuatus. Perpetuus. Naturalis, Aícen- fus vel Defcenfus. Violeatus, Velox, Tardus. AIJU ( GW'SI BL Simplex, isque vel Re&us vel Circularis. Mix- tus triplex. Leges Motus tres. Pendula feu Dc* lQ Chronometra, 48.ad $1 Lingaiic. Cità PARS SPECIALIS, EM Elemenra, quid, quotuplicia vel Primaria, ut Mare- Vi H ria (ubtilisfima & /Exher,vel Secundatia.. $2.$5 ! IGWV'J hn 0 Aér. Effe&tus Aéris. Antlia & Sclopetum Pnev- matie u u | INDEX .N & —— S —— L maticum. Regiones Aéris, Atmofphera Noftra b & Corporum, $4.55.56 nhy Aqua. Effe&us Aquz. Oleum & Spiritus eorum- TO ^ D que Effe&us, Inftrumenta Hydtaulica, Hydro- ,4?'4I | & Hygro-Stathmica. ;6.57. 58 Mlb Terra. ignis quotupl. quid, Vulgaris, Lucidus. i i Calidus. Effe&us Ignis & Gradus $8. ad 6x A Mif Elementa in abítra&o. Eorum Ordo & Sedes. Mundus fublunaris, 61 (l Oga. I Principia Chymica vel Antiquiorum : Sal, Sul- phur. Mercurius. Phlegma & Caput mortu« EU um, vel Recentiorum: Acidum & Alcali, Ea- l 62.63. 64 dem in genere quid, TW Mixtio. quid, quotupl. Imperfecta vel per Appo- fitionem ( Appofitio quid) vel per Confufio- &aln ] nem. Perfe&a. 6$.66 Temperamentum quid. Vitale, Animale, Elemens Com- tale, Ad Pondus. Ad Juftitiam. Simplex. TT pofitum. 66.6 D T Refolutio, Gradus Infimi , Medii , Summi. Exha- 'hmW ublimatio, latio quid, quotupl. Evaporatio, $ (i "L Deftillatio, 67. 68,69 (( i Liquatio, Calcinatio Igne A&usli & Potentiali, iW Suffumigatoria. Immerfiva, Czmentatio. 69.79 Wi Md Fermentatio, Effervefcentia, Ebullitio. Putrefa "u é&io vel Putredo, (juxta Ariftotelem & brevis- j " fimé ) eaque Imperfe&ta, Perfeóta, Putrefadtio- l n M ] N Y | nis .u IN X, IN.DE —— m 7 fiis & Fermentationis Convenientia & Differen- jj M üa, Remedia Putrefactionis, 76.ad 55 Pracipitatio, Totalis. Partialis, Spontanea, Vio- qu lenta. In Vià Humidá, Sicca. 73.2d 76 Comminutio Ejusque Species: Ttituratio, Alco- holifatio. Alcool, Rafio; Laminatio, Con- qua[fatio. Granulatio. 26.27. 78 ü Digeftio, Filtratio. Cribratio. Inftrumenta Cola- toria, Manica Hippocratis, Filrrum, Ellych- nium, Tritorium. Decantatio, Defpumario. i fu. Q UM : Clarificatio. 79.80. 81 Inftrumenta Solutionim & Menftrua vel Univer- j lL^ falia, Mercurius Philalethz, Alkacft Starkii, Helmontii. Lac Virginis. vel Particularia, 82.8j Vi Q Menftcua Aquea. Sulphurea. Salina quotupl. Al- ) calina quotupl. Alcalina Fixa, Alkaheft Glau- Ti beri. Alcalina Volatilia. Acida, Acido - Salfa. Sulphureo-Salma. Mercurialia. Infipida, &c, 1 0fdQ DAU 84.ad 87 r Colum. Vortices quotupl. Majores. Vortex U- 1*;(7!:; hh niverfalis, Partícularis, Vortices minores Pla- A f netarum , Prithariorum & Secundariorum, 87. 