AhI8_qt

N 1245 1193 1868 021

UIIIIIIIIIIIIIIIII

NA. 8.

P

Arohivfim
Vorhanden

.
— – — —

Kommission —– — Berlin NW 7, Unter den Linden 38
für den Gesamtkatalog —= (Preußische Staatsbibliothek)
der Wiegendrucke — . dn. 2 X 193 ⁸ϑ-

Briefbuch. Nr.

is magiſtraliter

Cuius litulus.

Es tu ſrolar

oꝛmatione ſat

inf⸗

Compendioſa materia unenum

compilata.

S.

E,

9
S ⸗

, 88
8 6
4 S
2 7 14

KAN

X quo reſponſionem ad interrogationes ſeo
laribus factas ignoꝛantia nil laudis ſed vi⸗
e tuperij multũ ingerit. Cum ſic quoq; in mi/
nimis errare videtur. deuiatur et in marimis
iuxta illud philoſophicum paruus erroe in
pꝛincipio maximus erit in fine. Ea pꝛopter
vt talis ignoꝛantia a pueris amaueatur.hic ſuccinctim. In
terrogantia cñ ſuis reſponſionibus in vnum collecta ſunt
Solet enim pꝛimo ſic queri.
Es tu ſcolaris. Sum. Sum que pars. Eſt verbum. Quare
OQuia eſt parſoꝛationis cum tempꝑe et ꝑſona ſine caſu agere
aliquid aut pati.aut neutrum ſignificans. Quale verbum.
Anoꝛmalum. Quid eſt verbũ anoꝛmalum. Eſt verbum qð
nullius coniugatõis regulam ſequitur. Vnde dicitur anoꝛ⸗
malum. ab a qð eſt ſine et noꝛma qð eſtregula quaſi ſine re
gulari foꝛmatione. Quot ſunt verba anoꝛmala. Quatuoꝛ.
Que. Sum. volo. fero et edo. verſus. Sum volo fero et edo
tot anoꝛmala credo.
Sum Ich bin
Quid ſignificat Volo Ich wil
Fero Ich trag. leyd. oder ſag
Edo Ich yß
Es tu ſcolaris. Sum. Vnde dꝛ ſum. dicitur a greca dictione
hemi. mutando h in s et in u et deponendo i. ſic habes ſum
Es tu ſcolaris. Sum. Sum cuius generis. Eſt generis neu⸗
tri vel nullius. Quare generis neutri. qꝛ nec ſignificat actio
nem nec paſſioneʒ. Quare nullius generis eſt. qꝛ nec deſinit
in o nee in oꝛ. Quare ſum non deſinit in o nec in oꝛ. Ad ha⸗
bendam differentiã dignitatis ſue reſpectu alioꝛũ verboꝛũ.
Quõ hoc declaras. quia ꝑ ſum intelligitur trinitas cũ tres
habeat litteras ſcz. ſ. u et m. Etiam illud verbũ ſum quãuis
de omnibus dici poſſit tñ de deo et trinitate pꝛopꝛie dꝛ. Jux
ta illud. Ego ſum qui ſum. Qnare ſum potius terminatur
in m qʒ inn.qꝛ ꝑ m.rurſus intelligitur trinitas.cũ illa littera
w tria habet puncta. Es tu ſcolaris. Sum. vñ verſus. Sum
8

ſcolaris vere ſi non vis credere tune quere. Es tu ſcolarts.
Sum. Quare diris ſum et nonita. qꝛ ſum melius eſt quam
ita. quare. q melius eſt reſpondere per verbum qʒ per ad⸗
uerbiũ eo ꝙ verbũ eſt ꝑſoꝛatõis declinabilts. Aduer biũ añ
pſoꝛatõis indeclinabilis. Sed ꝑſoꝛatõis declinabilis digm
o: eſt ꝑte oꝛõnis indeclinabili.Es tu ſcolaris. Sũ. ſum vñ re
itur. nõ regitur. qre. qꝛ nihil regitur niſi caſus.ſum aũt nul
us eſt caſus. eo ꝙ vbo nõ accidat caſus. Es tu ſcolaris.
ſum. Verte ſum. mus. quid ðꝛ.maus. Es tu ſcolaris. ſum.
Quideſt ſum. Eſt radir omnium verboꝛũ. Quare. qꝛ omne
ver bũ reſoluitur in ſum vel in eius condeclineũ et in ſuũ pti⸗
cipium pꝛeſentis tpis. Reſolue ergo hoc verbũ amo. Sum
amans. Lego Sumlegens. Amaui. Fui amans. Amabo.
Ero amans. Legi fuilegens. Legam ero legens
Es tu ſcolaris. Sum. Quid eſt ſcolaris. Eſt homo diſcens
virtutes cũ ſolicitudine. Vnde ðꝛ ſcolaris. dicitura ſcolon
grece qð eſt vacatio latine.et aris q;ð eſt virtus quaſi virtu/
tibus vacans. Vbi es tu ſcolaris. Hic et vbiq; et in omni⸗
bus locis honeſtis. Quot ſunt loca honeſta. Quatuoꝛ. que
Eccleſia.ſcola.domus pꝛopꝛia circa parentes.et cõuiuium
peritoꝛum viroꝛum. Quot ſunt locainhoneſta. Etiam qua
tuoꝛ. Que. Coꝛea. lupanar. publica ſtrata. et tenebꝛa ſine
Heritis viris. Et plura alia poſſunt hic addiꝛc.
Es tu ſcolaris. Sum. Da exemplum. Exemplificatio patet
in verbis meis. In quibus verbis. In latinicis verbis poſ⸗
er vocari ſcolaris dummo do diſco litteras et etiam pꝛo⸗
ero.
Es tu ſcolaris. Sum. Qualiter es tu ſcolaris. Sicut deus
creauit me. Quõ es tu ſcolaris. Magnus in ſenſu et paruus
in ſcientia. Quare es tu ſcolaris. quia ſrequenter vado ad
ſcolas et diſco litteras.
Oñ es tu ſcolaris. Hodie et heri etin oĩbus tpibus in qui⸗
bus. diſco. ¶ Quid eſt ſcola. Eſt locus ſtudij et diſcipline.
¶ Estu ſcutellaris. Non ſum. Quare. qꝛ nõ lauo ſcutellas
ei coquina. Quid dꝛ. Ob ich ain ſchüjſſelſpieler ſey.

¶ Es tu legittimus. Sum. Quare. qꝛ a pſonis matrimonia
liter coniunctis natus ſuʒ. Quid dꝛ. ob ich ain eekind ſey
¶ Es tu ſcolaris. Non ſum Quare.quia nõ diſcurro per vi
cos et plateas. Quid dicitur. ob ich ain vmblauffer ſey
¶ Es tu ſcolaris. Non ſum. Quare.quia nõ ſcando ſcolas
per gradus. Quid dicitur. ob ich ain layterſteyger ſey
¶ Es tu ſpurius. Nõ ſum Quare. qꝛ matrempꝛobã et ho⸗
neſtam habeo vel habui. Quid dꝛ. ob ich ain banckart ſey
¶ Es tu felir. Sum. Quare. quia felicitate diligo. Quid dðꝛ

ob ich ſelig ſey. ¶ Es tu infelix. Nõ ſum. Quare. qꝛ infelici⸗ W

tatem non diligo. Quid dicitur. ob ich vnſelig ſey
¶ Es tu pꝛobus.Sum. Quare.q pꝛobitatem diligo. Quid
ðꝛ. ob ich frum ſey. ¶ Es tu inpꝛobus. Nõ ſum. uare. qꝛ
impꝛobitatem non diligo. Quid dꝛ. ob ich vnfrum ſey

Scamniſex ob ich ain banckart ſey
Judeus ob ich ain iud ſey
Panganus ob ich ain hayd ſey
Noctiuagus ob ich ain nachtlauffer ſey
Gluto ob ich ain ſchlecker ſey
Paraſitus ob ich ain geyler ſey
Strabo ob ich ain ſchilher ſey
Es tu Monoculus.Nõ ſum. obich ain aineügker ſey
Gnanus ob ich ain zwerg ſey
Ipocrita ob ich ain gleyßner ſey
Stratilata ob ich ain ſtraßrauber ſey
Fur ob ich ain dieb ſey.
Latro ob ich ain moꝛder ſey
Pꝛoditoꝛ ob ich ain verꝛãter ſey
Follus ob ich ain narꝛ ſey
Fatuus ob ich ain toꝛ ſey
Nequam ob ich ain ſchalck ſey
Superbus ob ich ain hoffertiger ſey
Epulo ob ich ain füller ſey

Es tu lepꝛoꝛſus. Non ſum. Quare. qꝛ mundus et purus in
coꝛpoꝛe et ſanguine meo exiſto Quid dꝛ. ob ich auſſetzig ſey
a iij

