Bd10 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Observationes Astronomicae factae Dantisci Wolf, Nathanael Matthias von — m -a ii z2 — — ^ " w. ! " - . - " * n m Mil T - —— —— À2 D z Un 1 p — n ss À — Á À — —— À À —— — H F P. " OBSERVATTIONES H ASTRONOMICAE faCtae Dantifci, ab anno 1774 ad annum 1784 Unà cum aliis Varfaviae & Dirfaviae ab anno 1764 , ad annum 1773 Fa&is( per D. de Wol£ ä — AdjeGla eft Defcriptio & Ic&nqgraphia Obfervatorii nganenfxs. £ (s d i N X T P T m ] f» [ - E E N p N - — Berolini, MDCGCLXXX V. 7v , A — — ; ,.diww 7A* ( Qfea.- E Hae obfervationes fa£tae ut plurimum cum Teleíco- pio. 2. ped. Shortiano, ducenties augente. 'Tempus regulatum ad horologium Sheltonianum per alütu- v dines Solis cox'refpondeptes, & per tranfitum Fixa- rum, Suppofui differentiam Meridianorum inter Green- wichium & Gedanum — 1" 13^. $4^. fed fine dubio paulo major invenietur, cum omnes fere obfervationes Satellitum 21, cum tabula eomparatae excedant.. Conf. Ephemer. Berolineu[es ad ann. 1781. P. l1. p. 92. 93. lul d a. d0 H Obfetvationes. Aftronomicae Gedanenfes. Eclipfes fatellitum fovis: in foro ligriarioi Differentia 1774- D. Hot, 'Tempus verum, ? [/4 a Tabula, €C, Imm.1li.dubia 23. 6.50.35- Sarell. 1. abícedit * n 2/. Sil & 23. 7.16. O, » - difco. 29.12.18 2'0. Em. I. bona fatis l o36. p 4 31. 647 31- Eml mediocris - |-4- r.48. 1775* Febr. 6..'1 0.44.26. Em. L dubia ob nubes -* 2:51. 15. 7. 8.58- Em. L dubia, fefciae obícurae - - l- 2.23 Em. I, bona, fafciae 20. 9 2 clarae - : 'll'- 0-2 8»4 Em. I tarda, ob vicini. April. 'z. 7.54-36. am 9 & (. » -- s.12. Imm.I, fubcrepufculo| -- r. o, Aug. 30.!6.22-25. Imm. L. fasciae non fa- Sept. 8.12.47.40- 'disclarae - [ 1.14." 21.75.22.14. Imm.III. minusbona| — 0o.54. OGob, 8.15. O.18. Imm.1, bona - d-or.os. Imm.I, bona 17.11.24.21. L z. 27.1122,51 |Imm. III. bona r T UAU U 277.13.40.38. |Em. III. bona T ora4g. 1776. ae Jan. $. 645- IGT Em.II. dubia , fafci obfcurae - "pr $1. T T o1.34. Febr. 27. 6.55, 44 |Em. 1. m:diocri; 4 1779*. 4 — — — Diffcventia Té mpus verum, a Tabula. 1 776' D. Hor, [ i - Marr. 16. 9..3. & : Em. IH. bona . 'i" 1'17" 1,16,41.' Em. Y, míala, fafciae obícurae - . 4 3.39. Em.II. mediocris - -- 1.53- 23.11:43.24- April. 4.11r.10.25. Em.T. dubia, .fafc. ob- fcurae - d- 2.10. Em.I, dubia, crepus- 13. 7.36.56. culum - - -- 2.11. e Nov. 18.16.43.28 Imm.L bona d- 044 25.18-34-42 iImm. L. bona - - o:24. Dec !Imm. L. mala ob ven 29. 9.23.36. tum - - - 4.32. 1777- Mart. LIO. 6.51. Em.I. bona,nifi quod fubobfcura - T$ Em. 1. dubia valde Ig.i4. 1,34- -f- 2.24- Q&ob.23.16.33.42 iIImm.II, bona, tamen 21 non definitus "*- O.I T. 1778-. Febr, 9.10.26.25 [mm.I. bona poft dif- cum, non umbram| — II.O. Mart. I1I. 9.12.42 Em. II. mala. 21 ob- fcurus - - 79 - April. 12.11.49.24 !Em. . bona - a. 6. 17. 9.16. 