98 Corpora Mundana. quotupl. Pellucida, Lucida. l (Stella,) Opaca, 8$.39 h lh » T $relle Fixz. Sparí. Afferifmi, Septentrionales. 1 Meridionales, Zodiacales. Meridionaliffimz. 8 & dU Magnitudinis Primz &c.. Sepima. Stellarum Acttris INDEX. N um ss TM Attributa, Motus Commünis & Proprius, j $9.ad 94 at Y Planetze Primaarii. Secundarii, Attributa Planeta- gadj rum, Eclipfes quotupl. Conjun&io, Centra- 1 4fn. lis vel Platica, Magna vel Maxima. Oppofitio, i, (on. Trigonus, Quadratus. Sextilis&c. ^ 94.ad 98 ln Sel. Mercurius. Venus. Terra. Mars. Jupiter. lo ol Saturnus. Luna. 3$ lovialis. Q Jovialis. 22 Jo- ii vialis. b Jovialis. Saturni Comes Primus, Se- Mpumri cundus. T'ertius. Quartus, Quintus. 98. 040f ad 10 W. Stelle Perpetuz. Temporariz quotupl, Stellz No- A ) vz. Cometz quot, quotupl, Comati. Caudati. Virgati. Conic. Cylindrici, Falcari &c, lo6.ad 11 t ] g'x Mundus, Syftemata. Prolomaicum. Copernica- num, Tychonicum. II1.112.1453- 4 ^ du Meteora quid,quotupl.Hypoftatica quid, quotupl. lI iil MeteoraIgnea, Fulmen, Fulgur. Tonitru. lugis ^ W;zmMj- Fatuus, Spe&tra & reliqua. Terrzmotus quid. ins D quotupl. 114.11$.116 od Meteora A&rea, Venti, quot, Cardinales, Inter» s ! medii Quotuplic, Turbo, Typhon. Ptafter. h Ecnephias, Exhydrias, Nimbus. 17. u$ u Meteora Aquea, Ros. Pruina, Nebula, Nubes 9 "m quid, quotuplices, Pluvia. Grando. Nix. JI.S r U. 129 A; sc?'ixm') Metto- 1' INDEKX. T ( —— Meteora Emphatica. [ris. quotupl. Primaria. Se- cundatia. Tertia, Halones juxta Cartefium & Hugenium, Pathelii & Parafeleng, Virga. 120.123 Me.tcora Terrea, Fila D. Virginis & reliqua,. 123 Fontes, Temporarii. Perpetui. quotuplic. Sali- nz. Acidule, Thermz. Flumina, Rivi. Tore rentes, Mate, ZEítusmarinus. 123. 124. 125 PARS SPECIALISSIMA, Divifio Corpoium in Animata & Inanimataj& tria 126 Regna. Anima, Corpus Organicum. Vivum. Vita. Mors, 126.127 REGNUM. MINERALE, Foffilia feu Mineralia in genere. PrncipiumPlafticum. Mineralia quo- 127.128 tuplic. Terra. quotupl. Vulgares, Steriles. Arenofz. Ar« gi':ïo(æ. Argilla.: Cimolia purpurafcens. Aiba. Ochra. 128. 119 Terrz. Frugifere. Marga. (Lac ï.unæ) quotupl. Rubrica, Bolus.- Terta figillata rubra, Tripo- litana. ^ 130. 15t T Terrz Peetiofz. Chia. Lemnia. Sigillata Turcica. ( ul Eretria. Puigites. Bolus Melitenfis, Armena. Toccavienfis. Silefiaca. Axungia Solis & Lu- EFM. nz. Livonica. Cretaejusque Species, Melitea. ) l , " .*.:ö & j us Calx Viva & Extin&ta. i31ad134 j .P: Oleofi. Sulphur Nativum " Succi quid. quotupl. & Factitium, Petroleum, Naphta. 