<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>AhI987-1</title>
        <respStmt>
          <resp>Provided by</resp>
          <name>University Library of Tübingen</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>Transcribed with</resp>
          <name>Tesseract</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <p>Creative Commons, Attribution-ShareAlike, 3.0</p>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <bibl>
          <title>Rechenunterricht und Krieg, 1</title>
          <author>Gerber, Ludwig</author>
        </bibl>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
  </teiHeader>
  <sourceDoc>
    <surface n="1" type="page" xml:id="s_AhI987-1_001">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_001.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
    </surface>
    <surface n="2" type="page" xml:id="s_AhI987-1_002">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_002.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1950" lry="1511" type="textblock" ulx="588" uly="1113">
        <line lrx="1948" lry="1185" ulx="622" uly="1113">rr== r== r  r</line>
        <line lrx="1562" lry="1298" ulx="986" uly="1196">Kriegsliteratur.</line>
        <line lrx="1950" lry="1406" ulx="588" uly="1289"> Aus der Schenkung Louis Laiblin.</line>
        <line lrx="1564" lry="1511" ulx="1122" uly="1430">1914/17.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2199" lry="3306" type="textblock" ulx="1847" uly="3215">
        <line lrx="2133" lry="3251" ulx="1847" uly="3215">A. Griesshaber</line>
        <line lrx="2199" lry="3306" ulx="1895" uly="3253">Buchbinder</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="3" type="page" xml:id="s_AhI987-1_003">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_003.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
    </surface>
    <surface n="4" type="page" xml:id="s_AhI987-1_004">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_004.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="111" lry="2039" type="textblock" ulx="99" uly="1449">
        <line lrx="111" lry="2039" ulx="99" uly="1449">— —— „</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="5" type="page" xml:id="s_AhI987-1_005">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_005.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
    </surface>
    <surface n="6" type="page" xml:id="s_AhI987-1_006">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_006.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2011" lry="834" type="textblock" ulx="200" uly="600">
        <line lrx="2011" lry="834" ulx="200" uly="600">Kille sbücher für Kriegsſtunden</line>
      </zone>
      <zone lrx="1370" lry="1090" type="textblock" ulx="938" uly="1041">
        <line lrx="1370" lry="1090" ulx="938" uly="1041">herausgegeben von</line>
      </zone>
      <zone lrx="2021" lry="1438" type="textblock" ulx="1235" uly="1287">
        <line lrx="1815" lry="1343" ulx="1437" uly="1287">K. Wendling</line>
        <line lrx="2021" lry="1438" ulx="1235" uly="1376">Kreisſchulinſpektor in Weißenburg.</line>
      </zone>
      <zone lrx="788" lry="1370" type="textblock" ulx="524" uly="1314">
        <line lrx="788" lry="1370" ulx="524" uly="1314">K. König</line>
      </zone>
      <zone lrx="997" lry="1456" type="textblock" ulx="326" uly="1405">
        <line lrx="997" lry="1456" ulx="326" uly="1405">Seminardirektor in Straßburg</line>
      </zone>
      <zone lrx="1164" lry="1388" type="textblock" ulx="1083" uly="1350">
        <line lrx="1164" lry="1388" ulx="1083" uly="1350">und</line>
      </zone>
      <zone lrx="1258" lry="1787" type="textblock" ulx="1079" uly="1747">
        <line lrx="1258" lry="1787" ulx="1079" uly="1747"> ◻</line>
      </zone>
      <zone lrx="1322" lry="2759" type="textblock" ulx="1051" uly="2713">
        <line lrx="1322" lry="2759" ulx="1051" uly="2713">Straßburg,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1663" lry="2869" type="textblock" ulx="718" uly="2725">
        <line lrx="1663" lry="2833" ulx="718" uly="2725">Straßburger Druckerei und perlagsanſtalt.</line>
        <line lrx="1385" lry="2869" ulx="994" uly="2831">vorm. R. Schultz &amp; Co.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1241" lry="2929" type="textblock" ulx="1137" uly="2894">
        <line lrx="1241" lry="2929" ulx="1137" uly="2894">1916.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="7" type="page" xml:id="s_AhI987-1_007">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_007.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="95" lry="693" type="textblock" ulx="0" uly="591">
        <line lrx="95" lry="693" ulx="0" uly="591">len</line>
      </zone>
      <zone lrx="103" lry="1423" type="textblock" ulx="3" uly="1369">
        <line lrx="103" lry="1423" ulx="3" uly="1369">ßenburg.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1724" lry="813" type="textblock" ulx="334" uly="613">
        <line lrx="1724" lry="813" ulx="334" uly="613">Rechennnterricht und Krieg</line>
      </zone>
      <zone lrx="1724" lry="889" type="textblock" ulx="330" uly="843">
        <line lrx="1724" lry="889" ulx="330" uly="843">IInIIIInuinmunmnmmnmnmumnmnmnnmnmnnnmnnmnnmnnnnnnunnmnnnImInmIIunnnnuInmnIunIuIIIIuIInIIumnnmIumInIIImInmmnmunnnnnmInnmIIuIIuImInmmnnIunImInIuImmIn</line>
      </zone>
      <zone lrx="1714" lry="1472" type="textblock" ulx="338" uly="1018">
        <line lrx="1714" lry="1099" ulx="338" uly="1018">Eine zeitgemäße Aufgabenſammlung</line>
        <line lrx="1059" lry="1209" ulx="997" uly="1165">für</line>
        <line lrx="1497" lry="1347" ulx="556" uly="1278">Volks⸗-⸗, Mittel-, Fortbildungs⸗</line>
        <line lrx="1405" lry="1472" ulx="654" uly="1403">und Unteroffizierſchulen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1254" lry="1590" type="textblock" ulx="799" uly="1544">
        <line lrx="1254" lry="1590" ulx="799" uly="1544">mit den Ergebniſſen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1265" lry="1783" type="textblock" ulx="787" uly="1715">
        <line lrx="1265" lry="1783" ulx="787" uly="1715">Cehrerausgabe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1679" lry="2272" type="textblock" ulx="372" uly="2091">
        <line lrx="1235" lry="2148" ulx="822" uly="2091">Buſammengeſtellt</line>
        <line lrx="1679" lry="2272" ulx="372" uly="2201">von L. Gerber, Lehrer in Straßburg i. Elſ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1589" lry="2478" type="textblock" ulx="466" uly="2424">
        <line lrx="1589" lry="2478" ulx="466" uly="2424">Fünfte umgearbeitete und erweiterte Auflage.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1709" lry="2899" type="textblock" ulx="337" uly="2729">
        <line lrx="1156" lry="2778" ulx="905" uly="2729">Straßburg,</line>
        <line lrx="1709" lry="2847" ulx="337" uly="2795">Straßburger Druckerei und Verlagsanſtalt, vorm. R. Schultz u. Co.</line>
        <line lrx="1074" lry="2899" ulx="979" uly="2861">1916</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="8" type="page" xml:id="s_AhI987-1_008">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_008.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
    </surface>
    <surface n="9" type="page" xml:id="s_AhI987-1_009">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_009.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1457" lry="1204" type="textblock" ulx="319" uly="1158">
        <line lrx="1457" lry="1204" ulx="319" uly="1158">Einleitung.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..</line>
      </zone>
      <zone lrx="777" lry="1318" type="textblock" ulx="320" uly="1267">
        <line lrx="777" lry="1318" ulx="320" uly="1267">A. Heer und Flotte.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1461" lry="1417" type="textblock" ulx="386" uly="1347">
        <line lrx="1461" lry="1417" ulx="386" uly="1347">a) Die Cruppenmaſſe unſeres heeres</line>
      </zone>
      <zone lrx="1544" lry="1461" type="textblock" ulx="460" uly="1412">
        <line lrx="1544" lry="1461" ulx="460" uly="1412">verglichen mit der Straßburger Garniſon. . . . . . Kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1461" lry="1597" type="textblock" ulx="389" uly="1503">
        <line lrx="1461" lry="1552" ulx="389" uly="1503">b) Truppenbeförderung und Bedeutung</line>
        <line lrx="1456" lry="1597" ulx="461" uly="1550">der Eiſenbahn im Kriege.. . . . . . . . . . . . .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1523" lry="1981" type="textblock" ulx="387" uly="1628">
        <line lrx="1523" lry="1676" ulx="536" uly="1628">Bau einer Ariegseiſenbahn . . . . . . . . . . . . . .. „</line>
        <line lrx="1519" lry="1767" ulx="392" uly="1720">c) Kuf de m Marſche. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . „</line>
        <line lrx="1462" lry="1844" ulx="533" uly="1795">Marſchgeſchwindigkeiten, Meldereiter, Rad⸗</line>
        <line lrx="734" lry="1891" ulx="602" uly="1846">fahrer.</line>
        <line lrx="1519" lry="1981" ulx="387" uly="1934">d) Im Selde.. . . . r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . „</line>
      </zone>
      <zone lrx="1465" lry="2106" type="textblock" ulx="535" uly="2010">
        <line lrx="1465" lry="2058" ulx="535" uly="2010">Gefechtsfelder, Schützengraben, Unterſtand,</line>
        <line lrx="1271" lry="2106" ulx="608" uly="2059">Patronen, Tanga, Schießpulver.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1521" lry="2183" type="textblock" ulx="455" uly="2135">
        <line lrx="1521" lry="2183" ulx="455" uly="2135">Don Geſchoſſen und Geſchützen. . . . . . .. „</line>
      </zone>
      <zone lrx="1463" lry="2355" type="textblock" ulx="543" uly="2212">
        <line lrx="1460" lry="2260" ulx="543" uly="2212">Schrapnell, Seldhaubitze, 42⸗cm⸗Geſchütz,</line>
        <line lrx="1463" lry="2309" ulx="605" uly="2260">Scheitelhöhe der Geſchoßflugbahn, Ge⸗</line>
        <line lrx="1058" lry="2355" ulx="604" uly="2308">ſchoßgeſchwindigkeiten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1457" lry="2432" type="textblock" ulx="533" uly="2384">
        <line lrx="1457" lry="2432" ulx="533" uly="2384">Schwarzpulver und Dunamit. . . . . . . . . . . . . .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1463" lry="2570" type="textblock" ulx="385" uly="2475">
        <line lrx="1463" lry="2522" ulx="385" uly="2475">e) Don bekannten und berühmten</line>
        <line lrx="1454" lry="2570" ulx="461" uly="2523">Kriegsſchiffe N . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1464" lry="2695" type="textblock" ulx="540" uly="2599">
        <line lrx="1464" lry="2648" ulx="540" uly="2599">Die kleinen Kreuzer Emden, Straßburg und</line>
        <line lrx="1413" lry="2695" ulx="607" uly="2647">Karlsruhe, der große Kreuzer Goeben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1463" lry="2828" type="textblock" ulx="392" uly="2736">
        <line lrx="1463" lry="2784" ulx="392" uly="2736">f) Dom Seegefecht in der Nordſee</line>
        <line lrx="1454" lry="2828" ulx="462" uly="2785">am 24. Januar 1915 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1461" lry="2921" type="textblock" ulx="389" uly="2872">
        <line lrx="1461" lry="2921" ulx="389" uly="2872">g) Vom Torpedo⸗ und Unterſeeboot</line>
      </zone>
      <zone lrx="1725" lry="1971" type="textblock" ulx="1585" uly="1936">
        <line lrx="1725" lry="1971" ulx="1585" uly="1936">14— 20</line>
      </zone>
      <zone lrx="1724" lry="2174" type="textblock" ulx="1585" uly="2139">
        <line lrx="1724" lry="2174" ulx="1585" uly="2139">21—27</line>
      </zone>
      <zone lrx="1677" lry="2424" type="textblock" ulx="1633" uly="2389">
        <line lrx="1677" lry="2424" ulx="1633" uly="2389">28</line>
      </zone>
      <zone lrx="1725" lry="2562" type="textblock" ulx="1582" uly="2526">
        <line lrx="1725" lry="2562" ulx="1582" uly="2526">29—33</line>
      </zone>
      <zone lrx="1723" lry="2824" type="textblock" ulx="1582" uly="2788">
        <line lrx="1723" lry="2824" ulx="1582" uly="2788">34— 35</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="10" type="page" xml:id="s_AhI987-1_010">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_010.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1268" lry="469" type="textblock" ulx="985" uly="429">
        <line lrx="1268" lry="469" ulx="985" uly="429">— 4 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1554" lry="661" type="textblock" ulx="475" uly="566">
        <line lrx="1554" lry="613" ulx="475" uly="566">h) VDon den Solgen des Unterſee⸗</line>
        <line lrx="1546" lry="661" ulx="547" uly="613">bootkriegesSs. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1560" lry="931" type="textblock" ulx="618" uly="691">
        <line lrx="1560" lry="748" ulx="618" uly="691">U 9, Steigerung der Frachtpreiſe, Sracht⸗</line>
        <line lrx="1560" lry="800" ulx="688" uly="716">raumkriſis in England, Verſicherungs⸗</line>
        <line lrx="1559" lry="838" ulx="690" uly="783">prämien, Mietpreis für ein handelsſchiff,</line>
        <line lrx="1557" lry="883" ulx="694" uly="835">Teuerung in England, Belohnung für</line>
        <line lrx="1354" lry="931" ulx="696" uly="883">Vernichtung deutſcher U⸗Boote.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1559" lry="1098" type="textblock" ulx="479" uly="972">
        <line lrx="1525" lry="1020" ulx="479" uly="972">) vom Luftſchiff und Slugzeung.. .</line>
        <line lrx="1559" lry="1098" ulx="624" uly="1048">Zeppelinluftſchiff, L 4, Albion der Zeppelin!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1557" lry="1192" type="textblock" ulx="691" uly="1098">
        <line lrx="1557" lry="1145" ulx="691" uly="1098">Eindecker, Inſekten⸗, Vogelflug und Slug⸗</line>
        <line lrx="790" lry="1192" ulx="691" uly="1156">zeug.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1548" lry="1281" type="textblock" ulx="478" uly="1235">
        <line lrx="1548" lry="1281" ulx="478" uly="1235">) Dom KAutomobil . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1548" lry="1418" type="textblock" ulx="473" uly="1319">
        <line lrx="1478" lry="1412" ulx="473" uly="1319">k) Derpflegung, Eingquartierung,</line>
        <line lrx="1548" lry="1418" ulx="540" uly="1372">Löhnung . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1559" lry="1735" type="textblock" ulx="625" uly="1447">
        <line lrx="1559" lry="1494" ulx="625" uly="1447">Lebensmittelverbrauch, Verpflegungskoſten,</line>
        <line lrx="1559" lry="1543" ulx="691" uly="1496">Feldbäckerei, „eiſerne Portion“, Der⸗</line>
        <line lrx="1557" lry="1591" ulx="694" uly="1544">pflegungsgebührniſſe für Urlauber; Ver⸗</line>
        <line lrx="1558" lry="1647" ulx="692" uly="1591">gütung für Naturalverpflegung, erhöhte</line>
        <line lrx="1558" lry="1686" ulx="686" uly="1639">Dergütungsſätze; Löhnung im Frieden, im</line>
        <line lrx="1411" lry="1735" ulx="690" uly="1687">immobilen und mobilen Zuſtande.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1553" lry="1812" type="textblock" ulx="620" uly="1764">
        <line lrx="1553" lry="1812" ulx="620" uly="1764">Sparſamkeitsſinn im deutſchen Heer. . . . . . . .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1550" lry="1902" type="textblock" ulx="476" uly="1853">
        <line lrx="1550" lry="1902" ulx="476" uly="1853">1) Un ſere Kriegs erfolg e . . . . . . . . . . . . . . . . .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1558" lry="2168" type="textblock" ulx="626" uly="1929">
        <line lrx="1555" lry="1976" ulx="626" uly="1929">Beſetzte Gebiete, Verluſte der Feinde, Lord</line>
        <line lrx="1557" lry="2024" ulx="693" uly="1977">Ritchener Leiſtungsfähigkeit, Kriegs⸗</line>
        <line lrx="1558" lry="2072" ulx="694" uly="2025">gefangene, erbeutete Geſchütze, zum Ver⸗</line>
        <line lrx="1557" lry="2120" ulx="691" uly="2072">gleich, Verluſte der feindlichen Kriegs⸗</line>
        <line lrx="1077" lry="2168" ulx="691" uly="2121">und handelsflotte.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1558" lry="2526" type="textblock" ulx="466" uly="2180">
        <line lrx="1546" lry="2262" ulx="466" uly="2180">m) Don den Kriegskoſten . . . . . . . . . . . . .</line>
        <line lrx="1558" lry="2318" ulx="621" uly="2267">Koſten Deutſchlands, Gſterreich⸗Ungarns,</line>
        <line lrx="1557" lry="2365" ulx="694" uly="2317">Englands, Frankreichs, Italiens, des</line>
        <line lrx="940" lry="2417" ulx="688" uly="2343">Weltkrieges.</line>
        <line lrx="1557" lry="2478" ulx="627" uly="2432">Zum Vergleich: Koſten früherer Kriege,</line>
        <line lrx="1329" lry="2526" ulx="697" uly="2479">Koſten der neutralen Staaten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1559" lry="2814" type="textblock" ulx="480" uly="2569">
        <line lrx="1547" lry="2616" ulx="480" uly="2569">n) Don der Seldpoſt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .</line>
        <line lrx="1559" lry="2676" ulx="622" uly="2628">1870/71, Rieſenarbeit jetzt, Adreſſen genau</line>
        <line lrx="1117" lry="2723" ulx="692" uly="2676">und ſchön ſchreiben!</line>
        <line lrx="1545" lry="2814" ulx="480" uly="2766">⁰° Dom Eiſernen Kreuze .. . . . . . .. . . . . .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1558" lry="2937" type="textblock" ulx="630" uly="2842">
        <line lrx="1558" lry="2891" ulx="630" uly="2842">Befreiungskriege, 1870/71, gegenwärtiger</line>
        <line lrx="817" lry="2937" ulx="696" uly="2890">Krieg.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1645" lry="652" type="textblock" ulx="1583" uly="614">
        <line lrx="1645" lry="652" ulx="1583" uly="614">Nr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1611" lry="2614" type="textblock" ulx="1594" uly="2598">
        <line lrx="1611" lry="2614" ulx="1594" uly="2598">55</line>
      </zone>
      <zone lrx="1820" lry="651" type="textblock" ulx="1676" uly="615">
        <line lrx="1820" lry="651" ulx="1676" uly="615">40 — 47</line>
      </zone>
      <zone lrx="1818" lry="1010" type="textblock" ulx="1674" uly="974">
        <line lrx="1818" lry="1010" ulx="1674" uly="974">48—56</line>
      </zone>
      <zone lrx="1753" lry="1272" type="textblock" ulx="1706" uly="1237">
        <line lrx="1753" lry="1272" ulx="1706" uly="1237">57</line>
      </zone>
      <zone lrx="1818" lry="1410" type="textblock" ulx="1675" uly="1373">
        <line lrx="1818" lry="1410" ulx="1675" uly="1373">58— 69</line>
      </zone>
      <zone lrx="1819" lry="1891" type="textblock" ulx="1678" uly="1768">
        <line lrx="1770" lry="1803" ulx="1726" uly="1768">70</line>
        <line lrx="1819" lry="1891" ulx="1678" uly="1856">71— 86</line>
      </zone>
      <zone lrx="1817" lry="2608" type="textblock" ulx="1675" uly="2572">
        <line lrx="1817" lry="2608" ulx="1675" uly="2572">95 — 98</line>
      </zone>
      <zone lrx="1841" lry="2805" type="textblock" ulx="1675" uly="2769">
        <line lrx="1841" lry="2805" ulx="1675" uly="2769">99—100</line>
      </zone>
      <zone lrx="2091" lry="612" type="textblock" ulx="2067" uly="147">
        <line lrx="2081" lry="238" ulx="2067" uly="221">4</line>
        <line lrx="2091" lry="578" ulx="2069" uly="560">ꝗR</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="11" type="page" xml:id="s_AhI987-1_011">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_011.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="825" lry="592" type="textblock" ulx="341" uly="539">
        <line lrx="825" lry="592" ulx="341" uly="539">B. Hinter der Front.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1493" lry="966" type="textblock" ulx="411" uly="596">
        <line lrx="1483" lry="661" ulx="411" uly="596">a) Was hat den engliſchen Krämer⸗</line>
        <line lrx="1478" lry="704" ulx="482" uly="657">neid erregt? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .</line>
        <line lrx="1490" lry="763" ulx="554" uly="709">Stein⸗, Braunkohlen⸗ und Eiſengewinnung,</line>
        <line lrx="1493" lry="813" ulx="626" uly="755">hHandel, Anteil der Staaten am Welt⸗</line>
        <line lrx="1490" lry="860" ulx="627" uly="803">handel, Seeſchiffahrt, Deutſchlands Kapi⸗</line>
        <line lrx="786" lry="906" ulx="630" uly="861">talkraft.</line>
        <line lrx="1484" lry="966" ulx="567" uly="919">Bevölkerungsbewegung . . . . . . . . . . .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1478" lry="1047" type="textblock" ulx="413" uly="993">
        <line lrx="1478" lry="1047" ulx="413" uly="993">b) Von den Kriegsanleihen .. . . . . . . . .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1494" lry="1151" type="textblock" ulx="560" uly="1047">
        <line lrx="1494" lry="1106" ulx="560" uly="1047">Geſamtſumme der Anleihen, ſichere und gute</line>
        <line lrx="1190" lry="1151" ulx="635" uly="1101">Geldanlage, Dolksanleihen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1484" lry="1325" type="textblock" ulx="552" uly="1160">
        <line lrx="1320" lry="1211" ulx="553" uly="1160">Vom deutſchen Kriegsſchatz.</line>
        <line lrx="1478" lry="1270" ulx="552" uly="1218">Das Gold zur Reichsbank:.. . . .</line>
        <line lrx="1484" lry="1325" ulx="559" uly="1278">Ein Kusblick in die Zu kunft.. . . . . . .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1505" lry="1992" type="textblock" ulx="414" uly="1350">
        <line lrx="1491" lry="1411" ulx="414" uly="1350">c) Von der Ernährung des deutſchen</line>
        <line lrx="1480" lry="1454" ulx="481" uly="1409">DVolkes im Kriege .. . . . . . . . . . . . . . . . . .</line>
        <line lrx="1494" lry="1517" ulx="560" uly="1462">Einfuhrpoſten in Nahrung und Diehfutter,</line>
        <line lrx="1498" lry="1563" ulx="632" uly="1509">deutſcher und öſterreichiſch⸗ungariſcher Kus⸗</line>
        <line lrx="1499" lry="1609" ulx="631" uly="1558">landsbedarf; in welchen Berufsgruppen</line>
        <line lrx="1500" lry="1659" ulx="630" uly="1606">ſich bisher das deutſche Volk ſein Brot ver⸗</line>
        <line lrx="1501" lry="1705" ulx="632" uly="1654">diente; Zweck der Rahrung, Wert unſerer</line>
        <line lrx="1499" lry="1754" ulx="634" uly="1700">wichtigſten Nahrungsmittel, Derbrauch und</line>
        <line lrx="1505" lry="1801" ulx="633" uly="1749">notwendiger Bedarf miteinander verglichen;</line>
        <line lrx="1501" lry="1850" ulx="633" uly="1796">Sparſamkeit und Sorgfalt: Brot, Kartoffeln,</line>
        <line lrx="1504" lry="1898" ulx="632" uly="1843">Fleiſch, Fett, Milch, Butter, Zucker; Ein⸗</line>
        <line lrx="1504" lry="1945" ulx="631" uly="1892">fuhr von Genußmitteln; Kuskommen mit</line>
        <line lrx="1257" lry="1992" ulx="634" uly="1943">den vorhandenen Nährſtoffen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1499" lry="2220" type="textblock" ulx="419" uly="2018">
        <line lrx="1481" lry="2067" ulx="419" uly="2018">d) Dom Roten Kreuz . . . . . . . . . . . . . . . . . .</line>
        <line lrx="1499" lry="2125" ulx="565" uly="2073">KAufgabe d. R. Krs., Lazarettzüge, Sorge für</line>
        <line lrx="1497" lry="2172" ulx="634" uly="2122">unſere braven Truppen im Feld, Samm⸗</line>
        <line lrx="1477" lry="2220" ulx="633" uly="2169">lungen, Wohltätigkeitsmarken, Vorträge.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1495" lry="2292" type="textblock" ulx="421" uly="2239">
        <line lrx="1495" lry="2292" ulx="421" uly="2239">e) KIlIgemeine Liebes⸗ und Wohltätigkeit</line>
      </zone>
      <zone lrx="1506" lry="2909" type="textblock" ulx="422" uly="2300">
        <line lrx="1502" lry="2350" ulx="565" uly="2300">Weihnachtsgaben, Hindenburgſpende, Bücher</line>
        <line lrx="1502" lry="2398" ulx="635" uly="2347">ins Feld, achtet und ſparet den Pfennig!</line>
        <line lrx="1505" lry="2445" ulx="639" uly="2395">Geben iſt ſeliger, die Deutſchen in Ame⸗</line>
        <line lrx="1503" lry="2493" ulx="635" uly="2445">rika, die deutſchen Barbaren, Samm⸗</line>
        <line lrx="1423" lry="2541" ulx="639" uly="2492">lungen von Beamten und Arbeitern.</line>
        <line lrx="1494" lry="2612" ulx="422" uly="2562">f) Kriegsfürſorge (private u. ſtaatliche). ..</line>
        <line lrx="1505" lry="2670" ulx="568" uly="2621">CTeilweiſe Weiterzahlung des Lohnes oder</line>
        <line lrx="1505" lry="2718" ulx="641" uly="2669">Gehaltes, Unterſtützung der Kngehörigen</line>
        <line lrx="1506" lry="2765" ulx="637" uly="2717">der Kriegsteilnehmer, Arbeitsloſenunter⸗</line>
        <line lrx="1503" lry="2814" ulx="638" uly="2764">ſtützung, Fürſorge für Geflüchtete, Kriegs⸗</line>
        <line lrx="1504" lry="2871" ulx="638" uly="2813">verſicherung, die ſtaatliche Verſorgung der</line>
        <line lrx="1506" lry="2909" ulx="638" uly="2860">Kriegsteilnehmer u. ihrer Hinterbliebenen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1554" lry="684" type="textblock" ulx="1536" uly="657">
        <line lrx="1554" lry="684" ulx="1536" uly="657">r.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1545" lry="1445" type="textblock" ulx="1528" uly="1429">
        <line lrx="1545" lry="1445" ulx="1528" uly="1429">19</line>
      </zone>
      <zone lrx="1548" lry="2057" type="textblock" ulx="1532" uly="2042">
        <line lrx="1548" lry="2057" ulx="1532" uly="2042">7</line>
      </zone>
      <zone lrx="1556" lry="2607" type="textblock" ulx="1539" uly="2591">
        <line lrx="1556" lry="2607" ulx="1539" uly="2591">77</line>
      </zone>
      <zone lrx="1770" lry="685" type="textblock" ulx="1501" uly="645">
        <line lrx="1770" lry="685" ulx="1501" uly="645">Nr. 101— 105</line>
      </zone>
      <zone lrx="1773" lry="1023" type="textblock" ulx="1586" uly="909">
        <line lrx="1716" lry="945" ulx="1650" uly="909">106</line>
        <line lrx="1773" lry="1023" ulx="1586" uly="985">107— 117</line>
      </zone>
      <zone lrx="1774" lry="1309" type="textblock" ulx="1588" uly="1154">
        <line lrx="1719" lry="1189" ulx="1653" uly="1154">118</line>
        <line lrx="1774" lry="1251" ulx="1588" uly="1213">119 — 120</line>
        <line lrx="1715" lry="1309" ulx="1655" uly="1273">121</line>
      </zone>
      <zone lrx="1776" lry="1435" type="textblock" ulx="1591" uly="1397">
        <line lrx="1776" lry="1435" ulx="1591" uly="1397">122— 153</line>
      </zone>
      <zone lrx="1780" lry="2047" type="textblock" ulx="1591" uly="2009">
        <line lrx="1780" lry="2047" ulx="1591" uly="2009">154— 159</line>
      </zone>
      <zone lrx="1783" lry="2274" type="textblock" ulx="1597" uly="2237">
        <line lrx="1783" lry="2274" ulx="1597" uly="2237">160— 170</line>
      </zone>
      <zone lrx="1784" lry="2598" type="textblock" ulx="1601" uly="2560">
        <line lrx="1784" lry="2598" ulx="1601" uly="2560">171—185</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="12" type="page" xml:id="s_AhI987-1_012">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_012.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="800" lry="587" type="textblock" ulx="407" uly="539">
        <line lrx="800" lry="587" ulx="407" uly="539">C. Verſchiedenes.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1239" lry="737" type="textblock" ulx="480" uly="686">
        <line lrx="1239" lry="737" ulx="480" uly="686">Amerikas Ausfuhrüberſchuß.. . . . . . .</line>
      </zone>
      <zone lrx="689" lry="1063" type="textblock" ulx="480" uly="1016">
        <line lrx="689" lry="1063" ulx="480" uly="1016">Paßzwang . . . . . . . . . . . . . .</line>
      </zone>
      <zone lrx="973" lry="1194" type="textblock" ulx="473" uly="1147">
        <line lrx="973" lry="1194" ulx="473" uly="1147">Eiſengeld . .. . . . . . . . . . .</line>
      </zone>
      <zone lrx="609" lry="1427" type="textblock" ulx="397" uly="1380">
        <line lrx="609" lry="1427" ulx="397" uly="1380">Anhang:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1249" lry="1692" type="textblock" ulx="538" uly="1643">
        <line lrx="1249" lry="1692" ulx="538" uly="1643">deutſchen, kriegführenden Staaten</line>
      </zone>
      <zone lrx="1255" lry="1328" type="textblock" ulx="473" uly="1213">
        <line lrx="1255" lry="1263" ulx="473" uly="1213">Nickel⸗ und Kupfermünzen.. . . . . . . .</line>
        <line lrx="1255" lry="1328" ulx="477" uly="1280">Dom Suej kanal . . . . . . . . . . . . . . .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1548" lry="669" type="textblock" ulx="485" uly="622">
        <line lrx="1548" lry="669" ulx="485" uly="622">Das „neutrale“ KAmerifa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1545" lry="998" type="textblock" ulx="475" uly="754">
        <line lrx="1545" lry="801" ulx="476" uly="754">Entwiſcht . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . .</line>
        <line lrx="805" lry="866" ulx="475" uly="818">Militärlieferung . . . . . . . . . . . .vd. . . . . . . . . . . . . . . . . . .</line>
        <line lrx="1259" lry="933" ulx="481" uly="884">Pferdeaushebung . . . . . . . . . . . . . . . . .</line>
        <line lrx="1258" lry="998" ulx="475" uly="950">Erſatz für Wolle. . . . . . . . . . . . . . . . . . .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1542" lry="1133" type="textblock" ulx="474" uly="1083">
        <line lrx="1542" lry="1133" ulx="474" uly="1083">Fahrpreisermäßigung zum Beſuch Verwundeter ...</line>
      </zone>
      <zone lrx="1546" lry="1648" type="textblock" ulx="468" uly="1463">
        <line lrx="1542" lry="1515" ulx="468" uly="1463">Entfernungen wichtiger Städte von Straßburg . . . .</line>
        <line lrx="1256" lry="1577" ulx="468" uly="1528">Statiſtiſche Dergleichstabellen . . . . . . .</line>
        <line lrx="1546" lry="1648" ulx="474" uly="1593">Die wichtigſten Münzen und Maße der außer⸗ –</line>
      </zone>
      <zone lrx="1540" lry="1579" type="textblock" ulx="1271" uly="1551">
        <line lrx="1540" lry="1579" ulx="1271" uly="1551">J—R;ð;ð;ͥ;,. . .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1540" lry="1693" type="textblock" ulx="1271" uly="1665">
        <line lrx="1540" lry="1693" ulx="1271" uly="1665"> . ..</line>
      </zone>
      <zone lrx="1343" lry="1793" type="textblock" ulx="399" uly="1743">
        <line lrx="1343" lry="1793" ulx="399" uly="1743">Raum für neue Aufgaben... . . . . . . . . .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1835" lry="1326" type="textblock" ulx="1648" uly="633">
        <line lrx="1769" lry="668" ulx="1703" uly="633">186</line>
        <line lrx="1767" lry="734" ulx="1700" uly="700">187</line>
        <line lrx="1768" lry="799" ulx="1700" uly="765">188</line>
        <line lrx="1767" lry="865" ulx="1701" uly="830">189</line>
        <line lrx="1835" lry="931" ulx="1653" uly="895">190 — 191</line>
        <line lrx="1765" lry="996" ulx="1702" uly="961">192</line>
        <line lrx="1765" lry="1062" ulx="1699" uly="1027">193</line>
        <line lrx="1766" lry="1128" ulx="1699" uly="1093">194</line>
        <line lrx="1835" lry="1194" ulx="1653" uly="1157">195 — 196</line>
        <line lrx="1763" lry="1259" ulx="1698" uly="1224">197</line>
        <line lrx="1834" lry="1326" ulx="1648" uly="1289">198—200</line>
      </zone>
      <zone lrx="1833" lry="1576" type="textblock" ulx="1648" uly="1475">
        <line lrx="1774" lry="1509" ulx="1708" uly="1475">105</line>
        <line lrx="1833" lry="1576" ulx="1648" uly="1540">104 —–— 106</line>
      </zone>
      <zone lrx="1832" lry="1791" type="textblock" ulx="1645" uly="1626">
        <line lrx="1832" lry="1689" ulx="1647" uly="1626">107 — 108</line>
        <line lrx="1831" lry="1791" ulx="1645" uly="1755">109 — 110</line>
      </zone>
      <zone lrx="2098" lry="773" type="textblock" ulx="2079" uly="364">
        <line lrx="2098" lry="773" ulx="2079" uly="364"> f</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="13" type="page" xml:id="s_AhI987-1_013">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_013.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1261" lry="727" type="textblock" ulx="816" uly="632">
        <line lrx="1261" lry="727" ulx="816" uly="632">Einleitung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1751" lry="2923" type="textblock" ulx="247" uly="885">
        <line lrx="1750" lry="947" ulx="440" uly="885">Ein Krieg wird erſt dann zum inneren Erlebnis und</line>
        <line lrx="1751" lry="1017" ulx="318" uly="952">zur heiligen Sache des ganzen Volkes, wenn er nicht</line>
        <line lrx="1749" lry="1082" ulx="319" uly="1019">nur mit den Waffen, ſondern auch mit dem herzen und</line>
        <line lrx="1748" lry="1148" ulx="323" uly="1082">Gewiſſen geführt wird. Die geiſtige Verarbeitung und</line>
        <line lrx="1747" lry="1212" ulx="326" uly="1149">Durchdringung der mit einem ſolch erſchütternden Welt⸗</line>
        <line lrx="1747" lry="1280" ulx="318" uly="1215">ereignis zuſammenhängenden Dinge und Erſcheinungen</line>
        <line lrx="1747" lry="1346" ulx="315" uly="1279">bilden deshalb eine Notwendigkeit, an der die Schule</line>
        <line lrx="1746" lry="1412" ulx="315" uly="1344">nicht gleichgültig vorübergehen kann. Dabei dürfen nicht</line>
        <line lrx="1745" lry="1476" ulx="316" uly="1411">ein kühler Kopf, ein kalt berechnender Verſtand allein</line>
        <line lrx="1742" lry="1546" ulx="312" uly="1476">in Anſpruch genommen werden, ein mitfühlendes Herz,</line>
        <line lrx="1743" lry="1612" ulx="314" uly="1542">ein warmes Gemüt ſollen bei dieſer Schultätigkeit auch</line>
        <line lrx="1742" lry="1676" ulx="312" uly="1610">rege beteiligt ſein. Von dieſem Geſichtspunkte aus</line>
        <line lrx="1743" lry="1743" ulx="314" uly="1674">will vorliegende Kriegsaufgabenſammlung betrachtet</line>
        <line lrx="1742" lry="1806" ulx="312" uly="1740">und beurteilt werden. Begeiſterung und Vaterlands⸗</line>
        <line lrx="1476" lry="1873" ulx="310" uly="1805">liebe müſſen auch die Rechenſtunden weihen.</line>
        <line lrx="1740" lry="1940" ulx="429" uly="1872">Wohl kein Unterrichtsfach verlangt ſo ſehr Übung</line>
        <line lrx="1740" lry="2009" ulx="314" uly="1936">wie das Rechnen. Aus dieſem Grunde ſei doch beim Rech⸗</line>
        <line lrx="1739" lry="2070" ulx="311" uly="2005">nen von ſolchen Kriegsaufgaben ein richtiges Maßhalten</line>
        <line lrx="1737" lry="2136" ulx="309" uly="2070">anempfohlen, weil bei ihrem ausſchließlichen Gebrauch</line>
        <line lrx="1735" lry="2206" ulx="311" uly="2134">die ſo notwendige Übung tatſächlich etwas zu kurz</line>
        <line lrx="1737" lry="2268" ulx="247" uly="2201">käme. Immerhin dürfte man wohl ein Diertel jeder</line>
        <line lrx="1735" lry="2332" ulx="310" uly="2266">Rechenſtunde dazu benutzen, die Kinder mit beſonderen</line>
        <line lrx="1735" lry="2398" ulx="305" uly="2333">Kriegsaufgaben zu erfreuen. Daß den Schülern die</line>
        <line lrx="1734" lry="2464" ulx="312" uly="2397">Beſchäftigung mit ſolchen Rechnungen wirklich Freude</line>
        <line lrx="1624" lry="2532" ulx="303" uly="2463">bereitet, lehrt die Erfahrung und iſt ſehr natürlich.</line>
        <line lrx="1729" lry="2598" ulx="428" uly="2530">Der Krieg ſtellt ſeine beſonderen Anforderungen</line>
        <line lrx="1730" lry="2664" ulx="303" uly="2595">nicht nur an den Lehrer, ſondern auch an den Erzieher.</line>
        <line lrx="1730" lry="2728" ulx="305" uly="2660">Wo es darum der Stoff erlaubte — manchmal hat er es</line>
        <line lrx="1731" lry="2794" ulx="302" uly="2725">geradezu gefordert — iſt ein ethiſches Moment zur</line>
        <line lrx="1730" lry="2858" ulx="306" uly="2789">Geltung gebracht worden, allen feindlichen Verun⸗</line>
        <line lrx="1481" lry="2923" ulx="301" uly="2855">glimpfungen deutſcher Kultur 3zum Trotz. —</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="14" type="page" xml:id="s_AhI987-1_014">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_014.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1285" lry="467" type="textblock" ulx="1000" uly="426">
        <line lrx="1285" lry="467" ulx="1000" uly="426">— 8 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1876" lry="2940" type="textblock" ulx="427" uly="560">
        <line lrx="1865" lry="624" ulx="549" uly="560">Noch niemals ſind ſo viele und ſo gründlich Zei⸗</line>
        <line lrx="1862" lry="691" ulx="427" uly="627">tungen geleſen worden wie gegenwärtig. Alle größeren</line>
        <line lrx="1866" lry="756" ulx="428" uly="693">Schüler leſen die Zeitung und zwar ſehr genau. Wie⸗</line>
        <line lrx="1868" lry="820" ulx="429" uly="759">viele Fragen werden da täglich an den Lehrer gerichtet</line>
        <line lrx="1863" lry="885" ulx="429" uly="824">über unverſtandene Sachen aus den Tagesblättern und</line>
        <line lrx="1864" lry="953" ulx="430" uly="890">den maſſenhaft erſcheinenden Zeitſchriften! Dieſe kind⸗</line>
        <line lrx="1862" lry="1019" ulx="429" uly="956">liche Wißbegierde und ihren Eifer in den Dienſt des</line>
        <line lrx="1865" lry="1084" ulx="430" uly="1022">Unterrichts zu ſtellen, ſoweit es den Rechenunterricht</line>
        <line lrx="1865" lry="1151" ulx="430" uly="1089">betrifft, liegt auch in der Abſicht der vorliegenden Kuf⸗</line>
        <line lrx="1864" lry="1217" ulx="430" uly="1155">gabenſammlung. Zeitungsnachrichten und Angaben aus</line>
        <line lrx="1865" lry="1282" ulx="436" uly="1219">Zeitſchriften und Fachblättern ſind vielfach zu Rechen⸗</line>
        <line lrx="1865" lry="1348" ulx="430" uly="1285">aufgaben umgewandelt worden, oft mit Beibehaltung</line>
        <line lrx="1865" lry="1414" ulx="431" uly="1350">der techniſchen Ausdrücke, die der Erklärung durch den</line>
        <line lrx="1866" lry="1482" ulx="435" uly="1416">Lehrer bedürfen. Kus dem oben angeführten Grunde</line>
        <line lrx="1865" lry="1547" ulx="430" uly="1482">ſind auch die Münzen und Maße der bedeutendſten</line>
        <line lrx="1865" lry="1613" ulx="429" uly="1552">kriegführenden Staaten zu Rechenſtoffen herangezogen</line>
        <line lrx="1867" lry="1676" ulx="433" uly="1614">worden. So ſoll das verſtändnisvolle Leſen der ſo über⸗</line>
        <line lrx="1866" lry="1742" ulx="432" uly="1677">aus reich flutenden Kriegsliteratur gefördert und das</line>
        <line lrx="1869" lry="1808" ulx="432" uly="1744">Miterleben der großen Zeit um ſo tiefgründiger geſtaltet</line>
        <line lrx="1867" lry="1874" ulx="433" uly="1810">werden. Daraus ergab ſich auch die Anordnung der Auf⸗</line>
        <line lrx="1868" lry="1941" ulx="433" uly="1877">gaben nach Sachgebieten. Jeder möge ſich das Paſſende</line>
        <line lrx="1867" lry="2006" ulx="433" uly="1943">auswählen und die Kufgaben ſo einrichten, daß ſie ſich</line>
        <line lrx="1694" lry="2072" ulx="432" uly="2011">ſeinem zu behandelnden Stoffe leicht angliedern.</line>
        <line lrx="1868" lry="2143" ulx="557" uly="2079">Dieſe Sammlung kann und will nicht erſchöpfend</line>
        <line lrx="1868" lry="2210" ulx="434" uly="2145">ſein, aber gewiß wird ſie manchen Lehrer zur Bildung</line>
        <line lrx="1434" lry="2273" ulx="433" uly="2217">neuer und anderer Kufgaben anregen.</line>
        <line lrx="1868" lry="2345" ulx="552" uly="2284">Mein beſonderes Kugenmerk richtete ich auf die Kon⸗</line>
        <line lrx="1870" lry="2413" ulx="432" uly="2350">zentration der Stoffe, die jetzt im Vordergrund des Unter⸗</line>
        <line lrx="1869" lry="2479" ulx="432" uly="2416">richts ſtehen. In kurzen Anmerkungen habe ich auf Einiges</line>
        <line lrx="1871" lry="2545" ulx="434" uly="2480">hingewieſen, was entweder gleich in der Rechenſtunde</line>
        <line lrx="1873" lry="2611" ulx="435" uly="2548">beſprochen oder bei einer ſonſtigen Gelegenheit mit dem</line>
        <line lrx="1870" lry="2678" ulx="439" uly="2614">Rechenſtoff verknüpft werden kann. Um ein wirkliches</line>
        <line lrx="1871" lry="2743" ulx="436" uly="2680">Erfaſſen von dem rieſigen Umfang und der Größe dieſes</line>
        <line lrx="1876" lry="2808" ulx="437" uly="2747">Weltkrieges bei den Kindern zu ermöglichen, ſchien es</line>
        <line lrx="1876" lry="2874" ulx="436" uly="2812">mir notwendig, Beiſpiele aus der Geſchichte früherer</line>
        <line lrx="1669" lry="2940" ulx="441" uly="2881">Zeiten vergleichsweiſe rechneriſch zu verwerten.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="15" type="page" xml:id="s_AhI987-1_015">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_015.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1193" lry="459" type="textblock" ulx="907" uly="418">
        <line lrx="1193" lry="459" ulx="907" uly="418">— 9 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1773" lry="1933" type="textblock" ulx="323" uly="556">
        <line lrx="1773" lry="614" ulx="453" uly="556">Kaum je werden die Schüler mit ſolchen großen</line>
        <line lrx="1767" lry="680" ulx="341" uly="620">Zahlen arbeiten müſſen. Im allgemeinen dürften auch</line>
        <line lrx="1771" lry="745" ulx="335" uly="687">nicht allzu große Zahlen der Förderung der Rechen⸗</line>
        <line lrx="1767" lry="812" ulx="334" uly="753">fertigkeit dienlicher ſein. Doch darin liegt gerade ein</line>
        <line lrx="1768" lry="877" ulx="334" uly="818">beſonderes Merkmal dieſes ſchrecklichen Krieges gegen</line>
        <line lrx="1767" lry="944" ulx="336" uly="883">Feldzüge vergangener Zeiten, daß er zahlenmäßig alle</line>
        <line lrx="1769" lry="1009" ulx="332" uly="951">früheren Verhältniſſe weit in den Schatten ſtellt. Große</line>
        <line lrx="1768" lry="1076" ulx="339" uly="1015">Zahlen ſind darum im jetzigen Rechenunterricht nicht zu</line>
        <line lrx="1765" lry="1141" ulx="333" uly="1083">vermeiden, ſondern ſie ſind notwendig, ſoweit ſie den</line>
        <line lrx="1175" lry="1208" ulx="335" uly="1150">Wirklichkeitszuſtand kennzeichnen.</line>
        <line lrx="1766" lry="1275" ulx="457" uly="1217">Damit aber tritt in den Unterricht eine Schwierig⸗</line>
        <line lrx="1767" lry="1341" ulx="331" uly="1280">keit. Große Zahlen zu handhaben, ohne einen einiger⸗</line>
        <line lrx="1768" lry="1405" ulx="333" uly="1346">maßen richtigen Begriff damit zu verbinden, iſt eine</line>
        <line lrx="1767" lry="1472" ulx="330" uly="1412">pädagogiſche Sünde und würde auch gar nicht unſerem</line>
        <line lrx="1764" lry="1537" ulx="330" uly="1480">beabſichtigten Zweck entſprechen, die Kinder in die rieſen⸗</line>
        <line lrx="1762" lry="1604" ulx="330" uly="1545">haften Derhältniſſe dieſes modernen Krieges einzuführen.</line>
        <line lrx="1763" lry="1669" ulx="323" uly="1610">Durch das Rechnen ſelbſt können wir in den meiſten Fällen</line>
        <line lrx="1766" lry="1736" ulx="329" uly="1676">leicht dieſer pſuchologiſchen Schwierigkeit begegnen, und</line>
        <line lrx="1762" lry="1800" ulx="331" uly="1742">darum werden viele Rechenaufgaben vor allem auch den</line>
        <line lrx="1762" lry="1867" ulx="328" uly="1805">Zweck haben, durch rechneriſche Vergleiche und Ableitungen</line>
        <line lrx="1769" lry="1933" ulx="328" uly="1868">bei den Kjindern richtige Zahlenbegriffe zu bilden, und</line>
      </zone>
      <zone lrx="1766" lry="1999" type="textblock" ulx="284" uly="1937">
        <line lrx="1766" lry="1999" ulx="284" uly="1937">zum augenblicklichen Unterricht (auch in andern Fächern)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1766" lry="2936" type="textblock" ulx="322" uly="2004">
        <line lrx="1760" lry="2066" ulx="327" uly="2004">notwendige Vorſtellungen zu vermitteln. Schon daraus</line>
        <line lrx="1335" lry="2131" ulx="329" uly="2070">allein ergibt ſich eine Menge von Stoff.</line>
        <line lrx="1761" lry="2202" ulx="446" uly="2140">Ein großer Teil der Aufgaben dürfte nicht nur ak⸗</line>
        <line lrx="1763" lry="2268" ulx="325" uly="2207">tuellen, ſondern bleibenden Wert haben, da nationale</line>
        <line lrx="1761" lry="2335" ulx="332" uly="2272">Geſichtspunkte auch nach dem Kriege im Unterricht</line>
        <line lrx="1309" lry="2399" ulx="327" uly="2337">ſtark hervortreten werden und müſſen.</line>
        <line lrx="1758" lry="2465" ulx="436" uly="2403">Der ganze Unterricht der Jetztzeit wird, wenn er ſeine</line>
        <line lrx="1760" lry="2532" ulx="332" uly="2470">Pflicht und Schuldigkeit der beſonders gearteten Gegen⸗</line>
        <line lrx="1756" lry="2601" ulx="325" uly="2536">wart und Zukunft gegenüber erfüllt, in den Schülern ein</line>
        <line lrx="1766" lry="2666" ulx="325" uly="2603">ſtolzes Selbſtbewußtſein und nationales Kraftgefühl wecken,</line>
        <line lrx="1754" lry="2732" ulx="324" uly="2670">ohne Selbſtüberhebung und Eigendünkel hervorzurufen.</line>
        <line lrx="1757" lry="2804" ulx="437" uly="2741">Volkswirtſchaftliche und ſtaatsbürgerliche Beleh⸗</line>
        <line lrx="1758" lry="2867" ulx="322" uly="2808">rungen werden nun einen noch breiteren Raum ein⸗</line>
        <line lrx="1761" lry="2936" ulx="322" uly="2876">nehmen als früher. Die vorliegende Kufgabenſammlung</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="16" type="page" xml:id="s_AhI987-1_016">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_016.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1273" lry="463" type="textblock" ulx="990" uly="422">
        <line lrx="1273" lry="463" ulx="990" uly="422">— 10 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1853" lry="1947" type="textblock" ulx="414" uly="562">
        <line lrx="1846" lry="619" ulx="415" uly="562">will auch dazu beitragen. Sie bietet ein reiches Material,</line>
        <line lrx="1848" lry="685" ulx="414" uly="628">und an ſie laſſen ſich eine Menge von Stoffen aus der</line>
        <line lrx="1196" lry="752" ulx="415" uly="695">Staatsbürgerkunde anſchließen.</line>
        <line lrx="1849" lry="818" ulx="539" uly="761">Allerdings bringt es der Gegenſtand etlicher Kuf⸗</line>
        <line lrx="1849" lry="884" ulx="416" uly="828">gaben mit ſich, daß ſie täglich Um⸗ und Abänderungen</line>
        <line lrx="1849" lry="950" ulx="414" uly="893">unterworfen ſind, die dem überlaſſen bleiben müſſen, der</line>
        <line lrx="1335" lry="1015" ulx="416" uly="959">ſie in ſeinem Unterricht verwendet.</line>
        <line lrx="1850" lry="1081" ulx="538" uly="1023">An die meiſten Kufgaben laſſen ſich noch weiter</line>
        <line lrx="1318" lry="1148" ulx="418" uly="1092">eine Reihe von Fragen anſchließen.</line>
        <line lrx="1851" lry="1213" ulx="527" uly="1154">Die Schüler müſſen Freude gewinnen an dem wohl⸗</line>
        <line lrx="1850" lry="1280" ulx="416" uly="1221">gegliederten, feſtgefügten Bau des mächtigen deutſchen</line>
        <line lrx="1852" lry="1346" ulx="419" uly="1287">Reiches, deſſen vollwertige Bürger ſie einmal werden</line>
        <line lrx="1853" lry="1411" ulx="417" uly="1353">wollen, an ſeinen wohltätigen Einrichtungen und dem</line>
        <line lrx="1412" lry="1479" ulx="417" uly="1421">vielgeſtaltigen ſtaatlichen Leben darin.</line>
        <line lrx="1851" lry="1544" ulx="535" uly="1485">Es ſoll ihnen zur unumſtößlichen Gewißheit werden:</line>
        <line lrx="1853" lry="1609" ulx="417" uly="1551">alle feindlichen Pläne und heimliche Tücken müſſen zu⸗</line>
        <line lrx="1853" lry="1676" ulx="417" uly="1617">ſchanden werden an dem viel geſchmähten und be⸗</line>
        <line lrx="1852" lry="1742" ulx="415" uly="1683">kämpften deutſchen Militarismus, an deutſcher Wiſſen⸗</line>
        <line lrx="1853" lry="1809" ulx="417" uly="1749">ſchaft, am deutſchen Organiſationstalent, an deutſcher</line>
        <line lrx="1062" lry="1875" ulx="420" uly="1818">Anpaſſungsfähigkeit, und</line>
        <line lrx="1543" lry="1947" ulx="729" uly="1891">„Gott wird mit uns ſein!“</line>
      </zone>
      <zone lrx="1858" lry="2302" type="textblock" ulx="420" uly="1979">
        <line lrx="1855" lry="2039" ulx="536" uly="1979">So möge mein Unternehmen dem in der pädago⸗</line>
        <line lrx="1855" lry="2106" ulx="425" uly="2044">giſchen Preſſe in letzter Zeit oft geäußerten Wunſche nach</line>
        <line lrx="1856" lry="2171" ulx="420" uly="2111">einer Kriegsaufgabenſammlung entgegenkommen und auch</line>
        <line lrx="1858" lry="2235" ulx="422" uly="2176">an ſeinem Teile dazu beitragen, daß jene Worte unſerer</line>
        <line lrx="1855" lry="2302" ulx="421" uly="2243">Nationalhumne wahr werden und ewig wahr bleiben:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1355" lry="2533" type="textblock" ulx="775" uly="2334">
        <line lrx="1355" lry="2391" ulx="778" uly="2334">heilige Slamme glüh',</line>
        <line lrx="1337" lry="2462" ulx="775" uly="2405">glüh' und erlöſche nie</line>
        <line lrx="1272" lry="2533" ulx="861" uly="2476">fürs Vaterland!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1741" lry="2781" type="textblock" ulx="538" uly="2613">
        <line lrx="1655" lry="2669" ulx="538" uly="2613">Straßburg, im März des Kriegsjahres 1915.</line>
        <line lrx="1741" lry="2781" ulx="1463" uly="2735">L. Gerber.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="17" type="page" xml:id="s_AhI987-1_017">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_017.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1354" lry="871" type="textblock" ulx="716" uly="799">
        <line lrx="1354" lry="871" ulx="716" uly="799">A. Heer und Flotte.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1772" lry="1066" type="textblock" ulx="340" uly="944">
        <line lrx="1768" lry="1005" ulx="340" uly="944">aM) Die Truppenmaſſe unſeres heeres ver⸗</line>
        <line lrx="1772" lry="1066" ulx="429" uly="1004">glichen mit der Straßburger Garniſon:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1778" lry="1581" type="textblock" ulx="427" uly="1099">
        <line lrx="1768" lry="1159" ulx="491" uly="1099">1. (¹) In Straßburg liegen im Frieden 16 000 Mann.</line>
        <line lrx="1778" lry="1222" ulx="437" uly="1160">Die Kriegsſtärke des deutſchen heeres wird auf</line>
        <line lrx="961" lry="1277" ulx="428" uly="1219">9 Millionen geſchätzt.</line>
        <line lrx="1710" lry="1341" ulx="487" uly="1279">Wieviel mal iſt das die Straßburger Garniſon?</line>
        <line lrx="1769" lry="1401" ulx="487" uly="1338">(Die Kriegsſtärke der heere kann nur ſchätzungs⸗</line>
        <line lrx="1767" lry="1462" ulx="427" uly="1399">weiſe angegeben werden, da die genauen Zahlen</line>
        <line lrx="760" lry="1513" ulx="427" uly="1457">geheim ſind.)</line>
        <line lrx="910" lry="1581" ulx="532" uly="1534">Löſung: 562,5.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1774" lry="1815" type="textblock" ulx="0" uly="1627">
        <line lrx="1774" lry="1692" ulx="485" uly="1627">2. (⁰°) Der Vorbeimarſch der Straßburger Garniſon</line>
        <line lrx="1770" lry="1750" ulx="426" uly="1688">in feldmarſchmäßiger Ausrüſtung dauert etwa</line>
        <line lrx="1588" lry="1815" ulx="0" uly="1739">1 Stunde 30 Minuten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1768" lry="2007" type="textblock" ulx="0" uly="1824">
        <line lrx="1768" lry="1889" ulx="488" uly="1824">a) Wie lange müßteſt du ununterbrochen am</line>
        <line lrx="1768" lry="1949" ulx="585" uly="1885">Fenſter ſtehn, wenn du die ganze kriegsſtarke</line>
        <line lrx="1468" lry="2007" ulx="0" uly="1944">4 Armee vorbeiziehen ſehen wollteſt?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1771" lry="2204" type="textblock" ulx="0" uly="2018">
        <line lrx="1771" lry="2085" ulx="0" uly="2018">H b) () Vergleiche die Kriegs⸗ mit der Friedensſtärke!</line>
        <line lrx="1768" lry="2145" ulx="0" uly="2072">Nach dem Etat für das Rechnungsjahr 1914</line>
        <line lrx="1342" lry="2204" ulx="0" uly="2141">2 betrug letztere 800 419 Mann.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1771" lry="2640" type="textblock" ulx="0" uly="2211">
        <line lrx="1768" lry="2282" ulx="0" uly="2211">c) Wie lang müßte die Straße ſein, um darauf</line>
        <line lrx="1768" lry="2338" ulx="580" uly="2277">85 Krmeekorps aufſtellen zu können, wenn</line>
        <line lrx="1767" lry="2401" ulx="583" uly="2337">1 Krmeekorps 50 (mit Sicherungsabſtänden</line>
        <line lrx="1154" lry="2456" ulx="580" uly="2396">etwa 80) km braucht?</line>
        <line lrx="1768" lry="2519" ulx="640" uly="2456">Welcher Ort liegt ungefähr ſoweit von</line>
        <line lrx="1338" lry="2576" ulx="579" uly="2515">unſerer heimatſtadt entfernt?</line>
        <line lrx="1771" lry="2640" ulx="532" uly="2591">Löſung: a) 35 Tage, 3 Stunden, 45 Minuten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1693" lry="2739" type="textblock" ulx="786" uly="2640">
        <line lrx="1693" lry="2693" ulx="786" uly="2640">b) 11,24 mal die Friedensſtärke.</line>
        <line lrx="1300" lry="2739" ulx="791" uly="2687">ec) 4250 km (6800 km).</line>
      </zone>
      <zone lrx="1771" lry="2923" type="textblock" ulx="339" uly="2822">
        <line lrx="1771" lry="2877" ulx="433" uly="2822">*) Die hinter den Kufgabennummern eingeklammerten Zahlen</line>
        <line lrx="1358" lry="2923" ulx="339" uly="2868">geben die Aufgabennummern im Schülerheft an.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="18" type="page" xml:id="s_AhI987-1_018">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_018.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1848" lry="687" type="textblock" ulx="411" uly="569">
        <line lrx="1848" lry="627" ulx="411" uly="569">b) Truppenbeförderung und Bedeutung</line>
        <line lrx="1733" lry="687" ulx="507" uly="630">der Eiſenbahn im Kriege: L</line>
      </zone>
      <zone lrx="1851" lry="1062" type="textblock" ulx="497" uly="707">
        <line lrx="1849" lry="763" ulx="555" uly="707">Die Eiſenbahn rechnet nicht nach Wagen ſondern</line>
        <line lrx="1848" lry="824" ulx="501" uly="767">nach Achſen. Es gibt 2, 3 und 2 ☚–2 achſige Wagen.</line>
        <line lrx="1849" lry="884" ulx="497" uly="826">Die gewöhnlichen gedeckten Güterwagen, die meiſtens</line>
        <line lrx="1850" lry="942" ulx="501" uly="885">zu Truppenüberführungen benutzt werden, ſind</line>
        <line lrx="1851" lry="1002" ulx="503" uly="945">2 achſig. Lokomotiven und Tender, 14 Achſen, ſind</line>
        <line lrx="1790" lry="1062" ulx="503" uly="1005">bei der angegebenen Achſenzahl miteingerechnet.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1854" lry="1756" type="textblock" ulx="500" uly="1105">
        <line lrx="1852" lry="1165" ulx="564" uly="1105">3. (¹) Ein Militärzug hat bis 110 Achſen und kann</line>
        <line lrx="1850" lry="1224" ulx="508" uly="1164">1 Bataillon Infanterie oder 1 ½ Schwadronen Ka⸗</line>
        <line lrx="1854" lry="1280" ulx="504" uly="1225">vallerie oder 1 Batterie Artillerie befördern. Sür</line>
        <line lrx="1850" lry="1343" ulx="506" uly="1285">die Beförderung eines Armeekorps (40 000 Mann,</line>
        <line lrx="1853" lry="1403" ulx="507" uly="1344">etwa 14 000 Pferde und 2400 Wagen) mit allen</line>
        <line lrx="1853" lry="1463" ulx="500" uly="1404">dazugehörigen Anhängſeln (Munition, Proviant, Ba⸗</line>
        <line lrx="1517" lry="1523" ulx="507" uly="1465">gage) ſind etwa 125 Züge erforderlich.</line>
        <line lrx="1853" lry="1581" ulx="562" uly="1522">Wieviel Züge und Wagen ſind zur Beförderung</line>
        <line lrx="1201" lry="1641" ulx="506" uly="1585">von 25 Krmeekorps nötig?</line>
        <line lrx="1853" lry="1709" ulx="609" uly="1659">Löſung: 3125 Züge; 110 – 14 = 96 Achſen = 48 Wa⸗</line>
        <line lrx="1565" lry="1756" ulx="703" uly="1708">gen; 125 . 48 25 = 150 000 Wagen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1855" lry="2098" type="textblock" ulx="498" uly="1790">
        <line lrx="1855" lry="1851" ulx="566" uly="1790">4. 6) Wieviel Züge (Wagen) waren zum Transport</line>
        <line lrx="1852" lry="1911" ulx="500" uly="1850">erforderlich, wenn zur Zeit auf dem öſtlichen, dem</line>
        <line lrx="1855" lry="1970" ulx="507" uly="1910">weſtlichen und dem Balkan⸗Kriegsſchauplatz vielleicht</line>
        <line lrx="1708" lry="2026" ulx="498" uly="1970">6 Mill. Mann = 150 Armeekorps ſtehen?</line>
        <line lrx="1699" lry="2098" ulx="609" uly="2046">Löſung: 18 760 Züge (= 900 480 Wagen).</line>
      </zone>
      <zone lrx="1853" lry="2258" type="textblock" ulx="507" uly="2136">
        <line lrx="1853" lry="2196" ulx="566" uly="2136">5 (⁰). Täglich können von einer Station 40 Militär⸗</line>
        <line lrx="1603" lry="2258" ulx="507" uly="2196">züge in jeder Richtung abgelaſſen werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1854" lry="2510" type="textblock" ulx="567" uly="2273">
        <line lrx="1854" lry="2332" ulx="567" uly="2273">a) Mit wieviel Minuten Abſtand können ſie dem⸗</line>
        <line lrx="986" lry="2393" ulx="659" uly="2336">nach fahren?</line>
        <line lrx="1854" lry="2453" ulx="713" uly="2393">(Daß der Zugverkehr noch bedeutend erhöht</line>
        <line lrx="1522" lry="2510" ulx="655" uly="2453">werden kann, zeigt Kufg. Nr. 8.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1855" lry="2831" type="textblock" ulx="516" uly="2529">
        <line lrx="1855" lry="2594" ulx="516" uly="2529">b) () Wieviel Tage brauchte man danach zur Beför⸗</line>
        <line lrx="1854" lry="2650" ulx="661" uly="2589">derung der Feldtruppen (150 Krmee⸗Korps),</line>
        <line lrx="1855" lry="2707" ulx="661" uly="2648">wenn nur eine Eiſenbahnlinie benutzt werden</line>
        <line lrx="1853" lry="2767" ulx="660" uly="2709">könnte und ſie alle nach derſelben Richtung</line>
        <line lrx="1288" lry="2831" ulx="654" uly="2771">gebracht werden ſollten?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1852" lry="2943" type="textblock" ulx="612" uly="2846">
        <line lrx="1122" lry="2896" ulx="612" uly="2846">Löſung: a) 36 Min.</line>
        <line lrx="1852" lry="2943" ulx="867" uly="2892">b) (Siehe Löſung von Kufg. Nr. 4! 469 Tage.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="19" type="page" xml:id="s_AhI987-1_019">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_019.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="30" lry="2742" type="textblock" ulx="0" uly="2508">
        <line lrx="28" lry="2549" ulx="0" uly="2508">t⸗</line>
        <line lrx="28" lry="2621" ulx="0" uly="2566">),</line>
        <line lrx="30" lry="2672" ulx="2" uly="2639">en</line>
        <line lrx="30" lry="2742" ulx="0" uly="2700">n9</line>
      </zone>
      <zone lrx="1794" lry="961" type="textblock" ulx="406" uly="543">
        <line lrx="1749" lry="603" ulx="462" uly="543">Daraus ergibt ſich der große militäriſche Kutzen</line>
        <line lrx="1750" lry="662" ulx="406" uly="603">eines dichten Eiſenbahnnetzes. Siehe Mobilmachung</line>
        <line lrx="1794" lry="722" ulx="410" uly="666">in Rußland! B</line>
        <line lrx="1751" lry="782" ulx="473" uly="721">Obige Zahlen geben auch einen Begriff von den</line>
        <line lrx="1752" lry="842" ulx="408" uly="781">koloſſalen Leiſtungen, die den Eiſenbahnen bei einer</line>
        <line lrx="1749" lry="900" ulx="409" uly="841">Mobilmachung zugemutet werden. — Generalſtab,</line>
        <line lrx="926" lry="961" ulx="410" uly="905">Mobilmachungsplan.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1752" lry="2912" type="textblock" ulx="404" uly="984">
        <line lrx="1749" lry="1045" ulx="469" uly="984">6. (³) Die japaniſche und amerikaniſche Munition</line>
        <line lrx="1749" lry="1105" ulx="411" uly="1044">für Rußland wird zum großen Teil auf der ſibiriſchen</line>
        <line lrx="1749" lry="1165" ulx="409" uly="1104">Eiſenbahn befördert. Wann langt ein Zug von</line>
        <line lrx="1750" lry="1223" ulx="413" uly="1164">Wladiwoſtok oder Port Arthur in Moskau an, wenn</line>
        <line lrx="1749" lry="1283" ulx="411" uly="1223">dieſe Strecke 8536 km lang iſt und ein Güterzug</line>
        <line lrx="1409" lry="1341" ulx="409" uly="1284">nur 21 km ſtündlich zurücklegen kann?</line>
        <line lrx="1752" lry="1402" ulx="470" uly="1341">(Anfangs wurde auf dieſer Eiſenbahnlinie mit</line>
        <line lrx="1750" lry="1461" ulx="410" uly="1399">Einſchluß der nötigen Kufenthalte eine ſtündliche</line>
        <line lrx="1748" lry="1521" ulx="404" uly="1463">Durchſchnittsgeſchwindigkeit von 10 km angenommen.</line>
        <line lrx="1751" lry="1580" ulx="405" uly="1520">Durch bedeutende Geldmittel und Verſtärkung der</line>
        <line lrx="1751" lry="1641" ulx="415" uly="1581">Leiſtungsfähigkeit der Bahn konnte die Fahrge⸗</line>
        <line lrx="1750" lry="1700" ulx="411" uly="1639">ſchwindigkeit der Perſonenzüge auf 37 und die der</line>
        <line lrx="1414" lry="1759" ulx="418" uly="1701">Güterzüge auf 21 km erhöht werden.)</line>
        <line lrx="1750" lry="1819" ulx="516" uly="1768">Löſung: 8536 km: 21 = 406 ½ Stunden: 24 = 16 Tage</line>
        <line lrx="1399" lry="1867" ulx="605" uly="1818">22 ½ Stunden, abgerundet 17 Tage.</line>
        <line lrx="1751" lry="1953" ulx="470" uly="1894">7. (*) Von Straßburg fuhr ein Landſturmbataillon</line>
        <line lrx="1752" lry="2012" ulx="410" uly="1954">nach Brüſſel über Saarbrücken, Kachen. Welche</line>
        <line lrx="1752" lry="2073" ulx="412" uly="2013">größeren Orte haben ſie berührt? Das iſt eine</line>
        <line lrx="1751" lry="2132" ulx="411" uly="2073">Strecke von 512 km. Sie fuhren von Dienstag</line>
        <line lrx="1750" lry="2192" ulx="413" uly="2132">morgen 7 Uhr 30 Min. bis Mittwoch abend 5 ⁸°* Uhr.</line>
        <line lrx="1751" lry="2252" ulx="412" uly="2191">Wieviel km haben ſie durchſchnittlich in 1 Stunde</line>
        <line lrx="730" lry="2311" ulx="411" uly="2255">zurückgelegt?</line>
        <line lrx="1751" lry="2371" ulx="467" uly="2308">Militärzüge fahren bedeutend langſamer als Per⸗</line>
        <line lrx="1751" lry="2430" ulx="412" uly="2370">ſonenzüge in Friedenszeiten. Immerhin würden ſie</line>
        <line lrx="1751" lry="2490" ulx="411" uly="2430">durchſchnittlich 30 und oft noch mehr km surück⸗</line>
        <line lrx="1751" lry="2549" ulx="411" uly="2489">legen, wenn nicht die vielen und langen Kufenthalte</line>
        <line lrx="1748" lry="2623" ulx="412" uly="2549">(Mahlzeiten, Erfriſchungen, Zugumleitungen uſw.)</line>
        <line lrx="578" lry="2657" ulx="412" uly="2625">wären.</line>
        <line lrx="1746" lry="2729" ulx="512" uly="2678">Löſung: Fahrzeit 34 Stunden 8 Minuten = 2048 Min.</line>
        <line lrx="1504" lry="2768" ulx="602" uly="2728">512 000 m : 2048 = 250 m : 60 = 15 km.</line>
        <line lrx="1750" lry="2853" ulx="467" uly="2793">Ahnliche Kufgaben laſſen ſich mit Hilfe der Ent⸗</line>
        <line lrx="1625" lry="2912" ulx="408" uly="2854">fernungstabelle S. 103 noch mehr aufſtellen.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="20" type="page" xml:id="s_AhI987-1_020">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_020.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1275" lry="443" type="textblock" ulx="990" uly="403">
        <line lrx="1275" lry="443" ulx="990" uly="403">— 14 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1850" lry="1025" type="textblock" ulx="504" uly="542">
        <line lrx="1848" lry="599" ulx="564" uly="542">8. Wie gut in dieſem Kriege unſere Eiſenbahn⸗</line>
        <line lrx="1849" lry="658" ulx="504" uly="602">verwaltung vorbereitet geweſen iſt, beweiſt die Tat⸗</line>
        <line lrx="1848" lry="718" ulx="505" uly="661">ſache, daß durch die Eiſenbahnſtation einer mittel⸗</line>
        <line lrx="1848" lry="777" ulx="505" uly="721">deutſchen Stadt zur Zeit der Mobilmachung in</line>
        <line lrx="1850" lry="837" ulx="504" uly="780">8 Stunden 64 Militärzüge nach derſelben Richtung</line>
        <line lrx="1709" lry="897" ulx="504" uly="840">liefen ohne die geringſte Störung.</line>
        <line lrx="1661" lry="957" ulx="562" uly="900">In welchem Zeitabſtand ſind ſie gefahren?</line>
        <line lrx="1622" lry="1025" ulx="607" uly="978">Löſung: 8. 60 = 480 Min. : 64 = 7 ½ Min.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1795" lry="1133" type="textblock" ulx="564" uly="1074">
        <line lrx="1795" lry="1133" ulx="564" uly="1074">9. (*½) Bau ein er Kriegseiſenbahn:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1851" lry="1569" type="textblock" ulx="504" uly="1153">
        <line lrx="1851" lry="1212" ulx="564" uly="1153">Sie ſoll von 5 Eiſenbahnkompagnien gebaut und</line>
        <line lrx="1592" lry="1270" ulx="506" uly="1213">60 km lang werden. Wann iſt ſie fertig?</line>
        <line lrx="1851" lry="1331" ulx="569" uly="1272">Von 3 Eiſenbahnkompagnien läßt ſich eine tägliche</line>
        <line lrx="1848" lry="1390" ulx="513" uly="1333">Bauleiſtung von 2,5 (bis 3) km Bahnlinie erwarten,</line>
        <line lrx="1851" lry="1450" ulx="507" uly="1393">wenn die Linie in etwa 8 Cagen abgeſteckt iſt und</line>
        <line lrx="1850" lry="1510" ulx="504" uly="1452">in dieſer Zeit die Arbeitskräfte und das nötige Bau⸗</line>
        <line lrx="1347" lry="1569" ulx="507" uly="1512">material herbeigeſchafft wurden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1358" lry="1743" type="textblock" ulx="510" uly="1590">
        <line lrx="1358" lry="1638" ulx="609" uly="1590">Löſung: 14 ⁶ + 8 = 22  ⅜ T g.</line>
        <line lrx="1126" lry="1743" ulx="510" uly="1687">Kuf dem Marſche:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1850" lry="1893" type="textblock" ulx="508" uly="1776">
        <line lrx="1850" lry="1834" ulx="567" uly="1776">10. (¹⁰) Der Schritt eines deutſchen Soldaten mißt</line>
        <line lrx="1739" lry="1893" ulx="508" uly="1837">0,80 m. Er macht 112 Schritte in der Minute.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1769" lry="2049" type="textblock" ulx="567" uly="1913">
        <line lrx="1769" lry="1971" ulx="568" uly="1913">a) Wieviel km legt er in einer Stunde zurück?</line>
        <line lrx="1763" lry="2049" ulx="567" uly="1989">b) (²) Wieviel Zeit braucht er zu 5 (32) km?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1670" lry="2167" type="textblock" ulx="611" uly="2072">
        <line lrx="1142" lry="2119" ulx="611" uly="2072">Löſung: a) 5,376 km;</line>
        <line lrx="1670" lry="2167" ulx="864" uly="2120">b) 55 Min. 48 Sef. (5 St., 57 Min.).</line>
      </zone>
      <zone lrx="1853" lry="2572" type="textblock" ulx="508" uly="2213">
        <line lrx="1850" lry="2273" ulx="570" uly="2213">11. (²) Eine Abteilung Belgier und eine Abtei⸗</line>
        <line lrx="1851" lry="2334" ulx="508" uly="2275">lung Franzoſen erhalten den Befehl, einen 24 km</line>
        <line lrx="1268" lry="2393" ulx="510" uly="2334">entfernten Punkt zu beſetzen.</line>
        <line lrx="1853" lry="2451" ulx="573" uly="2394">Wer wird zuerſt am Ziele ſein und um wieviel</line>
        <line lrx="1850" lry="2513" ulx="511" uly="2453">Minuten? (Sranzoſen 114 Schritte à 0,75 m,</line>
        <line lrx="1748" lry="2572" ulx="518" uly="2513">Belgier 110 Schritte à 0,75 m in der Minute.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1852" lry="2689" type="textblock" ulx="615" uly="2594">
        <line lrx="1852" lry="2643" ulx="615" uly="2594">Löſung: Die Franzoſen ſind 10 Min. früher am Ziele</line>
        <line lrx="1212" lry="2689" ulx="695" uly="2641">als die Belgier.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1855" lry="2916" type="textblock" ulx="510" uly="2733">
        <line lrx="1853" lry="2796" ulx="572" uly="2733">12. (³) Zu Beginn des Krieges träumten Ruſſen</line>