P*

Habebis vitrieum. Haſt du ain ſtieff vater habes
Habes nouercã. Haſt du ain ſtieffmuͤter. vel non
Habes conſanguineos. Haſt du geboꝛn freiindt.
Es tu ſcolaris. Sum. Quot ſunt oꝑa ſcolarium.Sex.que.
MHane ſurgere. Statim induere. Crinis oꝛmare. Nanus la⸗
uare. Deum adoꝛare. Et ſcolas libenter viſitare.
Es tu ſcolaris. Sum. Qualis ſubſtantia eſt ſcolaris. Eſt
ſubſtantia animata ſenſitiua ſcientie et virtutũ ſuſceptibilis
Es tu animal.ſum. Quid eſt animal. Eſt ſubſtãtia coꝛpoꝛea
ſenſitiua. Es tu homo. Sum. Quid eſt hono. Eſtſubſtan
tia coꝛpoꝛea ſenſitiua rationalis et moꝛtalis a deo creata
pꝛopter attingere vitam eternam.
h.i.habens
Qusẽ interpꝛetatur homo o.i.omnia
m.i.manu
o.i.omnipotentis
Vnde dicitur homo. dicitur ab humos grece quod eſt terꝛa
latine. Nam homo factus eſt de terra. et eſt terra. et con⸗
uertitur in terram.
Quare es creatus,. pꝛopter poſſidere eternã beatitudinem.
Ouis creauit te.deus.De quo.De nihilo.
Quis genuit te. Mater mea. Qualem te genuit. Nudum et
in peccato oꝛiginali. Quomodo genuit te. Cum magno ei⸗
8 doloꝛe.
a pꝛeſ bytero
Es tu baptizatus. Sum. A quo ab epiſcopo
ab obſtetrice
Quare es tu baptizatus. Ideo vt mihi peccatum oꝛigin ale
in quo conceptus et natus ſum deleatur et habeam introitũ
et in greſſum regni celoꝛum. Quid eſt baptiſmus. Eſt intin⸗
ctio in aquam verbo vite ſanctificata. Vel eſt ablutio coꝛ/
kan⸗ exterioꝛ facta ſub debita foꝛma verboꝛũ. Que eſt de⸗
ita foꝛma verboꝛum baptiſmi. Oec. Ego baptiſo te in no⸗
mine patris et filij et ſpirituſſancti.
Es tu confirmatus. ſum. A quo ab epiſcopo vel eius ſuffra

ganeo. Mediante quod. Mediante ſigno crucis et criſmate
ſalutis. Quare es confirmatus. vt facilius poſſim reſiſtere
dyabulo et ſuis tentationibus. Et vt ineſſe maioꝛis gratie
et virtutis ꝑ feuerem. Quid eſt confirmatio. Eſt vnctio ho⸗
minis facta in fronte cũ figura crucis et criſmate ſanctifica
tio. Es tu criſtianus. Sum. Quid dicitur. O b ich ain criſt
ſey. Es tu hereticus.nõ ſum. quare.quia credo omnes ar⸗
ticulos ſancte matris eccleſie.quid ðꝛ. O bich ain ketzer ſey.
Quid facit hereticum. Dieo ꝙ hereticum non ſaeit erroꝛ ſed
pertinatio. Quid Tedis⸗Credo omnes articulos fidei et
ſancte matris eccleſie. Quot ſunt articuli fidei.duodecim.
ſicut habetur in ſinbolo apoſtoloꝛũ. Quot ſunt ſimbola.
quatuoꝛ.que.Simbolum apoſtoloꝛũ. Simbolum nicenũ.
Simbolum athanaſij. et ſim bolum generalis conſilij.
Quid eſt ſimbolum. ũſt collectio ſermonũ. Vnde compo⸗
nitur a ſin quod eſt con et bolos qð eſt moꝛſellus. quia qui⸗
libet ponit ibi moꝛſellum. ſuum id eſt particulam. Nuomo
do incipit ſimbolum apoſtoloꝛũ. Credo in deñ patrem om⸗
nipotentem ꝛc. Quõ incipit ſimbolum nicenũ. Credo in vn
um deũ patrem omnipotentem factoꝛẽ celi et terreꝛc. Quo
mo do incipit ſimbolũ gthanaſij. Quicũq; vult ſaluus eſſe
ante omnia apus eſtꝛc. Qusð incipit ſimbolum generalis
concilium. Firmiter credimus et ſimpliciter confitemur q;
vnus ſolus eſt verus deus. Quid dicitur ſimbolum. Teuto
nice. Ain ſpꝛuch des criſtenlichen glaubens.
Quid eſt deus. Eſt ens optimũ quod melius excogitarinõ
poteſt. et a quo ommia habent eſſe et viuere.

d dans
Qusõ interpꝛetatur deus e eternam
Ju vitam
s ſuis

Quid eſt credere. Eſt inuiſibilia tanqʒ viſibilia cernere.
Es tu confeſſus. Sum. quid vꝛ. Ob ich gebeicht hab.
Quid eſt confeſſio. Eſt legitima coꝛam ſacerdote peccatoꝛij
declaratio. .

a üij

ſum qꝛ nullius ſeruitute ſum

Es tu liber quare aſtrictus
non V qꝛ ſeruituti domini mei
ſum ſum aſtrictus 1

Es tu ſcolaris.ſum. Quid legis. Nõ lego ſed audio. Quid
audis Tabulam. vel donatum vel alexandꝛum vel logicã
vel muſicam. Scis latinum. ſcio. Quid eſt latinum. E no
biliſſimum ydeoma ex fontibus grecoꝛum oꝛtum habens.
Vnde dicitur latinũ. ðꝛ a lateo. quia in tali ydeomate infi⸗
nita latent. Vel ðꝛ a latino qð eſt pꝛopꝛium nomen viri.
Quid eſt grecum. eſt ydeoma in grecia oꝛtũparum aphiſico
et partum a gramatico iuxta equiualentias et pꝛopꝛietates
rerum naturalium ¶ Es tu ſcolaris. ſum Studes etiam. ſtu
deo. Cui grammatice ſcientie. Quid eſt ſtudium. Eſt vehe⸗
mens applicatio animi cũ voluntatis appꝛehenſione Quid
eſt anima. Eſt actus pꝛimus coꝛpoꝛis oꝛganici phiſici vitã
habentis in potentia. Vnde ðꝛ anima. ab animando.i. vi⸗
uificando.qꝛ anima viuificat coꝛpus.
OQuid eſt gramatica. Eſt recte ſenbendiloquendiq; ſeientia
omnium artium liberalium oꝛigo et fundamentum. Vnde
dicitur grammatica.ðꝛ a grama grece quid eſt littera latine
eticos emia quaſi litteralis ſcienda.
Quot ſunt ſpecies artis grãmatice.quatuoꝛ.que. Oꝛtho⸗
graphia. Ethymologia. D yaſinthetica et Pꝛoſodia.
Duot ſunt ptes grãmatice. qtuoꝛ.que. littera ſyllaba.dic⸗
tio.et oꝛatio.Qittera vt m. Syllaba vt ma. Dictio vt maria
Oꝛatio vt Maria impetrat peccatoꝛibus veniã et gratiam
OQuid eſt littera. Eſt minima ꝑs vocis que ſcribi põt. Et di⸗
cuntur littere qſi legittere.qꝛ iter legentibus pꝛebent. Quare
litrere ſunt adiuuente. ꝓpter memoꝛiam rerũ habendam. qꝛ
audiendo tantũ rerñ omniũ noticiã obtinere nõ poſſumus.

Seðdo ꝓpter ꝑſonarũ obſentiã. Sicq quis meditantibus

litteris alrer ſuam manifeſteſtet voluntatem.
Scis alphabetũ. Scio Quid eſt albhabetum Eſt omnium
literari ſpecialis congregatio. Et ðꝛ ab alpha qð eſt pꝛinei