125.136 Succia INDEX, a À oessenes qesmemsiatut PUR vt g sl i 'f"'-"""-"" — Ambra Succinum. Albu m. Citrinum, Nigrum. ITR V id. Malcha. Gaga- 'f Vi b quompl.qu Gryfea. Bicumen Cii fä!;f [ [4 * Piïï.zph;hmï. M tes. Terra Amp Aíphaltus. C Q. " üum. 137419.59 lt Lithandtrax. Petroleum fai Maunum, Commune. "M J Sal in genere. quocupl. Polonicum. 13 9.2d ! ? l Gemm. Hiípanicum, Nitum, Nanvume Fa& itiam. Lapis Prunclle Al 10 142« 143 Borax. J l]*,nï Narivum, Fa&irium, 144 À Sal Ammoniacum. Ll Sapo. Vitrum. Eel Sal Alkali, Volatile, Fixum. at Infe&orius. DI Vitri, Soda. Cinis Clavellatus. 144.14f. 146 l LA Nativum. Fa&itium ejusqu* w Alumen. Vitriolum. 146. 147 Species, IU darce, Tartarus. Saccha [^ Lapildis Afii Salfugo- À 147- 1 46 T4 " )9 rume : i n ;xum V ulgare. Lapis C: Lapides quid. quotupl. Sa Violaceus. Bononienfis. Ollaris, Carius, 149« 1$1 l ) iar Dendrite, Grammite Xc. D] Saxum fiffile cum QO- mor, Porphyr ires, Malachites, Ophites, I WC' Alabaftrum, Gy- rentinum, Ly dium. Bafaltes. i ) 1fLa $4 (um, Morochtus. l Ludus Paracel&. Hsm- Ces, Silex. Vaccinus. Alcyonia. Pyrites. mites, Árenae Toghus. 154« 19f 11s Avo Smi- Uv " w L Magnes, Hamatites,. 8chiüus—, Calamina 1j6.1f77 K1$.. Seleni- Z* Dd j INDEX, AEEUEDTS É at u Selenites, Glacies Mariæ».wïï'* alcunnrï.v (Wznn | Lapis Lazali, Armenus, Amianthus, Zin(üü Pumex, Spongiz, Filtrum. S:aladtites. Stalag mites, F'ung;tes. &c, PII M* lj go,ad 162, ym Hyfterolithos. Gloffoperra, Ofteocolla.: Ünicor« nu Fotlfile. Vario lites, Retepom. Qpcbf 162. 163.164, N] Trochites, Caryophylloides. Artic ulus Stellaris, Aftroites. Riodites, Cometites, Hydates, Stigmires. 164. 165.166 IU Kapis Judaicus. Cornu Ammoni S, Nautilites, Gochlites. Echinites, Belemnites, Ceraunias, X66. 167. 168 JEtites, Callimus, Geodes. Conchites e WUA ( V fpecies, Oftracites. Tubulites. jusque Vermicularis, ( LY 168. 169. 170 Gemmz. Opacz. Carneolus. Onyx. Sardonyx, Chalcedonius. Jafpis. Heliot:opiuso, Prafius, li Lapis Nephriticüs. Kchates, Turchefia, Bufonites, Jj Md ( l Coralium, — Porus, Eícharz., «t huni ! Gemmxz Pellucidz. Cryftallus, 170 174 TU Adamas. Rubi« - nus ejusque fpecies, Carbunculus. Granatus, Hyacinthus, Ameth yftus, S b dus, aphirus, Smarag- Topafius. Chryl'o! ithus & Chr y(oPafius. n "a Berillus, Opalus. Oculus Mundi, Cati. jisti ! t 174« ad 179 d | Merallum. Mineralein fpecie, Differ entia Meral- lorim 4 Mineralibus & Wil £um Divifio. Lagidibus. Merallo- UT 179.160 Vf ( CGiuna- INDEX. "— VOREREIDSE ia TM .Cinnabaris Nativa. Faáitia. Andmonium., Bise u B muthum. Zineum, Aur ipigmentum. Arfenis M FL cum, Sandaracha, Chry focolla Nativa. Cad- Fa&itia vel ?lnc, mia quotup l, Nativa. Cobaldum. ( Tutia ejusque fpecies. Botryites vel Tutia Ale« xandrina, Onychites. Placodes. Oftracites. ;3 l . Spodium, tl 4 Cagnitcs vel PomPholix (eu Nihil 180. ad 185 1 s Galena. Ceruffa, " 16 Argentum Vivum. Plumbum. Ochra. Minium. Lithargyrium. Stannum, 3. Nutlie go. Ferrum Na- Cuprum, Orichalcum. JÉru '.',S: Fera | í ;unm I tivum , Excoctum. Chalybs. Argentum & Au- d rum Nativum. Co&um.