        <line lrx="1855" lry="2860" ulx="510" uly="2794">und Franzoſen vom baldigen Einmarſch in der</line>
        <line lrx="1855" lry="2916" ulx="512" uly="2854">deutſchen Hauptſtadt Berlin. Nehmen wir an, es wäre</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="21" type="page" xml:id="s_AhI987-1_021">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_021.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1716" lry="944" type="textblock" ulx="374" uly="527">
        <line lrx="1715" lry="588" ulx="376" uly="527">ſo nach ihrem Wunſche gegangen und die Ruſſen hätten</line>
        <line lrx="1716" lry="647" ulx="374" uly="587">ihren Vormarſch von der Feſtung Warſchau, die</line>
        <line lrx="1715" lry="707" ulx="383" uly="647">Franzoſen von der belgiſch⸗deutſchen Grenze aus</line>
        <line lrx="1715" lry="767" ulx="374" uly="706">zu gleicher Zeit begonnen. Beide Punkte liegen</line>
        <line lrx="1712" lry="825" ulx="375" uly="766">ungefähr gleichweit von Berlin entfernt, rund</line>
        <line lrx="1712" lry="887" ulx="376" uly="827">600 km. — Die Schrittlänge der Ruſſen beträgt</line>
        <line lrx="1483" lry="944" ulx="374" uly="886">0,71 m, die Schrittzahl in der Minute 115.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1714" lry="1230" type="textblock" ulx="434" uly="976">
        <line lrx="1713" lry="1035" ulx="435" uly="976">a) Wieviel Zeit hätte jeder gebraucht, wenn ſie</line>
        <line lrx="1454" lry="1093" ulx="524" uly="1036">täglich 6 Stunden marſchiert wären?</line>
        <line lrx="1714" lry="1174" ulx="434" uly="1113">b) Um wieviel Zeit wären die Franzoſen eher</line>
        <line lrx="907" lry="1230" ulx="526" uly="1173">dort geweſen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1712" lry="1852" type="textblock" ulx="369" uly="1251">
        <line lrx="1712" lry="1308" ulx="589" uly="1251">Doch, es war ja nur ein ſüßer Traum; die</line>
        <line lrx="1711" lry="1370" ulx="524" uly="1310">deutſchen Fäuſte haben ſie ernüchtert und ihnen</line>
        <line lrx="1712" lry="1429" ulx="523" uly="1370">gezeigt, daß ſie bei der Rechnung den Wirt</line>
        <line lrx="944" lry="1486" ulx="522" uly="1430">vergeſſen hatten.</line>
        <line lrx="1709" lry="1557" ulx="474" uly="1505">Löſung: a) Die Franzoſen 19 ½, die Ruſſen 20 ½</line>
        <line lrx="1232" lry="1602" ulx="793" uly="1554">Tage (abgerundet);</line>
        <line lrx="957" lry="1657" ulx="725" uly="1610">b) 1 Tag.</line>
        <line lrx="1708" lry="1735" ulx="430" uly="1673">(Die Italiener und Gſterreicher machen Schritte</line>
        <line lrx="1706" lry="1795" ulx="369" uly="1738">von 0,75 m Länge, die erſteren 120, die letzteren</line>
        <line lrx="894" lry="1852" ulx="374" uly="1796">116 in der Minute.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1708" lry="2389" type="textblock" ulx="365" uly="1914">
        <line lrx="1707" lry="1974" ulx="430" uly="1914">13. (¹) Ein Meldereiter und ein Radfahrer er⸗</line>
        <line lrx="1706" lry="2034" ulx="368" uly="1974">halten den Auftrag, nach zwei verſchiedenen Punkten</line>
        <line lrx="1708" lry="2094" ulx="369" uly="2033">einen Befehl zu überbringen und dann wieder ſofort</line>
        <line lrx="1707" lry="2154" ulx="365" uly="2093">zurückzukehren. Das Ziel des Meldereiters iſt 7,5 km</line>
        <line lrx="1707" lry="2212" ulx="369" uly="2152">entfernt; in der Minute legt er 270 m zurück. Der</line>
        <line lrx="1706" lry="2273" ulx="372" uly="2211">Radler hat nach einem 10 km entfernten Punkte</line>
        <line lrx="1706" lry="2330" ulx="365" uly="2271">zu fahren; in der Minute fährt er 330 m. Die Be⸗</line>
        <line lrx="1493" lry="2389" ulx="366" uly="2331">fehlsübergabe dauert bei jedem 2 Minuten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1704" lry="2537" type="textblock" ulx="430" uly="2421">
        <line lrx="1704" lry="2478" ulx="430" uly="2421">a) Wer iſt zuerſt zurück und um wieviel Minuten</line>
        <line lrx="1641" lry="2537" ulx="511" uly="2482">vorher?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1707" lry="2678" type="textblock" ulx="431" uly="2558">
        <line lrx="1707" lry="2621" ulx="431" uly="2558">b) Um 9⁹* Uhr vormittags traten ſie ihren Weg</line>
        <line lrx="1676" lry="2678" ulx="512" uly="2619">an; um wieviel Uhr müſſen ſie zurück ſein?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1707" lry="2966" type="textblock" ulx="350" uly="2700">
        <line lrx="1707" lry="2787" ulx="470" uly="2700">Löſung: a) Der le lereiter iſt 2 ½ Min. früher</line>
        <line lrx="974" lry="2795" ulx="788" uly="2759">3 urück;</line>
        <line lrx="1707" lry="2856" ulx="721" uly="2805">b) Der Meldereiter um 9* Uhr, der</line>
        <line lrx="1706" lry="2904" ulx="789" uly="2853">Radfahrer um 10 Uhr (abgerundet).</line>
        <line lrx="1660" lry="2966" ulx="350" uly="2913">Hilfsbücher für Kriegsſtoffe 1. 2</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="22" type="page" xml:id="s_AhI987-1_022">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_022.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="891" lry="592" type="textblock" ulx="459" uly="535">
        <line lrx="891" lry="592" ulx="459" uly="535">d) Im FSelde:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1893" lry="1054" type="textblock" ulx="545" uly="629">
        <line lrx="1892" lry="687" ulx="609" uly="629">14. (¹) Rl. *½) In einer Sront von 350 m</line>
        <line lrx="1893" lry="749" ulx="548" uly="688">(Schützenlinien) ging unſere Infanterie im Sturm</line>
        <line lrx="1893" lry="808" ulx="547" uly="748">auf eine etwa 180 m entfernte und 250 m lange</line>
        <line lrx="1672" lry="868" ulx="545" uly="808">feindliche Stellung vor und nahm dieſelbe.</line>
        <line lrx="1892" lry="926" ulx="608" uly="867">Wieviel Raum hatte ſie durch die Offenſive ge⸗</line>
        <line lrx="776" lry="976" ulx="548" uly="931">wonnen?</line>
        <line lrx="1395" lry="1054" ulx="648" uly="1004">Löſung: 5,4 ha (Paralleltrapez).</line>
      </zone>
      <zone lrx="1894" lry="1656" type="textblock" ulx="546" uly="1112">
        <line lrx="1892" lry="1172" ulx="608" uly="1112">15. (12²) Rl. Ein Gefechtsfeld wird begrenzt von</line>
        <line lrx="1894" lry="1231" ulx="548" uly="1171">einem ziemlich gerade laufenden Eiſenbahndamm</line>
        <line lrx="1893" lry="1288" ulx="547" uly="1231">von 12,5 km, einem Waldrande, der die Eiſenbahn⸗</line>
        <line lrx="1893" lry="1351" ulx="546" uly="1291">linie im rechten Winkel ſchneidet von 8,3 km und</line>
        <line lrx="1894" lry="1411" ulx="550" uly="1350">einem Sluß, der dieſe ganze Ebene in großem, faſt</line>
        <line lrx="1379" lry="1472" ulx="550" uly="1412">gleichmäßigem Bogen abſchließt.</line>
        <line lrx="1893" lry="1530" ulx="615" uly="1470">Berechne den ungefähren Flächeninhalt des Kampf⸗</line>
        <line lrx="726" lry="1591" ulx="546" uly="1535">platzes!</line>
        <line lrx="1491" lry="1656" ulx="650" uly="1607">Löſung: 81,44375 qkm. (½ Ellipſe.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1894" lry="2194" type="textblock" ulx="547" uly="1716">
        <line lrx="1893" lry="1775" ulx="610" uly="1716">16. (1!⁶) Rl. Eine Kompagnie Soldaten von 230</line>
        <line lrx="1891" lry="1834" ulx="549" uly="1776">Mann wirft in Nordfrankreich zur vorläufigen Deckung</line>
        <line lrx="1894" lry="1894" ulx="550" uly="1836">einen Schützengraben aus von 270 m Länge. Er</line>
        <line lrx="1894" lry="1951" ulx="548" uly="1895">wird oben 0,80 m, unten 0,50 m breit und 1,30 m</line>
        <line lrx="1894" lry="2013" ulx="547" uly="1955">tief. Die ausgeworfene Erde wird vor dem Graben</line>
        <line lrx="1894" lry="2074" ulx="549" uly="2014">aufgeſchichtet und mit Sträuchern, Raſen uſw. der</line>
        <line lrx="1893" lry="2133" ulx="549" uly="2075">Umgebung angepaßt. **) (Warum? — Natur⸗</line>
        <line lrx="807" lry="2194" ulx="550" uly="2138">geſchichte.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1402" lry="2278" type="textblock" ulx="609" uly="2221">
        <line lrx="1402" lry="2278" ulx="609" uly="2221">a) Wieviel Erde wird bewegt?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1894" lry="2592" type="textblock" ulx="610" uly="2305">
        <line lrx="1893" lry="2365" ulx="610" uly="2305">b) In welcher Zeit kann der Graben fertig ge⸗</line>
        <line lrx="1888" lry="2424" ulx="701" uly="2365">ſtellt ſein, wenn nur 160 Mann einen Spaten</line>
        <line lrx="1892" lry="2484" ulx="700" uly="2424">haben (die anderen haben 1 Beil, 1 Drahtſchere</line>
        <line lrx="1894" lry="2544" ulx="700" uly="2485">oder Steigeiſen) und das Kuswerfen von einem</line>
        <line lrx="1536" lry="2592" ulx="700" uly="2545">cbm Erde 20 Minuten dauert?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1891" lry="2812" type="textblock" ulx="554" uly="2716">
        <line lrx="877" lry="2768" ulx="579" uly="2716">*) Raumlehre.</line>
        <line lrx="1891" lry="2812" ulx="554" uly="2761">**) Über kunſtgerechte Schützengräben und Unterſtände ſiehe im</line>
      </zone>
      <zone lrx="1891" lry="2910" type="textblock" ulx="459" uly="2809">
        <line lrx="1891" lry="2860" ulx="459" uly="2809">2. Teil der Kriegslektionen von K. Wendling, Verlag: Schultz u. Co.,</line>
        <line lrx="671" lry="2910" ulx="459" uly="2863">Straßburg.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="2400" type="textblock" ulx="2144" uly="2369">
        <line lrx="2187" lry="2400" ulx="2144" uly="2369">wer</line>
      </zone>
      <zone lrx="2185" lry="2523" type="textblock" ulx="2137" uly="2478">
        <line lrx="2185" lry="2523" ulx="2137" uly="2478">beu</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="23" type="page" xml:id="s_AhI987-1_023">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_023.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="38" lry="761" type="textblock" ulx="0" uly="654">
        <line lrx="38" lry="692" ulx="1" uly="654">en</line>
        <line lrx="38" lry="761" ulx="0" uly="716">ige</line>
      </zone>
      <zone lrx="59" lry="2388" type="textblock" ulx="0" uly="2296">
        <line lrx="59" lry="2339" ulx="0" uly="2296">ge⸗</line>
        <line lrx="58" lry="2388" ulx="0" uly="2344">aten</line>
      </zone>
      <zone lrx="62" lry="2461" type="textblock" ulx="2" uly="2404">
        <line lrx="62" lry="2461" ulx="2" uly="2404">chete</line>
      </zone>
      <zone lrx="64" lry="2510" type="textblock" ulx="0" uly="2466">
        <line lrx="64" lry="2510" ulx="0" uly="2466">inem</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="2836" type="textblock" ulx="0" uly="2743">
        <line lrx="66" lry="2793" ulx="1" uly="2743">he im</line>
        <line lrx="66" lry="2836" ulx="0" uly="2793">1 Co,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1134" lry="467" type="textblock" ulx="850" uly="427">
        <line lrx="1134" lry="467" ulx="850" uly="427">— 17 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1699" lry="807" type="textblock" ulx="416" uly="558">
        <line lrx="1699" lry="632" ulx="416" uly="558">c) Wie groß iſt die Arbeitsleiſtung eines jeden</line>
        <line lrx="758" lry="667" ulx="510" uly="620">Soldaten?</line>
        <line lrx="1215" lry="758" ulx="461" uly="702">Löſung: a) 245,7 cbm (Prisma).</line>
        <line lrx="1110" lry="807" ulx="711" uly="762">b) 31 Minuten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1695" lry="924" type="textblock" ulx="716" uly="821">
        <line lrx="1695" lry="878" ulx="716" uly="821">c) durchſchnittlich 1,0682 cbm (auf jeden Mann</line>
        <line lrx="1403" lry="924" ulx="774" uly="869">der Kompagnie ausgerechnet).</line>
      </zone>
      <zone lrx="1694" lry="1269" type="textblock" ulx="351" uly="967">
        <line lrx="1694" lry="1033" ulx="419" uly="967">17. (½) Rl. An den sSchützengraben an werden</line>
        <line lrx="1694" lry="1097" ulx="351" uly="1025">Unterſtände gebaut und mit ſtarken Bohlen und</line>
        <line lrx="1694" lry="1161" ulx="361" uly="1085">Baumſtämmen gedeckt. (Warum?) Die Unterſtände</line>
        <line lrx="1693" lry="1215" ulx="355" uly="1145">ſind ſo hoch wie der Schützengraben, ſodaß die Sol⸗</line>
        <line lrx="1276" lry="1269" ulx="351" uly="1204">daten bequem darin ſitzen können.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1690" lry="1949" type="textblock" ulx="405" uly="1294">
        <line lrx="1690" lry="1364" ulx="405" uly="1294">a) Berechne den Hohlraum eines ſolchen Unter⸗</line>
        <line lrx="1689" lry="1425" ulx="501" uly="1355">ſtandes! Offene Breitſeite 3 m, Tiefe 2,5 m;</line>
        <line lrx="1688" lry="1482" ulx="499" uly="1414">links und rechts bleibt eine Erdbank von 0,40 m</line>
        <line lrx="1689" lry="1543" ulx="501" uly="1474">höhe und Breite ſtehen. Das ſind, fein mit</line>
        <line lrx="1688" lry="1604" ulx="496" uly="1533">Stroh und Decken ausgelegt, die Sofas der</line>
        <line lrx="1685" lry="1664" ulx="503" uly="1593">Feldſoldaten, wo ſie in Ruhe, wenn der Feind</line>
        <line lrx="1685" lry="1725" ulx="497" uly="1655">es geſtattet, die von den Lieben zuhauſe ge⸗</line>
        <line lrx="1683" lry="1788" ulx="495" uly="1711">ſpendeten Zigarren und Zigaretten ſchmauchen.</line>
        <line lrx="1684" lry="1840" ulx="497" uly="1772">Allein iſt es langweilig, und deshalb kommt</line>
        <line lrx="1681" lry="1908" ulx="490" uly="1832">in dem Unterſtand oft eine fröhliche Geſell⸗</line>
        <line lrx="1059" lry="1949" ulx="493" uly="1891">ſchaft zuſammen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1677" lry="2462" type="textblock" ulx="333" uly="1970">
        <line lrx="1677" lry="2047" ulx="397" uly="1970">b) Wieviel haben denn darin Platz zum Sitzen,</line>
        <line lrx="1383" lry="2100" ulx="491" uly="2035">wenn für einen 0,5 m nötig ſind?</line>
        <line lrx="955" lry="2164" ulx="440" uly="2115">Löſung: a) 8,95 cbm.</line>
        <line lrx="1001" lry="2221" ulx="691" uly="2175">b) 10 Mann.</line>
        <line lrx="1675" lry="2346" ulx="398" uly="2273">18. (½) Die FSeinde kommen! Da ſind Patronen</line>
        <line lrx="1676" lry="2401" ulx="336" uly="2334">wertvoller als Brot. Jeder Soldat hat davon 90 Stück</line>
        <line lrx="1674" lry="2462" ulx="333" uly="2393">in ſeinen Patronentaſchen und noch 60 im Brot⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="882" lry="2513" type="textblock" ulx="329" uly="2453">
        <line lrx="882" lry="2513" ulx="329" uly="2453">beutel und Torniſter.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1669" lry="2932" type="textblock" ulx="388" uly="2543">
        <line lrx="1669" lry="2622" ulx="392" uly="2543">a) Wieviel Pfund Munition trägt er bei ſich,</line>
        <line lrx="1668" lry="2676" ulx="483" uly="2605">wenn eine Patrone 23 g und ein Rahmen,</line>
        <line lrx="1326" lry="2730" ulx="483" uly="2662">der 5 Patronen faßt, 7 g wiegt?</line>
        <line lrx="1669" lry="2812" ulx="388" uly="2745">b) Wieviel trägt eine Kompagnie von 230 Mann?</line>
        <line lrx="910" lry="2876" ulx="430" uly="2827">Löſung: a) 3,66 kg.</line>
        <line lrx="934" lry="2932" ulx="682" uly="2886">b) 8,418 dz.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="24" type="page" xml:id="s_AhI987-1_024">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_024.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1907" lry="1131" type="textblock" ulx="560" uly="566">
        <line lrx="1905" lry="634" ulx="623" uly="566">19. (¹) In Deutſch⸗-Oſtafrika (Tanga) haben die</line>
        <line lrx="1905" lry="697" ulx="560" uly="627">habſüchtigen Engländer von unſerer heldenmütigen</line>
        <line lrx="1906" lry="756" ulx="561" uly="686">Schutztruppe gehörig hiebe bekommen. Zu all der</line>
        <line lrx="1907" lry="810" ulx="562" uly="747">andern Beute mußten ſie 300 000 Patronen im</line>
        <line lrx="889" lry="876" ulx="563" uly="816">Stiche laſſen.</line>
        <line lrx="1905" lry="953" ulx="621" uly="881">a) Wieviel FSuhrwerke waren nötig, um die Pa⸗</line>
        <line lrx="1905" lry="1007" ulx="711" uly="942">tronen wegzuſchaffen, wenn auf ein Suhr⸗</line>
        <line lrx="1904" lry="1067" ulx="712" uly="1002">werk mit zwei kräftigen Zugtieren 25 Zentner</line>
        <line lrx="1360" lry="1131" ulx="715" uly="1067">geladen werden können?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1676" lry="1209" type="textblock" ulx="620" uly="1140">
        <line lrx="1676" lry="1209" ulx="620" uly="1140">b) Berechne den Wert! (Stück 0,14 ℳ.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1350" lry="1338" type="textblock" ulx="666" uly="1224">
        <line lrx="1350" lry="1285" ulx="666" uly="1224">Löſung: a) 6 Fuhrwerke.</line>
        <line lrx="1197" lry="1338" ulx="918" uly="1290">b) 42 000 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1919" lry="2956" type="textblock" ulx="563" uly="1401">
        <line lrx="1909" lry="1472" ulx="623" uly="1401">20. Schießpulver und Blei ſpielen nun eine Haupt⸗</line>
        <line lrx="1908" lry="1529" ulx="564" uly="1460">rolle. In Naturlehre wird wohl jetzt auf der Oberſtufe</line>
        <line lrx="1909" lry="1591" ulx="566" uly="1521">das Schießpulver auch behandelt werden müſſen.</line>
        <line lrx="1909" lry="1650" ulx="563" uly="1582">— In neuerer Zeit wird das ſogenannte Blättchen⸗</line>
        <line lrx="1908" lry="1715" ulx="565" uly="1640">pulver, ein rauchſchwaches Schießpulver, benutzt.</line>
        <line lrx="1910" lry="1770" ulx="567" uly="1701">Es wird hergeſtellt durch Auflöſen von Schießbaum⸗</line>
        <line lrx="1912" lry="1825" ulx="566" uly="1760">wolle von 12,7 bis 12,9 % Stickſtoff und 25 bis 50 %</line>
        <line lrx="1910" lry="1892" ulx="566" uly="1812">Waſſergehalt in Eſſigäther, Azeton oder in Ather⸗</line>
        <line lrx="1911" lry="1953" ulx="566" uly="1878">alkohol. Dieſer breiartigen Maſſe werden zuweilen</line>
        <line lrx="1909" lry="2012" ulx="565" uly="1938">noch Kampfer, ſalpeterſaure Salze und dergleichen</line>
        <line lrx="1912" lry="2073" ulx="565" uly="1998">zugeſetzt, um die Entzündlichkeit zu ſteigern oder</line>
        <line lrx="1912" lry="2131" ulx="568" uly="2057">die heftigkeit der Verbrennung abzuſchwächen. Die</line>
        <line lrx="1914" lry="2193" ulx="567" uly="2116">ſo gewonnene Maſſe wird zu Platten ausgewalzt</line>
        <line lrx="1911" lry="2242" ulx="567" uly="2177">und dann von Maſchinen in Blättchen von quadra⸗</line>
        <line lrx="1913" lry="2312" ulx="566" uly="2236">tiſcher Form zerſchnitten. Die Blättchen bilden eine</line>
        <line lrx="1913" lry="2372" ulx="567" uly="2298">hornartige, durchſcheinende Maſſe von gelblich grauer</line>
        <line lrx="1911" lry="2432" ulx="570" uly="2356">Farbe. (Nach Max v. Schreibershofen, Major a. D.,</line>
        <line lrx="1175" lry="2481" ulx="564" uly="2424">Die modernen Waffen.)</line>
        <line lrx="1914" lry="2559" ulx="631" uly="2492">Wir wollen ſehen, wie das Schießpulver früher</line>
        <line lrx="1917" lry="2622" ulx="571" uly="2553">bei den einzelnen kriegführenden Staaten zuſammen⸗</line>
        <line lrx="927" lry="2689" ulx="573" uly="2627">geſetzt wurde:</line>
        <line lrx="1810" lry="2757" ulx="877" uly="2689">Dſchl. Oſt. Engl. Srkr. Rußl.</line>
        <line lrx="1919" lry="2836" ulx="572" uly="2759">Salpeter . . 74 75,5 75 74 75 Teile</line>
        <line lrx="1865" lry="2896" ulx="573" uly="2824">Schwefel . . 10 10 10 10,5 10 „</line>
        <line lrx="1865" lry="2956" ulx="573" uly="2883">Kohle . . . . 16 14,5 15 15,5 15 „</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="25" type="page" xml:id="s_AhI987-1_025">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_025.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="63" lry="753" type="textblock" ulx="0" uly="520">
        <line lrx="59" lry="571" ulx="23" uly="520">die</line>
        <line lrx="60" lry="637" ulx="0" uly="577">igen</line>
        <line lrx="61" lry="713" ulx="0" uly="638">der</line>
        <line lrx="63" lry="753" ulx="29" uly="704">im</line>
      </zone>
      <zone lrx="65" lry="1010" type="textblock" ulx="0" uly="897">
        <line lrx="65" lry="959" ulx="0" uly="897">uhr⸗</line>
        <line lrx="65" lry="1010" ulx="0" uly="960">tner</line>
      </zone>
      <zone lrx="88" lry="2386" type="textblock" ulx="0" uly="1369">
        <line lrx="72" lry="1423" ulx="0" uly="1369">aupt⸗</line>
        <line lrx="74" lry="1484" ulx="0" uly="1427">ſtufe</line>
        <line lrx="75" lry="1544" ulx="0" uly="1488">üſen.</line>
        <line lrx="76" lry="1603" ulx="0" uly="1547">tchen⸗</line>
        <line lrx="76" lry="1666" ulx="0" uly="1611">enutzt,</line>
        <line lrx="78" lry="1715" ulx="0" uly="1669">baum⸗</line>
        <line lrx="80" lry="1790" ulx="0" uly="1732">30 %</line>
        <line lrx="79" lry="1846" ulx="1" uly="1790">lither⸗</line>
        <line lrx="81" lry="1895" ulx="0" uly="1850">weilen</line>
        <line lrx="81" lry="1966" ulx="0" uly="1910">eichen</line>
        <line lrx="83" lry="2016" ulx="0" uly="1971">oder</line>
        <line lrx="84" lry="2076" ulx="0" uly="2032">1. Die</line>
        <line lrx="85" lry="2147" ulx="0" uly="2092">ewaht</line>
        <line lrx="84" lry="2197" ulx="1" uly="2152">uadra⸗</line>
        <line lrx="87" lry="2257" ulx="0" uly="2213">n eine</line>
        <line lrx="88" lry="2329" ulx="5" uly="2285">gkauer</line>
        <line lrx="88" lry="2386" ulx="18" uly="2333">l. D.,</line>
      </zone>
      <zone lrx="94" lry="2578" type="textblock" ulx="0" uly="2471">
        <line lrx="91" lry="2528" ulx="13" uly="2471">füher</line>
        <line lrx="94" lry="2578" ulx="0" uly="2543">Inmen⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="97" lry="2857" type="textblock" ulx="0" uly="2671">
        <line lrx="41" lry="2728" ulx="0" uly="2671">pl.</line>
        <line lrx="97" lry="2791" ulx="0" uly="2740">55 Teile,</line>
        <line lrx="70" lry="2857" ulx="0" uly="2809">1r0 ,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1156" lry="440" type="textblock" ulx="868" uly="398">
        <line lrx="1156" lry="440" ulx="868" uly="398">— 19 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1729" lry="824" type="textblock" ulx="380" uly="534">
        <line lrx="1720" lry="594" ulx="386" uly="534">Wieviel dz von dieſen drei Stoffen braucht jeder</line>
        <line lrx="1723" lry="657" ulx="380" uly="594">der angeführten Staaten, um 1500 t Schießpulver</line>
        <line lrx="1672" lry="717" ulx="380" uly="653">herzuſtellen? (Salpetereinfuhr ſchwierig, warum?)</line>
        <line lrx="1729" lry="824" ulx="484" uly="729">Löſ 1 ng⸗ N  chland: Salp. 11 100 dz, Schw. 1500 dz,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1728" lry="919" type="textblock" ulx="674" uly="824">
        <line lrx="1728" lry="919" ulx="674" uly="824">Gsrreich: Salp. 11 326 dz, Schw. 1 500 dz,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1729" lry="1203" type="textblock" ulx="580" uly="877">
        <line lrx="729" lry="917" ulx="581" uly="879">K. 2 17</line>
        <line lrx="1729" lry="1008" ulx="675" uly="877">ralend Salp. 11250 dz, Schw. 1500 dz,</line>
        <line lrx="805" lry="1013" ulx="582" uly="974">K. 2 250 d</line>
        <line lrx="1727" lry="1073" ulx="675" uly="982">Erankreich. Salp. 11 100 dz, Schw. 1575 dz,</line>
        <line lrx="835" lry="1108" ulx="581" uly="1069">RK. 2 325 dz.</line>
        <line lrx="1728" lry="1163" ulx="676" uly="1112">Rußland: Salp. 11 250 dz, Schw. 1500 dz,</line>
        <line lrx="833" lry="1203" ulx="580" uly="1165">K. 2 250 dz.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1357" lry="1315" type="textblock" ulx="529" uly="1258">
        <line lrx="1357" lry="1315" ulx="529" uly="1258">Von Geſchoſſen und Geſchützen:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1733" lry="1531" type="textblock" ulx="395" uly="1352">
        <line lrx="1733" lry="1411" ulx="445" uly="1352">21. (¹²) In einer Munitionsanſtalt liegen 50 t runde</line>
        <line lrx="1731" lry="1471" ulx="399" uly="1412">Bleikugeln zur Füllung der Schrapnells. (Erklären!)</line>
        <line lrx="1217" lry="1531" ulx="395" uly="1473">Eine Schrapnellkugel wiegt 10 g.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1734" lry="2161" type="textblock" ulx="452" uly="1550">
        <line lrx="1734" lry="1608" ulx="454" uly="1550">a) Wieviel Schrapnells können mit dem ganzen</line>
        <line lrx="1733" lry="1667" ulx="549" uly="1609">Vorrat gefüllt werden, wenn in jedes Geſchoß</line>
        <line lrx="1135" lry="1727" ulx="546" uly="1670">1600 Kugeln kommen?</line>
        <line lrx="1734" lry="1798" ulx="455" uly="1739">b) Wie ſchwer iſt die Bleifüllung des Geſchoſſes?</line>
        <line lrx="1734" lry="1875" ulx="452" uly="1817">c) (³) Wieviel kg Bleikugeln werden in ein Schrap⸗</line>
        <line lrx="1732" lry="1934" ulx="541" uly="1877">nell für einen 21⸗Zentimeter⸗Mörſer geladen,</line>
        <line lrx="1734" lry="2038" ulx="542" uly="1933">wenn zur Füllung desſelben 3900 Augein</line>
        <line lrx="1227" lry="2054" ulx="543" uly="1996">von je 12 g nötig ſind?</line>
        <line lrx="1293" lry="2115" ulx="495" uly="2066">Löſung: a) 53125 Schrapnells.</line>
        <line lrx="948" lry="2161" ulx="750" uly="2115">b) 16 kg.</line>
      </zone>
      <zone lrx="983" lry="2209" type="textblock" ulx="756" uly="2163">
        <line lrx="983" lry="2209" ulx="756" uly="2163">c) 48 8 kg.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1738" lry="2907" type="textblock" ulx="395" uly="2244">
        <line lrx="1736" lry="2303" ulx="451" uly="2244">22. (¹⁰) Eine ſchwere Feldhaubitzen⸗Batterie beſteht</line>
        <line lrx="1737" lry="2363" ulx="395" uly="2306">aus 4 Geſchützen, acht Munitionswagen, einem</line>
        <line lrx="1735" lry="2423" ulx="401" uly="2366">Beobachtungswagen und der Bagage (Seldküche,</line>
        <line lrx="1736" lry="2482" ulx="403" uly="2424">Vorrats⸗, Schmiedewagen uſw.). Jedes Bataillon</line>
        <line lrx="1737" lry="2542" ulx="398" uly="2485">(4 Batterien) hat eine leichte Munitionskolonne von</line>
        <line lrx="1738" lry="2602" ulx="396" uly="2545">24 Munitionswagen. Kußerdem gehört noch zu</line>
        <line lrx="1737" lry="2662" ulx="395" uly="2604">jedem Bataillon eine Munitions⸗Kolonnen⸗Abteilung</line>
        <line lrx="1737" lry="2721" ulx="396" uly="2664">von 8 Kolonnen zu je 17 Munitionswagen. Jeder</line>
        <line lrx="1316" lry="2781" ulx="399" uly="2723">Munitionswagen enthält 36 Schuß.</line>
        <line lrx="1737" lry="2840" ulx="459" uly="2783">Wieviel Schuß ſind für jedes Geſchütz vorhanden?</line>
        <line lrx="1698" lry="2907" ulx="500" uly="2859">Löſung: [(4 .8) + 24 + (8 . 17) .36]: 16 = 432 Sch.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="26" type="page" xml:id="s_AhI987-1_026">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_026.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1316" lry="438" type="textblock" ulx="1030" uly="397">
        <line lrx="1316" lry="438" ulx="1030" uly="397">— 20 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1887" lry="775" type="textblock" ulx="542" uly="530">
        <line lrx="1887" lry="599" ulx="603" uly="530">23. Das Gewicht des Geſchoſſes bei der deutſchen</line>
        <line lrx="1886" lry="656" ulx="548" uly="589">10⸗Zentimeter⸗Kanone beträgt 18 kg, das des</line>
        <line lrx="1886" lry="716" ulx="543" uly="649">40,6⸗Zentimeter⸗Geſchützes der Vereinigten Staaten</line>
        <line lrx="1451" lry="775" ulx="542" uly="711">von Nordamerika wiegt 1075 kg.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1884" lry="1005" type="textblock" ulx="596" uly="786">
        <line lrx="1529" lry="852" ulx="602" uly="786">a) Vergleiche die beiden Geſchoſſe!</line>
        <line lrx="1654" lry="931" ulx="596" uly="866">b) Wieviel Zentner wiegt das letztere?</line>
        <line lrx="1884" lry="1005" ulx="643" uly="941">Löſung: a) Das 2.60 mal (abgerundet) ſo ſchwer</line>
      </zone>
      <zone lrx="1358" lry="1088" type="textblock" ulx="897" uly="992">
        <line lrx="1181" lry="1033" ulx="962" uly="992">wie das 1.</line>
        <line lrx="1358" lry="1088" ulx="897" uly="1040">b) 21 ½ Zentner.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1881" lry="1439" type="textblock" ulx="544" uly="1132">
        <line lrx="1881" lry="1202" ulx="597" uly="1132">24. (¹) Eine 10,5⸗ 0 m⸗Feldhaubitze wiegt mit</line>
        <line lrx="934" lry="1250" ulx="544" uly="1191">Protze 2340 kg.</line>
        <line lrx="1878" lry="1322" ulx="597" uly="1253">Wieviel Zentner hat eines der 6 davor geſpannten</line>
        <line lrx="1014" lry="1373" ulx="547" uly="1312">Pferde zu ziehen?</line>
        <line lrx="1224" lry="1439" ulx="641" uly="1390">Löſung: 7,8 Z entner.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1878" lry="1631" type="textblock" ulx="677" uly="1510">
        <line lrx="1878" lry="1578" ulx="677" uly="1510">Dom Krupp'ſchen 42⸗cm⸗Mörſer, ge⸗</line>
        <line lrx="1476" lry="1631" ulx="766" uly="1573">nannt die „fleißige Berta“:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1875" lry="1917" type="textblock" ulx="527" uly="1676">
        <line lrx="1875" lry="1741" ulx="588" uly="1676">25. Dieſes größte Feldgeſchütz, das bis jetzt zur Ver⸗</line>
        <line lrx="1874" lry="1803" ulx="533" uly="1735">wendung kam und welches die großen hoffnungen</line>
        <line lrx="1873" lry="1860" ulx="529" uly="1794">unſerer Feinde auf ihre ſtarken Feſtungen in Staub</line>
        <line lrx="1517" lry="1917" ulx="527" uly="1854">zuſammenbrechen ließ, wiegt 88,750 t.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1873" lry="2064" type="textblock" ulx="592" uly="1939">
        <line lrx="1873" lry="2003" ulx="592" uly="1939">a) Wieviel Zentner wiegt es mehr als eine 10,5 cm⸗</line>
        <line lrx="1678" lry="2064" ulx="673" uly="1998">Feldhaubitze? (Siehe vorige Aufgabe!)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1870" lry="2262" type="textblock" ulx="588" uly="2081">
        <line lrx="1870" lry="2146" ulx="588" uly="2081">b) Wieviel Infanteriekugeln (1 = 10 g) würden</line>
        <line lrx="1868" lry="2210" ulx="673" uly="2141">auf einer Wage einem 42 cm⸗Geſchoß (= 400 kg)</line>
        <line lrx="1336" lry="2262" ulx="673" uly="2202">das Gleichgewicht halten?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1867" lry="2909" type="textblock" ulx="586" uly="2284">
        <line lrx="1867" lry="2351" ulx="593" uly="2284">c) Vergleiche die Länge der beiden Geſchoſſe!</line>
        <line lrx="1867" lry="2406" ulx="672" uly="2345">(1 Infanteriekugel = 28 mm, 1 42⸗cm⸗Ge⸗</line>
        <line lrx="1066" lry="2463" ulx="669" uly="2403">ſchoß 1,268 m).</line>
        <line lrx="1865" lry="2529" ulx="732" uly="2465">Nenne einen Gegenſtand im Schulzimmer,</line>
        <line lrx="1863" lry="2591" ulx="671" uly="2524">der ungefähr ſo hoch iſt wie ein 42 cm Geſchoß!</line>
        <line lrx="1463" lry="2647" ulx="729" uly="2584">(*) Das Rohr iſt 5 m lang.</line>
        <line lrx="1313" lry="2728" ulx="586" uly="2666">d) Berechne den Hohlraum!</line>
        <line lrx="1862" lry="2789" ulx="729" uly="2727">(⁰°) Das Geſchoß fliegt 44 km weit. Es</line>
        <line lrx="1863" lry="2847" ulx="665" uly="2787">bohrt einen Trichter in die Erde von etwa 20 m</line>
        <line lrx="1420" lry="2909" ulx="670" uly="2845">Tiefe und 30 m Durchmeſſer.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="2639" type="textblock" ulx="2178" uly="2596">
        <line lrx="2187" lry="2639" ulx="2178" uly="2596">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2179" lry="2709" type="textblock" ulx="2146" uly="2651">
        <line lrx="2179" lry="2709" ulx="2146" uly="2651">e</line>
      </zone>
      <zone lrx="2185" lry="2881" type="textblock" ulx="2142" uly="2775">
        <line lrx="2185" lry="2820" ulx="2143" uly="2775">bra</line>
        <line lrx="2185" lry="2881" ulx="2142" uly="2834">das</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="2735" type="textblock" ulx="2178" uly="2655">
        <line lrx="2187" lry="2735" ulx="2178" uly="2655">—</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="27" type="page" xml:id="s_AhI987-1_027">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_027.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="27" lry="676" type="textblock" ulx="0" uly="518">
        <line lrx="26" lry="615" ulx="2" uly="580">es</line>
        <line lrx="27" lry="676" ulx="0" uly="640">en</line>
      </zone>
      <zone lrx="40" lry="2388" type="textblock" ulx="0" uly="2282">
        <line lrx="39" lry="2338" ulx="0" uly="2282">ſel</line>
        <line lrx="40" lry="2388" ulx="0" uly="2344">He⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="41" lry="2517" type="textblock" ulx="0" uly="2478">
        <line lrx="41" lry="2517" ulx="0" uly="2478">et,</line>
      </zone>
      <zone lrx="40" lry="2580" type="textblock" ulx="0" uly="2524">
        <line lrx="40" lry="2580" ulx="0" uly="2524">e!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1481" lry="619" type="textblock" ulx="423" uly="559">
        <line lrx="1481" lry="619" ulx="423" uly="559">e) Berechne die ausgeworfene Erdmaſſe!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1698" lry="917" type="textblock" ulx="462" uly="631">
        <line lrx="1181" lry="679" ulx="462" uly="631">Löſung: a) 1728,2 Zentner.</line>
        <line lrx="1484" lry="725" ulx="714" uly="676">b) 40 000 Infanteriekugeln.</line>
        <line lrx="1698" lry="774" ulx="719" uly="724">c) Ein 42 cm⸗Geſchoß iſt 45 ⁄ mal ſo lang</line>
        <line lrx="1293" lry="821" ulx="778" uly="773">als eine Infanteriekugel.</line>
        <line lrx="1085" lry="869" ulx="718" uly="823">d) 0,642370 cbm.</line>
        <line lrx="1008" lry="917" ulx="717" uly="870">e) 4 710 chm.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1700" lry="1533" type="textblock" ulx="357" uly="951">
        <line lrx="1700" lry="1011" ulx="417" uly="951">26. (ĩ¹) Die größte Scheitelhöhe der Slug⸗</line>
        <line lrx="1697" lry="1071" ulx="357" uly="1013">bahn des 21⸗cm⸗Mörſers, ein Steilfeuergeſchütz,</line>
        <line lrx="1698" lry="1130" ulx="357" uly="1072">beträgt 3005 m. Bei dem 30,5⸗cm⸗Mörſer geht die</line>
        <line lrx="971" lry="1191" ulx="358" uly="1135">Erhebung über 4000 m.</line>
        <line lrx="1695" lry="1250" ulx="410" uly="1192">Vergleiche mit den höchſten Bergen Deutſchlands!</line>
        <line lrx="1698" lry="1310" ulx="358" uly="1252">(Zugſpitze 2968 m, Watzmann 2714 m, Schneekoppe</line>
        <line lrx="1697" lry="1370" ulx="359" uly="1311">1605 m, FSeldberg, Schwarzwald 1493 m, Sulzer</line>
        <line lrx="1052" lry="1429" ulx="361" uly="1372">Belchen, Dogeſen 1423 m.)</line>
        <line lrx="926" lry="1490" ulx="458" uly="1443">Löſung: Es ſchießt</line>
        <line lrx="1685" lry="1533" ulx="1004" uly="1489">der 21 cm⸗M. der 30,5 cm⸗-M.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1543" lry="1776" type="textblock" ulx="362" uly="1537">
        <line lrx="1543" lry="1586" ulx="362" uly="1537">höher als die Zugſpitze. . . . . . . . . . 37 m 1032 m</line>
        <line lrx="1531" lry="1633" ulx="405" uly="1586">„ „ der Watzmann . . . . . . . . 291 „ 1286 „</line>
        <line lrx="1531" lry="1681" ulx="405" uly="1633">„ „ die Schneekoppe . . . . . . 1400 „ 2395 „</line>
        <line lrx="1530" lry="1728" ulx="405" uly="1682">„ „ der Seloberg . . . . . . . . . 1512 „ 2507 „</line>
        <line lrx="1529" lry="1776" ulx="406" uly="1729">„ „ der Sulzer Belchen. . . . 1582 „ 2577 „</line>
      </zone>
      <zone lrx="1697" lry="1915" type="textblock" ulx="354" uly="1797">
        <line lrx="1697" lry="1855" ulx="415" uly="1797">(Dabei iſt zu beachten, daß die höhenangabe der</line>
        <line lrx="1511" lry="1915" ulx="354" uly="1857">Berge die abſolute höhe — Seehöhe — iſt.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1696" lry="2320" type="textblock" ulx="351" uly="1963">
        <line lrx="1696" lry="2022" ulx="411" uly="1963">27. (°) Das Geſchoß des deutſchen Feldgeſchützes</line>
        <line lrx="1696" lry="2080" ulx="353" uly="2023">fliegt in einer Sekunde 442 m, das der deutſchen</line>
        <line lrx="1696" lry="2142" ulx="353" uly="2083">Küſtenartillerie 610 m und die Kugel des Infanterie⸗</line>
        <line lrx="1339" lry="2198" ulx="354" uly="2142">gewehrs 645 m weit. .</line>
        <line lrx="1696" lry="2260" ulx="413" uly="2202">Wieviel m elegt die letztere in einer Sekunde mehr</line>
        <line lrx="1547" lry="2320" ulx="351" uly="2262">zurück als eines der obigen Artilleriegeſchoſſe?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1690" lry="2420" type="textblock" ulx="456" uly="2331">
        <line lrx="1690" lry="2381" ulx="456" uly="2331">Löſung: 203 m mehr als das Feldgeſchütz, 3ßö5 mmehr</line>
        <line lrx="1033" lry="2420" ulx="546" uly="2379">als die Küſtenartillerie.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1583" lry="2540" type="textblock" ulx="500" uly="2481">
        <line lrx="1583" lry="2540" ulx="500" uly="2481">Schwarzpulver und Oynamit:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1696" lry="2931" type="textblock" ulx="351" uly="2573">
        <line lrx="1696" lry="2635" ulx="411" uly="2573">28. (*c) Pioniere erhalten den Kuftrag, feindliche Be⸗</line>
        <line lrx="1694" lry="2696" ulx="351" uly="2632">feſtigungswerke zu unterminieren und zu ſprengen.</line>
        <line lrx="1693" lry="2755" ulx="354" uly="2694">Würden ſie gewöhnliches Schwarzpulver benutzen, ſo</line>
        <line lrx="1691" lry="2814" ulx="352" uly="2754">brauchten ſie 4,5 Zentner. Sie nehmen aber Dynamit,</line>
        <line lrx="1696" lry="2874" ulx="353" uly="2813">das achtmal ſoviel leiſtet und nur 3 ½ mal ſoviel</line>
        <line lrx="957" lry="2931" ulx="352" uly="2872">koſtet wie Schießpulver?</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="28" type="page" xml:id="s_AhI987-1_028">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_028.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1310" lry="463" type="textblock" ulx="1024" uly="420">
        <line lrx="1310" lry="463" ulx="1024" uly="420">— 22 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1885" lry="2266" type="textblock" ulx="532" uly="558">
        <line lrx="1879" lry="617" ulx="596" uly="558">a) Wieviel kg Dynamit haben die Pioniere nötig,</line>
        <line lrx="1771" lry="676" ulx="688" uly="618">um die beabſichtigte Wirkung zu erzielen?</line>
        <line lrx="1881" lry="754" ulx="594" uly="696">b) Wieviel Geld ſparen ſie noch dazu, wenn eine</line>
        <line lrx="1618" lry="813" ulx="692" uly="756">Tonne Schießpulver 2850 ℳ koſtet?</line>
        <line lrx="1882" lry="873" ulx="753" uly="816">Falls in einer guten Oberſtufe oder Mittel⸗</line>
        <line lrx="1880" lry="934" ulx="687" uly="876">ſchule auch das Dyunamit behandelt würde,</line>
        <line lrx="1883" lry="992" ulx="687" uly="935">ließen ſich noch eine Menge von Kufgaben an⸗</line>
        <line lrx="1880" lry="1052" ulx="687" uly="996">ſchließen. — Kuch des Erfinders, Alfred Nobel,</line>
        <line lrx="1884" lry="1112" ulx="688" uly="1055">müßte gedacht werden, der in ſeinem Teſtamente</line>
        <line lrx="1884" lry="1172" ulx="688" uly="1115">beinahe den ganzen Ertrag ſeines auf 40</line>
        <line lrx="1885" lry="1232" ulx="689" uly="1175">Millionen Mark geſchätzten Dermögens zu fünf</line>
        <line lrx="1884" lry="1292" ulx="686" uly="1234">jährlichen Preiſen beſtimmte. Eigentümlichkeit</line>
        <line lrx="1164" lry="1351" ulx="687" uly="1294">dieſes Teſtaments!</line>
        <line lrx="1882" lry="1429" ulx="595" uly="1372">c) Wie hoch dürfte ſich wohl ein ſolcher Preis</line>
        <line lrx="1881" lry="1489" ulx="683" uly="1432">belaufen? Berechnen! Wer kennt jemand,</line>
        <line lrx="1885" lry="1548" ulx="686" uly="1492">der ſchon einmal einen Nobelpreis erhielt?</line>
        <line lrx="1880" lry="1608" ulx="683" uly="1551">(Phuſiker, Prof. Braun, Straßburg, mit einem</line>
        <line lrx="1881" lry="1669" ulx="680" uly="1611">ital. Prof. zuſammen — drahtloſe Telegraphie.)</line>
        <line lrx="1882" lry="1745" ulx="596" uly="1688">Kuch die Brüder Nobels dürften erwähnt werden,</line>
        <line lrx="1885" lry="1805" ulx="535" uly="1748">die ſich in Baku (ruſſiſch⸗türkiſches Operationsgebiet</line>
        <line lrx="1884" lry="1865" ulx="534" uly="1808">gegenwärtig) viele Petroleumbohrlöcher erwarben</line>
        <line lrx="1884" lry="1924" ulx="532" uly="1866">und den Verſand des Naphthas in Tanks und Tank⸗</line>
        <line lrx="1884" lry="1984" ulx="538" uly="1927">ſchiffen — auch jetzt im Seekrieg viel genannt —</line>
        <line lrx="1882" lry="2045" ulx="534" uly="1987">einführten. In Tankwagen wird heutigentags das</line>
        <line lrx="1603" lry="2104" ulx="532" uly="2046">Petroleum in Stadt und Land zugeführt.</line>
        <line lrx="1169" lry="2170" ulx="635" uly="2122">Löſung: a) 28,125 kg.</line>
        <line lrx="1170" lry="2216" ulx="888" uly="2171">b) 360,70 ℳ.</line>
        <line lrx="1885" lry="2266" ulx="892" uly="2217">c) Etwa 150 000 ℳ (die mutmaßliche Be⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1883" lry="2361" type="textblock" ulx="952" uly="2264">
        <line lrx="1883" lry="2313" ulx="952" uly="2264">rechnung durch die Schüler wird dieſe Summe</line>
        <line lrx="1518" lry="2361" ulx="953" uly="2312">meiſtens weit übertreffen).</line>
      </zone>
      <zone lrx="1883" lry="2539" type="textblock" ulx="535" uly="2422">
        <line lrx="1883" lry="2493" ulx="539" uly="2422">Don bekannten und berühmten Kriegs⸗</line>
        <line lrx="786" lry="2539" ulx="535" uly="2482">ſchiffen:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1885" lry="2932" type="textblock" ulx="531" uly="2577">
        <line lrx="1885" lry="2635" ulx="590" uly="2577">29. (°) Wem wäre nicht jener kühne kleine Kreuzer</line>
        <line lrx="1884" lry="2694" ulx="532" uly="2636">bekannt geweſen, der nach einer Stadt nicht weit</line>
        <line lrx="1883" lry="2753" ulx="531" uly="2697">vom Dollart benannt war! Wie oft iſt er ſeinen Ver⸗</line>
        <line lrx="1883" lry="2813" ulx="531" uly="2756">folgern flink entwiſcht! Wie ſchnell konnte er denn</line>
        <line lrx="1877" lry="2874" ulx="531" uly="2815">fahren? 24 Seemeilen in der Stunde. (1 sm =</line>
        <line lrx="813" lry="2932" ulx="536" uly="2876">1,852 km.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="1375" type="textblock" ulx="2167" uly="1282">
        <line lrx="2187" lry="1375" ulx="2167" uly="1282">Oir</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="29" type="page" xml:id="s_AhI987-1_029">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_029.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="67" lry="2290" type="textblock" ulx="0" uly="2204">
        <line lrx="66" lry="2242" ulx="0" uly="2204"> Be⸗</line>
        <line lrx="67" lry="2290" ulx="0" uly="2261">Ummmme</line>
      </zone>
      <zone lrx="69" lry="2467" type="textblock" ulx="8" uly="2423">
        <line lrx="69" lry="2467" ulx="8" uly="2423">eg⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="74" lry="2796" type="textblock" ulx="0" uly="2581">
        <line lrx="72" lry="2625" ulx="0" uly="2581">euger</line>
        <line lrx="73" lry="2674" ulx="19" uly="2628">weit</line>
        <line lrx="73" lry="2736" ulx="0" uly="2689">Der⸗</line>
        <line lrx="74" lry="2796" ulx="14" uly="2751">denn</line>
      </zone>
      <zone lrx="71" lry="2856" type="textblock" ulx="0" uly="2825">
        <line lrx="71" lry="2856" ulx="0" uly="2825">II =</line>
      </zone>
      <zone lrx="1137" lry="466" type="textblock" ulx="855" uly="424">
        <line lrx="1137" lry="466" ulx="855" uly="424">— 23 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1713" lry="677" type="textblock" ulx="368" uly="560">
        <line lrx="1713" lry="624" ulx="434" uly="560">Wieviel km konnte er demnach in der Stunde</line>
        <line lrx="673" lry="677" ulx="368" uly="621">zurücklegen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="948" lry="744" type="textblock" ulx="472" uly="697">
        <line lrx="948" lry="744" ulx="472" uly="697">Löſung: 44,448 km.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1709" lry="1039" type="textblock" ulx="367" uly="800">
        <line lrx="1709" lry="862" ulx="426" uly="800">30. (²¹) Die Beſatzung des kleinen Kreuzers „Emden“</line>
        <line lrx="1709" lry="917" ulx="367" uly="859">betrug 10 Offiziere und 330 Mann. Davon konnten</line>
        <line lrx="1336" lry="976" ulx="368" uly="918">ſich 3 Offiziere und 44 Mann retten.</line>
        <line lrx="1257" lry="1039" ulx="427" uly="979">Wieviel Mann gingen verloren?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1347" lry="1104" type="textblock" ulx="470" uly="1053">
        <line lrx="1347" lry="1104" ulx="470" uly="1053">Löſung: 7 Offiziere, 286 Mann.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1708" lry="1664" type="textblock" ulx="363" uly="1157">
        <line lrx="1707" lry="1220" ulx="425" uly="1157">31. Es gibt Schiffe, die noch ſchneller ſind, ſo der</line>
        <line lrx="1708" lry="1281" ulx="366" uly="1214">kleine Kreuzer Straßburg und der gleichfalls berühmt</line>
        <line lrx="1708" lry="1340" ulx="367" uly="1275">gewordene kleine Kreuzer Karlsruhe. Jener fährt</line>
        <line lrx="1609" lry="1405" ulx="363" uly="1335">27 sm und dieſer 27,5 sm in der Stunde.</line>
        <line lrx="1706" lry="1475" ulx="423" uly="1411">a) Wieviel km Geſchwindigkeit haben ſie in der</line>
        <line lrx="1705" lry="1538" ulx="513" uly="1472">Stunde? (Vergleiche mit einem Perſonenzug!</line>
        <line lrx="832" lry="1590" ulx="512" uly="1533">40 — 45 kmM.)</line>
        <line lrx="1250" lry="1664" ulx="421" uly="1607">b) Wieviel km in der Minute?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1702" lry="1970" type="textblock" ulx="414" uly="1685">
        <line lrx="1702" lry="1751" ulx="414" uly="1685">c) (*⁶) Wieviel Zeit brauchen ſie zu einer Strecke</line>
        <line lrx="855" lry="1794" ulx="502" uly="1749">von 100 km?</line>
        <line lrx="1265" lry="1872" ulx="461" uly="1821">Löſung: a) 50,004 km, 50,930 km.</line>
        <line lrx="1270" lry="1919" ulx="713" uly="1871">b) 0,8336 km, 0,8486 km.</line>
        <line lrx="1497" lry="1970" ulx="715" uly="1919">c) 2 Stunden, 1 Std., 58 Min.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1701" lry="2506" type="textblock" ulx="354" uly="2018">
        <line lrx="1701" lry="2087" ulx="415" uly="2018">52. Der kleine Kreuzer Emden hatte einen Gehalt</line>
        <line lrx="1698" lry="2147" ulx="357" uly="2080">von 3650 t. (Erklären! — wWaſſerverdrängung.)</line>
        <line lrx="1698" lry="2201" ulx="365" uly="2136">Der große Kreuzer Goeben, auch ein allen bekanntes</line>
        <line lrx="1699" lry="2271" ulx="355" uly="2195">Schiff, das ſich im Mittelmeer auszeichnete und jetzt</line>
        <line lrx="1697" lry="2324" ulx="355" uly="2254">der türkiſchen Slotte angehört, hat einen Gehalt von</line>
        <line lrx="590" lry="2362" ulx="354" uly="2317">23 000 t.</line>
        <line lrx="1361" lry="2433" ulx="439" uly="2374">Vergleiche die beiden miteinander!</line>
        <line lrx="1304" lry="2506" ulx="452" uly="2452">Löſung: Goeben 6,5 mal ſo groß.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1695" lry="2939" type="textblock" ulx="351" uly="2553">
        <line lrx="1694" lry="2623" ulx="411" uly="2553">33. (’⁷) Rl. Mit dem Waſſer, das das Schiff</line>
        <line lrx="1694" lry="2682" ulx="357" uly="2612">Goeben verdrängt, wollen wir einen Teich füllen</line>
        <line lrx="1695" lry="2741" ulx="353" uly="2671">und ihn ſo tief machen, daß jeder Nichtſchwimmer</line>
        <line lrx="1154" lry="2793" ulx="351" uly="2731">darin ertrinken würde, 2,2 m.</line>
        <line lrx="1693" lry="2884" ulx="409" uly="2808">a) Welchen Flächeninhalt erhält der Waſſerſpiegel?</line>
        <line lrx="1600" lry="2939" ulx="501" uly="2869">(Auf einem Unterrichtsausgang abſtecken!)</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="30" type="page" xml:id="s_AhI987-1_030">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_030.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1892" lry="681" type="textblock" ulx="605" uly="570">
        <line lrx="1892" lry="633" ulx="605" uly="570">b) Wie lang würde der Teich bei einer Breite</line>
        <line lrx="984" lry="681" ulx="697" uly="634">von 95 m?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1893" lry="1079" type="textblock" ulx="606" uly="707">
        <line lrx="1893" lry="771" ulx="606" uly="707">c) Er ſoll ein Quadrat bilden; wie lang muß</line>
        <line lrx="1185" lry="819" ulx="698" uly="771">eine Seite werden?</line>
        <line lrx="1892" lry="908" ulx="608" uly="844">d) Wie groß ſind Durchmeſſer und Umfang,</line>
        <line lrx="1465" lry="955" ulx="700" uly="907">wenn er einen Kreis bildet?</line>
        <line lrx="1226" lry="1033" ulx="651" uly="985">Löſung: a) 1,045455 ha.</line>
        <line lrx="1234" lry="1079" ulx="905" uly="1033">b) rund 110 m.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1713" lry="1175" type="textblock" ulx="908" uly="1082">
        <line lrx="1176" lry="1125" ulx="911" uly="1082">c) 102,25 m.</line>
        <line lrx="1713" lry="1175" ulx="908" uly="1126">d) Durchm. 115,4 m, Umf. 362,36 m.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1896" lry="1331" type="textblock" ulx="741" uly="1184">
        <line lrx="1895" lry="1236" ulx="838" uly="1184">(Bei c und d muß die Quadratwurzel gezogen</line>
        <line lrx="1896" lry="1282" ulx="741" uly="1231">werden, eignet ſich alſo nur für eine beſonders gute</line>
        <line lrx="1344" lry="1331" ulx="746" uly="1282">Oberſtufe oder Mittelſchule.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1895" lry="1522" type="textblock" ulx="462" uly="1399">
        <line lrx="1895" lry="1464" ulx="462" uly="1399">f) Dom Seegefecht in der Nordſee am vor⸗</line>
        <line lrx="1463" lry="1522" ulx="554" uly="1464">mittag des 24. Januar 1915:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1900" lry="1676" type="textblock" ulx="552" uly="1555">
        <line lrx="1900" lry="1617" ulx="605" uly="1555">Dieſes Beiſpiel ſoll zeigen, welche Fülle von Rechen⸗</line>
        <line lrx="1897" lry="1676" ulx="552" uly="1615">problemen oft eine einzige Begebenheit darbietet.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1909" lry="2949" type="textblock" ulx="552" uly="1728">
        <line lrx="1901" lry="1789" ulx="613" uly="1728">34. Nach einem engliſchen Zeitungsbericht ſich⸗</line>
        <line lrx="1901" lry="1848" ulx="552" uly="1788">teten die engliſchen Kriegsſchiffe unſer Schlacht⸗</line>
        <line lrx="1901" lry="1910" ulx="554" uly="1848">kreuzergeſchwader 14 Meilen (1 engliſche = 1609 m)</line>
        <line lrx="931" lry="1970" ulx="556" uly="1913">öſtlich vor ſich.</line>
        <line lrx="1903" lry="2048" ulx="616" uly="1985">a) (2²) Wie weit waren ſie von unſern Schiffen</line>
        <line lrx="1904" lry="2106" ulx="707" uly="2045">entfernt? Die engliſchen Kreuzer erhöhten ihre</line>
        <line lrx="1629" lry="2166" ulx="706" uly="2106">Geſchwindigkeit jetzt auf 28 Knoten.</line>
        <line lrx="1901" lry="2226" ulx="761" uly="2164">(1 kn gibt an, wieviel Seemeilen in der Stunde.)</line>
        <line lrx="1288" lry="2303" ulx="616" uly="2244">b) Wie ſchnell fuhren ſie?</line>
        <line lrx="1906" lry="2373" ulx="713" uly="2312">(2³⁹) Bei einer Entfernung von 18 000 Yards be⸗</line>
        <line lrx="1904" lry="2435" ulx="712" uly="2373">gannen ſie zu ſchießen. (Ein Yard = 0,9144 m.)</line>
        <line lrx="1907" lry="2514" ulx="632" uly="2449">c) Wieviel km waren ſie noch von unſerem Ge⸗</line>
        <line lrx="1088" lry="2572" ulx="711" uly="2515">ſchwader weg?</line>
        <line lrx="1908" lry="2650" ulx="621" uly="2587">d) () In welcher Zeit konnten ſie bei einer Ge⸗</line>
        <line lrx="1907" lry="2709" ulx="712" uly="2648">ſchwindigkeit von 28 kn die Entfernung von</line>
        <line lrx="1908" lry="2767" ulx="715" uly="2705">14 Meilen auf 18 000 YMards zurücklegen?</line>
        <line lrx="1908" lry="2827" ulx="713" uly="2766">Weiter berichteten die Engländer, daß ihre</line>
        <line lrx="1909" lry="2888" ulx="712" uly="2828">Schiffsgeſchütze in einem Abſtande von 17 000</line>
        <line lrx="1665" lry="2949" ulx="719" uly="2890">Vards ihr Ziel zu treffen begannen.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="31" type="page" xml:id="s_AhI987-1_031">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_031.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="55" lry="1259" type="textblock" ulx="0" uly="1174">
        <line lrx="54" lry="1212" ulx="0" uly="1174">ogen</line>
        <line lrx="55" lry="1259" ulx="11" uly="1216">gute</line>
      </zone>
      <zone lrx="1145" lry="460" type="textblock" ulx="858" uly="416">
        <line lrx="1145" lry="460" ulx="858" uly="416">— 25 –—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1714" lry="625" type="textblock" ulx="433" uly="548">
        <line lrx="1714" lry="625" ulx="433" uly="548">e) Wie groß war da noch die Entfernung der</line>
      </zone>
      <zone lrx="738" lry="666" type="textblock" ulx="529" uly="610">
        <line lrx="738" lry="666" ulx="529" uly="610">Gegner?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1711" lry="768" type="textblock" ulx="442" uly="685">
        <line lrx="1711" lry="768" ulx="442" uly="685">†) Der Gegner brach 70 Seemeilen Weſt⸗Nord⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1709" lry="1672" type="textblock" ulx="499" uly="747">
        <line lrx="1706" lry="826" ulx="521" uly="747">Weſt von helgoland das Gefecht ab und zog ſich</line>
        <line lrx="1709" lry="874" ulx="517" uly="809">zurück. Rechne die Seemeilen in km um und</line>
        <line lrx="1705" lry="941" ulx="518" uly="867">beſtimme auf dem AKtlas mit Hilfe eines</line>
        <line lrx="1706" lry="1003" ulx="523" uly="926">Papierſtreifens oder Zirkels und des aufge⸗</line>
        <line lrx="1702" lry="1061" ulx="513" uly="987">zeichneten Maßſtabes die ungefähre Lage des</line>
        <line lrx="1702" lry="1121" ulx="517" uly="1045">Ortes in der Nordſee! Welche Stadt liegt un⸗</line>
        <line lrx="1704" lry="1178" ulx="514" uly="1106">gefähr gleichweit von Straßburg entfernt?</line>
        <line lrx="1700" lry="1243" ulx="512" uly="1164">(Luftlinie: Metz, die öſtlichen Forts von Toul.)</line>
        <line lrx="1699" lry="1304" ulx="571" uly="1223">Ahnliche intereſſante Aufgaben laſſen ſich</line>
        <line lrx="1695" lry="1366" ulx="504" uly="1286">auch an die Dardanellenbeſchießung anknüpfen.</line>
        <line lrx="1699" lry="1440" ulx="564" uly="1363">Ein ſchwediſcher Marineſachverſtändiger hat</line>
        <line lrx="1698" lry="1496" ulx="503" uly="1421">berechnet, daß die Gewichte der Geſchoſſe einer</line>
        <line lrx="1695" lry="1559" ulx="512" uly="1480">Breitſeite der beteiligten engliſchen Schiffe</line>
        <line lrx="1694" lry="1623" ulx="505" uly="1542">ungefähr 20 590 kg betragen, bei den deutſchen</line>
        <line lrx="1397" lry="1672" ulx="499" uly="1599">Schiffen dagegen 9487 kg weniger.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1691" lry="1753" type="textblock" ulx="407" uly="1673">
        <line lrx="1691" lry="1753" ulx="407" uly="1673">g) Wie ſchwer waren demnach die Geſchoſſe einer</line>
      </zone>
      <zone lrx="454" lry="1867" type="textblock" ulx="407" uly="1810">
        <line lrx="454" lry="1867" ulx="407" uly="1810">h)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1686" lry="2120" type="textblock" ulx="490" uly="1737">
        <line lrx="1615" lry="1814" ulx="508" uly="1737">Breitſeite der beteiligten deutſchen Schiffe?</line>
        <line lrx="1325" lry="1889" ulx="491" uly="1814">Wieviel % waren ſie leichter?</line>
        <line lrx="1681" lry="1953" ulx="556" uly="1875">(Der Sachverſtändige bemerkt dazu: Daß es</line>
        <line lrx="1686" lry="2013" ulx="493" uly="1933">der engliſchen Flotte unter ſolchen Verhältniſſen</line>
        <line lrx="1683" lry="2072" ulx="496" uly="1993">glückte, ein deutſches Fahrzeug zu verſenken,</line>
        <line lrx="1081" lry="2120" ulx="490" uly="2052">iſt nicht verwunderlich.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1681" lry="2686" type="textblock" ulx="483" uly="2129">
        <line lrx="1681" lry="2209" ulx="489" uly="2129">Wer hat das eben genannte engliſche Längen⸗</line>
        <line lrx="1681" lry="2264" ulx="493" uly="2191">maß Yard ſchon irgendwo geleſen? (Garn⸗</line>
        <line lrx="1681" lry="2325" ulx="490" uly="2251">rollen von 500 Yaros.) Wieviel m ſind das?</line>
        <line lrx="1679" lry="2390" ulx="550" uly="2310">In Zukunft werden wir dieſe Umrechnung</line>
        <line lrx="1678" lry="2449" ulx="487" uly="2371">uns ſparen und unſer Geld nicht mehr zu</line>
        <line lrx="1676" lry="2499" ulx="486" uly="2429">unſern „lieben Vettern“ übers Meer wandern</line>
        <line lrx="1674" lry="2568" ulx="483" uly="2488">laſſen. Im eigenen Lande haben wir ebenſo</line>
        <line lrx="1674" lry="2623" ulx="484" uly="2548">guten und beſſern Erſatz (Mülhauſen, Geb⸗</line>
        <line lrx="1671" lry="2686" ulx="485" uly="2609">weiler). Fort mit allen engliſchen Erzeugniſſen!</line>
      </zone>
      <zone lrx="975" lry="2734" type="textblock" ulx="431" uly="2682">
        <line lrx="975" lry="2734" ulx="431" uly="2682">Löſung: a) 22,526 km.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1182" lry="2925" type="textblock" ulx="685" uly="2736">
        <line lrx="1182" lry="2782" ulx="687" uly="2736">b) 51,856 km Stunden⸗</line>
        <line lrx="1095" lry="2835" ulx="786" uly="2787">geſchwindigkeit.</line>
        <line lrx="979" lry="2877" ulx="687" uly="2831">c) 16,450 km.</line>
        <line lrx="1059" lry="2925" ulx="685" uly="2880">d) 7 Minuten.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="32" type="page" xml:id="s_AhI987-1_032">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_032.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1301" lry="469" type="textblock" ulx="1021" uly="424">
        <line lrx="1301" lry="469" ulx="1021" uly="424">— 26 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1887" lry="1012" type="textblock" ulx="545" uly="565">
        <line lrx="1219" lry="611" ulx="904" uly="565">e) 15,5448 km.</line>
        <line lrx="1194" lry="661" ulx="904" uly="612">f) 129,64 km.</line>
        <line lrx="1180" lry="709" ulx="900" uly="662">g) 11 103 kg.</line>
        <line lrx="1069" lry="756" ulx="898" uly="710">h) 46 %.</line>
        <line lrx="1143" lry="804" ulx="909" uly="758">¹) 452,2 m.</line>
        <line lrx="1887" lry="898" ulx="602" uly="830">35. (*) Der geſunkene Panzerkreuzer Blücher war</line>
        <line lrx="1887" lry="960" ulx="547" uly="889">15 800 t groß und hatte eine Geſchwindigkeit von</line>
        <line lrx="710" lry="1012" ulx="545" uly="965">25 kn.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1898" lry="1686" type="textblock" ulx="605" uly="1019">
        <line lrx="1810" lry="1094" ulx="607" uly="1019">a) Berechne, wieviel hl Waſſer er verdrängte?</line>
        <line lrx="1778" lry="1172" ulx="605" uly="1093">b) Wieviel km legt er in der Stunde zurück?</line>
        <line lrx="1891" lry="1236" ulx="762" uly="1169">Von der Beſatzung des Kreuzers Blücher,</line>
        <line lrx="1894" lry="1297" ulx="700" uly="1229">die 885 Köpfe ſtark war, ſind 287 Mann</line>
        <line lrx="1119" lry="1361" ulx="702" uly="1301">gerettet worden.</line>
        <line lrx="1203" lry="1441" ulx="608" uly="1375">c) (*) Wieviel Mann?</line>
        <line lrx="1898" lry="1518" ulx="612" uly="1441">d) Wieviel % der Beſatzung fanden in den</line>
        <line lrx="1664" lry="1568" ulx="704" uly="1504">Wellen des Meeres ihr heldengrab?</line>
        <line lrx="1203" lry="1641" ulx="658" uly="1589">Löſung: a) 158 000 hl.</line>
        <line lrx="1163" lry="1686" ulx="910" uly="1639">b) 46,3 km.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1244" lry="1781" type="textblock" ulx="916" uly="1686">
        <line lrx="1244" lry="1731" ulx="916" uly="1686">c) 598 Mann.</line>
        <line lrx="1148" lry="1781" ulx="916" uly="1734">d) 67,57 %.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1843" lry="1913" type="textblock" ulx="475" uly="1836">
        <line lrx="1843" lry="1913" ulx="475" uly="1836">g) vom Torpedo⸗ und Unterſeeboot:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1923" lry="2936" type="textblock" ulx="557" uly="1912">
        <line lrx="1907" lry="1987" ulx="619" uly="1912">Fulton, der Erfinder des Dampfſchiffes, erbaute</line>
        <line lrx="1908" lry="2048" ulx="557" uly="1974">ſchon 1797 ein Tauchboot, das mit Sprengkörpern</line>
        <line lrx="1909" lry="2107" ulx="564" uly="2027">ausgerüſtet war, zur Abwehr der engliſchen Blockade⸗</line>
        <line lrx="1910" lry="2167" ulx="564" uly="2093">ſchiffe von der franzöſiſchen Küſte. Dieſe Spreng⸗</line>
        <line lrx="1909" lry="2226" ulx="563" uly="2151">körper nannte Fulton nach den gleichnamigen Siſchen,</line>
        <line lrx="1912" lry="2284" ulx="567" uly="2211">die bei ihrer Berührung elektriſche Schläge erteilen.</line>
        <line lrx="1913" lry="2346" ulx="566" uly="2271">Später wurden die Seeminen Torpedos genannt.</line>
        <line lrx="1914" lry="2404" ulx="569" uly="2325">Erſt um die Mitte des 19. Jahrhunderts wurden</line>
        <line lrx="1915" lry="2464" ulx="574" uly="2390">Torpedos mit Eigenbewegung hergeſtellt. KAus ihnen</line>
        <line lrx="1917" lry="2520" ulx="571" uly="2450">entwickelten ſich allmählich die heutigen Torpedos.</line>
        <line lrx="1916" lry="2583" ulx="573" uly="2509">Es ſollen bereits ſolche zur Derwendung kommen,</line>
        <line lrx="1920" lry="2634" ulx="575" uly="2569">die ein Kaliber von 0,60 m haben. Für den Bau</line>
        <line lrx="1920" lry="2702" ulx="573" uly="2629">der ſämtlichen, jetzt gebräuchlichen Unterſeeboote</line>
        <line lrx="1920" lry="2755" ulx="575" uly="2693">wurde das Boot eines früheren Schullehrers, namens</line>
        <line lrx="1923" lry="2822" ulx="579" uly="2749">John P. Holland vorbildlich. Er baute im Jahre 1896</line>
        <line lrx="1923" lry="2879" ulx="580" uly="2807">ein Boot auf Rechnung der Vereinigten Staaten für</line>
        <line lrx="1923" lry="2936" ulx="579" uly="2869">600 000 ℳ. Nachdem er faſt ſein ganzes Leben</line>
      </zone>
      <zone lrx="2185" lry="2875" type="textblock" ulx="2146" uly="2822">
        <line lrx="2185" lry="2875" ulx="2146" uly="2822">get</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="33" type="page" xml:id="s_AhI987-1_033">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_033.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="42" lry="904" type="textblock" ulx="0" uly="806">
        <line lrx="41" lry="842" ulx="0" uly="806">var</line>
        <line lrx="42" lry="904" ulx="0" uly="868">von</line>
      </zone>
      <zone lrx="47" lry="1197" type="textblock" ulx="0" uly="1140">
        <line lrx="47" lry="1197" ulx="0" uly="1140">her,</line>
      </zone>
      <zone lrx="49" lry="1249" type="textblock" ulx="0" uly="1203">
        <line lrx="49" lry="1249" ulx="0" uly="1203">ann</line>
      </zone>
      <zone lrx="54" lry="1464" type="textblock" ulx="11" uly="1417">
        <line lrx="54" lry="1464" ulx="11" uly="1417">den</line>
      </zone>
      <zone lrx="30" lry="1861" type="textblock" ulx="9" uly="1817">
        <line lrx="30" lry="1861" ulx="9" uly="1817">t.</line>
      </zone>
      <zone lrx="65" lry="2011" type="textblock" ulx="0" uly="1895">
        <line lrx="64" lry="1942" ulx="0" uly="1895">aute</line>
        <line lrx="65" lry="2011" ulx="0" uly="1968">pern</line>
      </zone>
      <zone lrx="123" lry="2061" type="textblock" ulx="0" uly="2016">
        <line lrx="123" lry="2061" ulx="0" uly="2016">kade⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="68" lry="2133" type="textblock" ulx="1" uly="2089">
        <line lrx="68" lry="2133" ulx="1" uly="2089">teng⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="71" lry="2303" type="textblock" ulx="0" uly="2259">
        <line lrx="71" lry="2303" ulx="0" uly="2259">annt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="159" lry="2911" type="textblock" ulx="0" uly="2317">
        <line lrx="131" lry="2374" ulx="0" uly="2317">utden</line>
        <line lrx="124" lry="2436" ulx="4" uly="2380">ihnen</line>
        <line lrx="128" lry="2486" ulx="0" uly="2440">gedos.</line>
        <line lrx="131" lry="2552" ulx="0" uly="2500">nmnen,</line>
        <line lrx="131" lry="2606" ulx="25" uly="2560">Bau</line>
        <line lrx="159" lry="2677" ulx="0" uly="2620">eboote</line>
        <line lrx="131" lry="2728" ulx="0" uly="2682">nens</line>
        <line lrx="82" lry="2789" ulx="1" uly="2740">e 1800</line>
        <line lrx="126" lry="2856" ulx="2" uly="2800">en für</line>
        <line lrx="130" lry="2911" ulx="9" uly="2863">Leben</line>
      </zone>
      <zone lrx="125" lry="2194" type="textblock" ulx="0" uly="2122">
        <line lrx="125" lry="2194" ulx="0" uly="2122">ſchen,</line>
      </zone>
      <zone lrx="130" lry="2256" type="textblock" ulx="3" uly="2191">
        <line lrx="130" lry="2256" ulx="3" uly="2191">eilen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1134" lry="450" type="textblock" ulx="853" uly="385">
        <line lrx="1134" lry="450" ulx="853" uly="385">— 27 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1711" lry="1082" type="textblock" ulx="367" uly="546">
        <line lrx="1710" lry="608" ulx="369" uly="546">der Idee des Unterſeeboots gewidmet und 30 Jahre</line>
        <line lrx="1711" lry="668" ulx="368" uly="606">an der Ausführung gearbeitet hatte, erzielte er jetzt</line>
        <line lrx="1707" lry="726" ulx="369" uly="665">mit ſeiner Erfindung großen Erfolg. Von allen</line>
        <line lrx="1710" lry="786" ulx="371" uly="727">Tauchvorrichtungen wählte er die urſprüngliche und</line>
        <line lrx="1707" lry="846" ulx="368" uly="786">einfachſte: das Einlaſſen und Wiederauspumpen des</line>
        <line lrx="1704" lry="906" ulx="367" uly="847">Waſſers, je nachdem das Boot untertauchen, alſo</line>
        <line lrx="1709" lry="965" ulx="367" uly="905">ſchwerer belaſtet, oder wieder ſich auf die Waſſer⸗</line>
        <line lrx="1706" lry="1025" ulx="367" uly="966">oberfläche heben und demnach erleichtert werden</line>
        <line lrx="1470" lry="1082" ulx="368" uly="1027">ſollte.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1706" lry="1179" type="textblock" ulx="423" uly="1120">
        <line lrx="1706" lry="1179" ulx="423" uly="1120">36. Torpedoboote laufen 38 Knoten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1708" lry="1435" type="textblock" ulx="430" uly="1198">
        <line lrx="1707" lry="1256" ulx="430" uly="1198">a) (⁶) Wieviel m ſind das mehr als 70 km, die</line>