pium et herba littera quaſi pꝛincipiũ littere. Quis iunenit
noſtrũ alphabetũ et latinas litteras. Dico ꝙ carmentis dea
carminũ que fuit mater euandꝛi. ebꝛeoꝛũ aũt littere. a lege
in ceperunt ꝑ movſen. Syroꝛũ aũt et caldeoꝛũ ꝑ abꝛaham
Egyptioꝛum aũt litteras. Iſis regina de grecia veniens in
egiptũ repperit. Gꝛecarũ aũt litterarũ vſum phenices inue⸗
nerunt. Quid eſt ſubiectũ in alphabeto. Eſt littera. Que eſt
eius ꝓpꝛia paſſio. Reſpondetur. vocalis vel conſonas.
Qunot ſunt littere in alphabeto. Vigintitres. ſcʒ. A. b. c. d. e.
f. g. h. i. k. l. m. n. o. p.q.r. s.t.u.x.y.ʒ. Vnde verſus. Gꝛãm
ta vigintitria ſunt noſcenda legenti.
Quot duplices ſunt littere. Duplices.quia quedam ſunt vo
cales et quedam conſonantes. Que dicuntur vocales. que
directo hiatu fautium ſine vlla colliſione varie emittuntur.
Et dicuntur vocales. quia ꝑ ſe vocem plenã faciunt et etiã
ſyllabam. nulla adherente conſonante.
Quot ſunt vocales. Quinq;.ſcʒ.a.e.i.o.u. Vnde verſus.
Quine vocales ſunt.a pꝛioꝛ.eq; ſecunda. Iſuccedit eis.o
quarta fit. uq; ſupꝛema.Et vna vocalis greca.ſcʒ.y. Qua/
re quinq; ſunt vocales et nõ plures neq; pacioꝛes.Reſpon⸗
detur pꝛopter quinq; paſſiones. Queſunt. Tundie obin
gaudiuz. ſpes et doloꝛ. Quot ex his poſſunt tranſirẽ in vim
conſonantis. Due. ſcʒ. i etu. Quando hoc contingit. Rñ de⸗
tur. qñ ipſe inter ſe geminantur aut alijs vocalibus iungun
rur. vt viuo. virgo. lacob. vale. Etiam ſonus vocis plerũq;ʒ
demonſtrat. Verſus. Conſona bina per i dic ſepe per uh
notari. Hoc quando fuerit vocum ſonus ipſe docebit. Que
dicuntur conſonantes. que diuerſo motu lingue vel impꝛeß⸗
ſione labioꝛũ efſiciuntur. Et dicuntur conſonantes. quia ꝑ
ſe nõ ſonant ſed iunctis vocalibus conſonant.
Quot ſunt conſonantes. Omnes littere pᷣ̃ter quinq; voca⸗
les. Verſus. Omnis pꝛeter eas tibi littera conſona fiet.
Quottuplices ſunt conſonantes. Duplices. Nam quedam
ſunt mute. et quedam ſemiuocales.
OQue dicuntur mute.que a ſono pꝛopꝛio incipiunt et in ſon

alienum exeunt. Etiam dicuntur mute. quia exiguam par⸗/
tein voces habent. Quot ſunt mute. Nouem ſcz. b. c. d. f. g⸗
k. p. q.t. et. i. et. u. poſite inpꝛincipio eiuſ dem ſyllaba. verſus
Mute ſunt nouem. b.c.d. vel. f. g. k. p. q.t.
Quot eſt piopꝛiũ officium mutarũ. Eſt inchoare dictionem
et raro terminare eandem niſi in dictionibus appocopatis.
Que dicuntur ſemiuocales.que a vocali incipiunt et in na
turalem ſonum deſinunt pꝛeter x.
Quot ſunt ſemiuo cales.ſeptem. ſcz. l. m. n. r. ſ. x. ʒ.
Quot ſunt liquide. Due ſunt vere liquide. l. etrr. verſus
Sunt.l. et. r. vere liquide. quia ſepe liqueſcunt Et. m. n. s. in
terdum ſed raro liquide vocantur. verſus. M ſimulnq; vel
s liquidas quandoq; vocamus. Et dicuntur liquide quia
poſite poſt mutã eandem ſyllaba permittunt. pꝛecedentem
vocalem naturaliter coꝛripi.vt aſſecla tenebꝛe.
Quot ſunt littere habentes vim duplicis cõſonantis. Tres
ſez. x. y. 3. Et i quandoqʒ habet vim duplicis. quando q; ſin
plicis conſonantis. verſus. Dum teneant iotam vocalis vn
diq; clauſam. Conſona iota duplex duplicis x zetah; fiunt.
Qualis littera eſt h. Dico ꝙ foꝛmaliter h non eſt littera. ſed
aſpirationis nota. verſus. Verſificatoꝛes h pꝛo nullarepu⸗
tabunt.
OQOuid eſt dypthongus. Eſt concludinatio duarum vocali⸗
um in eadem ſyllaba vim ſuam retinentium.
Quot ſunt dypthongi. quatuoꝛ. ſeʒ. ae oe au et eu. Ex hi
due ſcribuntur et non pꝛoferuntur. ſcz/ ae et oe vt entavch
clum. Alie due ſeribuntur et nõ ꝓferuntur vt audio euge.
Quid eſt ſillaba Eſt littere vel litterarum compꝛehenſis ſub
vno accentu. et vno ſpiritu pꝛolatarum.
Vnde dicitur ſyllaba. ðꝛ a ſyllabin grece quod eſt compꝛe⸗
hendere latine. Vnde vere illa eſt ſyllaba que erpluribus
naſcitur litteris. Ex quot litteris poteſt conſtate ſyllaba.
Ab vnitate incipiendo vſq; ad ſex. Da exemplum vnius lit⸗
tere facientis ſyllabam. vt a duarum vt ab. Trium vtars.
Quatuoꝛ vt mars. Quinq; vt plebs. Sex vt ſtirps. Quot

tuplices ſunt ſyllabe. Triplices. ſeʒ. bꝛeues. longe et commu
nes. Que ſunt bꝛeues. que nunqͥʒ pꝛoduci poſſne. el que
habent vnũ tempus pꝛolationis. Que ſunt longe que ſemꝑ
pꝛoducuntur et nunqʒ coꝛripi poſſunt. Vel que habent
duo tempoꝛa pꝛolationis.
Que ſunt cõmunes.que coꝛripi et pꝛioducipoſſunt ſecundũ
ſcribentis arbitrium. verſus. Syllaba que bꝛeuis eſt vnum
tempus tenet quo. Pꝛofertur longe debes ſpacium gemmi⸗
nare. Ad placitum poni nominoꝛum multa notaui
Quid eſt dictio. Eſt minima parſoꝛationis conſtru cte.
Quottuplices ſunt dictiones multiplices.
Quedas ſunt monaſyllabe. vt ars.
Quedam ſyllabe. vt artis.
Cauedam poliſyllabe. vt dictiones plurium qʒ duarum ſyi
labarum.vi artibus hominibus.
Quid eſt oꝛatio. Eſt plurium dictionum aggregatio.
Vel eſt dictionum oꝛdinatio.
Quottuplices ſunt oꝛationes grãmaticales. Reſpondetur
duplices. ſez. perfecte et imperfecte.
Que eſt oꝛatio perfecta. Que perfectum ſenſum generat in
animo auditoꝛis vt Johannes amat deum.
Que eſt imperfecta. que imperfectum ſenſum generat in a⸗
nimo auditoꝛis. vt homo deuotus.
¶ Pðð tabuliſtis. ..
Scis tu tabulam. Scio.Quomodo incipit tabula. Pate
noſter qui es in celis ꝛc.
Quid eſt tabula. Eſt liber pꝛoſaicus tractans de oꝛatione
dominicali et alijs ſibi adiunctis a deo et ſanctis compila⸗
Quid eſt ſubiectũ in tabula. Oꝛatio dominicalis. Que eſt
eius ꝓpꝛia paſſio. Deuota vel indeuota. De quo tractatur
in tabula. De fide catholica et oꝛationibus dei ſanctoꝛum
et ſanctarum. Quid eſt fides eſt ſubſtantia rerum ſperan⸗
darum argumentum non apparentium.
Quid eſt oꝛatio. Et eleuatio mentis in deum. Et dicitur

quaſi oꝛis ratio.

¶ Pꝛo cathoniſtis

'QOuid eſt catho. Eſt lber ethicus metrice conſtructus tra

2

2

ctans de virtutibus bonis faciendis et malis fugiendis.
Et ðꝛ ethicus.i.moꝛalis quia docent viuere moꝛaliter et cõ⸗
muniter duo verſus ſe mutuo reſpiciunt.
De quo docetur in cathone de bonis moꝛibus et virtutibus
faciendis et malis fugiendis. Quid eſt virtus. Eſt habitus
quihabentem ꝑficit et obus eius laudabile reddit ðꝛ virtus
quaſi vis intus. Quõ incipit catho. Cum animaduerterem
Quid eſt ſubiectũ in cathone. Virtus et mos. Quid eſt eius
pꝛopꝛia paſſio Bona vel mala.
¶ Pꝛodonaſticis J
Quid eſt donatus. Eſt liber pꝛoſaicus adonato editus tra⸗
ctans de octo ꝑtibus oꝛationis et accidentibus earundem.
Quid eſt ſubiectum indonato. Eſt parſoꝛationis. Que eſt

eius pꝛopꝛia paſſio. Eſt declinabile vel in declinabile. Quo

mo do demonſtratur pꝛopꝛia paſſio de eius ſubiecto. Dico
ꝙ capiendo pꝛopꝛiam paſſionem pꝛo maioꝛi extremitate et
ſubiectum pꝛo minoꝛi et diffinitionem ſubiecti pꝛo medio.
faciendo ſylogiſmum in barbara ſic. Omnis dictio apta
nata ingredi oꝛationem latinam eſt declinabilis vel in decli
nabilis. Sed omnis parſoꝛationis eſt dictio nata ingredi
oꝛationem latinam. ergo omnis parſoꝛationis eſt declina⸗
bilis vel in declinabilis. =
Vel ſubiectum in donato. Eſt parſoꝛationis ſecundum ap⸗
titudinem relata ad aliam ſecundũ aptitudinem. dico rati⸗
one modoꝛum ſignificandi per quod excluditur parſoꝛati-
onis actualiter relata ad aliã. De qua tractatur in ſecunda
parte alexandꝛi. Dicitur relata ad aliã pꝛopter partemoꝛa⸗/
tionis abſolute conſideratam. dequa tractatur in pꝛima
parte alexandꝛi.
Quid eſt parſoꝛationis. Eſt dictio apta nata ingredio oꝛa⸗
tionem latinam. Vel parſoꝛationis Eſt vox litterata ſim⸗
plex oꝛationis integratiua tali quid ſigniſicans. capiendo