- 185 .ad 191 REGNUM VEGETABILE. Plantg, Partes DI w Plantarum, Simpliciorese Compofitz. Com- munes. Propriz. 191!. Y9? PlantarumFibrz. Trachez. Nervi. Venz. Ca- ro. Medulla. Cortex. Radix & quotupl. Gau- AU ft dex. Rami, Folia. Nodi Gemma, Flos & m lm quotupl. Elos fimplex & compo fitus.. Petala. 193. ad 202 Anm Stamina, Srylus, Semen. r Species Plantz. Herbz. 1mperfe&a. Capillares lifera & Anomalz. Epiphyllofperme vel Cau 202.ad 206 Uv ul Flore Stamineo quid. qua. ]u Herbz Peife&dz. Flore compofito Planipetalz, Iv ezque Semine P appofo & Solido, Difcoidez, 3 nudus.) Semine Pappefo,florc (Difcus radiatus, l [Mi A zadiato & nudo, Corymbifere, flore radiato & nudOo:s ! 3 l INDEX, — E ! /(t hu " " 'QUdoe Cagicatæ quid. qïuæ'.,. Affines, 208 W -fulrg'&']'.'lif ad 209 ' " Herbz Flore fimplici, Gymnomonofperma quid, T j " iav g, hn ! qua, Umbelhferz, ezque Foliis fimplicibus & ramofis, Stellare, Aíperifolim, — Verticillatas n l] atl vel Fruticofz vel Herbacez, 269. ad 2114 |: I lL M n Herbz Gymnopolyfpermz, quid, qua. Pomifera; Corniculatz. 214.215. 216 u[ l Pt Herbs Monoperalz. Dipetalz. Tetrapetalz, Sili« quofz , Siliculoíz & Anomalez, 216.2] 7.218 D. Wt j HerbzLeguminofz,vel Scandentes vel non Scans N dentes, ezque leiquis Sitnglicibus & Geminatis, vel Trifoliatz, 219.220, i ] ä Hetbz Vafculiferz feu Pentapetalz & Pentapeta« loides. 220.22E g ; Monocotylcdonesq Bulbofz & Bulbofis Affines, 222.228 fitug, W Bs Herbz Culmiferz, Frumenta, Gramina Spicata, Paniculata, Non Gulmiferz & Anomalz, M A[fu ( VT 214.225 " L Arbor. Frutex, Palme. Arbores Coniferz. Nue eiferz, Glandiferz, Bacciferz, Lanigera. 226. 217 w Atbores fru&u & flore Aggregatis. Umbilicatzs lum ezque vel Pomiferz vel Baccifera. Caliculatz, WVAT ! lil Pruniferz, Bacciferz, ezque vel Mono-&c. vel [ ld [f ægly-pyrgnæg. Pomiferg, X;frocargæg Siliquo« 3 v CMSEU h. j 4 —— Weec — aensceceriy MIRMMEHEE at TL 11:5063, l fz, ezque vel Ux;if&xäes Y el Difformes, Incer- Zd:a tz. Natura & Vires Plantarum. 