        <line lrx="1708" lry="1319" ulx="510" uly="1259">bei uns ein Schnellzug in der Stunde zurücklegt?</line>
        <line lrx="1705" lry="1376" ulx="569" uly="1319">Mit welchem Rechte werden ſie die Kavallerie</line>
        <line lrx="1028" lry="1435" ulx="511" uly="1378">der Flotte genannt?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1706" lry="1879" type="textblock" ulx="424" uly="1453">
        <line lrx="1706" lry="1514" ulx="424" uly="1453">b) Vergleiche mit der Schnelligkeit oben genannter</line>
        <line lrx="838" lry="1571" ulx="511" uly="1515">Kriegsſchiffe!</line>
        <line lrx="1421" lry="1637" ulx="467" uly="1589">Löſung: a) 376 m.</line>
        <line lrx="1706" lry="1689" ulx="718" uly="1639">b) Die Stundengeſchwindigkeit iſt größer als bei:</line>
        <line lrx="1496" lry="1735" ulx="842" uly="1687">Schiff Emden um 25,928 km</line>
        <line lrx="1484" lry="1784" ulx="889" uly="1735">„ Straßbg. „ 20,572 „</line>
        <line lrx="1484" lry="1831" ulx="888" uly="1783">„ Karlsruhe „ 19,446 „</line>
        <line lrx="1482" lry="1879" ulx="887" uly="1830">„ Blücher „ 24,076 „</line>
      </zone>
      <zone lrx="1704" lry="2394" type="textblock" ulx="360" uly="1919">
        <line lrx="1701" lry="1980" ulx="420" uly="1919">37. (*⁵) Der moderne TCorpedo hat 3 m</line>
        <line lrx="1702" lry="2040" ulx="361" uly="1979">unter Waſſer eine Geſchwindigkeit von 40 Knoten.</line>
        <line lrx="1701" lry="2102" ulx="424" uly="2040">In dieſer Tiefe tragen die Schiffe keine Panzer mehr.</line>
        <line lrx="1699" lry="2159" ulx="370" uly="2098">Das feindliche Schiff, das torpediert werden ſoll,</line>
        <line lrx="847" lry="2213" ulx="360" uly="2158">iſt 0,5 km entfernt.</line>
        <line lrx="1704" lry="2279" ulx="417" uly="2217">Wieviel Zeit braucht der Torpedo bis zu ſeinem</line>
        <line lrx="517" lry="2328" ulx="367" uly="2276">Ziele?</line>
        <line lrx="1071" lry="2394" ulx="464" uly="2347">Löſung: 24 Sekunden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1704" lry="2915" type="textblock" ulx="359" uly="2443">
        <line lrx="1703" lry="2504" ulx="418" uly="2443">38. (⁹) Ein Unterſeeboot fährt über dem</line>
        <line lrx="1703" lry="2566" ulx="361" uly="2503">Waſſer in der Stunde etwa 15 sm. (Ob dieſe</line>
        <line lrx="1702" lry="2625" ulx="360" uly="2563">vielfach angegebene Fahrtgeſchwindigkeit heute der</line>
        <line lrx="1703" lry="2684" ulx="363" uly="2622">Tatſächlichkeit entſpricht, oder ob dieſelbe noch be⸗</line>
        <line lrx="1700" lry="2745" ulx="360" uly="2682">deutend erhöht werden kann, was vielleicht geheim</line>
        <line lrx="1702" lry="2800" ulx="359" uly="2742">gehalten wird, ſei dahingeſtellt.) Sobald es unter⸗</line>
        <line lrx="1704" lry="2864" ulx="360" uly="2801">getaucht iſt, vermindert ſich ſeine Geſchwindigkeit</line>
        <line lrx="1384" lry="2915" ulx="360" uly="2858">um 40 %.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="34" type="page" xml:id="s_AhI987-1_034">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_034.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2188" lry="2865" type="textblock" ulx="444" uly="419">
        <line lrx="1310" lry="460" ulx="1028" uly="419">— 28 —</line>
        <line lrx="2186" lry="619" ulx="598" uly="555">Wieviel km fährt es unter dem Waſſerſpiegel in 1</line>
        <line lrx="2188" lry="682" ulx="539" uly="615">45 Minuten?</line>
        <line lrx="1127" lry="739" ulx="644" uly="693">Löſung: 12,501 km.</line>
        <line lrx="2184" lry="855" ulx="591" uly="795">Dieſelbe Kufgabe für die Mittelſtufe: 4</line>
        <line lrx="1882" lry="945" ulx="599" uly="882">(2) Ein Unterſeeboot fährt über dem wWaſſer</line>
        <line lrx="1879" lry="1005" ulx="535" uly="942">in der Stunde 27 780 m. Sobald es untergetaucht iſt,</line>
        <line lrx="1879" lry="1065" ulx="537" uly="1002">verringert ſich ſeine Geſchwindigkeit um 11 112 m.</line>
        <line lrx="1219" lry="1123" ulx="538" uly="1062">Wie ſchnell fährt es noch?</line>
        <line lrx="1095" lry="1190" ulx="642" uly="1143">Löſung: 16 668 m.</line>
        <line lrx="1880" lry="1285" ulx="597" uly="1220">(So laſſen ſich viele Aufgaben für die Oberſtufe</line>
        <line lrx="1611" lry="1344" ulx="534" uly="1280">in ſolche für die Mittelſtufe umwandeln.)</line>
        <line lrx="1878" lry="1458" ulx="588" uly="1393">39. (⁸) Ein Unterſeeboot hat 16 Torpedos an</line>
        <line lrx="1880" lry="1517" ulx="539" uly="1454">Bord. Ein Torpedo wiegt 530 kg; davon ſind 150 kg</line>
        <line lrx="974" lry="1574" ulx="535" uly="1510">Schießbaumwolle.</line>
        <line lrx="1268" lry="1652" ulx="595" uly="1591">Berechne a) das Gewicht,</line>
        <line lrx="2182" lry="1725" ulx="856" uly="1669">b) den Wert der Munition! Die</line>
        <line lrx="2183" lry="1809" ulx="856" uly="1748">c) Wieviel Sprengſtoff enthalten dieſe taum</line>
        <line lrx="2188" lry="1871" ulx="949" uly="1800">16 Torpedos? lah i</line>
        <line lrx="1875" lry="1946" ulx="853" uly="1883">d) Wieviel % des Geſchoßgewichtes</line>
        <line lrx="2186" lry="2037" ulx="940" uly="1929">beträgt er? Fuht</line>
        <line lrx="2182" lry="2098" ulx="636" uly="2019">Löſung: a) 84,8 dz. geword</line>
        <line lrx="2163" lry="2147" ulx="890" uly="2069">P) 16 . 14 000 = 324 000 ℳ. ochre</line>
        <line lrx="2188" lry="2172" ulx="895" uly="2104">c) 24 dz. reibe</line>
        <line lrx="2188" lry="2224" ulx="893" uly="2164">4) 28,5 %. verfneid</line>
        <line lrx="2188" lry="2269" ulx="2081" uly="2224">Überblie</line>
        <line lrx="2182" lry="2342" ulx="444" uly="2277">h) von den Solgen des Unterſeeboot⸗ frachten</line>
        <line lrx="1408" lry="2399" ulx="530" uly="2338">krieges gegen England:</line>
        <line lrx="2188" lry="2498" ulx="590" uly="2433">40. (²) Das berühmte Unterſeeboot U9 hat Die</line>
        <line lrx="2188" lry="2570" ulx="532" uly="2493">3 engliſche Kreuzer verſenkt und damit Großbritan⸗ gentin</line>
        <line lrx="2186" lry="2622" ulx="530" uly="2553">nien einen Schaden von 80 Mill. Mark zugefügt. In her. Sta</line>
        <line lrx="2185" lry="2683" ulx="532" uly="2613">welchem Verhältnis ſtehen die aufgewandten Mu⸗ Ver. Sta</line>
        <line lrx="2175" lry="2739" ulx="530" uly="2672">nitionskoſten zu ihrer Wirkung, wenn ein Torpedo</line>
        <line lrx="2188" lry="2812" ulx="533" uly="2725">14 000 ℳ koſtet und zur Vernichtung der Schiffe Ddie</line>
        <line lrx="2188" lry="2865" ulx="527" uly="2791">4 Torpedos notwendig waren? Cordiffl</line>
      </zone>
      <zone lrx="2188" lry="2925" type="textblock" ulx="631" uly="2853">
        <line lrx="2188" lry="2925" ulx="631" uly="2853">Löſung: 1: 1428 ⁄. er. Stae</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="35" type="page" xml:id="s_AhI987-1_035">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_035.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="41" lry="1026" type="textblock" ulx="0" uly="855">
        <line lrx="40" lry="911" ulx="0" uly="855">ſer</line>
        <line lrx="40" lry="975" ulx="8" uly="921">iſt</line>
        <line lrx="41" lry="1026" ulx="9" uly="992">.</line>
      </zone>
      <zone lrx="62" lry="2535" type="textblock" ulx="0" uly="2429">
        <line lrx="61" lry="2486" ulx="0" uly="2429">hat</line>
        <line lrx="62" lry="2535" ulx="3" uly="2490">ſtan⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="63" lry="2602" type="textblock" ulx="0" uly="2549">
        <line lrx="63" lry="2602" ulx="0" uly="2549">In</line>
      </zone>
      <zone lrx="65" lry="2789" type="textblock" ulx="0" uly="2670">
        <line lrx="63" lry="2728" ulx="0" uly="2670">pedo</line>
        <line lrx="65" lry="2789" ulx="2" uly="2731">ife</line>
      </zone>
      <zone lrx="1122" lry="434" type="textblock" ulx="839" uly="391">
        <line lrx="1122" lry="434" ulx="839" uly="391">— 29 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1692" lry="882" type="textblock" ulx="348" uly="527">
        <line lrx="1692" lry="594" ulx="408" uly="527">41. Die zunehmende Unſicherheit auf der See</line>
        <line lrx="1691" lry="655" ulx="350" uly="586">verurſachte eine fortgeſetzte Steigerun g der</line>
        <line lrx="1689" lry="717" ulx="357" uly="643">Frachtpreiſe. Am 3. Februar wurden für</line>
        <line lrx="1690" lry="776" ulx="353" uly="704">Argentinien 70 Schilling (1 Schilling = 1 ℳ) für</line>
        <line lrx="1689" lry="837" ulx="349" uly="763">die Tonne bezahlt gegen 12,6 Schilling vor Kriegs⸗</line>
        <line lrx="577" lry="882" ulx="348" uly="826">ausbruch.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1686" lry="1242" type="textblock" ulx="405" uly="910">
        <line lrx="1686" lry="979" ulx="413" uly="910">a) Um wieviel % hatten die Frachtpreiſe zu⸗</line>
        <line lrx="802" lry="1025" ulx="500" uly="972">genommen?</line>
        <line lrx="1685" lry="1116" ulx="405" uly="1052">b) Wieviel Mark Fracht mußte für ein Getreide⸗</line>
        <line lrx="1685" lry="1183" ulx="494" uly="1112">ſchiff von 1332 Regiſtertonnen Gehalt bezahlt</line>
        <line lrx="1681" lry="1242" ulx="493" uly="1172">werden? (1 Reg.⸗T. = 2,85 cbm Rauminhalt.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1366" lry="1327" type="textblock" ulx="417" uly="1258">
        <line lrx="1366" lry="1327" ulx="417" uly="1258">c) Berechne den Inhalt des Schiffes!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1015" lry="1499" type="textblock" ulx="443" uly="1355">
        <line lrx="956" lry="1405" ulx="443" uly="1355">Löſung: a) 455 % O.</line>
        <line lrx="977" lry="1451" ulx="699" uly="1405">b) 93 240 ℳ.</line>
        <line lrx="1015" lry="1499" ulx="702" uly="1453">c) 3769,5 chbm.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1496" lry="1636" type="textblock" ulx="399" uly="1569">
        <line lrx="1496" lry="1636" ulx="399" uly="1569">Die Frachtraumkriſis in England:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1676" lry="2336" type="textblock" ulx="237" uly="1676">
        <line lrx="1676" lry="1753" ulx="332" uly="1676">Die Erörterungen und Klagen über den Fracht⸗</line>
        <line lrx="1676" lry="1808" ulx="245" uly="1740">raummangel und ſeine FSolgen nehmen von Tag zu</line>
        <line lrx="1674" lry="1859" ulx="250" uly="1792">Tag in der engliſchen Preſſe zu. In der Times vom</line>
        <line lrx="1672" lry="1926" ulx="248" uly="1854">14. Januar 1916 wird von einer den Schiffahrtskreiſen</line>
        <line lrx="1673" lry="1986" ulx="243" uly="1913">naheſtehenden Perſönlichkeiten ausgeführt, daß „die</line>
        <line lrx="1671" lry="2051" ulx="243" uly="1971">Frachtraumſituation geradezu verh ängnisvoll</line>
        <line lrx="1672" lry="2105" ulx="243" uly="2034">geworden ſei. Es müſſe etwas geſchehen,“ ſo führt der</line>
        <line lrx="1671" lry="2165" ulx="242" uly="2091">Schreiber des Artikels aus, „ſonſt ſei ein Unglück un⸗</line>
        <line lrx="1670" lry="2226" ulx="240" uly="2153">vermeidlich.“ Es wird gleichzeitig ein intereſſanter</line>
        <line lrx="1669" lry="2292" ulx="237" uly="2212">Überblick über die Steigerung der Getreide⸗ und Kohlen⸗</line>
        <line lrx="993" lry="2336" ulx="238" uly="2270">frachten gegeben; es betrug:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1668" lry="2565" type="textblock" ulx="240" uly="2360">
        <line lrx="1668" lry="2416" ulx="1058" uly="2360">Juli 1914 Januar 1916</line>
        <line lrx="1643" lry="2491" ulx="360" uly="2422">Die Getreidefracht p. Conne p. Tonne</line>
        <line lrx="1606" lry="2565" ulx="240" uly="2495">Argentinien⸗Vereinigt. Königreich 12 sh 150 sh</line>
      </zone>
      <zone lrx="1590" lry="2849" type="textblock" ulx="230" uly="2555">
        <line lrx="1590" lry="2629" ulx="231" uly="2555">Ver. Staaten⸗Vereinigt. Königreich 10 „ 75 „</line>
        <line lrx="1589" lry="2689" ulx="230" uly="2614">Der. Staaten⸗Italien .. . . . . . . . . . . 15 „ 155 „</line>
        <line lrx="867" lry="2769" ulx="373" uly="2707">Die Kohlenfracht</line>
        <line lrx="1586" lry="2849" ulx="235" uly="2773">Cardiff⸗Genua .. . . . . . . . . . . . . . . .. 7 „ 75 „</line>
      </zone>
      <zone lrx="1587" lry="2910" type="textblock" ulx="226" uly="2833">
        <line lrx="1587" lry="2910" ulx="226" uly="2833">Der. Staaten⸗Genua . . . . . . . . . . . . 12 „ 110 „</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="36" type="page" xml:id="s_AhI987-1_036">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_036.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1893" lry="2117" type="textblock" ulx="536" uly="595">
        <line lrx="1881" lry="667" ulx="536" uly="595">für Getreide von Amerika nach franzöſiſchen Häfen</line>
        <line lrx="1716" lry="721" ulx="537" uly="657">von 80 Centimes für den dz auf 3 Franken.</line>
        <line lrx="1329" lry="782" ulx="594" uly="721">Wieviel % ſtieg die Fracht?</line>
        <line lrx="1021" lry="853" ulx="642" uly="805">Löſung: 275 %.</line>
        <line lrx="1885" lry="945" ulx="598" uly="878">43. (¹³⁹) Um dieſe Zeit ſtiegen die Verſicherungs⸗</line>
        <line lrx="1887" lry="1007" ulx="540" uly="935">prämien für die engliſchen handelsſchiffe auf</line>
        <line lrx="1886" lry="1067" ulx="544" uly="996">1 Pfund Sterling = 20,40 ℳ) gegen 2,6 Schilling</line>
        <line lrx="1279" lry="1126" ulx="540" uly="1064">pro Tonne vor dem Kriege.</line>
        <line lrx="1722" lry="1204" ulx="608" uly="1132">a) Beſtimme die Zunahme in ℳ und %!</line>
        <line lrx="1886" lry="1281" ulx="609" uly="1211">b) Wieviel Mark Verſicherungsprämie koſtete ein</line>
        <line lrx="1550" lry="1340" ulx="693" uly="1273">Schiff von 1450 Tonnen Gehalt?</line>
        <line lrx="1403" lry="1411" ulx="648" uly="1354">Löſung: a) 17,80 ℳ — 684,6 %.</line>
        <line lrx="1182" lry="1455" ulx="902" uly="1406">b) 29 580 ℳ.</line>
        <line lrx="1891" lry="1551" ulx="603" uly="1472">44. (1) Als Mietpreis für ein handels⸗</line>
        <line lrx="1892" lry="1611" ulx="547" uly="1538">ſchiff von 1301 Reg.⸗Tonnen wurde von dem</line>
        <line lrx="1723" lry="1672" ulx="547" uly="1600">Schiffseigner 1800 Pfund monatlich verlangt.</line>
        <line lrx="1890" lry="1750" ulx="615" uly="1675">a) Wie hoch war die Miete vorher, wenn der</line>
        <line lrx="1466" lry="1808" ulx="701" uly="1741">Eigentümer 400 % aufſchlug?</line>
        <line lrx="1892" lry="1887" ulx="616" uly="1812">b) Berechne die tägliche Miete vor dem Kriege</line>
        <line lrx="1893" lry="1942" ulx="701" uly="1872">und während desſelben! (Mangel an handels⸗</line>
        <line lrx="1257" lry="2005" ulx="703" uly="1941">ſchiffen, Unſicherheit.)</line>
        <line lrx="1121" lry="2072" ulx="655" uly="2021">Löſung: a) 360 Z.</line>
        <line lrx="1312" lry="2117" ulx="909" uly="2065">b) 120 £, 600 Z.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1897" lry="2218" type="textblock" ulx="609" uly="2146">
        <line lrx="1897" lry="2218" ulx="609" uly="2146">45. Kriegsteuerung auch in England:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1914" lry="606" type="textblock" ulx="593" uly="536">
        <line lrx="1914" lry="606" ulx="593" uly="536">42. (1⁵) Zu Anfang Sebruar ſtiegen die Frachten</line>
      </zone>
      <zone lrx="1888" lry="2867" type="textblock" ulx="467" uly="2275">
        <line lrx="1848" lry="2385" ulx="901" uly="2275">urchſehnits⸗ Preis im Steigung</line>
        <line lrx="1819" lry="2446" ulx="898" uly="2355">. Kriege November 1915 in %</line>
        <line lrx="1832" lry="2619" ulx="467" uly="2550">Weizen. . . . . . 32 sh das Quarter. 64 sh 100 %</line>
        <line lrx="1833" lry="2701" ulx="467" uly="2635">Würfelzucker . . . 18 sh 6 d per hwt 40 sh 6 d 120 %</line>
        <line lrx="1888" lry="2785" ulx="468" uly="2707">Heringe . . . . . 15 — 30 sh per 1000 60 — 80 sh 267 — 300 %</line>
        <line lrx="1823" lry="2867" ulx="469" uly="2803">Butter (däniſcher) 120 sh per hyt 180 sh. 50 %</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="37" type="page" xml:id="s_AhI987-1_037">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_037.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="60" lry="1564" type="textblock" ulx="0" uly="1456">
        <line lrx="58" lry="1503" ulx="0" uly="1456">ls⸗</line>
        <line lrx="60" lry="1564" ulx="7" uly="1516">dem</line>
      </zone>
      <zone lrx="60" lry="1702" type="textblock" ulx="22" uly="1656">
        <line lrx="60" lry="1702" ulx="22" uly="1656">der</line>
      </zone>
      <zone lrx="64" lry="1900" type="textblock" ulx="0" uly="1794">
        <line lrx="64" lry="1851" ulx="2" uly="1794">tiege</line>
        <line lrx="64" lry="1900" ulx="0" uly="1854">dels⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1686" lry="733" type="textblock" ulx="344" uly="536">
        <line lrx="1686" lry="615" ulx="403" uly="536">46. (¹) Das engliſche 2⸗Pfund⸗Brot, das früher</line>
        <line lrx="1686" lry="667" ulx="344" uly="595">32 Unzen gewogen hat, wurde im Monat Juli mit</line>
        <line lrx="1476" lry="733" ulx="345" uly="654">einem Gewicht von nur 23 Unzen verkauft.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1681" lry="1347" type="textblock" ulx="399" uly="733">
        <line lrx="1681" lry="812" ulx="406" uly="733">a) Wieviel g iſt es leichter geworden? (1 Unze</line>
        <line lrx="1678" lry="930" ulx="538" uly="855">Der Preis ſteigerte ſich gleichzeitig von 2 ½</line>
        <line lrx="978" lry="974" ulx="485" uly="913">Pence (d) auf 4 d.</line>
        <line lrx="1565" lry="1059" ulx="399" uly="988">b) Wieviel Prozent iſt es teuerer geworden?</line>
        <line lrx="1678" lry="1143" ulx="404" uly="1065">c) Vergleiche mit unſeren Brotpreiſen! (1 kg</line>
        <line lrx="1275" lry="1195" ulx="484" uly="1131">= 0,40 ℳ) (12 d = 1,02 ℳ.)</line>
        <line lrx="916" lry="1251" ulx="438" uly="1201">Löſung: a) 254,7 g.</line>
        <line lrx="884" lry="1300" ulx="690" uly="1253">P) 123 %</line>
        <line lrx="1025" lry="1347" ulx="692" uly="1301">c) 30 % teuerer.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1670" lry="1708" type="textblock" ulx="329" uly="1397">
        <line lrx="1670" lry="1477" ulx="389" uly="1397">47. (J) Eine engliſche Zeitung ſetzte eine Belohnung</line>
        <line lrx="1670" lry="1536" ulx="331" uly="1461">aus von 500 Pfund Sterling für die Bemannung</line>
        <line lrx="1667" lry="1596" ulx="330" uly="1515">desjenigen Handelsſchiffes, das zuerſt ein deutſches</line>
        <line lrx="1142" lry="1650" ulx="329" uly="1574">Unterſeeboot zum Sinken bringt.</line>
        <line lrx="1183" lry="1708" ulx="388" uly="1645">Rechne die Prämie in ℳ um!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1664" lry="1858" type="textblock" ulx="325" uly="1724">
        <line lrx="1664" lry="1801" ulx="383" uly="1724">(Verluſte der feindlichen Flotten durch U⸗Boote</line>
        <line lrx="1320" lry="1858" ulx="325" uly="1782">ſiehe in den Kufgaben Nr. 85 u. 86!)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1466" lry="1994" type="textblock" ulx="234" uly="1911">
        <line lrx="1466" lry="1994" ulx="234" uly="1911">) Dom Luftſchiff und Flugzeug:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1660" lry="2518" type="textblock" ulx="314" uly="2028">
        <line lrx="1660" lry="2113" ulx="377" uly="2028">48. (-) Denke dir ein 3eppelinluftſchiff</line>
        <line lrx="1658" lry="2173" ulx="317" uly="2091">von 136 m Länge auf die Spitze geſtellt und vergleiche</line>
        <line lrx="1655" lry="2224" ulx="319" uly="2148">es mit den vier höchſten Kirchtürmen Deutſchlands!</line>
        <line lrx="1656" lry="2286" ulx="318" uly="2205">(Ulmer Münſter 161 m, Kölner Dom 156 m, ham⸗</line>
        <line lrx="1654" lry="2346" ulx="315" uly="2266">burger Nikolaikirche 144,2 m, Straßburger Münſter</line>
        <line lrx="512" lry="2383" ulx="316" uly="2327">142 m.)</line>
        <line lrx="1651" lry="2467" ulx="378" uly="2385">Vergleiche es mit dem Niederwalddenkmal (40 m),</line>
        <line lrx="1334" lry="2518" ulx="314" uly="2445">mit dem Eifelturm in Paris (300 m)!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1523" lry="2585" type="textblock" ulx="413" uly="2522">
        <line lrx="1523" lry="2585" ulx="413" uly="2522">Löſung: Im Vergleich zum Ulmer Münſter — 25 m</line>
      </zone>
      <zone lrx="1522" lry="2868" type="textblock" ulx="735" uly="2576">
        <line lrx="1521" lry="2628" ulx="742" uly="2576">Kölner Dom — 20 m</line>
        <line lrx="1522" lry="2682" ulx="741" uly="2624">hamburger Nikolaikirche — 8,2 m</line>
        <line lrx="1515" lry="2724" ulx="736" uly="2672">Straßburger Münſter — 6 m</line>
        <line lrx="1516" lry="2773" ulx="739" uly="2715">Niederwalddenkmal + 96 m</line>
        <line lrx="1350" lry="2825" ulx="876" uly="2770">oder 3 5 mal ſo groß.</line>
        <line lrx="1517" lry="2868" ulx="735" uly="2810">Eifelturm . — 164 m</line>
      </zone>
      <zone lrx="1607" lry="2987" type="textblock" ulx="876" uly="2865">
        <line lrx="1607" lry="2925" ulx="876" uly="2865">oder 14 m weniger als die Hälfte.</line>
        <line lrx="1593" lry="2987" ulx="1571" uly="2953">3</line>
      </zone>
      <zone lrx="765" lry="2960" type="textblock" ulx="288" uly="2916">
        <line lrx="765" lry="2960" ulx="288" uly="2916">Hilfsbücher für Kriegsſtoffe 1.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="38" type="page" xml:id="s_AhI987-1_038">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_038.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1321" lry="466" type="textblock" ulx="1039" uly="424">
        <line lrx="1321" lry="466" ulx="1039" uly="424">— 32 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1903" lry="1024" type="textblock" ulx="554" uly="546">
        <line lrx="1896" lry="626" ulx="609" uly="546">49. Ein Zeppelinluftſchiff enthält 17. Kugelballons</line>
        <line lrx="1114" lry="693" ulx="554" uly="627">mit je 880 cbm Gas.</line>
        <line lrx="1898" lry="770" ulx="619" uly="686">a) (²) Wieviel obm Gas ſind zur Füllung des</line>
        <line lrx="1173" lry="826" ulx="709" uly="763">Luftſchiffes nötig?</line>
        <line lrx="1900" lry="907" ulx="619" uly="825">b) (³) Was koſtet die Füllung eines Kugelballons,</line>
        <line lrx="1903" lry="959" ulx="706" uly="883">wenn die ganze Gasfüllung auf 7650 ℳ 3u</line>
        <line lrx="1082" lry="1024" ulx="706" uly="962">ſtehen kommt?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1229" lry="1133" type="textblock" ulx="660" uly="1039">
        <line lrx="1229" lry="1091" ulx="660" uly="1039">Löſung: a) 14 960 cbm,</line>
        <line lrx="1135" lry="1133" ulx="914" uly="1087">b) 8,70 m.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1922" lry="2312" type="textblock" ulx="561" uly="1164">
        <line lrx="1907" lry="1242" ulx="617" uly="1164">50. Das Marineluftſchiff L 4 (Schütte⸗</line>
        <line lrx="1907" lry="1313" ulx="562" uly="1230">Lanz) war 165 m lang. Es iſt mit LIII auf einer</line>
        <line lrx="1909" lry="1370" ulx="561" uly="1289">Erkundungsfahrt im Südſturm an der Weſtküſte</line>
        <line lrx="1670" lry="1431" ulx="564" uly="1349">Jütlands geſtrandet am 17. Sebruar 1915.</line>
        <line lrx="1911" lry="1509" ulx="629" uly="1426">a) Welcher Punkt liegt ſo weit vom Schulhaus</line>
        <line lrx="946" lry="1566" ulx="717" uly="1507">entfernt?</line>
        <line lrx="1734" lry="1644" ulx="630" uly="1564">b) (*) Vergleiche wie in Aufgabe Nr. 48!</line>
        <line lrx="1913" lry="1723" ulx="631" uly="1639">c) (4⁵⁸) Es hatte 30 000 cbm Rauminhalt.</line>
        <line lrx="1912" lry="1789" ulx="779" uly="1715">Wie hoch müßte unſer Schulhaus ſein, um</line>
        <line lrx="1585" lry="1849" ulx="717" uly="1779">einen ſolchen Raum darzuſtellen?</line>
        <line lrx="1917" lry="1932" ulx="637" uly="1850">d) Seine Geſchwindigkeit betrug 80 km</line>
        <line lrx="1095" lry="1979" ulx="719" uly="1928">in der Stunde.</line>
        <line lrx="1916" lry="2059" ulx="789" uly="1985">DVergleiche ſie mit der des kleinen Kreuzers</line>
        <line lrx="918" lry="2111" ulx="725" uly="2064">Emden!</line>
        <line lrx="1921" lry="2200" ulx="645" uly="2119">e) Wieviel Zeit brauchte das Luftſchiff von Kux⸗</line>
        <line lrx="1922" lry="2258" ulx="723" uly="2178">haven nach London? Die Entfernung auf der</line>
        <line lrx="1146" lry="2312" ulx="724" uly="2255">Karte abmeſſen!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1958" lry="2399" type="textblock" ulx="652" uly="2318">
        <line lrx="1958" lry="2399" ulx="652" uly="2318">f) (⁸) Die Nutzlaſt war mit 14 000 kg ange⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1931" lry="2938" type="textblock" ulx="725" uly="2375">
        <line lrx="1923" lry="2456" ulx="725" uly="2375">geben. Unter Nutzlaſt iſt zu verſtehen die</line>
        <line lrx="1925" lry="2516" ulx="728" uly="2434">Hubkraft des Schiffes, werkſtattfertig mit Kühl⸗</line>
        <line lrx="1925" lry="2574" ulx="726" uly="2496">waſſer ohne Betriebſtoffe und AKusrüſtung</line>
        <line lrx="1925" lry="2624" ulx="728" uly="2553">bei 750 mm Barometerſtand (Normaldruck)</line>
        <line lrx="1927" lry="2687" ulx="728" uly="2615">und 15° C. (Normaltemperatur), bei friſcher</line>
        <line lrx="1605" lry="2757" ulx="735" uly="2691">Gasfüllung.</line>
        <line lrx="1930" lry="2818" ulx="794" uly="2745">Wieviel kg Nutzlaſt ſtanden noch zur Ver⸗</line>
        <line lrx="1929" lry="2884" ulx="734" uly="2806">fügung, wenn die Beſatzung des Luftſchiffes aus</line>
        <line lrx="1931" lry="2938" ulx="742" uly="2864">15 Mann beſtand mit einem durchſchnittlichen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2188" lry="2126" type="textblock" ulx="2130" uly="1900">
        <line lrx="2188" lry="1956" ulx="2137" uly="1900">ſſch</line>
        <line lrx="2188" lry="2005" ulx="2131" uly="1973">901</line>
        <line lrx="2188" lry="2077" ulx="2131" uly="2020">gefa</line>
        <line lrx="2188" lry="2126" ulx="2130" uly="2081">er</line>
      </zone>
      <zone lrx="2188" lry="2948" type="textblock" ulx="2108" uly="2829">
        <line lrx="2188" lry="2885" ulx="2108" uly="2829">weiſen</line>
        <line lrx="2188" lry="2948" ulx="2108" uly="2887">Längs</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="39" type="page" xml:id="s_AhI987-1_039">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_039.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="46" lry="697" type="textblock" ulx="0" uly="522">
        <line lrx="43" lry="558" ulx="0" uly="522">ons</line>
        <line lrx="46" lry="697" ulx="7" uly="648">des</line>
      </zone>
      <zone lrx="49" lry="850" type="textblock" ulx="0" uly="800">
        <line lrx="49" lry="850" ulx="0" uly="800">ls,</line>
      </zone>
      <zone lrx="60" lry="1318" type="textblock" ulx="0" uly="1138">
        <line lrx="58" lry="1187" ulx="0" uly="1138">tte⸗</line>
        <line lrx="58" lry="1247" ulx="0" uly="1199">einer</line>
        <line lrx="60" lry="1318" ulx="0" uly="1260">küſte</line>
      </zone>
      <zone lrx="64" lry="1455" type="textblock" ulx="0" uly="1397">
        <line lrx="64" lry="1455" ulx="0" uly="1397">haus</line>
      </zone>
      <zone lrx="68" lry="1735" type="textblock" ulx="0" uly="1617">
        <line lrx="68" lry="1663" ulx="12" uly="1617">alt.</line>
        <line lrx="68" lry="1735" ulx="0" uly="1702">u</line>
      </zone>
      <zone lrx="73" lry="1875" type="textblock" ulx="0" uly="1829">
        <line lrx="73" lry="1875" ulx="0" uly="1829">0 kn</line>
      </zone>
      <zone lrx="130" lry="2018" type="textblock" ulx="0" uly="1975">
        <line lrx="130" lry="2018" ulx="0" uly="1975">ets</line>
      </zone>
      <zone lrx="80" lry="2218" type="textblock" ulx="0" uly="2101">
        <line lrx="79" lry="2156" ulx="0" uly="2101">Kur⸗</line>
        <line lrx="80" lry="2218" ulx="1" uly="2160">uf der</line>
      </zone>
      <zone lrx="132" lry="2406" type="textblock" ulx="0" uly="2310">
        <line lrx="131" lry="2354" ulx="14" uly="2310">ange⸗</line>
        <line lrx="132" lry="2406" ulx="0" uly="2360">n die</line>
      </zone>
      <zone lrx="86" lry="2538" type="textblock" ulx="0" uly="2418">
        <line lrx="85" lry="2476" ulx="14" uly="2418">Kübl⸗</line>
        <line lrx="86" lry="2538" ulx="0" uly="2483">füſtung</line>
      </zone>
      <zone lrx="132" lry="2593" type="textblock" ulx="0" uly="2538">
        <line lrx="132" lry="2593" ulx="0" uly="2538">lldruch</line>
      </zone>
      <zone lrx="88" lry="2661" type="textblock" ulx="2" uly="2601">
        <line lrx="88" lry="2661" ulx="2" uly="2601">fiſcher</line>
      </zone>
      <zone lrx="92" lry="2784" type="textblock" ulx="0" uly="2733">
        <line lrx="92" lry="2784" ulx="0" uly="2733">r Der⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="95" lry="2909" type="textblock" ulx="0" uly="2798">
        <line lrx="92" lry="2855" ulx="0" uly="2798">fes aus</line>
        <line lrx="95" lry="2909" ulx="0" uly="2853">ttlichen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1682" lry="1608" type="textblock" ulx="447" uly="554">
        <line lrx="1682" lry="618" ulx="496" uly="554">Körpergewicht von je 150 Pfund und 32 Bomben</line>
        <line lrx="1354" lry="673" ulx="496" uly="613">à 55 kg mitgenommen wurden?</line>
        <line lrx="806" lry="739" ulx="447" uly="690">Löſung: a) —</line>
        <line lrx="1515" lry="797" ulx="698" uly="741">b) 4 m höher als das Ulmer Münſter,</line>
        <line lrx="1509" lry="843" ulx="761" uly="791">9 m höher als der Kölner Dom,</line>
        <line lrx="1677" lry="895" ulx="762" uly="839">28,8 m höher als die hamburger Nik.⸗Kirche,</line>
        <line lrx="1677" lry="943" ulx="760" uly="887">25 m höher als das Straßburger Münſter,</line>
        <line lrx="1678" lry="990" ulx="745" uly="934">125 m höher als das Niederwalddenkmal,</line>
        <line lrx="1498" lry="1034" ulx="759" uly="982">135 m niedkriger als der Eifelturm.</line>
        <line lrx="1676" lry="1081" ulx="806" uly="1029">oder 1 ½ mal ſo lang als das Ulmer</line>
        <line lrx="1042" lry="1124" ulx="757" uly="1076">Münſter hoch,</line>
        <line lrx="1672" lry="1181" ulx="757" uly="1123">1 1/1 mal ſo lang als der Kölner Dom hoch,</line>
        <line lrx="1673" lry="1227" ulx="756" uly="1172">1 1/1 mal ſo lang als die hamburger Nik.⸗</line>
        <line lrx="1097" lry="1268" ulx="848" uly="1219">Kirche hoch,</line>
        <line lrx="1672" lry="1366" ulx="754" uly="1260">1 ½ mel ſo lang als das Straßburger Münſter</line>
        <line lrx="941" lry="1361" ulx="846" uly="1316">hoch,</line>
        <line lrx="1671" lry="1461" ulx="751" uly="1358">4 deen ſo lang wie das Niederwalddenkmal</line>
        <line lrx="941" lry="1456" ulx="870" uly="1422">och,</line>
        <line lrx="1667" lry="1516" ulx="770" uly="1456">½ mal ſo lang als der Eifelturm hoch</line>
        <line lrx="1444" lry="1561" ulx="689" uly="1504">c) — (iſt wie a örtlich verſchieden).</line>
        <line lrx="1528" lry="1608" ulx="687" uly="1552">d) rund 650 km — 8 Std. 7 ½ Min.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1629" lry="1693" type="textblock" ulx="685" uly="1600">
        <line lrx="1629" lry="1653" ulx="685" uly="1600">e) beinahe 2 mal ſo ſchnell als die Emden.</line>
        <line lrx="989" lry="1693" ulx="696" uly="1648">†) 11 115 kg.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1292" lry="1811" type="textblock" ulx="474" uly="1747">
        <line lrx="1292" lry="1811" ulx="474" uly="1747">Klbion, der Zeppelin!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1660" lry="2267" type="textblock" ulx="316" uly="1836">
        <line lrx="1660" lry="1909" ulx="380" uly="1836">51. In engliſchen Blättern forderten große eng⸗</line>
        <line lrx="1660" lry="1969" ulx="321" uly="1892">liſche Verſicherungsgeſellſchaften zum Kb ſchluß</line>
        <line lrx="1660" lry="2026" ulx="320" uly="1954">von Verſicherungen gegen die Zeppelin⸗</line>
        <line lrx="1659" lry="2086" ulx="320" uly="2011">gefahr auf. Die Sätze ſollten betragen für 100 Pfund</line>
        <line lrx="1656" lry="2147" ulx="318" uly="2070">Sterling Verſicherungswert in London 1 £ (= Pfund),</line>
        <line lrx="1657" lry="2205" ulx="316" uly="2130">für die Oſtküſte 2 £, für die Südküſte 1,25 &amp;, für die</line>
        <line lrx="1655" lry="2267" ulx="317" uly="2190">Weſtküſte und den übrigen Teil von England 1½ Z.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1655" lry="2589" type="textblock" ulx="383" uly="2268">
        <line lrx="1655" lry="2340" ulx="384" uly="2268">a) Wieviel %¼ Prämie wurden für jede Zone ver⸗</line>
        <line lrx="1568" lry="2407" ulx="464" uly="2329">langt? (Erkläre den Prämienunterſchied!)</line>
        <line lrx="1650" lry="2480" ulx="383" uly="2403">b) Wieviel Mark Prämie hätte einer zu zahlen,</line>
        <line lrx="1649" lry="2541" ulx="463" uly="2467">wenn der Verſicherungswert 61 200 ℳ beträgt,</line>
        <line lrx="1291" lry="2589" ulx="455" uly="2525">in jeder der genannten Zonen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1443" lry="2708" type="textblock" ulx="414" uly="2602">
        <line lrx="1302" lry="2660" ulx="414" uly="2602">Löſung: a) 10 %, 20 % , 12 560, 5 % .</line>
        <line lrx="1443" lry="2708" ulx="664" uly="2653">b) 612 ℳ, 1224 ℳ, 765 ℳ, 306 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1645" lry="2936" type="textblock" ulx="306" uly="2746">
        <line lrx="1644" lry="2812" ulx="366" uly="2746">52. (⁶) Rl. Die beiden Flügel eines Eindeckers</line>
        <line lrx="1645" lry="2884" ulx="306" uly="2804">weiſen folgende Maße auf: Die beiden parallelen</line>
        <line lrx="1642" lry="2936" ulx="309" uly="2864">Längsſeiten 5,5 m und 5,2 m, die Breite 2,20 m.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="40" type="page" xml:id="s_AhI987-1_040">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_040.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1328" lry="461" type="textblock" ulx="1046" uly="420">
        <line lrx="1328" lry="461" ulx="1046" uly="420">— 54 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1909" lry="1346" type="textblock" ulx="557" uly="549">
        <line lrx="1903" lry="622" ulx="565" uly="549">Der Schwanz dieſes Rieſenvogels bildet dieſelbe</line>
        <line lrx="1900" lry="685" ulx="566" uly="613">Figur mit folgenden Maßen: G = 2 m, g = 0,70 m,</line>
        <line lrx="1904" lry="740" ulx="557" uly="668">h = 3,75 m. Das Flugzeug wiegt 675 kg und die</line>
        <line lrx="1202" lry="804" ulx="562" uly="739">Nutzlaſt beträgt 335 kg.</line>
        <line lrx="1866" lry="857" ulx="619" uly="788">Wieviel Gewicht hat ein qdm zu tragen? (Skizze!)</line>
        <line lrx="1739" lry="922" ulx="665" uly="863">Löſung: 28,6225 qm — 1 dqdm trägt 0,353 kg.</line>
        <line lrx="1905" lry="1011" ulx="620" uly="939">53. (¹⁰°) Wieviel Zeit braucht ein Luftſchiff von</line>
        <line lrx="1906" lry="1075" ulx="562" uly="997">Kuxhaven nach London, wenn es in der Stunde</line>
        <line lrx="924" lry="1132" ulx="563" uly="1074">80 km fährt?</line>
        <line lrx="1907" lry="1192" ulx="668" uly="1125">Löſung: Luftlinie rund 650 km — 8 Stunden, 7 ½ Min.</line>
        <line lrx="1905" lry="1282" ulx="623" uly="1206">54. (0) Wann hat ein Slieger, der ein 2,5 km ent⸗</line>
        <line lrx="1909" lry="1346" ulx="562" uly="1265">ferntes Luftſchiff verfolgt, bis auf 100 m eingeholt?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1908" lry="1406" type="textblock" ulx="565" uly="1325">
        <line lrx="1908" lry="1406" ulx="565" uly="1325">(Stundengeſchwindigkeit des Flugzeugs 110, des Luft⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1290" lry="1523" type="textblock" ulx="544" uly="1403">
        <line lrx="959" lry="1470" ulx="544" uly="1403">ſchiffes 90 km.)</line>
        <line lrx="1290" lry="1523" ulx="671" uly="1460">Löſung: 7 Min. 12 Sek.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1930" lry="2936" type="textblock" ulx="569" uly="1535">
        <line lrx="1912" lry="1607" ulx="627" uly="1535">55. Ein feindliches Slugzeug in einer höhe von</line>
        <line lrx="1912" lry="1663" ulx="569" uly="1592">400 m wird abgeſchoſſen. In wieviel Se⸗</line>
        <line lrx="1914" lry="1728" ulx="569" uly="1653">kunden langt es auf dem Erdboden an? (Sallgeſetze.)</line>
        <line lrx="1198" lry="1792" ulx="675" uly="1735">Löſung: etwa 9 Sek.</line>
        <line lrx="1915" lry="1884" ulx="722" uly="1808">Inſekten⸗, Dogelflug — und Slug⸗</line>
        <line lrx="988" lry="1944" ulx="807" uly="1899">zeug:</line>
        <line lrx="1918" lry="2016" ulx="631" uly="1941">56. Ein 20 Zentigramm wiegender Schmetterling</line>
        <line lrx="1748" lry="2087" ulx="575" uly="2013">mißt mit ausgeſpannten Slügeln 1663 qmm.</line>
        <line lrx="1918" lry="2137" ulx="634" uly="2066">Eine Taube, welche 290 g wiegt, hat mit aus⸗</line>
        <line lrx="1917" lry="2207" ulx="577" uly="2128">gebreiteten Flügeln eine Geſamtfläche von 750 dcm.</line>
        <line lrx="1920" lry="2260" ulx="637" uly="2184">Ein Storch, welcher 2 kg 265 g wiegt, nimmt eine</line>
        <line lrx="1235" lry="2326" ulx="584" uly="2258">Fläche von 4506 gcm ein.</line>
        <line lrx="1918" lry="2398" ulx="641" uly="2316">a) Berechne die Größe der Geſamtfläche je eines</line>
        <line lrx="1922" lry="2445" ulx="733" uly="2375">Tieres von 1 kg Gewicht, wenn es einem der</line>
        <line lrx="1717" lry="2510" ulx="730" uly="2438">oben angeführten Tiere ähnlich wäre!</line>
        <line lrx="1917" lry="2588" ulx="645" uly="2506">b) Vergleiche die Ergebniſſe! (Je größer das</line>
        <line lrx="1924" lry="2642" ulx="730" uly="2566">Gewicht des Tieres iſt, deſto geringer iſt im</line>
        <line lrx="1922" lry="2704" ulx="741" uly="2620">Verhältnis die Slügelfläche, deren es bedarf,</line>
        <line lrx="1921" lry="2763" ulx="734" uly="2686">um ſich in der Luft ſchwebend zu erhalten,</line>
        <line lrx="1925" lry="2824" ulx="733" uly="2744">obſchon andererſeits die Schnelligkeit der Slügel⸗</line>
        <line lrx="1930" lry="2883" ulx="735" uly="2805">bewegung mit dem ſteigenden Gewicht des</line>
        <line lrx="1191" lry="2936" ulx="741" uly="2881">Tieres abnimmt.)</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="41" type="page" xml:id="s_AhI987-1_041">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_041.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1119" lry="450" type="textblock" ulx="833" uly="408">
        <line lrx="1119" lry="450" ulx="833" uly="408">— 35 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1691" lry="725" type="textblock" ulx="422" uly="543">
        <line lrx="1689" lry="607" ulx="422" uly="543">c) Wie groß iſt die FSläche, die ein kg trägt, nach</line>
        <line lrx="1691" lry="665" ulx="504" uly="602">der Kufgabe Nr. 52? (Bedeutung von Motor</line>
        <line lrx="897" lry="725" ulx="502" uly="668">und Propeller.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1570" lry="845" type="textblock" ulx="452" uly="748">
        <line lrx="1570" lry="799" ulx="452" uly="748">Löſung: a) 831,5 qdm, 25,862 qdm, 19,894 qdm.</line>
        <line lrx="1033" lry="845" ulx="709" uly="800">c) 2,85329 qdm.</line>
      </zone>
      <zone lrx="977" lry="972" type="textblock" ulx="265" uly="916">
        <line lrx="977" lry="972" ulx="265" uly="916">j) Do m Kutomobil:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1692" lry="1676" type="textblock" ulx="349" uly="1009">
        <line lrx="1691" lry="1069" ulx="410" uly="1009">Ein Krieg ohne Auto iſt in unſerer Zeit nicht mehr</line>
        <line lrx="1691" lry="1128" ulx="351" uly="1070">möglich. Das wird ſich zweifelsohne ergeben, wenn</line>
        <line lrx="1692" lry="1188" ulx="351" uly="1128">einmal nach dem jetzigen Kriege die große Zahl</line>
        <line lrx="1565" lry="1246" ulx="350" uly="1188">der verwendeten Kraftwagen bekannt ſein wird.</line>
        <line lrx="1691" lry="1318" ulx="411" uly="1259">Nach den Manövererfahrungen erſetzt ein Laſt⸗</line>
        <line lrx="1692" lry="1377" ulx="349" uly="1320">kraftwagen 10 zweiſpännige Fuhrwerke. Darum</line>
        <line lrx="1691" lry="1437" ulx="349" uly="1380">hat der Staat dem Käufer eines Privatlaſtautos zur</line>
        <line lrx="1691" lry="1496" ulx="352" uly="1438">KAnſchaffung 4000 ℳ und vier Jahre nacheinander</line>
        <line lrx="1688" lry="1556" ulx="349" uly="1498">je 1000 ℳ Beihilfe gezahlt, wenn er ſich verpflichtete,</line>
        <line lrx="1691" lry="1616" ulx="350" uly="1559">ſein Kuto im Mobilmachungsfalle dem Militär zur</line>
        <line lrx="912" lry="1676" ulx="356" uly="1618">Verfügung zu ſtellen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1699" lry="2912" type="textblock" ulx="349" uly="1712">
        <line lrx="1699" lry="1782" ulx="409" uly="1712">57. (⁶) Am 1. April 1914 ſtieg die Zahl der unter⸗</line>
        <line lrx="1690" lry="1841" ulx="352" uly="1784">ſtützten Laſtautos auf 920. Der Wert dieſer Laſtzüge</line>
        <line lrx="1068" lry="1901" ulx="349" uly="1845">iſt auf 18,4 Mill. gewachſen.</line>
        <line lrx="1512" lry="1984" ulx="408" uly="1927">a) Wie hoch ſtellt ſich demnach ein Laſtzug?</line>
        <line lrx="1687" lry="2044" ulx="507" uly="1987">Dazu hatte der Staat bis dahin rund 6,1 Mill.</line>
        <line lrx="1565" lry="2103" ulx="501" uly="2047">Mark bezahlt.</line>
        <line lrx="1689" lry="2182" ulx="407" uly="2124">b) Wieviel macht das durchſchnittlich für einen</line>
        <line lrx="714" lry="2240" ulx="503" uly="2184">Laſtzug?</line>
        <line lrx="791" lry="2317" ulx="407" uly="2260">c) Wieviel %?</line>
        <line lrx="1689" lry="2395" ulx="408" uly="2337">d) Wieviele Wagen und Pferde erſetzen dieſe</line>
        <line lrx="737" lry="2454" ulx="501" uly="2398">Laſtzüge?</line>
        <line lrx="1688" lry="2532" ulx="412" uly="2475">e) Die geſamte Nutzlaſt dieſer 920 Laſtzüge</line>
        <line lrx="1688" lry="2591" ulx="502" uly="2535">kommt nahezu der von 14 Güterzügen zu je</line>
        <line lrx="820" lry="2651" ulx="501" uly="2595">400 t gleich.</line>
        <line lrx="1688" lry="2723" ulx="562" uly="2665">Wie groß iſt demnach die Nutzlaſt eines Laſt⸗</line>
        <line lrx="666" lry="2780" ulx="500" uly="2725">zuges?</line>
        <line lrx="1688" lry="2853" ulx="572" uly="2796">Die Deckung des ungeheueren Munitions⸗</line>
        <line lrx="1688" lry="2912" ulx="502" uly="2856">bedarfes, die Derpflegung der modernen</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="42" type="page" xml:id="s_AhI987-1_042">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_042.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1295" lry="446" type="textblock" ulx="1013" uly="404">
        <line lrx="1295" lry="446" ulx="1013" uly="404">— 36 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1869" lry="911" type="textblock" ulx="629" uly="543">
        <line lrx="1869" lry="605" ulx="679" uly="543">Millionenheere und das heutige Sanitätsweſen</line>
        <line lrx="1563" lry="661" ulx="677" uly="604">wäre ohne Kraftwagen undenkbar.</line>
        <line lrx="1159" lry="720" ulx="629" uly="671">Löſung: a) 20 000 ℳ.</line>
        <line lrx="1148" lry="768" ulx="885" uly="721">P) 6 630 ℳ.</line>
        <line lrx="1118" lry="815" ulx="889" uly="770">c) 33,15 %.</line>
        <line lrx="1700" lry="867" ulx="886" uly="818">d) 9200 Wagen, 18 400 Pferde.</line>
        <line lrx="1137" lry="911" ulx="884" uly="865">e) 60,87 dz.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1810" lry="1017" type="textblock" ulx="492" uly="953">
        <line lrx="1810" lry="1017" ulx="492" uly="953">k) Verpflegung, Einquartierung, Löhnung:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1865" lry="2310" type="textblock" ulx="518" uly="1045">
        <line lrx="1865" lry="1107" ulx="577" uly="1045">58. (¹²) Die anfangs 5 142 857 Mann kriegsſtarke</line>
        <line lrx="1864" lry="1167" ulx="519" uly="1105">deutſche Armee bedurfte zu Kriegsbeginn wöchentlich</line>
        <line lrx="1861" lry="1226" ulx="519" uly="1165">27 000 000 kg Brot, 7 100 000 kg Sleiſch, 912 t Salz,</line>
        <line lrx="1864" lry="1282" ulx="519" uly="1225">ebenſoviel Kaffee, 6250 dz Zucker und 1 086 000</line>
        <line lrx="1017" lry="1342" ulx="518" uly="1284">Zentner Kartoffeln.</line>
        <line lrx="1862" lry="1416" ulx="581" uly="1356">a) Welche Mengen dieſer Nahrungsmittel ſind</line>
        <line lrx="1862" lry="1476" ulx="660" uly="1417">jetzt monatlich für 9 Millionen Mann nötig?</line>
        <line lrx="1540" lry="1546" ulx="573" uly="1486">b) Wieviel erhält 1 Mann pro Tag?</line>
        <line lrx="1859" lry="1619" ulx="583" uly="1558">c) Wieviel Laib Brot à 3 Pfund müſſen täglich</line>
        <line lrx="1112" lry="1673" ulx="660" uly="1618">gebacken werden?</line>
        <line lrx="1859" lry="1749" ulx="576" uly="1687">d) Wieviel gedeckte Güterwagen wären zur Be⸗</line>
        <line lrx="1859" lry="1809" ulx="657" uly="1747">förderung nötig, wenn in jedem Wagen 3000</line>
        <line lrx="1469" lry="1866" ulx="662" uly="1808">Laibe verſtaut werden können?</line>
        <line lrx="1856" lry="1931" ulx="615" uly="1877">Löſung: a) 202 500 t Brot, 55 228 t Fleiſch, 6750 t Salz,</line>
        <line lrx="1701" lry="1977" ulx="889" uly="1928">6750 t Zucker, 405 000 t Kartoffeln.</line>
        <line lrx="1856" lry="2026" ulx="868" uly="1974">b) 750 g Brot, 197 g Sleiſch. (Nach den ge⸗</line>
        <line lrx="1855" lry="2074" ulx="933" uly="2022">ſetzlichen Beſtimmungen ſtehen jedem Mann</line>
        <line lrx="1856" lry="2119" ulx="931" uly="2072">200 g geräuchertes Rind⸗, Schweine⸗ oder</line>
        <line lrx="1855" lry="2169" ulx="934" uly="2118">hammelfleiſch, Speck, geräucherte Sleiſch⸗</line>
        <line lrx="1853" lry="2217" ulx="932" uly="2166">oder Dauerwurſt oder 375 g friſches Fleiſch</line>
        <line lrx="1852" lry="2263" ulx="931" uly="2214">25 g Salz, 25 g Kaffee, 174 g Zucker,</line>
        <line lrx="1405" lry="2310" ulx="933" uly="2262">1500 g Kartoffeln zu.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1439" lry="2405" type="textblock" ulx="869" uly="2308">
        <line lrx="1291" lry="2354" ulx="869" uly="2308">c) 4 500 000 Laib.</line>
        <line lrx="1439" lry="2405" ulx="870" uly="2356">d) 1500 Güterwagen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1850" lry="2914" type="textblock" ulx="507" uly="2439">
        <line lrx="1850" lry="2502" ulx="563" uly="2439">59. Berechne, was nach den heutigen Preiſen der</line>
        <line lrx="1847" lry="2562" ulx="507" uly="2498">Nahrungsmittel die Beköſtigung eines Mannes koſtet!</line>
        <line lrx="1843" lry="2622" ulx="608" uly="2569">Löſung: 1 ½ Pfund Brot = 0,21 ℳ, 200 g Speck =</line>
        <line lrx="1845" lry="2671" ulx="696" uly="2619">48 , 175 g Zucker = 10 „, 1500 g Kartoffeln =</line>
        <line lrx="1845" lry="2717" ulx="701" uly="2667">18 , 25 g Kaffee und 25 g Salz = 8 ₰ = 1,05 ℳ.</line>
        <line lrx="1848" lry="2776" ulx="792" uly="2725">(Dieſer Löſung ſind folgende Preiſe zugrunde</line>
        <line lrx="1846" lry="2823" ulx="697" uly="2772">gelegt: dz Brot 28 ℳ, dz Speck 240 ℳ, dz Zucker</line>
        <line lrx="1846" lry="2914" ulx="694" uly="2822">50 Rer dz Kartoffeln 6 ℳ, dz Kaffee 300 ℳ, dz Salzʒ</line>
        <line lrx="820" lry="2906" ulx="695" uly="2870">20 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="2735" type="textblock" ulx="2131" uly="2571">
        <line lrx="2187" lry="2614" ulx="2168" uly="2571">6</line>
        <line lrx="2187" lry="2685" ulx="2133" uly="2629">Frer</line>
        <line lrx="2187" lry="2735" ulx="2131" uly="2703">vor</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="2857" type="textblock" ulx="2131" uly="2750">
        <line lrx="2187" lry="2809" ulx="2131" uly="2750">pfle</line>
        <line lrx="2168" lry="2857" ulx="2131" uly="2811">die</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="43" type="page" xml:id="s_AhI987-1_043">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_043.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="55" lry="578" type="textblock" ulx="0" uly="521">
        <line lrx="55" lry="578" ulx="0" uly="521">eſen</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="2563" type="textblock" ulx="0" uly="2445">
        <line lrx="66" lry="2492" ulx="0" uly="2445">der</line>
        <line lrx="66" lry="2563" ulx="0" uly="2506">bſtet!</line>
      </zone>
      <zone lrx="68" lry="2877" type="textblock" ulx="0" uly="2626">
        <line lrx="66" lry="2664" ulx="0" uly="2626">ſeln =</line>
        <line lrx="66" lry="2714" ulx="0" uly="2675">05 ℳ.</line>
        <line lrx="68" lry="2781" ulx="0" uly="2734">grunde</line>
        <line lrx="68" lry="2828" ulx="5" uly="2783">Zuket</line>
        <line lrx="68" lry="2877" ulx="0" uly="2829">17 Saßz</line>
      </zone>
      <zone lrx="1134" lry="453" type="textblock" ulx="851" uly="411">
        <line lrx="1134" lry="453" ulx="851" uly="411">— 37 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1712" lry="672" type="textblock" ulx="367" uly="545">
        <line lrx="1712" lry="611" ulx="411" uly="545">60. (²¹) Wie hoch ſtellen ſich die Verpflegungskoſten</line>
        <line lrx="1314" lry="672" ulx="367" uly="608">für das ganze Heer (9 Mill. Mann)</line>
      </zone>
      <zone lrx="841" lry="826" type="textblock" ulx="429" uly="691">
        <line lrx="808" lry="749" ulx="433" uly="691">a) in 1 Tage?</line>
        <line lrx="841" lry="826" ulx="429" uly="768">b) „ 1 Woche?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1093" lry="937" type="textblock" ulx="473" uly="842">
        <line lrx="1062" lry="893" ulx="473" uly="842">Löſung: a) 9 450 000 ℳ.</line>
        <line lrx="1093" lry="937" ulx="728" uly="889">b) 66 150 000 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1713" lry="1331" type="textblock" ulx="367" uly="967">
        <line lrx="1711" lry="1032" ulx="428" uly="967">61. (¹°) Jedes Armeekorps beſitzt 2 Feldbäcke⸗</line>
        <line lrx="1713" lry="1092" ulx="367" uly="1027">reien von je 12 fahrbaren Seldbacköfen. Sie können</line>
        <line lrx="1710" lry="1153" ulx="367" uly="1086">innerhalb 24 Stunden bei ununterbrochenem Betrieb</line>
        <line lrx="1713" lry="1211" ulx="367" uly="1145">23 000 Portionen Brot à 750 g backen. Wieviel</line>
        <line lrx="1711" lry="1270" ulx="369" uly="1207">Kommißbrote à 3 Pfund werden durchſchnittlich von</line>
        <line lrx="1339" lry="1331" ulx="372" uly="1269">1 Feldbackofen pro Stunde gebacken?</line>
      </zone>
      <zone lrx="975" lry="1397" type="textblock" ulx="472" uly="1349">
        <line lrx="975" lry="1397" ulx="472" uly="1349">Löſung: 20 Brote.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1713" lry="2263" type="textblock" ulx="367" uly="1425">
        <line lrx="1713" lry="1492" ulx="427" uly="1425">62. (⁸—*) Jeder Soldat trägt in ſeinem Torniſter die</line>
        <line lrx="1710" lry="1551" ulx="369" uly="1486">ſogenannte „eiſerne Portion“. Sie darf nur</line>
        <line lrx="1711" lry="1610" ulx="367" uly="1545">im äußerſten Notfalle und nur mit Erlaubnis der</line>
        <line lrx="1710" lry="1670" ulx="376" uly="1606">Vorgeſetzten angerührt werden. Sie beſteht aus</line>
        <line lrx="1712" lry="1729" ulx="367" uly="1667">250 g Eierzwieback, 200 g Sleiſchkonſerven, 150 g</line>
        <line lrx="1711" lry="1842" ulx="374" uly="1724">Seenüſelonſerven, 25 g Salz und 25 g Kaffee oder</line>
        <line lrx="1647" lry="1838" ulx="414" uly="1806">ee.</line>
        <line lrx="1613" lry="1920" ulx="430" uly="1856">aà) (⁸) Wie ſchwer iſt die „eiſerne Portion“?</line>
        <line lrx="1711" lry="1996" ulx="429" uly="1934">b) (³) Wieviel Zentner Zwieback uſw. trägt ein</line>
        <line lrx="1489" lry="2055" ulx="518" uly="1995">kriegsſtarkes Regiment (3600 Mann)?</line>
        <line lrx="918" lry="2122" ulx="473" uly="2074">Löſung: a) 650 g.</line>
        <line lrx="1548" lry="2168" ulx="727" uly="2117">b) 18 Zentner Zwieback, 14,4</line>
        <line lrx="1535" lry="2215" ulx="791" uly="2167">ner FSleiſchkonſeroven, 10,8</line>
        <line lrx="1535" lry="2263" ulx="792" uly="2215">ner Gemüſekonſerven, 1,8</line>
      </zone>
      <zone lrx="1549" lry="2349" type="textblock" ulx="792" uly="2261">
        <line lrx="1549" lry="2310" ulx="792" uly="2261">ner Salz, 1,8 Zͤ entner K</line>
        <line lrx="1071" lry="2349" ulx="793" uly="2311">oder Tee.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1579" lry="2162" type="textblock" ulx="1553" uly="2118">
        <line lrx="1579" lry="2162" ulx="1553" uly="2118">R</line>
      </zone>
      <zone lrx="1659" lry="2308" type="textblock" ulx="1552" uly="2127">
        <line lrx="1592" lry="2299" ulx="1552" uly="2166">„△ ER</line>
        <line lrx="1624" lry="2308" ulx="1597" uly="2128">—,.</line>
        <line lrx="1659" lry="2308" ulx="1629" uly="2127">—, = S S</line>
      </zone>
      <zone lrx="1714" lry="2518" type="textblock" ulx="569" uly="2410">
        <line lrx="1714" lry="2470" ulx="569" uly="2410">Verpflegungsgebührniſſe für</line>
        <line lrx="1050" lry="2518" ulx="692" uly="2474">Urlauber:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1750" lry="2919" type="textblock" ulx="368" uly="2563">
        <line lrx="1715" lry="2621" ulx="429" uly="2563">63. Das Kriegsminiſterium hat verfügt, daß mit</line>
        <line lrx="1713" lry="2681" ulx="370" uly="2622">Freifahrt beurlaubte Offiziere und Mannſchaften</line>
        <line lrx="1714" lry="2740" ulx="369" uly="2682">vom 21. Dezember 1915 ab täglich 1,50 ℳ Ver⸗</line>
        <line lrx="1714" lry="2800" ulx="368" uly="2741">pflegungsgebührniſſe erhalten. Die Kuszahlung für</line>
        <line lrx="1750" lry="2859" ulx="372" uly="2797">die ganze Urlaubsdauer ſoll vor Antritt des Urlaubs</line>
        <line lrx="584" lry="2919" ulx="371" uly="2862">erfolgen.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="44" type="page" xml:id="s_AhI987-1_044">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_044.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1307" lry="458" type="textblock" ulx="1020" uly="416">
        <line lrx="1307" lry="458" ulx="1020" uly="416">— 58 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1879" lry="791" type="textblock" ulx="535" uly="553">
        <line lrx="1878" lry="617" ulx="594" uly="553">Wieviel bekam ein Landwehrmann ausbezahlt,</line>
        <line lrx="1879" lry="674" ulx="536" uly="612">der vom 23. Dez. bis 5. Jan. in die heimat beur⸗</line>
        <line lrx="879" lry="718" ulx="535" uly="673">laubt wurde?</line>
        <line lrx="1301" lry="791" ulx="637" uly="743">Löſung: (14 Tage) = 21 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1880" lry="1666" type="textblock" ulx="529" uly="821">
        <line lrx="1878" lry="884" ulx="591" uly="821">64. (*½) In einer eingeſchloſſenen Feſtung ſind</line>
        <line lrx="1877" lry="944" ulx="537" uly="882">160 000 Einwohner und 50 000 Mann Beſatzung.</line>
        <line lrx="1880" lry="1002" ulx="533" uly="941">Zu Anfang der Belagerung war ein Mehlvorrat</line>
        <line lrx="1877" lry="1062" ulx="532" uly="1003">von 11 500 t vorhanden. Jeder Perſon ſtanden</line>
        <line lrx="1876" lry="1123" ulx="532" uly="1061">300 g, jedem Soldaten 500 g Mehl täglich zu. Nach</line>
        <line lrx="1880" lry="1183" ulx="536" uly="1120">12 Wochen wird die Mehlportion pro Kopf um 50 g</line>
        <line lrx="793" lry="1235" ulx="530" uly="1180">verringert.</line>
        <line lrx="1692" lry="1300" ulx="590" uly="1239">Wielange reicht jetzt der Vorrat noch aus?</line>
        <line lrx="1695" lry="1361" ulx="634" uly="1310">Löſung: 12 Wochen, 2 Tage (abgerundet).</line>
        <line lrx="1293" lry="1453" ulx="679" uly="1393">Einquartierung:</line>
        <line lrx="1875" lry="1534" ulx="589" uly="1472">65. (*°—4) Die Dergütung für Natural⸗</line>
        <line lrx="1825" lry="1595" ulx="529" uly="1533">verpflegung beträgt für den Tag und Kopf:</line>
        <line lrx="1875" lry="1666" ulx="1244" uly="1608">mit Brot ohne Brot</line>
      </zone>
      <zone lrx="1815" lry="1915" type="textblock" ulx="528" uly="1661">
        <line lrx="1815" lry="1723" ulx="528" uly="1661">für die volle Tageskoſt . . . 1,20 ℳ 1,05 ℳ</line>
        <line lrx="1801" lry="1786" ulx="549" uly="1725">„ „ „ Mittagsfoſt . . 0,60 „ 0,55 „</line>
        <line lrx="1800" lry="1844" ulx="549" uly="1785">„ „ „ (Kbendkoſt . . . 0,50 „ 0,45 „</line>
        <line lrx="1800" lry="1915" ulx="549" uly="1840">„ „ „ Morgenkoſt 0,25 „ 0,20 „/</line>
      </zone>
      <zone lrx="1874" lry="2656" type="textblock" ulx="524" uly="1908">
        <line lrx="1874" lry="1976" ulx="585" uly="1908">a) (”*) Wieviel Entſchädigung erhält jemand, der</line>
        <line lrx="1838" lry="2037" ulx="673" uly="1974">4 Mann 18 Tage völlig zu verpflegen hatte?</line>
        <line lrx="1872" lry="2107" ulx="583" uly="2040">b) (²) Wie groß iſt die Entſchädigung, wenn das</line>
        <line lrx="1322" lry="2164" ulx="673" uly="2105">Militär das Brot ſtellte?</line>
        <line lrx="1113" lry="2222" ulx="628" uly="2174">Löſung: a) 86,4 ℳ.</line>
        <line lrx="1150" lry="2270" ulx="882" uly="2224">b) 75,6 ℳ.</line>
        <line lrx="1872" lry="2364" ulx="587" uly="2300">66. Beim Durchmarſch von Truppen erhält eine</line>
        <line lrx="1873" lry="2422" ulx="531" uly="2359">Gemeinde den Kuftrag, für ½ Bataillon Infanterie</line>
        <line lrx="1870" lry="2483" ulx="524" uly="2421">— 492 Mann — die Mittagskoſt ohne Brot zu liefern.</line>
        <line lrx="1872" lry="2543" ulx="533" uly="2479">Berechne die Vergütung, welche die Gemeinde zu</line>
        <line lrx="978" lry="2598" ulx="525" uly="2539">beanſpruchen hat!</line>
        <line lrx="1100" lry="2656" ulx="630" uly="2607">Löſung: 290,60 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1871" lry="2931" type="textblock" ulx="521" uly="2689">
        <line lrx="1869" lry="2751" ulx="582" uly="2689">67. Wenn die Lebensmittelpreiſe außerordentlich</line>
        <line lrx="1870" lry="2812" ulx="522" uly="2747">hoch ſtehen, kann der Bundesrat diedergütungs⸗</line>
        <line lrx="1871" lry="2871" ulx="523" uly="2806">ſätze zeitweiſe für das ganze Bundesgebiet</line>
        <line lrx="1870" lry="2931" ulx="521" uly="2866">oder für Teile desſelben entſprechend erhöhen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="1112" type="textblock" ulx="2050" uly="1051">
        <line lrx="2187" lry="1112" ulx="2050" uly="1051">für volle</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="1212" type="textblock" ulx="2081" uly="1158">
        <line lrx="2187" lry="1212" ulx="2081" uly="1158">„Mittag</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="1313" type="textblock" ulx="2080" uly="1255">
        <line lrx="2187" lry="1313" ulx="2080" uly="1255">„Abendka</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="1416" type="textblock" ulx="2059" uly="1360">
        <line lrx="2187" lry="1382" ulx="2146" uly="1360">S</line>
        <line lrx="2187" lry="1416" ulx="2059" uly="1366">„MWorgen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="1749" type="textblock" ulx="2145" uly="1584">
        <line lrx="2187" lry="1644" ulx="2148" uly="1584">der</line>
        <line lrx="2187" lry="1689" ulx="2145" uly="1644">Ube</line>
        <line lrx="2187" lry="1749" ulx="2148" uly="1705">dun</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="1822" type="textblock" ulx="2149" uly="1767">
        <line lrx="2187" lry="1822" ulx="2149" uly="1767">ſet</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="45" type="page" xml:id="s_AhI987-1_045">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_045.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="53" lry="635" type="textblock" ulx="0" uly="524">
        <line lrx="52" lry="585" ulx="0" uly="524">,</line>
        <line lrx="53" lry="635" ulx="3" uly="596">eut⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="58" lry="1161" type="textblock" ulx="0" uly="795">
        <line lrx="55" lry="851" ulx="7" uly="795">ind</line>
        <line lrx="55" lry="917" ulx="0" uly="866">ung.</line>
        <line lrx="57" lry="968" ulx="0" uly="926">trat</line>
        <line lrx="56" lry="1028" ulx="0" uly="978">den</line>
        <line lrx="56" lry="1100" ulx="0" uly="1036">lach</line>
        <line lrx="58" lry="1161" ulx="1" uly="1100">50 g</line>
      </zone>
      <zone lrx="32" lry="2306" type="textblock" ulx="28" uly="2296">
        <line lrx="32" lry="2306" ulx="28" uly="2296">1</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="2534" type="textblock" ulx="0" uly="2310">
        <line lrx="64" lry="2342" ulx="15" uly="2310">eine</line>
        <line lrx="65" lry="2403" ulx="0" uly="2357">terie</line>
        <line lrx="64" lry="2474" ulx="0" uly="2417">fern.</line>
        <line lrx="66" lry="2534" ulx="0" uly="2491">e zu</line>
      </zone>
      <zone lrx="1129" lry="471" type="textblock" ulx="793" uly="423">
        <line lrx="1129" lry="471" ulx="793" uly="423">— 39 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1700" lry="756" type="textblock" ulx="339" uly="561">
        <line lrx="1700" lry="631" ulx="413" uly="561">Die Verteilung der Vergütungsſätze auf die einzelnen</line>
        <line lrx="1699" lry="692" ulx="359" uly="619">Mahlzeiten würde ſich dann folgendermaßen geſtalten:</line>
        <line lrx="968" lry="756" ulx="339" uly="698">Bei einem Vergütungsſatze von</line>
      </zone>
      <zone lrx="1809" lry="1135" type="textblock" ulx="191" uly="816">
        <line lrx="1757" lry="878" ulx="585" uly="816">1,25 ℳ 1,30 ℳ 1,35 ℳ 1,40 ℳ 1,45 ℳ 1,50 ℳ</line>
        <line lrx="1771" lry="982" ulx="577" uly="893">mit ohne mit ohne mit ohne mit ohne mit ohne mit ohne</line>
        <line lrx="1809" lry="1046" ulx="1093" uly="1004">Brot</line>
        <line lrx="1769" lry="1135" ulx="191" uly="1064">für volle Tageskoſt 1,25 1, 10 1,30 1,15 1,35 1,20 1,40 1,25 1,45 1,30 1,50 1,35</line>
      </zone>
      <zone lrx="1768" lry="1337" type="textblock" ulx="209" uly="1167">
        <line lrx="1768" lry="1237" ulx="209" uly="1167">„ Mittagskoſt..0,62 0,57 0,64 0,59 0,66 0,61 0,68 0,63 0,70 0,65 0, 72 0,67</line>
        <line lrx="1766" lry="1337" ulx="209" uly="1269">„ Abendkoſt. . . 0,52 0,47 0,54 0,49 0,56 0,51 0,58 0,53 0,60 0,55 0,62 0, 57</line>
      </zone>
      <zone lrx="1765" lry="1438" type="textblock" ulx="168" uly="1370">
        <line lrx="1765" lry="1438" ulx="168" uly="1370">„ Morgenkoſt..0,26 0,21 0,27 0,22 0,28 0,23 0,29 0,24 f0,30 0, 25 0, 31 0,26</line>
      </zone>
      <zone lrx="1691" lry="1839" type="textblock" ulx="342" uly="1533">
        <line lrx="1691" lry="1608" ulx="399" uly="1533">Da der Krieg auch eine immer noch ſteigende höhe</line>
        <line lrx="1690" lry="1667" ulx="346" uly="1590">der Lebensmittelpreiſe hervorgerufen hat, könnte dieſe</line>
        <line lrx="1687" lry="1724" ulx="342" uly="1650">Überſicht da oder dort einmal eine nützliche Verwen⸗</line>
        <line lrx="1686" lry="1786" ulx="345" uly="1709">dung finden und im Rechenunterricht je nach den feſtge⸗</line>
        <line lrx="1684" lry="1839" ulx="343" uly="1769">ſetzten Vergütungsſätzen rechneriſch verwertet werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1180" lry="1933" type="textblock" ulx="488" uly="1868">
        <line lrx="1180" lry="1933" ulx="488" uly="1868">Fouragelieferung:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1683" lry="2386" type="textblock" ulx="338" uly="1949">
        <line lrx="1683" lry="2021" ulx="399" uly="1949">68. In einem Dorfe werden 141 Pferde ein⸗</line>
        <line lrx="1681" lry="2083" ulx="341" uly="2008">geſtellt, für welche die Fourage auf 3 Tage zu liefern</line>
        <line lrx="1679" lry="2143" ulx="338" uly="2066">iſt. Nach den geſetzlichen Beſtimmungen beträgt zur</line>
        <line lrx="1678" lry="2203" ulx="345" uly="2126">Zeit der Tagesfourageſatz (ſchwere Kriegsration):</line>
        <line lrx="1020" lry="2263" ulx="660" uly="2206">6000 g hafer,</line>
        <line lrx="984" lry="2323" ulx="659" uly="2267">3500 g heu,</line>
        <line lrx="1152" lry="2386" ulx="659" uly="2326">1500 g Sutterſtroh.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1676" lry="2945" type="textblock" ulx="404" uly="2391">
        <line lrx="1676" lry="2471" ulx="404" uly="2391">a) Wieviel dz waren von jedem Futtermittel zu</line>
        <line lrx="654" lry="2512" ulx="484" uly="2456">liefern.</line>
        <line lrx="1674" lry="2591" ulx="536" uly="2517">Die Höhe der Vergütung für dieſe Lieferung</line>
        <line lrx="1674" lry="2654" ulx="485" uly="2576">wird nach den Durchſchnittspreiſen der letzten</line>
        <line lrx="1672" lry="2707" ulx="485" uly="2637">10 Friedensjahre — mit wWeglaſſung des</line>
        <line lrx="1673" lry="2765" ulx="479" uly="2696">teuerſten und des wohlfeilſten Jahres — be⸗</line>
        <line lrx="1673" lry="2831" ulx="481" uly="2754">ſtimmt. Dabei ſind die Preiſe des hauptmarkt⸗</line>
        <line lrx="1670" lry="2884" ulx="479" uly="2815">ortes des betreffenden Lieferungsverbandes</line>
        <line lrx="1477" lry="2945" ulx="477" uly="2876">zugrunde zu legen mit 20 % Aufſchlag.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="46" type="page" xml:id="s_AhI987-1_046">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_046.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1298" lry="464" type="textblock" ulx="1016" uly="423">
        <line lrx="1298" lry="464" ulx="1016" uly="423">— 40 –—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1877" lry="921" type="textblock" ulx="682" uly="557">
        <line lrx="1876" lry="621" ulx="735" uly="557">(Die Lieferungsverbände werden tunlichſt im</line>
        <line lrx="1875" lry="683" ulx="682" uly="617">Anſchluß an die Bezirks⸗ und Kreiseinteilung</line>
        <line lrx="1741" lry="746" ulx="682" uly="679">gebildet). ,</line>
        <line lrx="1876" lry="802" ulx="743" uly="738">Nehmen wir folgende Durchſchnittspreiſe an:</line>
        <line lrx="1877" lry="861" ulx="683" uly="796">Für den dz hafer 19,76, für 1 dz heu 7,23 ℳ,</line>
        <line lrx="1420" lry="921" ulx="682" uly="861">für 1 dz Futterſtroh 6,27 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1879" lry="1000" type="textblock" ulx="588" uly="936">
        <line lrx="1879" lry="1000" ulx="588" uly="936">b) Berechne die Vergütung für die Sourage⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1881" lry="2095" type="textblock" ulx="448" uly="1003">
        <line lrx="924" lry="1059" ulx="678" uly="1003">lieferung!</line>
        <line lrx="1879" lry="1119" ulx="639" uly="1065">Löſung: a) 25,538 dz hafer, 14,81 dz Heu, 6,535 dz</line>
        <line lrx="1305" lry="1165" ulx="959" uly="1117">Futterſtroh.</line>
        <line lrx="1175" lry="1214" ulx="892" uly="1166">b) 648,40 ℳ.</line>
        <line lrx="1881" lry="1309" ulx="596" uly="1243">Löhnung (alle 10 Tage, 1., 11. u. 21. jeden Monats):</line>
        <line lrx="1815" lry="1462" ulx="870" uly="1375">im Frieden im immobilen im mobilen</line>