4- Imm,IIl. dubia, tre- mor aeris - - z m Em.IIL bopa — T 17.12.46.26. Em.II. bona 19.11.38.42- T orrge Dec 26.19.57.22. |Imm.I. bona,fed ven- tus - - -|— 0.54- 1779. cum eodem telescopio 55 quies augente, Febr. 19.11.59^. 4'/|Imm. IIT. dubia. Ven tus. trermor — 344 T773. 5 Tempus verum. Differentia 1779- D.Hor. , H a Tabula Febr. 28.11.48.44- Ímm. T. mediocr, non fatis diftin&te 1525f Mart 1.15.38.37- Imm.IL dubia. ( vi- cina 27 Imm. IV, dub, &con- 6.10.17. 8. - fu-a 6.19 9. 8. 9.20. Imm. 1. po& dxfuum nonumbram $ 41. Em, I. mala. obfcura 25. 9. 6. O - 2L vicinus - 16.58. 27.10.56.46 Em. HL bona licet 21 non bene clarus ï April 15.14.42 Em.I. mala. Ventus 17. 9 95')' Em. T. dubia, confufa 20.I 5.49 Em.IlI. mediocris ï*. ïZ' Em. HT, bona - Mat 9.10 54.30 - ä I2.10.34.19 Imm.IV. dubia Dec. 24.15.21 3 Imm. IlI, dubia n horizonte - 24.17.35.22 Em. IHI. melior paullo 28.18.21.56 Imm.Il. bona - ä ä? ä 1780 Mart ILID I Imm. . b. nifi quod 2f - nimis vicinus 1.28 25.15.56.49 Imm.I, bona - 552 Imm.II, dubia - Q.49. 26.14.10. 7 April 28. 8.22.43 Em. L. mala 2 in ipfo margine fub fafcia. 55 Mai Em. I mala ob nubes $.10.16.13 Lal L] jntercurrentes - 15.10.58.20 Em. II. fais bona : i2 [e.9] " Em.II fatellites ob 22.13.15.10 Ícuri E - e 28.10.27.19 Em. I. fadis bona - OO QON 4.12.20.33 |Em. I. bona -iï ï - AO EN P Jun A ? 4 - [e m J 6 1782. In Obfervatorio, per D^ Fillach. D. Hor, "Tempus verum, Differentia , H . a. Tabula Jul 21.10.54.41 Em.III bona l o'27;" 1783 Mai 25.14.19.39 Em. III. bona Aug 2.10.25.59 Em, T. mediocris Em, II dubia 8. 9.14.47 Sept 26: 7.17.20 Em.I. mediocris o& 1. 8.53.37 Em. IL. bona I9. 7-.57.17. Em,I. bona 1784 Jul 7-11.26. I Imm.III. bona Aug 3.15-26.50 Imm. III. bona, 4-11.30.26 Imm.I. bona I5.1I.I14.IO Imm.II. bona Em.Il. bona Sept 2. 8.36.31. Occultationes Fixarum per Lunam: in foto lignario. Tempus verum. 177$. D. Hor, 4 4 Dec. I2.11.25.48 Emerfio & $?. per nubes 1776 jJam — 27.10.47.42 Imtm. & Ceti, fatis bona, 27 11.22 7 Em. (; Ceti. per nubes 291323-.3 Imm. & W , bona 29 I4.22 44 Em. & &.paulo minus bona. jun. 30.10.50.28 Imm.j4 £ . bona. difparet ad $ poll. a hmbo. 30.11.43.20 Em. u 7 bona Jul. 5.13.28.48 Imm.:psx bona, ad £ poll. alimbo, 5.14-38.40 Em. i s:. minus bona. 5.14.35.32- Imm. £. bona. Áug. 7.13.15.35. Imm. w. bona ad 5 poll. alimbo. 7313:557.32- Em. à V. bona, 1776 as asss matmetecen 'Tempus verum, 1776. D.Hor. , n Aug. 21. 7:59.28. Imm.-y z. bona, 2I. 8.15.37 Em, »y . bona. Imm. 6 gg. fub crepufculo ad 3 pol- Sept. 8.16.34-56. lices a limbo. U777- Aug. 20.14.13. O Imm.33 X .mediocris, ad 1 poll. Imm. j, Ceti, bona, ad 7- poll. 23.12. 2.54 23.13. 2:16 Em. fj Ced, bcna. Sept. 2 1.12.19.22. Imm. 9. 1. W. bona, ad 3. poll. 21.13.19 57 Em. à, r. $. bona, Imm.9.2. W. bona ad 3 poll. 21.12.45.28 Em. . 2. W. bona, 21.13.46.46 Nom. 16.12.26.14 Imm.é W . bona,ad 3. poll. alimbo. 16.13.34-33 Em. ( $. mediocris. Pollex percurritur in 30 circiter. 