ſignificare largepꝛo conſignificarepꝛopter partes oꝛationis
minus pꝛincipales ſeu indeclinabiles.
Quare partes oꝛationis ſunt adinuente. pꝛopter expꝛimere
mentis contemptu.
Quot ſunt partes oꝛationis indeclinabiles. quattuoꝛ. que.
Nomen. Pꝛonomen. Verbum et Participinm.
Quid eſt parſoꝛationis declinabilis. Eſt dietio natainflecti
per diuerſas pꝛopꝛietates caſuales vel perſonales.
Quot ſunt parteſoꝛationis indeclinabiles. Etiam quatuoꝛ.
que. Aduer bium. Coniunctio. Pꝛepoſttio. Interiectio.
Ouot ſunt capitula in donato. Octo. Sicut et octo ſunt p⸗
teſoꝛationis. ſeʒ. Nomen. Pꝛonomen. Verbum. Aduerbiũ⸗
Participium. Coniunctio.Pꝛepoſitio. Interiectio⸗/
Quid eſt capitulum. Eſt bꝛeuis et ſpecialis libꝛi diſtinctio⸗
OQuot ſunt aues in donato. Tres. que. Paſſer. aquila et mi
nus. Quid cõmedunt. fructus et ſpecies. Quo voluerunt
In antiquã ſiluam. Quot ſunt metra in donato. tria. Pꝛi⸗
mum. Arma ſub aduerſa poſuit radiantia queren. Scðm⸗
Multa ſuper pꝛiamo rogitans.ſuper hectoꝛe multa.Terci
um. Vt docuiſſemus docuiſſetis ducuiſſent.
Pꝛo Alexandꝛiſtis.
Quid eſt ſubiectũ in omnibus ꝑtibus alexandꝛi. nullũ. Sed
tot ſunt ſubieeta quot concluſiones ſcire. Qꝛ diuerſa ſcientie
nõ põt habere vnũ ſubiectũ tm̃. Sed quelibet ſcĩa hʒ ꝓpꝛiũ
ſubiectũ. Inter illa aũt ſubiecta põt affignari vnũ ſubiectũ
cõmunitatis. Vnde ſubiectũ totius doctrinalis Alexandꝛi.
Eſt vox litterata articulata debito modo ꝓnũciata ſub rec⸗
titudine vel ſub rectitudinis deuiatiõe ſoluta a lege metrica
vel aſtricta. In hoc ſubiecto tanguntur oẽs ꝑtes pꝛincipa-
les totius doctrinalis. Nã cũ dicitur vox litterata tangitur
llla ꝑs que incipitibi.Pandere pꝛopoſui. In qunia agitur de
littera et ſillaba. Cũ dicitur articulata.hocpõt dupliciter in
telligi vel pꝛimo vel ſeðario. Sipꝛumo ſic ẽ ꝑſoꝛõis abſolute
conſiderata. de quo agitur ab illo loco. Rectis as es a. vſq;
ad illñ locum. Hic iubet oꝛdo. Si ſecundario. ſic eſt ꝑſoꝛõꝛs

relata ad aliam. de qua agitur ab illo loco. Hic iubet oꝛdo
vſq; ad illũ locum. Pandere ꝓpoſui. Cum ðꝛ debita modo
ꝓnunctiata tangitur illa ꝑs que incipitibi. Accentus vari⸗
as. In qua agitur de accentuatione dictionũ. Cũ ðꝛ ſub rec⸗
titudinis deuiatione. Tangitur tractatus de vicijs et figu⸗
ris.de quibus agitur ibi.Pluribus eſt membꝛis. Cũ dðꝛ ſolu
ta a lege metrica. Tangitur totũ opus pter capitulũ de me⸗
trificatura. Cũ ðꝛ vel aſtricta. Tangitur capitulũ in quo ſpe
cialiter agitur de metrificatura ſeu bꝛeuibus et longis ibi.
Ante b coꝛripisꝛc. ¶ Quid eſt ſubiectum in pꝛima parte.
Eſt ille terminus declinatio large captus. Quid eſt eius ꝓ⸗
pꝛia paſſio. Eſt hoc cõplexũ regulare vel irregulare. Quid
eſt declinatio eſt vocis in fine ꝑ obliquos variatio. Vel ſecũ
dum antiquos ſubiectũ in pꝛima parte Alexandꝛi eſt ꝑſoꝛa
tionis abſolute conſiderata.
Quid eſt ſubiectũ in ſcða parte. Ille terminus conſtructio
large captus. Quid eſt eius ꝓpꝛia paſſio. HHoc complerunt
congruum vel incongruum. Vel perfectum vel imperfectũ
Quid eſt conſtructio. Eſt conſtructibilium grãmaticalium
vnio. Sed ſeðᷣm antiquos ſubiectũ in ſeda parte eſt parſoꝛa
tionis relata ad aliam ſub foꝛma conſtructibilis.
Quid eſt ſubiectũ in tercia parte. Eſt hoc cõplexum quanti
ficabile accentuabile vel figurabile. Quid eſt eius pꝛopꝛia
paſſio. Eſt menſura ſillabaͤrum bꝛeuis vel longa. Quid eſt
doctrinale. Eſt liber metricus a magiſtro Alexandꝛo editus
continens in ſe multas doctrinas et regulas artis gramati/
ce. Vnde ðꝛ doctrinale. Dicitur a nomine doctrina. et g
verbo alo alis alere. quia alit nos in ſua doctrina. Quid eſt
doctrina. Eſt ſermo a doctoꝛe egrediens qui diſcipuli igno⸗
rantiam erpellere poteſt. Que eſt differentia inter doctrina
le et do ctrinabile. Doctrinale eſt illud qð dat doctrinam.
Sed doctrinabile eſt illud quod reapit vel recipere poteſt
doctrinã. Vnde verſus. Quod dat doctrinã eſt doctrinale
vocatũ. Quod recipit poterit bene doctrinabile dici. Quod
ſunt capitula totius Alexandꝛi. Reſpondetur ꝙ duodecim

Vnde ſeptem ſunt capitula pꝛime partis. Et due ſecunde

partis.Et trio tercie partis.

Vbi pꝛomittitur

Incipitur
Finitur
Pꝛomittitur
=
initur
Pꝛomittitur

Incipitur
Finitur

Pꝛomittitur

Fnchirur

initur
ꝛomittitur
Pahin
initur
Pꝛomittitur
Bachee
Finitur
ꝛomittitur
Incipitur
initur
Pꝛomittitur
nihen
initur

Pꝛ:omittitur
Incipitur

Finitur

ncipitur

Pini

initur

Paeeuen
apuur

Vocis in pꝛimis
Pꝛimũ capitulũ Rectis as es a
Quarta quidem
Iſtis confinem
Hec tibi ſignabis
Piꝛoꝛſus ſeminenm
Atq; gradus tripli.
Hunc gradibus tri.
Congrua nõ eſt hec
Cuiq; ſit articulo

Seðm capitulũ

Terciũ capitulũ

Quartũñ capitulũ In quantum potero

Victrices turbe
Hinc de pꝛeteritis
Quintũ capitulũ Vt tibi per metrum
Credo ꝙ exoſus
His deſectiua

Sextñ capitulũ Donatum ſequere

Dat faxo faxis
Verboꝛum foꝛmas

Septimũ capitu. Quatuoꝛ in verbis

Verboꝛumqʒ data
. Hinc pꝛopoſſe
Octauũ capitulũ Hic iubet oꝛdo
Iſtis compoſitum
. Quo iungenda
Nonũ capitulij Eſt poſt pꝛedicta
Plurali numero
”l Poſt hecpandetur
Decimũ capitulũ Pandere pꝛopoſui
Inuenies aliqua
. Accentus noꝛmas
Vndtcimi capi. Accentus varias

