<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>AhI400</title>
        <respStmt>
          <resp>Provided by</resp>
          <name>University Library of Tübingen</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>Transcribed with</resp>
          <name>Tesseract</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <p>To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).</p>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <bibl>
          <title>A. Koch, Schullehrer und Geometers, Rechenbuch für alle Stände, oder Anweisung zum Rechnen, bei allen Vorfällen des Lebens</title>
          <author>Koch, Adam Friedrich</author>
        </bibl>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
  </teiHeader>
  <sourceDoc>
    <surface n="1" type="page" xml:id="s_AhI400_001">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_001.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
    </surface>
    <surface n="2" type="page" xml:id="s_AhI400_002">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_002.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1003" lry="1355" type="textblock" ulx="522" uly="182">
        <line lrx="1003" lry="207" ulx="986" uly="182">4</line>
        <line lrx="790" lry="1355" ulx="522" uly="1301">. LBlü</line>
      </zone>
      <zone lrx="1013" lry="1703" type="textblock" ulx="517" uly="1661">
        <line lrx="1013" lry="1703" ulx="517" uly="1661">N125 10001591 021</line>
      </zone>
      <zone lrx="859" lry="1816" type="textblock" ulx="514" uly="1759">
        <line lrx="859" lry="1816" ulx="514" uly="1759">ILNAIIIINNANINAI</line>
      </zone>
      <zone lrx="1080" lry="1892" type="textblock" ulx="869" uly="1869">
        <line lrx="1080" lry="1892" ulx="869" uly="1869">UB Tübingen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1085" lry="2013" type="textblock" ulx="810" uly="1947">
        <line lrx="1085" lry="2013" ulx="810" uly="1947">Be. 16g.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="3" type="page" xml:id="s_AhI400_003">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_003.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="89" lry="978" type="textblock" ulx="69" uly="54">
        <line lrx="89" lry="978" ulx="69" uly="54">— — — W—D —</line>
      </zone>
      <zone lrx="87" lry="1475" type="textblock" ulx="74" uly="1432">
        <line lrx="87" lry="1475" ulx="74" uly="1432">—</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="4" type="page" xml:id="s_AhI400_004">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_004.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
    </surface>
    <surface n="5" type="page" xml:id="s_AhI400_005">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_005.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="836" lry="250" type="textblock" ulx="518" uly="192">
        <line lrx="836" lry="250" ulx="518" uly="192">A. Koch,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1004" lry="309" type="textblock" ulx="336" uly="268">
        <line lrx="1004" lry="309" ulx="336" uly="268">Schullehrer und Geometers,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1147" lry="449" type="textblock" ulx="356" uly="317">
        <line lrx="1147" lry="449" ulx="356" uly="317">e ch e n bu ch</line>
      </zone>
      <zone lrx="1100" lry="860" type="textblock" ulx="232" uly="485">
        <line lrx="694" lry="519" ulx="639" uly="485">fuͤr</line>
        <line lrx="908" lry="609" ulx="426" uly="554">alle Staͤnd e,</line>
        <line lrx="720" lry="685" ulx="607" uly="626">oder</line>
        <line lrx="1100" lry="797" ulx="232" uly="712">Anweiſung zum Rechnen,</line>
        <line lrx="696" lry="860" ulx="633" uly="830">bei</line>
      </zone>
      <zone lrx="1004" lry="1164" type="textblock" ulx="327" uly="899">
        <line lrx="1004" lry="953" ulx="327" uly="899">allen Vorfaͤllen des Lebens,</line>
        <line lrx="709" lry="1054" ulx="616" uly="1010">nebſt</line>
        <line lrx="895" lry="1164" ulx="437" uly="1061">einer Anleitung,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1102" lry="1297" type="textblock" ulx="231" uly="1158">
        <line lrx="1102" lry="1246" ulx="231" uly="1158">wie beim Kauf und Verkauf kurz und leicht</line>
        <line lrx="843" lry="1297" ulx="464" uly="1207">gerechnet n werden kann.</line>
      </zone>
      <zone lrx="807" lry="1754" type="textblock" ulx="525" uly="1705">
        <line lrx="807" lry="1754" ulx="525" uly="1705">Stuttgart</line>
      </zone>
      <zone lrx="990" lry="1890" type="textblock" ulx="342" uly="1779">
        <line lrx="990" lry="1852" ulx="342" uly="1779">bet Friedrich e bel.</line>
        <line lrx="984" lry="1890" ulx="575" uly="1837">I1 8S o o.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="6" type="page" xml:id="s_AhI400_006">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_006.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1325" lry="1701" type="textblock" ulx="1264" uly="625">
        <line lrx="1302" lry="647" ulx="1284" uly="627">8</line>
        <line lrx="1325" lry="703" ulx="1264" uly="625">Be</line>
        <line lrx="1325" lry="768" ulx="1271" uly="719">ten ſ.</line>
        <line lrx="1309" lry="826" ulx="1268" uly="777">ſelin</line>
        <line lrx="1323" lry="883" ulx="1270" uly="835">tet</line>
        <line lrx="1325" lry="946" ulx="1274" uly="902">Dut</line>
        <line lrx="1325" lry="1072" ulx="1272" uly="1031">Uld</line>
        <line lrx="1325" lry="1132" ulx="1272" uly="1094">len d</line>
        <line lrx="1323" lry="1199" ulx="1275" uly="1157">wohl</line>
        <line lrx="1325" lry="1255" ulx="1279" uly="1218">len u</line>
        <line lrx="1325" lry="1320" ulx="1276" uly="1278">lilin</line>
        <line lrx="1323" lry="1388" ulx="1284" uly="1347">Nog</line>
        <line lrx="1325" lry="1443" ulx="1288" uly="1405">me</line>
        <line lrx="1313" lry="1502" ulx="1287" uly="1459">bei</line>
        <line lrx="1322" lry="1567" ulx="1285" uly="1520">M</line>
        <line lrx="1323" lry="1631" ulx="1285" uly="1595">than</line>
        <line lrx="1325" lry="1701" ulx="1285" uly="1649">dere</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="7" type="page" xml:id="s_AhI400_007">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_007.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="885" lry="529" type="textblock" ulx="357" uly="447">
        <line lrx="885" lry="529" ulx="357" uly="447">Vorrede.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1099" lry="1946" type="textblock" ulx="146" uly="625">
        <line lrx="1075" lry="718" ulx="194" uly="625">Bei der gegenwaͤrtigen fuͤr die Wiſſenſchaf⸗</line>
        <line lrx="1073" lry="772" ulx="199" uly="718">ten ſo gluͤcklichen Epoche wurden auch in un⸗</line>
        <line lrx="1072" lry="835" ulx="197" uly="779">ſerm Vaterlande durch die beſondere landes⸗</line>
        <line lrx="1071" lry="896" ulx="197" uly="836">vaͤterliche Vorſorge Sr. Herzoglichen</line>
        <line lrx="1071" lry="965" ulx="198" uly="903">Durchlaucht, unſers gnaͤdigſten Herrn,</line>
        <line lrx="1071" lry="1021" ulx="196" uly="954">zur Verbeſſerung des oͤffentlichen Erziehungs⸗</line>
        <line lrx="1098" lry="1086" ulx="197" uly="1028">und Unterrichtsweſens die heilſamſten Anſtal⸗</line>
        <line lrx="1072" lry="1143" ulx="196" uly="1090">ten und Verordnungen getroffen. Dieſe ſo⸗</line>
        <line lrx="1071" lry="1207" ulx="196" uly="1149">wohl als die eifrigen Bemuͤhungen und Anſtal⸗</line>
        <line lrx="1071" lry="1271" ulx="198" uly="1211">ten unſers Herzoglichen preiswuͤrdigen Conſiſto⸗</line>
        <line lrx="1069" lry="1332" ulx="194" uly="1271">riums, haben ſelbſt Auslaͤnder auf den Fort⸗</line>
        <line lrx="1071" lry="1392" ulx="196" uly="1337">gang der gemachten Schulverbeſſerungen auf⸗</line>
        <line lrx="1070" lry="1447" ulx="197" uly="1396">merkſam gemacht. Da vorhin die Arithmetik</line>
        <line lrx="1069" lry="1524" ulx="196" uly="1455">bei Seite geſezt wurde, obſchon die groͤßten</line>
        <line lrx="1070" lry="1578" ulx="196" uly="1489">Maͤnner jederzeit datur. gehalten haben, daß</line>
        <line lrx="1070" lry="1638" ulx="146" uly="1581">man die Schuhugend nicht fruͤhe genug mit</line>
        <line lrx="1099" lry="1698" ulx="174" uly="1643">derſelben bekannt machen koͤnne, ſo wurde ſchon</line>
        <line lrx="1068" lry="1765" ulx="194" uly="1707">vor mehrern Jal hren in den gegebenen Gene⸗</line>
        <line lrx="1070" lry="1820" ulx="166" uly="1767">ral⸗Synodal⸗Rezeſſen feſtgeſezt, den Unter⸗</line>
        <line lrx="1069" lry="1885" ulx="181" uly="1828">richt der Arithmetik auch in den deut ſchen</line>
        <line lrx="731" lry="1946" ulx="650" uly="1897">NK2-</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="8" type="page" xml:id="s_AhI400_008">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_008.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="822" lry="259" type="textblock" ulx="213" uly="217">
        <line lrx="822" lry="259" ulx="213" uly="217">IV Vorrede.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1136" lry="359" type="textblock" ulx="238" uly="301">
        <line lrx="1136" lry="359" ulx="238" uly="301">Schulen einzufuͤhren, und auf die beſte Weiſe</line>
      </zone>
      <zone lrx="490" lry="424" type="textblock" ulx="238" uly="376">
        <line lrx="490" lry="424" ulx="238" uly="376">zu treiben *).</line>
      </zone>
      <zone lrx="1151" lry="478" type="textblock" ulx="314" uly="424">
        <line lrx="1151" lry="478" ulx="314" uly="424">Aber aus eben dieſer Urſache ſind noch</line>
      </zone>
      <zone lrx="1124" lry="987" type="textblock" ulx="239" uly="484">
        <line lrx="1117" lry="547" ulx="239" uly="484">nicht alle Schullehrer ſo weit gekommen, daß</line>
        <line lrx="1116" lry="608" ulx="239" uly="548">man ibhnen jezt ſchon die Lehrbuͤcher großer Ma⸗</line>
        <line lrx="1116" lry="668" ulx="241" uly="610">thematiker empfehlen, oder ſolche zu ihrem Ge⸗</line>
        <line lrx="1124" lry="731" ulx="241" uly="671">brauch vorlegen koͤnnte. In dieſer Ruͤkſicht</line>
        <line lrx="1118" lry="798" ulx="242" uly="730">glaubte ich, ſei ein gemeinverſtaͤndliches Lehr⸗</line>
        <line lrx="1117" lry="855" ulx="242" uly="795">buch der Arithmetik fuͤr unſere Volksſchulen</line>
        <line lrx="1118" lry="921" ulx="244" uly="855">nicht unintereſſant. Denn es gehoͤrt unſtrei⸗</line>
        <line lrx="1119" lry="987" ulx="245" uly="908">tig unter die erſten Beduͤrfniſſe des Schulleh⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1125" lry="1476" type="textblock" ulx="247" uly="1008">
        <line lrx="1119" lry="1069" ulx="247" uly="1008">*) „Wir haben naͤmlich wahrgenommen, daß in vie⸗</line>
        <line lrx="1119" lry="1107" ulx="291" uly="1044">„len Orten des Sommers das Rechnen gar nicht</line>
        <line lrx="1120" lry="1151" ulx="288" uly="1090">„getrieben wird. Da wir nun dieſes fuͤr ſehr</line>
        <line lrx="1121" lry="1189" ulx="288" uly="1131">„nothwendig halten, und beſonders der kuͤnftige</line>
        <line lrx="1121" lry="1230" ulx="289" uly="1171">„Landmann ſolches ſehr noͤthig hat, damit er nicht</line>
        <line lrx="1121" lry="1271" ulx="289" uly="1214">„bei der Verwerthung ſeiner Felderzeugniſſe Be⸗</line>
        <line lrx="1123" lry="1312" ulx="290" uly="1255">„truͤgereien ausgeſezt bleibe: ſo verordnen wir hie⸗</line>
        <line lrx="1124" lry="1353" ulx="290" uly="1293">„mit, daß auf das Rechnen in der Schule ernſtli⸗</line>
        <line lrx="1123" lry="1393" ulx="292" uly="1334">„cher gedrungen, und des Sommers wenigſtens</line>
        <line lrx="1125" lry="1435" ulx="290" uly="1377">„einmal in der Woche, oder doch wenigſtens alle</line>
        <line lrx="1125" lry="1476" ulx="274" uly="1417">„ 14 Tage darinn zuverlaͤßig Unterricht gegeben</line>
      </zone>
      <zone lrx="1142" lry="1517" type="textblock" ulx="291" uly="1457">
        <line lrx="1142" lry="1517" ulx="291" uly="1457">„ werden ſoll. Es iſt aber hiebei nicht unſere Mei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1125" lry="1679" type="textblock" ulx="274" uly="1498">
        <line lrx="1125" lry="1557" ulx="292" uly="1498">„nung, daß nur das Rechnen auf dem Papier</line>
        <line lrx="1124" lry="1599" ulx="274" uly="1539">„getrieben werden ſolle, indeme gerade der Land⸗</line>
        <line lrx="1124" lry="1638" ulx="294" uly="1582">„mann am wenigſten in den Fall kommt, davon</line>
        <line lrx="1125" lry="1679" ulx="292" uly="1621">„Gebrauch machen zu koͤnnen. Die Schullehrer</line>
      </zone>
      <zone lrx="1145" lry="1759" type="textblock" ulx="277" uly="1660">
        <line lrx="1145" lry="1719" ulx="277" uly="1660">»„haben daher mit gleichem Eifer auf das Rechnen</line>
        <line lrx="1140" lry="1759" ulx="292" uly="1700">„im Kopf zu dringen, ſich ſelbſt mit den dabei</line>
      </zone>
      <zone lrx="1126" lry="1882" type="textblock" ulx="267" uly="1741">
        <line lrx="1126" lry="1800" ulx="267" uly="1741">„zu benutzenden Vortheilen bekannt zu machen,</line>
        <line lrx="1125" lry="1838" ulx="292" uly="1785">„und den Kindern die noͤthige Anleitung dazu zu</line>
        <line lrx="1125" lry="1882" ulx="292" uly="1817">„ geben. S. General⸗Synodal⸗Rezeſſe</line>
      </zone>
      <zone lrx="634" lry="1919" type="textblock" ulx="294" uly="1881">
        <line lrx="634" lry="1919" ulx="294" uly="1881">de Ao. 1798 – 99.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1081" type="textblock" ulx="1276" uly="285">
        <line lrx="1325" lry="323" ulx="1278" uly="285">tets</line>
        <line lrx="1325" lry="385" ulx="1278" uly="345">Nn</line>
        <line lrx="1325" lry="457" ulx="1276" uly="409">iſt,</line>
        <line lrx="1325" lry="511" ulx="1278" uly="471">der</line>
        <line lrx="1317" lry="579" ulx="1277" uly="534">ſet,</line>
        <line lrx="1325" lry="635" ulx="1276" uly="596">koin</line>
        <line lrx="1312" lry="697" ulx="1278" uly="656">ben</line>
        <line lrx="1318" lry="759" ulx="1281" uly="723">und</line>
        <line lrx="1325" lry="831" ulx="1278" uly="778">geſi</line>
        <line lrx="1325" lry="884" ulx="1279" uly="844">ds</line>
        <line lrx="1325" lry="947" ulx="1288" uly="907">ein</line>
        <line lrx="1313" lry="1016" ulx="1284" uly="979">gen</line>
        <line lrx="1325" lry="1081" ulx="1284" uly="1030">Be</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1448" type="textblock" ulx="1284" uly="1092">
        <line lrx="1325" lry="1139" ulx="1284" uly="1092">haln</line>
        <line lrx="1325" lry="1203" ulx="1290" uly="1155">Fer</line>
        <line lrx="1319" lry="1258" ulx="1291" uly="1218">N</line>
        <line lrx="1325" lry="1332" ulx="1287" uly="1290">Ue</line>
        <line lrx="1325" lry="1387" ulx="1287" uly="1343">kor</line>
        <line lrx="1325" lry="1448" ulx="1287" uly="1413">Wen</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="9" type="page" xml:id="s_AhI400_009">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_009.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1141" lry="240" type="textblock" ulx="511" uly="192">
        <line lrx="1141" lry="240" ulx="511" uly="192">Vorred e. v</line>
      </zone>
      <zone lrx="1096" lry="338" type="textblock" ulx="218" uly="274">
        <line lrx="1096" lry="338" ulx="218" uly="274">rers, daß waͤhrend unſere Litteratur ſo reich</line>
      </zone>
      <zone lrx="1095" lry="393" type="textblock" ulx="188" uly="338">
        <line lrx="1095" lry="393" ulx="188" uly="338">an Schulſchriften von entſchiedenem Werthe</line>
      </zone>
      <zone lrx="1130" lry="1010" type="textblock" ulx="214" uly="401">
        <line lrx="1095" lry="457" ulx="215" uly="401">iſt, wo im Gegentheil unſere Arithmetik (die</line>
        <line lrx="1128" lry="520" ulx="217" uly="459">der Schullehrer ſtudirt) wenig aufzuweiſen</line>
        <line lrx="1093" lry="578" ulx="217" uly="524">hat, und daß meiſtens auch dieſe ſehr unvoll⸗</line>
        <line lrx="1096" lry="645" ulx="216" uly="590">kommen, und in einer platten Sprache geſchrie⸗</line>
        <line lrx="1093" lry="702" ulx="216" uly="651">ben ſind, worinn die vorgetragene Beiſpiele</line>
        <line lrx="1092" lry="763" ulx="216" uly="708">und Erklaͤrungen ſich mit Dunkelheit und Un⸗</line>
        <line lrx="1130" lry="825" ulx="214" uly="769">geſtuͤm verdraͤngen: — Oft haben ſie ſogar</line>
        <line lrx="1091" lry="885" ulx="215" uly="830">das Ungluͤck, Dinge zu erſchweren, die ſonſt</line>
        <line lrx="1091" lry="951" ulx="220" uly="893">ein mittelmaßiger Kopf ohne ihre Erlaͤuterun⸗</line>
        <line lrx="1090" lry="1010" ulx="215" uly="954">gen ſehr wohl begriffen haͤtte, oder daß ihre</line>
      </zone>
      <zone lrx="1090" lry="1071" type="textblock" ulx="210" uly="1017">
        <line lrx="1090" lry="1071" ulx="210" uly="1017">Beiſpiele faſt durchgaͤngig ſo leichte Zahlenver⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1099" lry="1569" type="textblock" ulx="215" uly="1074">
        <line lrx="1089" lry="1133" ulx="215" uly="1074">haͤltniße angeben, daß ſich der Lehrling keine</line>
        <line lrx="1087" lry="1197" ulx="215" uly="1145">Fertigkeit in der mannigfaltigen Behandlung</line>
        <line lrx="1087" lry="1264" ulx="215" uly="1207">der Zahlen erwirbt, und daher bei Berech⸗</line>
        <line lrx="1087" lry="1320" ulx="215" uly="1266">nung mancher in buͤrgerlichen Geſchaͤften vor⸗</line>
        <line lrx="1087" lry="1385" ulx="215" uly="1331">kommenden Aufgaben ſich nicht zu helfen weiß,</line>
        <line lrx="1099" lry="1448" ulx="215" uly="1388">wenn er auch den Anſatz richtig gemacht hat.</line>
        <line lrx="1094" lry="1505" ulx="216" uly="1451">— Ich glaube nicht, daß ſich Maͤnner, die</line>
        <line lrx="1088" lry="1569" ulx="215" uly="1510">die gelehrte Welt aus entſchiedenem Verdienſte</line>
      </zone>
      <zone lrx="1088" lry="1633" type="textblock" ulx="207" uly="1576">
        <line lrx="1088" lry="1633" ulx="207" uly="1576">in die unſterbliche Liſte der großen Geiſter ein⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1100" lry="1891" type="textblock" ulx="213" uly="1639">
        <line lrx="1088" lry="1690" ulx="214" uly="1639">getragen, durch dieſe auffallende Behauptung</line>
        <line lrx="1100" lry="1767" ulx="213" uly="1701">beleidigt glauben werden. Man wird mich</line>
        <line lrx="1088" lry="1812" ulx="213" uly="1748">verſtehen, welchen Schluß ich aus dieſer Gat⸗</line>
        <line lrx="1081" lry="1891" ulx="213" uly="1817">tung von Rechenbuͤcher (die der Schullehrer</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="10" type="page" xml:id="s_AhI400_010">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_010.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="831" lry="240" type="textblock" ulx="213" uly="186">
        <line lrx="831" lry="240" ulx="213" uly="186">VvVI Vorred e.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1122" lry="333" type="textblock" ulx="243" uly="277">
        <line lrx="1122" lry="333" ulx="243" uly="277">in Haͤnden hat) beim Erſcheinen meiner ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1163" lry="396" type="textblock" ulx="242" uly="339">
        <line lrx="1163" lry="396" ulx="242" uly="339">genwaͤrtigen Arithmetik zu ziehen gezwungen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1121" lry="1813" type="textblock" ulx="202" uly="407">
        <line lrx="1121" lry="455" ulx="242" uly="407">war. Ein Werk dieſer Art ſöll ſo viel als</line>
        <line lrx="1120" lry="521" ulx="243" uly="462">moͤglich die Mittelſtraße zu treffen ſich bemuͤ⸗</line>
        <line lrx="1120" lry="581" ulx="242" uly="527">hen, und alle zu kuͤnſtliche Theorien, die beim</line>
        <line lrx="1120" lry="644" ulx="241" uly="592">praktiſchen Unterricht nicht zu gebrauchen ſind,</line>
        <line lrx="1120" lry="705" ulx="227" uly="651">als auch den ganz alten und fehlerhaften Schlen⸗</line>
        <line lrx="1119" lry="769" ulx="242" uly="710">drian zu vermeiden ſuchen. Man ſoll die Saͤ⸗</line>
        <line lrx="1119" lry="826" ulx="243" uly="777">tze und Regeln der Arithmetik nicht in eine zu</line>
        <line lrx="1119" lry="888" ulx="243" uly="832">ſchulgerechte nach Syſtemſucht riechende Ord⸗</line>
        <line lrx="1118" lry="950" ulx="232" uly="895">nung einzwaͤngen, aber dabei ſich auch nicht</line>
        <line lrx="1070" lry="1019" ulx="243" uly="962">gegen die Geſetze der Mathematik verſtoßen.</line>
        <line lrx="1120" lry="1074" ulx="321" uly="1025">Man ſoll aus jungen angehenden Schulkan⸗</line>
        <line lrx="1120" lry="1136" ulx="202" uly="1077">didaten, die in der Fo ge auf den Namen eines</line>
        <line lrx="1121" lry="1197" ulx="244" uly="1147">tuͤchtigen Schulmanns Anſpruch zu machen ge⸗</line>
        <line lrx="1121" lry="1261" ulx="244" uly="1205">ſinnt ſind, abſtrahirende Mathematiker bilden,</line>
        <line lrx="1120" lry="1319" ulx="245" uly="1272">aber ihnen nebenher ſpielend andere Real⸗ und</line>
        <line lrx="1120" lry="1382" ulx="245" uly="1332">Sachkenntniß (im Vortrag) beibringen, denn</line>
        <line lrx="1119" lry="1443" ulx="244" uly="1389">ich weiß (aus vielfaͤltiger Erfahrung, die ich in</line>
        <line lrx="1119" lry="1508" ulx="244" uly="1456">einem Zeitraum von 10 Jahren ſammelte, in</line>
        <line lrx="1117" lry="1568" ulx="244" uly="1518">welchem ich Perſonen, die ſich theils dem ge⸗</line>
        <line lrx="1117" lry="1631" ulx="244" uly="1579">lehrten, theils dem Schulſtand widmeten, ſo⸗</line>
        <line lrx="1116" lry="1695" ulx="244" uly="1641">wohl in der Mathematik als Arithmetik insbe⸗</line>
        <line lrx="1116" lry="1752" ulx="215" uly="1701">ſondere Unterricht gab), daß junge Leute den</line>
        <line lrx="1116" lry="1813" ulx="243" uly="1761">Teyxt doch wenig leſen, und ſich mehr auf die</line>
      </zone>
      <zone lrx="1115" lry="1878" type="textblock" ulx="243" uly="1820">
        <line lrx="1115" lry="1878" ulx="243" uly="1820">muͤndliche Anweiſung verlaſſen, und dies iſt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="324" type="textblock" ulx="1290" uly="284">
        <line lrx="1325" lry="324" ulx="1290" uly="284">aut</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="396" type="textblock" ulx="1291" uly="347">
        <line lrx="1325" lry="396" ulx="1291" uly="347">ſh</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="512" type="textblock" ulx="1266" uly="472">
        <line lrx="1325" lry="512" ulx="1266" uly="472">hud</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="710" type="textblock" ulx="1288" uly="536">
        <line lrx="1325" lry="583" ulx="1288" uly="536">nig</line>
        <line lrx="1325" lry="637" ulx="1288" uly="606">we</line>
        <line lrx="1325" lry="710" ulx="1292" uly="661">ef</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="826" type="textblock" ulx="1291" uly="786">
        <line lrx="1325" lry="826" ulx="1291" uly="786">Uſel</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="11" type="page" xml:id="s_AhI400_011">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_011.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1116" lry="258" type="textblock" ulx="519" uly="162">
        <line lrx="1116" lry="258" ulx="519" uly="162">Vorred e. VII</line>
      </zone>
      <zone lrx="1136" lry="1894" type="textblock" ulx="0" uly="240">
        <line lrx="1123" lry="358" ulx="0" uly="240">ge⸗ auch der Fall in den niedern deuſchen Land⸗</line>
        <line lrx="369" lry="396" ulx="0" uly="346">nen ſchulen.</line>
        <line lrx="1118" lry="455" ulx="0" uly="381">als In dieſer Ruͤckſicht widmete ich dieſes Lehr⸗</line>
        <line lrx="1119" lry="564" ulx="0" uly="468">einl⸗ buch Lehrern, und zwar ſolchen, welche WD</line>
        <line lrx="1100" lry="589" ulx="3" uly="527">beimn nigen Vorkenntniſſe inne haben, die zur An</line>
        <line lrx="1118" lry="647" ulx="4" uly="542">nd, wendung dieſes gemeinverſtaͤndlichen Lehrbuchs</line>
        <line lrx="537" lry="712" ulx="0" uly="653">eun. erforderlich ſind.</line>
        <line lrx="1118" lry="765" ulx="5" uly="713">Ei⸗ Diie Brauchbarkeit deſſelben ſuchte ich ſo</line>
        <line lrx="1116" lry="831" ulx="0" uly="771">u viel moͤglich allgemeinnuͤtzig zu machen. Auch</line>
        <line lrx="1118" lry="889" ulx="0" uly="837">id⸗ fuͤr das gemeine Leben findet man am Ende des</line>
        <line lrx="1119" lry="956" ulx="0" uly="895">icht Buchs eine Anleitung, in der ſowohl Kuͤgſt⸗</line>
        <line lrx="1117" lry="1013" ulx="0" uly="958">U ler und Profeßioniſten, als: Schreiner, Ta⸗</line>
        <line lrx="1136" lry="1077" ulx="0" uly="1021">fan⸗ pezierer, Maurer u. ſ. w. ſich Raths erholen</line>
        <line lrx="1117" lry="1137" ulx="0" uly="1081">s koͤnnen. Ob es nicht von weſentlichem Vor⸗</line>
        <line lrx="1118" lry="1194" ulx="239" uly="1142">theil fuͤr die buͤrgerliche Geſellſchaft ſeyn muͤſſe,</line>
        <line lrx="1118" lry="1264" ulx="0" uly="1204">in, wenn ſelbſt in den gemeinſten Schulen den Kna⸗</line>
        <line lrx="1119" lry="1327" ulx="6" uly="1265">d ben die ſo noͤthige Berechnungsart auf die ge⸗</line>
        <line lrx="1117" lry="1389" ulx="0" uly="1325">Nenn gebene Methode beigebracht wuͤrde (an der es</line>
        <line lrx="1119" lry="1454" ulx="0" uly="1382">hin doch bisher gefehlt hat) ſtelle ich der Pruͤfung</line>
        <line lrx="732" lry="1524" ulx="1" uly="1446">n Sachverſtaͤndiger anheim.</line>
        <line lrx="1119" lry="1583" ulx="9" uly="1510">Liebhaber der Regel Detri und Reeſiſchen</line>
        <line lrx="1119" lry="1643" ulx="10" uly="1568">, Regel finden hinlaͤngliche Beiſpiele nach ihrem</line>
        <line lrx="1120" lry="1699" ulx="0" uly="1636">er Wunſch dargeſtellt. Dieſen wird es dann ob⸗</line>
        <line lrx="1120" lry="1761" ulx="0" uly="1691">4 liegen (wie ich nicht zweifle) die rohen Materia⸗</line>
        <line lrx="1120" lry="1822" ulx="3" uly="1759">e lien auszuarbeiten, das Unrichtige. zu berichti⸗</line>
        <line lrx="1121" lry="1894" ulx="10" uly="1820">6 gen, das Ueber fluͤßige von dem Weſentlichen zu</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="12" type="page" xml:id="s_AhI400_012">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_012.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="823" lry="227" type="textblock" ulx="211" uly="183">
        <line lrx="823" lry="227" ulx="211" uly="183">VIII Vorrede.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1090" lry="528" type="textblock" ulx="212" uly="277">
        <line lrx="1090" lry="327" ulx="212" uly="277">trennen; — manches werden ſie allenfalls zur</line>
        <line lrx="1012" lry="376" ulx="213" uly="323">Ausfullung der Lucken gebrauchen koͤnnen.</line>
        <line lrx="1089" lry="427" ulx="289" uly="373">Das hoffe ich immer geleiſtet zu haben, daß</line>
        <line lrx="1088" lry="476" ulx="213" uly="423">der Materiglien und Beiſpiele (mit Auswahl)</line>
        <line lrx="1089" lry="528" ulx="214" uly="477">genug vorhanden ſeien, und daß unter dieſen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1105" lry="587" type="textblock" ulx="213" uly="524">
        <line lrx="1105" lry="587" ulx="213" uly="524">keine oder wenige von den wichtigſten Lehrſatzen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1087" lry="628" type="textblock" ulx="213" uly="578">
        <line lrx="1087" lry="628" ulx="213" uly="578">mangeln werden, die man in den Schriften aͤl⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1124" lry="679" type="textblock" ulx="215" uly="628">
        <line lrx="1124" lry="679" ulx="215" uly="628">terer und neuerer Arithmeriker findet, und die</line>
      </zone>
      <zone lrx="1088" lry="1381" type="textblock" ulx="191" uly="671">
        <line lrx="1013" lry="731" ulx="191" uly="671">zum ganzen Gebaͤude noͤthig ſeyn duͤrften.</line>
        <line lrx="1088" lry="778" ulx="225" uly="725">Daß ich aus vortreflichen wiſſenſchaftlichen</line>
        <line lrx="1087" lry="829" ulx="214" uly="776">Quellen, z. B. aus der Aſtronomie, Geogra⸗</line>
        <line lrx="1085" lry="879" ulx="212" uly="826">phie, Hiſtorie u. ſ. w. Aufgaben und Beiſpiele</line>
        <line lrx="1087" lry="929" ulx="213" uly="880">ausgehoben habe, glaube ich, bedarf keiner Ent⸗</line>
        <line lrx="1086" lry="982" ulx="215" uly="929">ſchuldigung, da ich die Namen der Verfaſſer</line>
        <line lrx="1087" lry="1030" ulx="215" uly="980">und ihrer Schriften immer treulich angezeigt</line>
        <line lrx="1086" lry="1081" ulx="216" uly="1029">habe, und kein Verdienſt darinn ſuche, das,</line>
        <line lrx="1086" lry="1140" ulx="216" uly="1079">was andere bereits mit gewiſſen Ausdruͤcken</line>
        <line lrx="1087" lry="1181" ulx="215" uly="1130">gut geſagt haben, mit andern neuen, waͤre es</line>
        <line lrx="1087" lry="1232" ulx="215" uly="1180">auch eben ſo gut, zu ſagen, wozu ja nur Spra⸗</line>
        <line lrx="1082" lry="1280" ulx="215" uly="1231">che nicht Sachkenntniß erfordert wird.</line>
        <line lrx="1087" lry="1331" ulx="261" uly="1281">Von der unpartheiiſchen Pruͤfung einſichts⸗</line>
        <line lrx="1084" lry="1381" ulx="214" uly="1331">voller Rezenſenten wird es abhangen, ob die⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1123" lry="1431" type="textblock" ulx="215" uly="1382">
        <line lrx="1123" lry="1431" ulx="215" uly="1382">ſer Verſuch (denn weiter iſt es nicht) als ein</line>
      </zone>
      <zone lrx="1086" lry="1530" type="textblock" ulx="214" uly="1429">
        <line lrx="1086" lry="1484" ulx="215" uly="1429">brauchbares Huͤlfsmittel fuͤr unſere Volksſchu⸗</line>
        <line lrx="1023" lry="1530" ulx="214" uly="1484">len gebraucht werden kann. .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1122" lry="1583" type="textblock" ulx="258" uly="1529">
        <line lrx="1122" lry="1583" ulx="258" uly="1529">So dviel glaubte ich meinen Leſern (und Lands⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1083" lry="1782" type="textblock" ulx="213" uly="1584">
        <line lrx="1083" lry="1633" ulx="215" uly="1584">leuten) im voraus ſagen zu duͤrfen: — wenig⸗</line>
        <line lrx="1082" lry="1682" ulx="213" uly="1634">ſtens freut es mich, meinem Vaterlande — da</line>
        <line lrx="1083" lry="1739" ulx="215" uly="1684">ich anders nicht konnte, doch in dieſem Theil</line>
        <line lrx="781" lry="1782" ulx="214" uly="1733">nach Kraften gedient zu haben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1027" lry="1896" type="textblock" ulx="650" uly="1814">
        <line lrx="1027" lry="1896" ulx="650" uly="1814">Der Verfaſſer.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="13" type="page" xml:id="s_AhI400_013">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_013.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1078" lry="1870" type="textblock" ulx="208" uly="1733">
        <line lrx="1077" lry="1766" ulx="260" uly="1733">Detri, §. 183 — 207. 152⸗</line>
        <line lrx="1008" lry="1801" ulx="208" uly="1764">Siebenzehenter Abſchnitt. Arithmetiſche Glei⸗</line>
        <line lrx="1008" lry="1865" ulx="260" uly="1800">ans „und daraus Herleitung der Reeſiſchen Re⸗</line>
        <line lrx="1078" lry="1870" ulx="259" uly="1835">gel, F. 208 — KH. 211 — 213. 171.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1078" lry="1839" type="textblock" ulx="0" uly="201">
        <line lrx="1068" lry="223" ulx="1026" uly="201">1X</line>
        <line lrx="96" lry="325" ulx="2" uly="285">r</line>
        <line lrx="837" lry="430" ulx="0" uly="362">D Ueber ſicht</line>
        <line lrx="1078" lry="485" ulx="0" uly="430">1) der hierinn enthaltenen Artikel.</line>
        <line lrx="1069" lry="588" ulx="139" uly="557">V Seite</line>
        <line lrx="1001" lry="630" ulx="3" uly="576">. Erſter Abſchnitt. Einleitung in die Rechenkunſt und</line>
        <line lrx="1069" lry="672" ulx="4" uly="630">e ihrer Lehrart, K. 1I — 22. I.</line>
        <line lrx="1001" lry="731" ulx="196" uly="660">Zweiter Abſchnitt. Von eraͤndekuns und Ausdruck</line>
        <line lrx="1070" lry="733" ulx="249" uly="699">der Zahlen, F. 23 — 10.</line>
        <line lrx="1000" lry="799" ulx="0" uly="707">g Dritter Abſchnitt. Von der Addition unbenannter</line>
        <line lrx="1069" lry="823" ulx="248" uly="767">Zahl en, §. 32 — 35. 17.</line>
        <line lrx="1023" lry="838" ulx="2" uly="794">1 Vierter Abſchnitt. Von der Subtraktion unbenann⸗</line>
        <line lrx="1072" lry="877" ulx="0" uly="807">ſe ter Zahlen, K. 36 — 39. 24.</line>