1778. Imm.y ti. bona. Alia flella debi- Jul. $11.3.4 lior 17^ante y rt . immergebatur. Dec 31. 7.27.56 Imm. ; . bona, ad r poll, Em. 4 9. minusbona. 31. 8.39.16 1779- Febr. 8.15.17.18 Imm. (9. Virginis. 8.16.34. 2 Em. (j. Virg. Alüt. Ig";;.Azliïnut 33 1780. Mart. 20.13.33.47 Imm. y ttp. bona. 20.14.38. 4- Em. v ttp. bona. 1782. In Obfervatorio, per D* Filbach. Aug. 4.13.54.. $. |Imm. 156. '6 . bona. 4-14.46.41. |Em. 136. & . bona. Sept, 3.14.41.57. |Imm. À €5. mediocris, ad 1 poll. j 5.15.30.40. |Em. ^ £. bona. A 4 1783 8 "Tempus verum, 1783. D. Hor. L "n M.xrr 5. 6,56. 41.|Imm. & XC. azimut limbi or. 80*20' alir. limb, fup. 1 0045 $. 7.54- 4. |Em. € X. Azim, 95^.20*. A1t4 15!. 1794. l Aug 7.11.20.36. |Imm £ Y'. in parte lucida — 12.12,253. |Em. & Y. ex parteobfcura,ceelum paulisper vaporofum Sept 8.13.55. $. |Imm. A TT. in parte lucida — 14.11.23. |Em. ATI, ex parte obfcura. Altitudo limbi inferioris tempore Immerfionis erat 17*. 8/ Emerfionis 28 Ecclipfes Solis: in foro lignario. 1778. Praefente Cel. D^* Bergoulli Jun 24. $. 11 Initiur, incertum ad aliquot.fe- cunda — I11.26. 54. |Finis, per Dnum Bergoulli tardior 4 40'' obfervatus "BI OQob.16.20.34 28. |Initium. — 21.26.36. |Finis. Vide Ephemerider Berolinen Jes, ad ann. 1785. p. 162. Ecclipfes Lunae: in foro lignario. 1778 Nov, 23. 7. 3. 0. |Penumbra incipit — 7.22.35. |Initium umbrae i -— $. 24 15 |Fotalis obfcuratio, Luna intenfe rubra, in medio lineae ab Alde- baran ad Plejades perfeCle cla- ras & albas, 1778. vrumerencnen Tempus verum. 1778. D. Hor. , H Nov. 23 10. . 6€. |Inirium emerfionis. ï — II. 2. 9. [Finis umbrae. — 11.19. O. [Finis Penumbrae. £ Aliae obfervationes. ï D 1777 Mart. I. e * . |4 in oppofiione videtur fere ae: qualis Jovi, lumine intenfe ru- tilante; fed non definitus, Spe- culum minus telefcopii per tres gyrationes removendum erat a majori, pro diftin&a ejus poft ovem vifione. Jul. Y.19. 7 Q. juxta horologium: Conjun&lio Veneris cum Luna. 9 paulo in- fra medium cornu lunae ad pollicis circiter diftantiam a lim- bo; deinde nubes. — 20.48. O. 2 nondum emerfa. Iterum nubes, — 20.53. O. 9 jam emerfa ex oppofito medii cornu, Lunien Qris intenfius lumine (nae. Horologium "9 -t minutis primis füperavit tem- pus medium circiter. 1779. jun. 29.14. O. O. Conjun&io & cum (, 1780. Mart. 17. 8. 0. o. Conjun&io g* & 9. Diftantia cir- h citer 18^. &^ orientalior, aeque altus, 18$. $. 0o, G. Diftantia ?* a 9re 2 campi tubi, fub gre, in linea verticali paulo Ooc- — lo occidentalior. te- 178 c» Tempns verunm, D, Hor. ? " Campus net circiter 23 .. Diameter d'tis MJ;' t. circiter $ üris. uterque gib- vix bofus. g" multo debilior, nudo oculo videndus, 2 vero val- de corrufcans. 20. 8. 0. O. |Diftantia g^ a €re 1*. 