        <line lrx="1788" lry="1493" ulx="1242" uly="1435">Zuſtand Zuſtand</line>
        <line lrx="1814" lry="1664" ulx="448" uly="1612">Gemeiner. . . . . . 3,00 ℳ 3,30 ℳ 5,30 ℳ</line>
        <line lrx="1801" lry="1734" ulx="448" uly="1677">Gefreiter .. . . . . 3,50 „ 3,80 „ 66,30 „</line>
        <line lrx="1803" lry="1800" ulx="448" uly="1743">Unteroffizier.. . . . 8,40 „ 11,20 „ 13,33 „</line>
        <line lrx="1803" lry="1865" ulx="450" uly="1808">Sergeant... . . . . 13,20 „ 16,50 „ 19,00 „</line>
        <line lrx="1804" lry="1932" ulx="448" uly="1874">Vizefeldwebel . . . . 15,70 „ 19,00 „ 21,00 „</line>
        <line lrx="1805" lry="1996" ulx="448" uly="1938">Feldwebel .. . . . . . 20,70 „ 27,00 „ 32,00 „</line>
        <line lrx="1815" lry="2050" ulx="1164" uly="1997">(außerdem 15 ℳ (außerdem 30</line>
        <line lrx="1858" lry="2095" ulx="1184" uly="2043">Monatszulage) Monatszulage)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1888" lry="2362" type="textblock" ulx="539" uly="2184">
        <line lrx="1888" lry="2248" ulx="598" uly="2184">Krankenlöhnung gibt es ſeit dem 1. Sep⸗</line>
        <line lrx="1888" lry="2308" ulx="539" uly="2243">tember 1915 nicht mehr; die Kranken werden wie</line>
        <line lrx="1771" lry="2362" ulx="542" uly="2303">die mobilen und immobilen Truppen gelöhnt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1895" lry="2931" type="textblock" ulx="544" uly="2391">
        <line lrx="1890" lry="2459" ulx="601" uly="2391">69. (à²) Eine kriegsſtarke Kompagnie kann beſtehen</line>
        <line lrx="1892" lry="2513" ulx="545" uly="2451">aus 190 Mann, 16 Gefreiten, 13 Unteroffizieren, 3</line>
        <line lrx="1891" lry="2578" ulx="544" uly="2510">Sergeanten, 1 Dizefeldwebel, 1 Feldwebel, 1 Offizier⸗</line>
        <line lrx="1892" lry="2639" ulx="545" uly="2570">ſtellvertreter, 1 Leutnant, 1 Oberleutnant und 1 haupt⸗</line>
        <line lrx="1891" lry="2695" ulx="546" uly="2630">mann. Vom gemeinen Mann bis zum Seldwebel ein⸗</line>
        <line lrx="1895" lry="2758" ulx="545" uly="2690">ſchließlich erhalten die Leute Löhnung. An monatlichem</line>
        <line lrx="1893" lry="2817" ulx="551" uly="2749">Gehalt während des Feldzuges empfängt 1 Offizier⸗</line>
        <line lrx="1893" lry="2876" ulx="545" uly="2809">ſtellvertreter 205 ℳ, 1 Leutnant 310 ℳ, 1 Ober⸗</line>
        <line lrx="1665" lry="2931" ulx="547" uly="2870">leutnant 370 ℳ und 1 Hhauptmann 655 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2185" lry="2566" type="textblock" ulx="2158" uly="2509">
        <line lrx="2174" lry="2549" ulx="2158" uly="2509">=☛</line>
        <line lrx="2185" lry="2566" ulx="2176" uly="2511">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="2687" type="textblock" ulx="2179" uly="2650">
        <line lrx="2187" lry="2687" ulx="2179" uly="2650">—</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="47" type="page" xml:id="s_AhI987-1_047">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_047.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="78" lry="2668" type="textblock" ulx="0" uly="2380">
        <line lrx="76" lry="2437" ulx="1" uly="2380">ſtehen</line>
        <line lrx="78" lry="2494" ulx="0" uly="2443">ten, 3</line>
        <line lrx="78" lry="2558" ulx="0" uly="2501">ftzier⸗</line>
        <line lrx="78" lry="2619" ulx="0" uly="2561">jaupt⸗</line>
        <line lrx="78" lry="2668" ulx="3" uly="2622">el ein⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="136" lry="2738" type="textblock" ulx="2" uly="2682">
        <line lrx="136" lry="2738" ulx="2" uly="2682">lichem</line>
      </zone>
      <zone lrx="81" lry="2800" type="textblock" ulx="0" uly="2743">
        <line lrx="81" lry="2800" ulx="0" uly="2743">fizier⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="81" lry="2850" type="textblock" ulx="8" uly="2803">
        <line lrx="81" lry="2850" ulx="8" uly="2803">Obelt</line>
      </zone>
      <zone lrx="162" lry="2951" type="textblock" ulx="151" uly="2420">
        <line lrx="162" lry="2951" ulx="151" uly="2420">eg v</line>
      </zone>
      <zone lrx="1126" lry="464" type="textblock" ulx="841" uly="423">
        <line lrx="1126" lry="464" ulx="841" uly="423">— 41 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1697" lry="741" type="textblock" ulx="356" uly="553">
        <line lrx="1697" lry="626" ulx="417" uly="553">Stelle die monatliche Rechnung für eine ſolche Kom⸗</line>
        <line lrx="1695" lry="686" ulx="356" uly="615">pagnie auf, wenn ſie ſich im mobilen Zuſtande befindet!</line>
        <line lrx="947" lry="741" ulx="458" uly="692">Löſung: 5743,40 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1691" lry="855" type="textblock" ulx="499" uly="785">
        <line lrx="1691" lry="855" ulx="499" uly="785">Sparſamkeitsſinn im deutſchen heere:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1694" lry="1366" type="textblock" ulx="339" uly="872">
        <line lrx="1694" lry="942" ulx="409" uly="872">70. (²⁸) Ein Soldat ſteht ſeit Anfang Auguſt 1914</line>
        <line lrx="1691" lry="1003" ulx="347" uly="929">in der Front. Diel Gelegenheit zum Geldausgeben</line>
        <line lrx="1689" lry="1061" ulx="348" uly="989">hat er nicht. Warum? Er iſt auch ſparſam und</line>
        <line lrx="1183" lry="1114" ulx="348" uly="1048">ſchickt das Erübrigte nach hauſe.</line>
        <line lrx="1687" lry="1176" ulx="403" uly="1109">Welche Summe hat er ſchon beiſammen, wenn er</line>
        <line lrx="1685" lry="1247" ulx="343" uly="1166">⁸ (½) ſeiner Löhnung beiſeite legen kann? (Nach</line>
        <line lrx="1686" lry="1300" ulx="339" uly="1228">einer Zeitungsnotiz aus den erſten Januartagen 1915</line>
        <line lrx="1683" lry="1366" ulx="341" uly="1287">hatten die Bayern bereits 7 Millionen heim geſchickt.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1682" lry="1470" type="textblock" ulx="444" uly="1364">
        <line lrx="1682" lry="1428" ulx="444" uly="1364">Löſung: Je nach dem Zeitpunkt, an dem die Kufgabe</line>
        <line lrx="1447" lry="1470" ulx="534" uly="1414">gerechnet wird, iſt die Antwort verſchieden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1170" lry="1561" type="textblock" ulx="249" uly="1490">
        <line lrx="1170" lry="1561" ulx="249" uly="1490">1) Unſere Kriegserfolge:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1676" lry="1720" type="textblock" ulx="393" uly="1572">
        <line lrx="1524" lry="1630" ulx="395" uly="1572">Beſetzte Gebiete:</line>
        <line lrx="1676" lry="1720" ulx="393" uly="1651">71. (—6) Am Ende des Jahres 1915 hatten die</line>
      </zone>
      <zone lrx="1702" lry="1831" type="textblock" ulx="335" uly="1708">
        <line lrx="1676" lry="1781" ulx="335" uly="1708">Mittelmächte (einſchließlich Bulgarien) vom feind⸗</line>
        <line lrx="1702" lry="1831" ulx="335" uly="1768">lichen Gebiete beſetzt:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1613" lry="1899" type="textblock" ulx="1107" uly="1837">
        <line lrx="1613" lry="1899" ulx="1107" uly="1837">Flächeninhalt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1568" lry="2207" type="textblock" ulx="328" uly="1898">
        <line lrx="1568" lry="1965" ulx="332" uly="1898">Belgien . . . . . . . 28 700 dkm 29 451 qkm</line>
        <line lrx="1524" lry="2028" ulx="330" uly="1957">Frankreich.. . . . . 22 300 „ 536 464 „</line>
        <line lrx="1522" lry="2087" ulx="333" uly="2016">Rußland . . . . . . . 290 000 „ 5 427 580 „</line>
        <line lrx="1521" lry="2147" ulx="328" uly="2077">Serbien . . . . . . . . 87 500 „ 87 300 „</line>
        <line lrx="1521" lry="2207" ulx="329" uly="2135">Montenegro. . .  2 200 „ 14 180 „</line>
      </zone>
      <zone lrx="1669" lry="2500" type="textblock" ulx="385" uly="2214">
        <line lrx="1669" lry="2283" ulx="390" uly="2214">a) (*) Wie groß iſt das geſamte beſetzte Gebiet?</line>
        <line lrx="1667" lry="2370" ulx="385" uly="2291">b) (⁶) Welcher Teil des Länderbeſitzes der Gegner</line>
        <line lrx="726" lry="2399" ulx="472" uly="2355">war dies?</line>
        <line lrx="1665" lry="2500" ulx="391" uly="2422">c) Wieviel % von jedem einzelnen Lande war beſetzt?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1665" lry="2924" type="textblock" ulx="384" uly="2498">
        <line lrx="1665" lry="2572" ulx="384" uly="2498">d) () Wieviel qkm waren es nur noch weniger</line>
        <line lrx="1664" lry="2632" ulx="468" uly="2561">als die Bodenfläche Deutſchlands (540 857 qkm)?</line>
        <line lrx="1020" lry="2705" ulx="425" uly="2636">Löſung: a) 450 500 qkm.</line>
        <line lrx="811" lry="2733" ulx="678" uly="2687">P) /12.</line>
        <line lrx="1656" lry="2793" ulx="683" uly="2708">0) Von Belgien: 97 %, von Frankreich: 4 %</line>
        <line lrx="1654" lry="2842" ulx="739" uly="2784">von Rußland: 5 %, von Serbien: 100 %,</line>
        <line lrx="1293" lry="2883" ulx="739" uly="2832">von Montenegro: 15 ½ .</line>
        <line lrx="1021" lry="2924" ulx="677" uly="2877">d) 110 357 Jdkm.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="48" type="page" xml:id="s_AhI987-1_048">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_048.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1302" lry="478" type="textblock" ulx="1018" uly="436">
        <line lrx="1302" lry="478" ulx="1018" uly="436">— 42 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1884" lry="1121" type="textblock" ulx="537" uly="570">
        <line lrx="1876" lry="637" ulx="593" uly="570">72. (— ⁶) Die Feinde hatten am Ende des Jahres</line>
        <line lrx="946" lry="697" ulx="537" uly="641">1915 beſetzt von</line>
        <line lrx="1520" lry="767" ulx="799" uly="705">Elſaß⸗Lothringen 1050 qkm</line>
        <line lrx="1465" lry="829" ulx="804" uly="766">Galizien 10 000 „</line>
        <line lrx="1307" lry="905" ulx="599" uly="845">a) (*) Wieviel im ganzen?</line>
        <line lrx="1880" lry="983" ulx="596" uly="917">b) (⁶⁸) Welche Fläche feindlichen Bodens hatten</line>
        <line lrx="1213" lry="1042" ulx="686" uly="983">wir mehr im Beſitz?</line>
        <line lrx="1884" lry="1121" ulx="607" uly="1052">c) Wieviel mal mehr hatten wir als der Gegner?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1255" lry="1280" type="textblock" ulx="644" uly="1137">
        <line lrx="1221" lry="1187" ulx="644" uly="1137">Löſung: a) 11 050 dkm.</line>
        <line lrx="1250" lry="1232" ulx="899" uly="1185">b) 419 450 qkm.</line>
        <line lrx="1255" lry="1280" ulx="906" uly="1231">c) 38 mal mehr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1737" lry="1381" type="textblock" ulx="617" uly="1321">
        <line lrx="1737" lry="1381" ulx="617" uly="1321">verluſte der feindlichen Heere:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1892" lry="1590" type="textblock" ulx="545" uly="1404">
        <line lrx="1890" lry="1470" ulx="599" uly="1404">73. Die „Voſſiſche Zeitung“ ſchätzte die Geſamtdauer⸗</line>
        <line lrx="1892" lry="1531" ulx="545" uly="1463">verluſte während der erſten ſechs Kriegsmonate bei</line>
        <line lrx="1891" lry="1590" ulx="546" uly="1523">den verſchiedenen Armeen unſerer Gegner wie folgt:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1896" lry="1977" type="textblock" ulx="610" uly="1603">
        <line lrx="1474" lry="1660" ulx="756" uly="1603">Rußland . . . . . . . 2 300 000,</line>
        <line lrx="1467" lry="1720" ulx="761" uly="1662">Srantreich. . . . . . 1 100 000,</line>
        <line lrx="1467" lry="1780" ulx="762" uly="1722">Belgien . . . . . . 130 000,</line>
        <line lrx="1469" lry="1840" ulx="758" uly="1782">England . . . . . . . 104 000.</line>
        <line lrx="1896" lry="1918" ulx="610" uly="1852">a) Wie groß waren die Geſamtverluſte unſerer</line>
        <line lrx="903" lry="1977" ulx="708" uly="1920">Feinde?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1897" lry="2114" type="textblock" ulx="612" uly="1988">
        <line lrx="1897" lry="2061" ulx="612" uly="1988">b) Wieviel % derſelben entfielen auf die ein⸗</line>
        <line lrx="1111" lry="2114" ulx="713" uly="2056">zelnen Länder?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1899" lry="2273" type="textblock" ulx="657" uly="2131">
        <line lrx="1364" lry="2180" ulx="657" uly="2131">Löſung: a) 3 634 000 Mann.</line>
        <line lrx="1899" lry="2226" ulx="912" uly="2171">b) Rußland 63,29 %, Frankreich 30,27 %, Bel⸗</line>
        <line lrx="1591" lry="2273" ulx="979" uly="2221">gien 3,58 %, England 2,86 %.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1901" lry="2427" type="textblock" ulx="558" uly="2304">
        <line lrx="1901" lry="2369" ulx="615" uly="2304">74. (1) Die Kriegsſtärke unſerer Gegner</line>
        <line lrx="1595" lry="2427" ulx="558" uly="2367">wurde damals folgendermaßen geſchätzt:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1660" lry="2679" type="textblock" ulx="767" uly="2437">
        <line lrx="1660" lry="2499" ulx="767" uly="2437">Rußland. . . . . . . 5 500 000 Mann,</line>
        <line lrx="1590" lry="2559" ulx="772" uly="2501">SFrankreich . . . . . . 4 500 000 „</line>
        <line lrx="1591" lry="2619" ulx="773" uly="2561">Belgien . . . . . . . 182 200 „</line>
        <line lrx="1592" lry="2679" ulx="768" uly="2620">England . . . . . . . 750 000 „</line>
      </zone>
      <zone lrx="1550" lry="2752" type="textblock" ulx="821" uly="2688">
        <line lrx="1550" lry="2752" ulx="821" uly="2688">(jetzt wohl dreimal ſo ſtark).</line>
      </zone>
      <zone lrx="1960" lry="2830" type="textblock" ulx="622" uly="2762">
        <line lrx="1960" lry="2830" ulx="622" uly="2762">(Die Schätzungen gehen oft ſehr weit auseinander</line>
      </zone>
      <zone lrx="1906" lry="2950" type="textblock" ulx="562" uly="2821">
        <line lrx="1906" lry="2882" ulx="562" uly="2821">und können darum nur als ein ſehr unſicheres Maß</line>
        <line lrx="1864" lry="2950" ulx="563" uly="2889">für die Kriegsſtärke gelten.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="2638" type="textblock" ulx="2095" uly="2590">
        <line lrx="2187" lry="2638" ulx="2095" uly="2590">Ob Le</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="2908" type="textblock" ulx="2093" uly="2681">
        <line lrx="2176" lry="2724" ulx="2139" uly="2681">7.</line>
        <line lrx="2184" lry="2796" ulx="2094" uly="2739">Englän</line>
        <line lrx="2187" lry="2847" ulx="2093" uly="2800">5kn I</line>
        <line lrx="2171" lry="2908" ulx="2095" uly="2862">950 m.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="49" type="page" xml:id="s_AhI987-1_049">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_049.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="68" lry="594" type="textblock" ulx="2" uly="536">
        <line lrx="68" lry="594" ulx="2" uly="536">ahres</line>
      </zone>
      <zone lrx="86" lry="1563" type="textblock" ulx="0" uly="1380">
        <line lrx="85" lry="1432" ulx="0" uly="1380">dauer⸗</line>
        <line lrx="86" lry="1494" ulx="0" uly="1443">lte bei</line>
        <line lrx="86" lry="1563" ulx="14" uly="1503">folgt:</line>
      </zone>
      <zone lrx="97" lry="2207" type="textblock" ulx="0" uly="1838">
        <line lrx="91" lry="1893" ulx="0" uly="1838">unſerer</line>
        <line lrx="93" lry="2022" ulx="0" uly="1975">e ein⸗</line>
        <line lrx="97" lry="2207" ulx="0" uly="2161">3, Bel.</line>
      </zone>
      <zone lrx="98" lry="2351" type="textblock" ulx="0" uly="2295">
        <line lrx="98" lry="2351" ulx="0" uly="2295">egnet</line>
      </zone>
      <zone lrx="151" lry="2873" type="textblock" ulx="0" uly="2759">
        <line lrx="151" lry="2808" ulx="0" uly="2759">einander</line>
        <line lrx="107" lry="2873" ulx="0" uly="2817">es a</line>
      </zone>
      <zone lrx="1152" lry="447" type="textblock" ulx="869" uly="405">
        <line lrx="1152" lry="447" ulx="869" uly="405">— 45 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1728" lry="1155" type="textblock" ulx="387" uly="543">
        <line lrx="1726" lry="603" ulx="444" uly="543">a) Wer hatte verhältnismäßig bis dahin die meiſten</line>
        <line lrx="978" lry="660" ulx="543" uly="603">DVerluſte erlitten?</line>
        <line lrx="1728" lry="741" ulx="444" uly="679">b) Wieviel % betrugen die Verluſte eines jeden?</line>
        <line lrx="1052" lry="804" ulx="490" uly="757">Löſung: a) Belgien.</line>
        <line lrx="1725" lry="856" ulx="741" uly="805">b) Belgien 71,35 %, Rußland 41,8 %, Frank⸗</line>
        <line lrx="1453" lry="902" ulx="806" uly="853">reich 24,4 %, England 13,87 %.</line>
        <line lrx="1723" lry="978" ulx="450" uly="916">(¹¹½) Ein 1150 Mann ſtarkes Infanteriebataillon</line>
        <line lrx="1723" lry="1039" ulx="387" uly="978">hatte in einem Gefechte 12 % Verluſte. Davon</line>
        <line lrx="1724" lry="1095" ulx="388" uly="1037">waren 25 Mann tot, 94 Mann verwundet, und der</line>
        <line lrx="1347" lry="1155" ulx="390" uly="1098">Reſt wurde vermißt; wieviel Mann?</line>
      </zone>
      <zone lrx="947" lry="1219" type="textblock" ulx="492" uly="1173">
        <line lrx="947" lry="1219" ulx="492" uly="1173">Löſung: 19 Mann.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1725" lry="1634" type="textblock" ulx="383" uly="1257">
        <line lrx="1724" lry="1318" ulx="444" uly="1257">75. (³) Die geſamten britiſchen Ver⸗</line>
        <line lrx="1406" lry="1377" ulx="384" uly="1317">luſte bis zum 9. November betrugen:</line>
        <line lrx="1725" lry="1456" ulx="445" uly="1394">Kuf dem franzöſiſchen Kriegsſchauplatz getötet</line>
        <line lrx="1723" lry="1516" ulx="383" uly="1455">und geſtorben 4620 Offiziere, 69 272 Mannſchaften;</line>
        <line lrx="1722" lry="1576" ulx="383" uly="1515">verwundet 9754 COffiziere, 240 283 Mannſchaften;</line>
        <line lrx="1562" lry="1634" ulx="383" uly="1573">vermißt 1583 Offiziere, 54 446 Mannſchaften.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1724" lry="2539" type="textblock" ulx="382" uly="1650">
        <line lrx="1723" lry="1713" ulx="396" uly="1650">Im Mittelmeer: Getötet und geſtorben 1504 Offi⸗</line>
        <line lrx="1723" lry="1773" ulx="382" uly="1710">ziere, 21 551 Mannſchaften; verwundet 2866 Offi⸗</line>
        <line lrx="1721" lry="1832" ulx="382" uly="1770">ziere, 70 148 Mannſchaften; vermißt 350 Cffiziere,</line>
        <line lrx="1295" lry="1886" ulx="389" uly="1830">10 211 Mannſchaften.</line>
        <line lrx="1722" lry="1969" ulx="444" uly="1904">Kuf anderen Kriegsſchauplätzen: Getötet und ge⸗</line>
        <line lrx="1723" lry="2027" ulx="383" uly="1965">ſtorben 227 Offiziere, 2052 Mannſchaften; ver⸗</line>
        <line lrx="1723" lry="2087" ulx="383" uly="2025">wundet 337 COffiziere, 5587 Mannſchaften; ver⸗</line>
        <line lrx="1380" lry="2145" ulx="385" uly="2084">mißt 76 Offiziere, 3223 Mannſchaften.</line>
        <line lrx="1723" lry="2224" ulx="442" uly="2162">Flotte und Marineſoldaten: Getötet und ge⸗</line>
        <line lrx="1722" lry="2282" ulx="383" uly="2221">ſtorben 589 Offiziere, 9928 Mannſchaften; ver⸗</line>
        <line lrx="1724" lry="2343" ulx="383" uly="2281">wundet 161 Offiziere, 1120 Mannſchaften; vermißt</line>
        <line lrx="1227" lry="2400" ulx="382" uly="2340">52 Offiziere, 310 Mannſchaften.</line>
        <line lrx="1229" lry="2476" ulx="444" uly="2417">Wie groß waren die Verluſte?</line>
        <line lrx="1078" lry="2539" ulx="490" uly="2491">Löſung: 510 230 Mann.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1721" lry="2645" type="textblock" ulx="297" uly="2582">
        <line lrx="1721" lry="2645" ulx="297" uly="2582">Ob Lord Kitchener ſich das wohl leiſten kann?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1720" lry="2913" type="textblock" ulx="293" uly="2670">
        <line lrx="1720" lry="2732" ulx="383" uly="2670">76. In der Schlacht von Neuve Chapelle erzielten die</line>
        <line lrx="1720" lry="2792" ulx="295" uly="2728">Engländer einen Gebietsgewinn, der in der Länge genau</line>
        <line lrx="1719" lry="2852" ulx="293" uly="2789">3 km und in der Tiefe nirgends 1 km erreichte, alſo etwa</line>
        <line lrx="1718" lry="2913" ulx="294" uly="2848">950 m. Dieſer „große Erfolg“ hat ſie 25 000 Mann gekoſtet.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="50" type="page" xml:id="s_AhI987-1_050">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_050.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1296" lry="452" type="textblock" ulx="1010" uly="411">
        <line lrx="1296" lry="452" ulx="1010" uly="411">— 44 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1869" lry="917" type="textblock" ulx="582" uly="549">
        <line lrx="1864" lry="609" ulx="582" uly="549">a) Wieviel Mann müßten die Engländer opfern,</line>
        <line lrx="1868" lry="670" ulx="676" uly="609">wenn es ihnen auf dieſe Weiſe, mit ſolchen</line>
        <line lrx="1869" lry="729" ulx="669" uly="670">Verluſten, gelänge, nach und nach das ganze</line>
        <line lrx="1868" lry="789" ulx="673" uly="728">beſetzte franzöſiſche Gebiet von den deutſchen</line>
        <line lrx="1252" lry="845" ulx="674" uly="788">Truppen zu befreien?</line>
        <line lrx="1269" lry="917" ulx="735" uly="860">Es ſind 22 300 qkm.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1869" lry="1257" type="textblock" ulx="583" uly="946">
        <line lrx="1869" lry="1007" ulx="583" uly="946">b) Wieviel Mann erforderte unter denſelben</line>
        <line lrx="1869" lry="1067" ulx="667" uly="1006">Vorausſetzungen die Rückeroberung Belgiens?</line>
        <line lrx="1604" lry="1144" ulx="736" uly="1083">(Beſetztes Gebiet = 28 700 qkm).</line>
        <line lrx="1673" lry="1211" ulx="629" uly="1160">Löſung: a) 195 600 000 Mann (abgerundet).</line>
        <line lrx="1307" lry="1257" ulx="884" uly="1210">b) 251 750 000 „ .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1867" lry="1450" type="textblock" ulx="521" uly="1278">
        <line lrx="1867" lry="1343" ulx="576" uly="1278">Die franzöſiſchen Verluſte werden bis</line>
        <line lrx="1867" lry="1405" ulx="521" uly="1343">Ende Dezember 1915 auf 3 400 000 Mann geſchätzt,</line>
        <line lrx="1095" lry="1450" ulx="524" uly="1404">davon 1 800 000 Tote.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1869" lry="1989" type="textblock" ulx="516" uly="1483">
        <line lrx="1869" lry="1541" ulx="582" uly="1483">(Der monatliche Verluſt an der franzöſiſchen Weſt⸗</line>
        <line lrx="1868" lry="1600" ulx="522" uly="1541">front ( der ganzen Weſtfront) wird auf rund</line>
        <line lrx="1209" lry="1659" ulx="528" uly="1601">150 000 Mann geſchätzt.)</line>
        <line lrx="1868" lry="1736" ulx="573" uly="1677">Die italieniſchen Verluſte bis Mitte</line>
        <line lrx="1866" lry="1798" ulx="516" uly="1738">Dezember werden mit 600 000 Mann ange⸗</line>
        <line lrx="677" lry="1852" ulx="523" uly="1798">geben.</line>
        <line lrx="1867" lry="1935" ulx="573" uly="1874">Die ſerbiſche Krmee iſt nahezu ganz ver⸗</line>
        <line lrx="693" lry="1989" ulx="519" uly="1933">nichtet.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1865" lry="2129" type="textblock" ulx="517" uly="2010">
        <line lrx="1865" lry="2072" ulx="573" uly="2010">Von den ſeitherigen ruſſiſchen Verluſten</line>
        <line lrx="1367" lry="2129" ulx="517" uly="2069">fehlen mir zuverläſſige Angaben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1330" lry="2239" type="textblock" ulx="667" uly="2180">
        <line lrx="1330" lry="2239" ulx="667" uly="2180">Kriegsgefangene:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1865" lry="2394" type="textblock" ulx="523" uly="2275">
        <line lrx="1865" lry="2343" ulx="580" uly="2275">77. (⁹) Am 1. April 1915 befanden ſich in deutſcher</line>
        <line lrx="916" lry="2394" ulx="523" uly="2336">Gefangenſchaft:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1830" lry="2781" type="textblock" ulx="521" uly="2413">
        <line lrx="1830" lry="2479" ulx="521" uly="2413">Offiziere und im Offiziersrang Mannſchaften</line>
        <line lrx="1181" lry="2532" ulx="728" uly="2475">ſtehende Perſonen</line>
        <line lrx="1747" lry="2601" ulx="637" uly="2545">Sranzoſen . . . . . . . . . . .. 3868 238 496</line>
        <line lrx="1751" lry="2661" ulx="639" uly="2605">Ruſſen . . . . . . . . . . . . . . . 5140 504 210</line>
        <line lrx="1747" lry="2721" ulx="643" uly="2664">Belgier . . . . . . . . . . . . . 647 39 620</line>
        <line lrx="1745" lry="2781" ulx="636" uly="2724">Engländer .. . . . . . . . . . . 520 20 307</line>
      </zone>
      <zone lrx="1866" lry="2918" type="textblock" ulx="576" uly="2800">
        <line lrx="1866" lry="2867" ulx="576" uly="2800">a) Wie groß war am 1. April die Geſamtzahl der</line>
        <line lrx="1003" lry="2918" ulx="598" uly="2859">Geefangenen?</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="51" type="page" xml:id="s_AhI987-1_051">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_051.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="53" lry="759" type="textblock" ulx="0" uly="532">
        <line lrx="48" lry="580" ulx="0" uly="532">ern</line>
        <line lrx="50" lry="637" ulx="0" uly="580">hen</line>
        <line lrx="52" lry="701" ulx="0" uly="651">nze</line>
        <line lrx="53" lry="759" ulx="1" uly="702">chen</line>
      </zone>
      <zone lrx="56" lry="1036" type="textblock" ulx="0" uly="922">
        <line lrx="55" lry="975" ulx="1" uly="922">lben</line>
        <line lrx="56" lry="1036" ulx="0" uly="990">ens?</line>
      </zone>
      <zone lrx="64" lry="1783" type="textblock" ulx="0" uly="1664">
        <line lrx="64" lry="1713" ulx="0" uly="1664">fittte</line>
        <line lrx="63" lry="1783" ulx="0" uly="1738">mge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1130" lry="451" type="textblock" ulx="849" uly="409">
        <line lrx="1130" lry="451" ulx="849" uly="409">— 45 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1706" lry="827" type="textblock" ulx="426" uly="544">
        <line lrx="1706" lry="609" ulx="426" uly="544">b) Wieviel Prozent der Geſamtzahl lieferte jeder</line>
        <line lrx="935" lry="662" ulx="515" uly="605">unſerer Gegner?</line>
        <line lrx="951" lry="729" ulx="468" uly="682">Löſung: a) 812 808.</line>
        <line lrx="1703" lry="783" ulx="719" uly="731">b) Ruſſen 62,7 %, Franzoſen 29,8 %, Belgier</line>
        <line lrx="1249" lry="827" ulx="784" uly="779">5 %, Engländer 2,6 %.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1722" lry="1810" type="textblock" ulx="353" uly="869">
        <line lrx="1722" lry="935" ulx="420" uly="869">78. (*⁶) Die Geſamtzahl der Kriegsgefangenen</line>
        <line lrx="1700" lry="992" ulx="362" uly="929">am Ende des 1. Kriegsjahres betrug in deutſchen</line>
        <line lrx="1701" lry="1047" ulx="365" uly="987">Gefangenenlagern und Lazaretten 898 869, als Ar⸗</line>
        <line lrx="1699" lry="1109" ulx="360" uly="1047">beiter beſchäftigt 40 000. Noch unterwegs zu den</line>
        <line lrx="1239" lry="1165" ulx="365" uly="1106">Gefangenenlagern waren 120 000.</line>
        <line lrx="1700" lry="1246" ulx="423" uly="1185">a) Wieviel Gefangene hatte Deutſchland im</line>
        <line lrx="707" lry="1300" ulx="506" uly="1245">ganzen?</line>
        <line lrx="1696" lry="1385" ulx="417" uly="1321">b) Wieviel wurden ſeit dem 1. April gefangen</line>
        <line lrx="808" lry="1436" ulx="506" uly="1383">genommen?</line>
        <line lrx="1223" lry="1504" ulx="460" uly="1456">Löſung: a) 1 058 869 Mann. ⸗</line>
        <line lrx="1136" lry="1551" ulx="714" uly="1506">b) 246 061 Mann.</line>
        <line lrx="1693" lry="1635" ulx="415" uly="1571">(Natürlich wird man bei dergleichen Kufgaben</line>
        <line lrx="1695" lry="1693" ulx="354" uly="1630">ſtets die letzten in der Preſſe erſchienenen Zu⸗</line>
        <line lrx="1694" lry="1754" ulx="354" uly="1690">ſammenſtellungen benutzen und vielleicht auch mit</line>
        <line lrx="1080" lry="1810" ulx="353" uly="1750">vorhergehenden vergleichen.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1692" lry="2121" type="textblock" ulx="352" uly="1847">
        <line lrx="1692" lry="1915" ulx="411" uly="1847">79. (¹-) In Gſterreich⸗Ungarn waren im ganzen</line>
        <line lrx="855" lry="1967" ulx="352" uly="1911">636 534 Gefangene.</line>
        <line lrx="1253" lry="2048" ulx="409" uly="1986">Wieviel hatte Deutſchland mehr?</line>
        <line lrx="1056" lry="2121" ulx="454" uly="2063">Löſung: 422 53355 Mann.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1689" lry="2668" type="textblock" ulx="348" uly="2154">
        <line lrx="1688" lry="2216" ulx="408" uly="2154">80. (²) An kriegsgefangenen Ruſſen befanden</line>
        <line lrx="1689" lry="2280" ulx="350" uly="2213">ſich in Deutſchland 5600 GOffiziere, 720 000 Unter⸗</line>
        <line lrx="1688" lry="2337" ulx="350" uly="2272">offiziere und Mannſchaften, in Gſterreich⸗Ungarn</line>
        <line lrx="1689" lry="2393" ulx="348" uly="2333">53190 Offiziere, 610 000 Unteroffiziere und Mann⸗</line>
        <line lrx="550" lry="2448" ulx="349" uly="2391">ſchaften.</line>
        <line lrx="1685" lry="2534" ulx="411" uly="2469">a) Wieviele Ruſſen (Offiziere und Mannſchaften)</line>
        <line lrx="1566" lry="2592" ulx="493" uly="2530">waren im ganzen in der Gefangenſchaft?</line>
        <line lrx="1287" lry="2668" ulx="406" uly="2606">b) Wieviele in Deutſchland mehr?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1162" lry="2778" type="textblock" ulx="450" uly="2683">
        <line lrx="1162" lry="2731" ulx="450" uly="2683">Löſung: a) 1 338 790 Mann.</line>
        <line lrx="1126" lry="2778" ulx="703" uly="2732">b) 112 410 Mann.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1682" lry="2919" type="textblock" ulx="349" uly="2796">
        <line lrx="1682" lry="2863" ulx="407" uly="2796">In den 18 erſten Kriegsmonaten hat Deutſchland</line>
        <line lrx="1256" lry="2919" ulx="349" uly="2856">1 429 971 Kriegsgefangene gemacht.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="52" type="page" xml:id="s_AhI987-1_052">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_052.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1321" lry="444" type="textblock" ulx="1039" uly="402">
        <line lrx="1321" lry="444" ulx="1039" uly="402">— 46 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1895" lry="605" type="textblock" ulx="462" uly="540">
        <line lrx="1895" lry="605" ulx="462" uly="540">Sind die Kriegsgefangenen nur unnütze</line>
      </zone>
      <zone lrx="1282" lry="660" type="textblock" ulx="1073" uly="603">
        <line lrx="1282" lry="660" ulx="1073" uly="603">Eſſer?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1894" lry="995" type="textblock" ulx="549" uly="695">
        <line lrx="1894" lry="757" ulx="608" uly="695">81. (⁶) Zu Moorkulturarbeiten im Randowbruch in</line>
        <line lrx="1894" lry="815" ulx="549" uly="756">der Uckermark wurden 700 Ruſſen verwandt. Der</line>
        <line lrx="1893" lry="876" ulx="552" uly="815">Militärfiskus gewährte dem Unternehmer für die</line>
        <line lrx="1893" lry="934" ulx="559" uly="875">Verpflegung pro Kopf 0,60 ℳ und 0,10 ℳ Ent⸗</line>
        <line lrx="1377" lry="995" ulx="550" uly="935">ſchädigung für eine Brotzulage.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1894" lry="1967" type="textblock" ulx="606" uly="1013">
        <line lrx="1893" lry="1073" ulx="611" uly="1013">a) Was koſteten die 700 Ruſſen täglich? In einer</line>
        <line lrx="886" lry="1130" ulx="702" uly="1074">Woche?</line>
        <line lrx="1894" lry="1193" ulx="760" uly="1134">Sie arbeiteten 6 Stunden im Tag. Ein Ge⸗</line>
        <line lrx="1892" lry="1253" ulx="700" uly="1193">fangener gräbt durchſchnittlich in einer Stunde</line>
        <line lrx="1890" lry="1313" ulx="705" uly="1255">16 qm Niederungsmoorfläche mit dem Spaten</line>
        <line lrx="1028" lry="1359" ulx="698" uly="1313">tadellos um.</line>
        <line lrx="1891" lry="1451" ulx="608" uly="1390">b) Wie groß war die Arbeitsleiſtung der ganzen</line>
        <line lrx="1392" lry="1510" ulx="708" uly="1450">Gefangenenkolonie täglich?</line>
        <line lrx="1139" lry="1585" ulx="610" uly="1525">c) In einer Woche?</line>
        <line lrx="1891" lry="1653" ulx="761" uly="1598">(¹0*) An einer anderen Stelle wurden 1250</line>
        <line lrx="1748" lry="1720" ulx="705" uly="1658">Gefangene täglich 7 Stunden beſchäftigt.</line>
        <line lrx="1889" lry="1798" ulx="606" uly="1736">d) Welche Fläche konnten ſie bei gleicher Arbeits⸗</line>
        <line lrx="1758" lry="1856" ulx="698" uly="1797">leiſtung in einem Monat urbar machen?</line>
        <line lrx="1347" lry="1920" ulx="651" uly="1872">Löſung: a) 490 ℳ, 34,530 ℳ.</line>
        <line lrx="1143" lry="1967" ulx="906" uly="1922">b) 6,72 ha.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1165" lry="2059" type="textblock" ulx="907" uly="1970">
        <line lrx="1165" lry="2015" ulx="911" uly="1970">c) 40,52 ha.</line>
        <line lrx="1147" lry="2059" ulx="907" uly="2017">d) 460 ha.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1890" lry="2916" type="textblock" ulx="545" uly="2109">
        <line lrx="1889" lry="2170" ulx="607" uly="2109">82. In der Altmark wurden 30 000 Ruſſen aus</line>
        <line lrx="1887" lry="2231" ulx="549" uly="2167">den Gefangenenlagern von Stendal, Gardelegen,</line>
        <line lrx="1888" lry="2291" ulx="548" uly="2227">Salzwedel zur Trockenlegung von Sumpfſttrecken,</line>
        <line lrx="1889" lry="2348" ulx="549" uly="2286">Urbarmachung von Odland und Deichbau verwandt.</line>
        <line lrx="1890" lry="2409" ulx="556" uly="2347">Die Geſamtkoſten betrugen pro Morgen 7 ℳ, die</line>
        <line lrx="1189" lry="2465" ulx="550" uly="2406">Ertragsſteigerung 35 ℳ.</line>
        <line lrx="1887" lry="2539" ulx="611" uly="2475">Mit wieviel % Gewinn lohnt ſich die Gefangenen⸗</line>
        <line lrx="884" lry="2592" ulx="547" uly="2535">verwendung?</line>
        <line lrx="1037" lry="2659" ulx="652" uly="2612">Löſung: 500 %.</line>
        <line lrx="1889" lry="2741" ulx="610" uly="2680">Kuch im Bergbau, zur Kusbeſſerung und Neu⸗</line>
        <line lrx="1888" lry="2803" ulx="550" uly="2739">anlage von Straßen und Eiſenbahnlinien, zu Auf⸗</line>
        <line lrx="1888" lry="2865" ulx="545" uly="2799">räumungsarbeiten uſw. ſoll ſich ihre VDerwendung</line>
        <line lrx="1115" lry="2916" ulx="549" uly="2859">nutzbringend geſtalten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2035" lry="1784" type="textblock" ulx="2024" uly="1575">
        <line lrx="2035" lry="1784" ulx="2024" uly="1575">1—vUG</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="1830" type="textblock" ulx="2149" uly="1728">
        <line lrx="2187" lry="1780" ulx="2149" uly="1728">da⸗</line>
        <line lrx="2184" lry="1830" ulx="2149" uly="1786">ſtit</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="2064" type="textblock" ulx="2170" uly="1963">
        <line lrx="2187" lry="2003" ulx="2170" uly="1963">9</line>
      </zone>
      <zone lrx="2167" lry="2066" type="textblock" ulx="2138" uly="2024">
        <line lrx="2151" lry="2066" ulx="2138" uly="2038">=</line>
        <line lrx="2167" lry="2066" ulx="2154" uly="2024">S</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="2126" type="textblock" ulx="2138" uly="2025">
        <line lrx="2151" lry="2126" ulx="2138" uly="2025">—</line>
        <line lrx="2163" lry="2126" ulx="2147" uly="2094">=</line>
        <line lrx="2187" lry="2125" ulx="2171" uly="2081">=⸗ĩ —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="2362" type="textblock" ulx="2167" uly="2173">
        <line lrx="2187" lry="2362" ulx="2167" uly="2173">— —  O252</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="53" type="page" xml:id="s_AhI987-1_053">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_053.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="67" lry="901" type="textblock" ulx="0" uly="668">
        <line lrx="65" lry="724" ulx="0" uly="668">ch in</line>
        <line lrx="67" lry="781" ulx="21" uly="730">Der</line>
        <line lrx="67" lry="842" ulx="0" uly="792">1 die</line>
        <line lrx="67" lry="901" ulx="12" uly="851">Ent⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="69" lry="1042" type="textblock" ulx="7" uly="991">
        <line lrx="69" lry="1042" ulx="7" uly="991">einer</line>
      </zone>
      <zone lrx="72" lry="1287" type="textblock" ulx="0" uly="1113">
        <line lrx="71" lry="1162" ulx="0" uly="1113">1Ge⸗</line>
        <line lrx="72" lry="1223" ulx="0" uly="1171">tunde</line>
        <line lrx="71" lry="1287" ulx="1" uly="1236">paten</line>
      </zone>
      <zone lrx="73" lry="1431" type="textblock" ulx="1" uly="1384">
        <line lrx="73" lry="1431" ulx="1" uly="1384">anzen</line>
      </zone>
      <zone lrx="86" lry="2400" type="textblock" ulx="0" uly="2116">
        <line lrx="81" lry="2151" ulx="0" uly="2116">n aus</line>
        <line lrx="82" lry="2220" ulx="0" uly="2164">legen,</line>
        <line lrx="82" lry="2281" ulx="0" uly="2226">kecken,</line>
        <line lrx="84" lry="2331" ulx="0" uly="2286">wandt.</line>
        <line lrx="86" lry="2400" ulx="0" uly="2346"> die</line>
      </zone>
      <zone lrx="86" lry="2534" type="textblock" ulx="3" uly="2490">
        <line lrx="86" lry="2534" ulx="3" uly="2490">genen⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="89" lry="2798" type="textblock" ulx="0" uly="2685">
        <line lrx="89" lry="2729" ulx="0" uly="2685">Ueu⸗</line>
        <line lrx="89" lry="2798" ulx="0" uly="2742">l luf⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="90" lry="2860" type="textblock" ulx="0" uly="2805">
        <line lrx="90" lry="2860" ulx="0" uly="2805">endung</line>
      </zone>
      <zone lrx="799" lry="2998" type="textblock" ulx="322" uly="2960">
        <line lrx="799" lry="2998" ulx="322" uly="2960">Hilfsbücher für Kriegsſtoffe 1.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1123" lry="480" type="textblock" ulx="839" uly="432">
        <line lrx="1123" lry="480" ulx="839" uly="432">+ 47 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1698" lry="1845" type="textblock" ulx="345" uly="579">
        <line lrx="1677" lry="648" ulx="505" uly="579">Erbeutete Geſchültze: B</line>
        <line lrx="1698" lry="714" ulx="414" uly="655">83. (*) Nach Feſtſtellungen anfangs März wurden</line>
        <line lrx="1698" lry="774" ulx="353" uly="716">im Oſten und Weſten den Gegnern an Geſchützen</line>
        <line lrx="707" lry="832" ulx="354" uly="777">abgenommen:</line>
        <line lrx="1230" lry="905" ulx="355" uly="848">den Belgiern . . 3300 Geſchütze,</line>
        <line lrx="1648" lry="965" ulx="384" uly="906">„ Franzoſen .. 1300 Feld⸗ u. ſchwere Geſchütze,</line>
        <line lrx="1548" lry="1031" ulx="384" uly="962">11 Ruſſen „ . „‧ - 850 15 99 15 17</line>
        <line lrx="1548" lry="1082" ulx="384" uly="1026">„ Engländern 60 „ „ „, „</line>
        <line lrx="1695" lry="1154" ulx="411" uly="1098">a) Beſtimme die Geſamtzahl der erbeuteten Ge⸗</line>
        <line lrx="670" lry="1214" ulx="500" uly="1158">ſchütze!</line>
        <line lrx="1690" lry="1286" ulx="561" uly="1228">(Erkläre den großen Unterſchied zwiſchen den</line>
        <line lrx="977" lry="1343" ulx="501" uly="1286">einzelnen Zahlen!)</line>
        <line lrx="1690" lry="1416" ulx="554" uly="1358">(*): Bis Ende Januar 1916 hat ſich die</line>
        <line lrx="1689" lry="1475" ulx="492" uly="1419">Zahl der erbeuteten Geſchütze, einſchließlich der</line>
        <line lrx="1229" lry="1534" ulx="492" uly="1478">ſerbiſchen, auf 9 700 erhöht.</line>
        <line lrx="1686" lry="1606" ulx="405" uly="1549">b) Wie groß iſt die Zunahme ſeit anfangs März?</line>
        <line lrx="1137" lry="1665" ulx="706" uly="1618">a) 5510 Geſchügtze,</line>
        <line lrx="1150" lry="1714" ulx="708" uly="1667">b) Zunahme = 4100,</line>
        <line lrx="1685" lry="1784" ulx="347" uly="1727">dazu kommen noch 3 000 Maſchinengewehre, 7700 Mu⸗</line>
        <line lrx="1680" lry="1845" ulx="345" uly="1787">nitions wagen u. ſonſtige Fahrzeuge, 1 300 000 Gewehre.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1681" lry="2134" type="textblock" ulx="341" uly="1881">
        <line lrx="1269" lry="1937" ulx="726" uly="1881">Zum Dergleich:</line>
        <line lrx="1681" lry="2014" ulx="401" uly="1958">84. Am Seldzug 1870/71 haben teilgenommen</line>
        <line lrx="1680" lry="2074" ulx="342" uly="2016">33 101 Offiziere und 1 113 254 Mann. Die Ver⸗</line>
        <line lrx="1677" lry="2134" ulx="341" uly="2076">luſte betrugen 6247 Offiziere und 1253 453 Mann.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1678" lry="2411" type="textblock" ulx="400" uly="2153">
        <line lrx="1369" lry="2211" ulx="401" uly="2153">a) Wie groß war der Geſamtverluſt?</line>
        <line lrx="793" lry="2282" ulx="400" uly="2225">b) Wieviel %*</line>
        <line lrx="1678" lry="2355" ulx="401" uly="2295">c) Vergleiche den Prozentſatz der Effiziersverluſte</line>
        <line lrx="1355" lry="2411" ulx="495" uly="2355">mit dem der Mannſchaftsverluſte!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1677" lry="2941" type="textblock" ulx="341" uly="2432">
        <line lrx="1113" lry="2480" ulx="446" uly="2432">Löſung: a) 229 700 Mann.</line>
        <line lrx="931" lry="2526" ulx="698" uly="2481">b) 12,19 %.</line>
        <line lrx="1677" lry="2574" ulx="700" uly="2525">c) Es fielen 7 % Offiziere mehr als Mann⸗</line>
        <line lrx="926" lry="2621" ulx="760" uly="2575">ſchaften.</line>
        <line lrx="1676" lry="2690" ulx="406" uly="2634">Die Verluſte der letzten 50 Jahre</line>
        <line lrx="1045" lry="2752" ulx="341" uly="2693">ſtellen ſich folgendermaßen:</line>
        <line lrx="1221" lry="2822" ulx="544" uly="2763">durch Gewehrfeuer 83 %,</line>
        <line lrx="1222" lry="2882" ulx="596" uly="2823">„ Artilleriefeuer 15 %,</line>
        <line lrx="1221" lry="2941" ulx="596" uly="2882">„ blanke Waffe 2 %.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="54" type="page" xml:id="s_AhI987-1_054">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_054.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1348" lry="479" type="textblock" ulx="1063" uly="396">
        <line lrx="1348" lry="479" ulx="1063" uly="396">— 48 „</line>
      </zone>
      <zone lrx="1927" lry="1230" type="textblock" ulx="488" uly="561">
        <line lrx="1923" lry="625" ulx="581" uly="561">1870/71. Beute: 107 Kdler und Fahnen, 1915</line>
        <line lrx="1924" lry="684" ulx="492" uly="621">Feldgeſchütze, 5526 Feſtungsgeſchütze, an Gefangenen 21508.</line>
        <line lrx="1242" lry="744" ulx="493" uly="684">Offiziere und 702 048 Mann.</line>
        <line lrx="1923" lry="800" ulx="543" uly="739">Damals wurden gegen Paris 110 286 und gegen</line>
        <line lrx="1926" lry="864" ulx="490" uly="797">Straßburg 202 099 Granaten geſchleudert (Metallgewicht</line>
        <line lrx="1924" lry="920" ulx="489" uly="856">82 000 Zentner). Am 27. Kuguſt 1914 fiel das ſtärkſte</line>
        <line lrx="1925" lry="983" ulx="488" uly="916">franzöſiſche Sperrfort Manonvillers nach 120 Mörſer⸗</line>
        <line lrx="689" lry="1043" ulx="492" uly="987">ſchüſſen.</line>
        <line lrx="1925" lry="1117" ulx="640" uly="1053">85. (5) Die Schiffsverluſte der feind⸗</line>
        <line lrx="1927" lry="1177" ulx="581" uly="1114">lichen Kriegsflotte bis Mitte dezem⸗</line>
        <line lrx="1666" lry="1230" ulx="582" uly="1174">ber 1915:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1923" lry="2066" type="textblock" ulx="493" uly="1289">
        <line lrx="1842" lry="1341" ulx="1190" uly="1289">Eng⸗ Frank⸗ 1e Ruß⸗ &amp;α</line>
        <line lrx="1923" lry="1386" ulx="1198" uly="1314">land reich Jtalien ſand Japan</line>
        <line lrx="1884" lry="1530" ulx="493" uly="1478">Linienſchiffe. . . . . . . . . . . . . . . 9 1 1 — —</line>
        <line lrx="1884" lry="1579" ulx="495" uly="1523">Panzerkreuzer.. . . . . . . . . . . . . .. 7 1 2 1 —</line>
        <line lrx="1884" lry="1630" ulx="495" uly="1569">Geſchützte Kreuzer.. . . . . . . . . . . 8 — — 1 1</line>
        <line lrx="1885" lry="1667" ulx="496" uly="1618">Kanonenboote . . . . . . . . . . . . . . . 5 1 — 3 —</line>
        <line lrx="1885" lry="1731" ulx="497" uly="1665">Torpedobootszerſtörer .. . . . . . . . 9 11 1 2 1</line>
        <line lrx="1884" lry="1769" ulx="497" uly="1710">Torpedoboote . .. . . . . . . . . . . .. 4 2 — —</line>
        <line lrx="1887" lry="1817" ulx="497" uly="1762">Unterſeebote .. . . . . . . . . . . . . . . 15 7 4 3 —</line>
        <line lrx="1886" lry="1865" ulx="497" uly="1813">Hilfskreuzer  . . . . . . . . . . . . . 11 1 — — —</line>
        <line lrx="1144" lry="1913" ulx="499" uly="1861">Sonſtige Schiffe (Minenſuch⸗</line>
        <line lrx="1884" lry="1960" ulx="546" uly="1903">dampfer, Hulks uſw.) .. . . . . 7 2 4 1</line>
        <line lrx="1887" lry="2009" ulx="498" uly="1955">Truppen⸗Transportdampſer . . . . 4 2 — — —</line>
        <line lrx="1888" lry="2066" ulx="1216" uly="2016">79 26  10 14 1 3</line>
      </zone>
      <zone lrx="1935" lry="2429" type="textblock" ulx="498" uly="2069">
        <line lrx="1140" lry="2121" ulx="500" uly="2069">Dazu 3 feindliche Torpedo⸗ und</line>
        <line lrx="1881" lry="2167" ulx="499" uly="2109">Unterſeeboote, deren Nationalität Geſamtverluſt alſo 135 Schiffe.</line>
        <line lrx="1082" lry="2217" ulx="501" uly="2166">nicht genau feſtzuſtellen war.</line>
        <line lrx="1934" lry="2301" ulx="649" uly="2236">86. (5) Die Derluſte der feindlichen</line>
        <line lrx="1934" lry="2361" ulx="596" uly="2297">handelsflotte bis Mitte November betrugen:</line>
        <line lrx="1935" lry="2429" ulx="498" uly="2364">Durch U⸗Boote: 568 Fahrzeuge mit 1079 402 Br.⸗Rg.⸗T.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1792" lry="2680" type="textblock" ulx="504" uly="2428">
        <line lrx="1789" lry="2487" ulx="566" uly="2428">„ Minen: 953 z/ , 94 709 ,,</line>
        <line lrx="809" lry="2549" ulx="566" uly="2493">„ ſonſtige</line>
        <line lrx="1788" lry="2607" ulx="504" uly="2548">Kriegsereigniſſe: 73 ,, „ 275 517 z</line>
        <line lrx="1792" lry="2680" ulx="904" uly="2625">734 ,, / 1 447 6028 „</line>
      </zone>
      <zone lrx="1939" lry="2935" type="textblock" ulx="598" uly="2692">
        <line lrx="1938" lry="2756" ulx="649" uly="2692">Davon gehören 624 Fahrzeuge mit einem Tonnen⸗</line>
        <line lrx="1939" lry="2817" ulx="598" uly="2751">gehalt von 1 251 944 Tonnen der engliſchen han⸗</line>
        <line lrx="1937" lry="2875" ulx="598" uly="2810">delsflotte an = ⅛e (5,9 %) der geſamten engliſchen</line>
        <line lrx="1155" lry="2935" ulx="603" uly="2878">Handelsſchiffstonnage.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="876" type="textblock" ulx="2146" uly="747">
        <line lrx="2183" lry="801" ulx="2146" uly="747">m)</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="55" type="page" xml:id="s_AhI987-1_055">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_055.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="54" lry="623" type="textblock" ulx="0" uly="516">
        <line lrx="52" lry="563" ulx="0" uly="516">915</line>
        <line lrx="54" lry="623" ulx="0" uly="577">508</line>
      </zone>
      <zone lrx="59" lry="930" type="textblock" ulx="0" uly="705">
        <line lrx="55" lry="750" ulx="0" uly="705">egen</line>
        <line lrx="57" lry="815" ulx="0" uly="755">bicht</line>
        <line lrx="57" lry="873" ulx="0" uly="814">tkſte</line>
        <line lrx="59" lry="930" ulx="0" uly="875">tſer⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="61" lry="1060" type="textblock" ulx="3" uly="1016">
        <line lrx="61" lry="1060" ulx="3" uly="1016">nd⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="65" lry="1325" type="textblock" ulx="0" uly="1275">
        <line lrx="65" lry="1325" ulx="0" uly="1275">apan</line>
      </zone>
      <zone lrx="56" lry="2027" type="textblock" ulx="45" uly="1991">
        <line lrx="56" lry="2027" ulx="45" uly="1991">S=2</line>
      </zone>
      <zone lrx="55" lry="2132" type="textblock" ulx="2" uly="2084">
        <line lrx="55" lry="2132" ulx="2" uly="2084">hiffe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="150" lry="2399" type="textblock" ulx="0" uly="2213">
        <line lrx="84" lry="2268" ulx="0" uly="2213">chen</line>
        <line lrx="150" lry="2336" ulx="0" uly="2278">tugen:</line>
        <line lrx="150" lry="2399" ulx="2" uly="2339">Rg⸗J.</line>
      </zone>
      <zone lrx="14" lry="2576" type="textblock" ulx="1" uly="2559">
        <line lrx="14" lry="2576" ulx="1" uly="2559">11</line>
      </zone>
      <zone lrx="93" lry="2854" type="textblock" ulx="0" uly="2676">
        <line lrx="92" lry="2721" ulx="0" uly="2676">onnen⸗</line>
        <line lrx="93" lry="2790" ulx="0" uly="2733">1 han⸗</line>
        <line lrx="92" lry="2854" ulx="3" uly="2793">gliſchen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1137" lry="464" type="textblock" ulx="853" uly="422">
        <line lrx="1137" lry="464" ulx="853" uly="422">— 49 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1706" lry="734" type="textblock" ulx="364" uly="556">
        <line lrx="1706" lry="625" ulx="423" uly="556">Wie groß war demnach vor dem Kriege der Tonnen⸗</line>
        <line lrx="1287" lry="682" ulx="364" uly="615">gehalt der engliſchen handelsflotte?</line>
        <line lrx="1124" lry="734" ulx="468" uly="685">Löſung: 20 532 400 Tonnen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1701" lry="895" type="textblock" ulx="273" uly="748">
        <line lrx="1631" lry="816" ulx="273" uly="748">m) Von den Kriegskoſten.</line>
        <line lrx="1701" lry="895" ulx="280" uly="816">(Über die Deckung derſelben ſiehe im 2. Teil Nr. 107 — 115.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1702" lry="1808" type="textblock" ulx="356" uly="895">
        <line lrx="1702" lry="967" ulx="420" uly="895">87. (*) Die deutſchen Kriegskoſten betrugen im</line>
        <line lrx="1699" lry="1032" ulx="364" uly="954">erſten halben Jahre etwa 40 Millionen täglich.</line>
        <line lrx="1701" lry="1088" ulx="356" uly="1014">Von da ab ſteigerten ſie ſich auf 66 (zeitweiſe ſogar</line>
        <line lrx="836" lry="1128" ulx="362" uly="1073">auf 70) Millionen.</line>
        <line lrx="1701" lry="1214" ulx="428" uly="1140">*) Wie hoch belaufen ſich die Kriegskoſten ſeit</line>
        <line lrx="1466" lry="1262" ulx="515" uly="1200">Beginn des Krieges bis Ende 19152</line>
        <line lrx="1698" lry="1348" ulx="427" uly="1270">b) Wieviel wiegt die Summe in Zwanzigmark⸗</line>
        <line lrx="1233" lry="1397" ulx="509" uly="1330">ſtücken? (20 ℳ = 7,965 g).</line>
        <line lrx="1697" lry="1466" ulx="427" uly="1401">c) Wieviel Eiſenbahnwagen à 10 oder 15 t wären</line>
        <line lrx="1697" lry="1537" ulx="507" uly="1463">zum Transport dieſer Goldſumme notwendig?</line>
        <line lrx="1695" lry="1607" ulx="424" uly="1531">d) Wieviel Eiſenbahnzüge zu je 32 Wagen ließen</line>
        <line lrx="997" lry="1648" ulx="506" uly="1592">ſich daraus bilden?</line>
        <line lrx="1686" lry="1719" ulx="485" uly="1661">Löſung: (6. 30 .40) = 7,2 Milliarden + (11 . 30.</line>
        <line lrx="1700" lry="1780" ulx="738" uly="1715">66)= 21,78 Milliarden = 28,98 ill. ℳ</line>
        <line lrx="1049" lry="1808" ulx="714" uly="1761">b) 11 541,285 t.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1692" lry="1898" type="textblock" ulx="719" uly="1810">
        <line lrx="1692" lry="1864" ulx="719" uly="1810">6) 1155 Eiſenbahnwagen à 10 toder</line>
        <line lrx="1016" lry="1898" ulx="775" uly="1859">770 à 15 t.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1690" lry="2306" type="textblock" ulx="348" uly="1904">
        <line lrx="1690" lry="1965" ulx="714" uly="1904">d) 36 Züge (Wagen à 10 t), 24 Züge</line>
        <line lrx="1074" lry="2003" ulx="727" uly="1951">(Wagen à 15 t).</line>
        <line lrx="1689" lry="2089" ulx="410" uly="2015">88. Bis März 1916 werden die deutſchen Kriegs⸗</line>
        <line lrx="1686" lry="2149" ulx="348" uly="2071">kredite die Summe von 40 Milliarden erreicht haben.</line>
        <line lrx="1688" lry="2209" ulx="408" uly="2131">Wieviel ℳ kommen auf den Kopf der Bevölkerung</line>
        <line lrx="760" lry="2251" ulx="355" uly="2191">(66 Millionen)?</line>
        <line lrx="859" lry="2306" ulx="453" uly="2257">Löſung: 606 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1687" lry="2505" type="textblock" ulx="348" uly="2320">
        <line lrx="1687" lry="2400" ulx="407" uly="2320">89. Oſterreich⸗Ungarn hat täglich 50</line>
        <line lrx="1685" lry="2461" ulx="349" uly="2380">Millionen Kronen (1 K. = 100 Heller = 0,85 ℳ)</line>
        <line lrx="958" lry="2505" ulx="348" uly="2440">Kriegskoſten zu tragen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1684" lry="2768" type="textblock" ulx="415" uly="2510">
        <line lrx="1684" lry="2590" ulx="419" uly="2510">a) Vergleiche ſie mit denen Deutſchlands! —</line>
        <line lrx="1515" lry="2653" ulx="498" uly="2573">(Woher kommt der große Unterſchied?)</line>
        <line lrx="1681" lry="2717" ulx="415" uly="2641">b) Rechne die Kriegskoſten in Gulden um!</line>
        <line lrx="955" lry="2768" ulx="493" uly="2704">(1 G. = 1,70 ℳ.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1677" lry="2921" type="textblock" ulx="449" uly="2771">
        <line lrx="1677" lry="2838" ulx="449" uly="2771">Löſung: a) Deutſchland hat 66 — 42,5 Mill. =</line>
        <line lrx="1533" lry="2887" ulx="765" uly="2828">25,5 Mill. ℳ Kriegskoſten mehr.</line>
        <line lrx="1231" lry="2921" ulx="705" uly="2874">b) 21 250 000 Gulden.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="56" type="page" xml:id="s_AhI987-1_056">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_056.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1331" lry="489" type="textblock" ulx="1051" uly="447">
        <line lrx="1331" lry="489" ulx="1051" uly="447">— 50 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1909" lry="823" type="textblock" ulx="563" uly="584">
        <line lrx="1907" lry="646" ulx="621" uly="584">90. () Die engliſchen Kriegskoſten</line>
        <line lrx="1908" lry="704" ulx="563" uly="643">werden für das laufende Anſchlagsjahr, alſo bis</line>
        <line lrx="1909" lry="764" ulx="563" uly="701">31. März 1916, auf etwa 1,66 Milliarden Pfund</line>
        <line lrx="1108" lry="823" ulx="563" uly="767">Sterling veranſchlagt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1908" lry="1180" type="textblock" ulx="623" uly="839">
        <line lrx="1908" lry="902" ulx="623" uly="839">Wie hoch ſtellen ſich durchſchnittlich die Koſten</line>
        <line lrx="1075" lry="986" ulx="626" uly="921">a) für 1 Monat?</line>
        <line lrx="1224" lry="1057" ulx="630" uly="998">b) für 1 Tag (in ℳꝛ)?</line>
        <line lrx="1737" lry="1121" ulx="671" uly="1070">Löſung: a) (1,66 .20,4) 12 = 282 200 000 ℳ.</line>
        <line lrx="1598" lry="1180" ulx="924" uly="1130">h) 9 4 000 000 ℳ (abgerundet).</line>
      </zone>
      <zone lrx="1913" lry="1398" type="textblock" ulx="573" uly="1226">
        <line lrx="1913" lry="1285" ulx="627" uly="1226">91. Bis Ende März 1916 werden die engliſchen</line>
        <line lrx="1913" lry="1349" ulx="573" uly="1287">Geſamtkoſten den unſern annähernd gleich kommen,</line>
        <line lrx="942" lry="1398" ulx="579" uly="1352">40 Milliarden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1915" lry="1610" type="textblock" ulx="571" uly="1422">
        <line lrx="1915" lry="1480" ulx="627" uly="1422">Wiviel  kommen auf den Kopf der Bevölkerung</line>
        <line lrx="987" lry="1544" ulx="571" uly="1487">(46 Millionen)?</line>
        <line lrx="1366" lry="1610" ulx="674" uly="1560">Löſung: 870 ℳ (abgerundet).</line>
      </zone>
      <zone lrx="1877" lry="1733" type="textblock" ulx="770" uly="1675">
        <line lrx="1877" lry="1733" ulx="770" uly="1675">Die Kriegskoſten Srankreichs:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1923" lry="2956" type="textblock" ulx="571" uly="1768">
        <line lrx="1920" lry="1830" ulx="630" uly="1768">92. () Bei der Beratung der vorläufigen Zwölftel</line>
        <line lrx="1919" lry="1889" ulx="573" uly="1828">des Staatshaushalts für das erſte Vierteljahr 1916</line>
        <line lrx="1919" lry="1953" ulx="571" uly="1888">in der franzöſiſchen Kammer hat der Berichterſtatter</line>
        <line lrx="1917" lry="2009" ulx="575" uly="1947">Raoul Péret eine Überſicht über die bisherigen</line>
        <line lrx="1918" lry="2070" ulx="572" uly="2007">Kriegskoſten Frankreichs gegeben. Für die abge⸗</line>
        <line lrx="1919" lry="2130" ulx="572" uly="2067">laufenen 17 Monate vom 1. KAuguſt bis 31. Dezember</line>
        <line lrx="1920" lry="2188" ulx="573" uly="2128">berechnete er ſie auf 31 Milliard. (genau 31 024 081 183</line>
        <line lrx="1919" lry="2249" ulx="575" uly="2185">Franken. Sie zeigen eine ſtetige Steigerung. In den</line>
        <line lrx="1920" lry="2308" ulx="573" uly="2245">fünf Monaten des Jahres 1914 betrugen ſie monatlich</line>
        <line lrx="1921" lry="2362" ulx="575" uly="2304">im Mittel 1780 Millionen, im Jahre 1915 ſtiegen ſie</line>
        <line lrx="1095" lry="2428" ulx="576" uly="2370">auf 1844 Millionen.</line>
        <line lrx="1922" lry="2498" ulx="636" uly="2435">Für das erſte Vierteljahr 1916 wurden ſie auf</line>
        <line lrx="1832" lry="2556" ulx="577" uly="2496">monatlich 2505 Millionen Sranken veranſchlagt.</line>
        <line lrx="1922" lry="2634" ulx="645" uly="2572">a) Wieviel Franken kommen durchſchnittlich auf</line>
        <line lrx="1780" lry="2691" ulx="731" uly="2632">einen Tag bis zum 31. Dezember 19152</line>
        <line lrx="1923" lry="2771" ulx="647" uly="2709">b) Wieviel Franken koſtet der Krieg Frankreich</line>
        <line lrx="1659" lry="2831" ulx="729" uly="2770">täglich pro Kopf? (40 Mill. Einw.)</line>
        <line lrx="1920" lry="2897" ulx="683" uly="2844">Löſung: a) 517 Tage — 60 000 000 F rs. (abgerundet).</line>
        <line lrx="1195" lry="2956" ulx="937" uly="2909">h) 1,5 § rs.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="1365" type="textblock" ulx="2157" uly="1321">
        <line lrx="2187" lry="1365" ulx="2157" uly="1321">En</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="1994" type="textblock" ulx="2152" uly="1950">
        <line lrx="2187" lry="1994" ulx="2152" uly="1950">bel</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="2054" type="textblock" ulx="2148" uly="2012">
        <line lrx="2187" lry="2054" ulx="2148" uly="2012">Ver</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="2882" type="textblock" ulx="2104" uly="2495">
        <line lrx="2182" lry="2540" ulx="2136" uly="2495">Der</line>
        <line lrx="2187" lry="2600" ulx="2104" uly="2556">land 4</line>
        <line lrx="2187" lry="2684" ulx="2132" uly="2630">Fran</line>
        <line lrx="2170" lry="2751" ulx="2130" uly="2707">Die</line>
        <line lrx="2187" lry="2822" ulx="2107" uly="2767">es ſy</line>
        <line lrx="2169" lry="2882" ulx="2106" uly="2826">liefen</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="57" type="page" xml:id="s_AhI987-1_057">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_057.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="62" lry="717" type="textblock" ulx="0" uly="544">
        <line lrx="60" lry="596" ulx="0" uly="544">ten</line>
        <line lrx="62" lry="671" ulx="6" uly="608">dis</line>
        <line lrx="62" lry="717" ulx="0" uly="670">fund</line>
      </zone>
      <zone lrx="63" lry="859" type="textblock" ulx="3" uly="805">
        <line lrx="63" lry="859" ulx="3" uly="805">Oſten</line>
      </zone>
      <zone lrx="141" lry="2349" type="textblock" ulx="0" uly="1746">
        <line lrx="130" lry="1799" ulx="0" uly="1746">hölftel</line>
        <line lrx="133" lry="1852" ulx="20" uly="1806">1910</line>
        <line lrx="78" lry="1920" ulx="2" uly="1865">ſtatter</line>
        <line lrx="141" lry="1983" ulx="0" uly="1927">etigen</line>
        <line lrx="130" lry="2044" ulx="10" uly="1988">abge⸗</line>
        <line lrx="135" lry="2092" ulx="3" uly="2049">eſnber</line>
        <line lrx="127" lry="2152" ulx="3" uly="2110">81 183</line>
        <line lrx="81" lry="2218" ulx="0" uly="2168">n den</line>
        <line lrx="127" lry="2283" ulx="1" uly="2228">natlich</line>
        <line lrx="133" lry="2349" ulx="0" uly="2289">gen ie</line>
      </zone>
      <zone lrx="149" lry="2652" type="textblock" ulx="0" uly="2399">
        <line lrx="146" lry="2478" ulx="0" uly="2399">e duf</line>
        <line lrx="149" lry="2549" ulx="0" uly="2483">t.</line>
        <line lrx="132" lry="2652" ulx="2" uly="2620">2</line>
      </zone>
      <zone lrx="88" lry="2750" type="textblock" ulx="0" uly="2696">
        <line lrx="88" lry="2750" ulx="0" uly="2696">nkteih</line>
      </zone>
      <zone lrx="1122" lry="401" type="textblock" ulx="837" uly="359">
        <line lrx="1122" lry="401" ulx="837" uly="359">— 51 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1694" lry="1067" type="textblock" ulx="354" uly="495">
        <line lrx="1693" lry="555" ulx="413" uly="495">93. (²) Der ruſſiſche Finanzminiſter gab an, daß</line>
        <line lrx="1694" lry="616" ulx="354" uly="556">die ruſſiſchen Kriegskoſten bis Ende 1915 auf 7242</line>
        <line lrx="980" lry="674" ulx="355" uly="618">Millionen Rubel ſteigen.</line>
        <line lrx="1422" lry="746" ulx="426" uly="687">a) Rechne dieſe Summe in Mark um!</line>
        <line lrx="1694" lry="818" ulx="426" uly="757">b) Wieviel Mark Kriegskoſten hatte Rußland täglich</line>
        <line lrx="1380" lry="877" ulx="503" uly="819">bis zum 1. Januar zu beſtreiten?</line>
        <line lrx="1166" lry="937" ulx="465" uly="890">Löſung: a) 15 642 720 000 ℳ.</line>
        <line lrx="1085" lry="985" ulx="723" uly="938">P) 37 512 518 ℳ.</line>
        <line lrx="1314" lry="1067" ulx="652" uly="1010">Italiens Kriegskoſten:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1751" lry="2456" type="textblock" ulx="354" uly="1085">
        <line lrx="1696" lry="1143" ulx="423" uly="1085">Nach dem Mailänder Corriere della Sera betrugen</line>
        <line lrx="1697" lry="1205" ulx="363" uly="1145">nach der AKufſtellung des italieniſchen Schatzamts</line>
        <line lrx="1697" lry="1264" ulx="361" uly="1204">die Kusgaben für das Kriegs⸗ und Marine⸗</line>
        <line lrx="1697" lry="1321" ulx="362" uly="1263">miniſterium von Kusbruch des Weltkrieges bis</line>
        <line lrx="1697" lry="1383" ulx="360" uly="1321">Ende Dezember 1915 6 416 900 000 Lire, von denen</line>
        <line lrx="1699" lry="1441" ulx="361" uly="1380">913 800 000 Lire auf die Marine entfallen. Die</line>
        <line lrx="1751" lry="1502" ulx="362" uly="1442">Mehrbelaſtung gegenüber dem gleichen Zeitraum</line>
        <line lrx="1701" lry="1562" ulx="360" uly="1503">während des Friedens beträgt über 4 900 000 000</line>
        <line lrx="1699" lry="1621" ulx="366" uly="1562">Lire. Die eigentlichen Kriegsausgaben be⸗</line>
        <line lrx="1699" lry="1681" ulx="357" uly="1621">laufen ſich auf 3 744 700 000 Lire. Die übrige Summe</line>
        <line lrx="1701" lry="1740" ulx="362" uly="1679">wurde für die Kriegsrüſtungen währenb der Neu⸗</line>
        <line lrx="834" lry="1800" ulx="359" uly="1744">tralität verbraucht.</line>
        <line lrx="1699" lry="1882" ulx="418" uly="1823">94. Die Koſten des Weltkrieges bis</line>
        <line lrx="1697" lry="1941" ulx="362" uly="1883">Ende März 1916 werden ſich auf 180 Millarden ℳ</line>
        <line lrx="1701" lry="2000" ulx="360" uly="1942">belaufen. Davon entfallen auf uns und unſere</line>
        <line lrx="983" lry="2057" ulx="354" uly="2005">Derbündeten etwa 34 %.</line>
        <line lrx="1700" lry="2131" ulx="424" uly="2073">aà) Wie groß iſt unſer Anteil an den Koſten des</line>
        <line lrx="1365" lry="2194" ulx="364" uly="2131">Weltkriegs?</line>
        <line lrx="1311" lry="2262" ulx="421" uly="2204">b) Wie groß der unſerer Gegner?</line>
        <line lrx="1233" lry="2321" ulx="465" uly="2273">Löſung: a) 61,2 Milliarden.</line>
        <line lrx="1331" lry="2368" ulx="718" uly="2321">h) 118,8 Milliarden ℳ.</line>
        <line lrx="1235" lry="2456" ulx="739" uly="2399">Zum Dergleich:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1705" lry="2534" type="textblock" ulx="341" uly="2476">
        <line lrx="1705" lry="2534" ulx="341" uly="2476">Der deutſch⸗franzöſiſche Krieg koſtete Deutſch⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="911" lry="2590" type="textblock" ulx="276" uly="2538">
        <line lrx="911" lry="2590" ulx="276" uly="2538">land 4 Milliarden Mark,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1702" lry="2743" type="textblock" ulx="330" uly="2609">
        <line lrx="1193" lry="2666" ulx="332" uly="2609">Frankreich 11,3 Milliarden Mark.</line>
        <line lrx="1702" lry="2743" ulx="330" uly="2683">Die Kriegskoſten des türkiſch⸗ruſſiſchen (1877) und</line>
      </zone>
      <zone lrx="1702" lry="2862" type="textblock" ulx="275" uly="2740">
        <line lrx="1702" lry="2804" ulx="279" uly="2740">des ſpaniſch⸗amerikaniſchen Krieges (1898) be⸗</line>
        <line lrx="1537" lry="2862" ulx="275" uly="2804">liefen ſich ungefähr auf je 5,2 Milliarden Mark.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="58" type="page" xml:id="s_AhI987-1_058">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_058.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1303" lry="433" type="textblock" ulx="1024" uly="391">
        <line lrx="1303" lry="433" ulx="1024" uly="391">— 52 –</line>
      </zone>
      <zone lrx="1873" lry="660" type="textblock" ulx="452" uly="518">
        <line lrx="1873" lry="593" ulx="511" uly="518">Für den Burenkrieg mußte England 4,2 und die</line>
        <line lrx="1809" lry="660" ulx="452" uly="576">Burenſtaaten etwa 1,2 Milliarden Mark aufbringen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1872" lry="1051" type="textblock" ulx="432" uly="667">
        <line lrx="1870" lry="746" ulx="495" uly="667">Die Koſten des ruſſiſch⸗jap aniſchen Krieges</line>
        <line lrx="1872" lry="803" ulx="444" uly="728">1904/05 ſtellten ſich für Rußland auf über 4,6 Mil⸗</line>
        <line lrx="1647" lry="852" ulx="438" uly="786">liarden, für Japan auf 4,14 Milliarden Mark.</line>
        <line lrx="1869" lry="957" ulx="504" uly="875">Die Kufwendungen Italiens im italieniſch⸗tür⸗</line>
        <line lrx="1868" lry="1020" ulx="435" uly="934">kiſchen Krieg werden auf 2 Milliarden Mark ge⸗</line>
        <line lrx="586" lry="1051" ulx="432" uly="993">ſchätzt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1867" lry="1200" type="textblock" ulx="434" uly="1070">
        <line lrx="1867" lry="1151" ulx="501" uly="1070">Die Kusgaben in den beiden Balkankriegen</line>
        <line lrx="1237" lry="1200" ulx="434" uly="1132">werden wie folgt veranſchlagt:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1652" lry="1516" type="textblock" ulx="641" uly="1207">
        <line lrx="1652" lry="1267" ulx="648" uly="1207">Bulgarien.. . . . 1800 Millionen Mark</line>