Finitur Suſtentas pauſas

Pꝛomittitur LCTCaandem gramaticas
Incipitur Duo decimũ capitulũ Pluribus ẽ membꝛis
initur Quas tres ꝑpſonas

Pꝛimo De declinatione ꝑtiũ declinabiliũ ſez
capitulo nominum ꝓnominũ et pticipioꝛũ
Scvdo ca. Denoĩbꝰ diuerſiclineis et defectiuis
Tercio ca. De tribus gradibus cõpationibus
De quo Quarto ca. De generibus nominum
cractat᷑ Quinto ca. De pꝛeteritis et ſupinis verboꝛum
In Serto ca. De verbis deſectiuis et anoꝛmalis
Septimo ca. De quatuoꝛ foꝛmis verboꝛum
O ctauo ca. De regimine conſtructibilium
Nono ca. Deconſtructione eoꝛundem
Decimo ca. De quantitate ſillabarum
Vndecio ca De accentuatione dictionum

Sunt ne alique pꝛopꝛietates ſcolariũ. Sunt. Que. Deum

rogare etin rebus omnibus inuocare. Nã inuocandus eſt
rerũ omniũ pater quo p̃ter miſſio nullũ rite fundat exoꝛdiũ
Lectiones reſumere. qm̃. Lectio lecta placet ſepius repetita

pꝓlacebit. Habere bonã membꝛoꝛũ diſputationẽ. Ne aĩiaꝑ

talia impediatur.et ſicipe plebis fiat abiectio.Cum diligen
tia aduertere qꝛ ꝑ diligentiã obtuſitas cuiſlibet reipermol

litur. Debet eſſe obediens et ſubiectus. Qm̃ qui ſe non no/

uit ſubijci. ſe nõ noſcere magiſtrari. Debet eſſe ſine peccatts
qꝛ in maliuolam animã non introibit ſapientia nec habita⸗
bit in coꝛꝑe ſubdito peccatis. Non debet eſſe guloſus. Sed
cibarioꝛũ mediocris ſit facultas. Non debet eſſe ſuperbus
Nam deus ſuperbia reſiſtit. humilibus aũt dat gratiam.
Bebet libenter alios infoꝛmare. Nam qui alios infoꝛmat
ſeipſum inſtruit. Debet continue loque latinũ. Vſus enim
latinit atis magiſteriũ pꝛopinare feſtinat. Diſputare equiuo

cationem et virtutes vocabuloꝛũ interrogare. Ignoꝛantes

enim virtutes vocabulo de faciliꝑ alogiſantur. Multa du
betare. Nam de ſingulis dubitare non erit inutile. In bonis

operibus et moꝛibus pficere vt virtuoſi nomen ipſe retine⸗
at. Habere bonos libꝛos Nam Haurit aquam cribꝛo. qui
vult diſcere ſine libꝛo. Studium in bonũ finem locare. quia.
cuius finis eſt bonus ip̃ᷣm quoq; bonum.Poſt menſam nõ
inmediate ſtudere. Debet eſſe conſtans in factis ſuis. quid
enim lucidius conſtantia. Quid vero incõſtantia nequius.
Debet fugere mulieres et virgines. Wirgines enim ne conſpi
cias ne ſoꝛte ſcandaliʒeris in decoꝛe illius. qꝛ ꝓpter ſpeciem
mulieris multi pierunt. Non debet ſe aſſociare laicis quia
ſemp infeſti ſunt clericis. Nõ debet eſſe auarus et cupidus
quia auara nihil eſt celeſtius. Debet modice vinum bibere
Vinum quippe modice ſumptũ acuitingeniũ. et intellectui
acumen pᷣſtare videtur. Debet ſe cauere ab ebꝛietate. vbi enĩ
ebꝛietas ibi furoꝛ dñat᷑. vbi furoꝛ ibi nulla ſapiẽtia ſed diſſi⸗
pientia peruagatur. Debet ſimplices veſtes poꝛtare Varie⸗
tas eni veſtrũ magnũ facitimpedimentum ꝓ ficere volenti⸗
bus. Non debet eſſe diſcolas a ſcolis ſe abſentando et per
vicos plateas. et meritricum cellulas hinc inde curſitando
Non debet multum ſcribere. ſed in lectione ſingula colligere
Sed heu modo per poſterũ ſeruant oꝛdinem. Nõ debet per
gere cũ duobus ſocijs.quia q̃ʒuis tres ſocij ſint iuncti federe
caro. Sed tñ eoꝛũ coꝛda concoꝛdant raro. Debet mgẽm ſuũ
reuereri et cõtra ipᷣm nõ inſurgere. Non enĩ eſt dignus ſcĩa
qui ſcientie inſurgit pꝛeceptoꝛi.
Latina fari ſuper omnia mando ſcolari.
Dum ſis in ſtudio linguã cõnecte latino.
Vt iuuenes aliquantulũ latinitatis modum acquirant per
quẽ ſuis ſuꝑioꝛibus obediant eos ſalutent gaudenterq; ſu⸗
ſcipiant eos inuitando eiſq; reſpondeant et licentiam accep
turi valedicant et ne beneficijs eis exhibitis gratiarũ actio⸗
nes referant ac de multis alijs que in ſcolis fieri ſolem ſe ex
pediant. et in his ſe exerceant hoc bꝛeue dogma pꝛo ipſoꝛuz
infoꝛmatione eſt conſcriptũ. Quoniã vſu latinitatis relicto
quis quaſi fruſtra oꝑatur opuſq; moſtruoſuʒ efficit et rem
infoꝛmẽ pꝛoducat Nam ſeuerino teſte. Vſus magiſteriũ pa
bi

rare feſtinat et marime in latinitatis copia. In oĩbus autẽ
p̃ſcriptis diſcipuloꝛũ erga mgẽos obedientia magis eſt ne⸗
ceſſaria. Neq; enim diſcipulus fructuo ſe pꝛo ficeret ſi vtus
obedientie defficeret. vt vult Boecius. Melioꝛ tñ obediẽtia
q̃ʒ victime. Quare a vᷣbis obedientie pꝛincipiandũ erit.
. ¶ Verba obedientie
Cariſſime amice voluntati veſtre me ꝓnum ſempꝑ exhibeo
Reuerende maẽ vo bis fideliter obedire toto coꝛde adopta
Bone vir. veſtrã ſumma diligentia rem agere ſum pꝛeſto
— mgẽ pᷣcipite mihi et mandatñ ꝓpoſſe adĩplebo
onoꝛabilis mgr nihil exhis que pᷣcipiſtis pꝛetermittam
Bone amiice ero in obediendo tibi in nũc et ſemꝑ ꝑatiſſimus
Dilecte pater. decetero vos cõmouere pꝛecauebo
Spectabilis magiſter. Queſo hac vice mihi indulgere. man
datis enim veſtris ad nutum obtemperabo
Pie magiſter. non indignemini mihi. nam hoc factũ pꝛohi⸗
bitum eſſe neſciui
Diſcrete ſocie.noliindignitati quia ignoꝛans illud feci
Deuote frater hoc ignoꝛanter egi. inpoſterum me emenda⸗
bo. Amplius hoc nephas non cõmittam
vt iuſſiſti faciam erpedire

Care parebo tibi pꝛelibenter
modo tibi ſeruiam letus
¶ Verba ſalutationis ¶ Verba reſponſionis
Salue Ron dh Gaates habeas
Aue Ded gratias
Saluete Gꝛates habete
Cum ſalute Amen
Bonum mane Semper ſane
Bona dies Semper quies
Bona vita Semper ſit ita
Bonum ſero Semper ſpero
Bona nox Eterna lux
ꝛoficiat Nunquã deficiat

onum veſper Semper pꝛoſper

64

Bene ſit vobis Diuina gracia aſſit nobis

Bonus annus Semper ſanus
Cum bonis hoꝛis Sine doloꝛe
Benedicite Dominus
Salus ſit vobis Et gaudium
Salutate illum nominemeo Id fieri debet
¶ Verba ſuſceptioniss.
Beneueneritis dilecti pater Venerabilis domine
Deo veniatis bone amice Honoꝛande magiſter

Bene veniatis dignitas veſtra Gꝛates Care amice
Bene veniatis cariſſime dĩe ¶ Habete Amande diſcipule
Egregie doctoꝛ Mi fili
Bene tranſeat veſtra paterni fidelis ſerue
tas venerabilis magiſter Spectabilis domine
Tranſite melius gracioſe dĩ,e ¶ Suplico dignitatib⸗ vꝛĩs
dignemĩ nobiſeuũ hoꝛam
quieſcere ad die exponam omnia que valed
em
Alluſtriſſime pꝛinceps. dignetur dominatio veſtra pau⸗
ſare ad tempus nobiſcum. Expendam enim omnia bona
que valeo.

¶L Verba inquiſitionis.