        <line lrx="1065" lry="906" ulx="198" uly="855">Fuͤnfter Abſchnitt. Von der Multiplikation unb⸗e⸗⸗</line>
        <line lrx="1070" lry="947" ulx="0" uly="898">nannter Zahlen, §. „40 — 52. 33.</line>
        <line lrx="1003" lry="976" ulx="0" uly="940">r Sechster Abſchnitt. Von der Diviſion unbenannter</line>
        <line lrx="1072" lry="1028" ulx="14" uly="974">Zahlen, g. 53 — 66. 46.</line>
        <line lrx="1004" lry="1081" ulx="0" uly="989">6 HMM Siebenter Abſchnitt. Die Proben der vier Rech⸗</line>
        <line lrx="1072" lry="1087" ulx="2" uly="1042">% nungsarten, §. 67 —– 7 62.</line>
        <line lrx="1039" lry="1130" ulx="0" uly="1053">aA. Achter Abſchnitt. Von den Rechnungsarten in be⸗</line>
        <line lrx="1004" lry="1160" ulx="252" uly="1111">nannten Zahlen, nebſt ihren Unterabtheilungen,</line>
        <line lrx="1073" lry="1183" ulx="0" uly="1145">G Jg. 80 — I17. 73.</line>
        <line lrx="1004" lry="1248" ulx="0" uly="1176">⸗ Neunter Abſchuitt. Von der Addition benannter</line>
        <line lrx="1071" lry="1252" ulx="30" uly="1214">SSahlen, . IIS8 — 121. 96.</line>
        <line lrx="1003" lry="1318" ulx="23" uly="1234">=SͦYUMWU Zehnier, Abſchnitt. Von der Subtraktion benannter</line>
        <line lrx="1074" lry="1334" ulx="0" uly="1286">6, Zahlen, JH. 122 — 126. 100.</line>
        <line lrx="1004" lry="1381" ulx="2" uly="1300">. Eilfter Abſchnitt. Von der Multiplikation benann⸗</line>
        <line lrx="1071" lry="1398" ulx="2" uly="1355">2 „ ter Zahlen, F. 127 — 13 103.</line>
        <line lrx="1005" lry="1435" ulx="0" uly="1362">Zwoͤlfter Abſchnitt. Von ſder Diviſion benannter</line>
        <line lrx="1073" lry="1458" ulx="255" uly="1423">Zahlen, §. 131 – 135. 105.</line>
        <line lrx="1007" lry="1497" ulx="0" uly="1454">— Dreizehenter Abſchnitt. Die Lehre von den Bruͤ⸗</line>
        <line lrx="1075" lry="1525" ulx="258" uly="1493">chen, §K. 136 – 1532. 108.</line>
        <line lrx="1006" lry="1568" ulx="204" uly="1510">Vierzehenter Abſchnitt. Die vier Rechnungsarten</line>
        <line lrx="1076" lry="1594" ulx="0" uly="1553">„ der Bruͤche, §. 153 — 172. 121.</line>
        <line lrx="1006" lry="1634" ulx="206" uly="1579">Fuͤnfzehenter Abſchnitt. Ausziehung der Quadrat⸗</line>
        <line lrx="1077" lry="1672" ulx="83" uly="1630">A» und Kubikwurzeln, §. 173 — 184. 144.</line>
        <line lrx="1008" lry="1699" ulx="0" uly="1658">Sechszehenter Abſchnitt. Von den Verhaͤltniſſen</line>
        <line lrx="1008" lry="1732" ulx="259" uly="1696">und Proportionen, nebſt Anwendung der Regel</line>
        <line lrx="99" lry="1839" ulx="81" uly="1806">A</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="14" type="page" xml:id="s_AhI400_014">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_014.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1063" lry="240" type="textblock" ulx="244" uly="190">
        <line lrx="1063" lry="240" ulx="244" uly="190">* Ueberſicht der hierinn enthaltenen Artikel.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1129" lry="495" type="textblock" ulx="248" uly="284">
        <line lrx="1129" lry="315" ulx="465" uly="284">S Seite</line>
        <line lrx="1060" lry="353" ulx="248" uly="315">Achtzehenter Abſchnitt. Von der Geſellſchaftsrech⸗</line>
        <line lrx="1113" lry="388" ulx="301" uly="352">nung, §. 214 — 220. 193</line>
        <line lrx="1060" lry="422" ulx="248" uly="378">Neunzehenter Abſchnitt. Alligationsregel oder Ver⸗</line>
        <line lrx="1129" lry="463" ulx="300" uly="416">bindungsrechnung, g. 121 — 224. 208.</line>
        <line lrx="1060" lry="495" ulx="248" uly="450">Zwanzigſter Abſchnitt. Zuſammenſetzung der Ver⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1150" lry="531" type="textblock" ulx="300" uly="457">
        <line lrx="1150" lry="531" ulx="300" uly="457">baüͤieiſfe und Regel de Quinque, H. 225 — 227. 214.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1127" lry="817" type="textblock" ulx="243" uly="524">
        <line lrx="1060" lry="564" ulx="243" uly="524">Ein und zwanzigſter Abſchnitt. Interuſurium⸗</line>
        <line lrx="1058" lry="625" ulx="298" uly="546">werth einer ruuſtig zu bezahlenden Schuld, J. 228</line>
        <line lrx="1127" lry="640" ulx="344" uly="600">232. . 228⸗</line>
        <line lrx="1058" lry="707" ulx="315" uly="652">Anleitung zu den bei Bauweſen vorkommenden</line>
        <line lrx="869" lry="742" ulx="504" uly="708">Rechnungsgegenſtaͤnden.</line>
        <line lrx="1114" lry="779" ulx="248" uly="740">Vorlaͤufige Erklaͤrungen, F. 1 — 9 235</line>
        <line lrx="1057" lry="817" ulx="247" uly="746">Was ein Kubus oder Wuͤrfel iſt, und wie ſolcher aus⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1138" lry="850" type="textblock" ulx="301" uly="812">
        <line lrx="1138" lry="850" ulx="301" uly="812">gemeſſen wird, F. 10. 239.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1126" lry="1677" type="textblock" ulx="200" uly="831">
        <line lrx="1126" lry="882" ulx="247" uly="831">Berechnung der Korper nach Kubikmaaß, F. II. 12. 240.</line>
        <line lrx="1055" lry="920" ulx="248" uly="862">Von verſchiedenen Aufgaben und Rechnung gsgegenſtaͤn⸗</line>
        <line lrx="1124" lry="957" ulx="300" uly="916">den beim Bauweſen, z. B. einer Mauer, d. 13. 241.</line>
        <line lrx="1055" lry="999" ulx="247" uly="947">Von einer ſchraͤgen (ſchiefen) Arbeit, z. B. einer</line>
        <line lrx="1123" lry="1044" ulx="250" uly="983"> ,  e, §K. 14. 243.</line>
        <line lrx="1125" lry="1054" ulx="320" uly="1005">Berechnung einer Saͤule, §K. 15. 244.</line>
        <line lrx="1056" lry="1089" ulx="248" uly="1021">Din Innhalt eines im halben Zirkel uͤber eine Bruͤ⸗</line>
        <line lrx="1056" lry="1127" ulx="300" uly="1079">ckend ffnung aufgefuͤhrten tannenen Gewoͤlbes aus⸗</line>
        <line lrx="1124" lry="1174" ulx="303" uly="1123">zurechnen und zu ſinden, §. 16. 246.</line>
        <line lrx="1057" lry="1191" ulx="250" uly="1156">Den Innhalt eines hohlen Gefaͤßes, z. B. eines vier⸗</line>
        <line lrx="1093" lry="1260" ulx="302" uly="1192">eckigten Brunnentrogs oder Fruchtfachs zu ſinden,</line>
        <line lrx="393" lry="1259" ulx="301" uly="1229">F. I7.</line>
        <line lrx="1093" lry="1295" ulx="233" uly="1234">Die Ausgrabung eines Kellers nach Kubikfuß zu be⸗</line>
        <line lrx="1091" lry="1330" ulx="200" uly="1296">5 ſtimmen, H. 18. 25</line>
        <line lrx="1076" lry="1371" ulx="248" uly="1315">Einige zuſammengeſezte bei dem Bauweſen haͤufig</line>
        <line lrx="1123" lry="1397" ulx="300" uly="1364">vorkommende Aufgaben, §. 19. 252.</line>
        <line lrx="1086" lry="1464" ulx="248" uly="1397">Die Berechnung eines odon, welcher mit Bretter</line>
        <line lrx="1107" lry="1469" ulx="303" uly="1434">belegt werden ſoll, F. 20. 253</line>
        <line lrx="1055" lry="1502" ulx="248" uly="1466">Die erforderlichen Mauerſteine zu einer Mauer aus⸗</line>
        <line lrx="1120" lry="1539" ulx="300" uly="1501">zurechnen und zu beſtimmen, F. 21. 254.</line>
        <line lrx="1055" lry="1573" ulx="250" uly="1535">Die Bearbeitung eines Grabens (Teich) nach ange⸗</line>
        <line lrx="1054" lry="1608" ulx="300" uly="1570">gebener Breite und Tiefe, wie viel Kubikfuß Er⸗</line>
        <line lrx="1052" lry="1673" ulx="302" uly="1602">de nach der zu beſtimmenden Laͤnge muß ansge⸗</line>
        <line lrx="1120" lry="1677" ulx="300" uly="1640">graben werden, §. 22. 256.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1118" lry="1768" type="textblock" ulx="249" uly="1688">
        <line lrx="1118" lry="1768" ulx="249" uly="1688">Etwas von der politiſchen Nechenkunſt 259 ſq.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1120" lry="1851" type="textblock" ulx="248" uly="1762">
        <line lrx="1050" lry="1816" ulx="248" uly="1762">Anleitung, wie beim Kauf und Verkauf kurz und</line>
        <line lrx="1120" lry="1851" ulx="301" uly="1815">leicht gerechnet werden kann. 269.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="15" type="page" xml:id="s_AhI400_015">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_015.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="47" lry="782" type="textblock" ulx="0" uly="753">
        <line lrx="47" lry="782" ulx="0" uly="753">,</line>
      </zone>
      <zone lrx="41" lry="887" type="textblock" ulx="0" uly="805">
        <line lrx="40" lry="855" ulx="0" uly="805">439.</line>
        <line lrx="41" lry="887" ulx="3" uly="861">240.</line>
      </zone>
      <zone lrx="42" lry="956" type="textblock" ulx="4" uly="928">
        <line lrx="42" lry="956" ulx="4" uly="928">A1.</line>
      </zone>
      <zone lrx="37" lry="1547" type="textblock" ulx="3" uly="1502">
        <line lrx="37" lry="1547" ulx="3" uly="1502">l⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="33" lry="1685" type="textblock" ulx="0" uly="1652">
        <line lrx="33" lry="1685" ulx="0" uly="1652">15b.</line>
      </zone>
      <zone lrx="36" lry="1863" type="textblock" ulx="0" uly="1831">
        <line lrx="36" lry="1863" ulx="0" uly="1831">469.</line>
      </zone>
      <zone lrx="902" lry="548" type="textblock" ulx="389" uly="482">
        <line lrx="902" lry="548" ulx="389" uly="482">Einleitung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1039" lry="825" type="textblock" ulx="266" uly="676">
        <line lrx="1039" lry="734" ulx="266" uly="676">Wichtigkeit einer guten Rechenmethode *).</line>
        <line lrx="705" lry="825" ulx="596" uly="783">§. I.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1097" lry="1253" type="textblock" ulx="216" uly="850">
        <line lrx="1092" lry="942" ulx="218" uly="850">Rechnen zu koͤnnen, iſt beinahe fuͤr jeden in der</line>
        <line lrx="1091" lry="998" ulx="221" uly="945">Geſellſchaft lebenden Menſchen ein unentbehrliches</line>
        <line lrx="1097" lry="1068" ulx="216" uly="1007">Beduͤrfniß. Schon darum muß der Unterricht dar⸗</line>
        <line lrx="1094" lry="1131" ulx="219" uly="1083">inn nicht fuͤr unwichtig angeſehen werden; noch</line>
        <line lrx="1095" lry="1192" ulx="221" uly="1145">weniger aber, da er bei einer guten Methode, ſelbſt</line>
        <line lrx="1095" lry="1253" ulx="223" uly="1195">in fruͤheren Jahren, eine ſchoͤne Uebung des Ver⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1116" lry="1325" type="textblock" ulx="222" uly="1269">
        <line lrx="1116" lry="1325" ulx="222" uly="1269">ſtandes iſt. Nun kommt dabei alles auf die gute</line>
      </zone>
      <zone lrx="1101" lry="1572" type="textblock" ulx="224" uly="1329">
        <line lrx="1097" lry="1380" ulx="224" uly="1329">Methode an. Das gewohnliche blos mechaniſche</line>
        <line lrx="1100" lry="1445" ulx="225" uly="1393">Rechnen fuͤhrt zwar zu einer gewiſſen Fertigkeit,</line>
        <line lrx="1100" lry="1511" ulx="226" uly="1464">die immer nuͤzlich bleibt, aber es bildet nicht, den</line>
        <line lrx="1101" lry="1572" ulx="227" uly="1527">Verſtand gar nicht — daher bloͤdfinnig oft große</line>
      </zone>
      <zone lrx="1122" lry="1639" type="textblock" ulx="228" uly="1582">
        <line lrx="1122" lry="1639" ulx="228" uly="1582">Rechenmeiſter ſind — ſondern man weiß ſich auch</line>
      </zone>
      <zone lrx="1101" lry="1705" type="textblock" ulx="227" uly="1657">
        <line lrx="1101" lry="1705" ulx="227" uly="1657">bei jedem von der Regel abweichenden Falle gar</line>
      </zone>
      <zone lrx="1101" lry="1851" type="textblock" ulx="262" uly="1760">
        <line lrx="1101" lry="1799" ulx="262" uly="1760">*) S. Niemeiers Grundſaͤtze der Erziehung u. ſ. we.</line>
        <line lrx="969" lry="1851" ulx="291" uly="1809">Lte Aufl. II. Thl. 4. Kap. K§. 248 — 251.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1165" lry="2112" type="textblock" ulx="1097" uly="2092">
        <line lrx="1165" lry="2112" ulx="1097" uly="2092">6 =</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="16" type="page" xml:id="s_AhI400_016">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_016.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="804" lry="244" type="textblock" ulx="233" uly="184">
        <line lrx="804" lry="244" ulx="233" uly="184">XII Einleitung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1109" lry="332" type="textblock" ulx="233" uly="268">
        <line lrx="1109" lry="332" ulx="233" uly="268">nicht zu helfen. Fuͤr den Lehrer mag es allerdings</line>
      </zone>
      <zone lrx="1123" lry="395" type="textblock" ulx="231" uly="349">
        <line lrx="1123" lry="395" ulx="231" uly="349">muͤhſamer ſeyn, uͤberall auf die Gruͤnde zuruͤck zu</line>
      </zone>
      <zone lrx="1111" lry="463" type="textblock" ulx="230" uly="404">
        <line lrx="1111" lry="463" ulx="230" uly="404">fuͤhren, und dies auf eine auch den Ungeuͤbten faß⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1146" lry="525" type="textblock" ulx="230" uly="478">
        <line lrx="1146" lry="525" ulx="230" uly="478">liche Art zu thun. Es ſezt voraus, daß er ſelbſt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1111" lry="1165" type="textblock" ulx="226" uly="541">
        <line lrx="1110" lry="583" ulx="229" uly="541">daruͤber gedacht, und ſich die Regel verdeutlicht</line>
        <line lrx="1110" lry="655" ulx="230" uly="605">habe. Fuͤr den Lehrling aber iſt es, ſobald man</line>
        <line lrx="1109" lry="712" ulx="229" uly="668">ſich nicht in einer zu ſchweren wiſſenſchaftlichen</line>
        <line lrx="1111" lry="772" ulx="227" uly="732">Arithmetik verliert, weit unterhaltender, wenn er</line>
        <line lrx="1108" lry="845" ulx="229" uly="794">ſich bei einem Geſchaͤft etwas denken, als unauf⸗</line>
        <line lrx="1107" lry="917" ulx="229" uly="858">hoͤrlich mit trockenen Zahlen und ungeheuren Re⸗</line>
        <line lrx="1108" lry="967" ulx="231" uly="925">chenexempeln plagen ſoll. Der gute Kopf entfeſ⸗</line>
        <line lrx="1108" lry="1032" ulx="226" uly="989">ſelt ſich oft ſelbſt vom Zwange der Regel, und er⸗</line>
        <line lrx="1107" lry="1095" ulx="231" uly="1050">findet ſich Vortheile. Wie wenig Muͤhe haͤtte es</line>
        <line lrx="897" lry="1165" ulx="229" uly="1116">bedurft, um ihn weiter zu fuͤhren? —</line>
      </zone>
      <zone lrx="986" lry="1265" type="textblock" ulx="346" uly="1215">
        <line lrx="986" lry="1265" ulx="346" uly="1215">Allgemeinere Geſetze der Methode.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1107" lry="1861" type="textblock" ulx="224" uly="1301">
        <line lrx="721" lry="1342" ulx="612" uly="1301">§. 2.</line>
        <line lrx="1107" lry="1409" ulx="309" uly="1366">Als allgemeinere Geſetze einer guten Metho⸗</line>
        <line lrx="1105" lry="1470" ulx="226" uly="1430">dik des Rechenunterrichts bemerke man noch fol⸗</line>
        <line lrx="1106" lry="1541" ulx="226" uly="1488">gende: 1) Anfangs vermeide man alle zu lange</line>
        <line lrx="1105" lry="1602" ulx="225" uly="1555">Exempel. Sie toͤdten Muth und Luſt. Erſt ſpaͤ⸗</line>
        <line lrx="1100" lry="1665" ulx="224" uly="1620">terhin muͤſſen ſie mitunter vorkommen. 2) Die auf⸗</line>
        <line lrx="1104" lry="1729" ulx="224" uly="1686">gegebene Exempel ſind am beſten wirkliche oder</line>
        <line lrx="1102" lry="1791" ulx="225" uly="1749">moͤgliche Faͤlle, und werden, wo es irgend angeht⸗</line>
        <line lrx="1104" lry="1861" ulx="225" uly="1797">aus der Natur entlehnt. Man hat dabei zugleich</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1176" type="textblock" ulx="1274" uly="294">
        <line lrx="1325" lry="336" ulx="1279" uly="294">Gele</line>
        <line lrx="1324" lry="399" ulx="1279" uly="361">lichen</line>
        <line lrx="1312" lry="460" ulx="1277" uly="427">alch</line>
        <line lrx="1325" lry="528" ulx="1276" uly="492">Maan</line>
        <line lrx="1325" lry="596" ulx="1275" uly="558">wiſſen</line>
        <line lrx="1321" lry="664" ulx="1274" uly="623">linge⸗</line>
        <line lrx="1323" lry="724" ulx="1277" uly="690">Vech</line>
        <line lrx="1319" lry="792" ulx="1281" uly="753">lih,</line>
        <line lrx="1325" lry="858" ulx="1280" uly="818">99</line>
        <line lrx="1325" lry="923" ulx="1286" uly="892">wung</line>
        <line lrx="1325" lry="980" ulx="1287" uly="947">llntea</line>
        <line lrx="1325" lry="1053" ulx="1286" uly="1013">Beſſe</line>
        <line lrx="1325" lry="1121" ulx="1285" uly="1078">Reg⸗</line>
        <line lrx="1325" lry="1176" ulx="1288" uly="1142">kom</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1241" type="textblock" ulx="1260" uly="1207">
        <line lrx="1325" lry="1241" ulx="1260" uly="1207">Der</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1755" type="textblock" ulx="1290" uly="1280">
        <line lrx="1325" lry="1306" ulx="1290" uly="1280">man</line>
        <line lrx="1315" lry="1374" ulx="1290" uly="1336">ſ,</line>
        <line lrx="1325" lry="1434" ulx="1293" uly="1399">Ne⸗</line>
        <line lrx="1325" lry="1568" ulx="1301" uly="1528">fre</line>
        <line lrx="1325" lry="1627" ulx="1302" uly="1596">len</line>
        <line lrx="1325" lry="1693" ulx="1304" uly="1667">w</line>
        <line lrx="1324" lry="1755" ulx="1305" uly="1724">wi</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="17" type="page" xml:id="s_AhI400_017">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_017.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1089" lry="523" type="textblock" ulx="215" uly="190">
        <line lrx="1087" lry="249" ulx="523" uly="190">Einleitung. 2 111</line>
        <line lrx="1087" lry="339" ulx="215" uly="285">Gelegenheit, mit den wahren, wenigſtens gewoͤhn⸗</line>
        <line lrx="1089" lry="397" ulx="215" uly="348">lichen, Preiſen der Dinge ſich bekannt zu machen,</line>
        <line lrx="1088" lry="460" ulx="217" uly="412">auch das, was billig jeder gebildete Menſch vom</line>
        <line lrx="1089" lry="523" ulx="217" uly="479">Maaß, Gewicht, Geld und Eintheilung der Zeit</line>
      </zone>
      <zone lrx="1087" lry="590" type="textblock" ulx="175" uly="544">
        <line lrx="1087" lry="590" ulx="175" uly="544">wiſſen muß, beizubringen. 3) Man ſetze dem Lehr⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1090" lry="849" type="textblock" ulx="217" uly="605">
        <line lrx="1089" lry="657" ulx="217" uly="605">linge das Exempel nicht ſchon eingerichtet auf die</line>
        <line lrx="1088" lry="719" ulx="219" uly="671">Rechentafel, ſondern gebe ihm die Aufgabe muͤnd⸗</line>
        <line lrx="1089" lry="783" ulx="220" uly="736">lich, und laſſe ihn ſelbſt den Anſatz machen.</line>
        <line lrx="1090" lry="849" ulx="220" uly="790">4) Man bleibe nicht gar zu lange bei einer Rech⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1106" lry="912" type="textblock" ulx="216" uly="848">
        <line lrx="1106" lry="912" ulx="216" uly="848">nungsart, ſondern richte nur im Fortſchritte des</line>
      </zone>
      <zone lrx="1095" lry="1372" type="textblock" ulx="222" uly="927">
        <line lrx="1091" lry="983" ulx="222" uly="927">Unterrichts es ſo ein, daß in den aufgegebenen</line>
        <line lrx="1093" lry="1040" ulx="222" uly="991">Beiſpielen die ſchon abgehandelten Species und die</line>
        <line lrx="1092" lry="1106" ulx="223" uly="1054">Regel Detri (Reeſiſche Regel) oft wieder vor⸗</line>
        <line lrx="1093" lry="1165" ulx="223" uly="1119">kommen. Wenn ſo die Species und die Regel</line>
        <line lrx="1093" lry="1231" ulx="225" uly="1171">Detri durchgegangen iſt, ſo wiederhole und aͤbe</line>
        <line lrx="1093" lry="1291" ulx="225" uly="1248">man alle durch verſchiedene Rechnungsfragen, aber</line>
        <line lrx="1095" lry="1372" ulx="225" uly="1312">ſo, daß der Schuͤler ſelber auffindet, zu welcher</line>
      </zone>
      <zone lrx="1113" lry="1421" type="textblock" ulx="227" uly="1365">
        <line lrx="1113" lry="1421" ulx="227" uly="1365">Rechenart jede gehoͤrt und wieder ſelbſt Beiſpiele</line>
      </zone>
      <zone lrx="1097" lry="1485" type="textblock" ulx="230" uly="1441">
        <line lrx="1097" lry="1485" ulx="230" uly="1441">anſezt. 5) Allmaͤhlig miſche man in die Rechnungs⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1130" lry="1549" type="textblock" ulx="229" uly="1502">
        <line lrx="1130" lry="1549" ulx="229" uly="1502">fragen mit Abſicht einige Nebenumſtaͤnde und Zah⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1097" lry="1614" type="textblock" ulx="231" uly="1565">
        <line lrx="1097" lry="1614" ulx="231" uly="1565">len, die nicht zum Anſatze gehoͤren. Dadurch ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1125" lry="1673" type="textblock" ulx="231" uly="1626">
        <line lrx="1125" lry="1673" ulx="231" uly="1626">woͤhnt man ſich, erſt zu uͤberlegen, ehe angeſezt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1102" lry="1867" type="textblock" ulx="232" uly="1692">
        <line lrx="1099" lry="1742" ulx="232" uly="1692">wird. 6) Eine gute Uebung zur Schaͤrfung des</line>
        <line lrx="1101" lry="1801" ulx="234" uly="1754">arithmetiſchen Verſtandes iſt die Zerlegung einer ge⸗</line>
        <line lrx="1102" lry="1867" ulx="233" uly="1818">gebenen ganzen Zahl in alle moͤgliche Theile, ent⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="18" type="page" xml:id="s_AhI400_018">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_018.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="802" lry="243" type="textblock" ulx="233" uly="185">
        <line lrx="802" lry="243" ulx="233" uly="185">XIvV Einleitung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1106" lry="1670" type="textblock" ulx="207" uly="257">
        <line lrx="1106" lry="322" ulx="231" uly="257">weder ſo viele deren moͤglich ſind, oder in eine be⸗</line>
        <line lrx="1106" lry="387" ulx="230" uly="330">ſtimmte Anzahl von Theilen. Mehrere Schuͤler</line>
        <line lrx="1105" lry="455" ulx="229" uly="395">koͤnnen dabei wetteifern, wer die wenigſten Thei⸗</line>
        <line lrx="1105" lry="522" ulx="230" uly="470">lungsarten auslaͤßt. Eine aͤhnliche Uebung iſt die</line>
        <line lrx="1104" lry="584" ulx="230" uly="518">Zerfaͤllung der Zahlen in ihre Faktoren, und die</line>
        <line lrx="1105" lry="646" ulx="230" uly="590">Aufzaͤhlung der nicht theilbaren von Eins bis zu</line>
        <line lrx="1103" lry="710" ulx="217" uly="648">irgend einer beliebten Zahl. 7) Mit faͤhigeren Koͤ⸗</line>
        <line lrx="1101" lry="774" ulx="228" uly="725">pfen iſt es auch nuͤzlich, die Duodezimalrechnung</line>
        <line lrx="1101" lry="837" ulx="228" uly="796">zur Erweiterung der Begriffe und zum Gebrauche</line>
        <line lrx="1100" lry="902" ulx="228" uly="853">in der Anwendung zu treiben. Man muß nur die</line>
        <line lrx="1099" lry="967" ulx="230" uly="924">Dutzende durch Punkte von einander ſondern; das</line>
        <line lrx="1098" lry="1036" ulx="227" uly="976">uͤbrige iſt alles, wie in dem Dezimalſyſteme. Das</line>
        <line lrx="1098" lry="1094" ulx="227" uly="1052">Rechnen im Kopfe wird dabei geuͤbt. 8) Dies</line>
        <line lrx="1101" lry="1159" ulx="207" uly="1115">Leztere ſetze man unablaͤßig fort, und bringe in die</line>
        <line lrx="1099" lry="1222" ulx="226" uly="1181">Aufgaben eine gewiſſe Stufenfolge. Wo mehrere</line>
        <line lrx="1097" lry="1287" ulx="225" uly="1237">unterrichtet werden, laͤßt ſich der Wetteifer unge⸗</line>
        <line lrx="1098" lry="1350" ulx="226" uly="1294">mein beleben. 9) Sehr brauchbar zur Uebung in</line>
        <line lrx="1098" lry="1415" ulx="214" uly="1371">der arithmetiſchen Aufloͤſungskunſt ſind auch die</line>
        <line lrx="1097" lry="1485" ulx="212" uly="1419">Beiſpiele, wo mittelſt gegebener Bedingungen et⸗</line>
        <line lrx="1096" lry="1547" ulx="224" uly="1487">was Unbekanntes aus dem Bekannten geſucht wird.</line>
        <line lrx="1095" lry="1606" ulx="223" uly="1563">Leichte Aufgaben kann man als Raͤthſel vorlegen,</line>
        <line lrx="1095" lry="1670" ulx="221" uly="1627">und zugleich die erſte Idee von Buchſtabenrechnung</line>
      </zone>
      <zone lrx="1125" lry="1733" type="textblock" ulx="198" uly="1690">
        <line lrx="1125" lry="1733" ulx="198" uly="1690">dabei beibringen. 10) Bei der Durchſicht auf der</line>
      </zone>
      <zone lrx="1093" lry="1864" type="textblock" ulx="218" uly="1753">
        <line lrx="1089" lry="1798" ulx="218" uly="1753">Rechentafel (die im Ganzen beim Rechnen beque⸗</line>
        <line lrx="1093" lry="1864" ulx="218" uly="1817">mer iſt als Papier) ausgerechneter Beiſpiele be⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1324" lry="315" type="textblock" ulx="1270" uly="271">
        <line lrx="1324" lry="315" ulx="1270" uly="271">gnuͤge</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="380" type="textblock" ulx="1271" uly="340">
        <line lrx="1325" lry="380" ulx="1271" uly="340">tig od</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="441" type="textblock" ulx="1230" uly="392">
        <line lrx="1325" lry="441" ulx="1230" uly="392">vͤhte</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="507" type="textblock" ulx="1268" uly="466">
        <line lrx="1325" lry="507" ulx="1268" uly="466">ler ſe</line>
      </zone>
      <zone lrx="1320" lry="796" type="textblock" ulx="1269" uly="755">
        <line lrx="1320" lry="796" ulx="1269" uly="755">unſ,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="859" type="textblock" ulx="1238" uly="824">
        <line lrx="1325" lry="859" ulx="1238" uly="824">, 2 C</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1452" type="textblock" ulx="1270" uly="904">
        <line lrx="1325" lry="1003" ulx="1271" uly="963">Rechen</line>
        <line lrx="1325" lry="1072" ulx="1270" uly="1026">Ehhrf</line>
        <line lrx="1308" lry="1132" ulx="1271" uly="1090">len,</line>
        <line lrx="1325" lry="1261" ulx="1278" uly="1230">verde</line>
        <line lrx="1325" lry="1332" ulx="1273" uly="1290">huͤlfs</line>
        <line lrx="1325" lry="1394" ulx="1276" uly="1352">eche</line>
        <line lrx="1316" lry="1452" ulx="1283" uly="1416">dol</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1602" type="textblock" ulx="1285" uly="1558">
        <line lrx="1325" lry="1602" ulx="1285" uly="1558">deſe</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1794" type="textblock" ulx="1287" uly="1688">
        <line lrx="1325" lry="1731" ulx="1287" uly="1688">Reck</line>
        <line lrx="1320" lry="1794" ulx="1288" uly="1751">len,</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="19" type="page" xml:id="s_AhI400_019">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_019.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="47" lry="1684" type="textblock" ulx="0" uly="282">
        <line lrx="46" lry="316" ulx="0" uly="282">e be⸗</line>
        <line lrx="47" lry="387" ulx="0" uly="347">huͤler</line>
        <line lrx="43" lry="511" ulx="0" uly="479">die</line>
        <line lrx="42" lry="576" ulx="0" uly="543">die</line>
        <line lrx="45" lry="649" ulx="0" uly="610"> zu</line>
        <line lrx="42" lry="708" ulx="0" uly="673">ſo⸗</line>
        <line lrx="40" lry="778" ulx="0" uly="745">ung</line>
        <line lrx="32" lry="841" ulx="0" uly="802">ſche</line>
        <line lrx="31" lry="898" ulx="6" uly="865">die</line>
        <line lrx="32" lry="964" ulx="0" uly="933">das</line>
        <line lrx="32" lry="1030" ulx="0" uly="996">das</line>
        <line lrx="31" lry="1097" ulx="0" uly="1063">des</line>
        <line lrx="38" lry="1161" ulx="0" uly="1126">N</line>
        <line lrx="41" lry="1230" ulx="0" uly="1197">hrere</line>
        <line lrx="36" lry="1299" ulx="0" uly="1264">ige⸗</line>
        <line lrx="34" lry="1364" ulx="0" uly="1321">in</line>
        <line lrx="33" lry="1419" ulx="9" uly="1385">die</line>
        <line lrx="36" lry="1487" ulx="0" uly="1456">⸗</line>
        <line lrx="35" lry="1552" ulx="0" uly="1518">pitd.</line>
        <line lrx="30" lry="1618" ulx="0" uly="1590">en,</line>
        <line lrx="26" lry="1684" ulx="0" uly="1651">n</line>
      </zone>
      <zone lrx="1070" lry="233" type="textblock" ulx="498" uly="183">
        <line lrx="1070" lry="233" ulx="498" uly="183">Einleitung. XV</line>
      </zone>
      <zone lrx="1070" lry="383" type="textblock" ulx="189" uly="272">
        <line lrx="1070" lry="317" ulx="189" uly="272">gnuͤge ſich der Lehrer nicht, zu ſagen, daß es rich⸗</line>
        <line lrx="1070" lry="383" ulx="190" uly="335">tig oder unrichtig ſei, ſondern laſſe ſich oft die ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1068" lry="454" type="textblock" ulx="153" uly="399">
        <line lrx="1068" lry="454" ulx="153" uly="399">waͤhlte Methode anzeigen, oder die gemachten Feh⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="619" lry="507" type="textblock" ulx="188" uly="454">
        <line lrx="619" lry="507" ulx="188" uly="454">ler ſelbſt entdecken.</line>
      </zone>
      <zone lrx="856" lry="639" type="textblock" ulx="400" uly="569">
        <line lrx="856" lry="639" ulx="400" uly="569">Litterariſche Huͤlfs mittel.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1071" lry="1442" type="textblock" ulx="187" uly="669">
        <line lrx="1071" lry="739" ulx="271" uly="669">Boyſer, F. A., die ſelbſtlehrende Rechen⸗</line>
        <line lrx="1065" lry="794" ulx="188" uly="749">kunſt, oder vollſtaͤndige Anweiſung fuͤr alle Staͤnde</line>
        <line lrx="1005" lry="872" ulx="187" uly="811">ꝛc. 2 Theile, gr. 8. 796 und 798. 4 fl. 40 kr.</line>
        <line lrx="1065" lry="933" ulx="271" uly="888">Kirchner, J. A., populaire Arithmetik, oder</line>
        <line lrx="1065" lry="1006" ulx="191" uly="942">Rechenkunſt fuͤr alle diejenigen, welche ſowohl</line>
        <line lrx="1066" lry="1061" ulx="191" uly="1019">Schrift⸗ als Kopfrechnung gruͤndlich erlernen wol⸗</line>
        <line lrx="1040" lry="1134" ulx="190" uly="1078">len, gr. 8. Weimar 1 fl. 30 kr.</line>
        <line lrx="1067" lry="1198" ulx="276" uly="1141">Auch ganz vorzuͤglich verdient empfohlen zu</line>
        <line lrx="1067" lry="1275" ulx="193" uly="1203">werden: Koch, J. F. W., Exempelbuch. Ein</line>
        <line lrx="1067" lry="1321" ulx="192" uly="1268">Huͤlfs mittel zur Befoͤrderung des Geſchmacks an den</line>
        <line lrx="1068" lry="1386" ulx="193" uly="1340">Rechenuͤbungen, 18 Heft, 8. Magdeb. 1800. bei</line>
        <line lrx="758" lry="1442" ulx="195" uly="1398">Keil 50 kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1068" lry="1584" type="textblock" ulx="195" uly="1448">
        <line lrx="1068" lry="1556" ulx="278" uly="1448">Ebendeſſelben Erempeltafeln, 18 Hft. 8. eben⸗</line>
        <line lrx="655" lry="1584" ulx="195" uly="1541">daſelbſt 1 fl. und</line>
      </zone>
      <zone lrx="1087" lry="1655" type="textblock" ulx="278" uly="1557">
        <line lrx="1087" lry="1655" ulx="278" uly="1557">Schellenberg, J. P., kurzes und d leihtes</line>
      </zone>
      <zone lrx="1072" lry="1860" type="textblock" ulx="197" uly="1672">
        <line lrx="1070" lry="1719" ulx="198" uly="1672">Rechenbuch fuͤr Anfaͤnger, Buͤrger⸗ und Landſchu⸗</line>
        <line lrx="1072" lry="1782" ulx="197" uly="1734">len, 3 Theile, ꝛte verb. Aufl. 8. Gotha bei Et⸗</line>
        <line lrx="505" lry="1860" ulx="197" uly="1791">tinger 2 fl. 30 kr.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="20" type="page" xml:id="s_AhI400_020">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_020.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="814" lry="229" type="textblock" ulx="250" uly="181">
        <line lrx="814" lry="229" ulx="250" uly="181">xXVI Einleitung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1129" lry="637" type="textblock" ulx="228" uly="271">
        <line lrx="1129" lry="313" ulx="332" uly="271">Eine der brauchbarſten Schriften fuͤr Lehrer</line>
        <line lrx="1128" lry="377" ulx="251" uly="334">und Schuͤler iſt: Kochs vollſtaͤndiges Rechenbuch</line>
        <line lrx="702" lry="440" ulx="228" uly="401">ꝛc. 4 Theile 8. Dresden.</line>
        <line lrx="1127" lry="508" ulx="333" uly="465">Unter den Lehrbuͤchern, die beſſer in den Haͤn⸗</line>
        <line lrx="1127" lry="570" ulx="252" uly="528">den des Lehrers als des Schuͤlers ſind, ſo bald</line>
        <line lrx="1128" lry="637" ulx="252" uly="592">nur ſeine Methode gut iſt, verdient Empfehlung:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1154" lry="702" type="textblock" ulx="254" uly="650">
        <line lrx="1154" lry="702" ulx="254" uly="650">Gerhardt, J. G., vollſtaͤndiges Rechenbuch fuͤr</line>
      </zone>
      <zone lrx="1131" lry="835" type="textblock" ulx="252" uly="719">
        <line lrx="1131" lry="772" ulx="252" uly="719">alle Staͤnde, 1ter u. 2ter Theil, 8. Berlin 1792</line>