15^. cum OGante Hadlejano fumta. Elevatio Peli: Culminationes Solis bene multae, aeque ac fixae rum, praefertim circa Zenith , dant 54*.21/15^ quam proxime. Error paucorum fecundorum forte, plus repetitis obfervationibus corrigendus erit. Appendix primus, Ecclipfes SateHitunj 24, obfervatae Dirfaviae iisdem in- flrumenris. Diftantiam a Greenwichio fuppofui 1. 14/ circiter, 31^.. Elevationem poli per Lqu $. Differentia Tempus verum, a tabula. 1771. D.Hor , " Mai. 21.15.16.44. Imm.IIT, bona fed erepufculum - 6^ (mm.T, mediocris 2 O. ZX ED35.6. - jun. 7.32.49.51- Imm. I, bona 3 16 Imm.]. valde bona 0. 49 I14.14.41.40 - ï 26.11. 1.35. Imm.III. bona O. 30. 4.12.38. O. [mm.II, mala.obfcura 6. 48- Jul. 16.15.31. 6. Em. L. poft difcum T5.54 25. 9:49.49. Em, I bona. - T r5 Em. II, dubia. cum Aug 23. 9.39. 3* - - Itd.- -L 4.10. O&ob.z6. 738. 5* lImm. IIL, mediocris 1 4- 5.40. 177/2. I1 Tcmpus verum, Differentia 1772. p.Hor. ? a tabula, O&ob.r3.10.32. 46 Em. T. bona - 1.27. |Em.II. bona, fed cum T- o'49" 19- 9. - - L.d -- o.2r Nov. I4. 7.15.33. |Em. I, bona - d o.28 1773 Sepr. 7.13. 2.48 |Imm.I. bona , 20.13. 3.45. Imm. IlI. bona L T o.36 OGob.15. 8.35 48. |Em. II. bona T 9.58 Appendix fecundus Ecdlipfes fatellitum 21, obfervatae iisdem inftrumentis Var[aviae , in Palatio quod coeraleum dicunt. 1765 O&ob.24.14.32.24 Imm. IIT iNov. Imm.I TCR lmm.IlI L] 8. 5. 8. O 1766 Febr I$. 7.29.16 Em. TI . LI I6. 9. 5.58 Em. IlI L] LI 1767 Mart. 17. 8.2625 Em. I - O.58 17.11:29.47 Em. III - OO Ov Em ]. dub April 7.14.16 42 Em L 1.54 9. 8.44 59 j 043 I6.10.41.32 Em. I 0.48 23.12.37.37 Em L - 0.36 28.10.48. 6. Em. II, - Imm. III. dub 2.35* 29. 8.30. 9 E 1.30. 29.1..28.50 Em. III 7Y5 Mai, 2. 9. 221 Em. I - O.51 9.10.57.21 Em. T " TE ITRMTMEGEE 0.22 I.-/*-. 12 [ o^ VP d Tempus verum, Differentia 1767. D.Hor. , Hn L 2 tabu!a, Mai. 16.12.52. 50. |Em. I. dub. d p M E J- o. 6. 25. 9 14.41, |Em. I. - 50.10.31.35. Em., YT. | A- 1. 8. II.11,17 30. [Em. 1II, e L] "s 8-28- jun Ecclpfes Solis. 1764. temp. medium. Apri. 1*22*.57'50". Initium, I. I. 54.14. Finis. Conjun&tio vera inde calculata 23*.50. 2/^. Sub totali obícuratione montes circa totum Lunae limbum dentium inftar proftabant infignium, nempe per tubum ducen- ties augentem, 1765. temp. med. 16*5^ 2! 14!!, Initium, Aug. — $. 11 34. Diffantia Centrorum : 1689". L - —5.53- 8 - 1306, — 6. 26 55 r - * 1761. d. h. 4 ^" — 6,51 34 Finis. Conjun&lio vera inde calculata evenit 5, 2.1 1. 5. ex medio, 1766. temp. verum. $* 6" 55.25". Initium. Aug. —— 6.59.36. Diftantia cornuum 11^.29/. Differentia meridiani a Parifino calculata rigorofe ex ata cum obfervationi- ecclipfi 1** April. 1764. compar bus Romana, Londinenfi & Calgtenü, invenitur 1"14/. 50". Elevatio Poli Varfavienfis ex Solis culminationibus invenitur $2*.14/,2//. & 52*.14',50". ex medio 52*. 14*. 