        <line lrx="1602" lry="1336" ulx="650" uly="1265">Türkei . . . . . . . . 1600 8, „</line>
        <line lrx="1600" lry="1396" ulx="641" uly="1326">Serbien . . . . . . . 1000 1, 6</line>
        <line lrx="1600" lry="1457" ulx="646" uly="1385">Griechenland .. . 500 1 „</line>
        <line lrx="1600" lry="1516" ulx="642" uly="1445">Montenegro . . 16 „ „</line>
      </zone>
      <zone lrx="1856" lry="1808" type="textblock" ulx="419" uly="1599">
        <line lrx="1856" lry="1701" ulx="482" uly="1599">Im Kriege 1870/71, ſo hat ein franzöſiſcher General⸗</line>
        <line lrx="1853" lry="1758" ulx="420" uly="1685">ſtabsoffizier berechnet, entfiel auf einen getöteten Mann</line>
        <line lrx="1466" lry="1808" ulx="419" uly="1745">eine Kriegskoſtenſumme von 105 000 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1853" lry="1950" type="textblock" ulx="417" uly="1835">
        <line lrx="1853" lry="1914" ulx="478" uly="1835">Im ruſſiſch⸗japaniſchen Seldzuge 1905 koſtete die Tötung</line>
        <line lrx="1109" lry="1950" ulx="417" uly="1895">eines Soldaten 100 750 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1849" lry="2114" type="textblock" ulx="414" uly="1983">
        <line lrx="1849" lry="2062" ulx="473" uly="1983">Und im gegenwärtigen Kriege nimmt man an, daß</line>
        <line lrx="1635" lry="2114" ulx="414" uly="2043">dieſes Verhältnis auch ungefähr zutreffen wird.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1849" lry="2317" type="textblock" ulx="408" uly="2121">
        <line lrx="1849" lry="2217" ulx="472" uly="2121">Wie ſtellen ſich die Koſten der nicht am</line>
        <line lrx="1849" lry="2271" ulx="410" uly="2196">Kriege beteiligten Staaten für die Neu⸗</line>
        <line lrx="924" lry="2317" ulx="408" uly="2258">tralitäts wache:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1840" lry="2520" type="textblock" ulx="465" uly="2335">
        <line lrx="1620" lry="2413" ulx="467" uly="2335">Schweden wöchentlich 1–2 Millionen Mark,</line>
        <line lrx="1840" lry="2476" ulx="472" uly="2395">holland bis 1. April 1915 etwa 230 Millionen Mark,</line>
        <line lrx="1840" lry="2520" ulx="465" uly="2454">Schweiz bis Ende Dezember 1914 102 Millionen Mark.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1155" lry="2626" type="textblock" ulx="404" uly="2560">
        <line lrx="1155" lry="2626" ulx="404" uly="2560">n) Von der Seldpoſt:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1837" lry="2885" type="textblock" ulx="474" uly="2651">
        <line lrx="1837" lry="2727" ulx="545" uly="2651">Die Grundlage zu der jetzigen Feldpoſt legte</line>
        <line lrx="1836" lry="2786" ulx="491" uly="2709">Brandenburg. Während des Nordiſchen Krieges</line>
        <line lrx="1835" lry="2842" ulx="474" uly="2769">ließ Friedrich Wilhelm I. das erſte Feldpoſtamt</line>
        <line lrx="1120" lry="2885" ulx="489" uly="2829">einrichten. — 1716.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="2511" type="textblock" ulx="2138" uly="2407">
        <line lrx="2187" lry="2462" ulx="2138" uly="2407">poſt</line>
        <line lrx="2180" lry="2511" ulx="2138" uly="2479">als</line>
      </zone>
      <zone lrx="2186" lry="2655" type="textblock" ulx="2135" uly="2600">
        <line lrx="2186" lry="2655" ulx="2135" uly="2600">befö</line>
      </zone>
      <zone lrx="2185" lry="2840" type="textblock" ulx="2135" uly="2736">
        <line lrx="2170" lry="2786" ulx="2135" uly="2736">24</line>
        <line lrx="2185" lry="2840" ulx="2135" uly="2794">BRrie</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="59" type="page" xml:id="s_AhI987-1_059">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_059.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="43" lry="543" type="textblock" ulx="8" uly="492">
        <line lrx="43" lry="543" ulx="8" uly="492">die</line>
      </zone>
      <zone lrx="43" lry="692" type="textblock" ulx="0" uly="656">
        <line lrx="43" lry="692" ulx="0" uly="656">es</line>
      </zone>
      <zone lrx="45" lry="751" type="textblock" ulx="0" uly="701">
        <line lrx="45" lry="751" ulx="0" uly="701">il⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="48" lry="1722" type="textblock" ulx="0" uly="1618">
        <line lrx="48" lry="1661" ulx="0" uly="1618">kal⸗</line>
        <line lrx="47" lry="1722" ulx="1" uly="1686">ann</line>
      </zone>
      <zone lrx="49" lry="1882" type="textblock" ulx="3" uly="1837">
        <line lrx="49" lry="1882" ulx="3" uly="1837">ung</line>
      </zone>
      <zone lrx="49" lry="2032" type="textblock" ulx="5" uly="1973">
        <line lrx="49" lry="2032" ulx="5" uly="1973">daß</line>
      </zone>
      <zone lrx="1688" lry="1160" type="textblock" ulx="351" uly="518">
        <line lrx="1061" lry="575" ulx="498" uly="518">Im Feldzug 1870/71:</line>
        <line lrx="1688" lry="653" ulx="407" uly="591">95. Bis zum 31. März 1871 wurden von und zum</line>
        <line lrx="756" lry="715" ulx="351" uly="657">heere befördert:</line>
        <line lrx="1686" lry="781" ulx="558" uly="722">103 736 210 Briefe, Karten und Zeitungen,</line>
        <line lrx="1061" lry="842" ulx="612" uly="785">2 586 902 Pakete,</line>
        <line lrx="1274" lry="892" ulx="558" uly="844">180 000 000 ℳ an Geldern.</line>
        <line lrx="1688" lry="981" ulx="410" uly="918">Wie groß war die durchſchnittliche Leiſtung der Poſt</line>
        <line lrx="1686" lry="1039" ulx="352" uly="978">an einem Kriegstage? Erſt vom 15. Oktober ab,</line>
        <line lrx="1688" lry="1102" ulx="352" uly="1037">alſo faſt 3 Monate nach der Mobilmachung, fand eine</line>
        <line lrx="1687" lry="1160" ulx="359" uly="1096">Beförderung von Privatpaketen für die Armeen ſtatt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1546" lry="1270" type="textblock" ulx="452" uly="1174">
        <line lrx="1546" lry="1225" ulx="452" uly="1174">Löſung: 406 809 Briefe uſw., 15 398 Pakete,</line>
        <line lrx="833" lry="1270" ulx="540" uly="1227">705 882,55 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1688" lry="1442" type="textblock" ulx="498" uly="1322">
        <line lrx="1688" lry="1381" ulx="498" uly="1322">Und welche Rieſenarbeit hat die</line>
        <line lrx="1455" lry="1442" ulx="592" uly="1384">Feldpoſt jetzt zu leiſten!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1693" lry="2186" type="textblock" ulx="351" uly="1471">
        <line lrx="1691" lry="1531" ulx="407" uly="1471">96. (*²³) Es iſt berechnet worden, daß 1914 8 Millionen</line>
        <line lrx="1689" lry="1591" ulx="351" uly="1530">500 000 Weihnachtspakete ins Feld geſchickt wurden.</line>
        <line lrx="1692" lry="1669" ulx="422" uly="1609">a) Wieviel Eiſenbahnwagen und Züge mit je</line>
        <line lrx="1692" lry="1728" ulx="506" uly="1669">30 Wagen waren zur Beförderung nötig, wenn</line>
        <line lrx="1693" lry="1787" ulx="507" uly="1727">ein Wagen durchſchnittlich 2750 Pakete faßte?</line>
        <line lrx="1692" lry="1864" ulx="424" uly="1806">b) Welchen Wert ſtellen ſie dar, wenn der eines</line>
        <line lrx="1693" lry="1924" ulx="510" uly="1867">Paketes durchſchnittlich mit 6,50 ℳ angenommen</line>
        <line lrx="1145" lry="1976" ulx="504" uly="1927">werden kann?</line>
        <line lrx="1690" lry="2060" ulx="425" uly="2001">c) Wie ſchwer ſind dieſe Pakete, wenn eines durch⸗</line>
        <line lrx="1083" lry="2119" ulx="502" uly="2063">ſchnittlich 3 kg wiegt?</line>
        <line lrx="1371" lry="2186" ulx="456" uly="2138">Löſung: a) 3091 Wagen, 103 Züge.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1384" lry="2282" type="textblock" ulx="708" uly="2185">
        <line lrx="1384" lry="2233" ulx="708" uly="2185">h) 55,25 Millionen Mark.</line>
        <line lrx="958" lry="2282" ulx="712" uly="2236">0c) 25 500 t.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1696" lry="2756" type="textblock" ulx="353" uly="2319">
        <line lrx="1694" lry="2382" ulx="411" uly="2319">97. () Man ſchätzt, daß täglich pro Mann 1 Seld⸗</line>
        <line lrx="1694" lry="2436" ulx="353" uly="2379">poſtſendung ins Feld und von je 3 Mann 2 ſolche</line>
        <line lrx="1151" lry="2495" ulx="354" uly="2439">aus dem Feld geſchickt werden.</line>
        <line lrx="1694" lry="2567" ulx="412" uly="2509">Wieviel Sendungen hat die Feldpoſt täglich zu</line>
        <line lrx="1635" lry="2625" ulx="354" uly="2569">befördern?</line>
        <line lrx="1696" lry="2698" ulx="413" uly="2640">(Von KHuguſt 1914 bis Ende Juli 1915 ſind etwa</line>
        <line lrx="1692" lry="2756" ulx="354" uly="2699">2,4 Milliarden Briefe ins Feld und 1,6 Milliarden</line>
      </zone>
      <zone lrx="1404" lry="2816" type="textblock" ulx="314" uly="2760">
        <line lrx="1404" lry="2816" ulx="314" uly="2760">Briefe in die heimat befördert worden.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1582" lry="2881" type="textblock" ulx="457" uly="2833">
        <line lrx="1582" lry="2881" ulx="457" uly="2833">Löſung: 9 Mill. + 6 Mill. = 15 Millionen.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="60" type="page" xml:id="s_AhI987-1_060">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_060.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1309" lry="404" type="textblock" ulx="1026" uly="363">
        <line lrx="1309" lry="404" ulx="1026" uly="363">— 54 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1882" lry="618" type="textblock" ulx="696" uly="501">
        <line lrx="1882" lry="559" ulx="696" uly="501">Die Adreſſen ſchön leſerlich ſchrei⸗</line>
        <line lrx="1753" lry="618" ulx="745" uly="562">ben und genau ausfüllen!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1883" lry="1746" type="textblock" ulx="442" uly="636">
        <line lrx="1882" lry="696" ulx="597" uly="636">98. In Straßburg werden täglich durchſchnittlich</line>
        <line lrx="1883" lry="754" ulx="541" uly="697">120 000 Seldpoſtſachen (Karten, Briefe und kleine</line>
        <line lrx="1882" lry="815" ulx="544" uly="756">Päckchen) aufgeliefert. Zunächſt werden ſie ab⸗</line>
        <line lrx="1882" lry="873" ulx="538" uly="816">geſtempelt und ſortiert nach den verſchiedenen Armee⸗</line>
        <line lrx="1881" lry="934" ulx="535" uly="875">korps und Diviſionen. Iſt die Adreſſe ſchlecht ge⸗</line>
        <line lrx="1882" lry="993" ulx="537" uly="935">ſchrieben oder unvollſtändig, ſo erſchwert das die</line>
        <line lrx="1882" lry="1054" ulx="540" uly="993">Arbeit ſehr und die betreffende Poſtſache geht leicht</line>
        <line lrx="1880" lry="1113" ulx="535" uly="1055">verloren. Dann werden die Poſtſachen in Säcke ge⸗</line>
        <line lrx="1717" lry="1173" ulx="535" uly="1113">packt, wovon einer etwa 450 Briefe uſw. faßt.</line>
        <line lrx="1881" lry="1233" ulx="598" uly="1173">Wieviel Säcke gehen da durchſchnittlich in Straß⸗</line>
        <line lrx="762" lry="1288" ulx="535" uly="1234">burg ab?</line>
        <line lrx="1130" lry="1346" ulx="635" uly="1301">Löſung: 480 Säcke.</line>
        <line lrx="1377" lry="1433" ulx="442" uly="1374">9) Dom Eiſernen Kreuze:</line>
        <line lrx="1877" lry="1510" ulx="591" uly="1452">99. (06) In den Befreiungskriegen wurden 16 131</line>
        <line lrx="1183" lry="1569" ulx="535" uly="1512">Eiſerne Kreuze verliehen.</line>
        <line lrx="1877" lry="1631" ulx="590" uly="1571">Wieviel Streiter kämpften auf preußiſcher Seite,</line>
        <line lrx="1880" lry="1690" ulx="534" uly="1631">wenn auf je 100 Mann 5 Eiſerne Kreuze kamen?</line>
        <line lrx="1201" lry="1746" ulx="589" uly="1701">Löſung: 322 620 Mann.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1881" lry="1953" type="textblock" ulx="534" uly="1772">
        <line lrx="1881" lry="1830" ulx="590" uly="1772">100. (¹⁷) Im Seldzug 1870/71 wurden 44 480</line>
        <line lrx="1879" lry="1893" ulx="536" uly="1832">Eiſerne Kreuze 1. und 2. AKlaſſe verliehen. Davon</line>
        <line lrx="1725" lry="1953" ulx="534" uly="1892">waren etwa 2,8 % Eiſerne Kreuze 1. Alaſſe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1878" lry="2080" type="textblock" ulx="604" uly="1964">
        <line lrx="1878" lry="2024" ulx="604" uly="1964">a) Wieviel Offiziere und Mannſchaften wurden</line>
        <line lrx="1224" lry="2080" ulx="682" uly="2023">damit ausgezeichnet?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1878" lry="2394" type="textblock" ulx="601" uly="2091">
        <line lrx="1878" lry="2152" ulx="601" uly="2091">b) Am Seldzug nahmen 33 101 COffiziere und</line>
        <line lrx="1225" lry="2200" ulx="672" uly="2153">1 113 254 Mann teil.</line>
        <line lrx="1878" lry="2272" ulx="742" uly="2211">Wieviel % der Kämpfer erhielten das Eiſerne</line>
        <line lrx="860" lry="2327" ulx="684" uly="2271">Kreuz?</line>
        <line lrx="1221" lry="2394" ulx="604" uly="2335">ec) Vergleiche mit 1813!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1876" lry="2892" type="textblock" ulx="527" uly="2408">
        <line lrx="1876" lry="2470" ulx="582" uly="2408">d) Wieviel würden es nach b im gegenwärtigen</line>
        <line lrx="1233" lry="2527" ulx="677" uly="2468">Kriege etwa erhalten.</line>
        <line lrx="1268" lry="2584" ulx="632" uly="2538">Löſung: a) 1 245 Mann.</line>
        <line lrx="1110" lry="2632" ulx="895" uly="2587">5b) 3,88 %</line>
        <line lrx="1512" lry="2681" ulx="905" uly="2634">c) 1,12 % mehr als 1813.</line>
        <line lrx="1784" lry="2739" ulx="903" uly="2653">G) etwa 350 000 Mann (abgerundet).</line>
        <line lrx="1875" lry="2801" ulx="591" uly="2735">(Die Dauer des Krieges beeinflußt die Zahl ſelbſt⸗</line>
        <line lrx="986" lry="2892" ulx="527" uly="2790">verſtändlich auch.)</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="61" type="page" xml:id="s_AhI987-1_061">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_061.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="52" lry="1656" type="textblock" ulx="0" uly="1548">
        <line lrx="51" lry="1604" ulx="1" uly="1548">eite,</line>
        <line lrx="52" lry="1656" ulx="0" uly="1612">len?</line>
      </zone>
      <zone lrx="54" lry="1858" type="textblock" ulx="0" uly="1755">
        <line lrx="54" lry="1800" ulx="9" uly="1755">480</line>
        <line lrx="52" lry="1858" ulx="0" uly="1825">won</line>
      </zone>
      <zone lrx="54" lry="2122" type="textblock" ulx="0" uly="1945">
        <line lrx="53" lry="1991" ulx="0" uly="1945">tden</line>
        <line lrx="54" lry="2122" ulx="7" uly="2078">und</line>
      </zone>
      <zone lrx="55" lry="2242" type="textblock" ulx="1" uly="2209">
        <line lrx="55" lry="2242" ulx="1" uly="2209">erne</line>
      </zone>
      <zone lrx="55" lry="2455" type="textblock" ulx="2" uly="2399">
        <line lrx="55" lry="2455" ulx="2" uly="2399">igen</line>
      </zone>
      <zone lrx="56" lry="2786" type="textblock" ulx="0" uly="2705">
        <line lrx="56" lry="2786" ulx="0" uly="2705">ſt⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1312" lry="734" type="textblock" ulx="655" uly="658">
        <line lrx="1312" lry="734" ulx="655" uly="658">B. Hinter der Front.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1693" lry="859" type="textblock" ulx="266" uly="794">
        <line lrx="1693" lry="859" ulx="266" uly="794">a) Was hat den engliſchen Krämerneid</line>
      </zone>
      <zone lrx="1692" lry="968" type="textblock" ulx="352" uly="855">
        <line lrx="1692" lry="922" ulx="357" uly="855">erregt? — Das ſollen uns nachſtehende Zahlen</line>
        <line lrx="526" lry="968" ulx="352" uly="926">zeigen:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1691" lry="1189" type="textblock" ulx="355" uly="1001">
        <line lrx="1691" lry="1071" ulx="415" uly="1001">101. (⁶) Stein⸗ und Braunkohlenge⸗</line>
        <line lrx="1219" lry="1138" ulx="355" uly="1062">winnung: .</line>
        <line lrx="1688" lry="1189" ulx="957" uly="1131">1887 1912 (nach 25 J.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1640" lry="1559" type="textblock" ulx="349" uly="1191">
        <line lrx="1640" lry="1249" ulx="361" uly="1191">Deutſchland . . . . . 76 2533 000 b 259 435 000 t</line>
        <line lrx="1639" lry="1321" ulx="351" uly="1261">England . . . . . . . . 164 721 000 t 264 749 000 t</line>
        <line lrx="1479" lry="1420" ulx="408" uly="1352">(**⁹) Eiſenge winnung (in 1000 t)</line>
        <line lrx="1501" lry="1486" ulx="358" uly="1427">Deutſchland . . . . . 4 024 17 853</line>
        <line lrx="1501" lry="1559" ulx="349" uly="1498">England . . . . . . . . 7 681 10 033</line>
      </zone>
      <zone lrx="1686" lry="2742" type="textblock" ulx="342" uly="1578">
        <line lrx="1686" lry="1648" ulx="417" uly="1578">a) Um wieviel % hat die Kohlen⸗ und Eiſen⸗</line>
        <line lrx="1168" lry="1699" ulx="500" uly="1639">gewinnung zugenommen?</line>
        <line lrx="1684" lry="1789" ulx="414" uly="1713">b) Wieviel % iſt England hinter Deutſchland</line>
        <line lrx="896" lry="1832" ulx="490" uly="1776">zurückgeblieben?</line>
        <line lrx="1372" lry="1906" ulx="447" uly="1850">Löſung: a) bei Deutſchland um 240,3 %,</line>
        <line lrx="1275" lry="1953" ulx="764" uly="1901">bei England um 60,7 %,</line>
        <line lrx="926" lry="1993" ulx="698" uly="1948">b) 179,6 %.</line>
        <line lrx="937" lry="2098" ulx="405" uly="2041">102. (¹⁰⁰) Handel:</line>
        <line lrx="1308" lry="2156" ulx="1199" uly="2114">1887</line>
        <line lrx="1588" lry="2231" ulx="929" uly="2166">Einfuhr Nusfuhr</line>
        <line lrx="1675" lry="2293" ulx="351" uly="2228">Deutſchland 3 377 Millionen ℳ 3 418 Millionen ℳ</line>
        <line lrx="1332" lry="2366" ulx="342" uly="2300">England .. 7 389 , „ 4 385</line>
        <line lrx="1304" lry="2444" ulx="1195" uly="2400">1912</line>
        <line lrx="1678" lry="2520" ulx="348" uly="2456">Deutſchland 11 899 Millionen ℳ. 9 827 Millionen ℳ.</line>
        <line lrx="1654" lry="2600" ulx="345" uly="2527">England .. 15 196 ,, „ 12 225 , ,</line>
        <line lrx="1526" lry="2675" ulx="407" uly="2605">a) Wie groß war der Geſamthandel 18872</line>
        <line lrx="901" lry="2742" ulx="406" uly="2681">b) Wie groß 19122</line>
      </zone>
      <zone lrx="1674" lry="2873" type="textblock" ulx="411" uly="2760">
        <line lrx="1674" lry="2832" ulx="411" uly="2760">c) Wie groß war die zunahme bei jedem der</line>
        <line lrx="1046" lry="2873" ulx="487" uly="2820">beiden Konkurrenten?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1655" lry="2382" type="textblock" ulx="1491" uly="2348">
        <line lrx="1655" lry="2382" ulx="1491" uly="2348">597 77</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="62" type="page" xml:id="s_AhI987-1_062">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_062.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1286" lry="441" type="textblock" ulx="1002" uly="399">
        <line lrx="1286" lry="441" ulx="1002" uly="399">— 56 –—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1862" lry="770" type="textblock" ulx="584" uly="534">
        <line lrx="1862" lry="597" ulx="584" uly="534">d) Vergleiche die beiden Prozentzahlen mit⸗</line>
        <line lrx="906" lry="646" ulx="670" uly="600">einander!</line>
        <line lrx="1553" lry="723" ulx="622" uly="671">Löſung: a) Deutſchland 6795 Mill. ℳ,</line>
        <line lrx="1516" lry="770" ulx="945" uly="720">England 11 774 Mill. ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1593" lry="877" type="textblock" ulx="880" uly="779">
        <line lrx="1593" lry="830" ulx="880" uly="779">b) Deutſchland 21 726 Mill. ℳ,</line>
        <line lrx="1516" lry="877" ulx="947" uly="828">England 27 421 Mill. ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1766" lry="998" type="textblock" ulx="882" uly="886">
        <line lrx="1766" lry="937" ulx="884" uly="886">c) Deutſchland 219,7 %, England 132,9 %.</line>
        <line lrx="1523" lry="998" ulx="882" uly="948">d) Deutſchland 86,8 % mehr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1865" lry="1235" type="textblock" ulx="523" uly="1047">
        <line lrx="1865" lry="1100" ulx="586" uly="1047">105. nteil der Staaten am Wwelt⸗</line>
        <line lrx="1004" lry="1171" ulx="523" uly="1112">handel (1912):</line>
        <line lrx="1698" lry="1235" ulx="1082" uly="1179">Millionen ℳ Prozent</line>
      </zone>
      <zone lrx="1712" lry="1792" type="textblock" ulx="606" uly="1257">
        <line lrx="1668" lry="1317" ulx="617" uly="1257">Großbritannien .. . . . 27 400 16,6</line>
        <line lrx="1668" lry="1376" ulx="607" uly="1317">Deutſchland . . . . . . . . 21 300 12,9</line>
        <line lrx="1669" lry="1437" ulx="606" uly="1376">Vereinigte Staaten . . 16 200 9,9</line>
        <line lrx="1624" lry="1497" ulx="614" uly="1437">Frankreich . . . . . . . . . 14 800 9</line>
        <line lrx="1669" lry="1556" ulx="619" uly="1496">holland . . . . . . . . . . . 11 400 6,9</line>
        <line lrx="1712" lry="1615" ulx="616" uly="1556">Belgien . . . . . . . . . . . 7 000 4,2</line>
        <line lrx="1670" lry="1681" ulx="620" uly="1614">Rußland .. . . . . . . . . . 5 800 3,5</line>
        <line lrx="1672" lry="1735" ulx="620" uly="1676">Oſterreich⸗Ungarn . . . 5 600 3,3</line>
        <line lrx="1668" lry="1792" ulx="620" uly="1735">Italien . . . . . . . . . . . . 5 100 3,1</line>
      </zone>
      <zone lrx="1886" lry="2911" type="textblock" ulx="503" uly="1838">
        <line lrx="1874" lry="1902" ulx="594" uly="1838">Trotz des Krieges führen wir noch bedeutende</line>
        <line lrx="1875" lry="1963" ulx="531" uly="1898">Mengen unſerer Induſtrieerzeugniſſe in die an⸗</line>
        <line lrx="1878" lry="2024" ulx="533" uly="1958">grenzenden neutralen Länder aus. So gingen zum</line>
        <line lrx="1875" lry="2082" ulx="532" uly="2016">Beiſpiel von dem Abſatz des Stahlwerkverbandes</line>
        <line lrx="1000" lry="2142" ulx="532" uly="2085">im Jahre 1914/15</line>
        <line lrx="1293" lry="2216" ulx="737" uly="2159">von halbzeug 23,8 %,</line>
        <line lrx="1555" lry="2276" ulx="738" uly="2217">von Eiſenbahnmaterial 15,64 %,</line>
        <line lrx="1338" lry="2336" ulx="738" uly="2278">von Formeiſen 21,11 %</line>
        <line lrx="1014" lry="2413" ulx="536" uly="2358">über die Grenzen.</line>
        <line lrx="1877" lry="2492" ulx="589" uly="2428">Die Kehrſeite iſt nur, daß wir auch einführen,</line>
        <line lrx="1880" lry="2553" ulx="538" uly="2486">mehr als wir ausführen und zum Teil reine Luxus⸗</line>
        <line lrx="1883" lry="2612" ulx="539" uly="2546">ſachen, auf die endlich zu verzichten vaterländiſche</line>
        <line lrx="1883" lry="2673" ulx="538" uly="2606">pflicht wäre, ſchon mit Rückſicht auf den ungünſtigen</line>
        <line lrx="1883" lry="2730" ulx="538" uly="2666">Stand unſerer Valuta (ital. Wert, Kurswert des</line>
        <line lrx="1886" lry="2786" ulx="503" uly="2725">Geldes und der Wechſel). So mußten z. B. am</line>
        <line lrx="1885" lry="2850" ulx="539" uly="2783">20. Jan. für 100 Frs. nach der Schweiz 105 ℳ auf</line>
        <line lrx="1256" lry="2911" ulx="541" uly="2851">der Poſt eingezahlt werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="2277" type="textblock" ulx="2134" uly="2223">
        <line lrx="2187" lry="2277" ulx="2134" uly="2223">ſons</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="63" type="page" xml:id="s_AhI987-1_063">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_063.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="46" lry="544" type="textblock" ulx="0" uly="497">
        <line lrx="46" lry="544" ulx="0" uly="497">nit⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="57" lry="1862" type="textblock" ulx="0" uly="1818">
        <line lrx="57" lry="1862" ulx="0" uly="1818">ende</line>
      </zone>
      <zone lrx="59" lry="2043" type="textblock" ulx="1" uly="1949">
        <line lrx="59" lry="1991" ulx="4" uly="1949">zum</line>
        <line lrx="58" lry="2043" ulx="1" uly="1997">ndes</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="2824" type="textblock" ulx="0" uly="2414">
        <line lrx="61" lry="2469" ulx="0" uly="2414">hren,</line>
        <line lrx="62" lry="2529" ulx="0" uly="2486">leus⸗</line>
        <line lrx="64" lry="2589" ulx="0" uly="2534">diſche</line>
        <line lrx="64" lry="2650" ulx="0" uly="2595">ligen</line>
        <line lrx="64" lry="2699" ulx="25" uly="2655">des</line>
        <line lrx="66" lry="2759" ulx="0" uly="2728">I</line>
        <line lrx="66" lry="2824" ulx="0" uly="2775">auf</line>
      </zone>
      <zone lrx="1113" lry="434" type="textblock" ulx="831" uly="394">
        <line lrx="1113" lry="434" ulx="831" uly="394">— 57 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1687" lry="708" type="textblock" ulx="348" uly="527">
        <line lrx="1000" lry="588" ulx="496" uly="527">Seeſchiffabhrt:</line>
        <line lrx="1687" lry="672" ulx="410" uly="605">104. (¹2¹) Beſtand der handelsflotte in Regiſter⸗</line>
        <line lrx="532" lry="708" ulx="348" uly="662">tonnen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1541" lry="911" type="textblock" ulx="348" uly="735">
        <line lrx="1474" lry="780" ulx="997" uly="735">1887 1912</line>
        <line lrx="1541" lry="854" ulx="354" uly="794">Deutſchland .. . . . . . 1 240 182 3 153 724</line>
        <line lrx="1540" lry="911" ulx="348" uly="853">England . .. . .. .. .. 7 296 000 11 698 508</line>
      </zone>
      <zone lrx="1679" lry="1263" type="textblock" ulx="344" uly="914">
        <line lrx="1557" lry="979" ulx="406" uly="914">Wieviel % beträgt die Zunahme bei beiden?</line>
        <line lrx="1483" lry="1048" ulx="447" uly="991">Löſung: Deutſchland 154,3 %, England 60,5 %.</line>
        <line lrx="1679" lry="1142" ulx="402" uly="1072">Unſere Feinde haben ſich über Deutſchlands</line>
        <line lrx="1677" lry="1201" ulx="344" uly="1131">Kapitalkraft und Reichtum gewundert.</line>
        <line lrx="1676" lry="1263" ulx="345" uly="1191">Auch hier wollen wir ein paar Zahlen reden laſſen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1675" lry="1386" type="textblock" ulx="338" uly="1271">
        <line lrx="1675" lry="1337" ulx="399" uly="1271">105. (¹²) Geſamteinnahme des Reiches in Millionen</line>
        <line lrx="864" lry="1386" ulx="338" uly="1327">Mark nach dem Etat.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1355" lry="1637" type="textblock" ulx="337" uly="1399">
        <line lrx="1346" lry="1447" ulx="927" uly="1399">1887 1912</line>
        <line lrx="1355" lry="1517" ulx="343" uly="1459">Deutſchland . . . . . . . 1 141 3 286</line>
        <line lrx="1355" lry="1577" ulx="337" uly="1517">England . . . . . . . . . . 1 909 3 776</line>
        <line lrx="1353" lry="1637" ulx="341" uly="1577">Srankreich. . . . . . . . . 3 244 3 593</line>
      </zone>
      <zone lrx="1668" lry="1759" type="textblock" ulx="333" uly="1656">
        <line lrx="1668" lry="1724" ulx="396" uly="1656">Guthaben der Sparer auf Sparkaſſen in Millionen</line>
        <line lrx="472" lry="1759" ulx="333" uly="1715">Mark.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1529" lry="1978" type="textblock" ulx="331" uly="1786">
        <line lrx="1350" lry="1845" ulx="339" uly="1786">Deutſchland . . . . . . . 4 238 16 536</line>
        <line lrx="1529" lry="1918" ulx="331" uly="1846">England . . . . . . . . 2 065 4 868 (1911)</line>
        <line lrx="1527" lry="1978" ulx="335" uly="1905">Srankreich.. . . . . . . 2 070 4 550 (1911)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1667" lry="2291" type="textblock" ulx="324" uly="1982">
        <line lrx="1667" lry="2063" ulx="393" uly="1982">Berechne auch hier die Zunahme in ℳ und 90</line>
        <line lrx="1666" lry="2117" ulx="326" uly="2041">und vergleiche die Zahlen miteinander! (Daß auf</line>
        <line lrx="1663" lry="2175" ulx="325" uly="2099">den Sparkaſſen die Einlagen ſo gewachſen ſind, iſt ein</line>
        <line lrx="1662" lry="2232" ulx="330" uly="2158">Beweis für den ſich vermehrenden Reichtum be⸗</line>
        <line lrx="1157" lry="2291" ulx="324" uly="2218">ſonders bei den kleinen Leuten.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1661" lry="2803" type="textblock" ulx="425" uly="2303">
        <line lrx="1661" lry="2359" ulx="425" uly="2303">Löſung: Deutſchlands Zunahme: 2145 Mill. Mark</line>
        <line lrx="1025" lry="2403" ulx="789" uly="2356">oder 188 %.</line>
        <line lrx="1660" lry="2454" ulx="681" uly="2401">Englands Zunahme: 1867 Mill. Mark</line>
        <line lrx="1077" lry="2499" ulx="788" uly="2452">0odd er 97,8 %.</line>
        <line lrx="1658" lry="2549" ulx="677" uly="2497">Frankreichs Zunahme: 349 Mill. Mark</line>
        <line lrx="1076" lry="2595" ulx="786" uly="2546">oder 10,8 %.</line>
        <line lrx="1656" lry="2662" ulx="680" uly="2609">Deutſchlands Zunahme: 12 298 Mill. Mark</line>
        <line lrx="1095" lry="2707" ulx="783" uly="2659">oder 290,2 %.</line>
        <line lrx="1654" lry="2757" ulx="675" uly="2704">Englands Zunahme: 2803 Mill. Mark</line>
        <line lrx="1093" lry="2803" ulx="782" uly="2755">oder 135,7 %.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1652" lry="2898" type="textblock" ulx="671" uly="2800">
        <line lrx="1652" lry="2852" ulx="671" uly="2800">Frankreichs Zunahme: 2480 Mill. Mark</line>
        <line lrx="1095" lry="2898" ulx="782" uly="2849">oder 119,8 %.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="64" type="page" xml:id="s_AhI987-1_064">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_064.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1295" lry="430" type="textblock" ulx="1009" uly="387">
        <line lrx="1295" lry="430" ulx="1009" uly="387">— 58 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1870" lry="703" type="textblock" ulx="526" uly="519">
        <line lrx="1869" lry="583" ulx="587" uly="519">106. Von beſonderer Bedeutung für die wirt⸗</line>
        <line lrx="1870" lry="648" ulx="526" uly="577">ſchaftliche und ſoziale Geſamtentwickelung iſt die</line>
        <line lrx="1441" lry="703" ulx="527" uly="648">Bevölkerungsbewegung:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1854" lry="857" type="textblock" ulx="488" uly="788">
        <line lrx="1854" lry="857" ulx="488" uly="788">Jahres⸗ Abſolute Zahlen Auf 1000 Einwohner</line>
      </zone>
      <zone lrx="1860" lry="977" type="textblock" ulx="456" uly="862">
        <line lrx="674" lry="910" ulx="456" uly="862">durchſchnitt</line>
        <line lrx="1860" lry="977" ulx="536" uly="917">der Geburten⸗ ge⸗ ge⸗ Über⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1150" lry="1013" type="textblock" ulx="729" uly="965">
        <line lrx="1150" lry="1013" ulx="729" uly="965">Geborene Geſtorbene</line>
      </zone>
      <zone lrx="1853" lry="1034" type="textblock" ulx="1577" uly="985">
        <line lrx="1853" lry="1034" ulx="1577" uly="985">ſtorben ſchuß</line>
      </zone>
      <zone lrx="1536" lry="1046" type="textblock" ulx="458" uly="989">
        <line lrx="1536" lry="1046" ulx="458" uly="989">Jahrzehnte überſchuß boren</line>
      </zone>
      <zone lrx="1862" lry="1520" type="textblock" ulx="463" uly="1158">
        <line lrx="1857" lry="1225" ulx="463" uly="1158">1871/1880 1 743 888 1 232 854 511 034 40,7 28,8 11,9</line>
        <line lrx="1857" lry="1297" ulx="465" uly="1226">1881/1890 1 798 778 1 247 470 551 508 38,2 26,5 11,7</line>
        <line lrx="1859" lry="1374" ulx="464" uly="1299">1891/1900 1 964 108 1 233 843 750 265 37,3 23,5 13,9</line>
        <line lrx="1861" lry="1451" ulx="465" uly="1379">1901/1910 2 061 482 1 195 144 866 358 33,9 19,7 14,5</line>
        <line lrx="1862" lry="1520" ulx="526" uly="1453">1911 [1 927 039 1 187 094 759 945 29,5 18,2 11,5</line>
      </zone>
      <zone lrx="1504" lry="1731" type="textblock" ulx="451" uly="1666">
        <line lrx="1504" lry="1731" ulx="451" uly="1666">pp Don den Kriegsanleihen:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1892" lry="2120" type="textblock" ulx="546" uly="1759">
        <line lrx="1889" lry="1824" ulx="607" uly="1759">(Den Rechenaufgaben geht eine Beſprechung vor⸗</line>
        <line lrx="1888" lry="1879" ulx="548" uly="1816">aus über die Notwendigkeit und Bedeutung derſelben,</line>
        <line lrx="1891" lry="1937" ulx="547" uly="1876">über die 2 Arten der Anleihen: 5 % ige Reichsſchatz⸗</line>
        <line lrx="1891" lry="2002" ulx="548" uly="1938">anweiſungen und 5 % ige Schuldverſchreibungen —</line>
        <line lrx="1892" lry="2062" ulx="551" uly="1995">Reichsanleihe mit und ohne Sperre — über Kurs⸗</line>
        <line lrx="956" lry="2120" ulx="546" uly="2065">und Nennwert.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1893" lry="2353" type="textblock" ulx="550" uly="2150">
        <line lrx="1893" lry="2217" ulx="610" uly="2150">107. (23) Welche Summe hat das Deutſche Reich</line>
        <line lrx="1589" lry="2277" ulx="550" uly="2212">durch die 3 Kriegsanleihen aufgebracht?</line>
        <line lrx="1738" lry="2353" ulx="609" uly="2289">(1. 4460, 2. 9060, 3. 12 100 Millionen Nb.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1378" lry="2431" type="textblock" ulx="653" uly="2381">
        <line lrx="1378" lry="2431" ulx="653" uly="2381">Löſung: 25 620 Millionen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1897" lry="2896" type="textblock" ulx="564" uly="2478">
        <line lrx="1897" lry="2544" ulx="616" uly="2478">108 (¹⁰³) Wieviel Kriegsanleihezinſen hat das</line>
        <line lrx="1116" lry="2605" ulx="564" uly="2546">Reich jetzt zu zahlen?</line>
        <line lrx="889" lry="2682" ulx="619" uly="2626">aàa) jährlich,</line>
        <line lrx="1014" lry="2757" ulx="616" uly="2700">b) halbjährlich?</line>
        <line lrx="1446" lry="2837" ulx="660" uly="2786">Löſung: a) 1281,5 Millionen.</line>
        <line lrx="1452" lry="2896" ulx="916" uly="2845">b) 640,75 Millionen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="1370" type="textblock" ulx="2154" uly="1337">
        <line lrx="2187" lry="1370" ulx="2154" uly="1337">90</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="2302" type="textblock" ulx="2148" uly="2137">
        <line lrx="2187" lry="2181" ulx="2149" uly="2137">der</line>
        <line lrx="2187" lry="2242" ulx="2148" uly="2198">des</line>
        <line lrx="2187" lry="2302" ulx="2149" uly="2259">der</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="65" type="page" xml:id="s_AhI987-1_065">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_065.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="45" lry="580" type="textblock" ulx="0" uly="470">
        <line lrx="44" lry="518" ulx="0" uly="470">irt⸗</line>
        <line lrx="45" lry="580" ulx="10" uly="532">die</line>
      </zone>
      <zone lrx="38" lry="788" type="textblock" ulx="0" uly="754">
        <line lrx="38" lry="788" ulx="0" uly="754">ner</line>
      </zone>
      <zone lrx="67" lry="1934" type="textblock" ulx="0" uly="1739">
        <line lrx="66" lry="1772" ulx="16" uly="1739">dot⸗</line>
        <line lrx="66" lry="1840" ulx="0" uly="1786">lben,</line>
        <line lrx="67" lry="1934" ulx="0" uly="1824">e</line>
      </zone>
      <zone lrx="70" lry="2014" type="textblock" ulx="0" uly="1943">
        <line lrx="70" lry="2014" ulx="0" uly="1943">Kuns⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1137" lry="470" type="textblock" ulx="854" uly="429">
        <line lrx="1137" lry="470" ulx="854" uly="429">— 59 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1709" lry="1233" type="textblock" ulx="369" uly="547">
        <line lrx="1709" lry="626" ulx="432" uly="547">109. (¹²²⁸) Wieviel Kriegsanleihezinſen kommen</line>
        <line lrx="1060" lry="685" ulx="370" uly="627">nach der vorigen Kufgabe</line>
        <line lrx="1709" lry="762" ulx="432" uly="705">aà) monatlich auf den Kopf der gegenwärtigen</line>
        <line lrx="1195" lry="822" ulx="517" uly="764">Bevölkerung Deutſchlands?</line>
        <line lrx="1162" lry="897" ulx="432" uly="841">b) jährlich? (66 Millionen.)</line>
        <line lrx="961" lry="963" ulx="475" uly="917">Löſung: a) 19,4 ℳ.</line>
        <line lrx="965" lry="1011" ulx="731" uly="966">b) 1,62 ℳ.</line>
        <line lrx="1707" lry="1116" ulx="431" uly="1059">Wer Kriegsanleihe kauft, legt ſein</line>
        <line lrx="1705" lry="1176" ulx="377" uly="1118">Geld nicht nur ſicher, ſondern auch</line>
        <line lrx="824" lry="1233" ulx="369" uly="1178">recht gut an.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1706" lry="2301" type="textblock" ulx="366" uly="1267">
        <line lrx="1704" lry="1324" ulx="429" uly="1267">110. (¹⁹) Jemand hat 500 ℳ von der 1., 800 ℳ</line>
        <line lrx="1706" lry="1386" ulx="367" uly="1328">von der 2. und 1600 ℳ von der 3. Kriegsanleihe.</line>
        <line lrx="1563" lry="1462" ulx="431" uly="1405">aà) Wieviel Zinſen bekommt er halbjährlich?</line>
        <line lrx="1706" lry="1540" ulx="427" uly="1483">b) Wieviel erhält er jährlich mehr als auf der</line>
        <line lrx="1018" lry="1598" ulx="512" uly="1542">Sparkaſſe? (3 ½ .)</line>
        <line lrx="1706" lry="1674" ulx="435" uly="1619">ec) Wieviel % trägt die Geſamtſumme in Wirk⸗</line>
        <line lrx="704" lry="1733" ulx="512" uly="1679">lichkeit?</line>
        <line lrx="1614" lry="1806" ulx="573" uly="1730">(Kurs 1. 97,5 ℳ, 2. 98,5 ℳ, 3. 99 ℳ.)</line>
        <line lrx="976" lry="1872" ulx="471" uly="1826">Löſung: a) 72,25 ℳ.</line>
        <line lrx="979" lry="1919" ulx="723" uly="1874">b) 50,75 ℳ.</line>
        <line lrx="929" lry="1967" ulx="728" uly="1921">c) 5,11 %.</line>
        <line lrx="1703" lry="2061" ulx="427" uly="2004">111. (2) Eine Samilie hatte 2 Sparkaſſenbücher. Das</line>
        <line lrx="1705" lry="2119" ulx="369" uly="2063">1. lautete auf 2437,5 ℳ, das 2. auf 1576 ℳ. Bei</line>
        <line lrx="1704" lry="2183" ulx="366" uly="2123">der 1. Kriegsanleihe (Kurs 97,5) legte ſie den Betrag</line>
        <line lrx="1702" lry="2242" ulx="367" uly="2183">des 1. und bei der 2. Kriegsanleihe (Kurs 98,5)</line>
        <line lrx="1701" lry="2301" ulx="367" uly="2242">den des 2. Sparkaſſenbuches in Reichsanleihe an.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1703" lry="2731" type="textblock" ulx="421" uly="2324">
        <line lrx="1703" lry="2384" ulx="423" uly="2324">a) Wieviel (Nennwert) hat ſie dafür erhalten?</line>
        <line lrx="1702" lry="2461" ulx="421" uly="2401">b) Wieviel ℳ Zinſen erhält ſie jetzt mehr als</line>
        <line lrx="999" lry="2517" ulx="515" uly="2460">auf der Sparkaſſe?</line>
        <line lrx="816" lry="2593" ulx="425" uly="2536">Cc) Wieviel %</line>
        <line lrx="1702" lry="2675" ulx="424" uly="2613">d) Wieviel % trägt in Wirklichkeit die Kriegs⸗</line>
        <line lrx="975" lry="2731" ulx="515" uly="2675">anleihe? (1. u. 2.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1701" lry="2931" type="textblock" ulx="422" uly="2752">
        <line lrx="1701" lry="2812" ulx="422" uly="2752">e) Angenommen, ſie wollte ihre 1. Kriegsan⸗</line>
        <line lrx="1700" lry="2872" ulx="511" uly="2811">leihe verkaufen; wieviel Gewinn würde ſie</line>
        <line lrx="1700" lry="2931" ulx="513" uly="2871">jetzt ſchon erzielen? (Gegenwärtiger Kurs!)</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="66" type="page" xml:id="s_AhI987-1_066">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_066.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1288" lry="471" type="textblock" ulx="1008" uly="428">
        <line lrx="1288" lry="471" ulx="1008" uly="428">— 60 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1866" lry="793" type="textblock" ulx="579" uly="566">
        <line lrx="1865" lry="625" ulx="579" uly="566">k) Berechne bei der 2. Kriegsanleihe den Zinſen⸗</line>
        <line lrx="1866" lry="684" ulx="672" uly="626">unterſchied gegenüber dem Ertrag auf der</line>
        <line lrx="1865" lry="744" ulx="672" uly="685">Sparkaſſe in der Zeit vom 1. Juli 1915 bis</line>
        <line lrx="1110" lry="793" ulx="676" uly="747">1. Oktober 1924!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1866" lry="1289" type="textblock" ulx="580" uly="817">
        <line lrx="1865" lry="875" ulx="580" uly="817">g) Vergleiche den Ertrag der Kriegsanleihe mit</line>
        <line lrx="1533" lry="933" ulx="669" uly="877">dem eines anderen Wertpapieres!</line>
        <line lrx="1119" lry="1001" ulx="624" uly="955">Löſung: a) 4100 ℳ.</line>
        <line lrx="1134" lry="1048" ulx="879" uly="1002">b) 74,56 ℳ.</line>
        <line lrx="1083" lry="1095" ulx="883" uly="1050">c) 1 ¾ %.</line>
        <line lrx="1449" lry="1144" ulx="883" uly="1098">d) 1. 5,128 %; 2. 5,076 %.</line>
        <line lrx="1237" lry="1191" ulx="881" uly="1145">e) S. Kurszettel!</line>
        <line lrx="1157" lry="1239" ulx="883" uly="1193">f) 266,21 ℳ.</line>
        <line lrx="1866" lry="1289" ulx="880" uly="1238">g) je nach dem gewählten Wertpapier verſchieden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1906" lry="2217" type="textblock" ulx="526" uly="1323">
        <line lrx="1867" lry="1380" ulx="585" uly="1323">112. (12⁷) Die Zinsſcheine werden halbjährlich abge⸗</line>
        <line lrx="1462" lry="1442" ulx="526" uly="1383">ſchnitten und von der Bank eingelöſt.</line>
        <line lrx="1906" lry="1520" ulx="587" uly="1461">a) Wieviel Zinſen zieht obige Samilie jedesmal</line>
        <line lrx="1868" lry="1578" ulx="679" uly="1520">(1. Juli und 2. Januar) von ihrer 2. Kriegs⸗</line>
        <line lrx="882" lry="1638" ulx="677" uly="1581">anleihe?</line>
        <line lrx="1870" lry="1709" ulx="586" uly="1651">b) Wieviel am 1. Oktober und 1. April jedesmal</line>
        <line lrx="1383" lry="1768" ulx="680" uly="1711">von ihrer 1. Kriegsanleihe?</line>
        <line lrx="1137" lry="1836" ulx="628" uly="1788">Löſung: a) 14,38 ℳ.</line>
        <line lrx="1141" lry="1882" ulx="884" uly="1837">b) 22,89 ℳ.</line>
        <line lrx="1870" lry="1970" ulx="587" uly="1913">113. (4²⁸) Die Reichsanleihen werden zum Nennwert</line>
        <line lrx="1869" lry="2033" ulx="526" uly="1973">zurückbezahlt. Wieviel ℳ erhält jene Samilie mehr</line>
        <line lrx="1257" lry="2092" ulx="526" uly="2032">zurück als ſie einbezahlt hat?</line>
        <line lrx="1798" lry="2151" ulx="587" uly="2091">(Dorausſichtlicher Kursgewinn beim Verkauf!)</line>
        <line lrx="1049" lry="2217" ulx="629" uly="2170">Löſung: 86,5 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1869" lry="2607" type="textblock" ulx="526" uly="2253">
        <line lrx="1869" lry="2310" ulx="589" uly="2253">114. Die Einzahlung der gezeichneten Summe</line>
        <line lrx="1868" lry="2369" ulx="526" uly="2313">konnte in beſtimmten Teilbeträgen bis zu gewiſſen</line>
        <line lrx="1095" lry="2431" ulx="528" uly="2374">Zeitpunkten geſchehen.</line>
        <line lrx="1866" lry="2490" ulx="590" uly="2432">Am erſten Kriegszahlungstage, dem 18. Oktober,</line>
        <line lrx="1869" lry="2548" ulx="528" uly="2492">waren auf unſere dritte Kriegsanleihe ſchon mehr</line>
        <line lrx="1289" lry="2607" ulx="529" uly="2552">als 8,5 Milliarden einbezahlt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1867" lry="2823" type="textblock" ulx="589" uly="2627">
        <line lrx="1723" lry="2686" ulx="592" uly="2627">a) Wieviel % der Geſamtſumme war das?</line>
        <line lrx="1867" lry="2763" ulx="589" uly="2705">b) Um wieviel % wurde die Pflichtzahlung (30 %)</line>
        <line lrx="983" lry="2823" ulx="677" uly="2765">überſtiegen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1058" lry="2935" type="textblock" ulx="632" uly="2842">
        <line lrx="1058" lry="2888" ulx="632" uly="2842">Löſung: a) 70 %.</line>
        <line lrx="1057" lry="2935" ulx="886" uly="2889">b) 40 %.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="67" type="page" xml:id="s_AhI987-1_067">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_067.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1752" lry="663" type="textblock" ulx="414" uly="545">
        <line lrx="1752" lry="603" ulx="472" uly="545">Unſere Kriegsanleihen ſind Volks⸗</line>
        <line lrx="1576" lry="663" ulx="414" uly="604">anleihen und dies beſonders die dritte.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1764" lry="1430" type="textblock" ulx="412" uly="688">
        <line lrx="1754" lry="746" ulx="475" uly="688">115. Wieviel ℳ iſt durchſchnittlich jedes Mal</line>
        <line lrx="1753" lry="806" ulx="415" uly="748">von einem Zeichner gezeichnet worden, wenn ſich</line>
        <line lrx="1764" lry="854" ulx="417" uly="809">an der</line>
        <line lrx="1569" lry="936" ulx="418" uly="881">1. Anleihe — 4,46 M. 1 177 235 Perſonen,</line>
        <line lrx="1442" lry="994" ulx="412" uly="941">2. „ — 9,06 M. 2 691 060 „</line>
        <line lrx="1442" lry="1054" ulx="413" uly="998">3. „ — 12,10 M. 4 000 000 „</line>
        <line lrx="1032" lry="1115" ulx="414" uly="1059">beteiligten? V</line>
        <line lrx="1756" lry="1186" ulx="474" uly="1129">(Die Zahl der Zeichner der 3. Anleihe beträgt</line>
        <line lrx="1755" lry="1246" ulx="415" uly="1189">3 551 746. In dieſer Ziffer ſind aber mehrere Sammel⸗</line>
        <line lrx="1752" lry="1305" ulx="414" uly="1248">zeichnungen enthalten; in ihre Einzelteile aufgelöſt,</line>
        <line lrx="1405" lry="1365" ulx="417" uly="1309">ergibt es über 4 Millionen Perſonen.)</line>
        <line lrx="1553" lry="1430" ulx="517" uly="1384">Löſung: 1. 3789 ℳ, 2. 3367 ℳ, 3. 3025 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1756" lry="1651" type="textblock" ulx="410" uly="1463">
        <line lrx="1755" lry="1519" ulx="478" uly="1463">116. Es haben 3 291 388 Zeichner Beträge bis zu</line>
        <line lrx="1756" lry="1579" ulx="415" uly="1521">2000 ℳ beigeſteuert und damit den gewaltigen Be⸗</line>
        <line lrx="1292" lry="1651" ulx="410" uly="1583">trag von 2270 Millionen erbracht.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1638" lry="1716" type="textblock" ulx="474" uly="1652">
        <line lrx="1638" lry="1716" ulx="474" uly="1652">Wieviel hat einer im Durchſchnitt gezeichnet?</line>
      </zone>
      <zone lrx="924" lry="1775" type="textblock" ulx="519" uly="1730">
        <line lrx="924" lry="1775" ulx="519" uly="1730">Löſung: 689 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1755" lry="2058" type="textblock" ulx="420" uly="1806">
        <line lrx="1755" lry="1862" ulx="480" uly="1806">117. Die Darlehnskaſſen ſind bei der dritten Kriegs⸗</line>
        <line lrx="1422" lry="1922" ulx="420" uly="1865">anleihe nur mit 5,4 % belaſtet worden.</line>
        <line lrx="1506" lry="1993" ulx="476" uly="1936">Welchen Beitrag haben ſie beigeſteuert?</line>
        <line lrx="1347" lry="2058" ulx="522" uly="2000">Löſung: 6553,1 Millionen ℳlõ</line>
      </zone>
      <zone lrx="1604" lry="2154" type="textblock" ulx="557" uly="2098">
        <line lrx="1604" lry="2154" ulx="557" uly="2098">Dom deutſchen Kriegsſchatz:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1758" lry="2907" type="textblock" ulx="419" uly="2179">
        <line lrx="1757" lry="2235" ulx="480" uly="2179">118. (¹*) Rl. Im Juliusturm in Spandau wurde der</line>
        <line lrx="1755" lry="2295" ulx="420" uly="2238">Kriegsſchatz aufbewahrt. Dort lagen in Friedens⸗</line>
        <line lrx="1754" lry="2356" ulx="419" uly="2297">zeiten 120 Millionen in Gold, wozu ſpäter noch</line>
        <line lrx="1758" lry="2415" ulx="420" uly="2357">85 Millionen kamen. Angenommen, wir wollten dieſe</line>
        <line lrx="1758" lry="2474" ulx="420" uly="2416">Summe in lauter Zwanzigmarkſtücken in unſerem</line>
        <line lrx="1757" lry="2534" ulx="420" uly="2476">Schulſaal aufſetzen, aber nur ¼, (3⅛, ¼) desſelben</line>
        <line lrx="636" lry="2593" ulx="420" uly="2538">benutzen.</line>
        <line lrx="1756" lry="2669" ulx="491" uly="2612">a) Wie hoch müßten wir die Goldſtücke aufeinander</line>
        <line lrx="782" lry="2717" ulx="570" uly="2672">türmen?</line>
        <line lrx="1755" lry="2788" ulx="629" uly="2731">(Da wir in vaterländiſcher Geſinnung alles</line>
        <line lrx="1757" lry="2848" ulx="575" uly="2790">Gold auf der Poſt oder Reichsbank umgetauſcht</line>
        <line lrx="1757" lry="2907" ulx="570" uly="2850">haben und wir darum ein Zwanzigmarkſtück nicht</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="68" type="page" xml:id="s_AhI987-1_068">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_068.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1287" lry="482" type="textblock" ulx="1003" uly="439">
        <line lrx="1287" lry="482" ulx="1003" uly="439">— 62 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1864" lry="756" type="textblock" ulx="669" uly="576">
        <line lrx="1864" lry="636" ulx="671" uly="576">ſelber meſſen können, ſo muß ich euch die Maße</line>
        <line lrx="1864" lry="697" ulx="670" uly="636">ſo angeben: Durchmeſſer 22,5 mm, Höhe von 5</line>
        <line lrx="1862" lry="756" ulx="669" uly="695">Zwanzigmarkſtücken aufeinander gelegt 7 mm.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1805" lry="834" type="textblock" ulx="586" uly="771">
        <line lrx="1805" lry="834" ulx="586" uly="771">b) Beſtimme das Gewicht dieſes Goldhaufens!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1863" lry="1089" type="textblock" ulx="624" uly="847">
        <line lrx="1863" lry="900" ulx="624" uly="847">Löſung: Inhalt des Goldhaufens 7,2646875 chm. Huf</line>
        <line lrx="1591" lry="945" ulx="882" uly="897">1 cbm gehen etwa 28 218 700 ℳ.</line>
        <line lrx="1840" lry="995" ulx="878" uly="942">aà) Die Antwort iſt je nach der Größe de</line>
        <line lrx="1836" lry="1041" ulx="941" uly="993">Schulſaales verſchieden.</line>
        <line lrx="1210" lry="1089" ulx="878" uly="1044">b) 81,641 250 t.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1624" lry="1175" type="textblock" ulx="677" uly="1117">
        <line lrx="1624" lry="1175" ulx="677" uly="1117">Das Gold zur Reichsbank!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1876" lry="2949" type="textblock" ulx="523" uly="1198">
        <line lrx="1862" lry="1261" ulx="582" uly="1198">Warum? (5 ſämtlicher Noten muß durch die</line>
        <line lrx="1864" lry="1322" ulx="530" uly="1258">Barbeſtände der Reichsbank gedeckt ſein. Ein 20⸗</line>
        <line lrx="1865" lry="1382" ulx="524" uly="1317">Markſtück ermöglicht dem Staat für 60 ℳ Papier⸗</line>
        <line lrx="1865" lry="1442" ulx="525" uly="1377">geld auszugeben. Dadurch wird die finanzielle Kriegs⸗</line>
        <line lrx="1862" lry="1500" ulx="523" uly="1436">bereitſchaft geſteigert. Es können Munition, Waffen,</line>
        <line lrx="1867" lry="1559" ulx="524" uly="1496">Kleider uſw. für das Militär beſchafft werden, ohne</line>
        <line lrx="1864" lry="1620" ulx="526" uly="1555">daß ein einziger Bürger Opfer zu bringen braucht.</line>
        <line lrx="1867" lry="1678" ulx="533" uly="1614">Zu Beginn des Krieges wurden etwa 2 Milliarden</line>
        <line lrx="1867" lry="1738" ulx="526" uly="1674">benötigt. Da galt es, für das wirtſchaftliche Leben</line>
        <line lrx="1868" lry="1793" ulx="526" uly="1734">bedeutende Geldmittel flüſſig zu machen. Es wurde</line>
        <line lrx="1867" lry="1859" ulx="533" uly="1794">Papiergeld ausgegeben. (Darlehnskaſſenſcheine. —</line>
        <line lrx="1868" lry="1918" ulx="527" uly="1852">Unterſchied zwiſchen Darlehnskaſſenſcheinen, Bank⸗</line>
        <line lrx="1255" lry="1977" ulx="527" uly="1918">noten, Reichskaſſenſcheinen!)</line>
        <line lrx="1868" lry="2053" ulx="588" uly="1990">In dieſem Zuſammenhange könnte den Schülern</line>
        <line lrx="1866" lry="2112" ulx="525" uly="2050">in einer Geſchichtsſtunde auch von den üſſignaten</line>
        <line lrx="1869" lry="2174" ulx="526" uly="2108">zur Zeit der großen franzöſiſchen Revolution Näheres</line>
        <line lrx="920" lry="2234" ulx="530" uly="2177">erzählt werden.</line>
        <line lrx="1871" lry="2291" ulx="590" uly="2226">Intereſſant dabei iſt auch, daß gerade aus England</line>
        <line lrx="1872" lry="2352" ulx="529" uly="2286">viele falſche Aſſignaten in Frankreich eingeſchmuggelt</line>
        <line lrx="1871" lry="2409" ulx="531" uly="2346">wurden. Kusgerechnet war es ein Engländer (John</line>
        <line lrx="1872" lry="2470" ulx="535" uly="2405">Law), der als franzöſiſcher Finanzmann die Re⸗</line>
        <line lrx="1874" lry="2531" ulx="531" uly="2464">publik ins Verderben ſtürzte und den Staatsbankrott</line>
        <line lrx="845" lry="2591" ulx="531" uly="2534">herbeiführte.</line>
        <line lrx="1876" lry="2684" ulx="594" uly="2618">119. (“) Kuf der Reichsbank, Steuerkaſſe oder Poſt</line>
        <line lrx="1634" lry="2745" ulx="535" uly="2682">wechſelſt du 790 ℳ gegen Papiergeld um.</line>
        <line lrx="1876" lry="2823" ulx="604" uly="2754">a) Wieviel Mark in Papiergeld kann dafür die</line>
        <line lrx="1633" lry="2881" ulx="690" uly="2816">Reichsbank in den Verkehr bringen?</line>
        <line lrx="1068" lry="2949" ulx="638" uly="2903">Löſung: 25370 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="2559" type="textblock" ulx="2179" uly="2530">
        <line lrx="2187" lry="2559" ulx="2179" uly="2530">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="2935" type="textblock" ulx="2171" uly="2591">
        <line lrx="2187" lry="2935" ulx="2171" uly="2591"> — —.  — —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2176" lry="2991" type="textblock" ulx="2161" uly="2955">
        <line lrx="2176" lry="2991" ulx="2161" uly="2955">=</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="69" type="page" xml:id="s_AhI987-1_069">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_069.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1150" lry="450" type="textblock" ulx="869" uly="407">
        <line lrx="1150" lry="450" ulx="869" uly="407">— 63 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1727" lry="1336" type="textblock" ulx="446" uly="545">
        <line lrx="1727" lry="605" ulx="446" uly="545">120. (¹) a) Zu wieviel % waren unſere Noten</line>
        <line lrx="1727" lry="664" ulx="538" uly="606">gedeckt, wenn einer Papiergeldausgabe von</line>
        <line lrx="1727" lry="722" ulx="536" uly="666">6 099,z78 Millionen am 15. Dezember 1915</line>
        <line lrx="1724" lry="783" ulx="538" uly="725">ein Goldbeſtand von 2 437,77 Millionen ℳ</line>
        <line lrx="944" lry="842" ulx="537" uly="787">gegenüberſtand?</line>
        <line lrx="1726" lry="913" ulx="450" uly="855">b) Um wieviel % wurde das geſetzliche Erfordernis</line>
        <line lrx="840" lry="973" ulx="535" uly="917">überſtiegen?</line>
        <line lrx="1724" lry="1031" ulx="602" uly="976">Der Staat wäre alſo in der Lage, noch be⸗</line>
        <line lrx="1724" lry="1092" ulx="534" uly="1036">deutend mehr Papiergeld in Umlauf zu bringen.</line>
        <line lrx="1514" lry="1168" ulx="454" uly="1112">c) wieviel? (Wirkung auf das Ausland!)</line>
        <line lrx="912" lry="1235" ulx="489" uly="1190">Löſung: a) 40 %.</line>
        <line lrx="954" lry="1282" ulx="739" uly="1237">b) 6 ⅞ %.</line>
        <line lrx="1403" lry="1336" ulx="743" uly="1283">c) noch 12153,53 Millionen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1778" lry="2972" type="textblock" ulx="364" uly="1367">
        <line lrx="1725" lry="1423" ulx="444" uly="1367">121. Ein Kusblick in die Zukunft gewährt</line>
        <line lrx="1724" lry="1482" ulx="383" uly="1426">die Rede, die der Staatsſekretär des Reichsſchatzamtes</line>
        <line lrx="1723" lry="1543" ulx="380" uly="1486">Dr helfferich bei der Einbringung der Vorlage be⸗</line>
        <line lrx="1723" lry="1602" ulx="380" uly="1545">treffend Bewilligung eines weiteren Kriegskredits von</line>
        <line lrx="1723" lry="1661" ulx="386" uly="1605">10 Milliarden am 14. Dezember im Reichstag gehalten</line>
        <line lrx="1723" lry="1722" ulx="381" uly="1665">hat. Ein kleines Stück ſei hier wörtlich wiedergegeben:</line>
        <line lrx="1723" lry="1781" ulx="435" uly="1725">Der gegenwärtige Stand der Staatspapiere der</line>
        <line lrx="1274" lry="1841" ulx="384" uly="1783">drei Alliierten ſtellt ſich wie folgt:</line>
        <line lrx="1723" lry="1900" ulx="443" uly="1842">Im Jahr 19135 notierte franzöſiſche dreiprozentige</line>
        <line lrx="1722" lry="1959" ulx="386" uly="1902">Rente 87, heute ſteht ſie auf 64 ½. Das macht einen</line>
        <line lrx="1645" lry="2018" ulx="385" uly="1962">Rückgang von 22 ½.</line>
        <line lrx="1724" lry="2078" ulx="439" uly="2020">2 ½ Pprozentige engliſche Konſols ſind um 15 ½</line>
        <line lrx="1778" lry="2136" ulx="383" uly="2082">gefallen.</line>
        <line lrx="1723" lry="2197" ulx="434" uly="2139">Die dreiprozentige deutſche Reichsanleihe ſtand auf</line>
        <line lrx="1721" lry="2256" ulx="381" uly="2199">77,7 und iſt auf 70, alſo um 7,7 zurückgegangen.</line>
        <line lrx="1723" lry="2316" ulx="435" uly="2258">Der Rückgang der engliſchen Konſols iſt doppelt</line>
        <line lrx="1723" lry="2375" ulx="382" uly="2318">ſo groß, der franzöſiſchen dreimal ſo groß wie der</line>
        <line lrx="1385" lry="2437" ulx="378" uly="2379">unſrer Konſols.</line>
        <line lrx="1723" lry="2494" ulx="443" uly="2436">Landwirtſchaft und Induſtrie ſchaffen bei uns</line>
        <line lrx="1724" lry="2554" ulx="383" uly="2495">auf heimiſchem Boden alles, was wir zum Leben</line>
        <line lrx="1724" lry="2616" ulx="381" uly="2555">und zur Kriegführung brauchen. Wir zahlen an uns</line>
        <line lrx="1723" lry="2673" ulx="381" uly="2613">ſelbſt, während die Gegner Milliarden über Millarden</line>
        <line lrx="1724" lry="2729" ulx="381" uly="2674">an das Kusland entrichten müſſen. Darin liegt eine</line>
        <line lrx="1721" lry="2791" ulx="386" uly="2733">Gewähr, daß wir den Vorſprung behaupten werden,</line>
        <line lrx="1724" lry="2850" ulx="382" uly="2792">den wir auf dem Felde der Kriegsfinanzen unſren</line>
        <line lrx="1134" lry="2910" ulx="383" uly="2853">Feinden abgezwungen haben.</line>
        <line lrx="1679" lry="2972" ulx="364" uly="2927">Hilfsbücher für Kriegsſtoffe 1. 5</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="70" type="page" xml:id="s_AhI987-1_070">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_070.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1288" lry="461" type="textblock" ulx="1002" uly="419">
        <line lrx="1288" lry="461" ulx="1002" uly="419">— 64 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1862" lry="683" type="textblock" ulx="522" uly="555">
        <line lrx="1862" lry="621" ulx="580" uly="555">Kuch die nachfolgende Überſicht läßt einen für uns</line>
        <line lrx="1049" lry="683" ulx="522" uly="621">günſtigen Schluß zu:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1766" lry="1164" type="textblock" ulx="579" uly="728">
        <line lrx="1712" lry="781" ulx="1084" uly="728">Volkseinkommen</line>
        <line lrx="1615" lry="834" ulx="1007" uly="756">Volksvermögen jährlich</line>
        <line lrx="1766" lry="986" ulx="579" uly="922">Frankreich . . . . 215 Milliard. ½ 20 Millard. ℳ</line>
        <line lrx="1714" lry="1080" ulx="581" uly="1015">England . .. . . 300 „ / 35 „ „</line>
        <line lrx="1715" lry="1164" ulx="579" uly="1105">Deutſchland . . . 325 . „ 43 3</line>
      </zone>
      <zone lrx="1888" lry="2932" type="textblock" ulx="528" uly="1256">
        <line lrx="1871" lry="1325" ulx="584" uly="1256">Zuletzt darf auch nicht unberückſichtigt bleiben, daß</line>
        <line lrx="1872" lry="1383" ulx="528" uly="1317">wir im Weſten, Oſten und Südoſten große und reiche</line>
        <line lrx="1871" lry="1444" ulx="533" uly="1376">Ländergebiete als wertvolle Pfänder beſetzt halten.</line>
        <line lrx="1871" lry="1500" ulx="579" uly="1436">Der Wert der gemachten Kriegsbeute beläuft ſich</line>
        <line lrx="1247" lry="1566" ulx="530" uly="1502">ſchon auf einige Milliarden.</line>
        <line lrx="1874" lry="1623" ulx="584" uly="1555">Daß die Eroberung einer Feſtung nicht nur einen</line>
        <line lrx="1875" lry="1681" ulx="532" uly="1614">militäriſchen und moraliſchen Erfolg hat, ſondern</line>
        <line lrx="1874" lry="1743" ulx="533" uly="1674">auch einen recht anſehnlichen Geldwert darſtellt,</line>
        <line lrx="1878" lry="1805" ulx="533" uly="1729">ſollen einige Zahlen beweiſen. Generalmajor Bunitzki</line>
        <line lrx="1877" lry="1864" ulx="532" uly="1794">hat im „Rußkij Invalid“ eine genaue Berechnung</line>
        <line lrx="1879" lry="1924" ulx="532" uly="1848">für die Koſten der ruſſiſchen Seſtungen angeſtellt</line>
        <line lrx="1878" lry="1981" ulx="533" uly="1912">und iſt dabei zu folgendem Ergebnis gelangt: Die</line>
        <line lrx="1879" lry="2038" ulx="533" uly="1972">kleinen ruſſiſchen Feſtungen koſten insgeſamt 27 Millio⸗</line>
        <line lrx="1880" lry="2096" ulx="535" uly="2031">nen Rubel (die Feſtungsanlagen 23 Mill., die Ar⸗</line>
        <line lrx="1880" lry="2155" ulx="534" uly="2091">tillerie 4 Mill.). Die mittleren Feſtungen koſten ins⸗</line>
        <line lrx="1881" lry="2222" ulx="538" uly="2150">geſamt 54 Mill. Rubel (Seſtungsanlagen 58, Ar⸗</line>
        <line lrx="1881" lry="2273" ulx="534" uly="2209">tillerie 16 Mill.). Der Geſamtwert einer großen</line>
        <line lrx="1881" lry="2340" ulx="540" uly="2269">Feſtung beträgt rund 90 Mill. Rubel (69 + 21 Mill.).</line>
        <line lrx="1882" lry="2401" ulx="543" uly="2329">Hierbei iſt der Preis für die Feldbatterien nicht ein⸗</line>
        <line lrx="1885" lry="2458" ulx="539" uly="2388">begriffen. — Ein Fort mit Panzerkuppeln koſtet</line>
        <line lrx="1884" lry="2509" ulx="540" uly="2448">700 000 Rubel. Eine Kugelbatterie (für 4 Geſchütze</line>
        <line lrx="1882" lry="2576" ulx="540" uly="2506">berechnet) koſtet mit der Munition 275 000 Rubel,</line>
        <line lrx="1885" lry="2630" ulx="542" uly="2567">mit der vollſtändigen artilleriſtiſchen Ausſtattung</line>
        <line lrx="1197" lry="2687" ulx="540" uly="2632">rund eine Million Rubel.</line>
        <line lrx="1886" lry="2753" ulx="595" uly="2688">Die franzöſiſchen finanziellen Unterſtützungen an</line>
        <line lrx="1886" lry="2813" ulx="548" uly="2745">Rußland ſind zum größten Teil in ſeinen weſtlichen</line>
        <line lrx="1888" lry="2876" ulx="546" uly="2804">Feſtungen angelegt worden und durch deren Er⸗</line>
        <line lrx="1443" lry="2932" ulx="547" uly="2867">oberung in unſere Hände gefallen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="2337" type="textblock" ulx="2139" uly="1801">
        <line lrx="2187" lry="1843" ulx="2145" uly="1801">Wei</line>
        <line lrx="2187" lry="1891" ulx="2146" uly="1850">Wei</line>
        <line lrx="2186" lry="1947" ulx="2145" uly="1900">Rog</line>
        <line lrx="2187" lry="1994" ulx="2144" uly="1947">Nog</line>
        <line lrx="2187" lry="2041" ulx="2142" uly="1995">Geri</line>
        <line lrx="2187" lry="2092" ulx="2140" uly="2044">Hafe</line>
        <line lrx="2186" lry="2133" ulx="2140" uly="2092">Reis</line>
        <line lrx="2187" lry="2182" ulx="2140" uly="2140">Kleie</line>
        <line lrx="2186" lry="2231" ulx="2139" uly="2191">Kort</line>
        <line lrx="2187" lry="2277" ulx="2139" uly="2238">Nübe</line>
        <line lrx="2187" lry="2337" ulx="2139" uly="2286">Lir</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="2908" type="textblock" ulx="2135" uly="2384">
        <line lrx="2187" lry="2430" ulx="2139" uly="2384">Paln</line>
        <line lrx="2187" lry="2473" ulx="2138" uly="2432">ſlee⸗</line>
        <line lrx="2186" lry="2519" ulx="2138" uly="2480">Rind</line>
        <line lrx="2187" lry="2575" ulx="2138" uly="2529">Schn</line>
        <line lrx="2187" lry="2624" ulx="2138" uly="2578">Schn</line>
        <line lrx="2187" lry="2665" ulx="2136" uly="2626">Butt</line>
        <line lrx="2180" lry="2713" ulx="2136" uly="2673">Cier</line>
        <line lrx="2187" lry="2770" ulx="2135" uly="2722">Heri⸗</line>
        <line lrx="2180" lry="2824" ulx="2136" uly="2771">ſaͤſe</line>
        <line lrx="2187" lry="2875" ulx="2136" uly="2820">yſe</line>
        <line lrx="2180" lry="2908" ulx="2137" uly="2869">Vier</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="71" type="page" xml:id="s_AhI987-1_071">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_071.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1720" lry="664" type="textblock" ulx="289" uly="544">
        <line lrx="1720" lry="658" ulx="289" uly="544">c) Don der Ernährung des deutſchen Dolkes</line>
        <line lrx="774" lry="664" ulx="376" uly="609">im Kriege:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1722" lry="1305" type="textblock" ulx="376" uly="704">
        <line lrx="1722" lry="761" ulx="444" uly="704">Da der liſtige Heuchler John Bull über dem</line>
        <line lrx="1721" lry="820" ulx="378" uly="764">Kanal unſerer bewährten Waffenmacht nichts an⸗</line>
        <line lrx="1719" lry="880" ulx="378" uly="823">haben kann, ſo hat er auch uns hinter der Front,</line>
        <line lrx="1721" lry="939" ulx="379" uly="882">dem geſamten deutſchen Volke, vom kleinſten Schul⸗</line>
        <line lrx="1718" lry="998" ulx="376" uly="942">buben bis zum älteſten Manne, den Krieg erklärt,</line>
        <line lrx="1720" lry="1058" ulx="377" uly="1001">und dabei handhabt er gar gefährliche Waffen.</line>
        <line lrx="938" lry="1116" ulx="378" uly="1060">Welches ſind ſie denn?</line>
        <line lrx="1719" lry="1188" ulx="444" uly="1132">Dem hungertode will er uns preisgeben. An uns</line>
        <line lrx="1720" lry="1249" ulx="378" uly="1191">liegt es nun, des grimmen Feindes Tücke zunichte</line>
        <line lrx="663" lry="1305" ulx="378" uly="1250">zu machen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1717" lry="1459" type="textblock" ulx="382" uly="1345">
        <line lrx="1717" lry="1403" ulx="434" uly="1345">Sehen wir zunächſt, was uns vor dem Kriege das</line>
        <line lrx="1012" lry="1459" ulx="382" uly="1403">Kusland lieferte:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1718" lry="1981" type="textblock" ulx="288" uly="1461">
        <line lrx="1718" lry="1540" ulx="438" uly="1461">122. Die größeren Einfuhrpoſten in Nah⸗</line>
        <line lrx="1718" lry="1598" ulx="376" uly="1539">rung und Viehfutter in Deutſchland ſind</line>
        <line lrx="1718" lry="1659" ulx="376" uly="1599">nach Abzug der Ausfuhr oder Wiederausfuhr fol⸗</line>
        <line lrx="1250" lry="1715" ulx="378" uly="1659">gende (1913 in Millionen Mark):</line>
        <line lrx="1228" lry="1781" ulx="839" uly="1732">Einfuhr Ausfuhr</line>
        <line lrx="1182" lry="1852" ulx="288" uly="1793">Weizen 417⁷ 88</line>
        <line lrx="1182" lry="1963" ulx="288" uly="1846">den e 5 42</line>
        <line lrx="1182" lry="1933" ulx="903" uly="1894">42 133</line>
        <line lrx="1183" lry="1981" ulx="904" uly="1944">— 39</line>
      </zone>
      <zone lrx="1673" lry="1885" type="textblock" ulx="1365" uly="1800">
        <line lrx="1673" lry="1841" ulx="1365" uly="1800">329 Mill. M.</line>
        <line lrx="1433" lry="1885" ulx="1388" uly="1850">39</line>
      </zone>
      <zone lrx="1435" lry="2551" type="textblock" ulx="1364" uly="1897">
        <line lrx="1430" lry="1934" ulx="1388" uly="1897">91</line>