Quo vultis tranſire Domum.rus humũ.vel ad eccle⸗
ſiam. ad ſcolas. vel huc illuc
Quo vultis ambulare Stugradia. Spira. ꝑ ciuitatem
er eccleſiam. hac illac iſtac

Vnde venitis erure. de ſtuba. de lect ationem
de foꝛo Hinc illinc iſtinc .
Quo vadis Surſum.deoꝛſum. dextoꝛſum
verſus maguntian. vlmam
OQuouſq; Vſcqq; ad auſt᷑tiam vſq; huc illue
Quotus es Pꝛimus.ſecundus.tercius

bi

Quottennis Pꝛimus.ſecundus. tercius

Quantiemiſti Tanti.tribus nummis
Quid oꝑami Parum.nõ multũ.ſcribo.lego
Quid agitis Nihil. aliquid. cõmedo. quieſco
QOualiter valetis Bene. medio criter. ad libitũ dei

OQuid deſiderat caritas veſtra. Libenter loquerer patri
tuo verbum.

pater. dñm meũ illico adire. deberet. Non eſt hic

dñs ipſe deberet egredie domum. Dicam ſibi

Vbieſt famulus. heri pꝛi meo aliqᷓ erpedire pmiſit hec lo
filius pꝛidie leſit filiũ meñ pilio debet coꝛrigi
ſcolaris. hodie aliq ei dicere ðcreui.ip̃e negociatut
Querite patrem non ſcio tradare. Reueniatis iteru ego nõ
querã. Inueſtigate vbi ſit filius vẽ. Nõ dum venit ſed cito
veniet. Scrutamĩ amatre qñ veniet. famulus. Faciam tar
datis modicñ. Quõ hucuſc; in rebꝰ vꝛis habuiſtis. Bñ vel
male. Quõ ſuccedit vobis in ſingul negocijs vꝛis. optie ad
nutum dei. Ad hec lauderur deus ſi vobis ꝑ oĩa pſpere ſuc⸗
cederet. In deo enim animus meus multu gratularetur.
Sunt ne vobis pꝛo ſpitates Sunt mihide gẽa dei
Eſtis ne ſanus. vel leti mentis Sum vel nõ ſum
Eſtis ne vobis pꝛoſper ſucceſſus ¶ Eſt. vel non eſt
Eſtis ne adeptus gradñ vel oꝛdies aliquos. Sũ vel nõ ſum

Adreſponſa ſanitate gaudeo
hec ſiue qſita de ꝓſperitate vẽa vobis cõgratuloꝛ
reſponder di· adyuerſitate doleo .
ſcipulus ꝓmotione magno ſuz affectus gaudio
¶ Verbo inuitationis
reuerentias
Keuerẽde mgẽ pentes mei miſerũt me d vras
dñationes
eckcaſtina .
Supplicantes intime die veliis eſſe cum eis

hodirena

— —

S .

. £

Pꝛandeo pꝛandere
In vel
Cena cenate
lune

vel ſolis
Diſcrete ſocie dominimei tuam petunt caritatem quatenus
peracto pꝛandio ad ſe venias.
Care amice excõmiſſione parentum meoꝛum oꝛo vos die
craſtina facere greſſum ad eos
mgẽ ꝓlongare bzai

Honoꝛabilis vir mẽ mea rogat vos pie q̃tensdie

KReuerende– uodſo
dñe nolite eritis eni meo Fttiſſimus
Bacca. hoſpes amico
Diſerete Cantoꝛ tardare ffrratri
ſocie locate
magiſter diſcipule mi hodie negocijs
Ad bacca. habeme iam impeditus

hec pr rñdẽt excuſatũ cras venire neqſo
ſcolaris amice .—
Socie care gratiarũ actões vocatus
noĩe meo ei refer qm̃ cras nõ venianm
inuitatus .
Nimium eſt. Non enim ſum dignus cñ parentibus pꝛan
dere ne autẽ me dicant eoꝛum pꝛandium ſpernere compare
bo libenter.
Mandata exequar vatris tui Pꝛomiſſa que parentibus
feci adimplebo videas vita ipſis intimes 4
Jt dñitui ſemꝑ ſubiectus ero ac ꝓnus indubitanter
abeo negotia ardua expedire quibus pactis reuertar in
bꝛeui. Accede huc in ter futuros leticie noſtre
Ego te ad hanc noſtram inuito io cunditatem
Veni cõtinuo in hanc cõmunem leticiam inuitatus
¶ Verbo numerum largitionis .
Egregie doctoꝛ ibi poꝛto dñationi veſtre munuſcula exigua
iij

petuntq; amici mei dignitat vẽam demodico eſſe cõtentã.
Honoꝛabilis dñe has pꝛopinas genitrix mea dignitati ve⸗
ſtre donauit eaſq; ob paruitatem non ſpernite
Venerabilis magiſter. parentes mei honoꝛant vos iſto mu
nuſculo aut ꝓpinant vobis hũc cantiũ vini petentes intime
vt modicũ gratanter accipiatis. Aut in pauco gratis ſitis
aut in modico ſitis contentus. Illa dona miſimus vobis
rogãtes humlime quatenus ea benigne acceptare velitis.

Svopernite
Hec miſſa nõ Cõtemnit Sꝑam⸗ĩ poſterũ ea melioꝛare
— Vilipendite
Hoc do vobis et fauoꝛibus vris et ꝓ digno munere ſumite⸗
Alla pꝛopino dñationi vre et qꝛ melioꝛa modo non habe⸗
ideo rogo effectum pꝛo affectu aſſumite.
Exigua iam tribuimus melioꝛa mittenda ſperantes
Suſcipite queſo grate parui muneris largitionem
Accipe munuſculum eo mente qua dedi .
Si tanta res eſſet mea. quantus eſt animus maioꝛa longe
caperes. S
Porntatem mune is magnitudo noſtre compenſit volun⸗
tatis. Non que te deceant dedi. Sed que poſſim. Habes
ame ſignũ animi nõ ingrati. Non que data ſint aĩiaduerte
ſed qui dederit.

¶ Verba gratiarumactionis⸗

Gꝛatiarumactiones vobis dico per eum
Regratioꝛ vobis cum coꝛdis affectu
wvaaiſier
Gꝛates ingentes ſint vobis honoꝛabilis domine
— patre
Regratioꝛ deo altiſſimo. Cunctiſq; celicolis. de beneficijs
mMuihi a vobis collatis.

Gtiates habete yenerabilis magiſter, de ommbꝛ beneficijs

mihi per vos humluliter impenſis .
Affeciſti me marimis officijs. pꝛo quibus habeo incredibi⸗
les tibi agere gratias
Referte tibi gratias neqdue =
ENulla eloquij pꝛeſtantia gratias agere valet tibi debitas
Vellem tam eſſe diſſertus vt agerem tam diues vtreferre
poſſem tibi gratias condignas L
Regratioꝛ ſumino pere tue in me liberalitati.

¶ ¶ Verba valedictionis
Bene vale. Bene valete.
Valete et mihi tãquam humili mancipio pꝛecipitote
Deus vobiſcum ſit magiſter honoꝛande
Dñs vos ſaluũ cuſtodiat ac oĩa veſtra bene ꝓuidet .
Deus vos ſanum et incolumen reducat
Criſtus te in pace ꝑhenniter conſeruet. et in via cuſtodiat
Valete in criſto
Cum licentia venerabilis magiſter 2
¶ ¶ Verba licentie acceptionis. .
. bibitum. egeſtum
Keuerende mgẽ cñ fauoꝛe vẽo vadã cõmeſtum
equitatem
ad opus nature
Dilecte dñe cum fauore veſtro libenter balnearer
Diſcrete baccalarie cum licentia veſtra ibo ad pꝛeparandũ
menſam. Vel ad poꝛtandum veſtes lotrici
Diſcrete cantoꝛ detis mihi veniãẽ. quia genitrix mea miſit
poſt me. Vel quia nuncius fuit mihi miſſus
Faueat mihi dignitas vel diſcretio veſtra ire. Huc. Illuc
Dignitas veſtra me ſinat ire ad dominum. qm̃ ipſam me
cuſtodire apoꝛtet. Vel quia pꝛopter pluralitatẽ hoſpitũ
occupatus ſum. 2
Reuerende mgẽ ego peto largam et benignã licentiã rece/
dendi. et ſi veſtram dignitatem in minio offendi. peto humi
liter in dulgentiam referens vobis grates multiſoꝛmes pꝛO⸗

„

bnij

laboꝛibus et omnibus beneficijs mihi impenſis. et deus ſit
retributoꝛ veſtre in eterna patria
Cñ licentia vrᷣa recedat venerabilis mgðẽ.regratioꝛq; cũctis
offtcialibus de bona et benigna in foꝛmatione ꝓqua omni⸗
potens deus mercedem vobis veſtriſ; dare non recuſet Et
vos ĩminimo offendi piter et mandata tranſgreſſus fui.