228.ad 234 m TT ( REGNUM ANIMALE, Animal. Homo, nchl lj Brutum, Anima fenfiiva. Spiritms Animalis. f, Vfr».'m/faz 234. ad 236 hd Anima Rationalis, Unio cum corpore, Faculta- lt r tes. Intelle&us, Voluntas. Operationes Iutel- le&us quot.. Simplex Apprehenfio, Judicium, ij uf l?ræcigitantiaz Prajudicium, Ratiocinatio, lz Mi F 236.237.239 Val Senfus, Externus, [Internus, Communis. Phan- MW N tafia, Memoria, tàm Animalis quám Intelle- &ualis, Vigilia. Somnus, 239.24O i4k ul m A Actiones Mixtz. quotupl. Senfus Mixtus, Motus AM QY Gorporis Voluntarius, Appetitus Senfitivus & POR Affe&us generatim. Affedus Mentalis, Affe- b &us fpeciatim, Inclinatio. Mores, Paffio, Per- mm turbatio, Affe&us Generalis Arcor & Odium, Species Affe&tuum quot, Claffes Ariftotelico- n rum , ( Appetitus Concupifcibilis , Irafcibilis ) Stoicorum, Epicureorum, Carrefianorum, n 241.ad24$ M Corporis Animalis Partes,earumque divifio, Ven- 'Q:&.aa tres, Supremus, Medius, Infimus, Artus, Vi- Ícera. 24$-246 | CorpusHumanum, Ejus Partes, Firmz & Fluida. Fibra & Fibrilla & quotuplex. 246.247 Os. Medulla. Perioftium, Cartilapo, Offium "t Hïl Numerus eorumque Connexio per Arthrofin & m W 4 Syms INDEX, --- Offa Capitis, Cranium. Maxilla Sym pg;ün. Lf;l:. [ Saperior & Inferior, Deates. OffaAuris. Lin- " ? uz, Colli, Pectoris. Dorfi, Abdominis. Bra» Va Ts chiorum & Pedum. 247.ad252 i 0Rsl Membrana. Tunica. Membranarum Differenria ;g:'n. Tsl l u & Numerus. Ligamenta., Neryvus, Nervorum ( ] Succus & Numezus. 252.ad25$ Caro, Glandula Conglobata & Conglomerata, ü Fa:ucniu(l Vas Lymphaticum., 25 $.256 ! t " 1l M hd v. Arteria. Pulfus quid & quotupl. Numerus Arte- " 1 zi x:&u. CJ:P T riarum. Arteria Pulmonalis. Aorta, Arteria- ) At Ü rum Ramus Zffcendens , Subclaviz & Caroti- L l des. De]cmdem,lntercofïaies. Phrenica. Cos« CH (l N.[ l liaca, Mefenterica, Emulgentes, Iliaca & Cru- W (rp ralis, 156.ad 261 M N 4 p ] l Venz. quot. Vena Pulmonalis, Cava, Venarum Ramus zd/cendeus , Coronariz, Subclaviz , Ju- it, Y i "LU J gulares , Azygos & Intercoftales. Defcendens , Ul Phrenica Vena Portz. Emulgentes, Lumbares. fl Crurales, 261. 262, 163 Lf l AO u VenaPortz, Ejus Radices, Ramus Sinifter ( Vas Breve) & Dexter. 263.264 B T As al Ww Mufculus, Ejus Partes, — Venter, Caput. Cauda. h 0. 'Tendo, Mufculoram Differentiz. & Numerus. N 164. 26$. 266 ! N 4) h ]v Mufculi Capitis, Colli. Palpebrarum. Oculorum. u i Am 1 Naü. Genarum, Labiorumg Maxille. Auzis. ( VLA Lingu£« I-—— INDEX, p [ UN Ut HJ» L t d [l Itj J Linguz, Offis Hybi-dis. Pharyngis, t vui'ær. -- Laryngis, Abeini ) 266. 267. 168 ET Mufculi Thoracis & Lumborum . Abdominis, Scapulz. Offis Humeri, Cubiti. Manus. Fe- m D — moris. Tibie & Fibule, Tarfi . Digitorum l/c- t, Neronm — dis. Cuticula, : Cutis, 268. ad 271 . if Membrana Adipofa. P mguc- : oU l J»EEIE'.L do, Panniculus GCarnofus. Pili. 171.274.27] ww j Pericranium, Cranium, Meninx, Falx. Sinus, Pia Mater. Arachnoides. Cerebrum, Ejus Ma- ?.