28^. De- — 13 Defcriptio Obfervatorii Gedanenfis. [ onfenfu ampliffimi Senatus fpeculam pofui in fum- mo fortalitio montis urbi imminenris, vulgo. Bi- fchofiberg dili; Glcba eft argillacea adeo. compa&a, vt fecari vix cedit, — Muri 24. pedum ad mundi plagas di- luntus duo muri re&ti includunt zdificium quadratum. $ pedes ali, 8 longi & 4 lati confpiciuntur. Unus horum a Septentrione verfus Auftrum porre&tus fuftinet in conüignatione fuperiori (ubi fpecula proprie) mu- rum ex lapidibus caefis, pondere mille ad 4 millium li- brarum , cui ex utroque latere quadrans muralis appen- ditur. Alter murus fuflinet ibidem dqos pyramides enormes, quibus tubus meridianus inpiütur. Hic mu- rusab oriente verfus occidentem tendit, Uterque mu- rus undique a folo & contignatione fuperiori liber exi- flit, ne tremor incedentium inftrumentis communice- tur. Supratubos, tam meridianum, quam quadran- . 1is muralis, fiffurae tres, per fupremám contignatio- nem & per te&tum penetrantes confpiciuntur, ab auftro . verfus feptentrionem per totam fpeculam prodü&ae, us- que ad fitum horizontalem tuborum defcendentes, Fif- furze —— GUPHOREUDOTSDEROYEPINCROND. — 14 L furae triplicibus valvis facili negotio aperiuntur & clau- duntur, Infimee valvae horizontáliter diducuntur, me- diae & fupremae in te&to verticaliter Ulrimae plu- viam excludunt, habentes in rima, ubi duae fe invicem contingunt,laminam pollicarem cuprearm, ere&tam cum focia proxima in aciem communem compreffam & lima- tam, tali ratione, ut declivis valva pluviam in te&um Qucat. Quatuor feneflrae femicirenlari forma, in 6 par- titiones divifae anguftam aperturam fub inclementi coe- lo permittunt, Sunt vero duplices, intus & extus, ae- que ac valvae feneítrales, non folum contra intempe- riem, fed etiam ut camera perfeGe ob(curari poffit, dum ftellarum vividiorum tranfitus interdiu obfervandus eft. Praeterea feneftrae habent te£tum ex laminis Fer»reis pro lubiru aperiendis dum obfervatio prope Zenith defi- deratur. Horologia appenfa funt pyramidi uni, ne a tre- iore incedentum turbentur. Vibrationes pendulo- rum ubique in fpecula facile aure numerantur dum ocu- lus fidera luftrat. Ex oppöfïto tubi meridiani, verfus auftrum, ad mille paffus circiter, faxum graniticum hor- rendi ponderis pofitum eft cum infculpta cruce, ut mi- nima tubi a plano meridiano deflexio ftatim appercipia- tur, Utinam fimile figaum yeifus fcptentrionem etiam pofi- 15 T pofitum effet, & quidem in Peninfula Hela ultra Sinum Venedicum ad J gradus circiter diftante, quo gradus facili negotio metiri polfet. — Immo, fi Regibus aliquan- do videretur, quinque gradus ad Stockholmiam ( quod fere fub eodem meridiano) navibus 40 vel 50 in duas lineas pofitis ope Hadlejani O&tantis metiri, pro cer. tiori figurae terrae: hic, ubi maxima curvatura fup- ponitur, determinatione, Speculae feneítra orientalis urbem fubie&am cum. Viftula, & in horizonte montes Neringae fabulofos ( die Auflralis feneflra Pomerelliam Dünen) 'monftrat. monticulofam oculo fubicit ad r1o. & ultra mil- liaria, ita ut linea meridiana facile ad talem diftaniiam protendi poffet. — Verfus