        <line lrx="1106" lry="835" ulx="253" uly="781">und 793. 4 fl. 30 kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1163" lry="895" type="textblock" ulx="337" uly="846">
        <line lrx="1163" lry="895" ulx="337" uly="846">Wo man mehrere Lehrlinge von verſchiedenen Faͤ⁵⸗ô</line>
      </zone>
      <zone lrx="1135" lry="1737" type="textblock" ulx="243" uly="914">
        <line lrx="1130" lry="967" ulx="253" uly="914">higkeiten unterrichten ſoll, ſind brauchbar: Jun⸗</line>
        <line lrx="1130" lry="1025" ulx="255" uly="979">kers 136 Tafeln mit 1800 abgeſondert ausgerech⸗</line>
        <line lrx="1131" lry="1097" ulx="257" uly="1024">neten zweckmaͤßigen Exempeln. Halle 1793. 1 fl.</line>
        <line lrx="1132" lry="1154" ulx="257" uly="1110">Die Tafeln werden zerſchnitten und aufgeklebt. Was</line>
        <line lrx="1134" lry="1217" ulx="255" uly="1169">herauskommt, iſt nach der Nummer auf einen be⸗</line>
        <line lrx="1134" lry="1280" ulx="243" uly="1236">ſondern Bogen fuͤr den Lehrer abgedruckt. In Schu⸗</line>
        <line lrx="1135" lry="1350" ulx="257" uly="1297">len kann der Lehrer dadurch an 50 Kinder zugleich</line>
        <line lrx="792" lry="1410" ulx="258" uly="1363">beſchaͤftigen.</line>
        <line lrx="1132" lry="1475" ulx="339" uly="1432">Auch J. G. Schmalzrieds Anleitung zur</line>
        <line lrx="1133" lry="1549" ulx="259" uly="1497">Reeſiſchen Regel nicht zu vergeſſen, und iſt beim</line>
        <line lrx="1135" lry="1608" ulx="259" uly="1562">praktiſchen Unterricht ein brauchbares Huͤlfsmittel</line>
        <line lrx="1135" lry="1673" ulx="259" uly="1630">fuͤr Lehrer und Schuͤler. Stuttgart bei Mezler,</line>
        <line lrx="760" lry="1737" ulx="259" uly="1696">3te Auflage 1 fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1084" lry="1872" type="textblock" ulx="939" uly="1820">
        <line lrx="1084" lry="1872" ulx="939" uly="1820">Erſter</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1224" type="textblock" ulx="1269" uly="871">
        <line lrx="1322" lry="952" ulx="1269" uly="871">D</line>
        <line lrx="1325" lry="1008" ulx="1270" uly="968">Iht an</line>
        <line lrx="1325" lry="1067" ulx="1272" uly="1023">eiigen</line>
        <line lrx="1323" lry="1165" ulx="1274" uly="1130">Wid.</line>
        <line lrx="1325" lry="1224" ulx="1279" uly="1181">Zahl</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1606" type="textblock" ulx="1270" uly="1346">
        <line lrx="1325" lry="1432" ulx="1274" uly="1392">Ve</line>
        <line lrx="1324" lry="1484" ulx="1278" uly="1450">derme</line>
        <line lrx="1324" lry="1536" ulx="1277" uly="1497">heiten</line>
        <line lrx="1325" lry="1606" ulx="1270" uly="1557">n i</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1864" type="textblock" ulx="1274" uly="1722">
        <line lrx="1325" lry="1864" ulx="1274" uly="1823">ch</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="21" type="page" xml:id="s_AhI400_021">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_021.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="63" lry="377" type="textblock" ulx="0" uly="272">
        <line lrx="63" lry="310" ulx="5" uly="272">Lehrer</line>
        <line lrx="62" lry="377" ulx="0" uly="337">enbuch</line>
      </zone>
      <zone lrx="67" lry="771" type="textblock" ulx="0" uly="467">
        <line lrx="59" lry="510" ulx="0" uly="467">Hin⸗</line>
        <line lrx="58" lry="573" ulx="0" uly="532"> bald</line>
        <line lrx="64" lry="640" ulx="0" uly="600">ehlung:</line>
        <line lrx="67" lry="705" ulx="0" uly="662">ich fü</line>
        <line lrx="67" lry="771" ulx="0" uly="738">1 1:</line>
      </zone>
      <zone lrx="70" lry="1360" type="textblock" ulx="0" uly="850">
        <line lrx="66" lry="899" ulx="0" uly="850">en Fi⸗</line>
        <line lrx="62" lry="964" ulx="5" uly="927">Jun⸗</line>
        <line lrx="58" lry="1035" ulx="0" uly="988">erech⸗</line>
        <line lrx="58" lry="1092" ulx="0" uly="1051">fl.</line>
        <line lrx="61" lry="1156" ulx="1" uly="1118">W</line>
        <line lrx="68" lry="1222" ulx="0" uly="1183">nen be⸗</line>
        <line lrx="70" lry="1284" ulx="0" uly="1248">Schu⸗</line>
        <line lrx="70" lry="1360" ulx="0" uly="1304">lgleich</line>
      </zone>
      <zone lrx="65" lry="1685" type="textblock" ulx="0" uly="1446">
        <line lrx="60" lry="1490" ulx="0" uly="1446"> N</line>
        <line lrx="61" lry="1556" ulx="0" uly="1508">ſ bein</line>
        <line lrx="65" lry="1623" ulx="0" uly="1568">fnitt</line>
        <line lrx="63" lry="1685" ulx="0" uly="1641">Nezler ,</line>
      </zone>
      <zone lrx="889" lry="523" type="textblock" ulx="400" uly="472">
        <line lrx="889" lry="523" ulx="400" uly="472">Brſter Abſchnitt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1110" lry="706" type="textblock" ulx="203" uly="556">
        <line lrx="1110" lry="641" ulx="203" uly="556">Einleitung in die Rechenkunſt und</line>
        <line lrx="795" lry="706" ulx="488" uly="649">ihre Lehrart.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1080" lry="954" type="textblock" ulx="205" uly="812">
        <line lrx="696" lry="853" ulx="585" uly="812">J. I.</line>
        <line lrx="1080" lry="954" ulx="205" uly="864">De Rechenkunſt iſt eine Wiſſenſchaft der Zahlen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1080" lry="1007" type="textblock" ulx="200" uly="959">
        <line lrx="1080" lry="1007" ulx="200" uly="959">Ihr ausuͤbender Theil aber iſt eine Wiſſenſchaft aus</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="1251" type="textblock" ulx="203" uly="1013">
        <line lrx="1081" lry="1057" ulx="207" uly="1013">einigen gegebenen Zahlen andere zu finden, wovon</line>
        <line lrx="1081" lry="1113" ulx="203" uly="1066">die Beſchaffenheit in Anſehung der erſtern gegeben</line>
        <line lrx="1081" lry="1162" ulx="205" uly="1116">wird. 3Z. B. man ſoll eine Zahl finden, welche den</line>
        <line lrx="1004" lry="1251" ulx="207" uly="1160">Zahlen 4 und 6 zuſammengenommen, gleich iſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="1547" type="textblock" ulx="204" uly="1263">
        <line lrx="721" lry="1304" ulx="585" uly="1263">§S. 2.</line>
        <line lrx="1081" lry="1373" ulx="210" uly="1322">So wie eine jede Groͤße einer Vermehrung oder</line>
        <line lrx="1080" lry="1425" ulx="206" uly="1378">Verminderung faͤhig iſt, ſo kann auch eine jede Zahl</line>
        <line lrx="1080" lry="1475" ulx="206" uly="1431">vermehrt oder vermindert werden, wenn ſolche Ein⸗</line>
        <line lrx="1079" lry="1547" ulx="204" uly="1482">heiten, aus denen ſie beſteht, zu ihr geſetzet, oder</line>
      </zone>
      <zone lrx="662" lry="1603" type="textblock" ulx="204" uly="1536">
        <line lrx="662" lry="1603" ulx="204" uly="1536">von ihr genommen werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1078" lry="1889" type="textblock" ulx="205" uly="1631">
        <line lrx="696" lry="1673" ulx="587" uly="1631">§. 3.</line>
        <line lrx="1078" lry="1740" ulx="286" uly="1695">Dieſe Vermehrung oder Verminderung geſchie⸗</line>
        <line lrx="1078" lry="1790" ulx="206" uly="1746">het auf eine doppelte Art. Man kann entweder</line>
        <line lrx="1078" lry="1846" ulx="205" uly="1799">nach Gefallen zu einer Zahl eine oder mehrere an⸗</line>
        <line lrx="733" lry="1889" ulx="706" uly="1857">A</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="22" type="page" xml:id="s_AhI400_022">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_022.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1118" lry="632" type="textblock" ulx="232" uly="271">
        <line lrx="1112" lry="330" ulx="232" uly="271">dere, die jener nicht gleich ſind, hinzuſetzen. Z. B.</line>
        <line lrx="613" lry="372" ulx="233" uly="327">3 und 5, und 6 zu 14.</line>
        <line lrx="1113" lry="418" ulx="317" uly="377">Oder man kann eine Zahl zu wiederholtenmalen</line>
        <line lrx="1118" lry="477" ulx="235" uly="430">zu ſich ſelbſt hinzuſetzen, z. B. 4. und 7 und 8 zu 12.</line>
        <line lrx="1112" lry="526" ulx="237" uly="479">Oder man kann eine Zahl zu ſich ſelbſt hinzuſetzen,</line>
        <line lrx="685" lry="583" ulx="236" uly="541">3. B. 5 und 5, und 5 zu 5.</line>
        <line lrx="1114" lry="632" ulx="319" uly="589">Und ſo kann man von einer Zahl eine andere</line>
      </zone>
      <zone lrx="1125" lry="687" type="textblock" ulx="239" uly="642">
        <line lrx="1125" lry="687" ulx="239" uly="642">entweder nach Gefallen wegnehmen, z. B. 3 von 5,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1114" lry="897" type="textblock" ulx="239" uly="696">
        <line lrx="1114" lry="737" ulx="239" uly="696">oder man kann eine gegebene Zahl von einer andern</line>
        <line lrx="1114" lry="797" ulx="239" uly="747">gegebenen Zahl ſo oft abziehen, bis von dieſer nichts</line>
        <line lrx="1114" lry="845" ulx="240" uly="800">mehr vorhanden iſt. Z. B. wenn ich 6 von 18</line>
        <line lrx="508" lry="897" ulx="240" uly="856">dreimal abziehe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="730" lry="959" type="textblock" ulx="622" uly="918">
        <line lrx="730" lry="959" ulx="622" uly="918">§. 4.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1115" lry="1025" type="textblock" ulx="324" uly="983">
        <line lrx="1115" lry="1025" ulx="324" uly="983">Wenn nach Gefallen zu einer Zahl eine oder</line>
      </zone>
      <zone lrx="1115" lry="1134" type="textblock" ulx="242" uly="1036">
        <line lrx="1115" lry="1082" ulx="242" uly="1036">mehrere andere, die jener nicht gleich ſind, geſezt</line>
        <line lrx="1115" lry="1134" ulx="244" uly="1090">werden, ſo heißt dieſe Vermehrung die Addition.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1154" lry="1245" type="textblock" ulx="243" uly="1143">
        <line lrx="1154" lry="1190" ulx="243" uly="1143">Die Zahl aber, welche allen zuſammengenommen,</line>
        <line lrx="1127" lry="1245" ulx="244" uly="1195">gleich iſt, die Summe. So iſt z. B. 7 die Summe</line>
      </zone>
      <zone lrx="1118" lry="1408" type="textblock" ulx="244" uly="1247">
        <line lrx="1118" lry="1293" ulx="245" uly="1247">von den Zahlen 2 und 4 und 1, welche zuſammen⸗</line>
        <line lrx="560" lry="1352" ulx="244" uly="1303">geſezt worden ſind.</line>
        <line lrx="735" lry="1408" ulx="626" uly="1368">J. 5.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1140" lry="1475" type="textblock" ulx="328" uly="1425">
        <line lrx="1140" lry="1475" ulx="328" uly="1425">Wenn eine Zahl hingegen zu wiederholtenmalen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1118" lry="1640" type="textblock" ulx="245" uly="1484">
        <line lrx="1118" lry="1537" ulx="247" uly="1484">zu ſich ſelbſt addirt wird, ſo heißt dieſe Vermehrung</line>
        <line lrx="1118" lry="1585" ulx="245" uly="1537">die Multiplikation. Die Summe, welche alsdann</line>
        <line lrx="1118" lry="1640" ulx="245" uly="1590">herauskommt, heißt das Produkt oder Faktum; die</line>
      </zone>
      <zone lrx="1129" lry="1694" type="textblock" ulx="247" uly="1632">
        <line lrx="1129" lry="1694" ulx="247" uly="1632">Zahl, welche multiplizirt wird, d. i. die man etliche⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="1849" type="textblock" ulx="244" uly="1695">
        <line lrx="1118" lry="1745" ulx="246" uly="1695">mal zu ſich ſelbſt addirt, und die Zahl, mit welcher</line>
        <line lrx="1119" lry="1797" ulx="246" uly="1748">multiplizirt wird, d. i. welche anzeiget, wie vielmal</line>
        <line lrx="1118" lry="1849" ulx="244" uly="1791">jene addirt werde, heiſſen gemeinſchaftlich Faktoren.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="547" type="textblock" ulx="1272" uly="348">
        <line lrx="1323" lry="390" ulx="1279" uly="348">ſogt</line>
        <line lrx="1325" lry="433" ulx="1276" uly="410">me 1.</line>
        <line lrx="1324" lry="497" ulx="1275" uly="455">De 3</line>
        <line lrx="1325" lry="547" ulx="1272" uly="511">3, mi</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="871" type="textblock" ulx="1269" uly="670">
        <line lrx="1325" lry="762" ulx="1273" uly="719">A0 ſt</line>
        <line lrx="1325" lry="819" ulx="1270" uly="777">anzee</line>
        <line lrx="1325" lry="871" ulx="1269" uly="829">etſcehe</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1179" type="textblock" ulx="1311" uly="1097">
        <line lrx="1325" lry="1179" ulx="1311" uly="1097">—7—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1290" type="textblock" ulx="1273" uly="1145">
        <line lrx="1308" lry="1178" ulx="1274" uly="1145">mal</line>
        <line lrx="1323" lry="1233" ulx="1277" uly="1196">Demn</line>
        <line lrx="1325" lry="1290" ulx="1273" uly="1251">Dej⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1664" type="textblock" ulx="1264" uly="1412">
        <line lrx="1325" lry="1450" ulx="1305" uly="1412">6</line>
        <line lrx="1325" lry="1503" ulx="1266" uly="1461">40 kon</line>
        <line lrx="1323" lry="1556" ulx="1265" uly="1515">4, )</line>
        <line lrx="1325" lry="1612" ulx="1264" uly="1571">techte</line>
        <line lrx="1319" lry="1664" ulx="1264" uly="1625">enthelt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1727" type="textblock" ulx="1230" uly="1681">
        <line lrx="1325" lry="1727" ulx="1230" uly="1681">uter er in</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1884" type="textblock" ulx="1263" uly="1727">
        <line lrx="1305" lry="1775" ulx="1263" uly="1727">cchte</line>
        <line lrx="1325" lry="1836" ulx="1299" uly="1792">U</line>
        <line lrx="1325" lry="1884" ulx="1263" uly="1835">D A</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="23" type="page" xml:id="s_AhI400_023">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_023.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="43" lry="318" type="textblock" ulx="2" uly="271">
        <line lrx="43" lry="318" ulx="2" uly="271">„B.</line>
      </zone>
      <zone lrx="44" lry="531" type="textblock" ulx="0" uly="382">
        <line lrx="42" lry="414" ulx="0" uly="382">glen</line>
        <line lrx="44" lry="468" ulx="0" uly="433">112.</line>
        <line lrx="42" lry="531" ulx="0" uly="494">en,</line>
      </zone>
      <zone lrx="53" lry="858" type="textblock" ulx="0" uly="599">
        <line lrx="43" lry="629" ulx="0" uly="599">tdere</line>
        <line lrx="44" lry="689" ulx="0" uly="658">on,</line>
        <line lrx="49" lry="737" ulx="0" uly="706">ndera</line>
        <line lrx="53" lry="795" ulx="1" uly="756">nichts</line>
        <line lrx="52" lry="858" ulx="2" uly="813">1 18</line>
      </zone>
      <zone lrx="60" lry="1296" type="textblock" ulx="0" uly="996">
        <line lrx="45" lry="1026" ulx="7" uly="996">oder</line>
        <line lrx="45" lry="1090" ulx="0" uly="1048">eſezt</line>
        <line lrx="46" lry="1136" ulx="0" uly="1102">en.</line>
        <line lrx="53" lry="1189" ulx="0" uly="1161">nwen,</line>
        <line lrx="60" lry="1245" ulx="0" uly="1212">ummme</line>
        <line lrx="58" lry="1296" ulx="0" uly="1267">men⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="56" lry="1483" type="textblock" ulx="0" uly="1440">
        <line lrx="56" lry="1483" ulx="0" uly="1440">tunlen</line>
      </zone>
      <zone lrx="61" lry="1859" type="textblock" ulx="0" uly="1506">
        <line lrx="55" lry="1542" ulx="0" uly="1506">ehrung</line>
        <line lrx="52" lry="1590" ulx="0" uly="1558">ſdann</line>
        <line lrx="53" lry="1696" ulx="3" uly="1658">liche⸗</line>
        <line lrx="55" lry="1751" ulx="0" uly="1712">elcher</line>
        <line lrx="58" lry="1814" ulx="0" uly="1760">elnal</line>
        <line lrx="61" lry="1859" ulx="0" uly="1825">ſoren.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1079" lry="564" type="textblock" ulx="194" uly="295">
        <line lrx="1070" lry="344" ulx="199" uly="295">Z. B. wenn 4 dreimal zu ſich ſelbſt addirt wird, ſo</line>
        <line lrx="1069" lry="394" ulx="197" uly="348">ſagt man: 4 werden mit 3 multiplizirt. Die Sum⸗</line>
        <line lrx="1079" lry="447" ulx="196" uly="385">me 12, welche herauskommt, heißt das Produkt.</line>
        <line lrx="1068" lry="503" ulx="196" uly="445">Die Zahl 4, welche multiplizirt wird, und die Zahl</line>
        <line lrx="1065" lry="564" ulx="194" uly="503">3, mit welcher multiplizirt wird, heiſſen die Faktoren.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1064" lry="862" type="textblock" ulx="192" uly="600">
        <line lrx="682" lry="640" ulx="575" uly="600">§. 6.</line>
        <line lrx="1064" lry="707" ulx="277" uly="662">Man ſtelle ſich vor, die Zahl, die in der Linie</line>
        <line lrx="1063" lry="767" ulx="193" uly="710">Ab ſtehet, werde ſo viel mal hingeſezt, als die Zahl</line>
        <line lrx="1062" lry="817" ulx="192" uly="769">anzeiget, die in der ſenkrechten Reihe AC ſtehet, ſo</line>
        <line lrx="676" lry="862" ulx="192" uly="821">entſtehet das Produkt ACDB.</line>
      </zone>
      <zone lrx="865" lry="1048" type="textblock" ulx="350" uly="902">
        <line lrx="851" lry="942" ulx="350" uly="902">A . r e e B</line>
        <line lrx="744" lry="995" ulx="462" uly="955">„ e e</line>
        <line lrx="865" lry="1048" ulx="351" uly="1006">c e e D.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1060" lry="1184" type="textblock" ulx="191" uly="1083">
        <line lrx="1060" lry="1130" ulx="273" uly="1083">Die Zahl Ab iſt in dem Produkt ACD ſo viel⸗</line>
        <line lrx="1057" lry="1184" ulx="191" uly="1133">mal enthalten, als die Einheit in der Zahl AC.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1059" lry="1284" type="textblock" ulx="189" uly="1186">
        <line lrx="1059" lry="1255" ulx="191" uly="1186">Denn fuͤr jede Einheit der Zahl 40 wird die Zahl</line>
        <line lrx="533" lry="1284" ulx="189" uly="1239">AB einmal hingeſezt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1058" lry="1553" type="textblock" ulx="185" uly="1336">
        <line lrx="673" lry="1378" ulx="566" uly="1336">§. 7.</line>
        <line lrx="1057" lry="1443" ulx="269" uly="1393">So viel Einheiten AC hat, ſo viel Linien wie</line>
        <line lrx="1057" lry="1497" ulx="186" uly="1449">AB kommen untereinander. Die erſte Einheit von</line>
        <line lrx="1058" lry="1553" ulx="185" uly="1500">AB, die zunaͤchſt bei A ſtehet, gibt alſo eine ſenk⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1057" lry="1603" type="textblock" ulx="171" uly="1555">
        <line lrx="1057" lry="1603" ulx="171" uly="1555">rechte Reihe von A nach C, welche ſo viel Einheiten</line>
      </zone>
      <zone lrx="1058" lry="1912" type="textblock" ulx="186" uly="1604">
        <line lrx="1058" lry="1654" ulx="187" uly="1604">enthaͤlt als AC; die zweite Einheit von AB, mit den</line>
        <line lrx="1057" lry="1710" ulx="186" uly="1661">unter ihr ſtehenden, gibt eine eben dergleithen ſenk⸗</line>
        <line lrx="995" lry="1759" ulx="186" uly="1712">rechte Reihe, und ſo ferner jede Einheit von AB.</line>
        <line lrx="1057" lry="1814" ulx="266" uly="1766">Alſo kommen ſo viel ſenkrechte Reihen, jede der</line>
        <line lrx="1055" lry="1867" ulx="186" uly="1819">Zahl AC gleich, ſo viel A Einheiten hat, und das</line>
        <line lrx="738" lry="1912" ulx="669" uly="1880">A 2</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="24" type="page" xml:id="s_AhI400_024">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_024.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="263" lry="254" type="textblock" ulx="239" uly="219">
        <line lrx="263" lry="254" ulx="239" uly="219">4</line>
      </zone>
      <zone lrx="1120" lry="388" type="textblock" ulx="243" uly="262">
        <line lrx="1120" lry="360" ulx="243" uly="262">Produkt enthaͤlt alſo AC ſo vielmal, als die Einheit</line>
        <line lrx="572" lry="388" ulx="243" uly="345">in AB enthalten iſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1124" lry="648" type="textblock" ulx="248" uly="434">
        <line lrx="736" lry="474" ulx="628" uly="434">G§. 8.</line>
        <line lrx="1124" lry="543" ulx="329" uly="491">Jeder Faktor ſteckt in dem Produkt ſo vielmal</line>
        <line lrx="1124" lry="594" ulx="248" uly="549">als die Einheit in dem andern, und es iſt einerlei,</line>
        <line lrx="1124" lry="648" ulx="250" uly="601">ob AB mit AC vervielfaͤltigt wird, d. i. es iſt gleich⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1166" lry="707" type="textblock" ulx="218" uly="646">
        <line lrx="1166" lry="707" ulx="218" uly="646">guͤltig, welcher Faktor zuerſt geſezt wird, denn ihr</line>
      </zone>
      <zone lrx="1128" lry="866" type="textblock" ulx="249" uly="706">
        <line lrx="1127" lry="757" ulx="249" uly="706">Produkt wird auch bei veraͤnderter Ordnung einerlei</line>
        <line lrx="1128" lry="812" ulx="252" uly="761">ſeyn. Z. B. 5 multiplizirt mit 8 gibt eben ſo gut</line>
        <line lrx="886" lry="866" ulx="255" uly="817">40, als 8 multiplizirt mit 5.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1141" lry="1655" type="textblock" ulx="247" uly="911">
        <line lrx="745" lry="953" ulx="637" uly="911">§. 9.</line>
        <line lrx="1132" lry="1036" ulx="341" uly="969">Wenn von einer Zahl eine andere nach Gefallen</line>
        <line lrx="1133" lry="1078" ulx="260" uly="1023">weggenommen wird, ſo heißt dieſes Verfahren die</line>
        <line lrx="1134" lry="1125" ulx="263" uly="1075">Subtraktion, oder das Abziehen. Und was nach</line>
        <line lrx="1135" lry="1184" ulx="262" uly="1129">weggenommener Zahl uͤbrig bleibt, die Differenz,</line>
        <line lrx="982" lry="1237" ulx="262" uly="1178">der Unterſchied, der Reſt, der Ueberſchuß.</line>
        <line lrx="1137" lry="1285" ulx="345" uly="1235">Die Zahl, von welcher weggenommen wird,</line>
        <line lrx="1139" lry="1340" ulx="263" uly="1287">heißt (Minuendus) zu vermindernde Zahl, die Zahl,</line>
        <line lrx="1141" lry="1392" ulx="247" uly="1340">welche weggenommen wird, nennt man (Subtra⸗</line>
        <line lrx="1140" lry="1446" ulx="264" uly="1394">hendus) abzuziehende Zahl; z. B. wenn von 6 die</line>
        <line lrx="1141" lry="1500" ulx="265" uly="1448">Zahl 4. abgezogen wird, ſo iſt 6 die zu vermindern⸗</line>
        <line lrx="1140" lry="1550" ulx="266" uly="1499">de, 4 die abzuziehende Zahl, und 2 iſt die Zahl,</line>
        <line lrx="1140" lry="1606" ulx="267" uly="1552">welche nach vorgenommenem Abzug uͤbrig bleibt,</line>
        <line lrx="727" lry="1655" ulx="267" uly="1612">der Reſt oder die Differenz.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1145" lry="1865" type="textblock" ulx="269" uly="1699">
        <line lrx="1013" lry="1741" ulx="640" uly="1699">§. 10.</line>
        <line lrx="1145" lry="1808" ulx="353" uly="1761">Die Differenz und die weggenommene Zahl zu⸗</line>
        <line lrx="1144" lry="1865" ulx="269" uly="1812">ſammen machen die Zahl aus, von welcher der Ab⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="442" type="textblock" ulx="1278" uly="298">
        <line lrx="1325" lry="335" ulx="1282" uly="298">zug</line>
        <line lrx="1325" lry="381" ulx="1282" uly="347">die</line>
        <line lrx="1325" lry="442" ulx="1278" uly="410">genon</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1238" type="textblock" ulx="1266" uly="662">
        <line lrx="1325" lry="702" ulx="1272" uly="662">geben</line>
        <line lrx="1325" lry="758" ulx="1275" uly="715">ſt</line>
        <line lrx="1325" lry="811" ulx="1274" uly="774">ren he</line>
        <line lrx="1325" lry="866" ulx="1271" uly="822">fiden,</line>
        <line lrx="1325" lry="922" ulx="1270" uly="877">den ge</line>
        <line lrx="1325" lry="971" ulx="1271" uly="929">Zahl,</line>
        <line lrx="1320" lry="1025" ulx="1271" uly="985">weche</line>
        <line lrx="1321" lry="1077" ulx="1266" uly="1038">telche</line>
        <line lrx="1325" lry="1125" ulx="1273" uly="1088">Diſde</line>
        <line lrx="1325" lry="1184" ulx="1276" uly="1143">zeiget</line>
        <line lrx="1325" lry="1238" ulx="1280" uly="1200">enth</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1454" type="textblock" ulx="1268" uly="1351">
        <line lrx="1325" lry="1399" ulx="1269" uly="1351">h,</line>
        <line lrx="1325" lry="1454" ulx="1268" uly="1412">tenlc</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1503" type="textblock" ulx="1237" uly="1465">
        <line lrx="1325" lry="1503" ulx="1237" uly="1465">Ferthel</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1825" type="textblock" ulx="1262" uly="1513">
        <line lrx="1325" lry="1557" ulx="1268" uly="1513">die e</line>
        <line lrx="1325" lry="1613" ulx="1266" uly="1569">gecheh</line>
        <line lrx="1325" lry="1663" ulx="1264" uly="1628">gen wy.</line>
        <line lrx="1325" lry="1717" ulx="1263" uly="1677">und di</line>
        <line lrx="1325" lry="1774" ulx="1262" uly="1732">ereſen</line>
        <line lrx="1325" lry="1825" ulx="1264" uly="1780">tie bie</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="25" type="page" xml:id="s_AhI400_025">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_025.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="47" lry="331" type="textblock" ulx="0" uly="289">
        <line lrx="47" lry="331" ulx="0" uly="289">nheit</line>
      </zone>
      <zone lrx="72" lry="814" type="textblock" ulx="0" uly="500">
        <line lrx="53" lry="538" ulx="0" uly="500">ſelmnol</line>
        <line lrx="54" lry="593" ulx="0" uly="556">nerlei,</line>
        <line lrx="72" lry="654" ulx="6" uly="609">gleſhe.</line>
        <line lrx="52" lry="701" ulx="0" uly="663">nn ir</line>
        <line lrx="55" lry="752" ulx="0" uly="714">nerle</line>
        <line lrx="56" lry="814" ulx="2" uly="772">ſo gut</line>
      </zone>
      <zone lrx="68" lry="1128" type="textblock" ulx="0" uly="981">
        <line lrx="65" lry="1025" ulx="0" uly="981">hefalen</line>
        <line lrx="66" lry="1080" ulx="0" uly="1033">ten die</line>
        <line lrx="68" lry="1128" ulx="0" uly="1084">e noch</line>
      </zone>
      <zone lrx="94" lry="1189" type="textblock" ulx="0" uly="1146">
        <line lrx="94" lry="1189" ulx="0" uly="1146">Dferent,</line>
      </zone>
      <zone lrx="77" lry="1560" type="textblock" ulx="0" uly="1249">
        <line lrx="75" lry="1293" ulx="0" uly="1249">en tuird,</line>
        <line lrx="77" lry="1345" ulx="3" uly="1297">die gohl.</line>
        <line lrx="77" lry="1404" ulx="0" uly="1356">(Subint⸗</line>
        <line lrx="76" lry="1451" ulx="0" uly="1405">von 6 de</line>
        <line lrx="76" lry="1506" ulx="0" uly="1468">emindetn⸗</line>
        <line lrx="76" lry="1560" ulx="1" uly="1511">e I,</line>
      </zone>
      <zone lrx="76" lry="1622" type="textblock" ulx="0" uly="1567">
        <line lrx="76" lry="1622" ulx="0" uly="1567"> tett,</line>
      </zone>
      <zone lrx="80" lry="1879" type="textblock" ulx="0" uly="1780">
        <line lrx="80" lry="1830" ulx="8" uly="1780">guhl zu</line>
        <line lrx="80" lry="1879" ulx="0" uly="1825">der A⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1083" lry="447" type="textblock" ulx="203" uly="295">
        <line lrx="1083" lry="340" ulx="205" uly="295">zug geſchehen iſt. Z. B. in obigem Falle machen</line>
        <line lrx="1082" lry="406" ulx="206" uly="349">die Differenz 2 und die abziehende Zahl 4 zuſammen</line>
        <line lrx="965" lry="447" ulx="203" uly="403">genommen, die zu vermindernde Zahl 6 aus.</line>
      </zone>
      <zone lrx="702" lry="560" type="textblock" ulx="572" uly="519">
        <line lrx="702" lry="560" ulx="572" uly="519">C. II.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1080" lry="1024" type="textblock" ulx="198" uly="607">
        <line lrx="1076" lry="654" ulx="284" uly="607">Wenn eine gegebene Zahl von einer andern ge⸗</line>
        <line lrx="1075" lry="707" ulx="198" uly="659">gebenen Zahl ſo oft abgezogen wird, als es moͤglich</line>
        <line lrx="1080" lry="757" ulx="199" uly="714">iſt, ſo heißt dieſes Verfahren Diviſion, und dividi⸗</line>
        <line lrx="1076" lry="812" ulx="199" uly="762">ren heißt alſo, aus zwo gegebenen Zahlen eine Zahl</line>
        <line lrx="1074" lry="861" ulx="198" uly="817">finden, welche andentet, wie vielmal die eine von</line>
        <line lrx="1074" lry="916" ulx="198" uly="868">den gegebenen in der andern enthalten iſt. Die</line>
        <line lrx="1071" lry="971" ulx="198" uly="922">Zahl, welche dividirt, heißt der Diviſor; die Zahl,</line>
        <line lrx="1071" lry="1024" ulx="198" uly="977">welche dividirt wird, der Dividendus; und die Zahl,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1072" lry="1075" type="textblock" ulx="183" uly="1024">
        <line lrx="1072" lry="1075" ulx="183" uly="1024">welche anzeiget, wie oft der Dioiſor ſich von dem</line>
      </zone>
      <zone lrx="1072" lry="1232" type="textblock" ulx="198" uly="1082">
        <line lrx="1072" lry="1126" ulx="198" uly="1082">Dividendus habe abziehen laſſen, oder, welche an⸗</line>
        <line lrx="1070" lry="1179" ulx="199" uly="1135">zeiget, wie vielmal der Diviſor in dem Dividendus</line>
        <line lrx="684" lry="1232" ulx="200" uly="1188">enthalten ſeye, der Quotient.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1069" lry="1654" type="textblock" ulx="193" uly="1291">
        <line lrx="1068" lry="1339" ulx="277" uly="1291">Z. B. wenn ich 28 durch 7 dividire, ſo ziehe</line>
        <line lrx="1066" lry="1392" ulx="196" uly="1343">ich 7 von 28 ſo vielmal ab, als es moͤglich iſt,</line>
        <line lrx="1067" lry="1443" ulx="194" uly="1396">nemlich viermal. Die Zahl 28 iſt die Zahl, welche</line>
        <line lrx="1069" lry="1496" ulx="195" uly="1448">zertheilt oder dividirt werden ſoll, der Dividendus;</line>
        <line lrx="1068" lry="1550" ulx="195" uly="1500">die Zahl 7 iſt die Zahl, durch welche die Zertheilung</line>
        <line lrx="1066" lry="1603" ulx="194" uly="1554">geſchehen, oder welche ſo vielmal von jener abgezo⸗</line>
        <line lrx="1064" lry="1654" ulx="193" uly="1606">gen werden ſoll, als moͤglich iſt, der Diviſor,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1065" lry="1706" type="textblock" ulx="176" uly="1659">
        <line lrx="1065" lry="1706" ulx="176" uly="1659">und die Zahl 4 zeigt an, wie vielmal es moͤglich</line>
      </zone>
      <zone lrx="1070" lry="1853" type="textblock" ulx="191" uly="1713">
        <line lrx="1064" lry="1759" ulx="191" uly="1713">geweſen ſeye, die Zahl 7 von 28 abzuziehen, und</line>
        <line lrx="1070" lry="1818" ulx="193" uly="1765">wie vielmal 7 in 28 enthalten ſeye, iſt alſo der</line>
        <line lrx="353" lry="1853" ulx="194" uly="1818">Quotient.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="26" type="page" xml:id="s_AhI400_026">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_026.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="741" lry="328" type="textblock" ulx="611" uly="287">
        <line lrx="741" lry="328" ulx="611" uly="287">J. 12.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1122" lry="712" type="textblock" ulx="239" uly="350">
        <line lrx="1116" lry="395" ulx="322" uly="350">Man ſtelle ſich die Einheiten, welche E aus⸗</line>
        <line lrx="1114" lry="447" ulx="241" uly="403">machen, in Linien jede von ſo viel Einheiten als</line>
        <line lrx="1115" lry="503" ulx="239" uly="456">F enthaͤlt, geſezt vor, ſo wird G die Menge dieſer</line>
        <line lrx="1122" lry="555" ulx="241" uly="503">Linien ſeyn. Fuͤr jede Linie nemlich, oder fuͤr je⸗</line>
        <line lrx="1116" lry="606" ulx="242" uly="557">des b in E, kommt eine Einheit in G. Alſo ſteckt</line>
        <line lrx="1116" lry="659" ulx="242" uly="614">der Diviſor ſo vielmal im Dividendus, als die Ein⸗</line>
        <line lrx="579" lry="712" ulx="243" uly="672">heit im Quotienten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1021" lry="974" type="textblock" ulx="407" uly="721">
        <line lrx="904" lry="821" ulx="407" uly="721">ze e F X  Zr.</line>
        <line lrx="1021" lry="842" ulx="480" uly="790">X G  N. . .</line>
        <line lrx="1012" lry="882" ulx="481" uly="842">r . .</line>
        <line lrx="584" lry="974" ulx="456" uly="894">ZUMUM</line>
      </zone>
      <zone lrx="1124" lry="1242" type="textblock" ulx="251" uly="973">
        <line lrx="749" lry="1018" ulx="620" uly="973">§. 13.</line>
        <line lrx="1120" lry="1081" ulx="333" uly="1039">Der Dividendus beſteht aus ſo viel Linien,</line>