        <line lrx="1434" lry="1981" ulx="1387" uly="1945">39</line>
        <line lrx="1434" lry="2029" ulx="1364" uly="1992">389</line>
        <line lrx="1434" lry="2076" ulx="1388" uly="2042">33</line>
        <line lrx="1432" lry="2123" ulx="1389" uly="2087">61</line>
        <line lrx="1433" lry="2170" ulx="1366" uly="2135">147</line>
        <line lrx="1434" lry="2217" ulx="1412" uly="2183">7</line>
        <line lrx="1434" lry="2266" ulx="1364" uly="2229">265</line>
        <line lrx="1433" lry="2313" ulx="1365" uly="2277">129</line>
        <line lrx="1434" lry="2360" ulx="1388" uly="2324">80</line>
        <line lrx="1435" lry="2408" ulx="1365" uly="2372">104</line>
        <line lrx="1434" lry="2456" ulx="1387" uly="2420">29</line>
        <line lrx="1434" lry="2503" ulx="1388" uly="2467">36</line>
        <line lrx="1435" lry="2551" ulx="1387" uly="2515">24</line>
      </zone>
      <zone lrx="950" lry="2074" type="textblock" ulx="903" uly="2038">
        <line lrx="950" lry="2074" ulx="903" uly="2038">60</line>
      </zone>
      <zone lrx="636" lry="2282" type="textblock" ulx="287" uly="2131">
        <line lrx="636" lry="2179" ulx="288" uly="2131">Kleie, Reisabfälle</line>
        <line lrx="482" lry="2227" ulx="287" uly="2179">Kartoffeln</line>
        <line lrx="516" lry="2282" ulx="288" uly="2226">Rübenzucker</line>
      </zone>
      <zone lrx="670" lry="2520" type="textblock" ulx="288" uly="2370">
        <line lrx="608" lry="2422" ulx="288" uly="2370">Palmkerne .. . ..</line>
        <line lrx="670" lry="2465" ulx="288" uly="2417">Klee⸗, Luzernenſaat</line>
        <line lrx="486" lry="2520" ulx="288" uly="2464">Rindfleiſch</line>
      </zone>
      <zone lrx="1339" lry="2539" type="textblock" ulx="1293" uly="1822">
        <line lrx="1339" lry="2539" ulx="1293" uly="1822">IILLILI] IIPFP PPF</line>
      </zone>
      <zone lrx="1184" lry="2883" type="textblock" ulx="1136" uly="2486">
        <line lrx="1184" lry="2883" ulx="1136" uly="2486">bebene</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="72" type="page" xml:id="s_AhI987-1_072">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_072.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1895" lry="743" type="textblock" ulx="545" uly="550">
        <line lrx="1895" lry="637" ulx="548" uly="550">135. Deutſcher Huslandsbedarf (1912</line>
        <line lrx="1161" lry="675" ulx="545" uly="622">in Millionen ℳ Wert):</line>
        <line lrx="1399" lry="743" ulx="1012" uly="692">Einfuhr Ausfuhr</line>
      </zone>
      <zone lrx="1881" lry="1131" type="textblock" ulx="458" uly="754">
        <line lrx="1880" lry="833" ulx="460" uly="754">Rohſtoffe  ... . . 5 000 1500 — 3500 Mill. M.</line>
        <line lrx="1867" lry="874" ulx="458" uly="805">Halbfabrikate. . . . . . . . . 1 200 1 100 — 100 „ „</line>
        <line lrx="1868" lry="920" ulx="458" uly="853">Fertigfabrikate . . . . . . . . . 1 500 6 400 +– 4 900 „ „</line>
        <line lrx="903" lry="975" ulx="459" uly="909">Nahrungs⸗ u. Genuß⸗</line>
        <line lrx="1868" lry="1024" ulx="486" uly="948">mittel .... .... . . . 2 800 1000 — 1800 „ „</line>
        <line lrx="1869" lry="1056" ulx="459" uly="996">Tiere . . . . . . . . . . . . . . . . 300 — — 300 „ „</line>
        <line lrx="1881" lry="1131" ulx="691" uly="1064">Im ganzen.. 10 800 10 000  — 8060 Mill. M.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1894" lry="1378" type="textblock" ulx="551" uly="1148">
        <line lrx="1894" lry="1223" ulx="612" uly="1148">124. Oſterreichiſch⸗ungariſcher A us⸗</line>
        <line lrx="1672" lry="1279" ulx="551" uly="1210">landsbedarf (1912 in Mill. Kronen):</line>
        <line lrx="1442" lry="1378" ulx="1012" uly="1289">Einfuhr Ansjuhr</line>
      </zone>
      <zone lrx="887" lry="1443" type="textblock" ulx="461" uly="1386">
        <line lrx="887" lry="1443" ulx="461" uly="1386">Rohſtoffe (einſchl. der</line>
      </zone>
      <zone lrx="1887" lry="1663" type="textblock" ulx="462" uly="1411">
        <line lrx="1887" lry="1488" ulx="510" uly="1411">Nahrungsſtoffe .. . . . . 2 000 960 — 1 040 Mill. Kr.</line>
        <line lrx="1862" lry="1541" ulx="462" uly="1464">Halbfabrikate ... . . . ... 570 510 — 60 „ ,</line>
        <line lrx="1861" lry="1586" ulx="464" uly="1511">Ganzfabrikate . . . . . .. 980 1 260 + 280 „ „</line>
        <line lrx="1886" lry="1663" ulx="697" uly="1589">Im ganzen. . 3 550 2 730 — 280 Mill. Kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1900" lry="1983" type="textblock" ulx="555" uly="1673">
        <line lrx="1900" lry="1751" ulx="616" uly="1673">125. In welchen Berufsgruppen hat</line>
        <line lrx="1898" lry="1822" ulx="555" uly="1733">ſich das deutſche Dolk bisher ſein</line>
        <line lrx="1106" lry="1870" ulx="562" uly="1809">Brot verdient?</line>
        <line lrx="1561" lry="1952" ulx="621" uly="1874">Das zeigt uns nachſtehende Überſicht:</line>
        <line lrx="1390" lry="1983" ulx="1280" uly="1941">1882</line>
      </zone>
      <zone lrx="1761" lry="2264" type="textblock" ulx="554" uly="1933">
        <line lrx="1744" lry="1975" ulx="1633" uly="1933">1910</line>
        <line lrx="1758" lry="2081" ulx="561" uly="1999">Landwirtſchaft .. . . . . . . 42,5 % 28,6 %</line>
        <line lrx="1760" lry="2145" ulx="560" uly="2059">Induſtrie, Bergbau . . . . 35,5 % 42,8 %</line>
        <line lrx="1760" lry="2208" ulx="561" uly="2117">Handel, Derkehr.. . . . . . 10,0 % 13,4 %</line>
        <line lrx="1761" lry="2264" ulx="554" uly="2177">Übrige Berufe.. . . . . . . 12,0 % 15,2 %</line>
      </zone>
      <zone lrx="1905" lry="2923" type="textblock" ulx="562" uly="2256">
        <line lrx="1902" lry="2339" ulx="620" uly="2256">1882 zählte das deutſche Reich etwa 46 Millionen,</line>
        <line lrx="1903" lry="2394" ulx="562" uly="2315">1910 65 Millionen Einwohner. Wieviel Bewohner</line>
        <line lrx="1905" lry="2460" ulx="567" uly="2378">Deutſchlands lebten demnach 1882 und 1910 vom</line>
        <line lrx="1835" lry="2521" ulx="562" uly="2432">Ertrage der Landwirtſchaft, der Induſtrie uſw.?</line>
        <line lrx="1585" lry="2585" ulx="664" uly="2515">Löſung: 1882 Landwirtſchaft 19 550 000.</line>
        <line lrx="1696" lry="2620" ulx="1047" uly="2561">Induſtrie, Bergbau 16 330 000.</line>
        <line lrx="1607" lry="2673" ulx="1044" uly="2610">Handel, Derkehr 4 600 000.</line>
        <line lrx="1564" lry="2715" ulx="1036" uly="2659">Übrige Berufe 5 520 000.</line>
        <line lrx="1590" lry="2779" ulx="922" uly="2723">1910 Landwirtſchaft 18 590 000.</line>
        <line lrx="1696" lry="2828" ulx="1042" uly="2769">Induſtrie, Bergbau 27 820 000.</line>
        <line lrx="1611" lry="2878" ulx="1044" uly="2818">Handel, Verkehr 8 710 000.</line>
        <line lrx="1564" lry="2923" ulx="1035" uly="2867">Übrige Berufe 9 880 000.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="73" type="page" xml:id="s_AhI987-1_073">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_073.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1154" lry="443" type="textblock" ulx="870" uly="400">
        <line lrx="1154" lry="443" ulx="870" uly="400">— 67 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1468" lry="596" type="textblock" ulx="542" uly="537">
        <line lrx="1468" lry="596" ulx="542" uly="537">vom zZweck der Nahrung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1738" lry="1299" type="textblock" ulx="389" uly="634">
        <line lrx="1731" lry="703" ulx="454" uly="634">Der menſchliche Körper braucht Bau⸗ und</line>
        <line lrx="1733" lry="764" ulx="396" uly="695">Brennſtoffe. Die erſteren dienen dem Wachstum</line>
        <line lrx="1733" lry="821" ulx="390" uly="756">und der Deckung der Verluſte durch Abnutzung</line>
        <line lrx="1734" lry="882" ulx="389" uly="814">und Ausſcheidung (Zellen erneuern ſich; Zellen</line>
        <line lrx="1734" lry="945" ulx="391" uly="878">geben Stoffe ab, die aus dem Körper ausge⸗</line>
        <line lrx="1735" lry="1004" ulx="391" uly="933">ſchieden werden; Haut, Nägel, haare werden ab⸗</line>
        <line lrx="1736" lry="1064" ulx="391" uly="992">genutzt u. a. m.). Die Brennſtoffe haben den</line>
        <line lrx="1736" lry="1120" ulx="398" uly="1052">Zweck, in dem menſchlichen Körper die nötige</line>
        <line lrx="1737" lry="1180" ulx="391" uly="1113">Wärme zu erzeugen, die zu ſeinen Kraftleiſtungen</line>
        <line lrx="1738" lry="1242" ulx="392" uly="1167">erforderlich iſt. Das ſind die beiden hauptzwecke</line>
        <line lrx="928" lry="1299" ulx="394" uly="1241">der Nahrungszufuhr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1750" lry="2901" type="textblock" ulx="394" uly="1334">
        <line lrx="1739" lry="1398" ulx="455" uly="1334">126. Die Bauſtoffe beſtehen in der haupt⸗</line>
        <line lrx="1740" lry="1462" ulx="394" uly="1394">ſache aus Eiweiß, Waſſer und Salzen. Unſer</line>
        <line lrx="1740" lry="1521" ulx="398" uly="1454">Kugenmerk haben wir auf die Deckung des</line>
        <line lrx="1741" lry="1580" ulx="396" uly="1513">Eiweißbedarfes zu richten, da die beiden andern</line>
        <line lrx="1741" lry="1640" ulx="394" uly="1573">Stoffe bei unſerer gewohnten gemiſchten Koſt in</line>
        <line lrx="1742" lry="1696" ulx="395" uly="1635">den notwendigen Mengen unſerem Körper zu⸗</line>
        <line lrx="1743" lry="1759" ulx="398" uly="1692">geführt werden, ohne daß wir darauf beſondere</line>
        <line lrx="1741" lry="1818" ulx="402" uly="1751">Achtſamkeit zu verwenden brauchen. — Ein voll⸗</line>
        <line lrx="1742" lry="1877" ulx="397" uly="1812">kräftiger Mann bedarf etwa 80 g verdauliches</line>
        <line lrx="1744" lry="1936" ulx="400" uly="1870">Eiweiß täglich. Dieſes iſt zugleich aber auch ein</line>
        <line lrx="1743" lry="1999" ulx="408" uly="1930">Brennſtoff und hat einen heizwert, den die Natur⸗</line>
        <line lrx="1745" lry="2055" ulx="398" uly="1989">forſcher und kirzte mit einem beſonderen Maß</line>
        <line lrx="1744" lry="2114" ulx="403" uly="2050">gemeſſen haben. Dieſes Maß nennen ſie Wärme⸗</line>
        <line lrx="1743" lry="2174" ulx="404" uly="2111">einheit. 1 Wärmeeinheit iſt die Wärmemenge,</line>
        <line lrx="1748" lry="2232" ulx="401" uly="2168">durch welche 1 1 Waſſer um 1°  Celſius erwärmt</line>
        <line lrx="1745" lry="2289" ulx="403" uly="2227">wird. 1 g Eiweiß hat 4,1 Wärmeeinheiten.</line>
        <line lrx="1749" lry="2348" ulx="404" uly="2286">Wieviel Wärmeeinheiten werden demnach dem</line>
        <line lrx="1747" lry="2410" ulx="403" uly="2347">Körper durch 80 g Eiweiß zugeführt? (328 Wärme⸗</line>
        <line lrx="676" lry="2469" ulx="405" uly="2412">einheiten.)</line>
        <line lrx="1749" lry="2535" ulx="471" uly="2474">Die nötigen Brennſtoffe werden unſerem Körper</line>
        <line lrx="1749" lry="2597" ulx="404" uly="2532">zugeführt durch FSette und Kohlehydrate (Mehl⸗</line>
        <line lrx="1746" lry="2656" ulx="406" uly="2592">ſtoffe). 1 g Sett liefert 9,3, 1 g Kohlehudrat 4,1</line>
        <line lrx="829" lry="2714" ulx="408" uly="2658">Wärmeeinheiten.</line>
        <line lrx="1749" lry="2782" ulx="473" uly="2721">Der heizwert des uns mangelnden Settes —</line>
        <line lrx="1750" lry="2843" ulx="407" uly="2779">jährliche Einfuhr für 150 Millionen ℳ — kann</line>
        <line lrx="1151" lry="2901" ulx="409" uly="2843">durch Zucker gedeckt werden.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="74" type="page" xml:id="s_AhI987-1_074">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_074.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1189" lry="439" type="textblock" ulx="1019" uly="399">
        <line lrx="1189" lry="439" ulx="1019" uly="399">— 68</line>
      </zone>
      <zone lrx="1876" lry="651" type="textblock" ulx="538" uly="536">
        <line lrx="1876" lry="597" ulx="596" uly="536">127. Dom Wert unſerer wichtigſten</line>
        <line lrx="1155" lry="651" ulx="538" uly="594">Nahrungsmittel.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1448" lry="774" type="textblock" ulx="878" uly="725">
        <line lrx="1448" lry="774" ulx="878" uly="725">Von 100 g enthalten:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1878" lry="2054" type="textblock" ulx="440" uly="828">
        <line lrx="1869" lry="951" ulx="998" uly="828">Got Fette ag⸗ Waſſer Wärme⸗</line>
        <line lrx="1878" lry="972" ulx="1374" uly="917">hydrate) einheiten</line>
        <line lrx="1621" lry="1021" ulx="1060" uly="972">8 8£ 8 8</line>
        <line lrx="1826" lry="1139" ulx="442" uly="1091">Rindfleiſch. . . . . . . . 18 6 — 75 112</line>
        <line lrx="1826" lry="1205" ulx="445" uly="1156">Schweinefleiſch . . . . . 10 46 — 44 42²⁰</line>
        <line lrx="1825" lry="1269" ulx="442" uly="1221">Geflügel. . . . . . . . . 17 2 — 78 75</line>
        <line lrx="1825" lry="1335" ulx="442" uly="1287">Fiſch . . . . . . . . . . 13 1 — 80 53</line>
        <line lrx="1826" lry="1402" ulx="442" uly="1353">Ei (Hühnerei, 40 g). . . 15 12 72 152</line>
        <line lrx="1825" lry="1465" ulx="441" uly="1419">Milch⸗ . . . . . . . . . 3 4 5 77 63</line>
        <line lrx="1825" lry="1531" ulx="441" uly="1484">Käſe . . . . . . . . . . 29 30 2 3 458</line>
        <line lrx="1825" lry="1599" ulx="441" uly="1549">Butter. . . . . . . . . . — 75 — 20 650</line>
        <line lrx="1826" lry="1663" ulx="442" uly="1615">Brot (Mehl). . . . . . . 11 2 72 14 328</line>
        <line lrx="1826" lry="1728" ulx="441" uly="1680">Erbſen, Bohnen. . . . . 24 2 50 14 288</line>
        <line lrx="1824" lry="1793" ulx="442" uly="1745">Salat, Spinat . . . . . 2 — 4 91 22</line>
        <line lrx="1824" lry="1858" ulx="440" uly="1811">Kartoffeln . . . . . . . . 2 21 75 87</line>
        <line lrx="1825" lry="1923" ulx="441" uly="1876">Obſt . . . . . . . . . . 1 — 19 8⁰ 76</line>
        <line lrx="1824" lry="1990" ulx="440" uly="1942">Zucker. . . . . . . . . . — 99 376</line>
        <line lrx="1823" lry="2054" ulx="442" uly="2007">Schokolade. . . . . . . . 5 15 75 248</line>
      </zone>
      <zone lrx="1875" lry="2207" type="textblock" ulx="509" uly="2147">
        <line lrx="1875" lry="2207" ulx="509" uly="2147">a) Berechne, wieviel Wärmeeinheiten je 100 g der</line>
      </zone>
      <zone lrx="1702" lry="2266" type="textblock" ulx="585" uly="2207">
        <line lrx="1702" lry="2266" ulx="585" uly="2207">oben genannten Nahrungsmittel erzeugen!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1877" lry="2447" type="textblock" ulx="588" uly="2266">
        <line lrx="1876" lry="2328" ulx="659" uly="2266">(Ein Teil der Nährſtoffe verläßt den Körper</line>
        <line lrx="1877" lry="2386" ulx="588" uly="2326">unverdaut. Wenn man dies berückſichtigt, ſo ergibt</line>
        <line lrx="1874" lry="2447" ulx="589" uly="2386">1 g Eiweiß 3,4, 1 g Fett 8,4 und 1 g Kohle⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1337" lry="2503" type="textblock" ulx="585" uly="2444">
        <line lrx="1337" lry="2503" ulx="585" uly="2444">hydrat 3,8 Wär meeinheiten.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1913" lry="2576" type="textblock" ulx="730" uly="2517">
        <line lrx="1913" lry="2576" ulx="730" uly="2517">Die Antworten enthält die letzte Spalte.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1875" lry="2714" type="textblock" ulx="501" uly="2593">
        <line lrx="1875" lry="2655" ulx="501" uly="2593">b) Was koſten 100 Wärmeeinheiten von jedem der</line>
        <line lrx="1874" lry="2714" ulx="587" uly="2653">verſchiedenen Nahrungsmittel nach den jetzigen</line>
      </zone>
      <zone lrx="807" lry="2768" type="textblock" ulx="593" uly="2713">
        <line lrx="807" lry="2768" ulx="593" uly="2713">Preiſen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1874" lry="2844" type="textblock" ulx="731" uly="2784">
        <line lrx="1874" lry="2844" ulx="731" uly="2784">Die Ergebniſſe ſind nach dem jeweiligen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1875" lry="2903" type="textblock" ulx="678" uly="2842">
        <line lrx="1875" lry="2903" ulx="678" uly="2842">Preiſe in der betreffenden Gegend verſchieden.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="75" type="page" xml:id="s_AhI987-1_075">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_075.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1161" lry="433" type="textblock" ulx="876" uly="392">
        <line lrx="1161" lry="433" ulx="876" uly="392">— 69 –—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1739" lry="843" type="textblock" ulx="314" uly="525">
        <line lrx="1733" lry="592" ulx="314" uly="525">c) Stelle Mahlzeiten zuſammen, billige und teuere,</line>
        <line lrx="1739" lry="654" ulx="450" uly="584">ſodaß der nötige Bedarf an Eiweiß und Wärme⸗</line>
        <line lrx="1038" lry="716" ulx="452" uly="653">einheiten gedeckt wird!</line>
        <line lrx="1739" lry="782" ulx="595" uly="713">Dieſe Frage läßt vielfache Löſungen zu. Sie</line>
        <line lrx="1432" lry="843" ulx="541" uly="778">iſt beſonders für Mädchen wichtig.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1754" lry="1995" type="textblock" ulx="400" uly="880">
        <line lrx="1741" lry="947" ulx="460" uly="880">128. Wenn die zugeführte Nahrungsmenge eines</line>
        <line lrx="1743" lry="1009" ulx="400" uly="939">erwachſenen Mannes 3000 Wärmeeinheiten mißt,</line>
        <line lrx="1745" lry="1070" ulx="400" uly="994">ſo iſt ſie nach den Berechnungen der Gelehrten voll⸗</line>
        <line lrx="1746" lry="1129" ulx="402" uly="1059">ſtändig ausreichend. Frauen und Kinder brauchen</line>
        <line lrx="1742" lry="1190" ulx="401" uly="1119">je nach ihrem Alter und Körpergewicht weniger,</line>
        <line lrx="1745" lry="1247" ulx="403" uly="1179">Schwerarbeiter mehr — bis über 5 000 Kalorien</line>
        <line lrx="876" lry="1305" ulx="405" uly="1250">(Wärmeeinheiten).</line>
        <line lrx="1749" lry="1377" ulx="463" uly="1309">So iſt für das ganze deutſche Volk von jetzt 68</line>
        <line lrx="1751" lry="1435" ulx="406" uly="1367">Millionen feſtgeſtellt worden, was nachſtehende</line>
        <line lrx="1751" lry="1495" ulx="412" uly="1428">Tabelle zeigt (nach dem Durchſchnitt der Jahre</line>
        <line lrx="651" lry="1556" ulx="408" uly="1500">1912/13):</line>
        <line lrx="1750" lry="1626" ulx="469" uly="1560">Notwendiger Bedarf: 56 750 Milliarden Wärme⸗</line>
        <line lrx="1503" lry="1688" ulx="410" uly="1621">einheiten und 1,605 Millionen t Eiweiß;</line>
        <line lrx="1752" lry="1751" ulx="468" uly="1686">Wirklicher Verbrauch: 90 420 Milliarden Wärme⸗</line>
        <line lrx="1449" lry="1812" ulx="412" uly="1747">einheiten und 2,507 Millionen t Eiweiß;</line>
        <line lrx="1754" lry="1875" ulx="476" uly="1808">Zur Verfügung bei Fortſetzung der bisherigen Wirt⸗</line>
        <line lrx="1754" lry="1937" ulx="411" uly="1867">ſchaftsweiſe: 67 680 Milliarden Wärmeeinheiten und</line>
        <line lrx="1088" lry="1995" ulx="414" uly="1934">1,554 Millionen t Eiweiß.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1707" lry="2066" type="textblock" ulx="472" uly="1999">
        <line lrx="1707" lry="2066" ulx="472" uly="1999">Was lehrt uns dieſe Zahlenzuſammenſtellung?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1760" lry="2581" type="textblock" ulx="472" uly="2083">
        <line lrx="1756" lry="2149" ulx="472" uly="2083">a) Wir haben mehr gebraucht als nötig. Rechne</line>
        <line lrx="1757" lry="2208" ulx="567" uly="2142">aus wieviel % bei den Wärmeeinheiten</line>
        <line lrx="1757" lry="2262" ulx="564" uly="2202">und dem Eiweiß! (Überernährung, Vergeu⸗</line>
        <line lrx="724" lry="2326" ulx="568" uly="2271">dung.)</line>
        <line lrx="1760" lry="2405" ulx="473" uly="2337">b) Wir müſſen ſparen, wenn es reichen und der</line>
        <line lrx="1759" lry="2463" ulx="573" uly="2397">engliſche Plan zuſchanden werden ſoll. Wie⸗</line>
        <line lrx="1760" lry="2521" ulx="571" uly="2457">viel % ſtehen uns weniger zur Derfügung</line>
        <line lrx="1426" lry="2581" ulx="570" uly="2519">nach dem bisherigen Verbrauch?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1764" lry="2897" type="textblock" ulx="572" uly="2593">
        <line lrx="1762" lry="2659" ulx="574" uly="2593">Vergleiche ſowohl bei den Wärmeeinheiten</line>
        <line lrx="1761" lry="2715" ulx="573" uly="2652">wie beim Eiweiß, das, was uns zur Ver⸗</line>
        <line lrx="1764" lry="2778" ulx="572" uly="2711">fügung ſteht (bei Sortſetzung unſerer bis⸗</line>
        <line lrx="1761" lry="2838" ulx="572" uly="2772">herigen Wirtſchaftsweiſe) mit dem notwen⸗</line>
        <line lrx="936" lry="2897" ulx="575" uly="2838">digen Bedarf!</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="76" type="page" xml:id="s_AhI987-1_076">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_076.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1875" lry="814" type="textblock" ulx="585" uly="531">
        <line lrx="1872" lry="594" ulx="585" uly="531">d) Wie lange würden unſere Nährwerte reichen,</line>
        <line lrx="1875" lry="652" ulx="679" uly="590">wenn wir wie bisher weiter wirtſchaften würden?</line>
        <line lrx="1793" lry="720" ulx="631" uly="665">Löſung: a) 59,5 % Wärmeeinheiten, 43,7 % Eiweiß.</line>
        <line lrx="1841" lry="766" ulx="885" uly="713">b) 25,15 % Wärmeeinheiten, 32,64 % Eiweiß.</line>
        <line lrx="1875" lry="814" ulx="889" uly="760">c) Die Wärmeeinheiten reichen aus, das Ei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1299" lry="436" type="textblock" ulx="1130" uly="396">
        <line lrx="1299" lry="436" ulx="1130" uly="396">70 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1177" lry="861" type="textblock" ulx="951" uly="814">
        <line lrx="1177" lry="861" ulx="951" uly="814">weiß nicht.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1875" lry="957" type="textblock" ulx="890" uly="854">
        <line lrx="1875" lry="909" ulx="890" uly="854">d) Wärmeeinheiten rund 9 Monate, Ei⸗</line>
        <line lrx="1472" lry="957" ulx="951" uly="908">weiß rund 8 Monate.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1712" lry="1150" type="textblock" ulx="587" uly="1001">
        <line lrx="1679" lry="1062" ulx="588" uly="1001">Es muß alſo geſpart werden!</line>
        <line lrx="1712" lry="1150" ulx="587" uly="1091">Wo und wie ſollen einige Beiſpiele zeigen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1876" lry="1239" type="textblock" ulx="683" uly="1181">
        <line lrx="1876" lry="1239" ulx="683" uly="1181">Von den wichtigſten Nahrungs⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1062" lry="1289" type="textblock" ulx="765" uly="1243">
        <line lrx="1062" lry="1289" ulx="765" uly="1243">mitteln:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1876" lry="1615" type="textblock" ulx="529" uly="1317">
        <line lrx="1875" lry="1377" ulx="589" uly="1317">Unſere notwendigen Nahrungsmittel werden ge⸗</line>
        <line lrx="1875" lry="1442" ulx="530" uly="1376">deckt aus der inländiſchen Erzeugung und der Einfuhr.</line>
        <line lrx="1875" lry="1496" ulx="591" uly="1435">Nachfolgende Überſicht ſoll uns 1. über den Ver⸗</line>
        <line lrx="1876" lry="1555" ulx="530" uly="1496">brauch und Beſtand (einſchließlich tieriſche Ernährung</line>
        <line lrx="1876" lry="1615" ulx="529" uly="1554">und Saatgut) und 2. über die Ein⸗ und Ausfuhr im</line>
      </zone>
      <zone lrx="1595" lry="1675" type="textblock" ulx="537" uly="1615">
        <line lrx="1595" lry="1675" ulx="537" uly="1615">Durchſchnitt der Jahre 1912/13 belehren.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1404" lry="2194" type="textblock" ulx="532" uly="1693">
        <line lrx="1404" lry="1752" ulx="535" uly="1693">Verbrauch u. Beſtand Einfuhr</line>
        <line lrx="1314" lry="1799" ulx="1065" uly="1756">in 1000 t</line>
        <line lrx="1351" lry="1872" ulx="535" uly="1817">Roggen . . . . 9 680</line>
        <line lrx="1382" lry="1932" ulx="532" uly="1875">Weizen . . . . . 6 240 2 000</line>
        <line lrx="1381" lry="1991" ulx="537" uly="1935">Gerſte . . . . . . 6 230 3 230</line>
        <line lrx="1382" lry="2051" ulx="532" uly="1995">Kartoffeln. . . 43 720 50</line>
        <line lrx="1349" lry="2108" ulx="539" uly="2056">Zucker . . . . . . 1 280 —</line>
        <line lrx="1073" lry="2194" ulx="686" uly="2149">Dom Brot:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1878" lry="2543" type="textblock" ulx="589" uly="2227">
        <line lrx="1875" lry="2287" ulx="595" uly="2227">129. a) Wieviel Brotkorn (Weizen und Roggen)</line>
        <line lrx="1877" lry="2347" ulx="683" uly="2285">fehlt uns? (Die Einfuhr von Weizen und die</line>
        <line lrx="1522" lry="2407" ulx="686" uly="2348">Ausfuhr von Roggen fällt weg.)</line>
        <line lrx="1878" lry="2486" ulx="589" uly="2423">b) Wieviel Weizen und Roggen kam 1912/13 auf</line>
        <line lrx="1878" lry="2543" ulx="684" uly="2483">den Kopf der Bevölkerung? (Einwohnerzahl</line>
      </zone>
      <zone lrx="1096" lry="2602" type="textblock" ulx="684" uly="2547">
        <line lrx="1096" lry="2602" ulx="684" uly="2547">66,5 Millionen.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1876" lry="2682" type="textblock" ulx="592" uly="2619">
        <line lrx="1876" lry="2682" ulx="592" uly="2619">c) Wieviel kg Brotgetreide kommt jetzt auf den</line>
      </zone>
      <zone lrx="833" lry="2741" type="textblock" ulx="680" uly="2685">
        <line lrx="833" lry="2741" ulx="680" uly="2685">Kopf?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1206" lry="2853" type="textblock" ulx="638" uly="2760">
        <line lrx="1206" lry="2807" ulx="638" uly="2760">Löſung: a) 1 420 000 t.</line>
        <line lrx="1158" lry="2853" ulx="895" uly="2808">b) 239,4 kg.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1156" lry="2901" type="textblock" ulx="900" uly="2856">
        <line lrx="1156" lry="2901" ulx="900" uly="2856">c) 213,2 kg.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1760" lry="1748" type="textblock" ulx="1561" uly="1692">
        <line lrx="1760" lry="1748" ulx="1561" uly="1692">Ausfuhr</line>
      </zone>
      <zone lrx="1692" lry="1856" type="textblock" ulx="1607" uly="1814">
        <line lrx="1692" lry="1856" ulx="1607" uly="1814">580</line>
      </zone>
      <zone lrx="1721" lry="2094" type="textblock" ulx="1592" uly="2053">
        <line lrx="1721" lry="2094" ulx="1592" uly="2053">1 110</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="77" type="page" xml:id="s_AhI987-1_077">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_077.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1157" lry="447" type="textblock" ulx="875" uly="406">
        <line lrx="1157" lry="447" ulx="875" uly="406">— 71 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1734" lry="936" type="textblock" ulx="386" uly="544">
        <line lrx="1730" lry="603" ulx="451" uly="544">130. Dem Getreidemehl wird zur Streckung Kar⸗</line>
        <line lrx="884" lry="661" ulx="386" uly="603">toffelmehl zugeſetzt.</line>
        <line lrx="1734" lry="738" ulx="451" uly="680">a) Wie groß iſt die Erſparnis an 125 dz Mehl</line>
        <line lrx="1248" lry="799" ulx="543" uly="739">bei 5 % Kartoffelmehlzuſatz.</line>
        <line lrx="1734" lry="876" ulx="450" uly="817">b) bei K⸗Brot von 10, 15 und 20 % Zuſatz?</line>
        <line lrx="1530" lry="936" ulx="541" uly="878">(Stärkere Kusmahlung des Getreides.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1245" lry="1054" type="textblock" ulx="494" uly="959">
        <line lrx="979" lry="1006" ulx="494" uly="959">Löſung: a) 6,25 dz.</line>
        <line lrx="1245" lry="1054" ulx="745" uly="1010">b) 12,5; 18,75; 25 dz.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1731" lry="1652" type="textblock" ulx="383" uly="1109">
        <line lrx="1731" lry="1167" ulx="448" uly="1109">131. (1²) Ein Bäcker verkauft 120 dreipfündige</line>
        <line lrx="1731" lry="1227" ulx="386" uly="1168">und 72 zweipfündige Laib Brot täglich. Er braucht</line>
        <line lrx="1731" lry="1286" ulx="385" uly="1225">8 des Brotgewichtes an Mehl, und 3zwar 60 Prozent</line>
        <line lrx="1730" lry="1346" ulx="386" uly="1286">Weizen⸗, 30 Prozent Roggen⸗ und 10 Prozent</line>
        <line lrx="740" lry="1403" ulx="383" uly="1345">Kartoffelmehl.</line>
        <line lrx="1730" lry="1476" ulx="442" uly="1416">(Die fehlenden 10 Prozente kann er durch geriebene</line>
        <line lrx="1729" lry="1537" ulx="386" uly="1476">Kartoffeln erſetzen, von denen er wegen des hohen</line>
        <line lrx="1730" lry="1594" ulx="386" uly="1535">Waſſergehaltes 3 mal ſoviel haben muß, als wenn er</line>
        <line lrx="745" lry="1652" ulx="384" uly="1594">Mehl nähme.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1382" lry="1730" type="textblock" ulx="440" uly="1673">
        <line lrx="1382" lry="1730" ulx="440" uly="1673">Wie ſetzt er ſeinen Teig zuſammen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1731" lry="1853" type="textblock" ulx="486" uly="1755">
        <line lrx="1731" lry="1804" ulx="486" uly="1755">Löſung: 201,6 kg Roggen⸗, 100,8 kg Weizenmehl, 33,6 kg</line>
        <line lrx="1598" lry="1853" ulx="719" uly="1803">Kartoffelmehl (oder 100,8 kg Kartoffeln).</line>
      </zone>
      <zone lrx="1727" lry="2225" type="textblock" ulx="377" uly="1894">
        <line lrx="1726" lry="1957" ulx="445" uly="1894">132. (⁶ In einer Stadt werden 625 892 Brot⸗</line>
        <line lrx="1727" lry="2022" ulx="377" uly="1961">karten für 4 Wochen ausgegeben, für jede Woche</line>
        <line lrx="1221" lry="2078" ulx="380" uly="2021">und für jede Perſon eine Karte.</line>
        <line lrx="1541" lry="2155" ulx="440" uly="2098">Wieviel Leute ſind zur Zeit in der Stadt?</line>
        <line lrx="903" lry="2225" ulx="483" uly="2180">Löſung: 156 473.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1774" lry="2781" type="textblock" ulx="378" uly="2283">
        <line lrx="1725" lry="2344" ulx="442" uly="2283">133. (7) Jede Karte hat 37 Abſchnitte. Sür</line>
        <line lrx="1726" lry="2404" ulx="378" uly="2342">einen ſolchen bekommt man 50 g Brot oder 33 g</line>
        <line lrx="1056" lry="2459" ulx="379" uly="2401">Mehl (für 3 Stück 100 g).</line>
        <line lrx="1723" lry="2541" ulx="441" uly="2479">aà) Wieviel g Brot oder Mehl hat 1 Perſon pro</line>
        <line lrx="1774" lry="2596" ulx="523" uly="2539">Woche zugut?</line>
        <line lrx="1724" lry="2676" ulx="438" uly="2616">b) Wieviel kg Brot oder Mehl darf in einer Stadt</line>
        <line lrx="1724" lry="2738" ulx="522" uly="2679">von 156 473 Einwohnern wöchentlich verzehrt</line>
        <line lrx="735" lry="2781" ulx="523" uly="2735">werden?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1722" lry="2911" type="textblock" ulx="436" uly="2810">
        <line lrx="1434" lry="2861" ulx="436" uly="2810">Löſung: a) 1850 g Brot oder 1233 g Mehl.</line>
        <line lrx="1722" lry="2911" ulx="692" uly="2860">b) 289 475,05 kg Brot oder 192 931,209 kg Mehl.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="78" type="page" xml:id="s_AhI987-1_078">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_078.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1295" lry="460" type="textblock" ulx="1126" uly="393">
        <line lrx="1295" lry="460" ulx="1126" uly="393">72 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1873" lry="763" type="textblock" ulx="526" uly="550">
        <line lrx="1871" lry="619" ulx="587" uly="550">134. (⁰) Jemand kauft 10 Brötchen à 100 g zu</line>
        <line lrx="940" lry="681" ulx="526" uly="621">8 Pf. das Stück.</line>
        <line lrx="1873" lry="763" ulx="592" uly="686">a) Beſtimme das Gewicht des gekauften Brotes!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1879" lry="1208" type="textblock" ulx="536" uly="764">
        <line lrx="1873" lry="833" ulx="588" uly="764">b) Wieviel Prozent kommen ihn die Brötchen</line>
        <line lrx="1876" lry="887" ulx="673" uly="823">teuerer, als wenn er das gleiche Gewicht</line>
        <line lrx="1875" lry="950" ulx="677" uly="883">Miſchbrot gekauft hätte? (1 kg = 0,40 ℳ.)</line>
        <line lrx="1064" lry="1017" ulx="636" uly="969">Löſung: a) 1 kg.</line>
        <line lrx="1096" lry="1063" ulx="889" uly="1017">b) 100 %.</line>
        <line lrx="1879" lry="1148" ulx="598" uly="1078">(Wieviel % iſt das Brot teuerer, wenn er es in</line>
        <line lrx="1780" lry="1208" ulx="536" uly="1136">der Form von 50⸗g⸗Brötchen kauft? — 150 %.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1889" lry="1747" type="textblock" ulx="514" uly="1244">
        <line lrx="1884" lry="1310" ulx="598" uly="1244">135. Selbſtverſorgern. (Landwirte, die</line>
        <line lrx="1882" lry="1374" ulx="514" uly="1304">für ihren Bedarf das nötige Brotkorn ſelbſt pflanzen)</line>
        <line lrx="1885" lry="1434" ulx="537" uly="1363">ſteht monatlich pro Kopf 9 kg Brotgetreide oder</line>
        <line lrx="1884" lry="1492" ulx="538" uly="1424">7,2 kg Mehl zu. Eine haushaltung beſteht aus</line>
        <line lrx="1889" lry="1551" ulx="539" uly="1483">8 Köpfen und hat am 1. Februar noch einen Vorrat</line>
        <line lrx="1620" lry="1608" ulx="540" uly="1546">von 1,44 dz Mehl und 2,88 dz Brotkorn.</line>
        <line lrx="1473" lry="1680" ulx="602" uly="1617">Wie lange reicht der Vorrat aus?</line>
        <line lrx="1530" lry="1747" ulx="646" uly="1691">Löſung: 6 ½ Monate (bis 15. Auguſt).</line>
      </zone>
      <zone lrx="1894" lry="2290" type="textblock" ulx="544" uly="1784">
        <line lrx="1892" lry="1852" ulx="606" uly="1784">136. (ł) Einem etwa kommenden Mehlmangel vor⸗</line>
        <line lrx="1893" lry="1914" ulx="544" uly="1838">zubeugen, hat ein Gemeindeausſchuß mit einem</line>
        <line lrx="1894" lry="1975" ulx="546" uly="1902">Mühlenwerk einen Vertrag auf Mehllieferung ab⸗</line>
        <line lrx="1894" lry="2035" ulx="548" uly="1962">geſchloſſen. Es wurden geliefert: 5500 Sack Weizen⸗</line>
        <line lrx="1890" lry="2094" ulx="549" uly="2019">mehl zu 38,80 ℳ, 3500 Sack Roggenmehl zu 58 ℳ</line>
        <line lrx="1586" lry="2147" ulx="548" uly="2084">und 200 Sack Kartoffelmehl zu 35 ℳ.</line>
        <line lrx="1251" lry="2219" ulx="609" uly="2160">Stelle die Rechnung auf!</line>
        <line lrx="1145" lry="2290" ulx="655" uly="2239">Löſung: 353 400 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1770" lry="2401" type="textblock" ulx="703" uly="2332">
        <line lrx="1770" lry="2401" ulx="703" uly="2332">Ehret und ſparet das Brotl</line>
      </zone>
      <zone lrx="1907" lry="2927" type="textblock" ulx="555" uly="2426">
        <line lrx="1901" lry="2493" ulx="616" uly="2426">137. () Wieviel Brot geht dem deutſchen Volke ver⸗</line>
        <line lrx="1901" lry="2553" ulx="555" uly="2485">loren, wenn in jeder Haushaltung täglich ein ſo</line>
        <line lrx="1903" lry="2612" ulx="556" uly="2544">kleines Rindchen Brot (der Lehrer zeigt den Kindern</line>
        <line lrx="1904" lry="2674" ulx="560" uly="2605">ein Stückchen Brot im Gewicht von 2 g) verloren</line>
        <line lrx="1906" lry="2736" ulx="560" uly="2659">geht, d. h. der menſchlichen Nahrung als vertrocknet</line>
        <line lrx="1387" lry="2788" ulx="560" uly="2730">oder verkrümelt entzogen wird?</line>
        <line lrx="1907" lry="2863" ulx="622" uly="2796">In Deutſchland ſind rund 11 Millionen Haus⸗</line>
        <line lrx="822" lry="2927" ulx="563" uly="2870">haltungen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2059" lry="2966" type="textblock" ulx="2046" uly="2447">
        <line lrx="2059" lry="2966" ulx="2046" uly="2447"> ———= —</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="79" type="page" xml:id="s_AhI987-1_079">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_079.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1743" lry="868" type="textblock" ulx="456" uly="548">
        <line lrx="1742" lry="611" ulx="456" uly="548">a) Wieviel kg Brot macht das ſeit Beginn des</line>
        <line lrx="1173" lry="666" ulx="548" uly="609">Krieges bis Ende 19152</line>
        <line lrx="1740" lry="750" ulx="457" uly="686">b) Wie lange würde das für die Zivilbevölkerung</line>
        <line lrx="1740" lry="807" ulx="548" uly="746">unſerer Stadt (unſeres Dorfes) reichen, wenn</line>
        <line lrx="1743" lry="868" ulx="552" uly="806">pro Woche und Kopf 1,85 kg Brot nötig ſind?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1741" lry="1232" type="textblock" ulx="453" uly="882">
        <line lrx="1740" lry="944" ulx="453" uly="882">c) Wieviel Eiſenbahnwagen Brot à 4000 kg wären</line>
        <line lrx="1741" lry="1004" ulx="547" uly="941">erſpart, wenn jeder Einwohner Deutſchlands</line>
        <line lrx="1675" lry="1064" ulx="547" uly="1000">ſeit Kriegsbeginn 2g weniger gegeſſen hätte?</line>
        <line lrx="1737" lry="1136" ulx="609" uly="1074">(Nehmen wir 50 Millionen Broteſſer an).</line>
        <line lrx="1258" lry="1232" ulx="498" uly="1145">Löſung: ſ Tage) a) 11 374 t.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1480" lry="1398" type="textblock" ulx="546" uly="1245">
        <line lrx="1480" lry="1294" ulx="754" uly="1245">c) 12 925 ECiſenbahnwagen.</line>
        <line lrx="1451" lry="1398" ulx="546" uly="1338">Hütet das heilige Brot!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1741" lry="1675" type="textblock" ulx="394" uly="1432">
        <line lrx="1740" lry="1496" ulx="455" uly="1432">138. (¹“*) In einer Schule, die von 170 Kindern beſucht</line>
        <line lrx="1738" lry="1553" ulx="396" uly="1492">wird, wurden die zurückgelaſſenen Brot⸗</line>
        <line lrx="1741" lry="1614" ulx="394" uly="1551">reſte geſammelt und gewogen. Es hat ſich dabei</line>
        <line lrx="1739" lry="1675" ulx="395" uly="1611">herausgeſtellt, daß im Durchſchnitt wöchentlich 20 Pfd.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1740" lry="2135" type="textblock" ulx="403" uly="1669">
        <line lrx="1136" lry="1730" ulx="403" uly="1669">Brot vergeudet worden ſind.</line>
        <line lrx="1739" lry="1812" ulx="458" uly="1747">a) Wieviel macht das im Jahre bei 40 Schul⸗</line>
        <line lrx="1174" lry="1869" ulx="549" uly="1804">wochen?</line>
        <line lrx="1740" lry="1946" ulx="456" uly="1884">b) Wie groß wäre die Vergeudung in einer</line>
        <line lrx="1416" lry="2003" ulx="546" uly="1943">Stadtſchule mit 595 Schulkindern?</line>
        <line lrx="1738" lry="2082" ulx="456" uly="2019">c) In Deutſchland ſind etwa 12 Millionen Schüler</line>
        <line lrx="1003" lry="2135" ulx="548" uly="2079">und Schülerinnen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1739" lry="2260" type="textblock" ulx="548" uly="2139">
        <line lrx="1735" lry="2201" ulx="606" uly="2139">Wieviel Brot wurde von ihnen verſchwendet,</line>
        <line lrx="1739" lry="2260" ulx="548" uly="2199">wenn ſie es in demſelben Maße getan haben?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1738" lry="2606" type="textblock" ulx="456" uly="2274">
        <line lrx="1738" lry="2337" ulx="456" uly="2274">d) Wieviel tägliche Brotportionen von 265 g könnte</line>
        <line lrx="1635" lry="2397" ulx="548" uly="2335">die deutſche Bevölkerung davon erhalten?</line>
        <line lrx="926" lry="2458" ulx="500" uly="2411">Löſung: a) 4 dz.</line>
        <line lrx="949" lry="2506" ulx="752" uly="2461">b) 14 dz.</line>
        <line lrx="1003" lry="2553" ulx="758" uly="2508">e) 28 235 t.</line>
        <line lrx="1354" lry="2606" ulx="754" uly="2555">4d) 106 500 000 (abgerundet).</line>
      </zone>
      <zone lrx="1733" lry="2760" type="textblock" ulx="549" uly="2643">
        <line lrx="1733" lry="2706" ulx="549" uly="2643">DVon den Kartoffeln, dem hbilligſten</line>
        <line lrx="1035" lry="2760" ulx="632" uly="2704">Nahrungsmittel.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1734" lry="2914" type="textblock" ulx="458" uly="2792">
        <line lrx="1734" lry="2858" ulx="458" uly="2792">139. a) Wieviel kg Kartoffeln kommen auf den</line>
        <line lrx="1734" lry="2914" ulx="546" uly="2850">Kopf der Bevölkerung? (Siehe obige Überſicht!)</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="80" type="page" xml:id="s_AhI987-1_080">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_080.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1305" lry="454" type="textblock" ulx="1021" uly="414">
        <line lrx="1305" lry="454" ulx="1021" uly="414">—– 74 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1889" lry="1358" type="textblock" ulx="536" uly="544">
        <line lrx="1880" lry="613" ulx="592" uly="544">b) Wieviel t können erübrigt werden, wenn der wirk⸗</line>
        <line lrx="1883" lry="671" ulx="684" uly="605">liche Bedarf mit 2 dz hoch genug angeſetzt iſt?</line>
        <line lrx="1883" lry="729" ulx="754" uly="664">Die Kartoffeln ſollen das fehlende Getreide</line>
        <line lrx="1883" lry="790" ulx="687" uly="724">erſetzen und durch erhöhten Kartoffelgenuß</line>
        <line lrx="1882" lry="850" ulx="687" uly="784">ſoll der Brotverbrauch vermindert werden.</line>
        <line lrx="1116" lry="916" ulx="641" uly="869">Löſung: a) 643 kg.</line>
        <line lrx="1392" lry="963" ulx="896" uly="914">b) 40 Millionent.</line>
        <line lrx="1884" lry="1050" ulx="602" uly="987">140. Zu techniſchen Zwecken (Spiritus,</line>
        <line lrx="1887" lry="1113" ulx="540" uly="1047">Seifen⸗ und Stärkebereitung) wurden früher etwa</line>
        <line lrx="1251" lry="1162" ulx="536" uly="1112">46 Millionen dz verwendet.</line>
        <line lrx="1887" lry="1230" ulx="601" uly="1167">Wieviel Kartoffeln kommen der Bevölkerung pro</line>
        <line lrx="1889" lry="1293" ulx="540" uly="1223">Kopf zugute, wenn das zukünftig nicht mehr geſchieht?</line>
        <line lrx="1027" lry="1358" ulx="640" uly="1312">Löſung: 68 kg.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1892" lry="1762" type="textblock" ulx="541" uly="1381">
        <line lrx="1890" lry="1443" ulx="694" uly="1381">Die Kartoffeln mit Sparmeſſern</line>
        <line lrx="1890" lry="1504" ulx="776" uly="1441">ſchälen oder noch beſſer mit</line>
        <line lrx="1419" lry="1562" ulx="777" uly="1505">der Schale kochen!</line>
        <line lrx="1890" lry="1639" ulx="604" uly="1575">141. (⁰) In Groß⸗Berlin werden täglich 15 000 dz</line>
        <line lrx="1892" lry="1701" ulx="543" uly="1636">Kartoffeln gebraucht. Durch das Schälen</line>
        <line lrx="1320" lry="1762" ulx="541" uly="1702">geht ½ davon verloren.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1591" lry="1841" type="textblock" ulx="603" uly="1775">
        <line lrx="1591" lry="1841" ulx="603" uly="1775">a) Wieviel Pfund werden vergeudet?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1896" lry="2150" type="textblock" ulx="598" uly="1851">
        <line lrx="1893" lry="1917" ulx="598" uly="1851">b) Selbſt bei ſorgſamem Schälen gehen noch</line>
        <line lrx="1134" lry="1976" ulx="694" uly="1917">1ͤ0% verloren.</line>
        <line lrx="1896" lry="2033" ulx="760" uly="1970">Berechne wie groß der Verluſt wäre bei einem</line>
        <line lrx="1895" lry="2095" ulx="695" uly="2029">jährlichen Kartoffelverbrauch von 136,235 Mil⸗</line>
        <line lrx="1813" lry="2150" ulx="697" uly="2089">lionen dz, wenn ſie alle geſchält würden?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1898" lry="2909" type="textblock" ulx="548" uly="2170">
        <line lrx="1278" lry="2230" ulx="605" uly="2170">c) Wieviel kg pro Kopf?</line>
        <line lrx="1345" lry="2296" ulx="648" uly="2246">Löſung: a) 600 000 Pfund,</line>
        <line lrx="1540" lry="2342" ulx="905" uly="2294">b) 1362,55 Millionen kg.</line>
        <line lrx="1104" lry="2391" ulx="909" uly="2345">c) 20 kg.</line>
        <line lrx="1897" lry="2473" ulx="687" uly="2412">Deutſche Erfolge auf dem Ge⸗</line>
        <line lrx="1534" lry="2531" ulx="782" uly="2475">biete der Diehzucht:</line>
        <line lrx="1898" lry="2610" ulx="609" uly="2550">142. Nach den Diehzählungen betrug der Vieh⸗</line>
        <line lrx="1365" lry="2672" ulx="548" uly="2614">beſtand im deutſchen Reiche an</line>
        <line lrx="1873" lry="2740" ulx="837" uly="2679">Rindvieh Schweinen Ziegen Schafen</line>
        <line lrx="1430" lry="2789" ulx="929" uly="2742">in Millionen Stück:</line>
        <line lrx="1808" lry="2909" ulx="553" uly="2802">1875... . 15,7 7,1 2,5 25,0</line>
      </zone>
      <zone lrx="807" lry="2916" type="textblock" ulx="676" uly="2888">
        <line lrx="807" lry="2916" ulx="676" uly="2888">—— . ..eꝰ</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="81" type="page" xml:id="s_AhI987-1_081">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_081.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1169" lry="456" type="textblock" ulx="883" uly="415">
        <line lrx="1169" lry="456" ulx="883" uly="415">— 75 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1744" lry="904" type="textblock" ulx="402" uly="548">
        <line lrx="1744" lry="613" ulx="458" uly="548">Berechne die Zunahme, bezw. Abnahme in %!</line>
        <line lrx="1743" lry="673" ulx="462" uly="610">(Erkläre, weshalb der Rindvieh⸗, Schweine⸗ und</line>
        <line lrx="1743" lry="733" ulx="407" uly="669">Ziegenbeſtand zu⸗, die Schafzucht dagegen ſo rieſig</line>
        <line lrx="1574" lry="792" ulx="402" uly="735">abgenommen hat!)</line>
        <line lrx="1741" lry="857" ulx="506" uly="805">Löſung: Rindvieh + 353,12 % Schweine + 207,04 %,</line>
        <line lrx="1514" lry="904" ulx="768" uly="855">Ziegen + 52,17 %, Schafe — 78 %.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1743" lry="1057" type="textblock" ulx="556" uly="949">
        <line lrx="1743" lry="1008" ulx="556" uly="949">Vom Sleiſch, dem teuerſten Nahrungs⸗</line>
        <line lrx="794" lry="1057" ulx="637" uly="1013">mittel.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1748" lry="1335" type="textblock" ulx="402" uly="1097">
        <line lrx="1744" lry="1154" ulx="464" uly="1097">143. (1²) 1816 kamen auf den Kopf der deutſchen</line>
        <line lrx="1743" lry="1215" ulx="408" uly="1157">Bevölkerung 13,6 kg Fleiſch, 1912/153 wurden von</line>
        <line lrx="1748" lry="1274" ulx="402" uly="1217">66,5 Millionen Einwohnern jährlich 3 607 625 t.</line>
        <line lrx="816" lry="1335" ulx="409" uly="1279">Fleiſch benötigt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1748" lry="2316" type="textblock" ulx="460" uly="1352">
        <line lrx="1744" lry="1413" ulx="460" uly="1352">a) Um wieviel % hat der Sleiſchverbrauch zu⸗</line>
        <line lrx="1745" lry="1470" ulx="553" uly="1411">genommen? (Dor 50 Jahren wurde nur halb</line>
        <line lrx="1745" lry="1530" ulx="554" uly="1470">ſoviel Fleiſch gegeſſen.) Sicher waren die</line>
        <line lrx="1746" lry="1590" ulx="560" uly="1530">Volksgenoſſen jener Zeit nicht weniger geſund</line>
        <line lrx="1572" lry="1650" ulx="552" uly="1591">und widerſtandsfähig als die heutigen.</line>
        <line lrx="1745" lry="1726" ulx="560" uly="1668">Bei dieſer Aufgabe iſt die ganze Bevöl⸗</line>
        <line lrx="1745" lry="1787" ulx="553" uly="1727">kerungszahl in Betracht gezogen, alſo auch</line>
        <line lrx="1748" lry="1847" ulx="555" uly="1786">Säuglinge, die gar kein Sleiſch genießen und</line>
        <line lrx="1746" lry="1902" ulx="554" uly="1847">kleine Kinder und alte Leute, die nur wenig</line>
        <line lrx="680" lry="1964" ulx="556" uly="1910">eſſen.</line>
        <line lrx="1746" lry="2024" ulx="614" uly="1964">Um wieviel erhöht ſich noch der Sleiſch⸗</line>
        <line lrx="1746" lry="2083" ulx="553" uly="2025">verbrauch pro Kopf, wenn wir die Säug⸗</line>
        <line lrx="1747" lry="2142" ulx="554" uly="2085">linge ausſchließen? (Auf 30 Einwohner etwa</line>
        <line lrx="870" lry="2204" ulx="559" uly="2146">1 Säugling.)</line>
        <line lrx="1073" lry="2269" ulx="508" uly="2222">Löſung: a) rund 300 %.</line>
        <line lrx="1000" lry="2316" ulx="764" uly="2270">b) 1,87 kg.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1614" lry="2420" type="textblock" ulx="553" uly="2362">
        <line lrx="1614" lry="2420" ulx="553" uly="2362">Wie iſt es bei einigen unſerer Nachbarn?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1748" lry="2916" type="textblock" ulx="404" uly="2457">
        <line lrx="1748" lry="2514" ulx="466" uly="2457">144. In dem viehreichen holland kom⸗</line>
        <line lrx="1748" lry="2574" ulx="407" uly="2517">men nur 34,3 kg Sleiſch auf den Kopf der Bevöl⸗</line>
        <line lrx="1747" lry="2635" ulx="404" uly="2572">kerung, in Frankreich 33,6 kg, in Oſter⸗</line>
        <line lrx="1748" lry="2694" ulx="404" uly="2636">reich 29 kg. Dergleiche mit uns! — Könnten wir</line>
        <line lrx="1573" lry="2754" ulx="406" uly="2695">nicht auch unſern Fleiſchgenuß einſchränken?</line>
        <line lrx="1710" lry="2819" ulx="508" uly="2770">Löſung: Wir genießen 58 % mehr als die Holländer,</line>
        <line lrx="1710" lry="2874" ulx="1050" uly="2815">61 9% „ „ Franzoſen,</line>
        <line lrx="1746" lry="2916" ulx="1051" uly="2861">82 90 „ „ „„ GOſterreicher.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="82" type="page" xml:id="s_AhI987-1_082">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_082.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1300" lry="448" type="textblock" ulx="1134" uly="407">
        <line lrx="1300" lry="448" ulx="1134" uly="407">76 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1159" lry="603" type="textblock" ulx="688" uly="548">
        <line lrx="1159" lry="603" ulx="688" uly="548">Fettverluſte:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1885" lry="1300" type="textblock" ulx="535" uly="620">
        <line lrx="1881" lry="679" ulx="596" uly="620">145. (⁸) In Berlin wurden die Abwäſſer unterſucht</line>
        <line lrx="1881" lry="741" ulx="535" uly="680">und dabei gefunden, daß auf jeden Einwohner der</line>
        <line lrx="1882" lry="800" ulx="540" uly="742">Reichshauptſtadt (2 064 153) täglich 20 g weg⸗</line>
        <line lrx="1346" lry="861" ulx="536" uly="803">geſpültes Sett kommen.</line>
        <line lrx="1884" lry="919" ulx="597" uly="859">Wieviel Fett ging demnach in Berlin in einem</line>
        <line lrx="1195" lry="980" ulx="541" uly="923">Jahre verloren?</line>
        <line lrx="1188" lry="1045" ulx="640" uly="999">Löſung: 15 068,5169 t.</line>
        <line lrx="1884" lry="1121" ulx="597" uly="1060">So ähnlich wird es auch noch an vielen anderen</line>
        <line lrx="1885" lry="1180" ulx="540" uly="1119">Orten ſein. — Die Fettverſchwendung bei Tunken</line>
        <line lrx="1885" lry="1241" ulx="543" uly="1179">muß jetzt auch aufhören, und die Teller ſollen</line>
        <line lrx="1464" lry="1300" ulx="541" uly="1242">möglichſt reſtlos abgegeſſen werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1889" lry="1639" type="textblock" ulx="543" uly="1333">
        <line lrx="1887" lry="1393" ulx="603" uly="1333">146. (2²) An Schmalz und andern sSpeiſefetten</line>
        <line lrx="1887" lry="1454" ulx="543" uly="1393">wurden jährlich für 150 Millionen ℳ eingeführt.</line>
        <line lrx="1889" lry="1513" ulx="550" uly="1453">Für wieviel ℳ iſt jetzt pro Kopf einzuſparen, da die</line>
        <line lrx="1185" lry="1572" ulx="549" uly="1516">Zufuhr abgeſchnitten iſt?</line>
        <line lrx="1071" lry="1639" ulx="649" uly="1594">Löſung: 2,20 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1893" lry="2162" type="textblock" ulx="546" uly="1669">
        <line lrx="1890" lry="1725" ulx="700" uly="1669">Don der Miltch, mit ihren Nebenerzeug⸗</line>
        <line lrx="1890" lry="1786" ulx="780" uly="1727">niſſen (Käſe, Magermilch uſw.), das wich⸗</line>
        <line lrx="1510" lry="1846" ulx="779" uly="1788">tigſte Erſatzmittel für Sleiſch.</line>
        <line lrx="1893" lry="1924" ulx="610" uly="1863">147. (⁸) In Deutſchland werden jährlich von dem</line>
        <line lrx="1892" lry="1982" ulx="551" uly="1923">Geſamtertrag, welcher dem menſchlichen Verbrauch</line>
        <line lrx="1890" lry="2043" ulx="547" uly="1983">verfügbar bleibt = 19,6 Milliarden 1 Kuhmilch,</line>
        <line lrx="1893" lry="2100" ulx="547" uly="2042">nur etwa 42 % von der Bevölkerung als Vollmilch</line>
        <line lrx="767" lry="2162" ulx="546" uly="2106">genoſſen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1893" lry="2576" type="textblock" ulx="610" uly="2181">
        <line lrx="1239" lry="2238" ulx="610" uly="2181">a) Wieviel 1 ſind das?</line>
        <line lrx="1893" lry="2316" ulx="610" uly="2256">b) Wieviel 1 werden zu andern Zwecken (Butter,</line>
        <line lrx="1475" lry="2375" ulx="702" uly="2318">Käſe, Margarine) verwendet?</line>
        <line lrx="1501" lry="2441" ulx="653" uly="2394">Löſung: a) 8,232 Milliarden I.</line>
        <line lrx="1508" lry="2489" ulx="908" uly="2443">b) 11,568 „ 1.</line>
        <line lrx="1343" lry="2576" ulx="708" uly="2521">Buttererſparnis:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1898" lry="2713" type="textblock" ulx="553" uly="2595">
        <line lrx="1898" lry="2653" ulx="615" uly="2595">148. (¹) Unter normalen Verhältniſſen erhält man</line>
        <line lrx="1544" lry="2713" ulx="553" uly="2656">von etwa 15 1 Milch 1 Pfund Butter.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1900" lry="2910" type="textblock" ulx="617" uly="2732">
        <line lrx="1899" lry="2791" ulx="617" uly="2732">a) Wieviel I Vollmilch könnten pro Jahr erhalten</line>
        <line lrx="1900" lry="2850" ulx="708" uly="2792">werden, wenn pro Kopf der Bevölkerung</line>
        <line lrx="1900" lry="2910" ulx="709" uly="2850">(68 Mill.) täglich 1 g Butter geſpart würde?</line>
      </zone>
      <zone lrx="2073" lry="2951" type="textblock" ulx="2063" uly="2687">
        <line lrx="2073" lry="2697" ulx="2069" uly="2687">R</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="83" type="page" xml:id="s_AhI987-1_083">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_083.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1161" lry="446" type="textblock" ulx="876" uly="406">
        <line lrx="1161" lry="446" ulx="876" uly="406">— 77 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1739" lry="1563" type="textblock" ulx="458" uly="542">
        <line lrx="1738" lry="602" ulx="458" uly="542">b) Wieviel Milchkühe ſind für deren Gewinnung</line>
        <line lrx="1738" lry="660" ulx="544" uly="602">nötig, wenn man den durchſchnittlichen Milch⸗</line>
        <line lrx="1737" lry="721" ulx="547" uly="661">ertrag einer Kuh auf 22 hl jährlich ſchätzen</line>
        <line lrx="689" lry="767" ulx="545" uly="723">kann?</line>
        <line lrx="1739" lry="839" ulx="606" uly="782">(Den Butterverbrauch einſchränken, weil</line>
        <line lrx="1738" lry="899" ulx="547" uly="839">etwa  der zurückbleibenden Magermilch ver⸗</line>
        <line lrx="1737" lry="958" ulx="544" uly="900">füttert wird, beſonders wieder an die Schweine;</line>
        <line lrx="1737" lry="1018" ulx="546" uly="960">umſomehr Vollmilch genießen und bei der Zu⸗</line>
        <line lrx="1737" lry="1077" ulx="545" uly="1020">bereitung von Speiſen verwenden, desgleichen</line>
        <line lrx="1010" lry="1136" ulx="548" uly="1080">auch Magermilch.)</line>
        <line lrx="1736" lry="1213" ulx="546" uly="1156">Wieviel 1 Magermilch geht der menſchlichen</line>
        <line lrx="1737" lry="1273" ulx="548" uly="1215">Nahrung verloren, wenn 52 % aller erzeugten</line>
        <line lrx="1736" lry="1331" ulx="546" uly="1275">Milch zu Butter verarbeitet wird und davon</line>
        <line lrx="1459" lry="1391" ulx="546" uly="1332">82 % als Magermilch übrig bleibt?</line>
        <line lrx="1247" lry="1457" ulx="498" uly="1410">Löſung: a) 744,6 Millionen</line>
        <line lrx="985" lry="1510" ulx="752" uly="1464">b) 338 455.</line>
        <line lrx="1434" lry="1563" ulx="755" uly="1517">c)r' und 5 Milliarden 1.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1736" lry="1671" type="textblock" ulx="455" uly="1615">
        <line lrx="1736" lry="1671" ulx="455" uly="1615">In der Stadt Straßburg ſind. FHett⸗ und</line>
      </zone>
      <zone lrx="1735" lry="1732" type="textblock" ulx="396" uly="1674">
        <line lrx="1735" lry="1732" ulx="396" uly="1674">Milchkarten eingeführt worden. Notwendigkeit!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1737" lry="2377" type="textblock" ulx="393" uly="1768">
        <line lrx="1736" lry="1825" ulx="458" uly="1768">149. Fettkarten erhalten Erwachſene und</line>
        <line lrx="1736" lry="1885" ulx="395" uly="1828">Kinder von 2—14 Jahren, und zwar ſteht dieſen</line>
        <line lrx="1737" lry="1945" ulx="396" uly="1887">eine halbe, jenen eine ganze Fettkarte zu. Auf</line>
        <line lrx="1736" lry="2003" ulx="396" uly="1946">eine ſolche erhält man im Zeitraume von 2 Wochen</line>
        <line lrx="1736" lry="2063" ulx="398" uly="2005">1 Pfund Fett. Eine FSamilie beſteht aus 3 Er⸗</line>
        <line lrx="1736" lry="2123" ulx="396" uly="2065">wachſenen und 4 Kindern, wovon 1 noch keine</line>
        <line lrx="787" lry="2180" ulx="394" uly="2124">2 Jahre alt iſt.</line>
        <line lrx="1735" lry="2254" ulx="454" uly="2195">Wieviel Fett darf dieſe Familie täglich im Durch⸗</line>
        <line lrx="902" lry="2311" ulx="393" uly="2255">ſchnitt verbrauchen?</line>
        <line lrx="1162" lry="2377" ulx="499" uly="2330">Löſung: 160 g (abgerundet).</line>
      </zone>
      <zone lrx="1736" lry="2905" type="textblock" ulx="394" uly="2413">
        <line lrx="1735" lry="2473" ulx="458" uly="2413">150. Die Milchkarten regeln in der Weiſe</line>
        <line lrx="1736" lry="2534" ulx="394" uly="2473">den Milchverbrauch, daß Erwachſenen (über 14 Jahre</line>
        <line lrx="1735" lry="2592" ulx="397" uly="2531">alt) ½ Schoppen, Kindern von 2 bis 14 Jahren</line>
        <line lrx="1734" lry="2652" ulx="400" uly="2592">1 Schoppen und Kindern unter 2 Jahren täglich</line>
        <line lrx="1008" lry="2707" ulx="400" uly="2651">1 Liter Milch zukommt.</line>
        <line lrx="1734" lry="2783" ulx="455" uly="2722">Wieviel Milch erhält täglich die in der vorigen</line>
        <line lrx="1154" lry="2837" ulx="400" uly="2780">Kufgabe bezeichnete Samilie?</line>
        <line lrx="1058" lry="2905" ulx="500" uly="2856">Löſung: 6 ½ Schoppen.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="84" type="page" xml:id="s_AhI987-1_084">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_084.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1311" lry="458" type="textblock" ulx="1026" uly="416">
        <line lrx="1311" lry="458" ulx="1026" uly="416">— 78 ——</line>
      </zone>
      <zone lrx="1894" lry="1517" type="textblock" ulx="544" uly="551">
        <line lrx="1891" lry="612" ulx="694" uly="551">Vom Zucker — Erſatzmittel für das man⸗</line>
        <line lrx="1087" lry="673" ulx="778" uly="617">gelnde Fett.</line>
        <line lrx="1892" lry="750" ulx="604" uly="688">151. (²) In Deutſchland kommen auf den Kopf der</line>
        <line lrx="1888" lry="812" ulx="548" uly="751">Bevölkerung 19 kg Zucker. Es wurden 1 110 000 t</line>
        <line lrx="822" lry="872" ulx="544" uly="816">ausgeführt.</line>
        <line lrx="1894" lry="951" ulx="604" uly="885">a) Wieviel Zucker werden im geſamten erzeugt?</line>
        <line lrx="1888" lry="1028" ulx="600" uly="963">b) Wieviel kg kommen jedem Einwohner noch</line>
        <line lrx="1638" lry="1087" ulx="693" uly="1023">zugute, da die Ausfuhr unterbleibt?</line>
        <line lrx="1530" lry="1153" ulx="646" uly="1100">Löſung: a) rund 2,1 Millionent.</line>
        <line lrx="1221" lry="1199" ulx="902" uly="1152">b) rund 16 kg.</line>
        <line lrx="1890" lry="1278" ulx="605" uly="1212">(Zucker iſt kein bloßes Genuß⸗, ſondern ein ſehr</line>
        <line lrx="1893" lry="1336" ulx="545" uly="1272">wertvolles Nahrungsmittel. Mehr ſüße Speiſen jetzt</line>
        <line lrx="1892" lry="1398" ulx="546" uly="1331">genießen! Der Zucker liefert im gleichen Gewicht</line>
        <line lrx="1892" lry="1456" ulx="546" uly="1390">dem Körper mehr Brennſtoff als das teuere, feine</line>
        <line lrx="1892" lry="1517" ulx="546" uly="1450">Mehl und ermöglicht, ohne Fetteinfuhr auszukommen.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1732" lry="1622" type="textblock" ulx="694" uly="1560">
        <line lrx="1732" lry="1622" ulx="694" uly="1560">Einfuhr von Genußmitteln.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1896" lry="2009" type="textblock" ulx="548" uly="1638">
        <line lrx="1896" lry="1702" ulx="609" uly="1638">152. (*) In Deutſchland kommen auf den Kopf der</line>
        <line lrx="1896" lry="1763" ulx="554" uly="1698">Bevölkerung 60 g Tee, 2,8 kg Kaffee, 640 g Kakao</line>
        <line lrx="1001" lry="1825" ulx="549" uly="1766">(Nahrungsmittel).</line>
        <line lrx="1892" lry="1884" ulx="608" uly="1818">Wie groß muß die Einfuhr dieſer Genußmittel ſein,</line>
        <line lrx="1237" lry="1941" ulx="548" uly="1883">um den Bedarf zu decken?</line>
        <line lrx="1893" lry="2009" ulx="652" uly="1951">Löſung: 4080 t Tee, 190 400 t Kaffee, 43 520 t Kakao.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1897" lry="2169" type="textblock" ulx="697" uly="2048">
        <line lrx="1891" lry="2113" ulx="697" uly="2048">werden wir mit den vorhan⸗</line>
        <line lrx="1897" lry="2169" ulx="757" uly="2106">denen Nährſtoffen auskommen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1897" lry="2924" type="textblock" ulx="548" uly="2191">
        <line lrx="1895" lry="2257" ulx="612" uly="2191">153. Profeſſor Eltzbacher in Berlin hat in ſeinem</line>
        <line lrx="1894" lry="2319" ulx="553" uly="2251">ausgezeichneten Buche die deutſche Volksernährung</line>
        <line lrx="1895" lry="2375" ulx="553" uly="2310">und der engliſche Kushungerungsplan ausgerechnet,</line>
        <line lrx="1894" lry="2438" ulx="557" uly="2365">daß uns bei Kusführung der empfohlenen Maß⸗</line>
        <line lrx="1896" lry="2497" ulx="554" uly="2425">nahmen 2 022 800 t Eiweiß und 81 250,8 Milliarden</line>
        <line lrx="1568" lry="2555" ulx="555" uly="2492">Wärmeeinheiten zur Verfügung ſtehen.</line>
        <line lrx="1893" lry="2615" ulx="619" uly="2548">Berechne nach den Angaben in Nr. 126 und 128,</line>
        <line lrx="1870" lry="2675" ulx="553" uly="2608">ob es zu unſerer menſchlichen Ernährung ausreicht!</line>
        <line lrx="1778" lry="2733" ulx="615" uly="2668">Ja, es überſteigt den notwendigen Bedarf.</line>
        <line lrx="1897" lry="2808" ulx="612" uly="2737">Preisſteigerungen waren unvermeidlich.</line>
        <line lrx="1895" lry="2857" ulx="548" uly="2797">Darüber können die AKinder ſelbſt Kufgaben bilden</line>
        <line lrx="1283" lry="2924" ulx="553" uly="2863">und Berechnungen anſtellen.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="85" type="page" xml:id="s_AhI987-1_085">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_085.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1144" lry="455" type="textblock" ulx="858" uly="413">
        <line lrx="1144" lry="455" ulx="858" uly="413">— 79 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1066" lry="608" type="textblock" ulx="287" uly="532">
        <line lrx="1066" lry="608" ulx="287" uly="532">d) Vom Roten Kreuz:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1714" lry="1402" type="textblock" ulx="374" uly="643">
        <line lrx="1714" lry="705" ulx="436" uly="643">154. (¹⁶) Bei einer Stärke von etwa 1 ½ Millionen</line>
        <line lrx="1714" lry="769" ulx="375" uly="700">Mann und einer Verluſtziffer von 12 ½ % hatte die frei⸗</line>
        <line lrx="1713" lry="825" ulx="374" uly="760">willige Krankenpflege 1870/71 für rund 75 000 Kranke</line>
        <line lrx="1416" lry="886" ulx="374" uly="820">mit etwa 33 000 Lagerſtätten zu ſorgen.</line>
        <line lrx="1710" lry="966" ulx="432" uly="899">a) Wie erweitert ſich die Aufgabe der freiwilligen</line>
        <line lrx="1709" lry="1025" ulx="523" uly="960">Krankenpflege, wenn gegenwärtig mit vielleicht</line>
        <line lrx="1708" lry="1086" ulx="522" uly="1021">6,75 Millionen Streitern gerechnet werden muß</line>
        <line lrx="1599" lry="1144" ulx="521" uly="1080">und ſich die Verluſtziffer auf 20 % erhöht?</line>
        <line lrx="1708" lry="1219" ulx="430" uly="1155">b) Wieviel Lagerſtätten hat danach das Rote</line>
        <line lrx="1704" lry="1282" ulx="520" uly="1216">Kreuz für jeden einzelnen Armeekorpsbezirk (25)</line>
        <line lrx="944" lry="1334" ulx="519" uly="1275">ſchaffen müſſen?</line>
        <line lrx="1708" lry="1402" ulx="471" uly="1351">Löſung: a) Es wird für etwa 540 000 Kranke mit</line>
      </zone>
      <zone lrx="1704" lry="1505" type="textblock" ulx="725" uly="1404">
        <line lrx="1704" lry="1453" ulx="790" uly="1404">2537 000 Lagerſtätten zu ſorgen haben.</line>
        <line lrx="1301" lry="1505" ulx="725" uly="1455">b) 9504 (abgerundet 9500).</line>
      </zone>
      <zone lrx="1706" lry="1728" type="textblock" ulx="364" uly="1548">
        <line lrx="1706" lry="1614" ulx="427" uly="1548">155. (⁶) Die Zahl der Lazarettzüge betrug</line>
        <line lrx="1706" lry="1674" ulx="366" uly="1609">am 1. Februar 1915 75. Damit können ungefähr</line>
        <line lrx="1281" lry="1728" ulx="364" uly="1669">24 000 Kranke fortgeſchafft werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1704" lry="1809" type="textblock" ulx="424" uly="1744">
        <line lrx="1704" lry="1809" ulx="424" uly="1744">a) Wieviel kommen durchſchnittlich auf einen Zug?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1704" lry="2179" type="textblock" ulx="425" uly="1821">
        <line lrx="1704" lry="1886" ulx="425" uly="1821">b) Die Materialausſtattung eines Zuges hat</line>
        <line lrx="1329" lry="1932" ulx="515" uly="1883">einen Wert von etwa 56 000 ℳ</line>
        <line lrx="1700" lry="2005" ulx="574" uly="1942">Wie hoch ſtellt ſie ſich bei allen 75 Zügen</line>
        <line lrx="799" lry="2057" ulx="510" uly="2001">zuſammen?</line>
        <line lrx="868" lry="2126" ulx="464" uly="2077">Löſung: a) 320.</line>
        <line lrx="1058" lry="2179" ulx="716" uly="2132">b) 4 200 000 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1698" lry="2345" type="textblock" ulx="507" uly="2226">
        <line lrx="1698" lry="2289" ulx="507" uly="2226">Sorget für unſere braven Trup⸗</line>
        <line lrx="1116" lry="2345" ulx="594" uly="2288">pen i m Selde!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1698" lry="2983" type="textblock" ulx="336" uly="2375">
        <line lrx="1697" lry="2435" ulx="421" uly="2375">156. Bei einer vom Roten Kreuz veranſtalteten</line>
        <line lrx="1696" lry="2497" ulx="360" uly="2433">Wollſammlung ſpendete jemand: 3 Paar ſelbſt ge⸗</line>
        <line lrx="1696" lry="2555" ulx="359" uly="2493">ſtrickte Socken im Werte von à 1,60 ℳ, 3 Paar Stauchen</line>
        <line lrx="1698" lry="2614" ulx="356" uly="2554">im Werte von à 0,60 ℳ, 4 Paar Fußlappen im Werte</line>
        <line lrx="1697" lry="2674" ulx="357" uly="2612">von à 0,35 ℳ, 1 Paar handſchuhe im Werte von</line>
        <line lrx="1694" lry="2733" ulx="356" uly="2672">2,20 ℳ, 2 Paar Unterhoſen im Werte von à 2,50 ℳ,</line>