ï;mu? M gnitudo, Corpus Callofum. Cavitas. Fornix, Ventriculi. Corpora Striata.. Crara. Medulla: : Oblongatz & Alz Plexus Choroidalis, Septum n Lucidum. M*dulla Oblongata, Medulla Spi- nalis, Origo Nervorum. Venz & Art erig Ce. febri, Sella, Rete Mirabile. Infundibulum, Rima. Monticuli, Anus, Glandula Pinealis. Cerebellum. Vermiformis. 270.ad 279 Oculi. Nafus. Ejasque Dorfum, Otbiculus, Pin-- iil l nz, lNares, Septum. Fretum. Sinus. &c, W* l 279- 280. 28 Auris, Exterior. Interior, Meatas Auditorius. Cerumen, Tympanum, Malleus. incus, Sia- " C]nv pes- Os Orbiculare, LEabyrinthus. Cochlea. a a Meatus ad Paálatum, Feneftra, Membrana xHï Nervea, J4sricule Partes. Ala. Lobas. He- U V rj lix. Concha, Alvearium. Tregus, 281.ada$4. n M a Qs £ ]) INDEX. þd—f d Bucca. Glandulz S alivale;; Qs Labia. Mentum., [* Uvula, Parotides, Lingua. Rete Pagillar 284.ad 287 Tonfillz, Areola, l Partes Thoracis. Mammz. Papilla, 287.ad 290 M Pleura, Mediaftinum, a, Fibrz, Trabes, j e NUJ Cor, Pericardium ejusque Aqu W Valvulz. 290:291 II Sy&oleq Diaftole. Lacertuli. j Diaphragma, Thy mus, Trachea ejusque La« Glotris, Epiglottis ) i rynx. (Pomum Adami , Truncus, & B ronchia. Pulmo, 291.ad 296 Abdominis Patie- '&&ä:ipm. l Oefophagus. ( Sitis) Pharynx. Nervoíz. Pe- tes. Linea Alba, Inícriptiones ( titonzum, Ejusque Proceffus, Omentum,. 296« l ad299 Ventriculus, Pylorus, ( Fames ) Vas . Breve. 2995 300. Duodenum, M « Inteftina, quot. Tenuia. Craffa. i Cacum. Appendix Vermi« E PIH Jejunum. lleum. 24 formis, Colon. Re&um. Anus, 300. ad 50f ! Mefocolon. Ven£ Mefenterium. Mefcrzum. Cifterna. " Ladez Primi & Secundi Generis. Du&us Chylifetus. 3056.3064307 W Lien. Hepar ejusque Pancreas ejusque Du&us. Duá&us, Renes Succenturiati, R enes, Pelviss N N 307,-ad312 ireteres. Urethra, Q] l [] Vafa Spermatica, Cor änay Vi ( Bartes Genitales Viriles eftes, Scrotum, Epi i- pus ?amginiforme, T ymesæ [ INDEKX; Ms It £ - EEl ii i J dymes. Vas deferens. Ve(icule Seminales. Caz ) ' hs | ut Galli Gallinacei, Pro(tatz Earumque Hu- l mor, (irethrae, Glans. 312,ad 314 T jl Partes Genitales Maliebres. Externz., Internz, Uerus, Tubz Fallepianz. Vagina Ovarium, N Ovula & Semen Muliebre. Secundinz. Allan- " TTATOE J | tolS., Urachus, Placenta Uterina. " Vafa Umn- bilicalia. Funiculus Umbilicalis. 314.ad 317 Qu [& Humores Varii. Sanguis in genere. Ejus Partes, , &Fïgüïiü | ( Sanguis in Specie, Arteriofus. Venofus, Laa w : 317. ad 320 Jllh. Lympha vel Serum, Bilis; Humor Arrabilarius. Cerumen ÁAutrium; 310.121.322 j "u Humor Lachrymalis. (Pun&a Lachrymalia,) Na- Vr rium. Saliva. Liquor Gaftricus, Inteitinalis, & Pancreaticüs, t 322. 