        <line lrx="1124" lry="1141" ulx="251" uly="1088">d. i. aus ſo viel großen Stuͤcken, ſo viel Einheiten</line>
        <line lrx="1124" lry="1189" ulx="251" uly="1148">der Quotient hat, und alſo iſt die Diviſion in der</line>
        <line lrx="888" lry="1242" ulx="253" uly="1201">That eine Eintheilung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="394" lry="935" type="textblock" ulx="354" uly="771">
        <line lrx="394" lry="935" ulx="354" uly="771"> * K</line>
      </zone>
      <zone lrx="1127" lry="1656" type="textblock" ulx="254" uly="1281">
        <line lrx="755" lry="1326" ulx="490" uly="1281">. „S. I4.</line>
        <line lrx="1126" lry="1392" ulx="337" uly="1316">Der Diviſor mit dem Quotienten multiplizirt,</line>
        <line lrx="1127" lry="1442" ulx="254" uly="1400">gibt den Dividendus, und ein Produkt mit dem</line>
        <line lrx="929" lry="1496" ulx="255" uly="1454">einen Faktor dividirt, gibt den andern.</line>
        <line lrx="1122" lry="1552" ulx="335" uly="1479">Nach dem obigen Beiſpiel gibt 7, multiplizirt</line>
        <line lrx="1125" lry="1601" ulx="255" uly="1559">mit 4, die Zahl 28. Und 28 dividirt durch 7, gibt 4,</line>
        <line lrx="1029" lry="1656" ulx="257" uly="1605">oder dividirt durch 4, gibt 72.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1131" lry="1858" type="textblock" ulx="258" uly="1698">
        <line lrx="759" lry="1740" ulx="630" uly="1698">G. 15.</line>
        <line lrx="1130" lry="1804" ulx="339" uly="1761">Wenn die Groͤße zweier oder mehrerer Dinge</line>
        <line lrx="1131" lry="1858" ulx="258" uly="1811">einerlei iſt, ſo ſind dieſe Dinge in mathematiſchem</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="430" type="textblock" ulx="1269" uly="278">
        <line lrx="1325" lry="326" ulx="1269" uly="278">Verſit</line>
        <line lrx="1323" lry="376" ulx="1272" uly="327">tas )</line>
        <line lrx="1325" lry="430" ulx="1271" uly="397">zwanz</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="529" type="textblock" ulx="1250" uly="446">
        <line lrx="1325" lry="484" ulx="1270" uly="446">und ze</line>
        <line lrx="1316" lry="529" ulx="1250" uly="496">eines</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="583" type="textblock" ulx="1271" uly="547">
        <line lrx="1325" lry="583" ulx="1271" uly="547">aͤnder</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="957" type="textblock" ulx="1274" uly="763">
        <line lrx="1325" lry="801" ulx="1278" uly="763">glch</line>
        <line lrx="1325" lry="857" ulx="1275" uly="821">ge unt</line>
        <line lrx="1325" lry="905" ulx="1274" uly="875">on de</line>
        <line lrx="1320" lry="957" ulx="1277" uly="923">leren</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1016" type="textblock" ulx="1263" uly="978">
        <line lrx="1325" lry="1016" ulx="1263" uly="978">halten</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1282" type="textblock" ulx="1280" uly="1033">
        <line lrx="1325" lry="1071" ulx="1280" uly="1033">ehe</line>
        <line lrx="1325" lry="1123" ulx="1282" uly="1076">dieſe</line>
        <line lrx="1325" lry="1169" ulx="1288" uly="1141">Wen</line>
        <line lrx="1325" lry="1223" ulx="1294" uly="1189">klein</line>
        <line lrx="1325" lry="1282" ulx="1294" uly="1243">ſ</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1658" type="textblock" ulx="1279" uly="1454">
        <line lrx="1325" lry="1496" ulx="1294" uly="1454">gi</line>
        <line lrx="1325" lry="1542" ulx="1279" uly="1507">Vu</line>
        <line lrx="1325" lry="1598" ulx="1293" uly="1559">ſet</line>
        <line lrx="1325" lry="1658" ulx="1292" uly="1619">ung</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="27" type="page" xml:id="s_AhI400_027">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_027.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="47" lry="652" type="textblock" ulx="0" uly="351">
        <line lrx="47" lry="382" ulx="5" uly="351">aus⸗</line>
        <line lrx="45" lry="434" ulx="16" uly="402">als</line>
        <line lrx="45" lry="493" ulx="0" uly="455">ieſer</line>
        <line lrx="47" lry="548" ulx="0" uly="507">! je⸗</line>
        <line lrx="45" lry="601" ulx="3" uly="562">ſeckt</line>
        <line lrx="44" lry="652" ulx="1" uly="616">G⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="54" lry="1189" type="textblock" ulx="0" uly="1048">
        <line lrx="49" lry="1084" ulx="0" uly="1048">tien,</line>
        <line lrx="51" lry="1141" ulx="0" uly="1100">ſeiten</line>
        <line lrx="54" lry="1189" ulx="6" uly="1155">in der</line>
      </zone>
      <zone lrx="58" lry="1448" type="textblock" ulx="0" uly="1414">
        <line lrx="58" lry="1448" ulx="0" uly="1414">t dem</line>
      </zone>
      <zone lrx="53" lry="1618" type="textblock" ulx="1" uly="1515">
        <line lrx="53" lry="1562" ulx="1" uly="1515">tilhet</line>
        <line lrx="52" lry="1618" ulx="3" uly="1572">Gbt/,/</line>
      </zone>
      <zone lrx="60" lry="1815" type="textblock" ulx="7" uly="1776">
        <line lrx="60" lry="1815" ulx="7" uly="1776">Dinge</line>
      </zone>
      <zone lrx="61" lry="1873" type="textblock" ulx="0" uly="1829">
        <line lrx="61" lry="1873" ulx="0" uly="1829">ſchen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1084" lry="317" type="textblock" ulx="209" uly="267">
        <line lrx="1084" lry="317" ulx="209" uly="267">Verſtande gleich, (quales). Gleichheit (Fquali-</line>
      </zone>
      <zone lrx="1083" lry="372" type="textblock" ulx="203" uly="320">
        <line lrx="1083" lry="372" ulx="203" uly="320">tas) iſt alſo Einerleiheit der Groͤße. So ſind z. B.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1084" lry="608" type="textblock" ulx="208" uly="376">
        <line lrx="1083" lry="427" ulx="209" uly="376">zwanzig Groſchen ein Gulden, ein Decimalſchuh</line>
        <line lrx="1084" lry="478" ulx="208" uly="417">und zehen Decimalzoll einander gleich; man kann</line>
        <line lrx="1083" lry="553" ulx="210" uly="475">eines anſtatt des andern, ohne duß die Groͤße ber⸗</line>
        <line lrx="616" lry="608" ulx="210" uly="541">aͤndert werde, hinſetzen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="713" lry="670" type="textblock" ulx="585" uly="629">
        <line lrx="713" lry="670" ulx="585" uly="629">§. 16.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1090" lry="1268" type="textblock" ulx="212" uly="689">
        <line lrx="1085" lry="738" ulx="296" uly="689">Ein jeder Gegenſtand, welcher Groͤße hat, hat</line>
        <line lrx="1085" lry="791" ulx="213" uly="735">auch Theile; denn die Groͤße beſtehet in der Men⸗</line>
        <line lrx="1087" lry="849" ulx="212" uly="795">ge und Ausdehnung der Theile. Nun kann er aber</line>
        <line lrx="1086" lry="896" ulx="213" uly="850">von den Theilen, welche ihn ausmachen, einige ver⸗</line>
        <line lrx="1087" lry="952" ulx="214" uly="899">lieren; oder er kann auch zu demſelben mehrere er⸗</line>
        <line lrx="1088" lry="1005" ulx="215" uly="952">halten; d. i. ſeine Groͤße kann vermindert oder ver⸗</line>
        <line lrx="1088" lry="1056" ulx="215" uly="1008">mehrt werden. In jenem Fall wird er kleiner, in</line>
        <line lrx="1089" lry="1109" ulx="216" uly="1060">dieſem groͤßer. Ein kleineres Ding muß vergroͤßeet</line>
        <line lrx="1089" lry="1158" ulx="219" uly="1115">werden, um einem groͤßeren gleich zu werden, ver⸗</line>
        <line lrx="1090" lry="1210" ulx="220" uly="1167">kleinert werden, und zwar beide in jedem Fall um</line>
        <line lrx="1089" lry="1268" ulx="221" uly="1220">ſo viel als das iſt, groͤßere groͤßer als das kleinere.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1092" lry="1477" type="textblock" ulx="223" uly="1313">
        <line lrx="715" lry="1354" ulx="586" uly="1313">d. 17.</line>
        <line lrx="1091" lry="1420" ulx="302" uly="1374">Wenn von zwei oder mehreren Dingen eines</line>
        <line lrx="1092" lry="1477" ulx="223" uly="1427">großer, das andere kleiner iſt, ſo daß man ohne</line>
      </zone>
      <zone lrx="1124" lry="1527" type="textblock" ulx="195" uly="1479">
        <line lrx="1124" lry="1527" ulx="195" uly="1479">Veraͤnderung der Groͤße einen Theil von einem,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1114" lry="1634" type="textblock" ulx="223" uly="1529">
        <line lrx="1114" lry="1580" ulx="223" uly="1529">ſtatt des Ganzen andern ſetzen kann, ſo ſind ſie</line>
        <line lrx="551" lry="1634" ulx="225" uly="1591">ungleich.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1098" lry="1846" type="textblock" ulx="229" uly="1680">
        <line lrx="1046" lry="1721" ulx="596" uly="1680">C. 18.</line>
        <line lrx="1097" lry="1789" ulx="309" uly="1739">Die Vermehrung der Groͤße ſowol als ihrer</line>
        <line lrx="1098" lry="1846" ulx="229" uly="1791">Verminderung laͤßt ſich bis in das Unendliche fort⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="28" type="page" xml:id="s_AhI400_028">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_028.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1115" lry="527" type="textblock" ulx="200" uly="176">
        <line lrx="255" lry="211" ulx="233" uly="176">8</line>
        <line lrx="1107" lry="309" ulx="231" uly="259">denken, weil von beiden keine Graͤnze beſtimmt wer⸗</line>
        <line lrx="1115" lry="371" ulx="231" uly="304">den kann. Wenn daher etwas groͤßer oder kleiner</line>
        <line lrx="1113" lry="418" ulx="231" uly="365">iſt, als jede Groͤße, die ſich beſtimmen laͤßt, ſo</line>
        <line lrx="1112" lry="470" ulx="200" uly="416">heißt es in jenem Fall unendlich groß, in dieſem</line>
        <line lrx="1111" lry="527" ulx="229" uly="471">unendlich klein. Im Gegenſatze dieſer beiden heißt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1110" lry="620" type="textblock" ulx="226" uly="520">
        <line lrx="1110" lry="576" ulx="226" uly="520">jede Groͤße, die ſich beſtimmen laͤßt, eine endliche</line>
        <line lrx="808" lry="620" ulx="228" uly="570">Groͤße.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1109" lry="1257" type="textblock" ulx="187" uly="671">
        <line lrx="747" lry="716" ulx="603" uly="671">G. 19.</line>
        <line lrx="1108" lry="785" ulx="309" uly="729">Man kann unendliche Groͤßen mit einander</line>
        <line lrx="1106" lry="841" ulx="227" uly="784">vergleichen, d. i. ihr Verhaͤltniß gegeneinander ma⸗</line>
        <line lrx="1109" lry="893" ulx="227" uly="837">thematiſch unterſuchen. Die Beſtimmung des Ver⸗</line>
        <line lrx="1107" lry="949" ulx="227" uly="886">haͤltniſſes ungleicher Groͤßen iſt die Beſtimmung ih⸗</line>
        <line lrx="1108" lry="998" ulx="227" uly="936">rer Abweichung von der Gleichheit. 3. B. ein</line>
        <line lrx="1107" lry="1054" ulx="187" uly="995">Kaiſergulden und ein Kaiſerthaler find ungleich; ſie</line>
        <line lrx="1106" lry="1105" ulx="228" uly="1048">weichen ſo ſehr von der Gleichheit ab, daß die Groͤße</line>
        <line lrx="1107" lry="1152" ulx="226" uly="1100">in der andern zweimal enthalten iſt, oder die an⸗</line>
        <line lrx="1107" lry="1212" ulx="190" uly="1155">dere zweimal ſo groß als die erſte. Sie verhalten</line>
        <line lrx="841" lry="1257" ulx="192" uly="1204">ſich alſo gegen einander wie 1 zu 2.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1104" lry="1821" type="textblock" ulx="217" uly="1301">
        <line lrx="728" lry="1342" ulx="599" uly="1301">C. 20.</line>
        <line lrx="1103" lry="1418" ulx="307" uly="1352">Alle Dinge ſind einander aͤhnlich, inſofern ſie</line>
        <line lrx="1102" lry="1464" ulx="223" uly="1414">in Anſehung ihrer Beſchaffenheiten miteinander uͤber⸗</line>
        <line lrx="1104" lry="1525" ulx="222" uly="1467">einkommen, und durch nichts, als durch die Groͤße</line>
        <line lrx="1099" lry="1574" ulx="222" uly="1522">von einander unterſchieden werden koͤnnen. So iſt,</line>
        <line lrx="1096" lry="1625" ulx="220" uly="1573">3. B. ein Copie einem Original aͤhnlich, was das</line>
        <line lrx="1098" lry="1678" ulx="221" uly="1625">Copie im Kleinen eben die Eintheilung und das Ver⸗</line>
        <line lrx="1095" lry="1733" ulx="219" uly="1674">haͤltniß der Theile hat, wie das Original in Groͤßen,</line>
        <line lrx="1093" lry="1780" ulx="218" uly="1730">und ſie alſo nur durch die Groͤße von einander un⸗</line>
        <line lrx="652" lry="1821" ulx="217" uly="1778">terſchieden werden koͤnnen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="698" type="textblock" ulx="1266" uly="344">
        <line lrx="1325" lry="379" ulx="1302" uly="344">W</line>
        <line lrx="1324" lry="437" ulx="1266" uly="397">ntale h</line>
        <line lrx="1325" lry="493" ulx="1267" uly="452">eich</line>
        <line lrx="1325" lry="546" ulx="1267" uly="502">genſt</line>
        <line lrx="1325" lry="597" ulx="1267" uly="557">ſie au</line>
        <line lrx="1325" lry="653" ulx="1270" uly="615">gerad</line>
        <line lrx="1325" lry="698" ulx="1273" uly="664">Min</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="969" type="textblock" ulx="1236" uly="720">
        <line lrx="1325" lry="753" ulx="1278" uly="720">der;</line>
        <line lrx="1325" lry="806" ulx="1280" uly="775">ten</line>
        <line lrx="1325" lry="914" ulx="1273" uly="878">lleiner</line>
        <line lrx="1325" lry="969" ulx="1276" uly="932">Cberde</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1661" type="textblock" ulx="1260" uly="1146">
        <line lrx="1325" lry="1181" ulx="1283" uly="1146">einen</line>
        <line lrx="1325" lry="1239" ulx="1288" uly="1199">glei</line>
        <line lrx="1325" lry="1288" ulx="1290" uly="1258">eb a</line>
        <line lrx="1312" lry="1347" ulx="1287" uly="1306">deg</line>
        <line lrx="1321" lry="1399" ulx="1285" uly="1359">gebt</line>
        <line lrx="1325" lry="1447" ulx="1286" uly="1410">W</line>
        <line lrx="1324" lry="1504" ulx="1289" uly="1465">ſtgtt</line>
        <line lrx="1325" lry="1563" ulx="1287" uly="1517">ſeg</line>
        <line lrx="1325" lry="1609" ulx="1260" uly="1571">Deei</line>
        <line lrx="1325" lry="1661" ulx="1283" uly="1622">ſnd</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="29" type="page" xml:id="s_AhI400_029">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_029.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="59" lry="357" type="textblock" ulx="0" uly="271">
        <line lrx="55" lry="303" ulx="0" uly="271">wer⸗</line>
        <line lrx="59" lry="357" ulx="0" uly="322">kleiner</line>
      </zone>
      <zone lrx="94" lry="418" type="textblock" ulx="0" uly="379">
        <line lrx="94" lry="418" ulx="0" uly="379">t, .</line>
      </zone>
      <zone lrx="55" lry="578" type="textblock" ulx="0" uly="431">
        <line lrx="54" lry="470" ulx="0" uly="431">dieſem</line>
        <line lrx="55" lry="524" ulx="0" uly="485">heißt</line>
        <line lrx="54" lry="578" ulx="1" uly="538">ſdlche</line>
      </zone>
      <zone lrx="54" lry="789" type="textblock" ulx="0" uly="758">
        <line lrx="54" lry="789" ulx="0" uly="758">ender</line>
      </zone>
      <zone lrx="57" lry="1224" type="textblock" ulx="0" uly="863">
        <line lrx="48" lry="896" ulx="3" uly="863">Ver⸗</line>
        <line lrx="49" lry="957" ulx="0" uly="915">g ih⸗</line>
        <line lrx="52" lry="1001" ulx="0" uly="967">. ein</line>
        <line lrx="52" lry="1063" ulx="0" uly="1020"> ſie</line>
        <line lrx="52" lry="1113" ulx="0" uly="1074">Große</line>
        <line lrx="56" lry="1162" ulx="0" uly="1132">ie an⸗</line>
        <line lrx="57" lry="1224" ulx="1" uly="1181">tholten</line>
      </zone>
      <zone lrx="55" lry="1800" type="textblock" ulx="0" uly="1388">
        <line lrx="54" lry="1430" ulx="0" uly="1388">en ſie</line>
        <line lrx="55" lry="1481" ulx="0" uly="1444">uͤber⸗</line>
        <line lrx="54" lry="1537" ulx="5" uly="1497">Ghze</line>
        <line lrx="49" lry="1589" ulx="0" uly="1549">, it,</line>
        <line lrx="47" lry="1641" ulx="0" uly="1603"> das</line>
        <line lrx="47" lry="1692" ulx="0" uly="1659">Ver⸗</line>
        <line lrx="45" lry="1752" ulx="0" uly="1713">hßen,</line>
        <line lrx="43" lry="1800" ulx="0" uly="1772">un⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1116" lry="966" type="textblock" ulx="204" uly="273">
        <line lrx="909" lry="317" ulx="579" uly="273">§. 2.</line>
        <line lrx="1081" lry="382" ulx="288" uly="339">Wenn zween Gegenſtaͤnde voͤllig einerlei Merk⸗</line>
        <line lrx="1081" lry="436" ulx="207" uly="389">male haben, nur in der Groͤße verſchieden, alſo un⸗</line>
        <line lrx="1116" lry="491" ulx="206" uly="445">gleich ſind, ſo ſind ſie dem ungeachtet aͤhnlich. Ge⸗</line>
        <line lrx="1081" lry="544" ulx="205" uly="497">genſtaͤnde koͤnnen alſo einander aͤhnlich ſeyn, wenn</line>
        <line lrx="1081" lry="597" ulx="205" uly="553">ſie auch ungleich ſind; z. B. in der Geometrie ſind</line>
        <line lrx="1081" lry="649" ulx="206" uly="604">geradlinigte Figuren einander aͤhnlich, wenn alle</line>
        <line lrx="1080" lry="700" ulx="207" uly="658">Winkel der einen den Winkeln der andern in eben</line>
        <line lrx="1080" lry="754" ulx="208" uly="706">der Ordnung genommen, gleich ſind, und die Sei⸗</line>
        <line lrx="1079" lry="805" ulx="207" uly="764">ten der einen ſich untereinander verhalten, wie die</line>
        <line lrx="1078" lry="864" ulx="206" uly="817">gleich gelegenen Seiten der andern. Z. B. ein</line>
        <line lrx="1075" lry="914" ulx="204" uly="865">kleineres und ein groͤßeres Quadrat ſind aͤhnlich,</line>
        <line lrx="792" lry="966" ulx="206" uly="915">aber dem Inhalt nach nicht gleich.</line>
      </zone>
      <zone lrx="709" lry="1058" type="textblock" ulx="578" uly="1015">
        <line lrx="709" lry="1058" ulx="578" uly="1015">C. 22.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1077" lry="1172" type="textblock" ulx="209" uly="1068">
        <line lrx="1077" lry="1123" ulx="288" uly="1068">Wenn aber Gegenſtaͤnde einerlei Merkmal und</line>
        <line lrx="1077" lry="1172" ulx="209" uly="1129">einerlei Groͤße haben, folglich ſowohl aͤhnlich als</line>
      </zone>
      <zone lrx="1078" lry="1229" type="textblock" ulx="177" uly="1184">
        <line lrx="1078" lry="1229" ulx="177" uly="1184">gleich ſind, ſo heißen ſie kongruent. Und obſchon</line>
      </zone>
      <zone lrx="1080" lry="1649" type="textblock" ulx="206" uly="1233">
        <line lrx="1076" lry="1279" ulx="209" uly="1233">es als ein metaphyſiſcher Grundſatz bekannt iſt,</line>
        <line lrx="1077" lry="1333" ulx="207" uly="1291">daß es im genaueſten Verſtande nicht zwei Dinge</line>
        <line lrx="1077" lry="1388" ulx="206" uly="1342">giebt, die einander vollkommen aͤhnlich und gleich</line>
        <line lrx="1077" lry="1437" ulx="207" uly="1395">waͤren; ſo iſt es doch in der reinen Mathematik ver⸗</line>
        <line lrx="1075" lry="1490" ulx="207" uly="1447">ſtattet, ſich kongruente Gegenſtaͤnde zu denken, wenn</line>
        <line lrx="1080" lry="1544" ulx="207" uly="1501">ſie gleich nicht exiſtiren. Z. B. zwei rechtwinklichte</line>
        <line lrx="1072" lry="1598" ulx="208" uly="1553">Dreiecke, deren Grundlinien und Hohen gleich ſind,</line>
        <line lrx="461" lry="1649" ulx="207" uly="1607">ſind kongruent.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="30" type="page" xml:id="s_AhI400_030">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_030.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="952" lry="472" type="textblock" ulx="375" uly="404">
        <line lrx="952" lry="472" ulx="375" uly="404">Zweiter Abſchnitt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1124" lry="647" type="textblock" ulx="248" uly="508">
        <line lrx="1124" lry="582" ulx="248" uly="508">Von Veraͤnderungen und Ausdrucke</line>
        <line lrx="825" lry="647" ulx="545" uly="590">der Zahlen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1118" lry="671" type="textblock" ulx="1107" uly="656">
        <line lrx="1118" lry="671" ulx="1107" uly="656">N</line>
      </zone>
      <zone lrx="753" lry="800" type="textblock" ulx="618" uly="758">
        <line lrx="753" lry="800" ulx="618" uly="758">D. 23.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1124" lry="1048" type="textblock" ulx="247" uly="819">
        <line lrx="1122" lry="891" ulx="248" uly="819">Unm mit den Zahlen Veraͤnderungen vornehmen,</line>
        <line lrx="1122" lry="943" ulx="247" uly="901">ihre Vermehrung oder Verminderung, oder Ver⸗</line>
        <line lrx="1124" lry="996" ulx="248" uly="951">haͤltniſſe anzeigen zu konnen, muß man fuͤr die</line>
        <line lrx="1122" lry="1048" ulx="248" uly="1007">verſchiedene Menge der Einheiten Namen haben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1147" lry="1107" type="textblock" ulx="333" uly="1060">
        <line lrx="1147" lry="1107" ulx="333" uly="1060">Wir nennen in unſerer Sprache ein einzelnes</line>
      </zone>
      <zone lrx="1124" lry="1841" type="textblock" ulx="231" uly="1113">
        <line lrx="1124" lry="1154" ulx="249" uly="1113">Ding eins, noch eins dazu zwei, noch eins dazu</line>
        <line lrx="1122" lry="1207" ulx="247" uly="1165">drei, u. ſ. w. vier, fuͤnf, ſechs, ſieben, acht,</line>
        <line lrx="1124" lry="1261" ulx="246" uly="1215">neun, zehn. Nun faͤngt man von vornen an, ſezt</line>
        <line lrx="1123" lry="1311" ulx="245" uly="1270">eins, zwei, u. ſ. w. zu zehn, ohne neue Namen</line>
        <line lrx="1121" lry="1366" ulx="245" uly="1322">zu geben, bis zum zweiten, drittenmal u. ſ. w.</line>
        <line lrx="1122" lry="1419" ulx="245" uly="1372">zehn gezaͤhlt ſind, da man ſtatt zehn das zweitemal</line>
        <line lrx="1122" lry="1473" ulx="244" uly="1429">zwanzig, das drittemal dreißig ſagt. Man zaͤhlt</line>
        <line lrx="1120" lry="1526" ulx="244" uly="1475">alſo zehn und eins (eilfe) zehn und zwei (zwoͤlfe)</line>
        <line lrx="1118" lry="1581" ulx="244" uly="1536">u. ſ. w. So auch ein und zwanzig u. ſ. w. bis</line>
        <line lrx="1124" lry="1637" ulx="244" uly="1577">dreißig, vierzig, fuͤnfzig, u. ſ. w. Zehenmal zehn</line>
        <line lrx="1118" lry="1683" ulx="231" uly="1638">heißen Hundert. Von da an zaͤhlt man hundert</line>
        <line lrx="1115" lry="1735" ulx="243" uly="1693">und eins, u. ſ. w. auf zweihundert, dreihundert,</line>
        <line lrx="1116" lry="1789" ulx="242" uly="1744">u. ſ. w. Zehnmal hundert werden Tauſend genannt.</line>
        <line lrx="1115" lry="1841" ulx="242" uly="1796">Von da zaͤhlt man auf eben die Art bis zwei tau⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="336" lry="1912" type="textblock" ulx="332" uly="1898">
        <line lrx="336" lry="1912" ulx="332" uly="1898">4</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1293" type="textblock" ulx="1288" uly="775">
        <line lrx="1324" lry="817" ulx="1294" uly="775">ſen</line>
        <line lrx="1325" lry="863" ulx="1290" uly="829">Vor</line>
        <line lrx="1325" lry="923" ulx="1288" uly="883">dieſe</line>
        <line lrx="1325" lry="971" ulx="1289" uly="938">es</line>
        <line lrx="1317" lry="1028" ulx="1288" uly="989">ſind</line>
        <line lrx="1324" lry="1085" ulx="1289" uly="1043">f</line>
        <line lrx="1325" lry="1131" ulx="1290" uly="1096">bien</line>
        <line lrx="1325" lry="1183" ulx="1296" uly="1150">ndt</line>
        <line lrx="1324" lry="1237" ulx="1299" uly="1205">der</line>
        <line lrx="1325" lry="1293" ulx="1296" uly="1265">bert</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1520" type="textblock" ulx="1299" uly="1480">
        <line lrx="1325" lry="1520" ulx="1299" uly="1480">ihr</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1623" type="textblock" ulx="1296" uly="1534">
        <line lrx="1325" lry="1569" ulx="1297" uly="1534">eine</line>
        <line lrx="1325" lry="1623" ulx="1296" uly="1588">ein</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1688" type="textblock" ulx="1274" uly="1643">
        <line lrx="1325" lry="1688" ulx="1274" uly="1643">deir</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1868" type="textblock" ulx="1293" uly="1774">
        <line lrx="1325" lry="1820" ulx="1293" uly="1774">df</line>
        <line lrx="1325" lry="1868" ulx="1293" uly="1833">weit</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="31" type="page" xml:id="s_AhI400_031">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_031.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="51" lry="313" type="textblock" ulx="0" uly="290">
        <line lrx="51" lry="313" ulx="0" uly="290">1</line>
      </zone>
      <zone lrx="55" lry="1270" type="textblock" ulx="0" uly="864">
        <line lrx="39" lry="891" ulx="0" uly="864">ten,</line>
        <line lrx="42" lry="943" ulx="0" uly="911">Ver⸗</line>
        <line lrx="46" lry="996" ulx="1" uly="961"> die</line>
        <line lrx="47" lry="1049" ulx="0" uly="1016">nben.</line>
        <line lrx="47" lry="1112" ulx="0" uly="1069">nes</line>
        <line lrx="53" lry="1161" ulx="0" uly="1126">dop</line>
        <line lrx="55" lry="1270" ulx="0" uly="1230">, ſen</line>
      </zone>
      <zone lrx="90" lry="1320" type="textblock" ulx="0" uly="1288">
        <line lrx="90" lry="1320" ulx="0" uly="1288">glcten</line>
      </zone>
      <zone lrx="54" lry="1856" type="textblock" ulx="0" uly="1339">
        <line lrx="51" lry="1378" ulx="3" uly="1339">.. w.</line>
        <line lrx="52" lry="1427" ulx="0" uly="1387">temal</line>
        <line lrx="54" lry="1487" ulx="0" uly="1442">zihtt</line>
        <line lrx="52" lry="1538" ulx="0" uly="1495">blee)</line>
        <line lrx="48" lry="1589" ulx="0" uly="1548"> bis</line>
        <line lrx="51" lry="1647" ulx="0" uly="1603">zehn.</line>
        <line lrx="50" lry="1695" ulx="0" uly="1658">ndert</line>
        <line lrx="46" lry="1746" ulx="0" uly="1714">dert,</line>
        <line lrx="48" lry="1802" ulx="0" uly="1763">aunt.</line>
        <line lrx="49" lry="1856" ulx="0" uly="1824">talt⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1078" lry="218" type="textblock" ulx="1033" uly="185">
        <line lrx="1078" lry="218" ulx="1033" uly="185">1II</line>
      </zone>
      <zone lrx="1115" lry="580" type="textblock" ulx="209" uly="264">
        <line lrx="1081" lry="320" ulx="210" uly="264">ſend — zehn tauſend — hundert tauſend. Tauſend⸗</line>
        <line lrx="1082" lry="369" ulx="211" uly="321">mal tauſend heißen eine Million, tauſendmal tau⸗</line>
        <line lrx="1081" lry="426" ulx="209" uly="376">ſend Millionen eine Billion, tauſendmal tauſend</line>
        <line lrx="1083" lry="492" ulx="212" uly="429">Billionen eine Trillion, u. ſ. w. Quadrillion, Quin⸗</line>
        <line lrx="1115" lry="551" ulx="211" uly="477">tillion. — Dieß iſt die allgemein angenommene</line>
        <line lrx="1044" lry="580" ulx="212" uly="535">und bekannte dekadiſche Zaͤhlart. ,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1088" lry="808" type="textblock" ulx="216" uly="642">
        <line lrx="716" lry="684" ulx="553" uly="642">J. 24.</line>
        <line lrx="1086" lry="751" ulx="274" uly="703">Indeſſen wuͤrde es beym Rechnen ſehr muͤhſam</line>
        <line lrx="1088" lry="808" ulx="216" uly="757">ſeyn, wenn man dieſe Namen der Zahlen mit</line>
      </zone>
      <zone lrx="1087" lry="871" type="textblock" ulx="206" uly="809">
        <line lrx="1087" lry="871" ulx="206" uly="809">Worten ſchreiben muͤßte; daher bedient man ſich</line>
      </zone>
      <zone lrx="1089" lry="1004" type="textblock" ulx="217" uly="864">
        <line lrx="1087" lry="919" ulx="217" uly="864">dieſer Zeichen, womit eine oder mehrere Einheiten,</line>
        <line lrx="1089" lry="1004" ulx="218" uly="915">das heißt, eine Zahl, auegedeuckt werden; ſolche</line>
      </zone>
      <zone lrx="1090" lry="1018" type="textblock" ulx="185" uly="969">
        <line lrx="1090" lry="1018" ulx="185" uly="969">ſind 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9; man nennt ſie</line>
      </zone>
      <zone lrx="1094" lry="1282" type="textblock" ulx="220" uly="1022">
        <line lrx="1091" lry="1071" ulx="220" uly="1022">Ziffer, Zahlzeichen, und ſind urſpruͤnglich aus Ara⸗</line>
        <line lrx="1092" lry="1120" ulx="220" uly="1069">bien uͤberlieferte Karaktere. Mehrere hat man nicht</line>
        <line lrx="1092" lry="1175" ulx="223" uly="1127">noͤthig, weil man den Werth einer jeden Ziffer nach</line>
        <line lrx="1094" lry="1231" ulx="225" uly="1181">der Art ſie zu ſchreiben, um zehnmal erhoͤhen oder</line>
        <line lrx="499" lry="1282" ulx="224" uly="1239">verringern kann.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1100" lry="1604" type="textblock" ulx="228" uly="1340">
        <line lrx="723" lry="1381" ulx="593" uly="1340">K. 25.</line>
        <line lrx="1097" lry="1448" ulx="307" uly="1397">Jede Ziffer hat der dekadiſchen Zaͤhlart gemaͤs</line>
        <line lrx="1097" lry="1500" ulx="228" uly="1453">ihren verſchiedenen Werth, und noch auſſer dieſem</line>
        <line lrx="1100" lry="1546" ulx="229" uly="1501">einen andern von der Stelle, die ſie in einer Zahl</line>
        <line lrx="1099" lry="1604" ulx="230" uly="1557">einnimmt, nach welchem ſie Einer, Zehner, Hun⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="740" lry="1657" type="textblock" ulx="191" uly="1614">
        <line lrx="740" lry="1657" ulx="191" uly="1614">derter u. ſ. w. wird. (§. 23.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1103" lry="1844" type="textblock" ulx="231" uly="1684">
        <line lrx="1101" lry="1735" ulx="312" uly="1684">Man kann dieſe Werthe aus der folgenden</line>
        <line lrx="1103" lry="1808" ulx="231" uly="1732">Tafel erſehen, und auch dieſelbe nach G. 23. leicht</line>
        <line lrx="507" lry="1844" ulx="231" uly="1803">weiter fortſetzen.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="32" type="page" xml:id="s_AhI400_032">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_032.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1121" lry="798" type="textblock" ulx="235" uly="283">
        <line lrx="1114" lry="320" ulx="238" uly="283">15 14 13 12 II 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 Stellen.</line>
        <line lrx="1112" lry="398" ulx="240" uly="344"> 2 .  Werthe.</line>
        <line lrx="1121" lry="422" ulx="283" uly="372">= = = = 2 S = S= = = S = = = .</line>
        <line lrx="964" lry="442" ulx="235" uly="400">2 2 = 2&amp; =  2.  – 2 = &amp;</line>
        <line lrx="949" lry="459" ulx="286" uly="424">+ * 2 ☛ —  –- „  –  £</line>
        <line lrx="903" lry="486" ulx="238" uly="447">S * = 2 = = —= 2 = W *</line>
        <line lrx="869" lry="496" ulx="239" uly="461">* —  £S — — –</line>
        <line lrx="870" lry="521" ulx="391" uly="480">8S S  = –</line>
        <line lrx="774" lry="546" ulx="391" uly="500">—, 2 =, 3</line>
        <line lrx="781" lry="570" ulx="391" uly="529">2 W „5</line>
        <line lrx="411" lry="565" ulx="390" uly="549">=—</line>
        <line lrx="774" lry="592" ulx="386" uly="555">=— — =–</line>
        <line lrx="726" lry="602" ulx="389" uly="586">— —</line>
        <line lrx="726" lry="618" ulx="389" uly="600">— —</line>
        <line lrx="711" lry="629" ulx="388" uly="616">. .</line>
        <line lrx="730" lry="798" ulx="600" uly="757">K. 26.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1101" lry="1030" type="textblock" ulx="201" uly="826">
        <line lrx="1101" lry="872" ulx="310" uly="826">Auf dieſe Regeln gruͤndet ſich die Kunſt, alle</line>
        <line lrx="1100" lry="925" ulx="227" uly="877">mit Ziffern geſchriebene Zahlen zu leſen, und alle</line>
        <line lrx="1099" lry="982" ulx="201" uly="930">mit Worten abgefaßte Zahlen durch Ziffern zu ſchrei⸗</line>
        <line lrx="942" lry="1030" ulx="225" uly="981">ben, welches man das Numeriren nennet.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1098" lry="1513" type="textblock" ulx="203" uly="1091">
        <line lrx="725" lry="1134" ulx="596" uly="1091">D. 27.</line>
        <line lrx="1098" lry="1198" ulx="304" uly="1152">Wenn Zahlzeichen fehlen, um die Stellen aus⸗</line>
        <line lrx="1096" lry="1257" ulx="220" uly="1203">zufuͤllen, die zur Rechten eines Zahlzeichens ſeyn</line>
        <line lrx="1094" lry="1310" ulx="218" uly="1255">muͤſſen, um ihnen einen gewiſſen Werth zu geben,</line>
        <line lrx="1092" lry="1360" ulx="218" uly="1309">ſo werden dieſe mit dem Zeichen o ausgedruͤckt, wel⸗</line>
        <line lrx="1091" lry="1416" ulx="218" uly="1361">ches fuͤr ſich allein Nichts bedeutet, und daher auch</line>
        <line lrx="1091" lry="1476" ulx="203" uly="1414">Null genennet wird. 3. B. 5 bedeutet fuͤnf, 50⁰</line>