        <line lrx="1418" lry="2791" ulx="360" uly="2732">1 wollenes Hhemd im Werte von 3,75 ℳ.</line>
        <line lrx="1643" lry="2853" ulx="416" uly="2791">Welchen Wert haben dieſe Gaben zuſammen?</line>
        <line lrx="900" lry="2916" ulx="458" uly="2868">Löſung: 18,95 ℳ.</line>
        <line lrx="1647" lry="2983" ulx="336" uly="2931">Hilfsbücher für Kriegsſtoffe 1. 6</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="86" type="page" xml:id="s_AhI987-1_086">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_086.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1312" lry="457" type="textblock" ulx="1027" uly="415">
        <line lrx="1312" lry="457" ulx="1027" uly="415">— 80 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1890" lry="980" type="textblock" ulx="542" uly="547">
        <line lrx="1887" lry="617" ulx="601" uly="547">157. (7) Vom Roten Kreuz ſind Wohltätigkeitsmarken</line>
        <line lrx="1887" lry="677" ulx="542" uly="608">zu 10, 5, 3, 2 und 1 Pfennig herausgegeben worden.</line>
        <line lrx="1887" lry="733" ulx="546" uly="668">In einem Geſchäft wurden 280 Marken à 10,</line>
        <line lrx="1888" lry="791" ulx="544" uly="727">550 à 5, 228 à 3, 605 à 2 und 450 à 1 abgeſetzt.</line>
        <line lrx="1890" lry="853" ulx="546" uly="787">Wieviel Geld mußte der Geſchäftsinhaber dem Roten</line>
        <line lrx="979" lry="913" ulx="546" uly="856">Kreuz abliefern?</line>
        <line lrx="1094" lry="980" ulx="648" uly="932">Löſung: 78,74 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1905" lry="2157" type="textblock" ulx="550" uly="1006">
        <line lrx="1892" lry="1071" ulx="610" uly="1006">158. (7⁸) In den Geſchäften einer Stadt hatte das</line>
        <line lrx="1892" lry="1131" ulx="553" uly="1066">Rote Kreuz 1756 Sammelbüchfen aufgeſtellt. Nach</line>
        <line lrx="1894" lry="1187" ulx="550" uly="1126">3 Monaten wurden dieſelben geleert und ergaben</line>
        <line lrx="1289" lry="1246" ulx="552" uly="1191">die Summe von 20 545,2 ℳ.</line>
        <line lrx="1897" lry="1331" ulx="621" uly="1262">a) Wieviel ℳ enthielt durchſchnittlich jede Büchſe?</line>
        <line lrx="1897" lry="1408" ulx="616" uly="1340">b) Wieviel wurde täglich im Durchſchnitt in jede</line>
        <line lrx="1082" lry="1465" ulx="709" uly="1408">Büchſe gelegt?</line>
        <line lrx="1170" lry="1533" ulx="656" uly="1484">Löſung: a) 11,70 ℳ.</line>
        <line lrx="1147" lry="1578" ulx="913" uly="1532">b) 0,13 ℳ.</line>
        <line lrx="1900" lry="1669" ulx="616" uly="1607">159. In einem Saale, der 800 Sitzplätze hat, hielten</line>
        <line lrx="1900" lry="1735" ulx="557" uly="1668">6 Profeſſoren Vorträge zugunſten des Roten Kreuzes.</line>
        <line lrx="1901" lry="1790" ulx="563" uly="1726">Der Saal, den die Stadt ſamt Beleuchtung unent⸗</line>
        <line lrx="1665" lry="1856" ulx="556" uly="1788">geltlich ſtellte, war alle 6 mal ausverkauft.</line>
        <line lrx="1901" lry="1903" ulx="616" uly="1848">Wieviel Mark konnten dem Roten Kreuze zu⸗</line>
        <line lrx="1905" lry="1974" ulx="554" uly="1906">fließen, wenn die jedesmaligen Unkoſten noch etwa</line>
        <line lrx="1904" lry="2030" ulx="555" uly="1965">25 ℳ betrugen und für den Eintritt pro Perſon</line>
        <line lrx="1399" lry="2090" ulx="557" uly="2031">0,50 ℳ bezahlt werden mußte?</line>
        <line lrx="1093" lry="2157" ulx="663" uly="2109">Löſung: 2250 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1911" lry="2808" type="textblock" ulx="559" uly="2206">
        <line lrx="1907" lry="2271" ulx="559" uly="2206">Allgemeine Liebes⸗ und Wohltätig⸗</line>
        <line lrx="711" lry="2321" ulx="559" uly="2275">keit:</line>
        <line lrx="1910" lry="2414" ulx="625" uly="2353">160. Zu den Liebesgaben, welche die Stadt</line>
        <line lrx="1910" lry="2479" ulx="564" uly="2413">Straßburg den Truppen zu Weihnachten 1914 ins Feld</line>
        <line lrx="1910" lry="2541" ulx="564" uly="2474">ſchickte, beſtellte ſie bei den einheimiſchen Bäckern</line>
        <line lrx="1690" lry="2595" ulx="568" uly="2535">15 500 dtz Lebkuchen, das dtz 3u 0,40 ℳ.</line>
        <line lrx="1853" lry="2677" ulx="636" uly="2610">a) Wieviel hatte die Stadt dafür zu bezahlen?</line>
        <line lrx="1911" lry="2754" ulx="636" uly="2687">b) Wieviel Pakete hat ſie verſandt, wenn für jedes</line>
        <line lrx="1694" lry="2808" ulx="713" uly="2748">6 Stück Lebkuchen berechnet wurden?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1171" lry="2924" type="textblock" ulx="669" uly="2828">
        <line lrx="1171" lry="2878" ulx="669" uly="2828">Löſung: a) 6200 ℳ.</line>
        <line lrx="1141" lry="2924" ulx="926" uly="2877">b) 31 000.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="87" type="page" xml:id="s_AhI987-1_087">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_087.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1740" lry="1207" type="textblock" ulx="399" uly="551">
        <line lrx="1740" lry="614" ulx="462" uly="551">161. Zu Weihnachten 1915 hat die Stadt</line>
        <line lrx="1409" lry="675" ulx="399" uly="611">Straßburg zu Liebesgaben ausgegeben:</line>
        <line lrx="1735" lry="733" ulx="457" uly="671">für 29 000 Pakete 66,214,33 ℳ</line>
        <line lrx="1388" lry="793" ulx="457" uly="732">zur Weihnachtsbeſcherung in den La⸗</line>
        <line lrx="1718" lry="854" ulx="513" uly="792">zaretten 6 528,00 „</line>
        <line lrx="1388" lry="914" ulx="457" uly="849">für Weihnachtsgaben an das Paten⸗</line>
        <line lrx="1182" lry="972" ulx="516" uly="909">ſchiff der Stadt Straßburg</line>
        <line lrx="1719" lry="1034" ulx="890" uly="970">Verſchiedenes 137,20 „</line>
        <line lrx="1737" lry="1094" ulx="458" uly="1028">Wie groß war die Geſamtausgabe der Stadt für</line>
        <line lrx="739" lry="1144" ulx="404" uly="1088">Liebesgaben?</line>
        <line lrx="1028" lry="1207" ulx="502" uly="1159">Löſung: 73 815,55 ℳ</line>
      </zone>
      <zone lrx="1736" lry="1605" type="textblock" ulx="397" uly="1243">
        <line lrx="1736" lry="1309" ulx="461" uly="1243">162. Zu den von der Stadt Straßburg geſtifteten</line>
        <line lrx="1736" lry="1370" ulx="398" uly="1301">Weihnachtspaketen überließ eine Firma ſchenk⸗</line>
        <line lrx="1077" lry="1421" ulx="397" uly="1361">weiſe 1352 kg Kerzen.</line>
        <line lrx="1734" lry="1486" ulx="456" uly="1421">Welchen Wert ſtellte dieſes Geſchenk dar, wenn</line>
        <line lrx="1152" lry="1542" ulx="401" uly="1480">1 kg Kerzen 3,40 ℳ koſtete?</line>
        <line lrx="999" lry="1605" ulx="500" uly="1557">Löſung: 4 596,80 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1600" lry="1706" type="textblock" ulx="552" uly="1639">
        <line lrx="1600" lry="1706" ulx="552" uly="1639">Von der hindenburgſpende.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1736" lry="2343" type="textblock" ulx="394" uly="1725">
        <line lrx="1735" lry="1793" ulx="460" uly="1725">163. Eine große Anzahl deutſcher Städte haben</line>
        <line lrx="1736" lry="1852" ulx="397" uly="1782">dem tapferen Oberbefehlshaber der Oſtarmeen, Ge⸗</line>
        <line lrx="1735" lry="1907" ulx="397" uly="1842">neralfeldmarſchall von hindenburg, eine Summe von</line>
        <line lrx="1734" lry="1970" ulx="397" uly="1901">2 Millionen Mark als „Hindenburgſpende für das</line>
        <line lrx="1735" lry="2037" ulx="398" uly="1960">Oſtheer“ zur Verfügung geſtellt. Durch Anſchaffung</line>
        <line lrx="1734" lry="2091" ulx="396" uly="2021">von Pelzen ſollen die Truppen im kalten GOſten</line>
        <line lrx="1734" lry="2151" ulx="398" uly="2081">gegen die Witterungsverhältniſſe des Winters ge⸗</line>
        <line lrx="1733" lry="2210" ulx="395" uly="2138">ſchützt werden. Die hauptſtadt Elſaß⸗Lothringens</line>
        <line lrx="925" lry="2259" ulx="394" uly="2199">gab 20 000 ℳ dazu.</line>
        <line lrx="1547" lry="2343" ulx="466" uly="2275">a) Wieviel % der Geſamtſumme iſt das?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1735" lry="2925" type="textblock" ulx="463" uly="2352">
        <line lrx="1735" lry="2422" ulx="463" uly="2352">b) Wieviel Mann können durch die Spende mit</line>
        <line lrx="1734" lry="2488" ulx="554" uly="2412">Pelzmantel, Pelzhandſchuhe und Pelzſtiefel</line>
        <line lrx="1734" lry="2536" ulx="548" uly="2475">ausgerüſtet werden, wenn ein Mantel mit</line>
        <line lrx="1732" lry="2608" ulx="546" uly="2531">Schafpelz gefüttert 90 ℳ, ein Paar Pelz⸗</line>
        <line lrx="1733" lry="2667" ulx="546" uly="2592">handſchuhe 8,50 ℳ und ein Paar Fußpelze</line>
        <line lrx="1733" lry="2721" ulx="546" uly="2652">7,50 ℳ koſten? (Stiefel mit Pelz gefüttert</line>
        <line lrx="725" lry="2767" ulx="546" uly="2710">28 ℳ.)</line>
        <line lrx="897" lry="2828" ulx="496" uly="2780">Löſung: a) 1 %.</line>
        <line lrx="1728" lry="2887" ulx="750" uly="2830">b) 18 868 Mann (mit pPelzſtiefeln 15 810</line>
        <line lrx="966" lry="2925" ulx="815" uly="2878">Mann).</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="88" type="page" xml:id="s_AhI987-1_088">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_088.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1303" lry="454" type="textblock" ulx="1018" uly="412">
        <line lrx="1303" lry="454" ulx="1018" uly="412">— 82 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1877" lry="729" type="textblock" ulx="679" uly="543">
        <line lrx="1877" lry="611" ulx="739" uly="543">(Die hindenburgſpende brachte genau</line>
        <line lrx="1877" lry="668" ulx="679" uly="600">2 012 790 ℳ einſchließlich aufgelaufener Zinſen</line>
        <line lrx="1135" lry="729" ulx="681" uly="674">von 2 610,20 ℳ.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1881" lry="890" type="textblock" ulx="535" uly="755">
        <line lrx="1881" lry="825" ulx="597" uly="755">164. Die Deutſche Dichter⸗Gedächtnisſtiftung hat</line>
        <line lrx="1879" lry="890" ulx="535" uly="815">bis zum 31. Dezember 1915 gute Bücher verteilt an</line>
      </zone>
      <zone lrx="1764" lry="1139" type="textblock" ulx="566" uly="879">
        <line lrx="1761" lry="946" ulx="566" uly="879">die im Feld ſtehenden Truppen . . . . 148 801</line>
        <line lrx="1763" lry="1006" ulx="567" uly="938">an die Lazarette. . . . . . . . . . . . . . . . . 95 474</line>
        <line lrx="1764" lry="1066" ulx="567" uly="997">an deutſche Kriegsgefangene . . . . . . . 22 195</line>
        <line lrx="1763" lry="1139" ulx="1041" uly="1075">Geſamtſumme .. . . 266 470</line>
      </zone>
      <zone lrx="1880" lry="1239" type="textblock" ulx="692" uly="1161">
        <line lrx="1880" lry="1239" ulx="692" uly="1161">chtet und ſparet den Pfennig!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1885" lry="1630" type="textblock" ulx="540" uly="1251">
        <line lrx="1885" lry="1321" ulx="601" uly="1251">165. () In Deutſchland ſind etwa 12 000 000</line>
        <line lrx="1197" lry="1385" ulx="541" uly="1324">Schüler und Schülerinnen.</line>
        <line lrx="1881" lry="1439" ulx="692" uly="1371">Wieviel Geld hätten ſie bis 31. Dez. 1915</line>
        <line lrx="1885" lry="1505" ulx="540" uly="1428">zuſammen gebracht, wenn jedes täglich nur 1 Pfennig</line>
        <line lrx="1694" lry="1564" ulx="541" uly="1491">zu irgend einem wohltätigen Zwecke gäbe?</line>
        <line lrx="1197" lry="1630" ulx="646" uly="1578">Löſung: 62 040 000 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1502" lry="1721" type="textblock" ulx="696" uly="1662">
        <line lrx="1502" lry="1721" ulx="696" uly="1662">Geben iſt ſeliger. . . . .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1891" lry="2358" type="textblock" ulx="543" uly="1740">
        <line lrx="1890" lry="1811" ulx="606" uly="1740">166. (1⁴½) In einer rheiniſchen Stadt hat nach einer</line>
        <line lrx="1886" lry="1874" ulx="550" uly="1795">Zeitungsnachricht eine Dienſtmagd ihr ganzes Spar⸗</line>
        <line lrx="1887" lry="1936" ulx="543" uly="1859">kaſſenbuch mit 1920 ℳ Einlage auf dem Altar des</line>
        <line lrx="1117" lry="1990" ulx="553" uly="1933">Vaterlandes geopfert.</line>
        <line lrx="1889" lry="2051" ulx="608" uly="1980">Wie lange mußte ſie an dieſer Summe ſparen,</line>
        <line lrx="1885" lry="2112" ulx="548" uly="2038">wenn ſie monatlich 25 ℳ Lohn hatte und ſich jährlich</line>
        <line lrx="1182" lry="2172" ulx="552" uly="2109">40 % desſelben erſparte?</line>
        <line lrx="1891" lry="2233" ulx="609" uly="2153">(Zinſen und Zinſeszinſen ſollen außer Betracht</line>
        <line lrx="757" lry="2292" ulx="547" uly="2237">bleiben.)</line>
        <line lrx="1154" lry="2358" ulx="652" uly="2307">Löſung: 16 Jahre.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1896" lry="2928" type="textblock" ulx="548" uly="2378">
        <line lrx="1893" lry="2446" ulx="611" uly="2378">167. Die Deutſchen in Kmerika gedenken auch</line>
        <line lrx="1889" lry="2515" ulx="548" uly="2436">ihres alten Vaterlandes in ſeiner Kriegsnot. So</line>
        <line lrx="1896" lry="2570" ulx="551" uly="2497">werden zum Beiſpiel in Chikago goldene Ringe</line>
        <line lrx="1891" lry="2634" ulx="551" uly="2557">gegen eiſerne umgetauſcht. Kuf dieſen ſind nach</line>
        <line lrx="1892" lry="2690" ulx="551" uly="2616">der brieflichen Mitteilung eines ehemaligen Schülers</line>
        <line lrx="1894" lry="2748" ulx="552" uly="2675">die Worte eingraviert: „Dem alten Vaterland die</line>
        <line lrx="1895" lry="2810" ulx="556" uly="2735">Treue zu beweiſen, gab ich in ſchwerer Zeit ihm</line>
        <line lrx="1892" lry="2870" ulx="557" uly="2796">Gold für dieſes Eiſen.“ Solche Ringe ſind für 2</line>
        <line lrx="1511" lry="2928" ulx="560" uly="2860">Dollars käuflich (1 Doll. = 4,20 ℳ).</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="89" type="page" xml:id="s_AhI987-1_089">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_089.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1183" lry="468" type="textblock" ulx="899" uly="426">
        <line lrx="1183" lry="468" ulx="899" uly="426">— 83 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1756" lry="900" type="textblock" ulx="440" uly="560">
        <line lrx="1498" lry="632" ulx="440" uly="560">a) Wieviel iſt das in deutſchem Geld?</line>
        <line lrx="1756" lry="703" ulx="485" uly="637">b) Wieviel ℳ hat der Verkauf von 183 Ringen</line>
        <line lrx="878" lry="761" ulx="574" uly="704">eingebracht?</line>
        <line lrx="1004" lry="841" ulx="519" uly="793">Löſung: a) 8,40 ℳ.</line>
        <line lrx="1053" lry="900" ulx="772" uly="853">b) 15 372 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1501" lry="1032" type="textblock" ulx="571" uly="974">
        <line lrx="1501" lry="1032" ulx="571" uly="974">Die deutſchen Barbaren!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1760" lry="1506" type="textblock" ulx="417" uly="1073">
        <line lrx="1758" lry="1133" ulx="480" uly="1073">168. (ꝛ) Der deutſche Gouverneur von St. Quen⸗</line>
        <line lrx="1759" lry="1195" ulx="417" uly="1132">tin ließ zu Weihnachten 1914 für die Armen der</line>
        <line lrx="1070" lry="1253" ulx="418" uly="1197">Stadt 5000 ℳ auszahlen.</line>
        <line lrx="1760" lry="1324" ulx="479" uly="1264">Wieviel Laib Brot zu 3 Pfund oder wieviel Pfund</line>
        <line lrx="1759" lry="1385" ulx="425" uly="1324">Fleiſch konnten damit beſchafft werden, wenn der</line>
        <line lrx="1759" lry="1445" ulx="424" uly="1384">Preis dort ſo hoch ſtand wie bei uns? (1 Laib Brot</line>
        <line lrx="1329" lry="1506" ulx="419" uly="1447">0,54 ℳ, 1 Pfund Sleiſch 0,96 ℳ.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1756" lry="1587" type="textblock" ulx="521" uly="1536">
        <line lrx="1756" lry="1587" ulx="521" uly="1536">Löſung: 9260 Laib Brotod. 5209 Pfundsleiſch.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1757" lry="1767" type="textblock" ulx="564" uly="1659">
        <line lrx="1757" lry="1718" ulx="564" uly="1659">Sammlungen von Beamten und</line>
        <line lrx="1042" lry="1767" ulx="656" uly="1722">KArbeitern:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1760" lry="2134" type="textblock" ulx="422" uly="1826">
        <line lrx="1758" lry="1884" ulx="481" uly="1826">169. (⁸) Zwei Beamte beziehen dasſelbe Gehalt,</line>
        <line lrx="1759" lry="1944" ulx="422" uly="1886">monatlich 208 ℳ. Der eine gibt zu wohltätigen</line>
        <line lrx="1760" lry="2004" ulx="426" uly="1943">Zwecken jeden Monat 8 ℳ; der andere läßt ſich 3 %</line>
        <line lrx="810" lry="2064" ulx="422" uly="2007">(5 %) abziehen.</line>
        <line lrx="1238" lry="2134" ulx="481" uly="2077">Wer gibt mehr und wieviel?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1355" lry="2211" type="textblock" ulx="524" uly="2164">
        <line lrx="1355" lry="2211" ulx="524" uly="2164">Löſung: der 1. gibt 1,76 ℳ mehr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1761" lry="2916" type="textblock" ulx="420" uly="2271">
        <line lrx="1760" lry="2330" ulx="483" uly="2271">170. (13) Der Fabrikarbeiter K. bekommt am Zahl⸗</line>
        <line lrx="1761" lry="2389" ulx="420" uly="2331">tag (alle 2 Wochen) 66 ℳ ausbezahlt. B. verdient</line>
        <line lrx="1759" lry="2449" ulx="420" uly="2391">0,75 ℳ pro Tag weniger als K. Von ſeinem Lohn</line>
        <line lrx="1758" lry="2506" ulx="422" uly="2450">gibt K. 2 ℳ und B. 1,8 ℳ in eine Sammel⸗</line>
        <line lrx="583" lry="2566" ulx="424" uly="2510">büchſe.</line>
        <line lrx="1761" lry="2645" ulx="480" uly="2587">a) Wer gibt im Verhältnis zu ſeinem Lohne</line>
        <line lrx="1467" lry="2703" ulx="576" uly="2646">mehr?</line>
        <line lrx="878" lry="2779" ulx="479" uly="2721">b) Wieviel %</line>
        <line lrx="1172" lry="2857" ulx="526" uly="2810">Löſung: a) B. gibt mehr.</line>
        <line lrx="975" lry="2916" ulx="779" uly="2869">b) ſio</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="90" type="page" xml:id="s_AhI987-1_090">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_090.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1306" lry="452" type="textblock" ulx="1019" uly="410">
        <line lrx="1306" lry="452" ulx="1019" uly="410">— 84 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1701" lry="608" type="textblock" ulx="445" uly="549">
        <line lrx="1701" lry="608" ulx="445" uly="549">f) Kriegsfürſorge (private u. ſtaatliche).</line>
      </zone>
      <zone lrx="1877" lry="739" type="textblock" ulx="534" uly="621">
        <line lrx="1877" lry="682" ulx="600" uly="621">Teilweiſe Weiterzahlung des Loh⸗</line>
        <line lrx="1236" lry="739" ulx="534" uly="681">nes oder Gehaltes:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1880" lry="989" type="textblock" ulx="536" uly="763">
        <line lrx="1880" lry="823" ulx="596" uly="763">171. (1) Fünf Angeſtellte einer Firma wurden zum</line>
        <line lrx="1880" lry="884" ulx="539" uly="825">heere eingezogen. Die Sirma zahlt aber trotzdem</line>
        <line lrx="1878" lry="942" ulx="536" uly="883">60 % der Gehälter an die Familien der betreffenden</line>
        <line lrx="706" lry="989" ulx="538" uly="944">weiter.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1879" lry="1392" type="textblock" ulx="531" uly="1022">
        <line lrx="1876" lry="1079" ulx="592" uly="1022">a) Wieviel hat die Firma monatlich zu bezahlen,</line>
        <line lrx="1877" lry="1140" ulx="683" uly="1082">wenn die Gehälter der 5 KAngeſtellten 450 ℳ,</line>
        <line lrx="1876" lry="1198" ulx="684" uly="1142">5375 ℳ, 235,33 ℳ, 225 ℳ und 187,50 ℳ</line>
        <line lrx="932" lry="1258" ulx="683" uly="1201">betrugen?</line>
        <line lrx="1879" lry="1337" ulx="591" uly="1279">b) Wie hoch beläuft ſich die Summe bis Ende</line>
        <line lrx="949" lry="1392" ulx="531" uly="1338">Dezember 19152</line>
      </zone>
      <zone lrx="1211" lry="1508" type="textblock" ulx="639" uly="1413">
        <line lrx="1171" lry="1460" ulx="639" uly="1413">Löſung: a) 882,50 ℳ.</line>
        <line lrx="1211" lry="1508" ulx="894" uly="1462">b) 15 002,5 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1883" lry="2920" type="textblock" ulx="535" uly="1546">
        <line lrx="1879" lry="1604" ulx="596" uly="1546">172. Ein Beamter hat 250 ℳ Gehalt. Er iſt als</line>
        <line lrx="1881" lry="1663" ulx="540" uly="1604">Leutnant eingezogen worden und bezieht beim</line>
        <line lrx="1883" lry="1724" ulx="536" uly="1664">Militär monatlich 310 ℳ. Davon werden ihm ½</line>
        <line lrx="1687" lry="1783" ulx="535" uly="1724">auf ſein Zivilgehalt in Anrechnung gebracht.</line>
        <line lrx="1881" lry="1861" ulx="592" uly="1801">a) Wieviel Mark erhält er noch von ſeinem Gehalt</line>
        <line lrx="1040" lry="1907" ulx="684" uly="1862">als Beamter?</line>
        <line lrx="1880" lry="1998" ulx="591" uly="1940">b) Wie groß iſt der Unterſchied ſeiner gegen⸗</line>
        <line lrx="1511" lry="2057" ulx="683" uly="2000">wärtigen Bezüge gegen früher?</line>
        <line lrx="1446" lry="2120" ulx="640" uly="2070">Löſung: a) 33 ℳ.</line>
        <line lrx="1091" lry="2168" ulx="894" uly="2122">b) 93 ℳ.</line>
        <line lrx="1880" lry="2265" ulx="682" uly="2208">Unterſtützung der Kngehörigen</line>
        <line lrx="1626" lry="2325" ulx="770" uly="2267">der Kriegsteilnehmer:</line>
        <line lrx="1880" lry="2408" ulx="596" uly="2349">173. (2) Ein Tagelöhner hat täglich 3,80 ℳ ver⸗</line>
        <line lrx="1882" lry="2467" ulx="536" uly="2410">dient. Er ſteht zur Zeit im Felde. Seine Frau und 6</line>
        <line lrx="1882" lry="2527" ulx="536" uly="2470">Kinder erhalten Kriegsunterſtützung und zwar vom</line>
        <line lrx="1879" lry="2587" ulx="535" uly="2530">Staat die Frau 15 ℳ und jedes Kind 7,50 ℳ monatlich.</line>
        <line lrx="1881" lry="2664" ulx="593" uly="2607">a) Wieviel Unterſtützung erhält jedes Samilien⸗</line>
        <line lrx="1223" lry="2723" ulx="684" uly="2667">mitglied im Monat?</line>
        <line lrx="1527" lry="2801" ulx="592" uly="2744">b) Wieviel erhalten ſie zuſammen?</line>
        <line lrx="1881" lry="2861" ulx="741" uly="2804">Steht die Samilie ſchlechter oder beſſer als</line>
        <line lrx="1881" lry="2920" ulx="681" uly="2863">vor dem Kriege, wenn die Beköſtigung des</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="91" type="page" xml:id="s_AhI987-1_091">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_091.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1167" lry="440" type="textblock" ulx="887" uly="398">
        <line lrx="1167" lry="440" ulx="887" uly="398">— 85 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1744" lry="843" type="textblock" ulx="508" uly="530">
        <line lrx="1741" lry="598" ulx="543" uly="530">Vaters pro Tag mit 1,20 ℳ veranſchlagt wird</line>
        <line lrx="1744" lry="656" ulx="550" uly="590">und er noch täglich 0,40 ℳ vertrunken und</line>
        <line lrx="916" lry="718" ulx="550" uly="660">verraucht hat?</line>
        <line lrx="955" lry="786" ulx="508" uly="736">Löſung: a) 60 ℳ.</line>
        <line lrx="1070" lry="843" ulx="759" uly="796">b) 4 ℳ beſſer.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1747" lry="1460" type="textblock" ulx="405" uly="878">
        <line lrx="1744" lry="943" ulx="467" uly="878">174. Bis zum 1. Oktober 1915 wurde in Straß⸗</line>
        <line lrx="1747" lry="1005" ulx="405" uly="938">burg an Unterſtützung 5 359 703,50 ℳ ausbezahlt</line>
        <line lrx="1654" lry="1064" ulx="405" uly="1001">und im letzten Vierteljahr 1915 1 246 150,93 ℳ.</line>
        <line lrx="1746" lry="1142" ulx="471" uly="1076">a) Wieviel Unterſtützung wurde im Kriegsjahr 1915</line>
        <line lrx="1206" lry="1199" ulx="552" uly="1140">in Straßburg ausbezahlt?</line>
        <line lrx="1747" lry="1277" ulx="468" uly="1211">b) Wieviel ℳ kommen durchſchnittlich auf einen</line>
        <line lrx="686" lry="1336" ulx="560" uly="1281">Tag?</line>
        <line lrx="1165" lry="1403" ulx="513" uly="1353">Löſung: a) 6 605 854,453 ℳ.</line>
        <line lrx="1154" lry="1460" ulx="767" uly="1412">b) 18 098,23 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1751" lry="1680" type="textblock" ulx="380" uly="1498">
        <line lrx="1751" lry="1561" ulx="471" uly="1498">175. Straßburg legt zu der vom Reich gewährten</line>
        <line lrx="1749" lry="1627" ulx="380" uly="1558">Unterſtützung noch  der Summe aus ſtädtiſchen</line>
        <line lrx="699" lry="1680" ulx="412" uly="1626">Mitteln zu.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1754" lry="2135" type="textblock" ulx="472" uly="1693">
        <line lrx="1752" lry="1758" ulx="476" uly="1693">a) Wieviel monatliche Unterſtützung genießt in</line>
        <line lrx="1754" lry="1816" ulx="558" uly="1753">Straßburg eine Familie, die aus der Mutter</line>
        <line lrx="1166" lry="1873" ulx="558" uly="1816">und 5 Kindern beſteht?</line>
        <line lrx="1753" lry="1953" ulx="472" uly="1890">b) Wieviel ℳ Unterſtützung haben ſie täglich zu</line>
        <line lrx="828" lry="2012" ulx="558" uly="1956">verzehren?</line>
        <line lrx="1027" lry="2078" ulx="518" uly="2030">Löſung: a) 87,50 ℳ.</line>
        <line lrx="1028" lry="2135" ulx="772" uly="2088">b) 2,92 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1759" lry="2901" type="textblock" ulx="410" uly="2158">
        <line lrx="1757" lry="2233" ulx="478" uly="2158">176. In der Stadt Straßburg wurden im letzten</line>
        <line lrx="1756" lry="2297" ulx="410" uly="2234">Dierteljahr 1915 unterſtützt: im Oktober 26 327,</line>
        <line lrx="1759" lry="2351" ulx="414" uly="2291">im November 27 257, im Dezember 28 142 Per⸗</line>
        <line lrx="1248" lry="2416" ulx="418" uly="2355">ſonen (Erwachſene und Kinder).</line>
        <line lrx="1226" lry="2486" ulx="477" uly="2427">Wie groß iſt die Steigerung.</line>
        <line lrx="1312" lry="2563" ulx="479" uly="2503">a) von Oktober bis November?</line>
        <line lrx="1344" lry="2640" ulx="479" uly="2579">b) von November bis Dezember?</line>
        <line lrx="1277" lry="2717" ulx="481" uly="2656">c) von Oktober bis Dezember?</line>
        <line lrx="928" lry="2782" ulx="524" uly="2737">Löſung: a) 930.</line>
        <line lrx="929" lry="2841" ulx="779" uly="2796">b) 885.</line>
        <line lrx="952" lry="2901" ulx="784" uly="2855">c) 1815.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="92" type="page" xml:id="s_AhI987-1_092">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_092.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1297" lry="444" type="textblock" ulx="1012" uly="401">
        <line lrx="1297" lry="444" ulx="1012" uly="401">— 86 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1869" lry="664" type="textblock" ulx="521" uly="538">
        <line lrx="1869" lry="603" ulx="585" uly="538">177. In Straßburg wurden im letzten Viertel⸗</line>
        <line lrx="1634" lry="664" ulx="521" uly="594">jahr 1915 an Unterſtützungen ausbezahlt:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1747" lry="930" type="textblock" ulx="543" uly="668">
        <line lrx="1623" lry="739" ulx="612" uly="668">Monat Reich Stadt</line>
        <line lrx="1747" lry="809" ulx="554" uly="743">Oktober . . . . 211 101,80 ℳ 126 975,74 ℳ</line>
        <line lrx="1734" lry="872" ulx="552" uly="803">November.. . 278 758,05 „ 167 775,39 „</line>
        <line lrx="1733" lry="930" ulx="543" uly="863">Dezember.. . 287 653,29 „ 173 886,66 „</line>
      </zone>
      <zone lrx="1346" lry="1230" type="textblock" ulx="578" uly="935">
        <line lrx="1346" lry="999" ulx="578" uly="935">Wie groß waren die Beträge.</line>
        <line lrx="967" lry="1072" ulx="580" uly="1013">a) vom Reich?</line>
        <line lrx="1042" lry="1149" ulx="581" uly="1089">b) von der Stadt,</line>
        <line lrx="1165" lry="1230" ulx="578" uly="1167">c) die Geſamtbeträge?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1265" lry="1392" type="textblock" ulx="619" uly="1244">
        <line lrx="1239" lry="1295" ulx="619" uly="1244">Löſung: a) 777 513,14 ℳ.</line>
        <line lrx="1243" lry="1343" ulx="876" uly="1297">b) 468 657,79 ℳ.</line>
        <line lrx="1265" lry="1392" ulx="869" uly="1344">e) 1 246 150,93 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1674" lry="1510" type="textblock" ulx="666" uly="1443">
        <line lrx="1674" lry="1510" ulx="666" uly="1443">Arbeitsloſenunterſtützung:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1862" lry="2127" type="textblock" ulx="507" uly="1533">
        <line lrx="1862" lry="1601" ulx="577" uly="1533">178. In den erſten vier Wochen nach Einführung</line>
        <line lrx="1861" lry="1658" ulx="514" uly="1590">der Arbeitsloſenunterſtützung (13. September bis</line>
        <line lrx="1861" lry="1717" ulx="516" uly="1651">11. Oktober 19 14) wurden in Berlin bezahlt unmittelbar</line>
        <line lrx="1860" lry="1777" ulx="513" uly="1711">an Arbeitsloſe 350 4538 ℳ, an 13 Organiſationen als</line>
        <line lrx="1857" lry="1837" ulx="518" uly="1770">Zuſchuß zu deren Unterſtützungen 197 051,84 ℳ,</line>
        <line lrx="1859" lry="1898" ulx="512" uly="1832">während ſich die Kusgaben dieſer Organiſationen für</line>
        <line lrx="1859" lry="1958" ulx="514" uly="1890">Arbeitsloſenunterſtützungen auf das Doppelte dieſer</line>
        <line lrx="1858" lry="2019" ulx="509" uly="1950">Summe beliefen. Dazu gewährte die Landesverſiche⸗</line>
        <line lrx="1857" lry="2078" ulx="507" uly="2012">rungsanſtalt Berlin noch Beiträge in Höhe von</line>
        <line lrx="824" lry="2127" ulx="509" uly="2068">211 332 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1855" lry="2574" type="textblock" ulx="565" uly="2143">
        <line lrx="1855" lry="2216" ulx="567" uly="2143">a)] Wieviel Mark wurden mithin in dem vorhin</line>
        <line lrx="1855" lry="2273" ulx="655" uly="2209">bezeichneten Zeitraum an Arbeitsloſenunter⸗</line>
        <line lrx="1547" lry="2330" ulx="656" uly="2268">ſtützungen in Berlin ausgegeben?</line>
        <line lrx="1854" lry="2411" ulx="565" uly="2343">b) Wie hoch beläuft ſich die wöchentliche Kusgabe</line>
        <line lrx="1070" lry="2462" ulx="654" uly="2404">im Durchſchnitt?</line>
        <line lrx="1266" lry="2526" ulx="610" uly="2477">Löſung: a) 1 153 945,52 ℳ.</line>
        <line lrx="1231" lry="2574" ulx="868" uly="2528">b) 288 486,538 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1851" lry="2910" type="textblock" ulx="501" uly="2607">
        <line lrx="1850" lry="2673" ulx="566" uly="2607">179. In der Zeit vom 14. Dezember 1914 bis</line>
        <line lrx="1847" lry="2730" ulx="508" uly="2671">10. Januar 1915 zahlte die Stadt Berlin 246 493 ℳ</line>
        <line lrx="1851" lry="2794" ulx="501" uly="2730">unmittelbare Arbeitsloſenunterſtützung und als Zu⸗</line>
        <line lrx="1848" lry="2855" ulx="502" uly="2788">ſchuß an gewerkſchaftlich Organiſierte 73 258 ℳ,</line>
        <line lrx="1614" lry="2910" ulx="501" uly="2848">die Landesverſicherungsanſtalt 119 738 ℳ.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="93" type="page" xml:id="s_AhI987-1_093">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_093.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1181" lry="454" type="textblock" ulx="900" uly="413">
        <line lrx="1181" lry="454" ulx="900" uly="413">— 87 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1751" lry="930" type="textblock" ulx="465" uly="550">
        <line lrx="1751" lry="614" ulx="467" uly="550">a) Wieviel betrug die Geſamtunterſtützung in</line>
        <line lrx="1751" lry="674" ulx="558" uly="611">dieſem Zeitabſchnitt? (Die gewerkſchaftlichen</line>
        <line lrx="1750" lry="734" ulx="560" uly="672">Organiſationen zahlten das Doppelte des ſtädti⸗</line>
        <line lrx="1750" lry="793" ulx="557" uly="731">ſchen Zuſchuſſes — vergleiche mit voriger</line>
        <line lrx="808" lry="849" ulx="560" uly="791">Kufgabe!)</line>
        <line lrx="1612" lry="930" ulx="465" uly="867">b) Berechne den wöchentlichen Durchſchnitt!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1750" lry="2312" type="textblock" ulx="401" uly="945">
        <line lrx="1750" lry="1008" ulx="465" uly="945">c) Um wieviel % konnten die Unterſtützungen</line>
        <line lrx="1750" lry="1065" ulx="554" uly="1006">verringert werden? (Vergleiche mit den An⸗</line>
        <line lrx="1399" lry="1126" ulx="555" uly="1066">gaben in der vorigen Kufgabe!)</line>
        <line lrx="1069" lry="1186" ulx="512" uly="1140">Löſung: a) 586 005 ℳ.</line>
        <line lrx="1132" lry="1234" ulx="766" uly="1188">b) 146 501,25 ℳ.</line>
        <line lrx="1095" lry="1282" ulx="770" uly="1236">c) rund 50 %.</line>
        <line lrx="1750" lry="1364" ulx="467" uly="1300">Zu Anfang des Krieges war die Arbeitsloſigkeit</line>
        <line lrx="1749" lry="1420" ulx="408" uly="1360">gewaltig. Bei den an das Reichsarbeitsblatt be⸗</line>
        <line lrx="1750" lry="1483" ulx="404" uly="1420">richtenden Arbeiterfachverbänden waren im Kuguſt</line>
        <line lrx="1749" lry="1540" ulx="409" uly="1481">1914 22,4 %, im September 1914 noch 15,7 % der</line>
        <line lrx="1748" lry="1602" ulx="404" uly="1538">Mitglieder ohne Arbeit. Bei Beginn des Jahres 1915</line>
        <line lrx="1748" lry="1661" ulx="403" uly="1599">war die Arbeitsloſenziffer nur noch 4,7 %, und ſeit</line>
        <line lrx="1746" lry="1721" ulx="403" uly="1656">März hält ſie ſich ganz gleichmäßig auf dem niedrigen</line>
        <line lrx="1749" lry="1779" ulx="404" uly="1717">Stande von etwa 2 ½ %. Somit hält ſie ſich nur um</line>
        <line lrx="1746" lry="1840" ulx="406" uly="1776">einen Bruchteil über dem Durchſchnitt der ganzen</line>
        <line lrx="1748" lry="1899" ulx="402" uly="1836">letzten Friedensverhältniſſe. — Es handelt ſich dabei</line>
        <line lrx="1747" lry="1960" ulx="402" uly="1896">immer nur um ſolche Induſtrien, die für die jetzt</line>
        <line lrx="1747" lry="2017" ulx="403" uly="1956">abgeſchnittene Kusfuhr keinen Kusgleich in einer</line>
        <line lrx="1747" lry="2072" ulx="402" uly="2015">Kriegsarbeit finden konnten oder denen die Arbeit</line>
        <line lrx="1746" lry="2136" ulx="402" uly="2074">durch Kriegsnotwendigkeiten ſtark eingeſchränkt wer⸗</line>
        <line lrx="1747" lry="2198" ulx="402" uly="2134">den mußte. — Im ganzen zeigte ſich eher Mangel</line>
        <line lrx="1744" lry="2256" ulx="401" uly="2195">an Arbeitern ſtatt an Arbeit. (Derwendung von</line>
        <line lrx="1218" lry="2312" ulx="404" uly="2253">Frauen und Kriegsgefangenen.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1530" lry="2410" type="textblock" ulx="548" uly="2350">
        <line lrx="1530" lry="2410" ulx="548" uly="2350">Fürſorge für Geflüchtete:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1743" lry="2858" type="textblock" ulx="399" uly="2436">
        <line lrx="1743" lry="2500" ulx="461" uly="2436">180. (2²) In einem elſäſſiſchen Orte ſind 145 Perſonen</line>
        <line lrx="1741" lry="2560" ulx="399" uly="2496">untergebracht, die ihr Heimatdorf verlaſſen mußten,</line>
        <line lrx="1742" lry="2618" ulx="401" uly="2555">weil es von feindlicher Artillerie zerſtört wurde. Als</line>
        <line lrx="1742" lry="2679" ulx="402" uly="2614">Entſchädigung erhalten die, welche die armen Flücht⸗</line>
        <line lrx="1683" lry="2738" ulx="400" uly="2674">linge aufgenommen haben, 1,20 ℳ pro Tag.</line>
        <line lrx="1740" lry="2798" ulx="456" uly="2734">Wieviel Mark iſt täglich (wöchentlich, monatlich)</line>
        <line lrx="1742" lry="2858" ulx="400" uly="2791">für die bedauernswerten Heimatloſen zu bezahlen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1274" lry="2918" type="textblock" ulx="501" uly="2868">
        <line lrx="1274" lry="2918" ulx="501" uly="2868">Löſung: 174 ℳ (1218, 5220 ℳ).</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="94" type="page" xml:id="s_AhI987-1_094">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_094.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1299" lry="451" type="textblock" ulx="1015" uly="410">
        <line lrx="1299" lry="451" ulx="1015" uly="410">— 88 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1875" lry="848" type="textblock" ulx="482" uly="549">
        <line lrx="1874" lry="607" ulx="590" uly="549">181. (⁶c) In einem norddeutſchen Orte waren 468</line>
        <line lrx="1873" lry="669" ulx="527" uly="608">oſtpreußiſche FSlüchtlinge untergebracht worden, dar⸗</line>
        <line lrx="1874" lry="726" ulx="482" uly="668">unter 159 Kinder. Nach 3 Wochen konnten ſie wieder</line>
        <line lrx="1875" lry="789" ulx="526" uly="728">in ihre heimat zurückkehren. Sie erhielten freie Sahrt</line>
        <line lrx="1874" lry="848" ulx="528" uly="788">auf den preußiſchen Bahnen. Sür ihre Derpflegung</line>
      </zone>
      <zone lrx="1921" lry="907" type="textblock" ulx="529" uly="848">
        <line lrx="1921" lry="907" ulx="529" uly="848">wurden vom preußiſchen Staat für jeden Tag 1 ℳ</line>
      </zone>
      <zone lrx="1880" lry="2922" type="textblock" ulx="527" uly="907">
        <line lrx="1874" lry="967" ulx="527" uly="907">für Erwachſene und 50 Pfennige für jedes Kind</line>
        <line lrx="714" lry="1027" ulx="530" uly="972">bezahlt.</line>
        <line lrx="1873" lry="1088" ulx="591" uly="1026">Berechne die Verpflegungskoſten von 3 Wochen!</line>
        <line lrx="1101" lry="1146" ulx="633" uly="1099">Löſung: 8158,5 ℳ.</line>
        <line lrx="1877" lry="1223" ulx="582" uly="1163">Der Staat trug außerdem die Koſten für ihre</line>
        <line lrx="1876" lry="1283" ulx="529" uly="1222">Bekleidung, für etwa notwendige ärztliche Behand⸗</line>
        <line lrx="1877" lry="1343" ulx="528" uly="1282">lung und Arzneimittel, ſowie für die Beſchulung der</line>
        <line lrx="1876" lry="1402" ulx="529" uly="1342">Kinder. — Dazu trat die große Liebestätigkeit pri⸗</line>
        <line lrx="1082" lry="1462" ulx="529" uly="1406">vater Organiſationen.</line>
        <line lrx="1426" lry="1546" ulx="677" uly="1490">Kriegsverſicherung:</line>
        <line lrx="1877" lry="1616" ulx="591" uly="1559">182. Eine Gemeinde hat für ſämtliche Gemeinde⸗</line>
        <line lrx="1877" lry="1678" ulx="530" uly="1618">angehörigen, die dem Rufe zu den Fahnen gefolgt</line>
        <line lrx="1876" lry="1737" ulx="530" uly="1678">ſind, auf eigene Koſten Verſicherungen abgeſchloſſen</line>
        <line lrx="1877" lry="1796" ulx="529" uly="1738">und zwar auf eine Geſamtverſicherungsſumme von</line>
        <line lrx="1878" lry="1856" ulx="531" uly="1796">189 000 ℳ. (Die Verſicherungsſumme iſt nicht abſolut</line>
        <line lrx="1879" lry="1915" ulx="535" uly="1856">feſtſtehend, ſondern richtet ſich nach der Zahl der</line>
        <line lrx="839" lry="1976" ulx="535" uly="1916">Gefallenen.)</line>
        <line lrx="1877" lry="2048" ulx="588" uly="1988">a) Wie hoch iſt die geſamte zu zahlende Verſiche⸗</line>
        <line lrx="1877" lry="2107" ulx="676" uly="2047">rungsprämie, wenn von 5 ℳ etwa 125 ℳ ge⸗</line>
        <line lrx="1072" lry="2166" ulx="680" uly="2110">währt werden?</line>
        <line lrx="1875" lry="2238" ulx="586" uly="2178">b) Wieviel Gemeindemitglieder ſtehen im Felde,</line>
        <line lrx="1685" lry="2298" ulx="679" uly="2239">wenn jedes mit 1500 ℳ verſichert iſt?</line>
        <line lrx="1878" lry="2369" ulx="590" uly="2309">c) Wieviel % beträgt die Verſicherungsprämie?</line>
        <line lrx="1134" lry="2428" ulx="637" uly="2381">Löſung: a) 7560 ℳ.</line>
        <line lrx="1111" lry="2475" ulx="891" uly="2429">b) 126 ℳ.</line>
        <line lrx="1086" lry="2523" ulx="895" uly="2474">c) 40 %.</line>
        <line lrx="1879" lry="2612" ulx="662" uly="2552">Die ſtaatliche Verſorgung der Kriegs⸗</line>
        <line lrx="1878" lry="2671" ulx="774" uly="2612">teilnehmer und ihrer Hinter⸗</line>
        <line lrx="1118" lry="2720" ulx="776" uly="2675">bliebenen.</line>
        <line lrx="1878" lry="2803" ulx="594" uly="2744">hier ſollen die wichtigſten geſetzlichen Beſtimmungen</line>
        <line lrx="1880" lry="2862" ulx="532" uly="2802">über die ſtaatliche DVerſorgung der Kriegsteilnehmer</line>
        <line lrx="1879" lry="2922" ulx="532" uly="2862">und ihrer hinterbliebenen Kufnahme finden, wie</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="95" type="page" xml:id="s_AhI987-1_095">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_095.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="40" lry="2896" type="textblock" ulx="0" uly="2742">
        <line lrx="39" lry="2787" ulx="0" uly="2742">en</line>
        <line lrx="40" lry="2835" ulx="0" uly="2803">nier</line>
        <line lrx="39" lry="2896" ulx="0" uly="2850">wie</line>
      </zone>
      <zone lrx="1163" lry="455" type="textblock" ulx="881" uly="414">
        <line lrx="1163" lry="455" ulx="881" uly="414">— 89 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1739" lry="1026" type="textblock" ulx="394" uly="547">
        <line lrx="1739" lry="612" ulx="399" uly="547">ſie von der Zentraldirektion des Phönix in Hörde</line>
        <line lrx="1738" lry="672" ulx="396" uly="608">für ihre Angeſtellten und Arbeiter überſichtlich zu⸗</line>
        <line lrx="994" lry="726" ulx="398" uly="667">ſammengeſtellt wurden.</line>
        <line lrx="1736" lry="790" ulx="449" uly="728">Die aus der Praxis ſich ergebenden, verſchieden⸗</line>
        <line lrx="1737" lry="857" ulx="395" uly="786">fachſten Fälle möge jeder Unterrichtende ſelbſt zu</line>
        <line lrx="1736" lry="910" ulx="397" uly="846">Kufgaben umformen und ſie an der hand dieſer Über⸗</line>
        <line lrx="1735" lry="971" ulx="396" uly="905">ſicht von ſeinen Schülern rechnen laſſen. Einige</line>
        <line lrx="1270" lry="1026" ulx="394" uly="965">Beiſpiele befinden ſich am Schluß.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1736" lry="1181" type="textblock" ulx="395" uly="1062">
        <line lrx="1736" lry="1126" ulx="449" uly="1062">Die ſtaatliche Derſorgung von</line>
        <line lrx="1135" lry="1181" ulx="395" uly="1121">Kriegsteilnehmern:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1734" lry="1275" type="textblock" ulx="348" uly="1210">
        <line lrx="1734" lry="1275" ulx="348" uly="1210">„Offiziere erhalten im Falle einer Dienſtbeſchädi⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1733" lry="1386" type="textblock" ulx="388" uly="1272">
        <line lrx="1733" lry="1334" ulx="392" uly="1272">gung, wenn ſie dadurch zu jedem Militärdienſt un⸗</line>
        <line lrx="814" lry="1386" ulx="388" uly="1330">tauglich werden:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1732" lry="1588" type="textblock" ulx="394" uly="1406">
        <line lrx="1732" lry="1470" ulx="394" uly="1406">1. Für die Dauer der Untauglichkeit eine Penſion</line>
        <line lrx="1730" lry="1529" ulx="465" uly="1468">von mindeſtens 1, und höchſtens 6 des</line>
        <line lrx="1346" lry="1588" ulx="466" uly="1526">Friedensgehalts ihres Dienſtgrades.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1730" lry="2393" type="textblock" ulx="389" uly="1598">
        <line lrx="1729" lry="1660" ulx="389" uly="1598">2. Eine Kriegszulage von jährlich 1200 ℳ, wenn</line>
        <line lrx="1729" lry="1722" ulx="466" uly="1657">die Penſion von dem Dienſteinkommen eines haupt⸗</line>
        <line lrx="1730" lry="1781" ulx="466" uly="1720">manns erſter Klaſſe oder von einem niedrigern</line>
        <line lrx="1730" lry="1840" ulx="458" uly="1777">Dienſteinkommen, von 720 ℳ, wenn die Penſion</line>
        <line lrx="1726" lry="1901" ulx="461" uly="1836">von einem höhern Dienſteinkommen bemeſſen iſt.</line>
        <line lrx="1728" lry="1976" ulx="418" uly="1914"> Eine Derſtümmelungszulage, die be⸗</line>
        <line lrx="1727" lry="2037" ulx="460" uly="1973">trägt: bei dem Verluſt einer Hand, eines Fußes,</line>
        <line lrx="1727" lry="2097" ulx="462" uly="2032">der Sprache, des Gehörs auf beiden Ohren jährlich</line>
        <line lrx="1728" lry="2155" ulx="460" uly="2092">je 900 ℳ, und bei Verluſt oder Erblindung beider</line>
        <line lrx="1082" lry="2208" ulx="465" uly="2150">Kugen jährlich 1800 ℳ.</line>
        <line lrx="1727" lry="2273" ulx="524" uly="2210">Liegt nur eine Störung der Bewegungs⸗ oder Ge⸗</line>
        <line lrx="1727" lry="2332" ulx="461" uly="2270">brauchsfähigkeit dieſer Körperteile vor, ſo kann die</line>
        <line lrx="1724" lry="2393" ulx="454" uly="2328">Verſtümmelungszulage ebenfalls bewilligt werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1725" lry="2647" type="textblock" ulx="384" uly="2405">
        <line lrx="1725" lry="2468" ulx="384" uly="2405">4. Ferner kann bei dauernder völliger Erwerbs⸗</line>
        <line lrx="1725" lry="2531" ulx="460" uly="2465">unfähigkeit oder nach einem Alter von 55 Jahren</line>
        <line lrx="1725" lry="2589" ulx="460" uly="2524">durch Alterszulage das jährliche Geſamt⸗</line>
        <line lrx="1521" lry="2647" ulx="462" uly="2584">einkommen auf 3000 ℳ erhöht werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="413" lry="1957" type="textblock" ulx="387" uly="1916">
        <line lrx="413" lry="1957" ulx="387" uly="1916">△⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1719" lry="2743" type="textblock" ulx="335" uly="2677">
        <line lrx="1719" lry="2743" ulx="335" uly="2677">„Unteroffiziere und Gemeine erhalten,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1723" lry="2916" type="textblock" ulx="378" uly="2738">
        <line lrx="1723" lry="2802" ulx="384" uly="2738">wenn und ſolange ihre Erwerbsfähigkeit infolge einer</line>
        <line lrx="1723" lry="2862" ulx="378" uly="2796">Dienſtbeſchädigung aufgehoben oder um wenigſtens</line>
        <line lrx="1032" lry="2916" ulx="386" uly="2856">10 Prozent gemindert iſt,</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="96" type="page" xml:id="s_AhI987-1_096">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_096.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="594" lry="1761" type="textblock" ulx="558" uly="1716">
        <line lrx="594" lry="1761" ulx="558" uly="1716">I.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1318" lry="460" type="textblock" ulx="1036" uly="417">
        <line lrx="1318" lry="460" ulx="1036" uly="417">— 90 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1895" lry="612" type="textblock" ulx="578" uly="552">
        <line lrx="1895" lry="612" ulx="578" uly="552"> Militärrente, die bei voller Erwerbs⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1127" lry="677" type="textblock" ulx="624" uly="619">
        <line lrx="1127" lry="677" ulx="624" uly="619">unfähigkeit beträgt:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1721" lry="969" type="textblock" ulx="695" uly="689">
        <line lrx="1721" lry="755" ulx="695" uly="689">für Feldwebel.. . . . . . jährlich 900 ℳ</line>
        <line lrx="1705" lry="826" ulx="695" uly="766">für Sergeanten.. . . . . „ 720 „</line>
        <line lrx="1706" lry="897" ulx="696" uly="838">für Unteroffiziere . . . . „ 600 „</line>
        <line lrx="1707" lry="969" ulx="697" uly="910">für Gemeine . . . . . . . .. „ 540 „</line>
      </zone>
      <zone lrx="1899" lry="1100" type="textblock" ulx="626" uly="976">
        <line lrx="1899" lry="1040" ulx="627" uly="976">und ſich nach dem Grade der Erwerbsunfähigkeit</line>
        <line lrx="791" lry="1100" ulx="626" uly="1045">richtet.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1900" lry="1182" type="textblock" ulx="630" uly="1120">
        <line lrx="1900" lry="1182" ulx="630" uly="1120">eine Kriegszulage von monatlich 15 ℳ;</line>
      </zone>
      <zone lrx="1904" lry="1586" type="textblock" ulx="630" uly="1204">
        <line lrx="1901" lry="1267" ulx="633" uly="1204">eine Verſtümmelungszulage von monat⸗</line>
        <line lrx="1901" lry="1328" ulx="630" uly="1264">lich 27 ℳ oder 54 ℳ (nach den VDorausſetzungen</line>
        <line lrx="1145" lry="1386" ulx="631" uly="1330">wie bei Offizieren);</line>
        <line lrx="1903" lry="1468" ulx="631" uly="1406">kann AKAlterszulage nach den Vorausſetz⸗</line>
        <line lrx="1904" lry="1529" ulx="630" uly="1466">ungen wie bei Effizieren bis zu einem Geſamt⸗</line>
        <line lrx="1902" lry="1586" ulx="633" uly="1526">einkommen von 600 ℳ jährlich gewährt werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1192" lry="1693" type="textblock" ulx="621" uly="1636">
        <line lrx="1192" lry="1693" ulx="621" uly="1636">hinterbliebene</line>
      </zone>
      <zone lrx="1906" lry="1891" type="textblock" ulx="640" uly="1711">
        <line lrx="1905" lry="1771" ulx="640" uly="1711">von gefallenen oder infolge Kriegsverwundung</line>
        <line lrx="1906" lry="1830" ulx="641" uly="1772">oder ſonſtiger Dienſtbeſchädigung geſtorbenen</line>
        <line lrx="1116" lry="1891" ulx="641" uly="1834">Kriegsteilnehmern.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1638" lry="1985" type="textblock" ulx="780" uly="1926">
        <line lrx="1638" lry="1985" ulx="780" uly="1926">A. Gnadengebührniſſe:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1906" lry="2075" type="textblock" ulx="589" uly="2014">
        <line lrx="1906" lry="2075" ulx="589" uly="2014">Für einen gewiſſen Zeitraum nach dem während</line>
      </zone>
      <zone lrx="1909" lry="2433" type="textblock" ulx="635" uly="2073">
        <line lrx="1907" lry="2135" ulx="635" uly="2073">der Zugehörigkeit zum aktiven heer erfolgten Tod</line>
        <line lrx="1907" lry="2194" ulx="636" uly="2134">des Kriegsteilnehmers werden der Witwe und den</line>
        <line lrx="1908" lry="2255" ulx="637" uly="2193">ehelichen oder legitimierten Kindern Gnaden⸗</line>
        <line lrx="1909" lry="2314" ulx="637" uly="2254">gebührniſſe (Gnadengehalt oder Gnadenlöhnung</line>
        <line lrx="1908" lry="2374" ulx="635" uly="2313">in höhe der Dienſtbezüge des Gefallenen oder Ge⸗</line>
        <line lrx="1132" lry="2433" ulx="637" uly="2376">ſtorbenen) gewährt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1910" lry="2511" type="textblock" ulx="593" uly="2421">
        <line lrx="1910" lry="2511" ulx="593" uly="2421">„Gnadengebührniſſe können auch gewährt wer⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1912" lry="2929" type="textblock" ulx="638" uly="2510">
        <line lrx="1910" lry="2570" ulx="638" uly="2510">den, wenn der Verſtorbene Verwandte der auf⸗</line>
        <line lrx="1911" lry="2630" ulx="638" uly="2569">ſteigenden Linie, Geſchwiſter, Geſchwiſterkinder</line>
        <line lrx="1911" lry="2689" ulx="638" uly="2629">oder Pflegekinder, deren Ernährer er ganz oder</line>
        <line lrx="1912" lry="2749" ulx="639" uly="2689">überwiegend geweſen iſt, in Bedürftigkeit hinter⸗</line>
        <line lrx="1912" lry="2808" ulx="638" uly="2749">läßt, oder wenn und ſo weit der Nachlaß nicht aus⸗</line>
        <line lrx="1912" lry="2868" ulx="638" uly="2808">reicht, um die Koſten der letzten Krankheit und der</line>
        <line lrx="1202" lry="2929" ulx="646" uly="2872">Beerdigung zu decken.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="97" type="page" xml:id="s_AhI987-1_097">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_097.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1161" lry="442" type="textblock" ulx="879" uly="400">
        <line lrx="1161" lry="442" ulx="879" uly="400">— 91 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1737" lry="1332" type="textblock" ulx="392" uly="541">
        <line lrx="1350" lry="598" ulx="801" uly="541">B. Derſorgung.</line>
        <line lrx="1501" lry="684" ulx="451" uly="622">Sie beſteht für die Hinterbliebenen eines</line>
        <line lrx="1734" lry="754" ulx="396" uly="692">Offiziers vom Hauptmann abwärts in Kriegs⸗</line>
        <line lrx="1734" lry="814" ulx="451" uly="752">verſorgung (Kriegswitwen⸗ und Kriegs⸗</line>
        <line lrx="1470" lry="874" ulx="452" uly="814">waiſengeld — ſ. jedoch nächſter Abſatz),</line>
        <line lrx="1734" lry="951" ulx="392" uly="889">Unteroffiziers und Gemeinen in</line>
        <line lrx="1737" lry="1010" ulx="451" uly="949">allgemeiner Verſorgung (Witwen⸗ und</line>
        <line lrx="1734" lry="1071" ulx="451" uly="1011">Waiſengeld) und niedriger Kriegsver⸗</line>
        <line lrx="1735" lry="1130" ulx="451" uly="1068">ſorgung (Kriegswitwen⸗ und Kriegswaiſen⸗</line>
        <line lrx="572" lry="1190" ulx="454" uly="1134">geld)</line>
        <line lrx="921" lry="1249" ulx="392" uly="1192">und beträgt jährlich:</line>
        <line lrx="1077" lry="1332" ulx="395" uly="1274">1. für die Witwe eines</line>
      </zone>
      <zone lrx="1499" lry="1466" type="textblock" ulx="465" uly="1348">
        <line lrx="1499" lry="1408" ulx="465" uly="1348">aà) Hauptmanns, Oberleutnants, Leut⸗</line>
        <line lrx="1490" lry="1466" ulx="547" uly="1408">nants oder Feldwebelleutnants....</line>
      </zone>
      <zone lrx="1644" lry="2220" type="textblock" ulx="460" uly="1486">
        <line lrx="1499" lry="1546" ulx="460" uly="1486">b) Feldwebels, Vizefeldwebels, Sergean⸗</line>
        <line lrx="1497" lry="1605" ulx="545" uly="1545">ten, mit Löhnung eines Vizefeldwebels,</line>
        <line lrx="1499" lry="1666" ulx="555" uly="1605">Zugführers der freiwilligen Kriegs⸗</line>
        <line lrx="1498" lry="1725" ulx="547" uly="1664">krankenpflege, Unterbeamten mit</line>
        <line lrx="1495" lry="1784" ulx="550" uly="1724">einem penſionsfähigen Dienſtein⸗</line>
        <line lrx="1644" lry="1844" ulx="547" uly="1783">kommen von jährlich mehr als 1200 ℳ 600</line>
        <line lrx="1500" lry="1921" ulx="468" uly="1860">c) Sergeanten, Unteroffiziers, Zugführer⸗</line>
        <line lrx="1498" lry="1981" ulx="548" uly="1919">ſtellvertreters oder Sektionsführers der</line>
        <line lrx="1498" lry="2040" ulx="546" uly="1979">freiwilligen Kriegskrankenpflege oder</line>
        <line lrx="1497" lry="2094" ulx="549" uly="2040">eines Unterbeamten mit einem pen⸗</line>
        <line lrx="1497" lry="2159" ulx="548" uly="2100">ſionsfähigen Dienſteinkommen von</line>
        <line lrx="1320" lry="2220" ulx="547" uly="2159">jährlich 1200 ℳ und weniger</line>
      </zone>
      <zone lrx="1496" lry="2415" type="textblock" ulx="460" uly="2235">
        <line lrx="1496" lry="2296" ulx="460" uly="2235">d) Gemeinen oder einer jeden andern</line>
        <line lrx="1496" lry="2356" ulx="555" uly="2294">Perſon des Unterperſonals der frei⸗</line>
        <line lrx="1291" lry="2415" ulx="548" uly="2356">willigen Kriegskrankenpflege</line>
      </zone>
      <zone lrx="1496" lry="2909" type="textblock" ulx="421" uly="2431">
        <line lrx="1496" lry="2492" ulx="421" uly="2431">„für jedes vaterloſe Kind eines</line>
        <line lrx="769" lry="2551" ulx="558" uly="2495">Offiziers</line>
        <line lrx="1496" lry="2612" ulx="553" uly="2551">für jedes vaterloſe Kind eines</line>
        <line lrx="1320" lry="2670" ulx="556" uly="2611">Unteroffiziers oder Gemeinen</line>
        <line lrx="1495" lry="2730" ulx="553" uly="2670">für jedes elt ernloſe Rind eines</line>
        <line lrx="768" lry="2790" ulx="557" uly="2734">Offiziers</line>
        <line lrx="1496" lry="2850" ulx="553" uly="2789">für jedes elt ernloſe Kind eines</line>
        <line lrx="1321" lry="2909" ulx="554" uly="2849">Unteroffiziers oder Gemeinen</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="98" type="page" xml:id="s_AhI987-1_098">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_098.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1292" lry="454" type="textblock" ulx="1012" uly="412">
        <line lrx="1292" lry="454" ulx="1012" uly="412">— 92 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1878" lry="1531" type="textblock" ulx="528" uly="553">
        <line lrx="1872" lry="612" ulx="581" uly="553">Den hinterbliebenen von Offizieren kann neben</line>
        <line lrx="1874" lry="671" ulx="529" uly="613">der Kriegsverſorgung ebenfalls die allgemeine Ver⸗</line>
        <line lrx="1872" lry="732" ulx="529" uly="673">ſorgung (Witwen⸗ und Waiſengeld) bewilligt werden,</line>
        <line lrx="1875" lry="790" ulx="528" uly="732">und zwar: Witwengeld in höhe von bis zu</line>
        <line lrx="1875" lry="851" ulx="529" uly="793">40 Prozent derjenigen Penſion, zu welcher der Ver⸗</line>
        <line lrx="1876" lry="911" ulx="531" uly="853">ſtorbene berechtigt geweſen iſt oder berechtigt ge⸗</line>
        <line lrx="1875" lry="970" ulx="531" uly="912">weſen ſein würde, wenn er am Todestage in den</line>
        <line lrx="1876" lry="1030" ulx="533" uly="972">Ruheſtand verſetzt worden wäre. Waiſengeld</line>
        <line lrx="1875" lry="1090" ulx="530" uly="1031">in höhe von bis zu  des Witwengeldes für jedes</line>
        <line lrx="1876" lry="1149" ulx="530" uly="1091">vaterloſe und bis zu  des Witwengeldes für jedes</line>
        <line lrx="1644" lry="1209" ulx="534" uly="1153">elternloſe Kind.</line>
        <line lrx="1876" lry="1269" ulx="592" uly="1211">Erreicht das Jahresgeſamteinkommen (wobei u. E.</line>
        <line lrx="1878" lry="1329" ulx="531" uly="1270">privates Einkommen nicht mitzählt) der zu Kriegs⸗</line>
        <line lrx="1575" lry="1389" ulx="533" uly="1331">witwengeld berechtigten Witwe eines</line>
        <line lrx="1876" lry="1460" ulx="625" uly="1401">Offiziers vom Hauptmann abwärts nicht 2000 ℳ,</line>
        <line lrx="1502" lry="1531" ulx="622" uly="1474">Feldwebelleutnants nicht 1500 ℳ,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1880" lry="1663" type="textblock" ulx="534" uly="1545">
        <line lrx="1880" lry="1602" ulx="534" uly="1545">ſo kann das Kriegswitwengeld bis zur Erreichung</line>
        <line lrx="1226" lry="1663" ulx="536" uly="1606">dieſer Sätze erhöht werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1627" lry="1750" type="textblock" ulx="863" uly="1693">
        <line lrx="1627" lry="1750" ulx="863" uly="1693">C. Kriegselterngeld.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1885" lry="2378" type="textblock" ulx="535" uly="1772">
        <line lrx="1881" lry="1828" ulx="589" uly="1772">Den Verwandten der aufſteigenden Linie kann</line>
        <line lrx="1881" lry="1890" ulx="535" uly="1831">für die Dauer der Bedürftigkeit ein Kriegselterngeld</line>
        <line lrx="1883" lry="1950" ulx="538" uly="1891">gewährt werden, wenn der verſtorbene Kriegsteil⸗</line>
        <line lrx="1883" lry="2010" ulx="535" uly="1951">nehmer vor Eintritt in das Feldheer oder nach ſeiner</line>
        <line lrx="1883" lry="2068" ulx="539" uly="2010">Entlaſſung aus dieſem zur Zeit ſeines Todes oder bis</line>
        <line lrx="1885" lry="2129" ulx="536" uly="2070">zu ſeiner letzten Krankheit ihren Lebensunterhalt</line>
        <line lrx="1885" lry="2188" ulx="539" uly="2130">ganz oder überwiegend beſtritten hat. Es beträgt</line>
        <line lrx="1882" lry="2249" ulx="537" uly="2189">jährlich höchſtens für den Vater und jeden Großvater,</line>
        <line lrx="1467" lry="2308" ulx="537" uly="2250">für die Mutter und jede Großmutter</line>
        <line lrx="1841" lry="2378" ulx="628" uly="2321">eines Offiziers . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 450 ℳ,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1809" lry="2450" type="textblock" ulx="629" uly="2393">
        <line lrx="1809" lry="2450" ulx="629" uly="2393">eines Unteroffiziers oder Gemeinen.. 250 „</line>
      </zone>
      <zone lrx="1597" lry="2544" type="textblock" ulx="540" uly="2488">
        <line lrx="1597" lry="2544" ulx="540" uly="2488">II. von verſchollenen Kriegsteilnehmern.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1888" lry="2930" type="textblock" ulx="542" uly="2571">
        <line lrx="1886" lry="2630" ulx="603" uly="2571">Iſt eine Perſon, deren hinterbliebenen die all⸗</line>
        <line lrx="1886" lry="2691" ulx="542" uly="2631">gemeine Verſorgung oder die Kriegsverſorgung zu⸗</line>
        <line lrx="1887" lry="2751" ulx="543" uly="2690">ſtehen würde oder bewilligt werden könnte, ver⸗</line>
        <line lrx="1888" lry="2810" ulx="543" uly="2748">ſchollen, ſo können die unter I B und C genannten</line>
        <line lrx="1887" lry="2869" ulx="549" uly="2810">Bezüge auch von der oberſten Militärverwaltungs⸗</line>
        <line lrx="1659" lry="2930" ulx="543" uly="2869">behörde des Kontingents gewährt werden.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="99" type="page" xml:id="s_AhI987-1_099">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_099.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1186" lry="441" type="textblock" ulx="901" uly="400">
        <line lrx="1186" lry="441" ulx="901" uly="400">— 93 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1756" lry="975" type="textblock" ulx="412" uly="539">
        <line lrx="1755" lry="597" ulx="475" uly="539">183. (³) Einem Feldwebel wurde durch eine</line>
        <line lrx="1755" lry="657" ulx="418" uly="599">Granate das rechte Bein ſchwer verletzt. Es wird</line>
        <line lrx="1752" lry="717" ulx="412" uly="660">ihm die hälfte der jährlichen Vollrente von 900 ℳ</line>
        <line lrx="1756" lry="776" ulx="414" uly="718">gewährt und dazu eine monatliche Kriegszulage</line>
        <line lrx="690" lry="824" ulx="413" uly="780">von 15 ℳ.</line>
        <line lrx="1157" lry="910" ulx="476" uly="851">Wieviel erhält er jährlich?</line>
        <line lrx="927" lry="975" ulx="516" uly="928">Löſung: 630 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1757" lry="1444" type="textblock" ulx="411" uly="1012">
        <line lrx="1755" lry="1069" ulx="476" uly="1012">184. (S) Ein Gemeiner hat durch eine Verwundung</line>
        <line lrx="1757" lry="1128" ulx="415" uly="1071">auf beiden Ohren das Gehör verloren. Er erhält</line>
        <line lrx="1756" lry="1188" ulx="415" uly="1131">eine Militärrente von jährlich 540 ℳ, eine Kriegs⸗</line>
        <line lrx="1756" lry="1247" ulx="412" uly="1191">zulage von monatlich 15 ℳ und eine Verſtümmelungs⸗</line>
        <line lrx="1149" lry="1306" ulx="411" uly="1250">zulage von monatlich 27 ℳ.</line>
        <line lrx="1428" lry="1379" ulx="473" uly="1322">Wie groß iſt ſein Jahreseinkommen?</line>
        <line lrx="948" lry="1444" ulx="517" uly="1398">Löſung: 1044 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1757" lry="1890" type="textblock" ulx="409" uly="1481">
        <line lrx="1755" lry="1539" ulx="476" uly="1481">185. (3) Ein Unteroffizier iſt auf dem Felde der</line>
        <line lrx="1754" lry="1599" ulx="415" uly="1540">Ehre gefallen. Er hinterläßt eine Witwe und 5 Kinder.</line>
        <line lrx="1755" lry="1670" ulx="473" uly="1610">Mit welcher Summe werden dieſe jährlich verſorgt?</line>
        <line lrx="1638" lry="1730" ulx="409" uly="1671">Die Witwe erhält 500 ℳ, jedes Kind 168 ℳ.</line>
        <line lrx="1756" lry="1796" ulx="520" uly="1747">Löſung: 1004 ℳ. (hinzu kommt noch die allgemeine</line>
        <line lrx="1757" lry="1890" ulx="779" uly="1794">egraung: Witwen⸗ und Waiſengeld; ſiehe</line>
        <line lrx="886" lry="1882" ulx="776" uly="1854">oben!</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="100" type="page" xml:id="s_AhI987-1_100">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_100.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1412" lry="757" type="textblock" ulx="873" uly="686">
        <line lrx="1412" lry="757" ulx="873" uly="686">C. Verſchiedenes.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1623" lry="863" type="textblock" ulx="720" uly="808">
        <line lrx="1623" lry="863" ulx="720" uly="808">Das „neutrale“ A merikfa:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1854" lry="961" type="textblock" ulx="483" uly="905">
        <line lrx="1854" lry="961" ulx="483" uly="905">186. Die Munitionsbeſtellungen erreichten</line>
      </zone>
      <zone lrx="1854" lry="1262" type="textblock" ulx="421" uly="964">
        <line lrx="1851" lry="1019" ulx="422" uly="964">Mitte Mai 1915 den Wert von 400 Millionen Dollars,</line>
        <line lrx="1854" lry="1082" ulx="422" uly="1023">der Beſtellungen auf Lebensmittel und Kusrüſtungsgegen⸗</line>
        <line lrx="1853" lry="1142" ulx="421" uly="1083">ſtänden 500 Millionen Dollars. Kußerdem ſtellte es</line>
        <line lrx="1852" lry="1201" ulx="422" uly="1144">Ende Juni 30 000 Kutomobile für Rußland her.</line>
        <line lrx="1854" lry="1262" ulx="422" uly="1203">(Durchſchnittlicher Wert eines Kutomobils 12 000 ℳ.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1399" lry="1388" type="textblock" ulx="484" uly="1264">
        <line lrx="1399" lry="1322" ulx="484" uly="1264">Rechne die Summe in Mark um!</line>
        <line lrx="1368" lry="1388" ulx="613" uly="1339">Löſung: 4140 Millionen ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1854" lry="1550" type="textblock" ulx="571" uly="1435">
        <line lrx="1854" lry="1491" ulx="571" uly="1435">187. Ameritas Kusfuhrüberſchuß</line>
        <line lrx="1487" lry="1550" ulx="786" uly="1496">in den erſten 10 Monaten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1713" lry="1743" type="textblock" ulx="511" uly="1566">
        <line lrx="1713" lry="1625" ulx="511" uly="1566">des Jahres 1913 — 123 Millionen Dollars</line>
        <line lrx="1637" lry="1683" ulx="539" uly="1629">„ „ 1914 – 552 , 5</line>
        <line lrx="1636" lry="1743" ulx="538" uly="1689">„ , 1915 — 1404 „ ,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1855" lry="2046" type="textblock" ulx="510" uly="1756">
        <line lrx="1855" lry="1814" ulx="568" uly="1756">Um wieviel % hat ſich der Kusfuhrüberſchuß im</line>
        <line lrx="1853" lry="1876" ulx="512" uly="1816">Jahre 1915 im Vergleich zu den beiden Vorjahren</line>
        <line lrx="1321" lry="1936" ulx="510" uly="1877">geſteigert? (Kriegslieferungen.)</line>
        <line lrx="1852" lry="2002" ulx="614" uly="1951">Löſung: 1913/14: 348,8 %; 1914/15: 154,53 %; 1913/15</line>
        <line lrx="1059" lry="2046" ulx="871" uly="2002">1041,5 %.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1020" lry="2143" type="textblock" ulx="660" uly="2088">
        <line lrx="1020" lry="2143" ulx="660" uly="2088">Entwiſcht.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1857" lry="2925" type="textblock" ulx="508" uly="2169">
        <line lrx="1855" lry="2229" ulx="573" uly="2169">188. (¹*) Als England an Deutſchland den Krieg er⸗</line>
        <line lrx="1854" lry="2288" ulx="509" uly="2230">klärte, war der Schnelldampfer des Norddeutſchen</line>
        <line lrx="1855" lry="2350" ulx="514" uly="2289">Lloud „Kronprinzeſſin Cäcilie“ nicht mehr allzufern</line>
        <line lrx="1855" lry="2409" ulx="511" uly="2349">der engliſchen Küſte. Er hatte unter anderem eine</line>
        <line lrx="1704" lry="2469" ulx="516" uly="2409">Ladung Gold von 45 Millionen Mark Wert.</line>
        <line lrx="1852" lry="2539" ulx="573" uly="2480">Wie ſchwer war dieſelbe, wenn 1 kg Gold 2790 ℳ</line>
        <line lrx="1575" lry="2601" ulx="511" uly="2545">koſtet?</line>
        <line lrx="1171" lry="2665" ulx="615" uly="2616">Löſung: 16 487,455 kg.</line>
        <line lrx="1857" lry="2745" ulx="570" uly="2682">(Die umſichtige Schiffsleitung konnte das Schiff</line>