orientem paulisper, Dirfavia, & deinde ditiffimus fub toto coelo campus cernitur, nempe Gedanenfis, Elbingenfis, & Mariaeburgenfis, ad 9. milliaria verfus Elbingam ab una parte, & verfus Muntavam ab altera produ&i, ubi jugera communiter pro mille thaleris & interdum pro duplo vel triplo ven- duntur, (Ultra Elbingam montes Hockerlandiae vifum claudunt. Elbinga poft turris deflagrationern jam di£- ficulter detegitur, fed in arce Mariaeburgenfi, ad . 6. miliarium diftantiam, die fereno vitra feneftrarum facile numerantur. Ex feneftrra occidentali Pomerellia videtur, fed horizkorn' ad milliaris unius diüam'iam jim x , abrum- - ER 16 abrumpitur fylvis & montibus, Dextrorfum Caffubia jacet, & mons vicinus Stigaukenberg di&us , cujus par- ücula alitudinem obfervatorii aliquantisper fuperat. Fene(tra feptentrionalis vifum ducit per fortalitium Ha- deinde )tra fh ? (b o - geliberg ad. litus maris, Gafpe di&um ubi littus. fabulofum horizontem ad fiaum ad Helam (:] diftantiam $. milliarium finit, Destrorfum paulis: per videtur oppidum Hela, & deinde apertum mare ad Neringam usque. Q0 Altitudinem Obfervatorii fapra maris fuperficiem jàdico. 200 pedum circiter, obinde quidem, quod F. Barometra in urbe conílanter 2j lineis altiora obfer- p ventur Diflantiam ab Obfervatorio ad mare aeftimo ped 8295: quod fonus bombardae in fortaliio oftienfi Münde di&o explofae, intra 17 — 18 fecunda hoc fpa- tium percurrat. Accuratiores menfmanones & praxis medica, & aegrum corpus non permiferunt. Maximum quidem fru&um fperare licet ex ob- fervationibus in eodem plano meridiano in diffiris valde locis habendis. Solum Caput bonae fpei ultra aequa- torem in eodem mer idiano conftitutum eft, quo Geda- nutimn. Utinam Hollandi firaile obfervatorium ibi fige- rent, ut longa ferie annorum per differentias declina- tionum planetarum cum fixis, parallaxis, hoc eft fun- damenta Aftronomiae extra dubium poni poffent. In aE *3. ** g Hv o 17 P Tnítrumenta funt: ld ip- I) Quadrans muralis, rad. 6 'ped. a Siffono ,fabr&Fa&us, at. eodem tempore, quo condifcipulus Birdius fimilem [a- Gertringenfem fecit. Speravit nempe, Regem hunc ra etiam pro Gerüngenfibus emturum, Cel, D**, de Ma- ad gellan illum ex hereditate D* Beauclerk comparavit, £Se atque adjunxit machinam pro verificanda linea colli- ad matiouis, atque aliam pro examinando arcu, ope cu- m jus, praefente Siffono, invenit totum arcum 4. fecun- m dis circiter 9o" fuperare. Ceterum addidit D. de Ma- od gellan pondufculum füftinens preffionem tubi in axim, er- circa quem gyratur. Addere etiam feci fpeculum me- tallicum ad 45* objeivoimponendum, ut data occa- :d; fione flellae in feptentrione obfervari poffint, a dorfo ESS n ü nempe. 2d« 2) 'Tubus meridianus 4 pedum ab eodem artifice X1S confeCtus vitro achromaticp inftruQus & nivella valde fenfibili. 