        <line lrx="493" lry="1513" ulx="214" uly="1465">bedeutet fuͤnfzig.</line>
      </zone>
      <zone lrx="741" lry="1684" type="textblock" ulx="360" uly="1564">
        <line lrx="715" lry="1606" ulx="585" uly="1564">§. 28.</line>
        <line lrx="741" lry="1684" ulx="360" uly="1641">4 Aufgabe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1083" lry="1863" type="textblock" ulx="206" uly="1691">
        <line lrx="1083" lry="1755" ulx="281" uly="1691">Jede geſchriebene Zahl, ſie mag aus ſo viel</line>
        <line lrx="1080" lry="1808" ulx="208" uly="1749">Ziffern beſtehen als ſie will, richtig zu leſen, oder</line>
        <line lrx="804" lry="1863" ulx="206" uly="1806">was das nemliche iſt, ausſprechen.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="33" type="page" xml:id="s_AhI400_033">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_033.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="54" lry="396" type="textblock" ulx="0" uly="360">
        <line lrx="54" lry="396" ulx="0" uly="360">etthe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="38" lry="989" type="textblock" ulx="0" uly="841">
        <line lrx="34" lry="874" ulx="2" uly="841">alle</line>
        <line lrx="36" lry="927" ulx="3" uly="895">alle</line>
        <line lrx="38" lry="989" ulx="0" uly="949">tei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="47" lry="1483" type="textblock" ulx="1" uly="1230">
        <line lrx="47" lry="1268" ulx="12" uly="1230">ſeyt</line>
        <line lrx="30" lry="1315" ulx="1" uly="1282">ben</line>
        <line lrx="41" lry="1368" ulx="3" uly="1333">wel⸗</line>
        <line lrx="41" lry="1426" ulx="3" uly="1386">auch</line>
        <line lrx="44" lry="1483" ulx="6" uly="1449">50</line>
      </zone>
      <zone lrx="30" lry="1820" type="textblock" ulx="0" uly="1728">
        <line lrx="30" lry="1766" ulx="0" uly="1728">biel</line>
        <line lrx="27" lry="1820" ulx="2" uly="1789">det</line>
      </zone>
      <zone lrx="1082" lry="602" type="textblock" ulx="247" uly="170">
        <line lrx="1080" lry="237" ulx="620" uly="170">M 13</line>
        <line lrx="753" lry="320" ulx="493" uly="276">Aufſlbſung.</line>
        <line lrx="1080" lry="387" ulx="247" uly="342">a) Man theile die gegebene Zahl in Klaſſen, von</line>
        <line lrx="1082" lry="439" ulx="290" uly="395">der Rechten gegen die Linke, vermittelſt kleiner</line>
        <line lrx="1081" lry="504" ulx="291" uly="445">Senklinien, und eigne jeder Klaſſe drey Stel⸗</line>
        <line lrx="1082" lry="547" ulx="293" uly="502">len zu. Am Ende gegen die Linke moͤgen drei</line>
        <line lrx="765" lry="602" ulx="293" uly="556">oder wenigere uͤbrig bleiben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="668" type="textblock" ulx="246" uly="622">
        <line lrx="1081" lry="668" ulx="246" uly="622">b) Ueber die Zahl, welche nach der andern Senk⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1092" lry="1158" type="textblock" ulx="255" uly="674">
        <line lrx="1082" lry="722" ulx="286" uly="674">linie kommt, macht man einen Punkt, und</line>
        <line lrx="1083" lry="777" ulx="295" uly="723">uͤber die, ſo nach dem vierten folgt, zwei</line>
        <line lrx="581" lry="826" ulx="295" uly="779">Punkte, u. ſ. w.</line>
        <line lrx="1092" lry="893" ulx="255" uly="849">c) Eine bloße Senklinie ſoreche man durch Tau⸗</line>
        <line lrx="1086" lry="947" ulx="296" uly="902">ſend aus, einen Punkt durch Million, zwei</line>
        <line lrx="1086" lry="998" ulx="298" uly="955">Punkte durch Billion, u. ſ. w. Hingegen die</line>
        <line lrx="1087" lry="1054" ulx="299" uly="1006">erſte Zahl gegen die Linke in einer Klaſſe durch</line>
        <line lrx="1088" lry="1105" ulx="300" uly="1059">Hunderte, die mittlere durch Zehner, und die</line>
        <line lrx="870" lry="1158" ulx="274" uly="1115">lezte durch Einer. Die Zahl alſo</line>
      </zone>
      <zone lrx="1127" lry="1741" type="textblock" ulx="302" uly="1204">
        <line lrx="787" lry="1246" ulx="379" uly="1204">27 5 4 3 und heißt</line>
        <line lrx="1092" lry="1337" ulx="302" uly="1290">fuͤnf und ſiebenzig tauſend ſechs hundert und</line>
        <line lrx="580" lry="1388" ulx="303" uly="1346">drei und vierzig.</line>
        <line lrx="642" lry="1476" ulx="391" uly="1443">7 5 9 0° 5 †</line>
        <line lrx="1094" lry="1563" ulx="309" uly="1520">Sieben hundert neun und fuͤnfzig Tauſend und</line>
        <line lrx="1127" lry="1618" ulx="310" uly="1568">ein und fuͤnfzig.</line>
        <line lrx="788" lry="1699" ulx="453" uly="1646">V Anmerkung.</line>
        <line lrx="1096" lry="1741" ulx="353" uly="1696">So bald man ſechs Ziffern zu ordnen weiß,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1106" lry="1850" type="textblock" ulx="311" uly="1732">
        <line lrx="1100" lry="1802" ulx="311" uly="1732">iſt es leicht, auch groͤßere Zahlen zu ſchrei⸗</line>
        <line lrx="1106" lry="1850" ulx="313" uly="1785">ben und auszuſprechen; ; weil die Millionen, Bil⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="34" type="page" xml:id="s_AhI400_034">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_034.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="326" lry="238" type="textblock" ulx="241" uly="200">
        <line lrx="326" lry="238" ulx="241" uly="200">14</line>
      </zone>
      <zone lrx="1154" lry="326" type="textblock" ulx="319" uly="280">
        <line lrx="936" lry="294" ulx="824" uly="283">. .</line>
        <line lrx="1154" lry="326" ulx="319" uly="280">lionen, Trillionen, u. ſ. w. jede fuͤr ſich eben</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="376" type="textblock" ulx="317" uly="331">
        <line lrx="1119" lry="376" ulx="317" uly="331">ſo gezaͤhlt und geſchrieben werden, wie die Ein⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1141" lry="430" type="textblock" ulx="317" uly="387">
        <line lrx="1141" lry="430" ulx="317" uly="387">zelnen. Z. B. zwei Trillionen, hundert und</line>
      </zone>
      <zone lrx="1115" lry="752" type="textblock" ulx="313" uly="437">
        <line lrx="1115" lry="483" ulx="317" uly="437">fuͤnf und zwanzig tauſend, vier hundert und</line>
        <line lrx="1114" lry="537" ulx="319" uly="492">drei und ſiebenzig Billionen, ſechs hundert und</line>
        <line lrx="1113" lry="597" ulx="317" uly="546">dreizehn tauſend, fuͤnf hundert und acht und</line>
        <line lrx="1112" lry="645" ulx="315" uly="597">ſiebenzig Millionen, vier hundert zwei und</line>
        <line lrx="1112" lry="698" ulx="313" uly="650">dreißig tauſend, fuͤnfhundert und ſieben und</line>
        <line lrx="1111" lry="752" ulx="315" uly="705">neunzig, werden ſo geſchrieben und angeordnet:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1107" lry="1003" type="textblock" ulx="312" uly="769">
        <line lrx="984" lry="879" ulx="314" uly="769"> 125 973 613 578 482 597</line>
        <line lrx="1107" lry="951" ulx="353" uly="905">Auf eben dieſe Art laͤßt ſich eine Zahl aus⸗</line>
        <line lrx="956" lry="1003" ulx="312" uly="959">ſprechen, die mit Nullen vermiſcht iſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="909" lry="1130" type="textblock" ulx="352" uly="1026">
        <line lrx="710" lry="1061" ulx="585" uly="1026">,—.</line>
        <line lrx="909" lry="1130" ulx="352" uly="1027">3. B. 50 %%7 50</line>
      </zone>
      <zone lrx="1110" lry="1360" type="textblock" ulx="310" uly="1148">
        <line lrx="1110" lry="1199" ulx="313" uly="1148">Enthaͤlt neun Einheiten, keinen Zehner, fuͤnf</line>
        <line lrx="1107" lry="1250" ulx="311" uly="1205">Hunderte, ſieben Tauſende, keinen Zehentau⸗</line>
        <line lrx="1106" lry="1305" ulx="310" uly="1257">ſender, keinen Hunderttauſender, vier Millio⸗</line>
        <line lrx="1106" lry="1360" ulx="311" uly="1310">nen, keinen Zehner von Millionen, fuͤnf hun⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1137" lry="1461" type="textblock" ulx="309" uly="1363">
        <line lrx="1137" lry="1406" ulx="309" uly="1363">dert von Millionen. Liest man ſie von vor⸗</line>
        <line lrx="1120" lry="1461" ulx="310" uly="1418">nen, ſo ſind ſie alſo: Fuͤnfhundert und vier</line>
      </zone>
      <zone lrx="1103" lry="1861" type="textblock" ulx="268" uly="1465">
        <line lrx="1103" lry="1515" ulx="310" uly="1465">Millionen, ſiebentauſend, fuͤnfhundert und neun.</line>
        <line lrx="733" lry="1593" ulx="598" uly="1538">C. 29.</line>
        <line lrx="758" lry="1644" ulx="569" uly="1603">Aufgabe.</line>
        <line lrx="1101" lry="1704" ulx="268" uly="1653">Beiſpiel. a) Die Anzahl der Waizenkoͤrner aus⸗</line>
        <line lrx="1100" lry="1753" ulx="290" uly="1703">zuſprechen, die dem Erfinder des Schachſpiels</line>
        <line lrx="1099" lry="1808" ulx="293" uly="1757">Seſſa (einem Philoſophen) haͤtte gegeben wer⸗</line>
        <line lrx="1095" lry="1861" ulx="307" uly="1812">den muͤſſen, um ſeine Forderungen zu befriedigen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="468" type="textblock" ulx="1267" uly="267">
        <line lrx="1320" lry="301" ulx="1298" uly="267">Et</line>
        <line lrx="1313" lry="354" ulx="1268" uly="320">btetts</line>
        <line lrx="1312" lry="413" ulx="1269" uly="375">Uere,</line>
        <line lrx="1325" lry="468" ulx="1267" uly="426">fir das</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="923" type="textblock" ulx="1266" uly="547">
        <line lrx="1296" lry="583" ulx="1277" uly="547">.</line>
        <line lrx="1323" lry="656" ulx="1266" uly="580">8 44</line>
        <line lrx="1325" lry="762" ulx="1272" uly="727">19 T</line>
        <line lrx="1325" lry="818" ulx="1269" uly="782">44</line>
        <line lrx="1325" lry="877" ulx="1267" uly="836">ten,</line>
        <line lrx="1325" lry="923" ulx="1268" uly="884">Eunnmn</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1048" type="textblock" ulx="1288" uly="958">
        <line lrx="1325" lry="1000" ulx="1288" uly="958">)d</line>
        <line lrx="1325" lry="1048" ulx="1305" uly="1016">dr</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="35" type="page" xml:id="s_AhI400_035">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_035.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="61" lry="754" type="textblock" ulx="0" uly="289">
        <line lrx="60" lry="329" ulx="0" uly="289">eben</line>
        <line lrx="61" lry="378" ulx="0" uly="344">ie Ein⸗</line>
        <line lrx="58" lry="430" ulx="0" uly="399">t und</line>
        <line lrx="56" lry="483" ulx="0" uly="453">t und</line>
        <line lrx="55" lry="537" ulx="0" uly="506">t und</line>
        <line lrx="53" lry="598" ulx="0" uly="560">und</line>
        <line lrx="51" lry="646" ulx="0" uly="614">i und</line>
        <line lrx="53" lry="700" ulx="0" uly="668">en und</line>
        <line lrx="55" lry="754" ulx="0" uly="724">onet:</line>
      </zone>
      <zone lrx="50" lry="955" type="textblock" ulx="10" uly="923">
        <line lrx="50" lry="955" ulx="10" uly="923">aus⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="63" lry="1376" type="textblock" ulx="0" uly="1164">
        <line lrx="63" lry="1212" ulx="0" uly="1164">1,finf</line>
        <line lrx="63" lry="1268" ulx="1" uly="1230">heutan⸗</line>
        <line lrx="62" lry="1316" ulx="0" uly="1277">Milio⸗</line>
        <line lrx="61" lry="1376" ulx="0" uly="1334"> hun⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="64" lry="1533" type="textblock" ulx="0" uly="1386">
        <line lrx="64" lry="1423" ulx="0" uly="1386">n vor⸗</line>
        <line lrx="63" lry="1478" ulx="0" uly="1437">8d vier</line>
        <line lrx="60" lry="1533" ulx="0" uly="1498">ſid neug⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="62" lry="1883" type="textblock" ulx="0" uly="1680">
        <line lrx="62" lry="1721" ulx="0" uly="1680">er alt⸗</line>
        <line lrx="58" lry="1826" ulx="2" uly="1792">n wer⸗</line>
        <line lrx="57" lry="1883" ulx="1" uly="1844">edigen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1072" lry="230" type="textblock" ulx="1027" uly="193">
        <line lrx="1072" lry="230" ulx="1027" uly="193">15</line>
      </zone>
      <zone lrx="1073" lry="366" type="textblock" ulx="196" uly="263">
        <line lrx="1073" lry="315" ulx="260" uly="263">Er fordert nemlich fuͤr das 1ſte Feld des Schach⸗</line>
        <line lrx="1073" lry="366" ulx="196" uly="321">bretts 1 Koͤrnchen, fuͤr das 2ꝛte zwei, fuͤr das Zte</line>
      </zone>
      <zone lrx="1072" lry="438" type="textblock" ulx="174" uly="374">
        <line lrx="1072" lry="438" ulx="174" uly="374">viere, u. ſ. w. fuͤr jedes folgende doppelt ſo viel als</line>
      </zone>
      <zone lrx="1074" lry="817" type="textblock" ulx="197" uly="427">
        <line lrx="571" lry="470" ulx="197" uly="427">fuͤr das vorhergehende.</line>
        <line lrx="912" lry="525" ulx="319" uly="482">(Das Schachbrett hat 64 Felder.)</line>
        <line lrx="885" lry="582" ulx="223" uly="545">.  ””</line>
        <line lrx="1072" lry="625" ulx="200" uly="581">18 446 744 073 729 551 615. gibt nach</line>
        <line lrx="1054" lry="711" ulx="281" uly="649">der Bezeichnung:</line>
        <line lrx="1074" lry="764" ulx="202" uly="717">18 Trillionen, vierhundert 46 tauſend ſiebenhundert</line>
        <line lrx="1072" lry="817" ulx="199" uly="775">44 Billionen, 73 tauſend ſiebenhundert 29 Millio.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1074" lry="871" type="textblock" ulx="162" uly="827">
        <line lrx="1074" lry="871" ulx="162" uly="827">nen, fuͤnfhundert 51 tanſend, ſechshundert und 15.</line>
      </zone>
      <zone lrx="963" lry="923" type="textblock" ulx="199" uly="880">
        <line lrx="963" lry="923" ulx="199" uly="880">Summe der Reihen, oder Anzahl der Koͤrner.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1074" lry="1045" type="textblock" ulx="240" uly="951">
        <line lrx="1074" lry="995" ulx="240" uly="951">b) die Anzahl der Koͤrner in Scheffel ausge⸗</line>
        <line lrx="450" lry="1045" ulx="262" uly="1004">druckt, iſt</line>
      </zone>
      <zone lrx="920" lry="1146" type="textblock" ulx="279" uly="1075">
        <line lrx="920" lry="1146" ulx="279" uly="1075">— 3 752 995 894 754 Scheffel.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1074" lry="1508" type="textblock" ulx="242" uly="1229">
        <line lrx="698" lry="1271" ulx="569" uly="1229">§. 30.</line>
        <line lrx="738" lry="1336" ulx="519" uly="1296">Beiſpiele.</line>
        <line lrx="1073" lry="1404" ulx="242" uly="1360">c) Nach den richtigſten Beobachtungen eines</line>
        <line lrx="1074" lry="1454" ulx="283" uly="1414">Keplers und Neutons, ſind die mittlern Ent⸗</line>
        <line lrx="1074" lry="1508" ulx="283" uly="1466">fernungen der Planeten von der Sonne folgende:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1073" lry="1827" type="textblock" ulx="201" uly="1527">
        <line lrx="1073" lry="1574" ulx="205" uly="1527">1. des Merkurs — 32000000 Engliſche Meilen.</line>
        <line lrx="1051" lry="1627" ulx="202" uly="1587">2. der Venus — 59000000 — —</line>
        <line lrx="1037" lry="1680" ulx="201" uly="1639">3. der Erde — 810000ον..ſ— ——</line>
        <line lrx="1037" lry="1732" ulx="202" uly="1685">4. des Mars — T23000000 — — — —</line>
        <line lrx="1037" lry="1785" ulx="203" uly="1739">5. des Jupiters — 424000000 — —</line>
        <line lrx="224" lry="1827" ulx="204" uly="1797">6</line>
      </zone>
      <zone lrx="1038" lry="1837" type="textblock" ulx="227" uly="1797">
        <line lrx="1038" lry="1837" ulx="227" uly="1797">„des Saturns — 777000000 — —</line>
      </zone>
      <zone lrx="629" lry="1876" type="textblock" ulx="619" uly="1865">
        <line lrx="629" lry="1876" ulx="619" uly="1865">7</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="36" type="page" xml:id="s_AhI400_036">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_036.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="291" lry="215" type="textblock" ulx="246" uly="181">
        <line lrx="291" lry="215" ulx="246" uly="181">16</line>
      </zone>
      <zone lrx="1125" lry="364" type="textblock" ulx="259" uly="268">
        <line lrx="1124" lry="313" ulx="259" uly="268">d) Nach den beſten ſtatiſtiſchen Tabellen ſetzen</line>
        <line lrx="1125" lry="364" ulx="326" uly="319">ſie die Volksmenge des geſammten deutſchen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1139" lry="417" type="textblock" ulx="315" uly="375">
        <line lrx="1139" lry="417" ulx="315" uly="375">Reichs auf . . . . 24598000 Menſchen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1125" lry="748" type="textblock" ulx="245" uly="428">
        <line lrx="943" lry="469" ulx="327" uly="428">des Ruſſ. Reichs auf . 25000000.</line>
        <line lrx="943" lry="531" ulx="245" uly="479">die ganze bewohnte Tuͤrkei auf 32000000.</line>
        <line lrx="1125" lry="588" ulx="330" uly="547">Solche hier gegebene Beiſpiele dienen dem an⸗</line>
        <line lrx="1124" lry="643" ulx="246" uly="599">gehenden Rechner zu einer weit beſſern Uebung als</line>
        <line lrx="1124" lry="695" ulx="246" uly="653">nur blos ſolche Zahlzeichen, die gar keine Benennung</line>
        <line lrx="1034" lry="748" ulx="248" uly="698">zum Grunde haben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1130" lry="1304" type="textblock" ulx="250" uly="797">
        <line lrx="751" lry="838" ulx="622" uly="797">S. 31.</line>
        <line lrx="1125" lry="904" ulx="332" uly="861">Auſſer dieſen (§. 24.) vorgekommenen Zeichen</line>
        <line lrx="1127" lry="960" ulx="250" uly="915">fuͤr die Zahlen ſelbſt hat man noch andere, welche</line>
        <line lrx="1127" lry="1015" ulx="250" uly="965">die Eigenſchaft einer Zahl oder ihr gewißes Verhaͤlt⸗</line>
        <line lrx="824" lry="1065" ulx="251" uly="1021">niß gegen andere kurz ausdruͤcken.</line>
        <line lrx="1128" lry="1129" ulx="258" uly="1087">Die Vornehmſten davon ſollen mitgetheilt werden.</line>
        <line lrx="1128" lry="1196" ulx="340" uly="1153">+ iſt das Zeichen der Addition, und wird durch</line>
        <line lrx="1130" lry="1256" ulx="253" uly="1206">plus oder mehr ausgedruͤckt. Wenn es alſo zwiſchen</line>
        <line lrx="1130" lry="1304" ulx="254" uly="1260">zwo Zahlen ſteht, zeigt es an, man ſoll es zuſam⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1150" lry="1354" type="textblock" ulx="253" uly="1313">
        <line lrx="1150" lry="1354" ulx="253" uly="1313">men addiren. Alſo wird durch 5 + 3 angedeutet,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1130" lry="1900" type="textblock" ulx="224" uly="1364">
        <line lrx="1130" lry="1410" ulx="248" uly="1364">daß zur Zahl 5 noch 3 addirt werden ſollen, wo</line>
        <line lrx="1130" lry="1462" ulx="254" uly="1420">denn 8 herauskommen. Eben ſo 12 + 7 – 19.</line>
        <line lrx="1130" lry="1518" ulx="255" uly="1473">25 + 41 =– 66. Bisweilen werden auch mehrere</line>
        <line lrx="1128" lry="1571" ulx="256" uly="1526">Zahlen durch dieſes Zeichen verbunden. Z. B. 7 + 9</line>
        <line lrx="651" lry="1622" ulx="241" uly="1582">— 16. 15 + 5 — 20.</line>
        <line lrx="1128" lry="1688" ulx="256" uly="1640">— iſt das Zeichen der Subtraktion, und wird durch</line>
        <line lrx="1130" lry="1744" ulx="256" uly="1697">minus oder weniger ausgedruͤckt, und ſezt es der⸗</line>
        <line lrx="1129" lry="1800" ulx="224" uly="1750">ſelben Zahl vor, welche weggenommen wird. 3. B.</line>
        <line lrx="1130" lry="1847" ulx="256" uly="1804">7— 3, daß von der Zahl ? die Zahl 3 ſoll wegge⸗</line>
        <line lrx="1088" lry="1900" ulx="496" uly="1856">”MV nommen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1252" type="textblock" ulx="1282" uly="1198">
        <line lrx="1325" lry="1252" ulx="1282" uly="1198">Vo</line>
      </zone>
      <zone lrx="1324" lry="1540" type="textblock" ulx="1275" uly="1475">
        <line lrx="1324" lry="1540" ulx="1275" uly="1475">D.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1595" type="textblock" ulx="1273" uly="1563">
        <line lrx="1325" lry="1595" ulx="1273" uly="1563">tman e</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1658" type="textblock" ulx="1250" uly="1617">
        <line lrx="1325" lry="1658" ulx="1250" uly="1617">fere ge</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1840" type="textblock" ulx="1279" uly="1741">
        <line lrx="1298" lry="1775" ulx="1279" uly="1741">e</line>
        <line lrx="1325" lry="1840" ulx="1284" uly="1802">hebe</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="37" type="page" xml:id="s_AhI400_037">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_037.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="60" lry="417" type="textblock" ulx="0" uly="268">
        <line lrx="59" lry="312" ulx="14" uly="268">ſeten</line>
        <line lrx="60" lry="362" ulx="0" uly="324">tſchen</line>
        <line lrx="59" lry="417" ulx="0" uly="377">nſchen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="58" lry="696" type="textblock" ulx="0" uly="557">
        <line lrx="58" lry="582" ulx="0" uly="557">en an⸗</line>
        <line lrx="55" lry="644" ulx="0" uly="601">g eG</line>
        <line lrx="55" lry="696" ulx="0" uly="664">ennung</line>
      </zone>
      <zone lrx="62" lry="1014" type="textblock" ulx="0" uly="866">
        <line lrx="55" lry="911" ulx="0" uly="866">Nchen</line>
        <line lrx="61" lry="958" ulx="11" uly="919">welche</line>
        <line lrx="62" lry="1014" ulx="0" uly="970">erhalt⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="1313" type="textblock" ulx="0" uly="1097">
        <line lrx="62" lry="1131" ulx="0" uly="1097">berden⸗</line>
        <line lrx="64" lry="1199" ulx="0" uly="1158">id durch</line>
        <line lrx="66" lry="1261" ulx="0" uly="1214">zichen</line>
        <line lrx="66" lry="1313" ulx="8" uly="1270">zuſam⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="92" lry="1367" type="textblock" ulx="0" uly="1324">
        <line lrx="92" lry="1367" ulx="0" uly="1324">deltet,</line>
      </zone>
      <zone lrx="67" lry="1468" type="textblock" ulx="0" uly="1380">
        <line lrx="67" lry="1416" ulx="0" uly="1380">n, too</line>
        <line lrx="67" lry="1468" ulx="7" uly="1436">— 10</line>
      </zone>
      <zone lrx="65" lry="1524" type="textblock" ulx="10" uly="1485">
        <line lrx="65" lry="1524" ulx="10" uly="1485">nehren⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="61" lry="1581" type="textblock" ulx="0" uly="1539">
        <line lrx="61" lry="1581" ulx="0" uly="1539">371r9</line>
      </zone>
      <zone lrx="65" lry="1916" type="textblock" ulx="0" uly="1651">
        <line lrx="61" lry="1698" ulx="0" uly="1651">d dlch</line>
        <line lrx="63" lry="1750" ulx="7" uly="1713">es der⸗</line>
        <line lrx="63" lry="1809" ulx="17" uly="1761">9. B.</line>
        <line lrx="65" lry="1859" ulx="0" uly="1822">rege</line>
        <line lrx="46" lry="1916" ulx="0" uly="1880">nmen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1082" lry="353" type="textblock" ulx="201" uly="228">
        <line lrx="1082" lry="332" ulx="202" uly="228">nommen oder ſubtrahirt werden, da denn 4 uͤbrig</line>
        <line lrx="301" lry="353" ulx="201" uly="319">bleibt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1083" lry="802" type="textblock" ulx="199" uly="392">
        <line lrx="1039" lry="435" ulx="263" uly="392">iſt das Zeichen der Multiplikation. Z. B.</line>
        <line lrx="1081" lry="489" ulx="201" uly="444">5.7 bedeutet fuͤnfmal ſieben, d. i. 35. 3 . 2</line>
        <line lrx="368" lry="541" ulx="199" uly="509">5 = 30.</line>
        <line lrx="1081" lry="617" ulx="265" uly="575">: iſt das Zeichen der Diviſion. Der Didviſor</line>
        <line lrx="908" lry="672" ulx="201" uly="629">ſteht immer zulezt. Z. B. 36: 4 = 6.</line>
        <line lrx="1083" lry="773" ulx="202" uly="669">iſt das Zeichen der Gleichheit. 3 . B. 1 Rrhlr.</line>
        <line lrx="494" lry="802" ulx="203" uly="761">= 24 Groſchen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1080" lry="882" type="textblock" ulx="251" uly="838">
        <line lrx="1080" lry="882" ulx="251" uly="838">Ein mehreres hievon zeigt meine Geometrie</line>
      </zone>
      <zone lrx="342" lry="935" type="textblock" ulx="204" uly="893">
        <line lrx="342" lry="935" ulx="204" uly="893">(K. 9.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="901" lry="1166" type="textblock" ulx="380" uly="1081">
        <line lrx="901" lry="1166" ulx="380" uly="1081">Dritter Abſchnitt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1082" lry="1312" type="textblock" ulx="210" uly="1181">
        <line lrx="1082" lry="1246" ulx="210" uly="1181">Von der Addition unbenannter gan⸗</line>
        <line lrx="778" lry="1312" ulx="509" uly="1254">zer Zahlen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1083" lry="1635" type="textblock" ulx="204" uly="1408">
        <line lrx="707" lry="1449" ulx="579" uly="1408">§. 32.</line>
        <line lrx="1082" lry="1532" ulx="204" uly="1426">De erſte Rechnungsart iſt diejenige, wodurch</line>
        <line lrx="1083" lry="1579" ulx="208" uly="1537">man eine Zahl findet, welche ſo groß iſt als meh⸗</line>
        <line lrx="815" lry="1635" ulx="208" uly="1592">rere gegebene zuſammengenommene.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1088" lry="1873" type="textblock" ulx="211" uly="1649">
        <line lrx="1082" lry="1717" ulx="286" uly="1649">Dieſe wird die Zuſammenzaͤhlung (Addition),</line>
        <line lrx="1088" lry="1764" ulx="211" uly="1722">die dabei geſuchte Zahl aber wird die Summe der</line>
        <line lrx="698" lry="1818" ulx="213" uly="1774">gegebenen genannt. (§. 4.)</line>
        <line lrx="745" lry="1873" ulx="713" uly="1841">B</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="38" type="page" xml:id="s_AhI400_038">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_038.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1108" lry="380" type="textblock" ulx="228" uly="272">
        <line lrx="1108" lry="320" ulx="228" uly="272">Eine noͤthige Erinnerung, ehe man das</line>
        <line lrx="971" lry="380" ulx="389" uly="336">Addiren ſelbſt beſchreibt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1113" lry="916" type="textblock" ulx="218" uly="415">
        <line lrx="1111" lry="457" ulx="310" uly="415">„Soll aus dem Addiren nicht ein bloßes Zu⸗</line>
        <line lrx="1111" lry="514" ulx="227" uly="468">„ſammenzaͤhlen der Finger werden, (wie es dfters</line>
        <line lrx="1112" lry="567" ulx="229" uly="522">„in den Landſchulen wahrgenommen wird) oder</line>
        <line lrx="1112" lry="626" ulx="228" uly="574">„will man nicht ſehr viel Zeit verlieren, bis die</line>
        <line lrx="1111" lry="672" ulx="228" uly="627">„Schuͤler eine ſichere Fertigkeit darinnen erlangen,</line>
        <line lrx="1113" lry="726" ulx="228" uly="679">„ſo muß man ihnen vorher auf eine vernuͤnftige</line>
        <line lrx="1111" lry="778" ulx="229" uly="733">„Methode das Eins zu Eins beizubringen wiſſen.</line>
        <line lrx="1111" lry="845" ulx="230" uly="785">„ Dieſe Tabelle ſelbſt faͤngt folgendermaßen an, und</line>
        <line lrx="1110" lry="916" ulx="218" uly="832">„ wird wenigſtens durch alle Einheiten (bis 9 + 10</line>
      </zone>
      <zone lrx="604" lry="970" type="textblock" ulx="232" uly="896">
        <line lrx="604" lry="970" ulx="232" uly="896">„ iſt 19) fortgeſett.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1084" lry="1330" type="textblock" ulx="266" uly="963">
        <line lrx="1083" lry="1048" ulx="266" uly="963"> T  iſt 2 r. + 5 iſt 6 2 + 2 ſind 4</line>
        <line lrx="1081" lry="1097" ulx="266" uly="1050">1I + 2 — 3 1I † 6 — 7 2 + 3 — 5</line>
        <line lrx="1083" lry="1151" ulx="266" uly="1104">1 + 3 —- 4 1 †+ 72 — 8 ²2 †+ 5 — 7</line>
        <line lrx="1084" lry="1203" ulx="266" uly="1156">T1 + 4 — 5 1I + 8 — 9 2 + 6 — 8</line>
        <line lrx="742" lry="1330" ulx="611" uly="1288">J. 33.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1115" lry="1662" type="textblock" ulx="222" uly="1351">
        <line lrx="1114" lry="1399" ulx="278" uly="1351">a) Die Zuſammenzaͤhlung geſchieht auf folgende</line>
        <line lrx="1115" lry="1451" ulx="319" uly="1408">Methode: Man ſchreibt die Zahlen ſo untere</line>
        <line lrx="1114" lry="1505" ulx="318" uly="1463">einander, daß die Einſer auf Einſer, Zehner</line>
        <line lrx="1113" lry="1558" ulx="319" uly="1516">auf Zehner, Hunderter auf Hunderter u. ſ. w.</line>
        <line lrx="1113" lry="1611" ulx="318" uly="1569">aller Zahlen in einer Reihe von oben herunter</line>
        <line lrx="427" lry="1662" ulx="222" uly="1623">ſtehen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1114" lry="1854" type="textblock" ulx="276" uly="1697">
        <line lrx="1113" lry="1741" ulx="276" uly="1697">b) Damit man endlich die herauskommende Sum⸗</line>
        <line lrx="1114" lry="1794" ulx="319" uly="1753">me von den Zahlen, welche addirt werden,</line>
        <line lrx="1114" lry="1854" ulx="319" uly="1804">ſogleich unterſcheiden koͤnne, ſo pflegt man ei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1298" lry="1437" type="textblock" ulx="1276" uly="1350">
        <line lrx="1284" lry="1437" ulx="1276" uly="1350">,</line>
        <line lrx="1298" lry="1432" ulx="1285" uly="1400">E</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1442" type="textblock" ulx="1285" uly="1345">
        <line lrx="1325" lry="1385" ulx="1285" uly="1345">lſam</line>
        <line lrx="1325" lry="1442" ulx="1298" uly="1408">Gen</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="39" type="page" xml:id="s_AhI400_039">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_039.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="54" lry="309" type="textblock" ulx="15" uly="276">
        <line lrx="54" lry="309" ulx="15" uly="276">das</line>
      </zone>
      <zone lrx="56" lry="887" type="textblock" ulx="0" uly="419">
        <line lrx="54" lry="459" ulx="1" uly="419">6 Zu⸗</line>
        <line lrx="55" lry="513" ulx="4" uly="473">ftets</line>
        <line lrx="56" lry="568" ulx="0" uly="528">) oder</line>
        <line lrx="54" lry="615" ulx="0" uly="580"> die</line>
        <line lrx="52" lry="677" ulx="0" uly="643">hngen,</line>
        <line lrx="54" lry="729" ulx="0" uly="687">nftige</line>
        <line lrx="53" lry="781" ulx="0" uly="741">viſſen.</line>
        <line lrx="50" lry="827" ulx="0" uly="794">und</line>
        <line lrx="46" lry="887" ulx="0" uly="849">P10</line>
      </zone>
      <zone lrx="54" lry="1202" type="textblock" ulx="0" uly="975">
        <line lrx="54" lry="994" ulx="0" uly="975">—</line>
        <line lrx="36" lry="1044" ulx="0" uly="1009"> 4</line>
        <line lrx="38" lry="1100" ulx="0" uly="1067">- 5</line>
        <line lrx="42" lry="1153" ulx="1" uly="1123">—7</line>
        <line lrx="48" lry="1202" ulx="8" uly="1171">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="61" lry="1521" type="textblock" ulx="0" uly="1371">
        <line lrx="59" lry="1415" ulx="0" uly="1371">hende</line>
        <line lrx="61" lry="1461" ulx="10" uly="1430">untere</line>
        <line lrx="59" lry="1521" ulx="10" uly="1481">Zehter</line>
      </zone>
      <zone lrx="54" lry="1625" type="textblock" ulx="0" uly="1535">
        <line lrx="54" lry="1575" ulx="0" uly="1535">1.</line>
        <line lrx="54" lry="1625" ulx="0" uly="1589">etuater</line>
      </zone>
      <zone lrx="58" lry="1869" type="textblock" ulx="0" uly="1721">
        <line lrx="56" lry="1756" ulx="0" uly="1721">Guln⸗</line>
        <line lrx="56" lry="1811" ulx="0" uly="1778">erden,</line>
        <line lrx="58" lry="1869" ulx="0" uly="1832">nas ei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1091" lry="247" type="textblock" ulx="1015" uly="211">
        <line lrx="1091" lry="247" ulx="1015" uly="211">19</line>
      </zone>
      <zone lrx="1116" lry="376" type="textblock" ulx="293" uly="246">
        <line lrx="1091" lry="354" ulx="293" uly="246">nen Querſtrich zu ziehen, und unter ſelbigen</line>
        <line lrx="1116" lry="376" ulx="295" uly="336">erſt die Summe zu ſchreiben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1091" lry="720" type="textblock" ulx="253" uly="411">
        <line lrx="1091" lry="460" ulx="253" uly="411">c) Man zaͤhlt anfangs die Einheiten der erſten</line>
        <line lrx="1090" lry="514" ulx="293" uly="467">Ordnung zuſammen, von der herausgebrachten</line>
        <line lrx="1090" lry="564" ulx="293" uly="519">Summe derſelben laſſe man die Zehner, wenn</line>
        <line lrx="1089" lry="618" ulx="293" uly="572">dieſe vorkommen, weg, und das uͤbrige wird</line>