ogo indulgere
dignemini pꝛopterdeum
Suplico parcere
¶ Verba accuſationis
Venerabilis Conqueroꝛ vobis valde nam his
Heuerende mgẽ me erga parentes diffamanit
Honoꝛabilis OQueruloſe dico dignitati veſtre de
ſ. iniuria mihinuper abillo illata
refert
Care magiſter oĩa facta et facienda in ſcolis
cauillat

„ dboeodbile ſcolis
Dileecte magris ejdẽ me dixit no fuiſſe in
. eri veſpis
Percare amice hic ꝓtulit et actu ꝓfertme feciſſe hoc nephas
Vnus in ſcolis veſtris eſt qui cottide mihiimponit minas.
Iſte furcifer mentiendo diritcoꝛã domio meo nõ fuerim
heri.pꝛidie. hodie. nudiuſquartus. Inſcolis

percuſſit
Nie me pugnis vel manibus vel baculo S
verberauit
. — coꝛtupit
Johãnes textũ. donatũ cathonem me .
dilaniauit

Ipſeblatphemius mihitribuit. Iſtemulta mala mihl
nmulit. ¶ Illeme verbis obpꝛobijs moleſtauit
uris
Ilee me dirit fflium Pꝛeſpiteri
Meretricis

Quare honoꝛande magiſter inſtanter vos rogo vt contra
malainſtetis et hos ſco laſtice coꝛrigatis.
Johannes publicũ et enoꝛme cõ miſit peccatum
In apto flagitio captus eſt petrus 4
¶ Verba ercuſationis de crimine nõ pacto
Honoꝛabilis magiſter plura ſunt dicta veſtre dignitatino⸗
mine meo que tamen nunqu am feci =
Venerabilis dñe ſunt nonnulli qui dicunt me vobis ſecreta
plura dixiſſe quoꝛũ vere innocens ſum
Diſcrete ſocie ſunt ne plures quime feciſſe hoc nephas aium

inuitus vellem agere vel cõmittere illa

Honoꝛabilis magiſter abſit ꝙ vos aut veſtros in minimo
offendam V
Cae ſocie huius facti inſeius ſum quod vobis dictum eſt
eme
Dilecte mi domine huius dilecti ſum innocens dequo ſum
accuſatus
Vnnſte ab illo accuſatus ſum Non tibi fui neq; eſſe vo⸗
iniſter
Cunctis claret mi magiſter me iniuſte accuſatumeſſe
¶ Verba excuᷣſationis de crimine pacto
Magiſter venerabilis abſq; cauſarationabili ex ſeolis non
emanſi. vel me a ſcolis non abſentaui. Miniſtraui domino
meo ſuiſq; hoſpitibus idcirco ex ſcolis emaniſ·
O baudiui pulſum. Ignoꝛanter hec acta ſunt
Er iuſſu patris illa feci quare denrgran veſtram oꝛ
Illa mihi in dulgere parcere vel cognoſcere

¶ Verba dubite inquiſitionis
Honoꝛande magiſter. Humiliter cauſa infoꝛmationis oꝛo
hoc. vel illa mihi dicere. explanare. vel declarare
Dignitati veſtre ſuplico miht enucliare vt bene ſcitis
hoc dubium vel hanc materiam euodere
MHagiſter mitiſſime ſententia iam lecta erga me continet ob
ſeuritatem rogo vos eandem mihi lucidius declaretis.·

Diſerete baccalarie peto hoc vocabulum interpꝛerari.nam
ingeni mei facultatem excedit.
Oue hiſtoꝛia eſt cantanda. De dominica
Mui verſiculi ſunt cantandi. De ſancis

Reſponſoꝛium Feſtiu ale
Bero eenedicamus Feſtiuum
Quod Virieleyſon Bñſio
Sanctus Dominicale
Agnus dei Freriale

Cantoꝛ dilecte qui verſus ſunt cantandi. nobis oſtendite.
De mutua ſcolarium conuerſatione

Dic mihi lectionem nes inertes reperiat
Beſum̃e mihi materiãẽ nemgẽ tacendo ira cõmoueat⸗
Repamus declinatões nos coꝛrigat

Te infi dum eligi ſocium vt varia mihi reſummeres et deig⸗
notis me cercioꝛem redderes. quoniã autẽ nimis negligens
es.alium mihi eligere volo qui ſtudio operam dabit

obulum
Rogo vt mihi ſis ſocius reſumptõis et dabo tibi pꝛandiũ
panem

Multa optares ſcire ſe te piget ſtudere
Pꝛo culdubio tu pꝛoficeres ſiſtudeo oꝑam dares
Ac itum habes ingenium. vagum autem animum
Pꝛomitto tibi me emendare neglecta

Perlege epiſtolam
Ach Erpone mihi ewangeliũ ne coꝛrigar
Keſolue hanc oꝛatlonem

Certe dure ceruicis es.hec enim ſapere non vales.

¶ Deſcolarium cõuerſatione ex euntiũ ſeolas
Laudetur deus qꝙ er ſcolis liberati ſumus. Scis latinam
Scio. Dicis etiã patri tuo ſingulis noctibus latinñũ. Dico.
nam ex quottidiana latini recitatione pater meus hancmi⸗
hiemit tunicam. Cur vltcimus fuiſti hodie. Quia ſom⸗
nus mihi adeo dultis fuit. immo dulcioꝛ melle. Vel quia

. —

. —

—

innitus mane ſurgo. Vix enĩ de mane euigilare vales: Ca⸗

loꝛ lecti me detinuit. ne cito ſurgerem
ſemel Vide ne amicis
Quotiens coꝛrect? ſumhodi bis id manifeſtabis
ter et iterum cras
quater coꝛrigaris
iam
Oñ dabit vobis mgẽ licentiã vt daret nobis hodie .
cras
Vidi pſpiterũ ingredi ſeolas qui mgẽm ꝓ licentia exoꝛabit⸗

Veliam foꝛſannõ dabitur licentia. q; pꝛidie habuim?. Vel

quia plura feſta fuerunt .
¶ De cuſtodium officio .
Keuerende magiſter cuſtodes elegite. Sis ergo tn cuſtos
Meverab ilis magiſter paulo ante fui cuſtos iam non ſum
igendus
Ghis ergo debet legi. Hic eſt eligendus tum qꝛ oꝛdo ipſum
tangit. tum quia aſpas et longas ſcit diſponere virgas. Di⸗

ppone mihi baculos longos.

Cuſtos virgas tres valde aſpas mihi diſponas
Quis eſt cuſtos Johãnes ſiluanus. Scribe ergo alios in
ſcolis perturbantes
Quicunq; de ſcolis atq; pꝛo ceſſione ſeipſum abſentauerit
ſpeciali quadã cedulla notandus erit õ
colis

Serip ſiſtimaleſtantes alios et currentes ex Gfficio

Veſperis
Eccleſia

Saipſiſti me etlã. Scripſi te nã iohãnes videns te canilan⸗

tem vel in plateis currentem mihi ad ſcribendum tardidit.
Ach mi cuſtos ne coꝛrigar me delebis matrem meam vttibi
det magnum panem certe exoꝛabo Sð
Tace ergo te delebo. Laus deo cariſſime ſocie. Qui eſt be⸗
nedictus in ſecula ſeculoꝛum.
¶ Locutiones inter magẽm et diſcipulum.

Erwirdiger mayſter ich bitt eüch dyemütigklich ir woͤllent
mich auff nemen zů ainem iunger

Venerande magiſter ſuplico vobis quatenus dignemime

acceptare indiſcpulum
Wilt du mir vnd meinen arbaytern oder mithelffern gehoꝛ
ſam ſein
Vis tu mihi et meis collaboꝛatoꝛibus vel coadiutoꝛibus
obedire
Ich wil gehoꝛſam ſein Volo obedire
Gelobſt du oð verhayſtu getreühayt Pꝛomittis fidelitatẽ
Ja ich verhayß Etiam pꝛomitto
Du ſolt frumm vnd fleyſſig ſenSis ꝓbus et ſtudioſus
Ich will Volo
Mit eürem vꝛlaub Cum licentia veſtra
¶ Magiſter et diſcipulus
Warumb haſt du die letzen nit gelernet. Quare non ſtudu⸗
iſti lectionem. Sicher ich hab fleyß than ich mag ſo vil nit

zuͦ ainem mal gelernen. Certe ego feci diligentia. no poſ⸗
ſum tantũ vna vice ſtudere vel diſcere. Die materi iſt mir

vil ʒzuͦ ſchwer. Materia eſt mihi nimis difficilis. Ich hab
nit zeyt gehabt zůͦ lernen. Diſcendi tempus nõ habui. Ich
bin gehindert woꝛden mit anderm geſe chäfft. Impeditus
fui als laboꝛibus. Warum kombſtu ſo langſam. Quare
venis adeo tarde. Ich muͤſt ym hauß beleyben. Opoꝛtuit
me manere dami. Wir haben geſt gehabt. Habuimus
hoſpites. Ich hab zů tiſch gedient. Miniſtraui ad men⸗
ſam. Ich hab wein geholt. oder zuͤgetragen. Attuli vina
Wir haben ain ſchwein gemetzgt. Mactauimus poꝛcum
Ich hab ſchulden geuoꝛdert. Poſtulaui debita
Ich hab ain pferd getrenckt. Potaui equum vel adequaui
Ich hab die ſchwein getrenckt. Vadaui ſues
Warumb biſt du nach mittag nit in der ſchuͤl geweſen.
OQuare poſt meridiem vel poſt pꝛandium nõ ſbiſtiin ſcolis
Wir haben arbayter gehabt. Nos habuimus operarios
Ich muͤſt den arbaytern ſpeyß bꝛngẽ. Opoꝛtet me oparijs