3) Quadrans unius pedis, mobilis, ab eodeü artifice )b. Ide paratus & per Cel. D"'.Fergpfon examinatus, valde ex- và cellens. u- 4) O&82ns Hadlejanus a D**, Dollond confe&tus * da« g* eum tubo achromatico: addidit etiam capfulam trian- na- gularem ex vitris, quorum Latera fingulari artificio ex- & parallela, pro capiendis in terra altitudinibus folis Ut« ex imagine in mercurii fuperficiem proieCla. B In 5) Ta- y/ 15 GERETHURDVENDUEPUSIORORONSNN 5) Telefcopium duorum. þedum 'excellens Cel, xS t m Shortii, cum duplici tubo oculari & duplici fpeculo minore, Minimus apparatus 55 quies auget obje&ta, maximus ducenties., Addidit Heliometrum unà cuin ta- bula manufcripta pro reducendo micrometro in minuta & fecunda, 6) 'Telefcopium excellens 1£ pedis Cel. Martin, c 7. & 8) Duo 'Telefcopia unius pedis, quorüàm unum Ti marfupiale. H 9) Telefcopium 4. pedum, a defun&o Enters Elbingae confe&um, cujus fpecula illuftris D* Hiel] ':A Viennae aliqua ratione emendure fecit; auget plus quam ducenties, fed vifio obícurior, [u T* 10) Tubi dioptrii quinque 12 ad 23 pedum, tubis ligneis. v II) Magnes artificialis, & acus magneticae de- Í: clinatoria & inclinatoria, rude opus fabri calcarii , me- [* chanici nomen, bone Deus! fibi arrogantis. 12) Micrometra Herfcheli, ab alio Ejusdefn fari- f nae nafutulo parata. tf 13) Globi terreftris & coeleftis magni Cel. Bleau. 14) Vitra objeQiva 150. 100. 75. 60. 56. 45. €t pedum quorum ulüuma quinque a Cel. Hevelio def- cendere videntur, Inutilia mihi erant, deficiente. ha- þili V. CUGRCGDEOPUCETRRE UYT —— T9 bili artifice. Secundum, tertium & ultimum prae ce- teris excellunt. Diameter 8. 6. & 4. pollicum., 15) Camera obftura unà cum microfcopio folari. 16) Regulator Sheltoni cum giridio. 17) Regulator D", de Magellan cum pendulo abietino, SeGorem verticalem molior. 'Tubum a- chromaticum excellentem promifit D'. Dollond. Cete- ra inftrumenta aeque ac libros enumerari fuperfedeo. Icon originale Copernici dono dedit D*. Huffariewcki. Omnia haec Societati inclytae Naturae curioforum Gedanenfi, adítipulante Senatu, in admini(trationem perpetuam dedi, unà cum 4000 aureis, exquibus, confenfu trium ordinum, 6. per centum mihi viventi, & poft fata, Societari quotannis ex aerario publico perfol- venda funt. Societas vero promifit, quinque redituum horum partes in falarium dare Profeffori idoneo mathe- Íeos, ad con*gmendntionem illuftrium Academiarum vi- cinarum Petropolitanae, Berolinenfis, Stockholmenfis & Hafnienfis eleto, qui Mathefin fublimiorem ftudio- fis & Artem navigandi nautis tradat, & obfervariones tales in Obfervatorio inflituat, quales laudatae Acade- miae indicare dignabuntur, quibus hoc obfervatorium ceu filium parentibus fubordinatum intenfe cupio: in quem finem hoc publico fcripto favorem Illarum ma- gnopere exoro. Sexta redituum pars in confervatio- nem 20 EMAXEGSENUUNCITEXGD UR nem aedium abit quorfum etiam pertinet Ítipendium cuftodis, nempe D". Fülbach