        <line lrx="1089" lry="706" ulx="291" uly="622">in die Einſerkolumne (Reihe) uͤbertragen, oder</line>
        <line lrx="456" lry="720" ulx="293" uly="675">zugezaͤhlt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1100" lry="1011" type="textblock" ulx="253" uly="734">
        <line lrx="1088" lry="801" ulx="253" uly="734">d) Man zaͤhlet die weggelaſſene Zehner zur naͤch⸗</line>
        <line lrx="1091" lry="852" ulx="293" uly="808">ſten Zehnerkolumne, und was auch hier uͤber</line>
        <line lrx="1087" lry="908" ulx="290" uly="861">das neunfache ſteigt, wieder zur folgenden Zeh⸗</line>
        <line lrx="1100" lry="960" ulx="290" uly="914">nerkolumne, ſo wie das uͤbrige an ſein beſtimm⸗</line>
        <line lrx="679" lry="1011" ulx="293" uly="969">tes Ort hingeſchrieben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1089" lry="1257" type="textblock" ulx="254" uly="1038">
        <line lrx="1089" lry="1090" ulx="254" uly="1038">e) Das nemliche beobachtet man bei den uͤbrigen</line>
        <line lrx="1088" lry="1139" ulx="295" uly="1098">Kolumnen, wenn ſolche vorgeſchrieben worden</line>
        <line lrx="1087" lry="1211" ulx="293" uly="1150">ſind, und ſchreibt bei der letzten alles an, oh⸗</line>
        <line lrx="910" lry="1257" ulx="293" uly="1204">ne das zehnfache wegzulaſſen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1086" lry="1381" type="textblock" ulx="210" uly="1280">
        <line lrx="1086" lry="1329" ulx="257" uly="1280">Wenn z. B. 250, 6378, 12186, 2092, 130164</line>
        <line lrx="1086" lry="1381" ulx="210" uly="1333">zuſammengezaͤhlt werden ſollen, ſo ſchreibt man ſie</line>
      </zone>
      <zone lrx="557" lry="1429" type="textblock" ulx="173" uly="1388">
        <line lrx="557" lry="1429" ulx="173" uly="1388">folgendergeſtalt hin:</line>
      </zone>
      <zone lrx="722" lry="1720" type="textblock" ulx="499" uly="1463">
        <line lrx="720" lry="1510" ulx="614" uly="1463">2 5 0</line>
        <line lrx="721" lry="1566" ulx="533" uly="1522">6 378</line>
        <line lrx="721" lry="1618" ulx="511" uly="1574">I 2 I 8 6</line>
        <line lrx="721" lry="1668" ulx="576" uly="1637">2 0 9 2</line>
        <line lrx="722" lry="1720" ulx="499" uly="1680">1 3 0° 1I 6 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="722" lry="1800" type="textblock" ulx="501" uly="1766">
        <line lrx="722" lry="1800" ulx="501" uly="1766">I 5 I 0 7 0</line>
      </zone>
      <zone lrx="712" lry="1893" type="textblock" ulx="639" uly="1860">
        <line lrx="712" lry="1893" ulx="639" uly="1860">B 2</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="40" type="page" xml:id="s_AhI400_040">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_040.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="281" lry="232" type="textblock" ulx="211" uly="206">
        <line lrx="281" lry="232" ulx="211" uly="206">20</line>
      </zone>
      <zone lrx="1120" lry="540" type="textblock" ulx="228" uly="275">
        <line lrx="1118" lry="322" ulx="318" uly="275">In dem beigefuͤgten Falle machen die Einer</line>
        <line lrx="1120" lry="381" ulx="238" uly="330">zuſammen 20 aus. Dieſe 2 Zehende nimmt man</line>
        <line lrx="1120" lry="434" ulx="228" uly="383">als 2 zu der folgenden Zehnerkolumne, unter die</line>
        <line lrx="1118" lry="480" ulx="240" uly="434">Einer aber ſetzt man eine o, weil uͤber die zwan⸗</line>
        <line lrx="785" lry="540" ulx="230" uly="489">zig nichts vorhanden iſt. (c.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="637" type="textblock" ulx="323" uly="565">
        <line lrx="1119" lry="637" ulx="323" uly="565">Die Ziffern der Zehnerkolumne machen 35,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1161" lry="740" type="textblock" ulx="240" uly="630">
        <line lrx="1161" lry="682" ulx="240" uly="630">und nebſt den 2 aufbehaltenen 37 aus, woyvon die</line>
        <line lrx="1140" lry="740" ulx="241" uly="689">7 heruntergeſetzt, und die 3 zur folgenden Hunder⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1006" lry="785" type="textblock" ulx="242" uly="739">
        <line lrx="1006" lry="785" ulx="242" uly="739">terkolumne behalten und gezaͤhlt wird. (d.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1120" lry="1034" type="textblock" ulx="210" uly="819">
        <line lrx="1119" lry="867" ulx="293" uly="819">Wenn man alle Kolumnen (Reihen) zuſammen⸗</line>
        <line lrx="1118" lry="930" ulx="244" uly="878">gezaͤhlt hat, ſo iſt die Zahl, welche man unter die⸗</line>
        <line lrx="1120" lry="983" ulx="210" uly="925">ſelben geſchrieben hat (hier die 151070) die Summe</line>
        <line lrx="665" lry="1034" ulx="246" uly="987">der geſchriebenen Zahlen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="771" lry="1121" type="textblock" ulx="602" uly="1082">
        <line lrx="771" lry="1121" ulx="602" uly="1082">Beweis.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1124" lry="1864" type="textblock" ulx="220" uly="1156">
        <line lrx="1123" lry="1211" ulx="332" uly="1156">Daß nun dieſes die richtige Summe ſeye, laͤßt</line>
        <line lrx="1122" lry="1267" ulx="247" uly="1214">ſich leichtlich darthun. Denn wenn die gefundene</line>
        <line lrx="1123" lry="1321" ulx="250" uly="1263">Zahl den gegebenen Zahlen zuſammengenommen</line>
        <line lrx="1122" lry="1376" ulx="249" uly="1318">gleich iſt, ſo hat nach (§. 4.) die Sache ihre Rich⸗</line>
        <line lrx="1122" lry="1428" ulx="250" uly="1371">tigkeit. Da nun das Ganze ſeinen wirklichen Thei⸗</line>
        <line lrx="1123" lry="1478" ulx="220" uly="1423">len zuſammengenommen gleich iſt, und wir in dem</line>
        <line lrx="1122" lry="1533" ulx="247" uly="1478">vorgegebenen Beiſpiel alle vorgeſchriebene Einheiten,</line>
        <line lrx="1122" lry="1582" ulx="248" uly="1530">alle Zehner, alle Hunderter, alle Tauſender, u. ſ.</line>
        <line lrx="1122" lry="1630" ulx="251" uly="1583">w. aus welchen nemlich die ganze Snmme beſteht,</line>
        <line lrx="1122" lry="1688" ulx="252" uly="1636">zuſammengezaͤhlt haben, ſo kann es nicht fehlen,</line>
        <line lrx="1123" lry="1740" ulx="252" uly="1688">die gefundene Zahl muß den obigen Zahlen zuſam⸗</line>
        <line lrx="1124" lry="1792" ulx="253" uly="1740">mengenommen gleich ſeyn, wenn man anders die</line>
        <line lrx="1123" lry="1844" ulx="252" uly="1792">gegebenen Vorſchriften (a, b, c, d, e) genau</line>
        <line lrx="975" lry="1864" ulx="972" uly="1847">4</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="361" type="textblock" ulx="1266" uly="273">
        <line lrx="1325" lry="312" ulx="1267" uly="273">leobach</line>
        <line lrx="1325" lry="361" ulx="1266" uly="331">dn den</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="604" type="textblock" ulx="1264" uly="509">
        <line lrx="1325" lry="544" ulx="1307" uly="509">J</line>
        <line lrx="1325" lry="604" ulx="1264" uly="564">thode</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1120" type="textblock" ulx="1264" uly="659">
        <line lrx="1325" lry="751" ulx="1267" uly="712">daß ei</line>
        <line lrx="1325" lry="801" ulx="1267" uly="764">ſo me</line>
        <line lrx="1325" lry="860" ulx="1264" uly="818">de gehi</line>
        <line lrx="1325" lry="904" ulx="1265" uly="871">Kolunn</line>
        <line lrx="1325" lry="963" ulx="1267" uly="924">Eheke</line>
        <line lrx="1325" lry="1016" ulx="1265" uly="978">doß die</line>
        <line lrx="1319" lry="1072" ulx="1266" uly="1030">beſtehe</line>
        <line lrx="1325" lry="1120" ulx="1270" uly="1083">Kluen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1697" type="textblock" ulx="1270" uly="1183">
        <line lrx="1325" lry="1271" ulx="1277" uly="1231">Ehul</line>
        <line lrx="1325" lry="1322" ulx="1272" uly="1284">At de</line>
        <line lrx="1325" lry="1376" ulx="1270" uly="1339">nit Ve</line>
        <line lrx="1325" lry="1431" ulx="1271" uly="1400">ne,</line>
        <line lrx="1325" lry="1481" ulx="1276" uly="1445">wide</line>
        <line lrx="1325" lry="1534" ulx="1274" uly="1495">lumn</line>
        <line lrx="1325" lry="1588" ulx="1272" uly="1548">ſenden</line>
        <line lrx="1325" lry="1649" ulx="1272" uly="1603">dieſeg</line>
        <line lrx="1325" lry="1697" ulx="1272" uly="1656">den,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1755" type="textblock" ulx="1273" uly="1713">
        <line lrx="1325" lry="1755" ulx="1273" uly="1713">niccht,</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="41" type="page" xml:id="s_AhI400_041">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_041.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="73" lry="477" type="textblock" ulx="0" uly="276">
        <line lrx="72" lry="310" ulx="1" uly="276"> Einer</line>
        <line lrx="73" lry="362" ulx="0" uly="334">It man</line>
        <line lrx="72" lry="415" ulx="0" uly="383">itet die</line>
        <line lrx="70" lry="477" ulx="0" uly="444">zwan⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="70" lry="786" type="textblock" ulx="0" uly="585">
        <line lrx="70" lry="625" ulx="0" uly="585">hen 35,</line>
        <line lrx="69" lry="672" ulx="0" uly="634">oprſe di</line>
        <line lrx="68" lry="734" ulx="0" uly="695">Hundet⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="64" lry="973" type="textblock" ulx="0" uly="839">
        <line lrx="64" lry="864" ulx="1" uly="839">mmen⸗</line>
        <line lrx="60" lry="917" ulx="0" uly="883">er die⸗</line>
        <line lrx="63" lry="973" ulx="0" uly="940">umme</line>
      </zone>
      <zone lrx="71" lry="1214" type="textblock" ulx="0" uly="1163">
        <line lrx="71" lry="1214" ulx="0" uly="1163">e, liz:</line>
      </zone>
      <zone lrx="86" lry="1267" type="textblock" ulx="0" uly="1225">
        <line lrx="86" lry="1267" ulx="0" uly="1225">efindene.</line>
      </zone>
      <zone lrx="71" lry="1749" type="textblock" ulx="0" uly="1281">
        <line lrx="71" lry="1312" ulx="0" uly="1281">vonmen</line>
        <line lrx="69" lry="1365" ulx="0" uly="1325">e Nich⸗</line>
        <line lrx="68" lry="1420" ulx="0" uly="1379"> Chei⸗</line>
        <line lrx="69" lry="1475" ulx="8" uly="1438">in demn</line>
        <line lrx="67" lry="1534" ulx="0" uly="1492">heien,</line>
        <line lrx="67" lry="1585" ulx="0" uly="1538">1,</line>
        <line lrx="66" lry="1638" ulx="9" uly="1595">heſtet/</line>
        <line lrx="63" lry="1696" ulx="12" uly="1649">ſehle</line>
        <line lrx="63" lry="1749" ulx="0" uly="1703">ſane</line>
      </zone>
      <zone lrx="96" lry="1798" type="textblock" ulx="1" uly="1752">
        <line lrx="96" lry="1798" ulx="1" uly="1752">dets e</line>
      </zone>
      <zone lrx="65" lry="1857" type="textblock" ulx="0" uly="1813">
        <line lrx="65" lry="1857" ulx="0" uly="1813">getmn</line>
      </zone>
      <zone lrx="1107" lry="220" type="textblock" ulx="1047" uly="195">
        <line lrx="1107" lry="220" ulx="1047" uly="195">2T</line>
      </zone>
      <zone lrx="1095" lry="249" type="textblock" ulx="1088" uly="236">
        <line lrx="1095" lry="249" ulx="1088" uly="236">N</line>
      </zone>
      <zone lrx="1094" lry="344" type="textblock" ulx="218" uly="268">
        <line lrx="1094" lry="344" ulx="218" uly="268">beobachtet hat. So kann dies fuͤr einen Beweis</line>
      </zone>
      <zone lrx="831" lry="371" type="textblock" ulx="219" uly="326">
        <line lrx="831" lry="371" ulx="219" uly="326">von den Regeln der Addition gelten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="716" lry="464" type="textblock" ulx="585" uly="423">
        <line lrx="716" lry="464" ulx="585" uly="423">§. 34.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1091" lry="602" type="textblock" ulx="216" uly="489">
        <line lrx="1091" lry="554" ulx="300" uly="489">Man erlaube mir, auch auf eine andere Me⸗</line>
        <line lrx="788" lry="602" ulx="216" uly="557">thode das Addiren zu beſchreiben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1090" lry="1010" type="textblock" ulx="212" uly="643">
        <line lrx="1089" lry="692" ulx="298" uly="643">Sind die ſummirenden Glieder ſo beſchaffen,</line>
        <line lrx="1089" lry="747" ulx="215" uly="702">daß eine Kolumne ſchon Hundert oder daruͤber gibt,</line>
        <line lrx="1090" lry="798" ulx="215" uly="756">ſo macht dies eben keine Ausnahme, wenn nur</line>
        <line lrx="1089" lry="853" ulx="214" uly="806">die gehorige Anzahl vom zehenfachen in die naͤchſte</line>
        <line lrx="1090" lry="905" ulx="214" uly="862">Kolumne uͤbertragen wird. Setzen wir z. B. die</line>
        <line lrx="1089" lry="960" ulx="215" uly="914">Einſerkolumnen betragen 124, ſo ſieht man klar,</line>
        <line lrx="1089" lry="1010" ulx="212" uly="965">daß dieſe Zahl aus 12 Zehnern, und 4 Einheiten</line>
      </zone>
      <zone lrx="1089" lry="1063" type="textblock" ulx="197" uly="1017">
        <line lrx="1089" lry="1063" ulx="197" uly="1017">beſtehe, folglich 4 angeſchrieben und 12 zur naͤchſten</line>
      </zone>
      <zone lrx="782" lry="1115" type="textblock" ulx="213" uly="1071">
        <line lrx="782" lry="1115" ulx="213" uly="1071">Kolumne gerechnet werden muͤſſe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1124" lry="1628" type="textblock" ulx="211" uly="1158">
        <line lrx="1089" lry="1207" ulx="297" uly="1158">Weil aber das Mitzaͤhlen ſo ſtarker Zahlen den</line>
        <line lrx="1089" lry="1259" ulx="214" uly="1218">Schuͤlern die Arbeit beſchwerlich macht, ſo kann dieſe</line>
        <line lrx="1087" lry="1313" ulx="212" uly="1272">Art des Addirens, welche hier mitgetheilt wird,</line>
        <line lrx="1088" lry="1367" ulx="212" uly="1325">mit Vortheil angewandt werden. Die ganze Sum⸗</line>
        <line lrx="1087" lry="1418" ulx="212" uly="1375">me, welche man in jeder Kolumne herauszaͤhlt,</line>
        <line lrx="1116" lry="1477" ulx="214" uly="1422">wird vollends unter den Querſtrich geſetzt, die Ko⸗</line>
        <line lrx="1124" lry="1524" ulx="213" uly="1480">lumnen moͤgen aus Einheiten, Hunderter, Tau⸗</line>
        <line lrx="1087" lry="1575" ulx="211" uly="1533">ſender, u. ſ. w. beſtehen, wo dann am Ende</line>
        <line lrx="1086" lry="1628" ulx="212" uly="1584">dieſe Partialſummen beſonders zuſammen addirt wer⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1086" lry="1695" type="textblock" ulx="177" uly="1633">
        <line lrx="1086" lry="1695" ulx="177" uly="1633">den, wie folgendes Beiſpiel die Sache anſchaulich</line>
      </zone>
      <zone lrx="319" lry="1734" type="textblock" ulx="211" uly="1693">
        <line lrx="319" lry="1734" ulx="211" uly="1693">macht.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="42" type="page" xml:id="s_AhI400_042">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_042.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1325" lry="307" type="textblock" ulx="562" uly="265">
        <line lrx="1325" lry="307" ulx="562" uly="265">9 9 8 wehrſe</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1111" type="textblock" ulx="492" uly="320">
        <line lrx="1325" lry="367" ulx="564" uly="320">8 4 9 ſten</line>
        <line lrx="1119" lry="411" ulx="564" uly="373">9 8 9</line>
        <line lrx="1078" lry="467" ulx="538" uly="427">9 82</line>
        <line lrx="1325" lry="516" ulx="565" uly="470">9 9 9 Dde d</line>
        <line lrx="1325" lry="569" ulx="567" uly="527">7 9 8 . Das te</line>
        <line lrx="1324" lry="621" ulx="566" uly="580">8 9 7 Englo</line>
        <line lrx="1325" lry="674" ulx="566" uly="633">4 6 9 Holla</line>
        <line lrx="1322" lry="727" ulx="565" uly="686">7 7 8 Span</line>
        <line lrx="1325" lry="783" ulx="566" uly="740">8 9 9 Portun</line>
        <line lrx="1325" lry="835" ulx="569" uly="794">7 9 8 Deir g</line>
        <line lrx="1325" lry="884" ulx="566" uly="848">8 8 7 Der G</line>
        <line lrx="1325" lry="951" ulx="568" uly="901">9 9 9 . blen</line>
        <line lrx="1323" lry="1013" ulx="538" uly="955">1 0°7 Partialſummen der ein⸗ Fentre</line>
        <line lrx="1110" lry="1066" ulx="530" uly="1024">1I 0 4 zelnen Kolumnen.</line>
        <line lrx="593" lry="1111" ulx="492" uly="1089">I 0 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="929" lry="1200" type="textblock" ulx="488" uly="1159">
        <line lrx="929" lry="1200" ulx="488" uly="1159">1 I 347 Totalſumme.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1667" type="textblock" ulx="279" uly="1198">
        <line lrx="1324" lry="1234" ulx="1275" uly="1198">De</line>
        <line lrx="1325" lry="1315" ulx="547" uly="1252">Anmerkung. Ds:</line>
        <line lrx="1325" lry="1349" ulx="1213" uly="1306">Eeolon</line>
        <line lrx="1325" lry="1400" ulx="279" uly="1350">Oder man kann auch ſolche Additionen, durch Holan</line>
        <line lrx="1325" lry="1453" ulx="337" uly="1404">beliebige Querſtriche in mehrere Ablheilungen Shonk</line>
        <line lrx="1325" lry="1504" ulx="337" uly="1458">berechnen, und die erhaltene Partialſummen etn</line>
        <line lrx="1321" lry="1564" ulx="338" uly="1510">zulezt am Ende in eine Hauptſumme bringen. eap</line>
        <line lrx="1325" lry="1619" ulx="995" uly="1572">. Der 6</line>
        <line lrx="1325" lry="1667" ulx="608" uly="1612">§. 35. Forkh</line>
      </zone>
      <zone lrx="1117" lry="1833" type="textblock" ulx="235" uly="1666">
        <line lrx="1111" lry="1722" ulx="318" uly="1666">In dem eten Stuͤck des „Journals fuͤr Staats⸗</line>
        <line lrx="1108" lry="1774" ulx="235" uly="1727">kunde, Politik und Kameraliſtik von Doktor Jaup</line>
        <line lrx="1117" lry="1833" ulx="235" uly="1785">und D. Crome,“ liest man folgenden Verſuch einer</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="43" type="page" xml:id="s_AhI400_043">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_043.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1104" lry="447" type="textblock" ulx="221" uly="186">
        <line lrx="1103" lry="222" ulx="1055" uly="186">23</line>
        <line lrx="1104" lry="311" ulx="221" uly="264">wahrſcheinlichen Berechnung der ſaͤmtlichen Krlegs⸗</line>
        <line lrx="754" lry="375" ulx="221" uly="321">koſten von 1792 bis 1795. incl.</line>
        <line lrx="790" lry="447" ulx="534" uly="390">a) Geldſumme.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1102" lry="566" type="textblock" ulx="219" uly="432">
        <line lrx="1102" lry="511" ulx="219" uly="432">Die oſterreichiſche Monarchie 200 Million. Gulden.</line>
        <line lrx="1060" lry="566" ulx="220" uly="523">Das teutſche Reich u. Preußen 100 — — —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1060" lry="1071" type="textblock" ulx="0" uly="576">
        <line lrx="1058" lry="620" ulx="220" uly="576">England . . . . . . 600 — —</line>
        <line lrx="1058" lry="672" ulx="218" uly="632">Holland . . . . . . 27 — — ——</line>
        <line lrx="1060" lry="725" ulx="219" uly="685">Spanien . . . . . . 480 — —</line>
        <line lrx="1059" lry="778" ulx="195" uly="737">Portugall . . . . 40 — —</line>
        <line lrx="1058" lry="834" ulx="217" uly="754">Der Paͤbſtliche Kirchenſtaat 10 — ——</line>
        <line lrx="1056" lry="883" ulx="215" uly="831">Der Sardiniſche Staat 38 — — — —</line>
        <line lrx="1058" lry="937" ulx="216" uly="884">Rußland . . . . . . d» —  — —</line>
        <line lrx="1057" lry="1014" ulx="0" uly="943"> air⸗ Frankreich . . . . . 28022 — — — —</line>
        <line lrx="810" lry="1071" ulx="0" uly="1021">tunen. Totalverluſt von 4342 ¼</line>
      </zone>
      <zone lrx="1113" lry="1338" type="textblock" ulx="215" uly="1115">
        <line lrx="832" lry="1178" ulx="488" uly="1115">b) Menſchenſumme.</line>
        <line lrx="1095" lry="1229" ulx="218" uly="1186">Die oſterreichiſche Monarchie 150000 Koͤpfe.</line>
        <line lrx="1113" lry="1308" ulx="216" uly="1234">Das teutſche Reich und Preußen 50000 — —</line>
        <line lrx="1086" lry="1338" ulx="215" uly="1296">England * * * * * * * * 980⁰⁰ ——</line>
      </zone>
      <zone lrx="1076" lry="1442" type="textblock" ulx="1" uly="1342">
        <line lrx="1076" lry="1413" ulx="1" uly="1342">durch Holland . . . . . . . . 29000 — —</line>
        <line lrx="1075" lry="1442" ulx="216" uly="1403">Spanien  . . . . . . . 114000 ——</line>
      </zone>
      <zone lrx="1075" lry="1794" type="textblock" ulx="0" uly="1417">
        <line lrx="706" lry="1466" ulx="0" uly="1417">zilungen</line>
        <line lrx="1075" lry="1518" ulx="0" uly="1453">ſonnet Portugall . . . . . . . . 5000 — —</line>
        <line lrx="1075" lry="1568" ulx="6" uly="1505">ien Neapel . . . . . . . . 5000 ——</line>
        <line lrx="1074" lry="1597" ulx="214" uly="1557">Der Sardiniſche Staat . . . 50000 ——</line>
        <line lrx="1073" lry="1658" ulx="214" uly="1611">Frankreich . . . . . . . 100000 —</line>
        <line lrx="1073" lry="1739" ulx="4" uly="1686">Etan: Totalverluſt von 601000 — —</line>
        <line lrx="1008" lry="1794" ulx="0" uly="1737">Fou . .</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="44" type="page" xml:id="s_AhI400_044">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_044.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="924" lry="413" type="textblock" ulx="376" uly="338">
        <line lrx="924" lry="413" ulx="376" uly="338">vierter Abſchnitt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="843" lry="596" type="textblock" ulx="474" uly="513">
        <line lrx="843" lry="596" ulx="474" uly="513">ganzer Zahlen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1107" lry="944" type="textblock" ulx="213" uly="677">
        <line lrx="725" lry="718" ulx="595" uly="677">d. 36.</line>
        <line lrx="1106" lry="787" ulx="220" uly="710">Auch hier muß, ehe man an das Subtrahiren</line>
        <line lrx="1107" lry="837" ulx="213" uly="793">geht, aus aͤhnlichen Gruͤnden, wie beim Addiren</line>
        <line lrx="1105" lry="894" ulx="222" uly="846">(F. 32.) das Eins von Eins wohl geuͤbt, und</line>
        <line lrx="1066" lry="944" ulx="221" uly="901">wenigſtens bis auf 10 fortgeſetzt werden. Z. B.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1100" lry="1622" type="textblock" ulx="310" uly="1041">
        <line lrx="1022" lry="1075" ulx="310" uly="1041">1 von r bleibt 0 2 von 2 bleibt 0</line>
        <line lrx="1023" lry="1135" ulx="311" uly="1104">1 — 2 — I 2 — 3 — r</line>
        <line lrx="1026" lry="1189" ulx="311" uly="1156">1 — 3 — 2 2 — 4 — 2</line>
        <line lrx="1026" lry="1239" ulx="313" uly="1209">1I1 — 1I10 — 2 — 11 — 9</line>
        <line lrx="1024" lry="1327" ulx="311" uly="1279">3 von 4 bleibt 1 4 von 5 bleibt 1</line>
        <line lrx="1025" lry="1377" ulx="311" uly="1333">3 — 5 — 2 5 — 6 — r</line>
        <line lrx="1026" lry="1430" ulx="312" uly="1387">3 — 6 — 3 6 — 7 — 1</line>
        <line lrx="1027" lry="1484" ulx="312" uly="1444">3 — 7 — 4 72 — 8 — I</line>
        <line lrx="1013" lry="1511" ulx="888" uly="1480">u. ſ. w.</line>
        <line lrx="1100" lry="1622" ulx="607" uly="1580">d. 37. 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="1109" lry="1851" type="textblock" ulx="229" uly="1696">
        <line lrx="1108" lry="1736" ulx="231" uly="1696">durch man erforſchet, um wie viel eine von zwo</line>
        <line lrx="1109" lry="1789" ulx="230" uly="1747">gegebenen Zahlen groößer ſey, als die andere. Sie</line>
        <line lrx="1108" lry="1851" ulx="229" uly="1798">wird die Abzaͤhlung (Subtraktion) genannt. Die</line>
      </zone>
      <zone lrx="1106" lry="507" type="textblock" ulx="220" uly="438">
        <line lrx="1106" lry="507" ulx="220" uly="438">Von der Subtraction unbenannter</line>
      </zone>
      <zone lrx="1112" lry="1686" type="textblock" ulx="312" uly="1643">
        <line lrx="1112" lry="1686" ulx="312" uly="1643">Die zweite Rechnungsart iſt diejenige, wo⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="414" type="textblock" ulx="1236" uly="271">
        <line lrx="1325" lry="316" ulx="1245" uly="271">eſich</line>
        <line lrx="1325" lry="367" ulx="1255" uly="327">wel ſ</line>
        <line lrx="1324" lry="414" ulx="1236" uly="383">mn d</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="740" type="textblock" ulx="1267" uly="433">
        <line lrx="1314" lry="476" ulx="1274" uly="433">69.</line>
        <line lrx="1325" lry="522" ulx="1308" uly="488">D</line>
        <line lrx="1321" lry="580" ulx="1268" uly="541">tichtet</line>
        <line lrx="1325" lry="630" ulx="1267" uly="594">wirrur</line>
        <line lrx="1320" lry="680" ulx="1267" uly="647">benen</line>
        <line lrx="1321" lry="740" ulx="1269" uly="703">.. B.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="864" type="textblock" ulx="1304" uly="821">
        <line lrx="1325" lry="864" ulx="1304" uly="821">05</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="942" type="textblock" ulx="1242" uly="899">
        <line lrx="1325" lry="942" ulx="1242" uly="899">ſſſ de</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1196" type="textblock" ulx="1264" uly="996">
        <line lrx="1325" lry="1029" ulx="1303" uly="996">Al</line>
        <line lrx="1325" lry="1086" ulx="1264" uly="1046">terſuche</line>
        <line lrx="1325" lry="1142" ulx="1264" uly="1102">tere</line>
        <line lrx="1324" lry="1196" ulx="1268" uly="1150">Reſtg</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1482" type="textblock" ulx="1270" uly="1235">
        <line lrx="1325" lry="1268" ulx="1311" uly="1235">6</line>
        <line lrx="1324" lry="1329" ulx="1270" uly="1283">den ſo</line>
        <line lrx="1325" lry="1383" ulx="1270" uly="1337">def</line>
        <line lrx="1320" lry="1428" ulx="1274" uly="1388">ſaſder</line>
        <line lrx="1325" lry="1482" ulx="1279" uly="1442">die E</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1634" type="textblock" ulx="1318" uly="1608">
        <line lrx="1325" lry="1634" ulx="1318" uly="1608">.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1853" type="textblock" ulx="1278" uly="1653">
        <line lrx="1325" lry="1700" ulx="1278" uly="1653">Aufhe</line>
        <line lrx="1324" lry="1748" ulx="1279" uly="1706">Ree</line>
        <line lrx="1325" lry="1800" ulx="1280" uly="1760">Netet</line>
        <line lrx="1325" lry="1853" ulx="1286" uly="1818">Meg</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="45" type="page" xml:id="s_AhI400_045">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_045.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="57" lry="502" type="textblock" ulx="0" uly="455">
        <line lrx="57" lry="502" ulx="0" uly="455">nter</line>
      </zone>
      <zone lrx="59" lry="887" type="textblock" ulx="0" uly="747">
        <line lrx="59" lry="788" ulx="0" uly="747">Nhiren</line>
        <line lrx="55" lry="835" ulx="0" uly="802">ddiren</line>
        <line lrx="52" lry="887" ulx="17" uly="854">und</line>
      </zone>
      <zone lrx="22" lry="1253" type="textblock" ulx="0" uly="1064">
        <line lrx="22" lry="1253" ulx="0" uly="1064">=  — —</line>
      </zone>
      <zone lrx="22" lry="1486" type="textblock" ulx="5" uly="1304">
        <line lrx="22" lry="1486" ulx="5" uly="1304">— — —☛ —</line>
      </zone>
      <zone lrx="59" lry="1858" type="textblock" ulx="0" uly="1664">
        <line lrx="59" lry="1704" ulx="0" uly="1664">e, M.</line>
        <line lrx="54" lry="1753" ulx="0" uly="1715">n z</line>
        <line lrx="57" lry="1804" ulx="0" uly="1762">Sie</line>
        <line lrx="57" lry="1858" ulx="0" uly="1814">Die</line>
      </zone>
      <zone lrx="1098" lry="318" type="textblock" ulx="202" uly="177">
        <line lrx="1098" lry="225" ulx="1035" uly="177">25</line>
        <line lrx="1080" lry="318" ulx="202" uly="269">geſuchte Zahl heißt der Unterſchied (Differenz),</line>
      </zone>
      <zone lrx="1082" lry="369" type="textblock" ulx="163" uly="322">
        <line lrx="1082" lry="369" ulx="163" uly="322">weil ſie diejenige iſt, welche uͤbrig bleibt, wenn</line>
      </zone>
      <zone lrx="1098" lry="419" type="textblock" ulx="202" uly="376">
        <line lrx="1098" lry="419" ulx="202" uly="376">man die kleinere Zahl von der groͤßern wegnimmt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="294" lry="475" type="textblock" ulx="171" uly="433">
        <line lrx="294" lry="475" ulx="171" uly="433">§. 9.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1082" lry="855" type="textblock" ulx="201" uly="473">
        <line lrx="1081" lry="530" ulx="283" uly="473">Die Rechnung wird wie bei der Addition ver⸗</line>
        <line lrx="1082" lry="579" ulx="201" uly="525">richtet; man faͤngt hinten an, und, um alle Ver⸗</line>
        <line lrx="1081" lry="644" ulx="201" uly="585">wirrung zu vermeiden, unterſcheidet man die gege⸗</line>
        <line lrx="1081" lry="714" ulx="201" uly="629">benen Zahlen von dem Reſt durch einen Onerſtrich „</line>
        <line lrx="483" lry="738" ulx="203" uly="696">z. B. man ſolle</line>
        <line lrx="971" lry="805" ulx="342" uly="750">von 7 6 4 8 3 5 7 Minuendus</line>
        <line lrx="984" lry="855" ulx="283" uly="810">abziehen 6 5 2 7 I 3 5 Subtrahendus</line>
      </zone>
      <zone lrx="713" lry="941" type="textblock" ulx="201" uly="877">
        <line lrx="713" lry="941" ulx="201" uly="877">ſo iſt der Reſt  1 2 1 2 3 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="1183" type="textblock" ulx="202" uly="982">
        <line lrx="1080" lry="1025" ulx="284" uly="982">Alsdenn faͤngt man bei den Einern an zu un⸗</line>
        <line lrx="1080" lry="1078" ulx="202" uly="1030">terſuchen, wie viel uͤbrig bleibe, wenn man die un⸗</line>
        <line lrx="1119" lry="1132" ulx="202" uly="1088">tere Ziffer von der obern wegnimmt, und ſetzt den</line>
        <line lrx="1065" lry="1183" ulx="204" uly="1139">Reſt gerade herunter. Hier laͤßt 5 von 7; 2 uͤbrig.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1080" lry="1471" type="textblock" ulx="203" uly="1208">
        <line lrx="1080" lry="1259" ulx="285" uly="1208">Eben ſo verfaͤhrt man nach und nach auch in</line>
        <line lrx="1080" lry="1314" ulx="203" uly="1271">den folgenden Stellen, betrachtet aber auch hier</line>
        <line lrx="1079" lry="1366" ulx="203" uly="1324">die Ziffern als Einheiten, Zehner, Hunderter, Tau⸗</line>
        <line lrx="1079" lry="1419" ulx="204" uly="1371">ſender, u. ſ. w. weil ihr beſonderer Werth durch</line>
        <line lrx="950" lry="1471" ulx="205" uly="1425">die Stelle beſtimmt wird.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="1845" type="textblock" ulx="202" uly="1525">
        <line lrx="710" lry="1566" ulx="581" uly="1525">§. 38.</line>
        <line lrx="1080" lry="1630" ulx="273" uly="1585">Der Beweis von der richtigen Aufloͤſung dieſer</line>
        <line lrx="1081" lry="1681" ulx="206" uly="1637">Aufgabe faͤllt jedem leicht in die Augen. Denn der</line>
        <line lrx="1081" lry="1739" ulx="202" uly="1688">Reſt enthaͤlt die Differenz aller Einheiten, aller Hun⸗</line>
        <line lrx="1081" lry="1791" ulx="204" uly="1729">derter, u. ſ. w. Die gefundene Zahl iſt alſo die Sum⸗</line>
        <line lrx="1079" lry="1845" ulx="205" uly="1796">me aller uͤbrig gebliebenen Einheiten, Zehnern, u. ſ. w.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="46" type="page" xml:id="s_AhI400_046">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_046.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="280" lry="220" type="textblock" ulx="231" uly="183">
        <line lrx="280" lry="220" ulx="231" uly="183">26</line>
      </zone>
      <zone lrx="1122" lry="312" type="textblock" ulx="231" uly="268">
        <line lrx="1122" lry="312" ulx="231" uly="268">folglich die wahre Differenz zwiſchen den zwo gege⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="459" lry="365" type="textblock" ulx="230" uly="323">
        <line lrx="459" lry="365" ulx="230" uly="323">benen Zahlen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1114" lry="513" type="textblock" ulx="313" uly="405">
        <line lrx="929" lry="447" ulx="609" uly="405">§. 39. S</line>
        <line lrx="1114" lry="513" ulx="313" uly="469">Das gegebene Beiſpiel iſt von der leichteſten</line>
      </zone>
      <zone lrx="1120" lry="569" type="textblock" ulx="230" uly="523">
        <line lrx="1120" lry="569" ulx="230" uly="523">Art. Es ſind aber noch zwo Gattungen der Sub⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1114" lry="1311" type="textblock" ulx="198" uly="577">
        <line lrx="1113" lry="620" ulx="230" uly="577">traktion uͤbrig, welche etwas ſchwerer ſcheinen.</line>
        <line lrx="1113" lry="676" ulx="314" uly="630">I. Iſt die obere Ziffer irgendwo kleiner als</line>
        <line lrx="1114" lry="725" ulx="230" uly="685">die darunter ſtehende, ſo wird eine Einheit der</line>