323 ii ! ! Sudor,. infenábilis Transpïrario. Urina fanguie nis & Potus. Semen Virile. Sanguis Menítruus. Lochia, Aquz Parturitionis , Vifcerum , Ar- tuum, &c. 323.ad 326 aM Temperamnentum Ánimale. Idiofyncrafia. Sanitas. Morbus. Monftrofitas. Temperamenta, Pri- at X. maria & Secundaria. Quor. Partium Fluida- r rum & Solidarum. Sanguineum. Phlegmati- n cum, Cholericum. Mclancholicum, Eoruin- T que Áttributa & Signa. 326.ad 334 yu n Animalia quotupl, 4sfe£a, Apoda, Pedata non alata. Anelytra, Colcoptera. 3344 ,N' v Exans 'INDEx; Ls E : gänguia M3j ora quotupl. Mollufca. Teü"uea» eaque vel Bivalvia vel Univalvia & Turbinata, SCruftacea, 35.336 P,íces, Ahguilliformes. Nomaculeati. Aculeati. Cattihgmei. Cetacei. 336.337- 358 Aves, Aquaticz vel Filïïpeäes. Pilmipedes, Ter- reftres Minores, Majores ve! Non- Rapacesvel Rapaces. Reprilia. 338.ad j4t Quadrupeda. quotupl. (Ungslata , Solidungula, Bifalca , Quadrifulca. U;;gmm/m , Pedibus Bifidis , Multifidis , Herbivora. Carnivora vel Felina vel Canina vel Minora, Natura, Vires, & Attributa Animalium. 341:341344 EPILOGUS. Notandum. | Qui ad Particularia defcendere nolunt , fed at« tiquo more generalibus contenti compendio- fiorem philofophandi rationem amant, pote- runt ficco pede tranfire Definitiones: 246tàm & fequentes ad 27 tam incluf,nec non ommes in Parte Specialifimá , exceptis iis, que à 382áad 390 inclufivé habentur; ut & :412- 413« 423. 424« 441. 44». $00, $27. 518- $29. 54-. $3 5. $56- $57. $80. $81. 658. €6:, & que fequuntur ad yevam. incluf, atque 8604 cum fequentibus ad 871am in- «luf. aut fi quz aliz placuerint, " ia MT & LU. !tj LU 1f D ,;5 WH Ü - m L A [ 4l h TE UA ä " h W n f W " "T W W E M " " j Ay N "u n " a, VN * — 2 "a Evcmums s Cacale s at zi M. . LE MM — Oa iil — " m s "m Lnem. Y X Á ». 4 ,,7/ u ; i N * * j ] j s r ;:;?f- u ;f s&sg,ü;. j 2 £ * g B á v* ét d ^. *s 3 "?ä * " u j LA ames l€$ * £ A .A 'ï, ;P-* ^ - L. w* 5 » P s v * X RDES Éd ;j B w äþ La iv CUP d D iXs v Wesfi- et g E of Z Y X W 19 16 17 18 19 20 21 18 IIIHHII [ II![IIIII LT lll!ll!l! !!III VierFarbSelector Standard* - E kala Offset Bal 17 COMPENDIU— ? 16 ä llll i HH E DEFENETïZ) NUM PHY:*^ CARUM. 11 B Ia 'Ofum » 10 - 9 14 E ;TUDIOSZE JUVEN 9 concinnatum. 8 AUC CTORE IHII!IIIIHllmwll!lllllrllww —— 8 lOANNE CUNR£E^ dd T LREILINGIO—w Phvfice & Mathematcx in UE fitate Tubingenfi Profeffore Orzz- * . 6 dinario — [ [—- E 5 I 8 Editio e"ÁAlterá imulto eAmfïz: " | l D 4 3 3 T'UBINCAE o T voi RANCKIL 1 — — IWIIIIHIIIIIIH Ti z I t »HIIHH!IHHHI IHHHII'HIIIH!lïIIIIHHI'HHHHI)IHIIHH —u—u pitiiusu: HIII. H M Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com 2 3 - 5 6 N Co jþ Ill