        <line lrx="1856" lry="2805" ulx="508" uly="2742">trotz der Nähe engliſcher Kriegsſchiffe durch raſche</line>
        <line lrx="1855" lry="2863" ulx="510" uly="2801">Kursänderung unverſehrt in einen amerikaniſchen</line>
        <line lrx="917" lry="2925" ulx="515" uly="2867">hafen bringen.)</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="101" type="page" xml:id="s_AhI987-1_101">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_101.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1163" lry="430" type="textblock" ulx="879" uly="387">
        <line lrx="1163" lry="430" ulx="879" uly="387">— 95 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1206" lry="588" type="textblock" ulx="543" uly="522">
        <line lrx="1206" lry="588" ulx="543" uly="522">Militärlieferung:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1733" lry="980" type="textblock" ulx="391" uly="604">
        <line lrx="1733" lry="674" ulx="455" uly="604">189. (¹⁹) Ein Kaufmann erhielt von der Militärver⸗</line>
        <line lrx="1730" lry="737" ulx="393" uly="665">waltung den AKuftrag, 5000 wollene Decken zu liefern.</line>
        <line lrx="1731" lry="798" ulx="394" uly="724">Es wird ihm pro Stück 16,50 ℳ bezahlt. Der Kauf⸗</line>
        <line lrx="1728" lry="857" ulx="393" uly="787">mann hat den Reſtbeſtand eines großen Lagers,</line>
        <line lrx="1726" lry="913" ulx="391" uly="844">6250 Stück, gelegentlich zum Preiſe von 70 000 ℳ</line>
        <line lrx="1600" lry="980" ulx="391" uly="902">aufgekauft. Dazu kamen noch 150 ℳ Unkoſten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1728" lry="1391" type="textblock" ulx="444" uly="978">
        <line lrx="1728" lry="1053" ulx="446" uly="978">a) Wieviel Mark Gewinn erzielte er an dieſer</line>
        <line lrx="967" lry="1102" ulx="536" uly="1040">Militärlieferung?</line>
        <line lrx="1177" lry="1176" ulx="444" uly="1116">b) Wieviel % verdiente er?</line>
        <line lrx="1025" lry="1242" ulx="491" uly="1193">Löſung: a) 26 450 ℳ.</line>
        <line lrx="977" lry="1291" ulx="742" uly="1245">b) 47,19 %.</line>
        <line lrx="1221" lry="1391" ulx="539" uly="1326">Pferdeaushebung:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1722" lry="1716" type="textblock" ulx="380" uly="1410">
        <line lrx="1722" lry="1478" ulx="444" uly="1410">190. Bei der Aushebung kurz nach der Mobil⸗</line>
        <line lrx="1722" lry="1547" ulx="384" uly="1468">machung wurden die vorgeführten Pferde zunächſt</line>
        <line lrx="1722" lry="1593" ulx="382" uly="1526">auf ihre Brauchbarkeit gemuſtert und dann von einer</line>
        <line lrx="1719" lry="1658" ulx="382" uly="1586">dreigliederigen Abſchätzungskommiſſion taxiert. Jedes</line>
        <line lrx="1719" lry="1716" ulx="380" uly="1646">Kommiſſionsmitglied gibt (unabhängig von den an⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1723" lry="2133" type="textblock" ulx="379" uly="1705">
        <line lrx="1722" lry="1784" ulx="382" uly="1705">dern beiden Abſchätzern) ſeinen Abſchätzungsbetrag</line>
        <line lrx="1723" lry="1838" ulx="384" uly="1766">an. Das Mittel aus den 3 Summen erhält der Pferde⸗</line>
        <line lrx="1723" lry="1899" ulx="384" uly="1825">eigentümer als Vergütung. Ein Pferd wurde auf</line>
        <line lrx="1717" lry="1951" ulx="379" uly="1883">folgende Summen abgeſchätzt: 1150, 1200 und</line>
        <line lrx="589" lry="1989" ulx="384" uly="1944">1170 ℳ.</line>
        <line lrx="1450" lry="2079" ulx="438" uly="2010">Wieviel Vergütung erhielt der Beſitzer?</line>
        <line lrx="905" lry="2133" ulx="478" uly="2084">Löſung: 1173 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1726" lry="2596" type="textblock" ulx="369" uly="2164">
        <line lrx="1711" lry="2242" ulx="434" uly="2164">191. (⁸) Einem Bauern wurden von der Pferde⸗</line>
        <line lrx="1726" lry="2295" ulx="372" uly="2223">muſterungskommiſſion 2 Pferde abgekauft. Für das</line>
        <line lrx="1708" lry="2355" ulx="373" uly="2283">1. erhält er 1250 ℳ, für das 2. 1075 ℳ. Ein händler</line>
        <line lrx="1703" lry="2407" ulx="369" uly="2341">hatte dem Bauern kurz zuvor für beide Tiere 1850 ℳ</line>
        <line lrx="574" lry="2454" ulx="373" uly="2401">geboten.</line>
        <line lrx="1707" lry="2541" ulx="432" uly="2466">Wieviel Mark und % hat er jetzt mehr erhalten?</line>
        <line lrx="1105" lry="2596" ulx="471" uly="2541">Löſung: 475 ℳ = 25,68 %.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1339" lry="2688" type="textblock" ulx="719" uly="2608">
        <line lrx="1339" lry="2688" ulx="719" uly="2608">Erſatz für Wolle:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1703" lry="2965" type="textblock" ulx="344" uly="2709">
        <line lrx="1703" lry="2786" ulx="427" uly="2709">192. Vom Roten Kreuz in Berlin wurden Verſuche</line>
        <line lrx="1703" lry="2836" ulx="365" uly="2767">gemacht, aus Zeitungen Decken herzuſtellen. Zu einer</line>
        <line lrx="1699" lry="2902" ulx="358" uly="2825">Decke von 2/1,40 m ſind etwa 130 Zeitungen nötig.</line>
        <line lrx="1655" lry="2965" ulx="344" uly="2898">Hilfsbücher für Kriegsſtoffe 1. 7</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="102" type="page" xml:id="s_AhI987-1_102">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_102.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1298" lry="429" type="textblock" ulx="1015" uly="386">
        <line lrx="1298" lry="429" ulx="1015" uly="386">— 96 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1880" lry="1039" type="textblock" ulx="532" uly="513">
        <line lrx="1876" lry="589" ulx="595" uly="513">(Zuſammenknüllen, damit ſie weich und ſchmiegſam</line>
        <line lrx="1876" lry="648" ulx="532" uly="579">werden, 8 fache Papierlage aufeinander, zuſammen⸗</line>
        <line lrx="1876" lry="710" ulx="535" uly="637">heften, in eine Stoffhülle ſchieben, wie Matratzen in</line>
        <line lrx="1242" lry="769" ulx="540" uly="703">Zwiſchenräumen abſtechen.)</line>
        <line lrx="1879" lry="845" ulx="595" uly="774">a) Wie ſchwer wird die Decke, wenn 1 Zeitung</line>
        <line lrx="1719" lry="902" ulx="687" uly="835">20 g und die Stoffhülle 1,75 kg wiegt?</line>
        <line lrx="1880" lry="983" ulx="594" uly="912">b) Welche Fläche könnte man mit den Zeitungen</line>
        <line lrx="1270" lry="1039" ulx="682" uly="979">bedecken? (65/51 cm.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1199" lry="1154" type="textblock" ulx="642" uly="1059">
        <line lrx="1157" lry="1108" ulx="642" uly="1059">Löſung: a) 4,550 kg.</line>
        <line lrx="1199" lry="1154" ulx="897" uly="1106">b) 43,095 qm.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1890" lry="1797" type="textblock" ulx="542" uly="1214">
        <line lrx="1092" lry="1269" ulx="692" uly="1214">Paßzwang:</line>
        <line lrx="1886" lry="1362" ulx="601" uly="1293">193. (*⁹R) Wer gegenwärtig eine Reiſe unternehmen</line>
        <line lrx="1888" lry="1423" ulx="543" uly="1352">will, muß einen Reiſepaß haben. (Warum? — Wie</line>
        <line lrx="1887" lry="1484" ulx="542" uly="1407">ſieht ein ſolcher aus?) Die Ausſtellung eines Paſſes</line>
        <line lrx="897" lry="1543" ulx="542" uly="1486">koſtet 0,50 ℳ.</line>
        <line lrx="1890" lry="1611" ulx="606" uly="1543">Wieviel Geld iſt beim Militärpolizeimeiſter ſchon</line>
        <line lrx="1890" lry="1673" ulx="547" uly="1601">eingegangen, wenn der zuletzt ausgeſtellte Paß</line>
        <line lrx="1118" lry="1730" ulx="548" uly="1674">die Nr. 47 897 trägt?</line>
        <line lrx="1182" lry="1797" ulx="654" uly="1748">Löſung: 253 948,50 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1895" lry="2026" type="textblock" ulx="700" uly="1847">
        <line lrx="1894" lry="1918" ulx="700" uly="1847">Fahrpreisermäßigung zum Be⸗</line>
        <line lrx="1895" lry="1976" ulx="789" uly="1906">ſuch Derwundeter (wenn die</line>
        <line lrx="1556" lry="2026" ulx="788" uly="1971">Strecke über 50 km beträgt):</line>
      </zone>
      <zone lrx="2070" lry="2508" type="textblock" ulx="555" uly="2065">
        <line lrx="1898" lry="2128" ulx="615" uly="2065">194. (2⁰) Ein Vater aus Berlin will ſeinen verwun⸗</line>
        <line lrx="1896" lry="2192" ulx="555" uly="2119">deten Sohn, der in einem Lazarett zu Straßburg i. Elſ.</line>
        <line lrx="1898" lry="2253" ulx="555" uly="2177">liegt, beſuchen. Eine Sahrkarte Berlin— Straßburg</line>
        <line lrx="1896" lry="2313" ulx="557" uly="2239">koſtet 24,10 ℳ, dazu bei Schnellzugsbenutzung 1 ℳ</line>
        <line lrx="1749" lry="2372" ulx="557" uly="2303">Zuſchlag. Der Vater erhält 50 % Ermäßigung.</line>
        <line lrx="1579" lry="2438" ulx="621" uly="2375">Wie teuer kommt ihn die Sahrkarte?</line>
        <line lrx="2070" lry="2508" ulx="666" uly="2455">Löſung: 12,55 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1151" lry="2617" type="textblock" ulx="769" uly="2558">
        <line lrx="1151" lry="2617" ulx="769" uly="2558">Eiſengeld:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1908" lry="2835" type="textblock" ulx="562" uly="2645">
        <line lrx="1903" lry="2707" ulx="626" uly="2645">195. Um dem Kleingeldmangelzu ſteuern,</line>
        <line lrx="1907" lry="2772" ulx="562" uly="2701">wurden zunächſt 60 Millionen ſtählerne Sünfpfennig⸗</line>
        <line lrx="1908" lry="2835" ulx="566" uly="2760">ſtücke ausgeprägt. Welchen Geldwert ſtellen ſie dar?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1203" lry="2899" type="textblock" ulx="673" uly="2848">
        <line lrx="1203" lry="2899" ulx="673" uly="2848">Löſung: 5 000 000 ℳ.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="103" type="page" xml:id="s_AhI987-1_103">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_103.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1169" lry="452" type="textblock" ulx="887" uly="410">
        <line lrx="1169" lry="452" ulx="887" uly="410">— 97 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1737" lry="1583" type="textblock" ulx="387" uly="540">
        <line lrx="1735" lry="618" ulx="462" uly="540">196. Es werden auch 100 000 000 JZehn⸗</line>
        <line lrx="1737" lry="680" ulx="396" uly="596">pfennigſtücke aus Stahl geprägt. KAKuf</line>
        <line lrx="969" lry="716" ulx="402" uly="656">1 kg gehen 280 Stück.</line>
        <line lrx="1307" lry="810" ulx="460" uly="734">à*) Welchen Geldwert haben ſie?</line>
        <line lrx="1734" lry="887" ulx="457" uly="804">b) Wieviel wiegt ein ſtählernes Zehnpfennigſtück?</line>
        <line lrx="1118" lry="935" ulx="499" uly="881">Löſung: a) 10 000 000 ℳ.</line>
        <line lrx="963" lry="984" ulx="779" uly="937">) 3,57 g.</line>
        <line lrx="1731" lry="1090" ulx="456" uly="1009">197. Das Geſetz erlaubt, Nickel⸗ und Ku p⸗</line>
        <line lrx="1727" lry="1153" ulx="392" uly="1064">fermünzen in ſolchen Mengen auszuprägen,</line>
        <line lrx="1727" lry="1200" ulx="394" uly="1124">daß auf den Kopf der Bevölkerung 2,50 ℳ kommen.</line>
        <line lrx="1728" lry="1267" ulx="393" uly="1184">Wieviel Ein⸗, Zwei⸗, Fünf⸗ und Zehnpfennigſtücke</line>
        <line lrx="1727" lry="1329" ulx="390" uly="1243">können ausgeprägt werden, wenn ſich bei der Zählung</line>
        <line lrx="1726" lry="1384" ulx="395" uly="1305">1910 die Bevölkerung Deutſchlands auf rund 65</line>
        <line lrx="827" lry="1424" ulx="387" uly="1360">Millionen belief?</line>
        <line lrx="1524" lry="1497" ulx="490" uly="1432">Löſung: Zuſammen für 165,5 Millionen.</line>
        <line lrx="1168" lry="1583" ulx="583" uly="1518">vVom Suezkanal.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1721" lry="2131" type="textblock" ulx="377" uly="1590">
        <line lrx="1721" lry="1676" ulx="445" uly="1590">(Ein Beiſpiel, wie Geographie und Rechenunter⸗</line>
        <line lrx="1719" lry="1742" ulx="382" uly="1652">richt eng miteinander verbunden werden können.)</line>
        <line lrx="1720" lry="1798" ulx="436" uly="1713">Die große Wichtigkeit des Suezkanals im handels⸗</line>
        <line lrx="1716" lry="1864" ulx="381" uly="1772">und Völkerverkehr und ſeine beſondere Bedeutung,</line>
        <line lrx="1716" lry="1922" ulx="382" uly="1830">die er im gegenwärtigen Kriege hat, rechtfertigen</line>
        <line lrx="1715" lry="1982" ulx="380" uly="1891">wohl eine eingehende Behandlung im Unterricht.</line>
        <line lrx="1716" lry="2041" ulx="380" uly="1948">(Mackenſen zu öſterreichiſch⸗ungariſchen Pionier⸗</line>
        <line lrx="1714" lry="2095" ulx="377" uly="2006">offizieren in Belgrad: „Zum Suezkanal laſſe ich Sie</line>
        <line lrx="783" lry="2131" ulx="379" uly="2068">wieder bitten.“)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1712" lry="2922" type="textblock" ulx="373" uly="2161">
        <line lrx="1712" lry="2252" ulx="438" uly="2161">198. Der Erbauer des Suezkanals, der Franzoſe</line>
        <line lrx="1711" lry="2307" ulx="375" uly="2215">Ferdinand von Leſſeps, gründete eine Aktiengeſell⸗</line>
        <line lrx="1711" lry="2360" ulx="374" uly="2274">ſchaft, die Suezkanalgeſellſchaft. Sie gab 400 000</line>
        <line lrx="1381" lry="2421" ulx="376" uly="2334">Aktien aus, jede zu 500 Sranken.</line>
        <line lrx="1709" lry="2484" ulx="435" uly="2395">(Die geſamten Baukoſten beliefen ſich auf 617</line>
        <line lrx="765" lry="2517" ulx="373" uly="2452">Millionen Frs.)</line>
        <line lrx="1707" lry="2627" ulx="434" uly="2532">à) Wie groß war das Kapital der Geſellſchaft?</line>
        <line lrx="982" lry="2657" ulx="569" uly="2595">Davon nahmen:</line>
        <line lrx="1703" lry="2743" ulx="514" uly="2659">Frankreich 207 111 Niederlande 2 615</line>
        <line lrx="1702" lry="2802" ulx="513" uly="2722">die Türkei 96 517 Preußen 15</line>
        <line lrx="1702" lry="2862" ulx="512" uly="2785">Kgypten 85 506 England 0</line>
        <line lrx="1698" lry="2922" ulx="511" uly="2841">Spanien 4 046 Aktien.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="104" type="page" xml:id="s_AhI987-1_104">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_104.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1314" lry="455" type="textblock" ulx="1149" uly="414">
        <line lrx="1314" lry="455" ulx="1149" uly="414">98 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1893" lry="1295" type="textblock" ulx="549" uly="549">
        <line lrx="1891" lry="612" ulx="603" uly="549">Die Engländer fürchteten den Wettbewerb der</line>
        <line lrx="1891" lry="671" ulx="551" uly="609">Mittelmeerländer im handel mit Indien. Eng⸗</line>
        <line lrx="1892" lry="732" ulx="549" uly="668">land iſt aber im Laufe der Jahre der Hauptaktionär</line>
        <line lrx="1891" lry="795" ulx="551" uly="724">geworden. Da ſich der Vizekönig Ismail von Agupten</line>
        <line lrx="1892" lry="852" ulx="550" uly="788">oft in Geldverlegenheit befand, verkaufte er 1875</line>
        <line lrx="1893" lry="914" ulx="550" uly="847">ſeine Kanalaktien an England. In ſeinem Beſitze</line>
        <line lrx="1893" lry="973" ulx="550" uly="907">befanden ſich 176 602 Aktien, nahezu die Hälfte aller</line>
        <line lrx="1891" lry="1028" ulx="551" uly="966">Kanalaktien, und er erhielt 568 Franken für eine</line>
        <line lrx="689" lry="1083" ulx="554" uly="1037">Aktie.</line>
        <line lrx="1891" lry="1169" ulx="610" uly="1103">b) Zu welchem Preiſe wurden die Aktien er⸗</line>
        <line lrx="909" lry="1229" ulx="696" uly="1171">ſtanden?</line>
        <line lrx="1563" lry="1295" ulx="757" uly="1234">1913 ſtanden ſie auf 4950 Srs.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1897" lry="2306" type="textblock" ulx="617" uly="1318">
        <line lrx="1894" lry="1387" ulx="618" uly="1318">c) Welchen Kapitalwert ſtellten 1913 jene Aktien</line>
        <line lrx="808" lry="1435" ulx="699" uly="1390">dar?</line>
        <line lrx="1894" lry="1524" ulx="617" uly="1457">d) Um wieviel % iſt der Aktienwert ge⸗</line>
        <line lrx="894" lry="1583" ulx="702" uly="1525">ſtiegen?</line>
        <line lrx="1894" lry="1641" ulx="750" uly="1583">Die Aktien werden zu 5 % verzinſt, und</line>
        <line lrx="1894" lry="1709" ulx="698" uly="1642">auf ſie entfallen außerdem 71 % des Rein⸗</line>
        <line lrx="1893" lry="1769" ulx="700" uly="1701">gewinnes. In den letzten Jahren wurden</line>
        <line lrx="1425" lry="1827" ulx="698" uly="1766">33 % Dividenden ausbezahlt.</line>
        <line lrx="1832" lry="1901" ulx="657" uly="1843">Löſung: a) in Frs.: 200 000 000, in ℳ 160 000 000.</line>
        <line lrx="1813" lry="1946" ulx="909" uly="1891">b) 100 309 936 Frs., rund 100,5 Mill. Srs.</line>
        <line lrx="1315" lry="1993" ulx="914" uly="1945">c) 874 179 900 Srs.</line>
        <line lrx="1835" lry="2041" ulx="912" uly="1994">d) 771,5 %.</line>
        <line lrx="1896" lry="2124" ulx="754" uly="2057">Nach zehnjährigem Bau wurde der Kanal</line>
        <line lrx="1897" lry="2184" ulx="701" uly="2117">1869 feierlich eröffnet. Kuch der deutſche</line>
        <line lrx="1895" lry="2244" ulx="697" uly="2179">Kronprinz (wer war es?) nahm an der pomp⸗</line>
        <line lrx="1861" lry="2306" ulx="697" uly="2243">haften Eröffnung teil.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1895" lry="2532" type="textblock" ulx="552" uly="2344">
        <line lrx="1895" lry="2409" ulx="614" uly="2344">199. Wie haben der Kanalverkehr</line>
        <line lrx="1895" lry="2466" ulx="552" uly="2403">und die ECinnahmen im Laufe der</line>
        <line lrx="1316" lry="2532" ulx="555" uly="2467">Jahre zugenommen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1874" lry="2617" type="textblock" ulx="522" uly="2555">
        <line lrx="1874" lry="2617" ulx="522" uly="2555">Jahr Es fuhren durch den Kanal: Die Einnahmen betrugen:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1794" lry="2830" type="textblock" ulx="535" uly="2630">
        <line lrx="1794" lry="2688" ulx="536" uly="2630">1870 486 Schiffe 5 000 000 Franken</line>
        <line lrx="1731" lry="2753" ulx="537" uly="2700">1875 1 494 „ 26 000 000 „</line>
        <line lrx="1730" lry="2830" ulx="535" uly="2766">1905 4 115 „ 114 000 000 „</line>
      </zone>
      <zone lrx="1730" lry="2889" type="textblock" ulx="535" uly="2832">
        <line lrx="1730" lry="2889" ulx="535" uly="2832">1912 5373 „ 136 000 000 „</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="105" type="page" xml:id="s_AhI987-1_105">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_105.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="27" lry="1111" type="textblock" ulx="0" uly="1079">
        <line lrx="27" lry="1111" ulx="0" uly="1079">⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="45" lry="2211" type="textblock" ulx="0" uly="2035">
        <line lrx="43" lry="2078" ulx="0" uly="2035">nal</line>
        <line lrx="45" lry="2149" ulx="1" uly="2095">ſche</line>
        <line lrx="45" lry="2211" ulx="0" uly="2168">up⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="48" lry="2379" type="textblock" ulx="0" uly="2324">
        <line lrx="48" lry="2379" ulx="0" uly="2324">ht</line>
      </zone>
      <zone lrx="49" lry="2427" type="textblock" ulx="0" uly="2396">
        <line lrx="49" lry="2427" ulx="0" uly="2396">er</line>
      </zone>
      <zone lrx="40" lry="2586" type="textblock" ulx="0" uly="2545">
        <line lrx="40" lry="2586" ulx="0" uly="2545">en:</line>
      </zone>
      <zone lrx="519" lry="622" type="textblock" ulx="472" uly="569">
        <line lrx="519" lry="622" ulx="472" uly="569">a)</line>
      </zone>
      <zone lrx="521" lry="841" type="textblock" ulx="470" uly="705">
        <line lrx="521" lry="759" ulx="470" uly="705">b)</line>
        <line lrx="518" lry="841" ulx="475" uly="787">)</line>
      </zone>
      <zone lrx="523" lry="1060" type="textblock" ulx="472" uly="923">
        <line lrx="523" lry="977" ulx="472" uly="923">4)</line>
        <line lrx="516" lry="1060" ulx="473" uly="1007">e)</line>
      </zone>
      <zone lrx="521" lry="2110" type="textblock" ulx="483" uly="2055">
        <line lrx="521" lry="2110" ulx="483" uly="2055">f)</line>
      </zone>
      <zone lrx="519" lry="2612" type="textblock" ulx="471" uly="2558">
        <line lrx="519" lry="2612" ulx="471" uly="2558">g)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1750" lry="681" type="textblock" ulx="552" uly="558">
        <line lrx="1750" lry="620" ulx="554" uly="558">Um wieviel Schiffe hat der Verkehr im 1. Zeit⸗</line>
        <line lrx="1104" lry="681" ulx="552" uly="624">raume zugenommen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1751" lry="2927" type="textblock" ulx="548" uly="702">
        <line lrx="971" lry="756" ulx="556" uly="702">Um wieviel %</line>
        <line lrx="1748" lry="841" ulx="554" uly="779">Zunahme des Schiffsverkehrs im Zeitraum von</line>
        <line lrx="876" lry="891" ulx="563" uly="845">1870 — 1912!</line>
        <line lrx="867" lry="974" ulx="560" uly="920">Wieviel %*</line>
        <line lrx="1749" lry="1059" ulx="552" uly="997">Wieviel Kanalgebühren mußte durchſchnittlich</line>
        <line lrx="1751" lry="1120" ulx="553" uly="1055">in jedem der 4 genannten Jahre je 1 Schiff</line>
        <line lrx="797" lry="1180" ulx="555" uly="1123">bezahlen?</line>
        <line lrx="1750" lry="1249" ulx="615" uly="1188">KAnfänglich mußte für die geladene Netto⸗</line>
        <line lrx="1750" lry="1309" ulx="551" uly="1247">regiſtertonne (der Raum, der zur Kufnahme</line>
        <line lrx="1749" lry="1368" ulx="554" uly="1307">der Fracht dient — nicht Maſchinen⸗, Kohlen⸗</line>
        <line lrx="1747" lry="1427" ulx="551" uly="1367">raum uſw.) 10 SFrs., zeitweiſe 13—14 Frs.</line>
        <line lrx="1749" lry="1487" ulx="554" uly="1427">bezahlt werden. heute betragen die Gebühren</line>
        <line lrx="1749" lry="1547" ulx="552" uly="1487">für die geladene Nettotonne 7,25, für die Netto⸗</line>
        <line lrx="1749" lry="1605" ulx="550" uly="1547">tonne leerer Schiffe 4,75, für eine erwachſene</line>
        <line lrx="1747" lry="1666" ulx="554" uly="1605">Perſon 10, für ein Kind (3 bis 12 Jahren)</line>
        <line lrx="1748" lry="1725" ulx="554" uly="1666">5 Frs. Kußerdem ſind noch Stations⸗ und</line>
        <line lrx="1748" lry="1785" ulx="558" uly="1726">Ankergeld, Schlepp⸗ und Lotſengeld zu be⸗</line>
        <line lrx="722" lry="1844" ulx="554" uly="1789">zahlen.</line>
        <line lrx="1748" lry="1915" ulx="616" uly="1857">1870 fuhren 26 758, 1912: 266 406 Per⸗</line>
        <line lrx="1745" lry="1974" ulx="553" uly="1916">ſonen durch den Suezkanal (1896: 308 243,</line>
        <line lrx="1113" lry="2035" ulx="552" uly="1978">höchſte Zahl bis jetzt).</line>
        <line lrx="1747" lry="2110" ulx="556" uly="2053">Um wieviel % hat der Perſonenverkehr in</line>
        <line lrx="1208" lry="2169" ulx="555" uly="2114">dieſer Zeit zugenommen?</line>
        <line lrx="1745" lry="2241" ulx="615" uly="2183">1913 durchfuhren 5085 Schiffe den Kanal.</line>
        <line lrx="1745" lry="2299" ulx="548" uly="2243">Davon waren 58 % engliſcher, 15,5 % deutſcher,</line>
        <line lrx="1748" lry="2359" ulx="554" uly="2302">6,7 % holländiſcher, 5 % franzöſiſcher, 4,8 %</line>
        <line lrx="1747" lry="2418" ulx="554" uly="2362">öſterreichiſch⸗ungariſcher und 2,4 % ruſſiſcher</line>
        <line lrx="1746" lry="2478" ulx="556" uly="2422">Nationalität, und der Reſt gehörte anderen</line>
        <line lrx="854" lry="2537" ulx="555" uly="2482">Flaggen an.</line>
        <line lrx="1747" lry="2615" ulx="555" uly="2558">Wieviel Schiffe jeder der genannten Nationali⸗</line>
        <line lrx="1478" lry="2674" ulx="551" uly="2617">täten durchfuhren 1913 den Kanal?</line>
        <line lrx="1746" lry="2750" ulx="612" uly="2692">Wichtiger als die Anzahl der Schiffe iſt die</line>
        <line lrx="1746" lry="2809" ulx="558" uly="2753">Größe derſelben, die Anzahl der Nettoregiſter⸗</line>
        <line lrx="1745" lry="2869" ulx="552" uly="2813">tonnen, nach deren Zahl auch die Kanalgebühren</line>
        <line lrx="1208" lry="2927" ulx="555" uly="2872">entrichtet werden müſſen.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="106" type="page" xml:id="s_AhI987-1_106">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_106.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1318" lry="473" type="textblock" ulx="991" uly="431">
        <line lrx="1318" lry="473" ulx="991" uly="431">— 100 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1800" lry="628" type="textblock" ulx="499" uly="561">
        <line lrx="1800" lry="628" ulx="499" uly="561">Der Schiffsverkehr nach Flaggen und Nettotonnen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1352" lry="686" type="textblock" ulx="940" uly="628">
        <line lrx="1352" lry="686" ulx="940" uly="628">im Jahre 1912:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1770" lry="1506" type="textblock" ulx="423" uly="719">
        <line lrx="1768" lry="848" ulx="664" uly="732">Staat der Schfe Nettotonnen</line>
        <line lrx="1770" lry="974" ulx="431" uly="917">England. . . . . . . . . . . . . . . . 3 335 12 847 621</line>
        <line lrx="1769" lry="1034" ulx="431" uly="979">Deutſchland .. . . . . . . . . . . .. 698 3 025 415</line>
        <line lrx="1769" lry="1095" ulx="429" uly="1037">Niederlande ... . . . . . . . . . . 343 1 240 264</line>
        <line lrx="1769" lry="1152" ulx="423" uly="1084">Gſterreich⸗Ungarn . .. . . . . . . 248 813 908</line>
        <line lrx="1768" lry="1210" ulx="427" uly="1157">Frankreich. . . . . . . . . . . . . . . 221 798 822</line>
        <line lrx="1767" lry="1269" ulx="425" uly="1217">Italien . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 367 801</line>
        <line lrx="1767" lry="1328" ulx="427" uly="1269">Rußland . . . . . . . . . . . ... 12 363 817</line>
        <line lrx="1767" lry="1388" ulx="424" uly="1336">Japan .. . . . . . . . . . . . . . . .. 63 319 626</line>
        <line lrx="1766" lry="1447" ulx="425" uly="1396">Griechenland . . . . . . . . . . . . . 10 26 536</line>
        <line lrx="1767" lry="1506" ulx="426" uly="1455">Amerika . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 2 944</line>
      </zone>
      <zone lrx="1860" lry="1841" type="textblock" ulx="655" uly="1539">
        <line lrx="1860" lry="1603" ulx="722" uly="1539">Kuch hieran ließen ſich wieder eine Reihe</line>
        <line lrx="1412" lry="1657" ulx="659" uly="1599">von Rechenaufgaben ſtellen:</line>
        <line lrx="1858" lry="1720" ulx="656" uly="1658">tonnen hatte durchſchnittlich 1 Schiff von</line>
        <line lrx="1858" lry="1775" ulx="655" uly="1717">jedem der angeführten Staaten? Wieviel Kanal⸗</line>
        <line lrx="1855" lry="1841" ulx="657" uly="1778">gebühren zahlte 1912 England, Deutſchland uſw.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1857" lry="2406" type="textblock" ulx="571" uly="1855">
        <line lrx="1857" lry="1918" ulx="708" uly="1855">Der Suezkanal iſt 160 km lang, der Spiegel</line>
        <line lrx="1856" lry="1974" ulx="660" uly="1916">101–—129 m, die Sohle 60 —–— 70 m breit und</line>
        <line lrx="1024" lry="2030" ulx="658" uly="1975">9—9,5 m tief.</line>
        <line lrx="1853" lry="2107" ulx="571" uly="2043">h) Wieviel Zeit braucht ein Schiff zur Durchfahrt,</line>
        <line lrx="1853" lry="2166" ulx="654" uly="2108">wenn es nur mit einer Geſchwindigkeit von</line>
        <line lrx="1248" lry="2223" ulx="653" uly="2164">5 Knoten fahren darf?</line>
        <line lrx="1852" lry="2287" ulx="712" uly="2222">(Früher brauchten die Schiffe durchſchnittlich</line>
        <line lrx="1852" lry="2347" ulx="651" uly="2284">48 ½ Stunden. Durch elektriſche Beleuchtung</line>
        <line lrx="1850" lry="2406" ulx="649" uly="2342">iſt auch die Durchfahrt in der Nacht möglich.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="831" lry="2459" type="textblock" ulx="608" uly="2412">
        <line lrx="831" lry="2459" ulx="608" uly="2412">Löſung:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1193" lry="2602" type="textblock" ulx="862" uly="2414">
        <line lrx="1193" lry="2462" ulx="862" uly="2414">a) 1008 Schiffe.</line>
        <line lrx="1059" lry="2507" ulx="863" uly="2462">b) 228 %.</line>
        <line lrx="1193" lry="2557" ulx="867" uly="2510">e) 4887 Schiffe.</line>
        <line lrx="1083" lry="2602" ulx="866" uly="2557">d) 1006 %.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1362" lry="2654" type="textblock" ulx="871" uly="2605">
        <line lrx="1362" lry="2654" ulx="871" uly="2605">e) 1870: 10 288 SFrs.,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1859" lry="1651" type="textblock" ulx="1473" uly="1605">
        <line lrx="1859" lry="1651" ulx="1473" uly="1605">Wieviel Netto⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1846" lry="2657" type="textblock" ulx="1419" uly="2611">
        <line lrx="1846" lry="2657" ulx="1419" uly="2611">1875: 17 403 Frs.,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1738" lry="2704" type="textblock" ulx="928" uly="2655">
        <line lrx="1738" lry="2704" ulx="928" uly="2655">1905: 27 704 Frs., 1912: 25 293 Frs.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1055" lry="2745" type="textblock" ulx="870" uly="2700">
        <line lrx="1055" lry="2745" ulx="870" uly="2700">†) 895 %.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1849" lry="2895" type="textblock" ulx="862" uly="2748">
        <line lrx="1846" lry="2799" ulx="862" uly="2748">9) 2951 engliſche, 778 deutſche, 342 holländiſche,</line>
        <line lrx="1849" lry="2846" ulx="923" uly="2796">256 franzöſiſche, 246 öſterreichiſch⸗ungariſche</line>
        <line lrx="1847" lry="2895" ulx="931" uly="2844">110 ruſſiſche und 396 Schiffe anderer Flaggen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1553" lry="2940" type="textblock" ulx="868" uly="2890">
        <line lrx="1553" lry="2940" ulx="868" uly="2890">h) 17 ½ Stunden (abgerundet).</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="1621" type="textblock" ulx="2173" uly="1226">
        <line lrx="2187" lry="1621" ulx="2173" uly="1226">—Iꝛ̃  — — — —</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="107" type="page" xml:id="s_AhI987-1_107">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_107.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1195" lry="466" type="textblock" ulx="870" uly="424">
        <line lrx="1195" lry="466" ulx="870" uly="424">— 101 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1601" lry="680" type="textblock" ulx="464" uly="561">
        <line lrx="1601" lry="619" ulx="464" uly="561">200. Bedeutung des Suezkanals</line>
        <line lrx="1362" lry="680" ulx="686" uly="624">für die Schiffahrt:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1730" lry="2838" type="textblock" ulx="0" uly="702">
        <line lrx="1232" lry="758" ulx="855" uly="702">Wegabkürzung.</line>
        <line lrx="1354" lry="875" ulx="0" uly="835">. in Seemeilen</line>
        <line lrx="1701" lry="936" ulx="411" uly="884">Von London in</line>
        <line lrx="1303" lry="999" ulx="387" uly="942">oder Hamburg . ums Kap</line>
        <line lrx="1704" lry="1071" ulx="491" uly="972">nach durch den der Guten Unterſchied</line>
        <line lrx="1298" lry="1108" ulx="808" uly="1046">Duez Hoffnung</line>
        <line lrx="1693" lry="1266" ulx="321" uly="1221">Kalkutta .. . . . . . . . . 8 019 12 004 3 985 33</line>
        <line lrx="1730" lry="1344" ulx="323" uly="1291">Singapore.. . . . . . . . 8 292 12 143 3 851 31,5</line>
        <line lrx="1729" lry="1429" ulx="112" uly="1363">“ Batavia. . . . . . . . . . . 8 565 11 675 3 110 26,5</line>
        <line lrx="1696" lry="1487" ulx="113" uly="1434">“ Hongkong. .. . . . . . . . 9 678 13 451 3 777 28</line>
        <line lrx="1695" lry="1557" ulx="320" uly="1506">Yokohama. . . . . . . .. 11 242 14 834 3 592 24</line>
        <line lrx="1730" lry="1627" ulx="1" uly="1577">dN Wladiwoſtok.. . . . . . 11 335 14 998 3 6635 24,5</line>
        <line lrx="24" lry="1687" ulx="0" uly="1654">n</line>
        <line lrx="24" lry="1746" ulx="0" uly="1703">l⸗</line>
        <line lrx="309" lry="1808" ulx="0" uly="1776">.</line>
        <line lrx="1675" lry="1905" ulx="0" uly="1835">dd Nach Bombay Kanalweg Kapweg Abkürzung</line>
        <line lrx="1434" lry="1983" ulx="0" uly="1902">5 von . .</line>
        <line lrx="1712" lry="2039" ulx="115" uly="1973">4 in kin in kmn /%</line>
        <line lrx="1710" lry="2195" ulx="0" uly="2107">Konſtantinopel... . .. 8 010 27 115 19 1355 70</line>
        <line lrx="1707" lry="2270" ulx="0" uly="2199">h Trieſt . .. . . . . . . 10 413 26 522 16 109 61</line>
        <line lrx="1710" lry="2330" ulx="0" uly="2271">1 Marſeille .. . . . . . .. . 10 564 25 802 15 2338 59</line>
        <line lrx="1709" lry="2392" ulx="0" uly="2336">.) Liſſabon ... . . . . . . 11 125 23 807 12 672 53</line>
        <line lrx="1708" lry="2460" ulx="325" uly="2413">Bordeaux .. . . . . . . . . 12 460 25 802 13 342 51</line>
        <line lrx="1710" lry="2532" ulx="327" uly="2484">Amſterdam . . . . . . . . 13 795 26 477 13 682 45⁵5</line>
        <line lrx="1712" lry="2637" ulx="0" uly="2557">V Neuyork ... . . . . . . . . 16 736 27 590 11 854 44</line>
        <line lrx="1711" lry="2669" ulx="7" uly="2617">Z London. .. . . . . . . . . 15 130 26 277 11 147 43</line>
        <line lrx="32" lry="2798" ulx="0" uly="2743">he</line>
        <line lrx="34" lry="2838" ulx="0" uly="2791">che</line>
      </zone>
      <zone lrx="1757" lry="2863" type="textblock" ulx="478" uly="2807">
        <line lrx="1757" lry="2863" ulx="478" uly="2807">KAuf der Landkarte werden die einzelnen Reiſen</line>
      </zone>
      <zone lrx="784" lry="2913" type="textblock" ulx="0" uly="2848">
        <line lrx="34" lry="2887" ulx="0" uly="2848">gen</line>
        <line lrx="784" lry="2913" ulx="417" uly="2869">unternommen.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="108" type="page" xml:id="s_AhI987-1_108">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_108.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1323" lry="470" type="textblock" ulx="995" uly="428">
        <line lrx="1323" lry="470" ulx="995" uly="428">— 102 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1875" lry="1546" type="textblock" ulx="513" uly="561">
        <line lrx="1875" lry="632" ulx="586" uly="561">Welche Bedeutung der Suezkanal beſonders für</line>
        <line lrx="1873" lry="697" ulx="527" uly="619">die Engländer hat im Verkehr mit ihrer reichſten</line>
        <line lrx="1529" lry="747" ulx="525" uly="679">Kolonie Indien, liegt auf der hand.</line>
        <line lrx="1872" lry="821" ulx="577" uly="751">Die Kanalgebühren werden annähernd gedeckt</line>
        <line lrx="1871" lry="879" ulx="525" uly="810">durch die Erſparniſſe an Verſicherungsprämien, die</line>
        <line lrx="1869" lry="943" ulx="522" uly="869">für ein Schiff, das das Kap der Guten hoffnung</line>
        <line lrx="1633" lry="998" ulx="522" uly="928">umfährt, mehr entrichtet werden müßten.</line>
        <line lrx="1867" lry="1078" ulx="581" uly="1001">Auf dem Weg um das Kap mußten die Schiffe</line>
        <line lrx="1868" lry="1128" ulx="521" uly="1061">große Kohlenvorräte mitnehmen, wodurch viel Raum</line>
        <line lrx="1866" lry="1197" ulx="518" uly="1119">für die Fracht verloren ging; die Kohlenverſorgung</line>
        <line lrx="1866" lry="1252" ulx="518" uly="1181">unterwegs war ſchwierig und koſtſpielig, daher</line>
        <line lrx="1865" lry="1311" ulx="518" uly="1241">wurden im Verkehr mit Indien auf dieſem Wege</line>
        <line lrx="1863" lry="1369" ulx="515" uly="1298">faſt nur Segelſchiffe verwandt. Der Weg durch den</line>
        <line lrx="1860" lry="1435" ulx="513" uly="1359">Suezkanal iſt für die Dampfer beſonders vorteilhaft,</line>
        <line lrx="1861" lry="1486" ulx="515" uly="1419">da ſie ſich auch in Gibraltar, Malta, Port Said und</line>
        <line lrx="1862" lry="1546" ulx="516" uly="1478">Aden leicht und billig mit Kohlen verſorgen können.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="109" type="page" xml:id="s_AhI987-1_109">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_109.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1203" lry="478" type="textblock" ulx="880" uly="434">
        <line lrx="1203" lry="478" ulx="880" uly="434">— 103 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1177" lry="725" type="textblock" ulx="908" uly="654">
        <line lrx="1177" lry="725" ulx="908" uly="654">Anhang.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1754" lry="930" type="textblock" ulx="327" uly="796">
        <line lrx="1754" lry="860" ulx="327" uly="796">Entfernungen wichtiger Städte von Straß⸗</line>
        <line lrx="1499" lry="930" ulx="579" uly="869">burg i. E. (in km Eiſenbahnlinie).</line>
      </zone>
      <zone lrx="1769" lry="2315" type="textblock" ulx="313" uly="1022">
        <line lrx="605" lry="1078" ulx="329" uly="1022">KAmſterdam</line>
        <line lrx="461" lry="1138" ulx="331" uly="1082">Baſel</line>
        <line lrx="1395" lry="1204" ulx="330" uly="1141">Belgrad Luxemburg</line>
        <line lrx="1391" lry="1263" ulx="1109" uly="1205">Magdeburg</line>
        <line lrx="1317" lry="1321" ulx="331" uly="1260">Braunſchweig.. . . Mailand</line>
        <line lrx="1380" lry="1383" ulx="329" uly="1320">Bremen Mannheim</line>
        <line lrx="1335" lry="1441" ulx="329" uly="1379">Breslau Marſeille</line>
        <line lrx="1216" lry="1502" ulx="328" uly="1434">Brüſſel Metz</line>
        <line lrx="549" lry="1555" ulx="328" uly="1496">Budapeſt</line>
        <line lrx="1769" lry="1621" ulx="327" uly="1552">Bukareſt Mülhauſen i. E. . . 107</line>
        <line lrx="1744" lry="1684" ulx="327" uly="1612">Danzig Mülheim a. d. Ruhr 426</line>
        <line lrx="1330" lry="1738" ulx="327" uly="1672">Darmſtadt München</line>
        <line lrx="1450" lry="1799" ulx="326" uly="1735">Dortmund . Münſter i. W</line>
        <line lrx="1280" lry="1858" ulx="326" uly="1795">Dresden Neapel</line>
        <line lrx="1341" lry="1918" ulx="325" uly="1850">Düſſeldorf Nürnberg</line>
        <line lrx="1354" lry="1975" ulx="316" uly="1909">Elberfeld Os nabrück</line>
        <line lrx="1294" lry="2036" ulx="1104" uly="1980">Oſtende</line>
        <line lrx="1238" lry="2094" ulx="1104" uly="2040">Paris</line>
        <line lrx="1583" lry="2157" ulx="1097" uly="2098">St. Petersburg. . . .</line>
        <line lrx="798" lry="2207" ulx="314" uly="2151">Frankfurt a. M. . .</line>
        <line lrx="698" lry="2269" ulx="313" uly="2211">Freiburg i. Br. . . .</line>
        <line lrx="479" lry="2315" ulx="318" uly="2268">Genua</line>
      </zone>
      <zone lrx="789" lry="2864" type="textblock" ulx="305" uly="2804">
        <line lrx="789" lry="2864" ulx="305" uly="2804">Königsberg i. Pr..</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="110" type="page" xml:id="s_AhI987-1_110">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_110.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1182" lry="481" type="textblock" ulx="1101" uly="440">
        <line lrx="1182" lry="481" ulx="1101" uly="440">104</line>
      </zone>
      <zone lrx="2030" lry="3005" type="textblock" ulx="435" uly="2931">
        <line lrx="1429" lry="2970" ulx="436" uly="2931">1¹) Die im Bau befindlichen Schiffe ſind nicht miteingerechnet.</line>
        <line lrx="2030" lry="3005" ulx="435" uly="2962">2) Dazu kommen noch etwa 8 Schulſchiffe, 6 neuere und 7 ältere Spezialſchiffe, 144 Torpedoboote</line>
      </zone>
      <zone lrx="833" lry="3040" type="textblock" ulx="479" uly="3006">
        <line lrx="833" lry="3040" ulx="479" uly="3006">und 72 Unterſeeboote.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1926" lry="3113" type="textblock" ulx="435" uly="3039">
        <line lrx="1771" lry="3078" ulx="435" uly="3039">³) Außerdem 7 Hulks (Blockſchiffe) und 5 Segeljachten. .</line>
        <line lrx="1926" lry="3113" ulx="436" uly="3071">4) Außerdem 20 Kanonenboote, 18 Torpedoboote, 1 Torpedoaviſo und mehrere Hilfskreuzer.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1191" lry="3148" type="textblock" ulx="439" uly="3112">
        <line lrx="1191" lry="3148" ulx="439" uly="3112">*) Dazu noch etwa 240 verſchiedene Fahrzeuge.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2069" lry="2896" type="textblock" ulx="278" uly="608">
        <line lrx="1202" lry="653" ulx="740" uly="613">Bodenfläche :</line>
        <line lrx="1895" lry="718" ulx="855" uly="608">gen ch Einwohnerzahl Heer</line>
        <line lrx="2038" lry="812" ulx="676" uly="768">Stammland Kolonien Stammland Kolonien Friedensſt. Kriegsſtärke</line>
        <line lrx="1773" lry="954" ulx="827" uly="912">(1910) (1914) (1913)</line>
        <line lrx="2053" lry="1017" ulx="279" uly="969">Deutſchland . . . 540 857] 2 952 900 ſ67 812 000 12 358 000 791 002 4 500 000</line>
        <line lrx="1775" lry="1110" ulx="290" uly="1055">8 (1913)</line>
        <line lrx="2051" lry="1160" ulx="279" uly="1111">Oſterreich⸗Ungarn 676 616 — 51 390 223 514 135 3 000 000</line>
        <line lrx="2069" lry="1247" ulx="826" uly="1184">(1910) (1910)</line>
        <line lrx="2052" lry="1296" ulx="278" uly="1254">Türkei . . . . . . 1 794 900 20 600 000 183 400 1 683 000</line>
        <line lrx="1889" lry="1383" ulx="1041" uly="1339">(1913) (1914)</line>
        <line lrx="2052" lry="1447" ulx="279" uly="1396">Bulgarien . . . . 114 000 4 686 300 — 80 000 212 000</line>
        <line lrx="1806" lry="1531" ulx="711" uly="1477">(1913) (1911) (1913) (1911) (1913/14)</line>
        <line lrx="1975" lry="1603" ulx="280" uly="1537">Großbritannien. . 314 377 29 503 800 46 184 500 376 784 800 1 072 615 —</line>
        <line lrx="1776" lry="1668" ulx="1155" uly="1625">(1911) (1912)</line>
        <line lrx="2050" lry="1733" ulx="279" uly="1683">Frankreich . . . . 536 464 10 484 000 39 602 258 45 573 500 609 865 4 053 000</line>
        <line lrx="1776" lry="1811" ulx="1157" uly="1769">(1912) (1913)</line>
        <line lrx="2050" lry="1876" ulx="279" uly="1826">Belgien. . . . . . 29 451 2 365 000 7 571 387 20 000 000 47 603 182 500</line>
        <line lrx="2050" lry="2024" ulx="279" uly="1942">Rußland . . . . . 22 556 520 173 359 900 1 384 000 3 616 000</line>
        <line lrx="1902" lry="2096" ulx="1295" uly="2053">(1913) (1914)</line>
        <line lrx="2048" lry="2181" ulx="279" uly="2110">Italien. . . . . . 286 610 1 633 650 35 238 997 1 739 800 ¹‧) 305 033 3 359 836</line>
        <line lrx="1903" lry="2241" ulx="1177" uly="2195">zirka (1913)</line>
        <line lrx="2046" lry="2297" ulx="281" uly="2253">Serbien . . . . . 87 300 — 5 000 000 — 38 300] 324 630</line>
        <line lrx="1970" lry="2447" ulx="280" uly="2396">Montenegro . . . 14 180 — 435 000 — 37 200 —</line>
        <line lrx="1891" lry="2526" ulx="1039" uly="2482">(1913) (1914)</line>
        <line lrx="1970" lry="2582" ulx="282" uly="2539">Rumänien . . . . 137 902 7 508 009 — 131 600 —</line>
        <line lrx="2047" lry="2733" ulx="282" uly="2679">Griechenland . . . 120 060 4 662 371 — 25 200 192 000</line>
        <line lrx="1414" lry="2809" ulx="1296" uly="2766">(1912)</line>
        <line lrx="2049" lry="2896" ulx="281" uly="2823">Japan . . . 382 415 291 266 52 985 442 19 221 052 250 000 700 000</line>
      </zone>
      <zone lrx="2149" lry="1005" type="textblock" ulx="2094" uly="961">
        <line lrx="2149" lry="1005" ulx="2094" uly="961">u⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2148" lry="1146" type="textblock" ulx="2105" uly="1105">
        <line lrx="2148" lry="1146" ulx="2105" uly="1105">204</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="2871" type="textblock" ulx="2158" uly="2833">
        <line lrx="2187" lry="2871" ulx="2158" uly="2833">62</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="111" type="page" xml:id="s_AhI987-1_111">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_111.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1876" lry="700" type="textblock" ulx="0" uly="615">
        <line lrx="1876" lry="700" ulx="0" uly="615">eer “ Kriegsflotte“) Ausgaben Analphabeten</line>
      </zone>
      <zone lrx="1893" lry="1030" type="textblock" ulx="0" uly="675">
        <line lrx="1774" lry="724" ulx="1275" uly="675">für auf</line>
        <line lrx="1893" lry="832" ulx="28" uly="737">Kiiegeſi Schiffe Tonnen Geſchütze Fedo⸗ munanng das Heer die Flotte Eing. Rbroggen</line>
        <line lrx="1716" lry="856" ulx="0" uly="811">— rohre .</line>
        <line lrx="1880" lry="959" ulx="523" uly="914">(1913) (1914 — in Mark) (1912)</line>
        <line lrx="1855" lry="1030" ulx="0" uly="955">245 )112 953 700 2 191 350 57 360 870 559 735 220 861 497 — 0,5</line>
      </zone>
      <zone lrx="1843" lry="1185" type="textblock" ulx="3" uly="1059">
        <line lrx="1722" lry="1103" ulx="1102" uly="1059">(1914 — in Kronen) (1900)</line>
        <line lrx="1843" lry="1185" ulx="3" uly="1093">5 30 3³) 204 360 492 1 577 98 2 696 503 475 572 71 355 140 356 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1890" lry="1673" type="textblock" ulx="0" uly="1198">
        <line lrx="1562" lry="1244" ulx="522" uly="1198">(1913) (1912/13 — in türk. Pfund)</line>
        <line lrx="1842" lry="1328" ulx="0" uly="1221"> 1681 ) 34 70 080 296 44 — 21 601 453 6 406 000 — —</line>
        <line lrx="1468" lry="1389" ulx="0" uly="1330">te (1914 — in Léi)</line>
        <line lrx="1842" lry="1441" ulx="0" uly="1387">0  232 — — — 1 275 52 992 433 — —</line>
        <line lrx="1890" lry="1509" ulx="519" uly="1462">(1914) ”MVMl</line>
        <line lrx="1890" lry="1542" ulx="472" uly="1486">(ſchw. Geſch.) (1913/14 in £) (1903/04)</line>
        <line lrx="1852" lry="1615" ulx="0" uly="1542">—59 625 2 370 326 2 878 1 146 135 040 28 346 000 48 833 000 — 10</line>
        <line lrx="1720" lry="1673" ulx="519" uly="1629">(1914) (1914 in Franken) (1912)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1876" lry="1816" type="textblock" ulx="0" uly="1675">
        <line lrx="1840" lry="1728" ulx="0" uly="1675">5 405G ] 376 720 588 2 712 940 47 595 1 081 614 142 513 542 521 30 —</line>
        <line lrx="1876" lry="1816" ulx="1070" uly="1771">(1913 — in Franken) ¹⁰) (1910) (1913)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1877" lry="2812" type="textblock" ulx="0" uly="1819">
        <line lrx="1851" lry="1899" ulx="0" uly="1819">8 1 ³) 54 — — — 1 568 78 041 147 49 744 944 131 92</line>
        <line lrx="1877" lry="1958" ulx="520" uly="1913">(1913) (1914 — in Rubel) (1894)</line>
        <line lrx="1851" lry="2042" ulx="0" uly="1964">0 3616 398 895 701 2 748 545 — 621 565 110 246 111 003 — 617</line>
        <line lrx="1876" lry="2101" ulx="0" uly="2049">191) (1914) (1914/15 — in Lire) (1905)</line>
        <line lrx="1851" lry="2184" ulx="0" uly="2107">3, 3 333 637 000 — — — 380 597 834 258 396 528 — 306</line>
        <line lrx="1877" lry="2243" ulx="4" uly="2193">(913) (1913 — in Dinar) (1900) (1911)</line>
        <line lrx="1852" lry="2325" ulx="1" uly="2251">00 34 — — — — = 30 116 313 — 830 434</line>
        <line lrx="1501" lry="2383" ulx="1095" uly="2340">(1912 — in Kronen)</line>
        <line lrx="1839" lry="2468" ulx="2" uly="2395">00 –— — — — 260 00⁰ — — —</line>
        <line lrx="1874" lry="2528" ulx="0" uly="2481">1914 (1914) (1913) (1899) (1908)</line>
        <line lrx="1848" lry="2582" ulx="188" uly="2538">31 20 837 101 — — 66 300 000 ℳ 884 645</line>
        <line lrx="1489" lry="2667" ulx="1107" uly="2623">(1913 in Drachmen)</line>
        <line lrx="1849" lry="2753" ulx="0" uly="2680">0 1 33 68 313 330 67 — 101 549 101 22 823 047 — 300</line>
        <line lrx="1501" lry="2812" ulx="516" uly="2765">(1914) (1913/14 — in Yen)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1835" lry="2896" type="textblock" ulx="0" uly="2821">
        <line lrx="1835" lry="2896" ulx="0" uly="2821">N 00 3)115 625 600 — — 50 771 78 714 839 42 236 215 — —</line>
      </zone>
      <zone lrx="862" lry="3108" type="textblock" ulx="2" uly="2926">
        <line lrx="526" lry="2965" ulx="198" uly="2926">6⁶) Ferner 234 Kähne.</line>
        <line lrx="740" lry="3032" ulx="2" uly="2957">44 Torpedobt 3) Ohne die afrikaniſchen Truppen.</line>
        <line lrx="862" lry="3037" ulx="198" uly="2998">³) Mit Aufgebot aller verfügbaren Kräfte.</line>
        <line lrx="758" lry="3072" ulx="158" uly="3033">₰°) Außerdem noch 31 Torpedoboote.</line>
        <line lrx="812" lry="3108" ulx="193" uly="3069">10⁰) Einſchließlich Poſt und Telegraphen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="82" lry="3113" type="textblock" ulx="0" uly="3076">
        <line lrx="82" lry="3113" ulx="0" uly="3076">lfslreuzer.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="112" type="page" xml:id="s_AhI987-1_112">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_112.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1206" lry="474" type="textblock" ulx="1124" uly="431">
        <line lrx="1206" lry="474" ulx="1124" uly="431">106</line>
      </zone>
      <zone lrx="2047" lry="3072" type="textblock" ulx="297" uly="625">
        <line lrx="1869" lry="683" ulx="791" uly="625">Handelsflotte Eiſenbahnen Spezialhandel</line>
        <line lrx="1946" lry="755" ulx="746" uly="707">Schiffe Tonnen kmn Einfuhr Ausfuhr</line>
        <line lrx="1991" lry="914" ulx="862" uly="858">(1914) (1914) (1913 — in 1 000 Mark)</line>
        <line lrx="2002" lry="979" ulx="297" uly="924">Deutſchland . . . 4 935 1 908 279 63 621 11 206 788 10 199 316</line>
        <line lrx="923" lry="1018" ulx="919" uly="997">1</line>
        <line lrx="2009" lry="1090" ulx="314" uly="1026">. (1912) (1913) (1912 — in 1 000 Kronen)</line>
        <line lrx="2002" lry="1143" ulx="301" uly="1084">Oſterreich⸗Ungarn 17 230 605 551 46 962 3 556 797 2 733 855</line>
        <line lrx="2029" lry="1235" ulx="861" uly="1184">(1911) (1912) (1910/11 — in 1 000 Piaſter)</line>
        <line lrx="2004" lry="1292" ulx="303" uly="1245">Türkei . . . . . . 1 083 272 519 6 863 4 012 574 2 193 789</line>
        <line lrx="1968" lry="1396" ulx="861" uly="1347">(191 3) (1913) (1912 — in 1 000 Léi)</line>
        <line lrx="2004" lry="1461" ulx="305" uly="1405">Bulgarien . . 9 4 444 2 428 213 110 156 407</line>
        <line lrx="2005" lry="1557" ulx="863" uly="1493">(1912) (1912) (Geſamthandel 1913 in £)</line>
        <line lrx="2006" lry="1655" ulx="306" uly="1568">Großbritannien . 13 058 11 714 000 41 980 768 734 739 634 820 326</line>
        <line lrx="2018" lry="1721" ulx="866" uly="1656">(1910) (1913) (1913 — in 1 000 Franken)</line>
        <line lrx="1959" lry="1786" ulx="306" uly="1729">Frankreich .. . . . 17 548 1 444 338 51 431 8 580,4 6 875,4</line>
        <line lrx="2031" lry="1879" ulx="866" uly="1830">(1912) (1912) (1912 — Wert in Millionen Fr.)</line>
        <line lrx="1959" lry="1946" ulx="308" uly="1889">Belgien . . . . . 105 181 637 9 264 4 958,0 3 951,5</line>
        <line lrx="2046" lry="2040" ulx="866" uly="1991">(1913) (1913) (1911 — in 1 000 Rubel)</line>
        <line lrx="2008" lry="2108" ulx="308" uly="2050">Rußland . . . . . 3 645 756 605 74 942 1 161 682 1 591 411</line>
        <line lrx="1984" lry="2201" ulx="865" uly="2153">(1913) (1913) (1913 — in 1 000 Lire)</line>
        <line lrx="2009" lry="2269" ulx="308" uly="2210">Italien. . . . . . 5 532 1 137 109 17 634 3 637 771 2 503 914</line>
        <line lrx="2047" lry="2358" ulx="1238" uly="2312">(1913) (1911 — in 1 000 Dinar)</line>
        <line lrx="2010" lry="2421" ulx="311" uly="2372">Serbien . . . . . — — 1 572 115 425 116 916</line>
        <line lrx="2017" lry="2522" ulx="867" uly="2474">(1911) (1909) (1909 — in 1 000 Kronen)</line>
        <line lrx="2010" lry="2623" ulx="309" uly="2532">Montenegro . . S g) 5 030 18 8 167 2 392</line>
        <line lrx="897" lry="2621" ulx="734" uly="2595">Segelſchiffe</line>
        <line lrx="1975" lry="2683" ulx="870" uly="2633">(1913) (1913) (1911 — in 1 000 Léi)</line>
        <line lrx="2011" lry="2742" ulx="310" uly="2689">Rumänien . . . 649 198 159 3 763 570 318 691 720</line>
        <line lrx="2019" lry="2842" ulx="870" uly="2772">(1914) (1913) (1913 — in 1 000 Drachmen)</line>
        <line lrx="2009" lry="2910" ulx="312" uly="2850">Griechenland. . . 1 190 566 012 2 247 178 657 118 921</line>
        <line lrx="1982" lry="3005" ulx="1244" uly="2937">(1912) (1913 — in 1000 Yen)</line>
        <line lrx="2012" lry="3072" ulx="312" uly="3013">Japan . . . . . . 34 679 2 222 647 10 127 632 460</line>
      </zone>
      <zone lrx="1707" lry="3054" type="textblock" ulx="1554" uly="3014">
        <line lrx="1707" lry="3054" ulx="1554" uly="3014">729 432</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="113" type="page" xml:id="s_AhI987-1_113">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_113.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="16" lry="730" type="textblock" ulx="0" uly="696">
        <line lrx="16" lry="730" ulx="0" uly="696">hr</line>
      </zone>
      <zone lrx="41" lry="900" type="textblock" ulx="0" uly="855">
        <line lrx="41" lry="900" ulx="0" uly="855">tark</line>
      </zone>
      <zone lrx="88" lry="969" type="textblock" ulx="0" uly="915">
        <line lrx="88" lry="969" ulx="0" uly="915">6</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="1875" type="textblock" ulx="0" uly="1028">
        <line lrx="50" lry="1065" ulx="0" uly="1028">onen</line>
        <line lrx="47" lry="1119" ulx="0" uly="1077">85</line>
        <line lrx="61" lry="1225" ulx="0" uly="1179">faſter)</line>
        <line lrx="50" lry="1280" ulx="0" uly="1238">37</line>
        <line lrx="32" lry="1386" ulx="0" uly="1342">Ei)</line>
        <line lrx="50" lry="1443" ulx="0" uly="1403">407</line>
        <line lrx="52" lry="1550" ulx="0" uly="1510">1,</line>
        <line lrx="52" lry="1606" ulx="0" uly="1565">1326</line>
        <line lrx="59" lry="1715" ulx="0" uly="1670">anken,</line>
        <line lrx="29" lry="1773" ulx="0" uly="1729">54</line>
        <line lrx="66" lry="1875" ulx="0" uly="1833">ten Fr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="30" lry="1935" type="textblock" ulx="1" uly="1890">
        <line lrx="30" lry="1935" ulx="1" uly="1890">15</line>
      </zone>
      <zone lrx="56" lry="2092" type="textblock" ulx="0" uly="1992">
        <line lrx="52" lry="2037" ulx="0" uly="1992">ubel</line>
        <line lrx="56" lry="2092" ulx="1" uly="2053">1411</line>
      </zone>
      <zone lrx="57" lry="2255" type="textblock" ulx="0" uly="2157">
        <line lrx="45" lry="2199" ulx="0" uly="2157">Lire</line>
        <line lrx="57" lry="2255" ulx="0" uly="2216">9914</line>
      </zone>
      <zone lrx="74" lry="2360" type="textblock" ulx="0" uly="2318">
        <line lrx="74" lry="2360" ulx="0" uly="2318">Dina.</line>
      </zone>
      <zone lrx="58" lry="2416" type="textblock" ulx="0" uly="2379">
        <line lrx="58" lry="2416" ulx="0" uly="2379">9l</line>
      </zone>
      <zone lrx="61" lry="2518" type="textblock" ulx="0" uly="2482">
        <line lrx="61" lry="2518" ulx="0" uly="2482">ronen</line>
      </zone>
      <zone lrx="59" lry="2740" type="textblock" ulx="0" uly="2642">
        <line lrx="37" lry="2678" ulx="6" uly="2642">ei</line>
        <line lrx="59" lry="2740" ulx="0" uly="2699">1</line>
      </zone>
      <zone lrx="62" lry="2901" type="textblock" ulx="0" uly="2803">
        <line lrx="62" lry="2847" ulx="0" uly="2803">chnen</line>
        <line lrx="58" lry="2901" ulx="0" uly="2860">189l</line>
      </zone>
      <zone lrx="46" lry="3010" type="textblock" ulx="8" uly="2968">
        <line lrx="46" lry="3010" ulx="8" uly="2968">Yen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1184" lry="448" type="textblock" ulx="859" uly="408">
        <line lrx="1184" lry="448" ulx="859" uly="408">— 107 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1684" lry="933" type="textblock" ulx="363" uly="593">
        <line lrx="1570" lry="653" ulx="480" uly="593">Die wichtigſten Münzen und Maße</line>
        <line lrx="1684" lry="713" ulx="363" uly="660">der außerdeutſchen kriegführenden Staaten, ſofern ſie von den</line>
        <line lrx="1214" lry="760" ulx="832" uly="712">unſern abweichen:</line>
        <line lrx="1387" lry="855" ulx="696" uly="795">Oſterreich⸗Ungarn.</line>
        <line lrx="1432" lry="933" ulx="370" uly="875">1 Krone (Kr.) = 100 Heller = 0,85 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1164" lry="1017" type="textblock" ulx="916" uly="971">
        <line lrx="1164" lry="1017" ulx="916" uly="971">Türkei.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1738" lry="1167" type="textblock" ulx="310" uly="1043">
        <line lrx="1738" lry="1107" ulx="372" uly="1043">1 Medſchidie (türk. Pfund) = 18,44 ℳ, 1 Piaſter =</line>
        <line lrx="851" lry="1167" ulx="310" uly="1111">40 Para = 0,18 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1741" lry="1694" type="textblock" ulx="312" uly="1201">
        <line lrx="1361" lry="1259" ulx="753" uly="1201">Großbritannien.</line>
        <line lrx="1738" lry="1337" ulx="373" uly="1276">1 Sovereign (Pfund Sterling = £) = 20,45 ℳ,</line>
        <line lrx="1739" lry="1398" ulx="315" uly="1335">1 Schilling (sn) = 12 Pence (d) = 1,02 ℳ, 1 Guinee =</line>
        <line lrx="463" lry="1447" ulx="312" uly="1403">21 sh.</line>
        <line lrx="1612" lry="1516" ulx="375" uly="1457">1 engl. Meile = 1609,3 m, 1 Yard = 91,44 m.</line>
        <line lrx="1741" lry="1574" ulx="376" uly="1512">1 Quarter = 8 Buſhels (à 8 Gallons) = 200,78 J.</line>
        <line lrx="1741" lry="1636" ulx="375" uly="1572">1 Hundredweight = 50,8 kg, 1 Pfund = 0,45 kg,</line>
        <line lrx="772" lry="1694" ulx="317" uly="1639">1 Unze = 28,3 g.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1595" lry="1867" type="textblock" ulx="378" uly="1731">
        <line lrx="1226" lry="1787" ulx="833" uly="1731">Srankr eich.</line>
        <line lrx="1595" lry="1867" ulx="378" uly="1805">1 Frank = 20 Sous (à 5 Centimes) = 0,81 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1202" lry="1961" type="textblock" ulx="916" uly="1908">
        <line lrx="1202" lry="1961" ulx="916" uly="1908">JItalien.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1743" lry="2103" type="textblock" ulx="330" uly="1979">
        <line lrx="1743" lry="2036" ulx="379" uly="1979">1 Scudo = 5 Lire à 20 Soldi à 5 Centeſimi. 1 Lire</line>
        <line lrx="609" lry="2103" ulx="330" uly="2050">= 0,81 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1193" lry="2196" type="textblock" ulx="873" uly="2138">
        <line lrx="1193" lry="2196" ulx="873" uly="2138">Rußland.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1746" lry="2575" type="textblock" ulx="331" uly="2211">
        <line lrx="1746" lry="2278" ulx="380" uly="2211">1 Imperial à 15 Rubel à 100 Kopeken; 1 Rubel (Ro)</line>
        <line lrx="601" lry="2336" ulx="331" uly="2283">= 2,10 ℳ.</line>
        <line lrx="1746" lry="2397" ulx="380" uly="2329">1 Werſt = 1066,8 m, 1 Suß = 530,1 cm, 1 Zoll</line>
        <line lrx="1321" lry="2454" ulx="332" uly="2393">= 2,5 cm, 1 Quadratwerſt = 113,8 ha.</line>
        <line lrx="1530" lry="2516" ulx="380" uly="2451">1 Uſchetwert = 209,9 I, 1 Botſchka = 491,9 J.</line>
        <line lrx="1420" lry="2575" ulx="382" uly="2511">1 Pud = 16,4 kg, 1 Pfund = 0,41 kg.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1514" lry="2744" type="textblock" ulx="383" uly="2608">
        <line lrx="1182" lry="2654" ulx="884" uly="2608">Serbien.</line>
        <line lrx="1514" lry="2744" ulx="383" uly="2684">1 Dinar = 100 Para; 1 Dinar = 0,81 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1604" lry="2920" type="textblock" ulx="384" uly="2782">
        <line lrx="1267" lry="2836" ulx="802" uly="2782">Montenegro.</line>
        <line lrx="1604" lry="2920" ulx="384" uly="2856">1 Perper = 100 Para; 1 Perper = 0,85 ℳ.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="114" type="page" xml:id="s_AhI987-1_114">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_114.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1299" lry="432" type="textblock" ulx="971" uly="390">
        <line lrx="1299" lry="432" ulx="971" uly="390">— 108 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1696" lry="665" type="textblock" ulx="480" uly="528">
        <line lrx="1344" lry="577" ulx="928" uly="528">Rumänien.</line>
        <line lrx="1696" lry="665" ulx="480" uly="600">1 Carold'or à 20 Léi (= 0,81 ℳ) à 100 Bani.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1391" lry="847" type="textblock" ulx="481" uly="701">
        <line lrx="1391" lry="770" ulx="926" uly="701">Bulgarien.</line>
        <line lrx="1344" lry="847" ulx="481" uly="789">1 Lev= 100 Stotinki = 0,81 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1416" lry="1032" type="textblock" ulx="479" uly="896">
        <line lrx="1396" lry="953" ulx="862" uly="896">Griechenland.</line>
        <line lrx="1416" lry="1032" ulx="479" uly="971">1 Drachme = 100 Lepta = 0,81 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1248" lry="1139" type="textblock" ulx="1009" uly="1084">
        <line lrx="1248" lry="1139" ulx="1009" uly="1084">Japan.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1842" lry="1271" type="textblock" ulx="412" uly="1157">
        <line lrx="1842" lry="1223" ulx="476" uly="1157">1 Goldgen à 100 Sen à 10 Rin; 10 Den = 20,92 ℳ,</line>
        <line lrx="916" lry="1271" ulx="412" uly="1216">50 Sen = 1,05 ℳ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1842" lry="1909" type="textblock" ulx="388" uly="1326">
        <line lrx="1392" lry="1374" ulx="900" uly="1326">Nordamerika.</line>
        <line lrx="1841" lry="1467" ulx="476" uly="1401">1 Eagle = 10 Dollars à 100 Cents; 1 Eagle = 41,98 ℳ,</line>
        <line lrx="934" lry="1514" ulx="414" uly="1461">1 Dollar = 4,20 ℳ.</line>
        <line lrx="1627" lry="1582" ulx="473" uly="1521">1 Bushel = 35,237 1, 1 Gallone = 3,785 J.</line>
        <line lrx="1243" lry="1637" ulx="472" uly="1580">1 Hundredweight = 45,536 kg.</line>
        <line lrx="1840" lry="1729" ulx="471" uly="1662">luch ein argentiniſches Maß für Weizen</line>
        <line lrx="1842" lry="1790" ulx="388" uly="1721">ſei hier noch angeführt (wird in den Zeitungen oft</line>
        <line lrx="660" lry="1839" ulx="415" uly="1783">genannt:)</line>
        <line lrx="1044" lry="1909" ulx="469" uly="1852">1 Quintal = 45,94 kg</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="115" type="page" xml:id="s_AhI987-1_115">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_115.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1302" lry="774" type="textblock" ulx="780" uly="702">
        <line lrx="1302" lry="774" ulx="780" uly="702">Neue Aufgaben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1183" lry="862" type="textblock" ulx="887" uly="825">
        <line lrx="1183" lry="862" ulx="887" uly="825">(Selbſt eintragen!)</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="116" type="page" xml:id="s_AhI987-1_116">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_116.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
    </surface>
    <surface n="117" type="page" xml:id="s_AhI987-1_117">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_117.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
    </surface>
    <surface n="118" type="page" xml:id="s_AhI987-1_118">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_118.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
    </surface>
    <surface n="119" type="page" xml:id="s_AhI987-1_119">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI987-1/AhI987-1_119.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="58" lry="1568" type="textblock" ulx="0" uly="1510">
        <line lrx="58" lry="1568" ulx="0" uly="1510">burg.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1831" lry="962" type="textblock" ulx="292" uly="755">
        <line lrx="1831" lry="962" ulx="292" uly="755">Rechenunterricht umd Krieg</line>
      </zone>
      <zone lrx="1685" lry="1035" type="textblock" ulx="288" uly="984">
        <line lrx="1685" lry="1035" ulx="288" uly="984">Ilnutuumumnnumumnnmmnmnmnmmmmmmmnnnmunumnnunnnmnmnnnmumnnnnnnmmmnnnnmmmmmmmnnmnnmnmnmnmnnmmmnmnnmmnnnnmnnmmnmnmnnmnnmnmnnnnnnnnnnnnmnnnnmnnmnmnnn</line>
      </zone>
      <zone lrx="805" lry="1176" type="textblock" ulx="780" uly="1165">
        <line lrx="805" lry="1176" ulx="780" uly="1165">22</line>
      </zone>
      <zone lrx="1674" lry="1617" type="textblock" ulx="294" uly="1158">
        <line lrx="1674" lry="1247" ulx="294" uly="1158">Eine zeitgemäße dufgabenſammlung</line>
        <line lrx="1016" lry="1353" ulx="954" uly="1309">für</line>
        <line lrx="1454" lry="1494" ulx="513" uly="1419">Volks⸗-⸗, Mittel-⸗, Fortbildungs⸗</line>
        <line lrx="1362" lry="1617" ulx="610" uly="1547">und Unteroffizierſchulen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1210" lry="1736" type="textblock" ulx="754" uly="1688">
        <line lrx="1210" lry="1736" ulx="754" uly="1688">mit den Ergebniſſen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1220" lry="1929" type="textblock" ulx="741" uly="1859">
        <line lrx="1220" lry="1929" ulx="741" uly="1859">Cehrerausgabe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1632" lry="2420" type="textblock" ulx="322" uly="2236">
        <line lrx="1188" lry="2294" ulx="774" uly="2236">Guſammengeſtellt</line>
        <line lrx="1632" lry="2420" ulx="322" uly="2348">von L. Gerber, Lehrer in Straßburg i. Elſ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1540" lry="2625" type="textblock" ulx="415" uly="2570">
        <line lrx="1540" lry="2625" ulx="415" uly="2570">Fünfte umgearbeitete und erweiterte Auflage.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1830" lry="3046" type="textblock" ulx="284" uly="2876">
        <line lrx="1105" lry="2925" ulx="854" uly="2876">Straßburg,</line>
        <line lrx="1830" lry="2999" ulx="284" uly="2941">Straßburger Druckerei und Verlagsanſtalt, vorm. R. Schultz u. Co.</line>
        <line lrx="1021" lry="3046" ulx="927" uly="3007">1916</line>
      </zone>
      <zone lrx="2515" lry="553" type="textblock" ulx="2489" uly="282">
        <line lrx="2515" lry="553" ulx="2489" uly="282">-Euroskala Offset</line>
      </zone>
      <zone lrx="2515" lry="979" type="textblock" ulx="2489" uly="564">
        <line lrx="2515" lry="979" ulx="2489" uly="564">VierfarbSelector Standard*</line>
      </zone>
      <zone lrx="2461" lry="2601" type="textblock" ulx="2436" uly="2584">
        <line lrx="2461" lry="2601" ulx="2436" uly="2584">6</line>
      </zone>
      <zone lrx="2461" lry="2741" type="textblock" ulx="2436" uly="2724">
        <line lrx="2461" lry="2741" ulx="2436" uly="2724">5</line>
      </zone>
      <zone lrx="2461" lry="3021" type="textblock" ulx="2436" uly="3005">
        <line lrx="2461" lry="3021" ulx="2436" uly="3005">3</line>
      </zone>
      <zone lrx="2461" lry="3161" type="textblock" ulx="2436" uly="3145">
        <line lrx="2461" lry="3161" ulx="2436" uly="3145">2</line>
      </zone>
      <zone lrx="2522" lry="3134" type="textblock" ulx="2436" uly="2260">
        <line lrx="2460" lry="2882" ulx="2436" uly="2864">4</line>
        <line lrx="2522" lry="3134" ulx="2489" uly="2260">Copyright 4/1999 VxyMaster Gmbh wwwW.yXymaster. com</line>
      </zone>
      <zone lrx="2461" lry="3300" type="textblock" ulx="2436" uly="3289">
        <line lrx="2461" lry="3300" ulx="2436" uly="3289">1</line>
      </zone>
    </surface>
  </sourceDoc>
</TEI>