        <line lrx="1113" lry="779" ulx="231" uly="735">naͤchſt hoͤhern Ordnung von der benachbarten Zif⸗</line>
        <line lrx="1113" lry="833" ulx="231" uly="784">fer zur Linken dazuj entlehnt, welches zehen Ein⸗</line>
        <line lrx="1110" lry="887" ulx="231" uly="843">heiten von der verlangten niedrigen Ordunng gibt;</line>
        <line lrx="1112" lry="939" ulx="231" uly="895">wovon ſich dann die untere Ziffer ſicher abziehen</line>
        <line lrx="1111" lry="992" ulx="231" uly="948">laͤßt. Es wird nicht undienlich ſeyn, jene Ziffer,</line>
        <line lrx="1112" lry="1046" ulx="232" uly="1004">von welcher 1 geborgt worden, mit; einem dar⸗</line>
        <line lrx="1114" lry="1099" ulx="198" uly="1053">uͤber gemachten Punkte zu bezeichnen, damit man</line>
        <line lrx="1114" lry="1153" ulx="234" uly="1109">es in der Folge weiß, daß ſelbige um 1 weniger</line>
        <line lrx="685" lry="1210" ulx="232" uly="1160">gelte.</line>
        <line lrx="1114" lry="1258" ulx="315" uly="1215">Die Sache ſoll durch folgendes Beiſpiel deutli⸗</line>
        <line lrx="443" lry="1311" ulx="233" uly="1269">cher werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="846" lry="1439" type="textblock" ulx="395" uly="1335">
        <line lrx="816" lry="1377" ulx="396" uly="1335">6 4. 5. 3. 2 5 Min.</line>
        <line lrx="846" lry="1439" ulx="395" uly="1389">3 I 8 9 7 3 Subtr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1116" lry="1841" type="textblock" ulx="230" uly="1468">
        <line lrx="1116" lry="1515" ulx="267" uly="1468">Reſt 3 2 6 3 5 2</line>
        <line lrx="1112" lry="1577" ulx="316" uly="1533">Erklaͤrung dieſes Beiſpiels. In der zweiten</line>
        <line lrx="1110" lry="1630" ulx="233" uly="1586">Zifferſtelle konnte 7 von 2 natuͤrlich nicht abgezogen</line>
        <line lrx="1111" lry="1683" ulx="232" uly="1639">werden. Man entlehnte daher von 3 in der drit⸗</line>
        <line lrx="1113" lry="1734" ulx="230" uly="1692">ten Zifferſtelle eine Einheit, welche zehen Einhei⸗</line>
        <line lrx="1113" lry="1787" ulx="231" uly="1745">ten von der zweiten Zifferſtelle gibt. Es kann be⸗</line>
        <line lrx="1116" lry="1841" ulx="230" uly="1797">reits 7 von 10 + 2 = 12 ſicher abgezogen wer⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="571" type="textblock" ulx="1265" uly="264">
        <line lrx="1325" lry="298" ulx="1271" uly="264">den,</line>
        <line lrx="1325" lry="410" ulx="1267" uly="369">Nun g</line>
        <line lrx="1325" lry="461" ulx="1265" uly="422">heigt e</line>
        <line lrx="1325" lry="510" ulx="1266" uly="479">werden</line>
        <line lrx="1325" lry="571" ulx="1265" uly="532">ſeiten</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1796" type="textblock" ulx="1263" uly="611">
        <line lrx="1325" lry="642" ulx="1290" uly="611">1</line>
        <line lrx="1324" lry="696" ulx="1266" uly="662">Nullen</line>
        <line lrx="1325" lry="756" ulx="1269" uly="716">gleiche</line>
        <line lrx="1325" lry="810" ulx="1267" uly="762">ulen</line>
        <line lrx="1325" lry="862" ulx="1263" uly="821">lemm,</line>
        <line lrx="1325" lry="919" ulx="1263" uly="875">uhee</line>
        <line lrx="1317" lry="966" ulx="1264" uly="934">erden</line>
        <line lrx="1325" lry="1029" ulx="1264" uly="985">in begr</line>
        <line lrx="1325" lry="1081" ulx="1264" uly="1043">negneh</line>
        <line lrx="1325" lry="1127" ulx="1264" uly="1089">eins</line>
        <line lrx="1325" lry="1180" ulx="1267" uly="1147">und d</line>
        <line lrx="1323" lry="1236" ulx="1269" uly="1195">lehnen</line>
        <line lrx="1325" lry="1295" ulx="1267" uly="1249">derun,</line>
        <line lrx="1325" lry="1342" ulx="1266" uly="1300">lleitt</line>
        <line lrx="1315" lry="1396" ulx="1268" uly="1359">nehine</line>
        <line lrx="1321" lry="1456" ulx="1271" uly="1408">dele</line>
        <line lrx="1325" lry="1500" ulx="1274" uly="1467">worde</line>
        <line lrx="1325" lry="1560" ulx="1272" uly="1513">luſen</line>
        <line lrx="1324" lry="1609" ulx="1271" uly="1573">wande</line>
        <line lrx="1325" lry="1734" ulx="1272" uly="1689">len it</line>
        <line lrx="1325" lry="1796" ulx="1273" uly="1745">der le</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="47" type="page" xml:id="s_AhI400_047">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_047.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="71" lry="314" type="textblock" ulx="2" uly="279">
        <line lrx="71" lry="314" ulx="2" uly="279">b gege⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="69" lry="1161" type="textblock" ulx="0" uly="474">
        <line lrx="67" lry="515" ulx="0" uly="474">chteſten</line>
        <line lrx="66" lry="564" ulx="1" uly="528">er Sub⸗</line>
        <line lrx="66" lry="626" ulx="0" uly="585">cheinen.</line>
        <line lrx="65" lry="671" ulx="0" uly="637">ner ab</line>
        <line lrx="65" lry="732" ulx="0" uly="693">heit der</line>
        <line lrx="65" lry="786" ulx="0" uly="743">en Zif⸗</line>
        <line lrx="63" lry="833" ulx="0" uly="799">n Ein⸗</line>
        <line lrx="59" lry="894" ulx="0" uly="851">gibt;</line>
        <line lrx="60" lry="948" ulx="0" uly="905">Hiehen</line>
        <line lrx="51" lry="1007" ulx="1" uly="955">Ziffer</line>
        <line lrx="64" lry="1049" ulx="0" uly="1016">n dar⸗</line>
        <line lrx="65" lry="1104" ulx="0" uly="1072">t man</line>
        <line lrx="69" lry="1161" ulx="4" uly="1121">werüger</line>
      </zone>
      <zone lrx="72" lry="1268" type="textblock" ulx="0" uly="1226">
        <line lrx="72" lry="1268" ulx="0" uly="1226">1deutl⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="1700" type="textblock" ulx="0" uly="1550">
        <line lrx="66" lry="1598" ulx="0" uly="1550"> lefer</line>
        <line lrx="64" lry="1660" ulx="0" uly="1609">erden</line>
        <line lrx="66" lry="1700" ulx="2" uly="1657">der drit⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="140" lry="1806" type="textblock" ulx="4" uly="1761">
        <line lrx="140" lry="1806" ulx="4" uly="1761">fyvrbes</line>
      </zone>
      <zone lrx="71" lry="1866" type="textblock" ulx="0" uly="1821">
        <line lrx="71" lry="1866" ulx="0" uly="1821">en wet⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1086" lry="224" type="textblock" ulx="1039" uly="187">
        <line lrx="1086" lry="224" ulx="1039" uly="187">27</line>
      </zone>
      <zone lrx="1088" lry="472" type="textblock" ulx="206" uly="263">
        <line lrx="1088" lry="305" ulx="210" uly="263">den, (um dieſes zu verſtehen, muß man ſich den</line>
        <line lrx="1087" lry="360" ulx="208" uly="312">31. §. wohl bekannt machen) und laͤßt zum Reſt 5.</line>
        <line lrx="1088" lry="412" ulx="208" uly="370">Nun gilt aber der punktirte 3 nur noch 2; daher</line>
        <line lrx="1087" lry="472" ulx="206" uly="423">heißt es jezt: 9 von 2 kann wieder nicht abgezogen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1087" lry="521" type="textblock" ulx="194" uly="473">
        <line lrx="1087" lry="521" ulx="194" uly="473">werden, alsdann verfaͤhrt man wie eben bei der</line>
      </zone>
      <zone lrx="958" lry="581" type="textblock" ulx="206" uly="521">
        <line lrx="958" lry="581" ulx="206" uly="521">zweiten Zifferſtelle iſt gewieſen worden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1099" lry="915" type="textblock" ulx="204" uly="604">
        <line lrx="1099" lry="655" ulx="253" uly="604">II. Sollten aber in der zu vermindernden Zahl</line>
        <line lrx="1088" lry="703" ulx="206" uly="658">Nullen vorkommen, ſo verfaͤhrt man abermal auf</line>
        <line lrx="1085" lry="755" ulx="206" uly="712">gleiche Weiſe, nur mit dem Unterſchied, daß die</line>
        <line lrx="1084" lry="808" ulx="207" uly="759">Nullen, von welchen man ohnehin nichts entlehnen</line>
        <line lrx="1083" lry="862" ulx="204" uly="812">kann, nach geſchehener Entlehnung von dem naͤchſten</line>
        <line lrx="1083" lry="915" ulx="204" uly="873">Zahlzeichen, im Sinne den Neunern gleich gemacht</line>
      </zone>
      <zone lrx="1083" lry="967" type="textblock" ulx="176" uly="924">
        <line lrx="1083" lry="967" ulx="176" uly="924">werden muͤſſen. Die Urſache davon iſt anſchaulich</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="1834" type="textblock" ulx="202" uly="978">
        <line lrx="1082" lry="1020" ulx="205" uly="978">zu begreifen. Denn wenn ich z. B. von 20 eins</line>
        <line lrx="1083" lry="1074" ulx="204" uly="1032">wegnehme, ſo bleibt 19; alſo wird, weil ich nur</line>
        <line lrx="1082" lry="1125" ulx="205" uly="1084">eins wegnehme, dieſe lezte Nulle zum Neuner,</line>
        <line lrx="1083" lry="1182" ulx="204" uly="1133">und der zweifache Zehner, von dem ich einen ent⸗</line>
        <line lrx="1082" lry="1232" ulx="205" uly="1189">lehnen mußte, zu einem einfachen Zehner. Wie⸗</line>
        <line lrx="1087" lry="1287" ulx="204" uly="1243">derum, wenn ich von 200 eins hinwegnehme, ſo</line>
        <line lrx="1112" lry="1339" ulx="203" uly="1294">bleibt 199, und die beiden Nullen werden Neuner;</line>
        <line lrx="1115" lry="1393" ulx="204" uly="1348">nehme ich von 200 zwei hinweg, ſo bleibt 199, und</line>
        <line lrx="1081" lry="1444" ulx="202" uly="1399">die lezte Nulle, welche um einen Zehner vermehrt</line>
        <line lrx="1079" lry="1497" ulx="205" uly="1453">worden, folglich gleich iſt o +  wird achte uͤbrig</line>
        <line lrx="1078" lry="1548" ulx="205" uly="1503">laſſen, die naͤchſte Nulle aber in einen Neuner ver⸗</line>
        <line lrx="1109" lry="1590" ulx="204" uly="1556">wandelt. HKM</line>
        <line lrx="1119" lry="1672" ulx="285" uly="1626">Ferner, wenn ich 2 von 2000 abziehe, ſo blei⸗</line>
        <line lrx="1108" lry="1722" ulx="204" uly="1677">ben uͤbrig 1998; hier werden abermal alle zwiſchen</line>
        <line lrx="1076" lry="1778" ulx="204" uly="1728">der lezten Nulle und dem naͤchſten Zahlzeichen ſte⸗</line>
        <line lrx="1076" lry="1834" ulx="205" uly="1784">hende Nullen in Neuner verwandelt. Auf gleiche</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="48" type="page" xml:id="s_AhI400_048">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_048.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1117" lry="482" type="textblock" ulx="233" uly="279">
        <line lrx="1117" lry="328" ulx="235" uly="279">Art laͤßt ſich nun begreifen, daß auch in großen</line>
        <line lrx="1113" lry="376" ulx="235" uly="332">Beiſpielen, die man nicht im Kopf rechnen kann,</line>
        <line lrx="1113" lry="430" ulx="233" uly="384">dieſe Veraͤnderung ſtatt haben muͤſſe. Der Beweis</line>
        <line lrx="1116" lry="482" ulx="233" uly="436">iſt nicht ſchwer zu fuͤhren und auch fuͤr angehende</line>
      </zone>
      <zone lrx="1141" lry="535" type="textblock" ulx="232" uly="491">
        <line lrx="1141" lry="535" ulx="232" uly="491">Rechner faßlich. Denn wie 10 — 9 + r, und</line>
      </zone>
      <zone lrx="1113" lry="589" type="textblock" ulx="236" uly="543">
        <line lrx="1113" lry="589" ulx="236" uly="543">100 = 9 Zehnern †+ 9 Einheiten + 1, ſo ſind</line>
      </zone>
      <zone lrx="1154" lry="639" type="textblock" ulx="235" uly="594">
        <line lrx="1154" lry="639" ulx="235" uly="594">auch 1000 = 9 Hunderten + 9 Zehnern, +</line>
      </zone>
      <zone lrx="1114" lry="692" type="textblock" ulx="234" uly="648">
        <line lrx="1114" lry="692" ulx="234" uly="648">Einheiten + 1. Wenn demnach nur eine Einheit</line>
      </zone>
      <zone lrx="1131" lry="746" type="textblock" ulx="234" uly="698">
        <line lrx="1131" lry="746" ulx="234" uly="698">der lezten Klaſſe ſubtrahirt werden ſolle, ſo iſt die</line>
      </zone>
      <zone lrx="1113" lry="959" type="textblock" ulx="234" uly="754">
        <line lrx="1113" lry="798" ulx="234" uly="754">Differenz = 9 Hunderten + 9 Zehnern + 9 Ein⸗</line>
        <line lrx="509" lry="852" ulx="234" uly="811">heiten, u. ſ. w.</line>
        <line lrx="1112" lry="901" ulx="318" uly="846">Nun wirds leicht ſeyn, die noch folgende Bei⸗</line>
        <line lrx="1030" lry="959" ulx="234" uly="913">ſpiele von dieſer Gattung (II.) zu berechnen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1114" lry="1733" type="textblock" ulx="233" uly="982">
        <line lrx="959" lry="1021" ulx="275" uly="982">Man ſolle von 7 5. O. O. O. O. 3 9</line>
        <line lrx="959" lry="1075" ulx="343" uly="1034">abziehen 4 3 % 5 o 0O 5 7</line>
        <line lrx="961" lry="1139" ulx="290" uly="1096">ſo iſt der Reſt 3 1 9 4 9 9% 8 2</line>
        <line lrx="900" lry="1202" ulx="337" uly="1140">Die Sprechform iſt etwa dieſe:</line>
        <line lrx="1112" lry="1259" ulx="233" uly="1210">7 von 9 laͤßt 2, 5 von 3 laͤßt ſich nicht abziehen,</line>
        <line lrx="1112" lry="1312" ulx="235" uly="1263">folglich borgt man von dem naͤchſten Zahlzeichen 5,</line>
        <line lrx="1113" lry="1364" ulx="236" uly="1317">welches ſchon in dem Ort der Millionen ſteht, eine</line>
        <line lrx="1112" lry="1415" ulx="237" uly="1367">Einheit der Millionen, wodurch ruͤckwaͤrts alle da⸗</line>
        <line lrx="1113" lry="1471" ulx="236" uly="1421">zwiſchen liegende Nullen in Neuner und der Zer in</line>
        <line lrx="1114" lry="1525" ulx="235" uly="1478">3 + 10 oder in 13 verwandelt wird. Nun ſpricht</line>
        <line lrx="1109" lry="1577" ulx="236" uly="1514">man: 5 von 13 laͤßt 8, ferner von 9 laͤßt 9;</line>
        <line lrx="1109" lry="1629" ulx="236" uly="1582"> von 9 laͤßt 9, 5 von 9 laͤßt 4, o von o laͤßt 9,</line>
        <line lrx="1111" lry="1683" ulx="236" uly="1636">3 von 4 laͤßt 1, und 4 von 7 laͤßt 3. Die Ge⸗</line>
        <line lrx="1111" lry="1733" ulx="236" uly="1683">wißheit dieſer Rechnung erfaͤhrt man durch die</line>
      </zone>
      <zone lrx="1153" lry="1788" type="textblock" ulx="239" uly="1736">
        <line lrx="1153" lry="1788" ulx="239" uly="1736">Probe, welche im erſten Abſchnitt F. 11. deutlich an⸗.</line>
      </zone>
      <zone lrx="430" lry="1840" type="textblock" ulx="232" uly="1794">
        <line lrx="430" lry="1840" ulx="232" uly="1794">gezeigt iſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="584" type="textblock" ulx="1278" uly="331">
        <line lrx="1325" lry="373" ulx="1278" uly="331">1) 9</line>
        <line lrx="1325" lry="423" ulx="1293" uly="384">iſt</line>
        <line lrx="1325" lry="477" ulx="1292" uly="433">no</line>
        <line lrx="1325" lry="532" ulx="1292" uly="491">Sis⸗</line>
        <line lrx="1325" lry="584" ulx="1292" uly="544">(dr</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="684" type="textblock" ulx="1300" uly="652">
        <line lrx="1325" lry="684" ulx="1300" uly="652">ric</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1628" type="textblock" ulx="1279" uly="1421">
        <line lrx="1325" lry="1462" ulx="1279" uly="1421">9d</line>
        <line lrx="1325" lry="1512" ulx="1300" uly="1478">N</line>
        <line lrx="1325" lry="1572" ulx="1299" uly="1532">ti</line>
        <line lrx="1324" lry="1628" ulx="1296" uly="1586">he</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="49" type="page" xml:id="s_AhI400_049">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_049.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1092" lry="232" type="textblock" ulx="1044" uly="193">
        <line lrx="1092" lry="232" ulx="1044" uly="193">29</line>
      </zone>
      <zone lrx="1090" lry="913" type="textblock" ulx="0" uly="271">
        <line lrx="888" lry="323" ulx="7" uly="271">gkoßen Nuͤtzliche Beiſpiele.</line>
        <line lrx="1090" lry="374" ulx="0" uly="324">laonn, 1) Nach Hr. Seybolds Ephemeriſchen Almanach</line>
        <line lrx="1089" lry="421" ulx="1" uly="377">Beweis iſt Konradin von Schwaben, der rechtmaͤßige,</line>
        <line lrx="1089" lry="480" ulx="0" uly="430">gehende noch einzige, Erbe der Koͤnigreiche Neapolis und</line>
        <line lrx="1088" lry="529" ulx="9" uly="485">1, nd Sizilien, ein Enkel Friderichs des 2ten, 1268</line>
        <line lrx="1087" lry="586" ulx="0" uly="538">ſ ſd (durch Karl von Anjou) hingerichtet worden.</line>
        <line lrx="1087" lry="637" ulx="0" uly="591">„,9 Wie viel Jahre ſind ſeit dieſer geſetzwidrigen Hin⸗</line>
        <line lrx="1066" lry="689" ulx="9" uly="640">Enrhee richtung verfloſſen?</line>
        <line lrx="655" lry="744" ulx="0" uly="695">iſt de 1I 7 9. 6</line>
        <line lrx="636" lry="801" ulx="5" uly="742">9 En⸗ 1I 2 6 8</line>
        <line lrx="787" lry="854" ulx="273" uly="807">Antwort: 5 2 8 Jahre.</line>
        <line lrx="661" lry="913" ulx="0" uly="861">Bel Probe 1 7 9 6</line>
      </zone>
      <zone lrx="1085" lry="998" type="textblock" ulx="0" uly="929">
        <line lrx="1085" lry="998" ulx="216" uly="951">2) Torrizelli, ein Leibarzt des Grosherzogs von</line>
      </zone>
      <zone lrx="1101" lry="1202" type="textblock" ulx="254" uly="996">
        <line lrx="1101" lry="1051" ulx="255" uly="996">von Florenz, hat im Jahr 1643, die mit Quek⸗</line>
        <line lrx="1085" lry="1100" ulx="255" uly="1055">ſilber gefuͤllte Glasroͤhre erfunden, welche noch</line>
        <line lrx="1086" lry="1152" ulx="254" uly="1105">heut zu Tage die Torrizellianiſche Roͤhre genannt</line>
        <line lrx="832" lry="1202" ulx="256" uly="1161">wird, wie alt iſt dieſe Erfindung?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1086" lry="1800" type="textblock" ulx="0" uly="1216">
        <line lrx="621" lry="1265" ulx="0" uly="1216">lgiehen, 1I79 6</line>
        <line lrx="619" lry="1316" ulx="0" uly="1261">chen 5, 1 6 4 3</line>
        <line lrx="799" lry="1372" ulx="0" uly="1321">t, eine Antw. 1 5 3 Jahre.</line>
        <line lrx="1085" lry="1468" ulx="4" uly="1383">“ 3) Die Poſten ſind gegen das Jahr 1641 *) durch</line>
        <line lrx="1086" lry="1499" ulx="0" uly="1445">131 Lamoral von Taxis in dem teutſchen Reiche er⸗</line>
        <line lrx="1086" lry="1556" ulx="0" uly="1493">n  richtet worden. Wie lange iſt dieſes fuͤrſtliche</line>
        <line lrx="917" lry="1606" ulx="256" uly="1557">Haus ſchon im Beſitze des Poſtweſens?</line>
        <line lrx="707" lry="1657" ulx="0" uly="1600">ce⸗ 1796</line>
        <line lrx="618" lry="1706" ulx="3" uly="1649">O 1 6 4 1</line>
        <line lrx="749" lry="1760" ulx="0" uly="1703">ch de Antw. 1I 5 5 Jahre.</line>
        <line lrx="65" lry="1800" ulx="0" uly="1758">ſichen⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="964" lry="1832" type="textblock" ulx="250" uly="1790">
        <line lrx="964" lry="1832" ulx="250" uly="1790">*) Wuͤrtembergiſcher Hof⸗Almanagch von 1771.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="50" type="page" xml:id="s_AhI400_050">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_050.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1145" lry="756" type="textblock" ulx="238" uly="213">
        <line lrx="285" lry="249" ulx="239" uly="213">3⁰</line>
        <line lrx="1120" lry="333" ulx="238" uly="282">4) Der beruͤhmte und gelehrte Chriſtian Mayer,</line>
        <line lrx="1121" lry="386" ulx="280" uly="333">(Churpfaͤlziſcher Aſtronom) erſann 1770 aus Ge⸗</line>
        <line lrx="1122" lry="438" ulx="279" uly="388">legenheit des 1751 von dem Engliſchen Parla⸗</line>
        <line lrx="1124" lry="491" ulx="282" uly="438">ment aufgegebenen Problems die Meereslaͤnge</line>
        <line lrx="1145" lry="547" ulx="275" uly="495">zu finden, durch Huͤlfe einer Uhr, eine Land⸗</line>
        <line lrx="1126" lry="597" ulx="282" uly="548">charte zu entwerfen. Die Methode iſt jenem</line>
        <line lrx="1126" lry="649" ulx="283" uly="597">bisher uͤblichen Verfahren durch Triangel weit</line>
        <line lrx="1125" lry="703" ulx="284" uly="654">vorzuziehen. Wie viele Jahre iſt alſo dieſe Er⸗</line>
        <line lrx="880" lry="756" ulx="284" uly="709">findung den Geographen bekannt?</line>
      </zone>
      <zone lrx="712" lry="860" type="textblock" ulx="530" uly="818">
        <line lrx="712" lry="860" ulx="530" uly="818">1 7 906</line>
      </zone>
      <zone lrx="862" lry="998" type="textblock" ulx="466" uly="945">
        <line lrx="862" lry="998" ulx="466" uly="945">Antw. 2 6 Jahre.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1168" lry="1113" type="textblock" ulx="251" uly="1046">
        <line lrx="1168" lry="1113" ulx="251" uly="1046">5) Die ſchwarze Kunſt der Kupferſtecher iſt die Er⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1131" lry="1410" type="textblock" ulx="292" uly="1114">
        <line lrx="1130" lry="1164" ulx="292" uly="1114">findung eines Heßiſchen Obriſtlieutenants, Na⸗</line>
        <line lrx="1131" lry="1213" ulx="292" uly="1165">mens von Siegen, im Jahr 1649; wie alt iſt</line>
        <line lrx="583" lry="1270" ulx="292" uly="1225">dieſe Erfindung?</line>
        <line lrx="767" lry="1358" ulx="580" uly="1309">1 7 9. 6</line>
        <line lrx="763" lry="1410" ulx="580" uly="1371">1 6 4 9</line>
      </zone>
      <zone lrx="915" lry="1493" type="textblock" ulx="443" uly="1429">
        <line lrx="915" lry="1493" ulx="443" uly="1429">Antw. 1 4 7 Jahre.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1132" lry="1815" type="textblock" ulx="254" uly="1548">
        <line lrx="1130" lry="1607" ulx="254" uly="1548">6) Oeſterreichs Kriegsmacht beſtand nach Hrn.</line>
        <line lrx="1131" lry="1657" ulx="297" uly="1610">Profeſſor Schlözers Angabe im Jahr 1778 aus</line>
        <line lrx="1132" lry="1711" ulx="296" uly="1659">350000 Mann. Um eben dieſe Zeit war ſie in</line>
        <line lrx="1132" lry="1763" ulx="299" uly="1711">Frankreich 312926 Mann ſtark; wie viel Koͤpfe</line>
        <line lrx="1032" lry="1815" ulx="298" uly="1765">iſt die erſte Potenz ſtaͤrker als die leztere?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="871" type="textblock" ulx="1290" uly="619">
        <line lrx="1325" lry="653" ulx="1290" uly="619">bun</line>
        <line lrx="1325" lry="707" ulx="1294" uly="683">nac</line>
        <line lrx="1320" lry="761" ulx="1296" uly="729">die</line>
        <line lrx="1325" lry="815" ulx="1294" uly="781">in</line>
        <line lrx="1325" lry="871" ulx="1291" uly="836">Wn</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="51" type="page" xml:id="s_AhI400_051">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_051.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="73" lry="696" type="textblock" ulx="0" uly="277">
        <line lrx="73" lry="318" ulx="1" uly="277">Mayer,</line>
        <line lrx="73" lry="366" ulx="1" uly="331">als Ge⸗</line>
        <line lrx="72" lry="424" ulx="14" uly="385">Parla⸗</line>
        <line lrx="73" lry="481" ulx="1" uly="436">teblaͤnge</line>
        <line lrx="72" lry="527" ulx="0" uly="493"> Land⸗</line>
        <line lrx="73" lry="588" ulx="3" uly="547">t ſenem</line>
        <line lrx="72" lry="644" ulx="0" uly="600">gel net</line>
        <line lrx="70" lry="696" ulx="0" uly="654">dieſe E⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="72" lry="1212" type="textblock" ulx="0" uly="1061">
        <line lrx="69" lry="1099" ulx="5" uly="1061">die Et⸗</line>
        <line lrx="72" lry="1157" ulx="0" uly="1118">5, No⸗</line>
        <line lrx="72" lry="1212" ulx="0" uly="1169">e olr ſt</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="1764" type="textblock" ulx="0" uly="1563">
        <line lrx="65" lry="1610" ulx="0" uly="1563">Or.</line>
        <line lrx="66" lry="1657" ulx="2" uly="1615"> als</line>
        <line lrx="66" lry="1712" ulx="0" uly="1659"> ſein</line>
        <line lrx="66" lry="1764" ulx="0" uly="1718">Poſe</line>
      </zone>
      <zone lrx="1083" lry="313" type="textblock" ulx="550" uly="199">
        <line lrx="1083" lry="235" ulx="1037" uly="199">31</line>
        <line lrx="752" lry="313" ulx="550" uly="273">Operation:</line>
      </zone>
      <zone lrx="779" lry="437" type="textblock" ulx="486" uly="346">
        <line lrx="778" lry="378" ulx="488" uly="346">3 5. 0O. O. C. 0</line>
        <line lrx="779" lry="437" ulx="486" uly="393">3 I 2 9 2 6</line>
      </zone>
      <zone lrx="931" lry="512" type="textblock" ulx="363" uly="466">
        <line lrx="931" lry="512" ulx="363" uly="466">Antw. 3 7 o 7 4 Mann.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1079" lry="1097" type="textblock" ulx="200" uly="559">
        <line lrx="1079" lry="608" ulx="200" uly="559">7) Nach einem Extract aus dem Reichs⸗Operations⸗</line>
        <line lrx="1079" lry="665" ulx="241" uly="613">buch (im Jahr 1795 im Mai Monat) betrug</line>
        <line lrx="1077" lry="717" ulx="223" uly="667">nach ſelbigem die Generaleinnahme 2620759 fl.</line>
        <line lrx="1078" lry="768" ulx="239" uly="710">die Generalausgaben 2608784 fl.; wie groß waͤre</line>
        <line lrx="1076" lry="858" ulx="239" uly="773">in dieſem Fall nach Abzug noch der baare Kaſſen⸗</line>
        <line lrx="398" lry="868" ulx="238" uly="827">Vorrath?</line>
        <line lrx="725" lry="924" ulx="539" uly="884">Operation:</line>
        <line lrx="805" lry="980" ulx="457" uly="936">2 6 2. 0. 7. 5 9</line>
        <line lrx="805" lry="1032" ulx="457" uly="990">2 6 0 8 7 8 4</line>
        <line lrx="976" lry="1097" ulx="565" uly="1056">I I 9 7 5 Gulden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="462" lry="1085" type="textblock" ulx="345" uly="1043">
        <line lrx="462" lry="1085" ulx="345" uly="1043">Antw.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1072" lry="1509" type="textblock" ulx="197" uly="1141">
        <line lrx="1072" lry="1194" ulx="197" uly="1141">8) Wuͤrtemberg zaͤhlt 600200, die Marggrafſchaft</line>
        <line lrx="1071" lry="1246" ulx="235" uly="1198">Baden 200000 Einwohner. Um wie viel iſt die</line>
        <line lrx="1070" lry="1296" ulx="234" uly="1249">Bevoͤlkerung Wuͤrtembergs ſtaͤrker als Baden⸗</line>
        <line lrx="389" lry="1344" ulx="211" uly="1303">Durlach?</line>
        <line lrx="720" lry="1401" ulx="535" uly="1360">Operation:</line>
        <line lrx="739" lry="1450" ulx="514" uly="1416">6 o0200</line>
        <line lrx="740" lry="1509" ulx="510" uly="1470">20°⏑0%⏑%⏑0°</line>
      </zone>
      <zone lrx="950" lry="1590" type="textblock" ulx="273" uly="1541">
        <line lrx="950" lry="1590" ulx="273" uly="1541">Antw. um 40°0⏑2% % Einwohner.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1066" lry="1850" type="textblock" ulx="190" uly="1636">
        <line lrx="1066" lry="1684" ulx="190" uly="1636">9) Alle Laͤnder des Rußiſchen Reiches ſchaͤzt Gat⸗</line>
        <line lrx="1066" lry="1738" ulx="199" uly="1693">terer auf 201500 Quadratmeilen; hingegen alle</line>
        <line lrx="1064" lry="1790" ulx="229" uly="1743">Laͤnder des chineſiſchen Reiches auf 109312; um</line>
        <line lrx="1062" lry="1850" ulx="231" uly="1798">wie viel iſt das erſte Reich groͤßer als das leztere?</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="52" type="page" xml:id="s_AhI400_052">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_052.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1325" lry="1902" type="textblock" ulx="51" uly="272">
        <line lrx="778" lry="316" ulx="591" uly="272">Operation:</line>
        <line lrx="823" lry="368" ulx="532" uly="336">2. 0. 1I 5. 0. O</line>
        <line lrx="1010" lry="413" ulx="535" uly="381">I 0O 9 3 I 2</line>
        <line lrx="1130" lry="477" ulx="310" uly="403">Antw. um 9 2 1 8 8 Auadratmeilen.</line>
        <line lrx="1325" lry="565" ulx="247" uly="473">10) Franz Drake war der erſte, der die Kartoffeln Do</line>
        <line lrx="1134" lry="615" ulx="295" uly="563">1580 aus Amerika nach Teutſchland brachte; wie</line>
        <line lrx="1154" lry="704" ulx="295" uly="612">viel Jahre iſt dies nüzliche Produkt den Teniſchen</line>
        <line lrx="450" lry="715" ulx="295" uly="678">bekannt?</line>
        <line lrx="789" lry="763" ulx="602" uly="687">Operation:</line>
        <line lrx="1323" lry="812" ulx="612" uly="735">17 9 6 De⸗</line>
        <line lrx="1325" lry="857" ulx="626" uly="806">1 5 8 ee</line>
        <line lrx="1325" lry="918" ulx="501" uly="861">Antw. 2 1 6 Jahre. ßt</line>
        <line lrx="1325" lry="954" ulx="1273" uly="917">mehren</line>
        <line lrx="1314" lry="1010" ulx="262" uly="922">ar) Wilhelm Harvey, ein Engliſcher Arzt und Na⸗ 5 f.</line>
        <line lrx="1325" lry="1062" ulx="305" uly="1005">turkundiger hat 1628. den Umlauf des Gebluͤts</line>
        <line lrx="1325" lry="1136" ulx="307" uly="1059">im menſchlichen Leibe entdeckt, wie lange iſt es ſtie</line>
        <line lrx="1323" lry="1171" ulx="307" uly="1105">ſchon bekannt? 7 lch</line>
        <line lrx="1325" lry="1223" ulx="599" uly="1173">Operation: (</line>
        <line lrx="1088" lry="1267" ulx="611" uly="1219">X 7 9. 6</line>
        <line lrx="793" lry="1305" ulx="585" uly="1271">TI 6 2 8</line>
        <line lrx="971" lry="1374" ulx="472" uly="1334">Antw. I1 6 8 Jahre.</line>
        <line lrx="1145" lry="1467" ulx="273" uly="1383">12) Kolombs Abfahrt auf die Entdeckung von Ame⸗</line>
        <line lrx="1146" lry="1514" ulx="313" uly="1473">rika wurde im Jahre 1402. unternommen; wie</line>
        <line lrx="995" lry="1571" ulx="316" uly="1522">lange iſt dieſer Welttheil ſchon bekannt?</line>
        <line lrx="1325" lry="1639" ulx="465" uly="1587">. Operation:</line>
        <line lrx="1319" lry="1710" ulx="51" uly="1643">“ 1796 Uitde</line>
        <line lrx="1325" lry="1729" ulx="643" uly="1692">1 4 9 2</line>
        <line lrx="1325" lry="1807" ulx="517" uly="1751">Antw. 3 °4 Jahre. tze</line>
        <line lrx="1325" lry="1860" ulx="999" uly="1814">e nſere</line>
        <line lrx="1100" lry="1902" ulx="960" uly="1848">Fuͤnfter</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="53" type="page" xml:id="s_AhI400_053">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_053.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="82" lry="460" type="textblock" ulx="0" uly="425">
        <line lrx="82" lry="460" ulx="0" uly="425">atfneilen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="83" lry="656" type="textblock" ulx="0" uly="507">
        <line lrx="83" lry="548" ulx="4" uly="507">Kortoffeln</line>
        <line lrx="82" lry="604" ulx="0" uly="560">nchte, wie</line>
        <line lrx="80" lry="656" ulx="7" uly="614">Teltſen</line>
      </zone>
      <zone lrx="81" lry="1109" type="textblock" ulx="0" uly="955">
        <line lrx="78" lry="993" ulx="1" uly="955">und Na⸗</line>
        <line lrx="80" lry="1048" ulx="8" uly="1006">Gebluts</line>
        <line lrx="81" lry="1109" ulx="0" uly="1062">N iſt es</line>
      </zone>
      <zone lrx="111" lry="1459" type="textblock" ulx="3" uly="1420">
        <line lrx="111" lry="1459" ulx="3" uly="1420">6O An⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="81" lry="1517" type="textblock" ulx="0" uly="1475">
        <line lrx="81" lry="1517" ulx="0" uly="1475">men; e</line>
      </zone>
      <zone lrx="928" lry="441" type="textblock" ulx="402" uly="384">
        <line lrx="928" lry="441" ulx="402" uly="384">Süͤnfter Abſchnitt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1101" lry="532" type="textblock" ulx="185" uly="464">
        <line lrx="1101" lry="532" ulx="185" uly="464">Von der Multiplikation unbenannter</line>
      </zone>
      <zone lrx="839" lry="603" type="textblock" ulx="482" uly="546">
        <line lrx="839" lry="603" ulx="482" uly="546">ganzer Zahlen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1107" lry="862" type="textblock" ulx="217" uly="687">
        <line lrx="1107" lry="737" ulx="590" uly="687">d. 40.</line>
        <line lrx="1095" lry="802" ulx="217" uly="723">Die dritte Rechnungsart iſt diejenige, wodurch</line>
        <line lrx="1097" lry="862" ulx="219" uly="798">eine Zahl etliche mal ſo groß gemacht wird. Dieſe</line>
      </zone>
      <zone lrx="1093" lry="909" type="textblock" ulx="215" uly="851">
        <line lrx="1093" lry="909" ulx="215" uly="851">heißt die Vervielfaͤltigung (Multiplikation). Das</line>
      </zone>
      <zone lrx="1095" lry="1069" type="textblock" ulx="216" uly="906">
        <line lrx="1092" lry="964" ulx="217" uly="906">mehrere hievon kann man im erſten Abſchnitt §S.</line>
        <line lrx="1095" lry="1009" ulx="216" uly="958">5. 6. 7. 8. u. ſ. w. deutlich einſehen.</line>
        <line lrx="1092" lry="1069" ulx="299" uly="1012">Z. B. ich ſolle achte mit vier multipliciren, ſo ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1092" lry="1116" type="textblock" ulx="184" uly="1062">
        <line lrx="1092" lry="1116" ulx="184" uly="1062">ſchiehet dieſe wirklich durch eine ſchnelle Addition, nem⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1090" lry="1291" type="textblock" ulx="216" uly="1114">