horologiarii eximii, & du&u meo boni obfervatoris, qui ceu alter Herfchel proprio fervore in Aftronomiam fertur, fimilia forte praeffiturus fi fimilem maecenatem haberer. Hic ob- fervariones meteorologicas, altitudines folis correfpon- dentes, tranfitus folis per tubum meridianum pro regu- landis horologiis, praeter infpe&ionem, pro funGtione fua agnofcit, Fundatio haec gaudet etiam approbatione & con- firmatione fereniffimi Regis Poloniarum. —Faxit Deus, ut omnia cedant in ufum & emolumentum publicum ! P. S. Editoris. Nathanacl Muttlaeus de Wolf, Med. Do&. reg.Societ. Scient. Londinenfis & Soc. Naturae curiofor. Gedanen- fis focius, vir vere bonus, in adjumentum & augmen- tum fcientiarum natus, & per totam vitam bene geflam intentus, fato jam fun&us eft anno praet, 1794. d. 24 Dec. DireGtionem Obfervatorii incl. Societas Nat, cu- riof. contulit cel. D?*- Nathanaeli Berendt Med, D, mem- bro fuo meritiffimo. Ser. Berolizi d. 18. Jan. 1785. 1, B. | Vi !'[w TLT [ ij* n mll 1l Il : JH &/sz&aynyäþä/ gäfervælö/iz) g&ga/ze/wzæ Ü l | ! | li lll l j il ! | : i i J | i j NIJ j/ / ! i j E^ — lo | | : ll j ! w [2 m Cruwaitw tT a — i l | i ; "m | ï TU AT t t i r p | | ä i Ei l ; n i : l H dt 1 l | | i l i : ! ]. i ï i in | | UM ä ] J j r il il | Lb !2[ i | ïä ï 1IL ä ä | : 1:1 l 11] ! ä i | | ii , w I | !t | ii Mi l j | : ii L ] M l i | | A M lil * UE 8 J | | | lj l [ t | l ] A T tUt le | ! | HELI | ä ! lU a a TIELIELI l l 111 !l ll ! ! 1! LELTEUIEL l | | lx j i E ElJ li ï ] j j | l BN | J 3 ! l il W j | li | i I li iil D " k ü gl l A I gt ] EM M m L patd ; ä a d RAR OUU UM [I] E uT r | b LU i i m j JH aR l 152:4009:9000080002)1 LU A L | L LU [ TRU ii TL D Mi jl LL YURR - DIRTTTTTRITDEM| —— [ [ —— —À 1211 li | AUE UNETTELUUTLI ULUA LHRLRILA LOT d i l l li | l '.H; li 1]1* TLT DAR ULL | TL ]M L lu ï E MU L M m i | 1 ï LLECHTRTTRERTLU iil TLTULTUE T TET TET x I ii t IT t E nyumuuuuuummmuulmmmmmmmuullmmmmlü E I l ! il 1 | NS M LUTDULTUTET TTL RUE NI i ä l ä N P E ä ä | ï T I ! n n i | H | N g [ o E. 1 P 2 NN N NN N N SSNSNNSSS SSSSQS XS SNS 'vix NSSS j ZZ.Cofbe. ,/.«/ zp8d AUF b g. $— —— & b w sE — nl - 43 — - * * * R 3-* x EN - M * » E x *e s k D pl : D* A r P - A E T E T o». i - P^ a $ L * ^ k D - » , " - . e | . ^ » — » F z » * * s * 3 l - v E A* 2 wÉtmms dv — nE m iee — - - - " —— Wa TE d u : : ii i RA EEE CAM - m ^ - — p RE EEE EEE — : —; OBSERVATIONES ASTRONOMICAE - faCtae 3«( o Dantifci, ab anno 1774 ad annum 1794. VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset Unà cum alis Varfaviae & Dir(äviae ab anno 1764 " i ad annum 1773 fa&lis ;:ä Ro per ä u EbSdUuS Ht ä u D. de Wolff ä is AdjeGla eft Defcriptio & Iconqgraphia 2 Obfervatorii quanenüs. TR us & ( 42 z E cN QUE '-..1 : ^ $- [ —— S ld- ',AX*:A:)S:-— p Bþerolz'm', ä | MDCCLXXXV, Ldi Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com ^V 5 1—7'- D Kou- At o r of leä?æw