—
*

r

poꝛtare cibaria. Ich hab zů ſchaffen gehabt ym hauß.
Laboꝛaui domi. Occupatus fui domi. Im acker. In agro
In der wiſen. Inpꝛato. Im weingarten. In vinca.
Warum̃ biſtu geſter den gantʒẽ tag nit in ð ſchul geweſen.
uare heri tota dei non fuiſti in ſcolis. G
Ich bin über veld gangen. Fui tranſcampos.
Ich bin kranck geweſen. Fuiin firmus. Dolui caput.
Ich hab das hauß gehiet. Cuſtodiui domum
Mein vater vñ muͤter warent nithie. Parentes mei non
erant hic. Ich hab meinẽ wirt geholffen. Juui hoſpitem
meum. Wo iſt dein lantz man das er nit zuͦ ſchuͤl geet
Vbi eſt campatriota tuus ꝙ non intrat ſcolas.
Er iſt haymlich hin weg gewichen. Ipſe clãdeſtine receſſis
Warumb biſt nit in der metten geweſen. Quare non fuiſti
in matudinis. Ich han verſchlaffen. O bdoꝛmiui.
Mich hat nyemant geweckt. Niemo ſuſcitauit me.
Mein muͤter ſpꝛach ſy wolt mich wecken. Mater mea
dirit ipſa vellet me euigilare. Biſt du nit in dem ampt der
meß geweſen. Fuiſti in officio miſſe. Haſt vꝛlab. Habes
licentiam. Ich hab meinem geſellen beuolhen das er mir
vꝛlab gewynn. Cõmiſſi ſo cio meo vt acciperet mihrlicentiã
Du biſt geſtern auff der gaſſen geloffen. Heri cucurriſti in
plateis. Du biſt bey dem tantz am ſontag geweſen. Tu
fuiſti dominica die apud coꝛeam. Du haſt gebadt in der
donaw. Balneatus es in danubio. Mein vater nam
mich mit ym ich hets ſunſt nit geehon. Pater meus rece⸗
pit me ſecum. alias non feciſſem. Ich würd es fürbaß
nit merthuͤn. Amplius non faciam.
¶ Scolares inter ſe.
Wann ſol man zů ſchul geen. Qñdo intrandũ eſt ſcolas
Was wirt man moꝛgen thuͤn. Quid agetur cras.
Man wirt leſen. Leget. Wer wirt leſen. Cuis leget. Mgẽ
Wann wirt der mayſter leſen. Quando lege magiſter.
Was wirt der mayſter thuͦn zůͦ veſperzeyt. Ruid ſacit mgẽ
hoꝛa veſperarhj. Was wirt er exercieren. Quid exercebit

Wie iſt der vers zů erponiern. Quõ exponendus eſt iſte v⸗
ſus. Was hat vnſer locat geton. Quid fecit locatus noſter
Legit vel exercuit. Wie vil hat er geleſen. Quantum legit.
So vil. Tantum. Wie vil vers hat er geleſen. Quot verſus
legit ipſe. Wie offt hat er geleſen. Quociens legit.
Wann wirt man metten leuten. Qñ pul ſabitur matutinas
Was thuͤt man in der kirchen. Quid agitur in eccleſia.
Man ſingt. Cantatur. Was ſingt man. Quid cantatur.
Man ſingt die epiſtel. Cantatur epiſtolam.
Was lißt man. Quid legitur. Man lißt das ewangelium.
Legitur ewangelium. Welches ſind die epiſtel über die
pialm. Oue ſunt anthiphone ſuper pſalmos. .
Welchs reſponſoꝛiũ iſtzuͦ ſingẽ. Qð reſpõſoꝛiũ eſt cantãdũ
Welchs iſt der verſickel Quis eſt verſiculus.
Sol man den verſickel ſingen mit dem alleluia.
Eſt ne cantandus ver ſiculus cum alleluia.
Wirt man auch ain ſuffragiũ habẽ. Tenebit etiã ſufft agiũ
Vnder was noten ſol man ſingen das benedicamus.
Sub quod nota cantandum eſt benedicamus.
Was meß iſt zů ſingen. Quam miſſam cantabitur.
Welche meß iſt zů ſingen. Quemiſſa eſt cantanda.
Vnẽð was notẽ woͤllen wir ſingẽ das kirieleyſon oð ſanctus
Sub qua nota cantandum eſt kirieleyſon vel ſanctus.
Iſt auch ain ſequentʒ zeſingen. Eſt ne etiã cantãda ſequẽtia
Wirt man vigiliſingen. Tantabitur etiam vigilias.
Vberliß mir die letzen. Perlege mihi lectionem.
¶ Locutiones de rebus.
Ich hab ain gerechten teyt. Ego dabeo coꝛrectum textum.
Ich hab ain recht gemachten text. Ego habeo textũ emen⸗
datum. Wilt du mir den text zuͤ kauffen geben. Vis
mihi fendere textum tuum.
Vmb wie vil wilt in kauffen. Quantum vis eum emere
Vmb dꝛey ſchilling. Pꝛotribus ſolidis.
Du achteſt in zů teur. Tu eſtimas eum nimis carum.
Er iſt nit ſo vil wert. Ipſe non valet tantum.

⁶ . . . .

Vorhanden

Wie iſt der vers ʒzů exponiern. Quõ exponendus eſt iſte v⸗
ſus. Was hat vnſer locat geton. Quid fecit locatus noſter
Legit vel exercuit. Wie vil hat er geleſen. Quantum legit.
So vil. Tantum. Wie vil vers hat er geleſen. Quot verſus
legit ipſe. Wie offt hat er geleſen. Quociens legit.
Wann wirt man metten leüten. Qñ pulſabitur matutinas
Was thuͤt man in der kirchen. Quid agitur in eccleſia.
Man ſingt. Cantatur. Was ſingt man. Quid cantatur.
Man ſingt die epiſtel. Cantatur epiſtolam.
Was lißt man. Quid legitur. Man lißt das ewangelium.
Legitur ewangelium. Weilches ſind die epiſtel über die
plalm. Oue ſunt anthiphone ſuper pſalmos.
Welchs reſponſoꝛiũ iſt ʒuů ſingẽ. Oð reſpõſoꝛiũ eſt cantãdũ
Welchs iſt der verſickel Cuis eſt verſiculus.
Sol man den verſickel ſingen mit dem alleluia.
Eſt ne cantandus verſiculus cum alleluia. . .
Wirt man auch ain ſuffragiũ habẽ. Tenebit etiã ſufft agiũ
Vnder was noten ſol man ſingen das benedicamus.
Sub quod nota cantandum eſt benedicamus.
Was meß iſt ʒů ſingen. Quam miſſam cantabitur.
Welche meß iſt zů ſingen. Quemiſſa eſt cantanda.
Vnẽð was notẽ woͤllen wir ſingẽ das kirieleyſon oð ſanctus
Sub qua nota cantandum eſt kirieleyſon vel ſanctus.
Iſt auch ain ſequentʒ zeſingen. Eſt ne etiã cantãda ſequẽtia
Wirt man vigiliſingen. Cantabitur etiam vigilias.
Vberliß mir die letzen. Perlege mihi lectionem.
¶ Locutiones derebus.
Ich hab ain gerechten text. Ego dabeo coꝛrectum textum.
Ich hab ain recht gemachten text. Ego habeo textũ emen⸗
dataum. Wilt du mir den text zuů kauffen geben. Vis
mihi fendere textum tuum.
Vmb wie vil wilt in kauffen. Quantum vis eum emere
Vmb dꝛey ſchilling. ½ Pꝛotribus ſolidis.
Du achteſt in zů teur. Tu eſtimas eum nimis carum.

Er iſt nit ſo vil wert.· Ipſe non valet tantum.

Salance Q R S T— 0 V

1 2 3 4 5 6 7 8 18 19 W X V 2
4 Copyright 4/1999 VXyMaster Gmbh wWW. yxymaster. com VierFarbSelector Standard*-Euroskala Offset