        <line lrx="1090" lry="1172" ulx="217" uly="1114">lich durch eine viermalige Addition des Achters zu ſich</line>
        <line lrx="1090" lry="1224" ulx="216" uly="1165">ſelbſt. Denn wenn ich 8 viermal zu ſich ſelbſt addire</line>
        <line lrx="1073" lry="1291" ulx="617" uly="1260">8</line>
      </zone>
      <zone lrx="635" lry="1380" type="textblock" ulx="615" uly="1304">
        <line lrx="635" lry="1335" ulx="616" uly="1304">8</line>
        <line lrx="634" lry="1380" ulx="615" uly="1349">8</line>
      </zone>
      <zone lrx="737" lry="1563" type="textblock" ulx="251" uly="1431">
        <line lrx="693" lry="1482" ulx="251" uly="1431">ſo iſt die SLumme 32.</line>
        <line lrx="737" lry="1563" ulx="578" uly="1522">G. 41.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="1687" type="textblock" ulx="209" uly="1580">
        <line lrx="1119" lry="1642" ulx="291" uly="1580">Weil aber eine ſolche Operation zu weitlaͤufig</line>
        <line lrx="1082" lry="1687" ulx="209" uly="1629">wuͤrde, wenn man große Zahlen z3. B. 427 mit</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="1738" type="textblock" ulx="164" uly="1685">
        <line lrx="1081" lry="1738" ulx="164" uly="1685">362 multipliziren oder drei hundert und zwei und</line>
      </zone>
      <zone lrx="1082" lry="1791" type="textblock" ulx="208" uly="1734">
        <line lrx="1082" lry="1791" ulx="208" uly="1734">ſechzigmal zu ſich ſelbſt addiren ſollte, ſo haben ſchon</line>
      </zone>
      <zone lrx="1082" lry="1843" type="textblock" ulx="165" uly="1791">
        <line lrx="1082" lry="1843" ulx="165" uly="1791">unnſere Alten auf Mittel gedacht, die gewoͤhnliche aber</line>
      </zone>
      <zone lrx="744" lry="1887" type="textblock" ulx="716" uly="1854">
        <line lrx="744" lry="1887" ulx="716" uly="1854">C</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="54" type="page" xml:id="s_AhI400_054">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_054.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="263" lry="233" type="textblock" ulx="212" uly="196">
        <line lrx="263" lry="233" ulx="212" uly="196">34</line>
      </zone>
      <zone lrx="1094" lry="368" type="textblock" ulx="192" uly="253">
        <line lrx="1094" lry="318" ulx="215" uly="253">dabei langſame Addition in eine ſchnellere, kuͤrzere, und</line>
        <line lrx="1073" lry="368" ulx="192" uly="316">weniger Raum einnehmende Addition zu verwandeln.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1101" lry="992" type="textblock" ulx="176" uly="397">
        <line lrx="720" lry="438" ulx="589" uly="397">§. 42.</line>
        <line lrx="1096" lry="516" ulx="298" uly="455">Dieſes geſchieht durch Huͤlfe des Einmal Eins,</line>
        <line lrx="1096" lry="562" ulx="176" uly="510">oder der pythagoriſchen Rechentafel. Dieſe Rechen⸗</line>
        <line lrx="1096" lry="620" ulx="215" uly="563">tafel iſt nichts anders, als eine wirkliche Addition</line>
        <line lrx="1097" lry="669" ulx="217" uly="616">aller moͤglichen einfachen Zahlen ſo oft ſie ſich nach</line>
        <line lrx="1098" lry="725" ulx="216" uly="671">ihren Einheiten zu ſich ſelbſt addiren laſſen. Es er⸗</line>
        <line lrx="1099" lry="780" ulx="190" uly="718">hellet alſo daraus, was die Summe ſey, wenn 9</line>
        <line lrx="1101" lry="834" ulx="219" uly="776">zu ſich ſelbſt 9 mal, oder 8 mal, oder 7 mal, oder</line>
        <line lrx="1098" lry="879" ulx="197" uly="822">6 mal u. ſ. w. addirt wird. Ueber die Zehner,</line>
        <line lrx="1100" lry="945" ulx="220" uly="881">Hunderter, Tauſender u. ſ. w. darf die Rechenta⸗</line>
        <line lrx="610" lry="992" ulx="220" uly="944">fel nicht hinaus gehen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1110" lry="1845" type="textblock" ulx="226" uly="1030">
        <line lrx="887" lry="1079" ulx="384" uly="1030">1 §. 43.</line>
        <line lrx="1064" lry="1142" ulx="261" uly="1090">Von Verfertigung einer ſolchen</line>
        <line lrx="829" lry="1189" ulx="502" uly="1146">Rechentafel.</line>
        <line lrx="1104" lry="1260" ulx="307" uly="1207">Man zeichnet ein QLuadrat (man ſehe den F. 36.</line>
        <line lrx="1106" lry="1315" ulx="226" uly="1261">meiner Geometrie) und theilt es nach der Breite</line>
        <line lrx="1105" lry="1369" ulx="226" uly="1316">und Laͤnge in gleich viel kleinere Quadraten, nem⸗</line>
        <line lrx="1107" lry="1425" ulx="227" uly="1365">lich auf jeder Seite in 9 Quadraten ein; ſchreibt</line>
        <line lrx="1108" lry="1480" ulx="227" uly="1420">ſodann die einfache Zahlen von bis 9 nach der Qneer</line>
        <line lrx="1110" lry="1528" ulx="229" uly="1472">und Laͤnge in die erſten Quadraten; hernach addirt</line>
        <line lrx="1104" lry="1578" ulx="230" uly="1529">man eine jede einfache Zahl nach der Ordnung 2,</line>
        <line lrx="1105" lry="1637" ulx="229" uly="1580">3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 mal zu ſich ſelbſt, und</line>
        <line lrx="1065" lry="1689" ulx="230" uly="1636">ſchreibt die Summen in die folgenden Quadraten.</line>
        <line lrx="1107" lry="1740" ulx="315" uly="1684">3. B. die auf folgender Seite gezeichnete Fi⸗</line>
        <line lrx="1108" lry="1794" ulx="231" uly="1733">gur ſtellt die ganze zuſammengeſezte pythagoriſche</line>
        <line lrx="1102" lry="1845" ulx="229" uly="1804">Rechentafel vor. B</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="835" type="textblock" ulx="1294" uly="693">
        <line lrx="1325" lry="835" ulx="1294" uly="693">— S</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="501" type="textblock" ulx="1285" uly="276">
        <line lrx="1325" lry="501" ulx="1285" uly="276">,—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="656" type="textblock" ulx="1287" uly="524">
        <line lrx="1325" lry="656" ulx="1287" uly="524">.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="998" type="textblock" ulx="1285" uly="983">
        <line lrx="1325" lry="998" ulx="1285" uly="983">7</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1346" type="textblock" ulx="1273" uly="1201">
        <line lrx="1325" lry="1242" ulx="1283" uly="1201">wel</line>
        <line lrx="1325" lry="1292" ulx="1279" uly="1254">s g</line>
        <line lrx="1321" lry="1346" ulx="1273" uly="1313">5 mal</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1861" type="textblock" ulx="1268" uly="1505">
        <line lrx="1325" lry="1592" ulx="1271" uly="1549">fer he</line>
        <line lrx="1316" lry="1647" ulx="1271" uly="1605">dieſer</line>
        <line lrx="1325" lry="1707" ulx="1268" uly="1654">Rechte</line>
        <line lrx="1323" lry="1752" ulx="1274" uly="1720">erade</line>
        <line lrx="1324" lry="1807" ulx="1276" uly="1763">ſunne</line>
        <line lrx="1325" lry="1861" ulx="1279" uly="1815">liſt</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="55" type="page" xml:id="s_AhI400_055">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_055.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="56" lry="349" type="textblock" ulx="1" uly="263">
        <line lrx="56" lry="299" ulx="1" uly="263">e, und</line>
        <line lrx="43" lry="349" ulx="1" uly="315">deln.</line>
      </zone>
      <zone lrx="58" lry="930" type="textblock" ulx="0" uly="458">
        <line lrx="57" lry="495" ulx="0" uly="458">Ens,</line>
        <line lrx="56" lry="551" ulx="0" uly="513">ſechen⸗</line>
        <line lrx="53" lry="600" ulx="0" uly="565">Dion⸗</line>
        <line lrx="53" lry="661" ulx="0" uly="619">H nc</line>
        <line lrx="56" lry="710" ulx="3" uly="675">Es et⸗</line>
        <line lrx="58" lry="765" ulx="0" uly="724">entn 9</line>
        <line lrx="57" lry="815" ulx="0" uly="783">odet</line>
        <line lrx="49" lry="874" ulx="0" uly="836">hner,</line>
        <line lrx="50" lry="930" ulx="0" uly="893">Penta⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="39" lry="1142" type="textblock" ulx="1" uly="1102">
        <line lrx="39" lry="1142" ulx="1" uly="1102">cen</line>
      </zone>
      <zone lrx="63" lry="1805" type="textblock" ulx="0" uly="1215">
        <line lrx="61" lry="1261" ulx="0" uly="1215">160s.</line>
        <line lrx="62" lry="1307" ulx="5" uly="1271">Breite</line>
        <line lrx="59" lry="1368" ulx="0" uly="1331">nein⸗</line>
        <line lrx="61" lry="1423" ulx="0" uly="1375">chrebt</line>
        <line lrx="63" lry="1471" ulx="1" uly="1436">Auer</line>
        <line lrx="63" lry="1527" ulx="19" uly="1480">oddit</line>
        <line lrx="55" lry="1583" ulx="0" uly="1545">mg 2,</line>
        <line lrx="54" lry="1636" ulx="0" uly="1591">, und</line>
        <line lrx="37" lry="1686" ulx="0" uly="1657">ten.</line>
        <line lrx="58" lry="1740" ulx="2" uly="1696">te F⸗</line>
        <line lrx="59" lry="1805" ulx="0" uly="1751">horſce</line>
      </zone>
      <zone lrx="1074" lry="979" type="textblock" ulx="211" uly="292">
        <line lrx="945" lry="362" ulx="255" uly="292">2 3 4 8</line>
        <line lrx="1043" lry="598" ulx="249" uly="523">4 8 12 16 20 24 28 32 36</line>
        <line lrx="1043" lry="678" ulx="239" uly="596">5 1¹0 15 20 25 30 35 40 45</line>
        <line lrx="1052" lry="764" ulx="242" uly="674">2 18 24 30 30 4 48 54</line>
        <line lrx="1040" lry="836" ulx="259" uly="752">7 14 ar 28 35 42 49 56 63</line>
        <line lrx="1074" lry="906" ulx="249" uly="829">8 16 24 32 40 48 56 64 72</line>
        <line lrx="1038" lry="979" ulx="211" uly="909">% 18 27 36 45 54 63 72 81</line>
      </zone>
      <zone lrx="1075" lry="1349" type="textblock" ulx="201" uly="1048">
        <line lrx="900" lry="1072" ulx="716" uly="1048">2</line>
        <line lrx="743" lry="1110" ulx="576" uly="1066">K. 44.</line>
        <line lrx="1075" lry="1196" ulx="288" uly="1137">In dieſem hier gezeichneten Quadrat (Viereck)</line>
        <line lrx="1075" lry="1243" ulx="206" uly="1189">welches zu beiden Abtheilungen gehoͤrt, findet man</line>
        <line lrx="1074" lry="1296" ulx="205" uly="1244">das Vielfache der Ziffern. So ſieht man z. B. daß</line>
        <line lrx="837" lry="1349" ulx="201" uly="1297">5 mal 6 zum Vielfachen 30 geben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="700" lry="1456" type="textblock" ulx="571" uly="1412">
        <line lrx="700" lry="1456" ulx="571" uly="1412">§. 45.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1110" lry="1893" type="textblock" ulx="201" uly="1486">
        <line lrx="1110" lry="1539" ulx="284" uly="1486">Soll nun eine gegebene Zahl durch einzelne Zif⸗</line>
        <line lrx="1073" lry="1588" ulx="201" uly="1537">fer vervielfaͤltiget werden, ſo vervielfaͤltiget man mit</line>
        <line lrx="1078" lry="1647" ulx="201" uly="1592">dieſer eine Ziffer jener Zahl insbeſondere, von der</line>
        <line lrx="1073" lry="1693" ulx="202" uly="1645">Rechten gegen die Linke, und ſchreibt das Vielfache</line>
        <line lrx="1071" lry="1745" ulx="202" uly="1699">gerade herunter, doch ſo, daß man wie beim Zu⸗</line>
        <line lrx="1070" lry="1799" ulx="202" uly="1749">ſammenzaͤhlen die Zehner zur folgenden Stelle auf⸗</line>
        <line lrx="1072" lry="1856" ulx="203" uly="1800">behaͤlt. Nun wird es gar keine ſonderliche Kunſt</line>
        <line lrx="730" lry="1893" ulx="663" uly="1860">E 2</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="56" type="page" xml:id="s_AhI400_056">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_056.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="270" lry="225" type="textblock" ulx="205" uly="180">
        <line lrx="270" lry="225" ulx="205" uly="180">36</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="385" type="textblock" ulx="222" uly="215">
        <line lrx="1119" lry="341" ulx="222" uly="215">ſeyn, alle nur moͤgliche auch noch ſo große Zahlen</line>
        <line lrx="1118" lry="385" ulx="225" uly="315">zu multipliziren.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1100" lry="565" type="textblock" ulx="305" uly="383">
        <line lrx="725" lry="432" ulx="595" uly="383">S. 46.</line>
        <line lrx="1071" lry="500" ulx="561" uly="455">Aufgabe.</line>
        <line lrx="1100" lry="565" ulx="305" uly="520">Eine zuſammengeſetzte Zahl durch eine einfache</line>
      </zone>
      <zone lrx="497" lry="624" type="textblock" ulx="221" uly="579">
        <line lrx="497" lry="624" ulx="221" uly="579">zu multipliziren.</line>
      </zone>
      <zone lrx="774" lry="705" type="textblock" ulx="544" uly="663">
        <line lrx="774" lry="705" ulx="544" uly="663">Aufloͤſung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1098" lry="777" type="textblock" ulx="263" uly="723">
        <line lrx="1098" lry="777" ulx="263" uly="723">1) Man ſetze die zuſammengeſetzte Zahl als Mul⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1097" lry="1118" type="textblock" ulx="301" uly="780">
        <line lrx="1097" lry="828" ulx="301" uly="780">tiplikant, oben an, und die einfache, als Mul⸗</line>
        <line lrx="1097" lry="881" ulx="302" uly="834">tiplikator, darunter, damit man ihn immer</line>
        <line lrx="1096" lry="932" ulx="302" uly="881">im Geſichte habe: gewoͤhnlich geſchieht dies un⸗</line>
        <line lrx="1097" lry="985" ulx="302" uly="939">ter der lezten Zifferſtelle zur Rechten und zie⸗</line>
        <line lrx="1097" lry="1040" ulx="303" uly="994">het eine Horizontallinie (Queerlinie) um das</line>
        <line lrx="1097" lry="1118" ulx="303" uly="1033">Produkt von dieſen beiden Faktoren abzuſon⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1120" lry="1224" type="textblock" ulx="241" uly="1098">
        <line lrx="387" lry="1151" ulx="241" uly="1098">dern.</line>
        <line lrx="1120" lry="1224" ulx="264" uly="1169">2) Man forſche, was gemaͤs dem Multiplikator</line>
      </zone>
      <zone lrx="1099" lry="1273" type="textblock" ulx="303" uly="1228">
        <line lrx="1099" lry="1273" ulx="303" uly="1228">das Vielfache der Einheiten von der erſten Ord⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1108" lry="1376" type="textblock" ulx="285" uly="1275">
        <line lrx="1098" lry="1334" ulx="295" uly="1275">nung gibt, und verhalte ſich beim Anſchreiben</line>
        <line lrx="1108" lry="1376" ulx="285" uly="1331">wie in der Addition. Eben dies thue man auch</line>
      </zone>
      <zone lrx="1099" lry="1541" type="textblock" ulx="302" uly="1387">
        <line lrx="1098" lry="1434" ulx="302" uly="1387">beim Vielfachen der Zehner, Hunderter, Tau⸗</line>
        <line lrx="1099" lry="1487" ulx="305" uly="1440">ſender u. ſ. w. Zu einem wirklichen Beiſpiel</line>
        <line lrx="1045" lry="1541" ulx="304" uly="1495">nehmen wir 6 5 4 897  6 vor die Hand.</line>
      </zone>
      <zone lrx="755" lry="1741" type="textblock" ulx="565" uly="1594">
        <line lrx="755" lry="1636" ulx="567" uly="1594">Operation:</line>
        <line lrx="747" lry="1699" ulx="565" uly="1659">6 5 4 87</line>
        <line lrx="747" lry="1741" ulx="727" uly="1710">6</line>
      </zone>
      <zone lrx="756" lry="1834" type="textblock" ulx="527" uly="1799">
        <line lrx="756" lry="1834" ulx="527" uly="1799">3 9 2 9 2 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="647" type="textblock" ulx="1279" uly="345">
        <line lrx="1325" lry="384" ulx="1287" uly="345">Einſ</line>
        <line lrx="1318" lry="437" ulx="1282" uly="399">nach</line>
        <line lrx="1314" lry="485" ulx="1282" uly="452">dukt</line>
        <line lrx="1310" lry="538" ulx="1280" uly="508">und</line>
        <line lrx="1325" lry="592" ulx="1279" uly="559">Ordr</line>
        <line lrx="1325" lry="647" ulx="1279" uly="613">durc</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1104" type="textblock" ulx="1273" uly="852">
        <line lrx="1325" lry="885" ulx="1280" uly="852">Iſten</line>
        <line lrx="1324" lry="940" ulx="1273" uly="903">Mult</line>
        <line lrx="1325" lry="997" ulx="1278" uly="957">lch,</line>
        <line lrx="1325" lry="1048" ulx="1281" uly="1009">n</line>
        <line lrx="1314" lry="1104" ulx="1284" uly="1061">(5.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1773" type="textblock" ulx="1267" uly="1620">
        <line lrx="1325" lry="1664" ulx="1267" uly="1620">Ddie B</line>
        <line lrx="1324" lry="1718" ulx="1285" uly="1680">dlet</line>
        <line lrx="1325" lry="1773" ulx="1286" uly="1731">fie</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="57" type="page" xml:id="s_AhI400_057">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_057.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="71" lry="298" type="textblock" ulx="2" uly="256">
        <line lrx="71" lry="298" ulx="2" uly="256">Zahlen</line>
      </zone>
      <zone lrx="61" lry="562" type="textblock" ulx="0" uly="519">
        <line lrx="61" lry="562" ulx="0" uly="519">einfoche</line>
      </zone>
      <zone lrx="60" lry="1095" type="textblock" ulx="0" uly="728">
        <line lrx="58" lry="765" ulx="0" uly="728">Mul⸗</line>
        <line lrx="57" lry="817" ulx="6" uly="781">Mul⸗</line>
        <line lrx="54" lry="870" ulx="0" uly="844">nmer</line>
        <line lrx="48" lry="923" ulx="0" uly="895">un⸗</line>
        <line lrx="53" lry="983" ulx="0" uly="943">d ⸗</line>
        <line lrx="60" lry="1033" ulx="0" uly="998">a das</line>
        <line lrx="57" lry="1095" ulx="0" uly="1051">bhte⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="61" lry="1333" type="textblock" ulx="0" uly="1183">
        <line lrx="60" lry="1227" ulx="0" uly="1183">Plknter</line>
        <line lrx="61" lry="1271" ulx="0" uly="1237">1 Ord⸗</line>
        <line lrx="58" lry="1333" ulx="0" uly="1289">leiben</line>
      </zone>
      <zone lrx="63" lry="1380" type="textblock" ulx="0" uly="1336">
        <line lrx="63" lry="1380" ulx="0" uly="1336">1 guch</line>
      </zone>
      <zone lrx="60" lry="1545" type="textblock" ulx="0" uly="1399">
        <line lrx="59" lry="1440" ulx="2" uly="1399">Tal⸗</line>
        <line lrx="60" lry="1492" ulx="0" uly="1446">diſptl</line>
        <line lrx="35" lry="1545" ulx="0" uly="1510">nd⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1138" lry="340" type="textblock" ulx="313" uly="221">
        <line lrx="1138" lry="257" ulx="1062" uly="221">37</line>
        <line lrx="1106" lry="340" ulx="313" uly="288">Erklaͤrung: 6 α 7 — 42, wobei ſich zwei</line>
      </zone>
      <zone lrx="1103" lry="395" type="textblock" ulx="204" uly="343">
        <line lrx="1103" lry="395" ulx="204" uly="343">Einſer und vier Zehner befinden. Man behaͤlt dem⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1121" lry="667" type="textblock" ulx="222" uly="396">
        <line lrx="1101" lry="443" ulx="227" uly="396">nach dieſe vier Zehner im Sinn, bis auch das Pro⸗</line>
        <line lrx="1119" lry="508" ulx="226" uly="448">dukt von Zehner da iſt; dies gibt 6 Wι 8  48</line>
        <line lrx="1121" lry="550" ulx="225" uly="481">und 4 dazu macht 52, wieder 5 als Zehner dieſer</line>
        <line lrx="1118" lry="613" ulx="224" uly="526">Ordnung behalten, dann 2 angeſchrieben, und ſo</line>
        <line lrx="588" lry="667" ulx="222" uly="602">durch die ganze Zahl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1090" lry="996" type="textblock" ulx="207" uly="729">
        <line lrx="905" lry="775" ulx="557" uly="729">Beweis.</line>
        <line lrx="1090" lry="837" ulx="289" uly="789">Man ſtelle den Multiplikant ſo oft als zu ſum⸗</line>
        <line lrx="1089" lry="889" ulx="218" uly="843">mirendes Glied untereinander, ſo viele Einheiten der</line>
        <line lrx="1089" lry="940" ulx="207" uly="894">Multiplikator in ſich enthaͤlt, und man addirt wirk⸗</line>
        <line lrx="1087" lry="996" ulx="214" uly="948">lich, ſo wird ſich allemal das naͤmliche ergeben, weil</line>
      </zone>
      <zone lrx="1086" lry="1095" type="textblock" ulx="191" uly="999">
        <line lrx="1086" lry="1095" ulx="191" uly="999">faſt die  ulſche Verfahrungsart zum Grunde liegt</line>
      </zone>
      <zone lrx="370" lry="1095" type="textblock" ulx="213" uly="1050">
        <line lrx="370" lry="1095" ulx="213" uly="1050">(§. 40.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="721" lry="1375" type="textblock" ulx="451" uly="1134">
        <line lrx="710" lry="1176" ulx="554" uly="1134">65487</line>
        <line lrx="708" lry="1232" ulx="553" uly="1184">65 487</line>
        <line lrx="721" lry="1275" ulx="550" uly="1234">65487</line>
        <line lrx="704" lry="1325" ulx="451" uly="1283">55 487</line>
        <line lrx="703" lry="1375" ulx="548" uly="1333">65487</line>
      </zone>
      <zone lrx="702" lry="1437" type="textblock" ulx="468" uly="1384">
        <line lrx="702" lry="1437" ulx="468" uly="1384">65487</line>
      </zone>
      <zone lrx="702" lry="1481" type="textblock" ulx="370" uly="1439">
        <line lrx="702" lry="1481" ulx="370" uly="1439">399 2922</line>
      </zone>
      <zone lrx="1108" lry="1889" type="textblock" ulx="197" uly="1544">
        <line lrx="759" lry="1586" ulx="506" uly="1544">Anmerkung.</line>
        <line lrx="1073" lry="1654" ulx="197" uly="1606">Die Beweiſe werden hier freilich meiſtens nach in⸗</line>
        <line lrx="1108" lry="1707" ulx="236" uly="1657">ductionartigem Zuſchnitte ausfallen; allein ſie ſind</line>
        <line lrx="1071" lry="1758" ulx="235" uly="1710">fuͤr die Arithmetik ſtrenge genug, weil doch bei</line>
        <line lrx="1069" lry="1809" ulx="234" uly="1758">jedem Schritte der Aufloͤſung ſo viel moͤglich der</line>
        <line lrx="1070" lry="1889" ulx="236" uly="1816">Grund des Verfahrens aus den vorangegangenen</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="58" type="page" xml:id="s_AhI400_058">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_058.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="280" lry="233" type="textblock" ulx="219" uly="192">
        <line lrx="280" lry="233" ulx="219" uly="192">38</line>
      </zone>
      <zone lrx="1111" lry="422" type="textblock" ulx="271" uly="250">
        <line lrx="1111" lry="317" ulx="271" uly="250">angegeben wird. Allgemeinheit in Beweiſen zu</line>
        <line lrx="1110" lry="369" ulx="271" uly="319">erzielen, kann nur in der Algebra gefordert und</line>
        <line lrx="548" lry="422" ulx="271" uly="381">geleiſtet werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1122" lry="990" type="textblock" ulx="197" uly="445">
        <line lrx="1058" lry="485" ulx="604" uly="445">§. 47.</line>
        <line lrx="1114" lry="550" ulx="233" uly="506">Vorkommende Faͤlle bei der Multiplika⸗</line>
        <line lrx="994" lry="604" ulx="357" uly="562">tion in Anſehung der Nullen.</line>
        <line lrx="1122" lry="669" ulx="318" uly="624">Wenn die eine von beiden Zahlen, oder auch</line>
        <line lrx="1118" lry="720" ulx="197" uly="676">beide Nullen am Ende haben: ſo laͤßt man ſie bei</line>
        <line lrx="1118" lry="776" ulx="238" uly="731">der Vervielfaͤltigung weg, und ſezt ſie alle erſt zu⸗</line>
        <line lrx="1118" lry="830" ulx="237" uly="784">lezt hinter das Vielfache; denn ſie dienen blos, um</line>
        <line lrx="1117" lry="881" ulx="238" uly="835">die andern Ziffern vorzudruͤcken. Wenn 530 mit</line>
        <line lrx="1121" lry="936" ulx="240" uly="888">1600 vervielfaͤltiget werden ſollen, ſo vervielfaͤltiget</line>
        <line lrx="673" lry="990" ulx="240" uly="948">man 53 mit 16, woraus</line>
      </zone>
      <zone lrx="711" lry="1279" type="textblock" ulx="447" uly="1030">
        <line lrx="669" lry="1065" ulx="447" uly="1030">B 5 3 0</line>
        <line lrx="711" lry="1108" ulx="571" uly="1076">I 0 0 0</line>
        <line lrx="590" lry="1224" ulx="527" uly="1192">5 3</line>
        <line lrx="711" lry="1279" ulx="528" uly="1245">8 4 800</line>
      </zone>
      <zone lrx="748" lry="1360" type="textblock" ulx="606" uly="1312">
        <line lrx="748" lry="1360" ulx="606" uly="1312">L. 48.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1147" lry="1413" type="textblock" ulx="327" uly="1371">
        <line lrx="1147" lry="1413" ulx="327" uly="1371">Es iſt einerlei, welche von beiden Zahlen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1126" lry="1838" type="textblock" ulx="243" uly="1423">
        <line lrx="1124" lry="1467" ulx="246" uly="1423">man als den Multiplikator (Vervielfaͤltiger) be⸗</line>
        <line lrx="1124" lry="1524" ulx="245" uly="1477">trachtet. Denn wenn man z. B. 3 mal 4 Punkte</line>
        <line lrx="1018" lry="1610" ulx="244" uly="1523">untereinander geſchrieben hat, 1ſ . . .</line>
        <line lrx="1082" lry="1628" ulx="244" uly="1583">ſo hat man ſeitwaͤrts 4 mal 4 . . . .</line>
        <line lrx="1125" lry="1679" ulx="244" uly="1603">3 Punkte geſchrieben. Man ( . . . )</line>
        <line lrx="1126" lry="1732" ulx="244" uly="1688">nimmt inzwiſchen gemeiniglich der Bequemlichkeit</line>
        <line lrx="1125" lry="1786" ulx="243" uly="1740">halben, diejenige Zahl zum Vervielfaͤltiger, welche</line>
        <line lrx="678" lry="1838" ulx="243" uly="1793">die wenigſten Ziffern hat.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1024" type="textblock" ulx="1279" uly="874">
        <line lrx="1325" lry="909" ulx="1279" uly="874">ulle</line>
        <line lrx="1325" lry="972" ulx="1282" uly="928">Nt:</line>
        <line lrx="1325" lry="1024" ulx="1284" uly="982">Ifen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1865" type="textblock" ulx="1278" uly="1609">
        <line lrx="1325" lry="1649" ulx="1278" uly="1609">mehr</line>
        <line lrx="1325" lry="1699" ulx="1278" uly="1660">die g</line>
        <line lrx="1325" lry="1753" ulx="1280" uly="1710">ſile</line>
        <line lrx="1322" lry="1865" ulx="1286" uly="1827">ch</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="59" type="page" xml:id="s_AhI400_059">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_059.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="77" lry="354" type="textblock" ulx="0" uly="267">
        <line lrx="77" lry="308" ulx="0" uly="267">veiſen zu</line>
        <line lrx="76" lry="354" ulx="0" uly="324">dert und</line>
      </zone>
      <zone lrx="74" lry="719" type="textblock" ulx="0" uly="505">
        <line lrx="74" lry="547" ulx="0" uly="505">telika⸗</line>
        <line lrx="16" lry="593" ulx="1" uly="571">.</line>
        <line lrx="72" lry="661" ulx="0" uly="624">der auch</line>
        <line lrx="73" lry="719" ulx="0" uly="678">n ſie bel</line>
      </zone>
      <zone lrx="108" lry="773" type="textblock" ulx="11" uly="733">
        <line lrx="108" lry="773" ulx="11" uly="733">erſt di⸗.</line>
      </zone>
      <zone lrx="71" lry="938" type="textblock" ulx="0" uly="788">
        <line lrx="71" lry="824" ulx="0" uly="788">ls, n</line>
        <line lrx="65" lry="883" ulx="0" uly="839">0 nit</line>
        <line lrx="67" lry="938" ulx="0" uly="893">filtiget</line>
      </zone>
      <zone lrx="72" lry="1535" type="textblock" ulx="0" uly="1379">
        <line lrx="72" lry="1425" ulx="17" uly="1379">Zillen</line>
        <line lrx="71" lry="1483" ulx="0" uly="1432">er) be</line>
        <line lrx="67" lry="1535" ulx="5" uly="1485">4 Vunk</line>
      </zone>
      <zone lrx="69" lry="1802" type="textblock" ulx="0" uly="1697">
        <line lrx="69" lry="1744" ulx="0" uly="1697">hnlhtet</line>
        <line lrx="68" lry="1802" ulx="0" uly="1751">,nelhe</line>
      </zone>
      <zone lrx="1156" lry="319" type="textblock" ulx="466" uly="186">
        <line lrx="1156" lry="236" ulx="1070" uly="186">39</line>
        <line lrx="899" lry="319" ulx="466" uly="278">Noch ein Beiſpiel hievon.</line>
      </zone>
      <zone lrx="711" lry="448" type="textblock" ulx="649" uly="418">
        <line lrx="711" lry="448" ulx="649" uly="418">2 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="830" lry="567" type="textblock" ulx="444" uly="483">
        <line lrx="830" lry="514" ulx="484" uly="483">3 0°3 40°4  Oο ο</line>
        <line lrx="668" lry="567" ulx="444" uly="535">1 5 I 7 0 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="829" lry="629" type="textblock" ulx="445" uly="594">
        <line lrx="829" lry="629" ulx="445" uly="594">1 8 2 04 2 40°0¾⏑</line>
      </zone>
      <zone lrx="1113" lry="963" type="textblock" ulx="232" uly="683">
        <line lrx="737" lry="724" ulx="599" uly="683">d. 49.</line>
        <line lrx="766" lry="789" ulx="575" uly="739">Aufgabe.</line>
        <line lrx="1113" lry="854" ulx="314" uly="810">Wenn ſich beim Multiplikator in der Mitte</line>
        <line lrx="1111" lry="908" ulx="233" uly="866">Nullen vorfinden, ſo werden ſie, um Raum und</line>
        <line lrx="1110" lry="963" ulx="232" uly="915">Zeit zu ſchonen, ausgelaſſen, und mit der naͤchſten</line>
      </zone>
      <zone lrx="557" lry="1016" type="textblock" ulx="232" uly="973">
        <line lrx="557" lry="1016" ulx="232" uly="973">Ziffer fortgefahten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="791" lry="1090" type="textblock" ulx="547" uly="1048">
        <line lrx="791" lry="1090" ulx="547" uly="1048">Aufloſung:</line>
      </zone>
      <zone lrx="866" lry="1206" type="textblock" ulx="395" uly="1113">
        <line lrx="866" lry="1155" ulx="395" uly="1113">3. B. 7 63003 48</line>
        <line lrx="865" lry="1206" ulx="719" uly="1174">3 °°5</line>
      </zone>
      <zone lrx="908" lry="1339" type="textblock" ulx="393" uly="1251">
        <line lrx="908" lry="1285" ulx="515" uly="1251">3 8 I 50 I 7 4 G0</line>
        <line lrx="738" lry="1339" ulx="393" uly="1300">2 2˙ 890IO4 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="862" lry="1421" type="textblock" ulx="389" uly="1385">
        <line lrx="862" lry="1421" ulx="389" uly="1385">2 2 9 2 8 2 5 4 5 7 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="1102" lry="1845" type="textblock" ulx="221" uly="1474">
        <line lrx="877" lry="1517" ulx="583" uly="1474">F. 50.</line>
        <line lrx="1101" lry="1578" ulx="307" uly="1533">Beſteht aber der Vervielfaͤltiger ebenfalls aus</line>
        <line lrx="1101" lry="1633" ulx="221" uly="1583">mehrern Ziffern, ſo ſchreibt man denſelben unter</line>
        <line lrx="1102" lry="1689" ulx="221" uly="1642">die andere Zahl, wie in den vorhergehenden Bei⸗</line>
        <line lrx="1071" lry="1738" ulx="221" uly="1694">ſpielen. D ,</line>
        <line lrx="1100" lry="1790" ulx="301" uly="1745">Erklaͤrung. Alsdenn vervielfaͤltiget man die</line>
        <line lrx="1101" lry="1845" ulx="222" uly="1800">gegebene Ziffer des Vervielfaͤltigers wie vorhin.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="60" type="page" xml:id="s_AhI400_060">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_060.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="271" lry="221" type="textblock" ulx="221" uly="150">
        <line lrx="271" lry="221" ulx="221" uly="150">40</line>
      </zone>
      <zone lrx="1113" lry="309" type="textblock" ulx="212" uly="242">
        <line lrx="1113" lry="309" ulx="212" uly="242">Eben ſo macht man es hernach mit der naͤchſtfol⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1104" lry="998" type="textblock" ulx="186" uly="312">
        <line lrx="1102" lry="360" ulx="220" uly="312">genden Ziffer, und nach und nach einer jeden der</line>
        <line lrx="1102" lry="414" ulx="220" uly="364">uͤbrigen, wenn der Vervielfaͤltiger ihrer mehrere</line>
        <line lrx="1102" lry="468" ulx="220" uly="423">hat. Das Vielfache ſchreibt man jederzeit unter</line>
        <line lrx="1102" lry="516" ulx="219" uly="476">das vorige, doch ſo, daß man es immer um eine</line>
        <line lrx="1102" lry="573" ulx="222" uly="528">Stelle weiter gegen die Linke ſezt, weil ihre fol⸗</line>
        <line lrx="1103" lry="626" ulx="220" uly="580">gende Ziffer des Vervielfaͤltigers zehenmal ſo vie!</line>
        <line lrx="1104" lry="680" ulx="220" uly="632">gilt, als wenn ſie in der vorhergehenden Stelle</line>
        <line lrx="1102" lry="733" ulx="219" uly="683">ſtaͤnde, und alſo ein zehenmal ſo großes Vielfa⸗</line>
        <line lrx="1103" lry="785" ulx="222" uly="738">ches geben muß. Endlich zaͤhlt man alle Vielfache</line>
        <line lrx="1100" lry="837" ulx="219" uly="791">zuſammen: ihre Summe iſt das geſuchte Vielfache.</line>
        <line lrx="1102" lry="895" ulx="285" uly="846">Man wird dieſe gegebene Regeln leicht ſelbſt auf die</line>
        <line lrx="1104" lry="944" ulx="186" uly="898">folgenden Beiſpiele anwenden konnen, wo 279343 mit</line>
        <line lrx="1075" lry="998" ulx="223" uly="952">426, und 340475 mit 2456 vervielfaͤltiget werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="744" lry="1124" type="textblock" ulx="407" uly="1029">
        <line lrx="742" lry="1083" ulx="407" uly="1029">J. 2 7 9 3 4 3</line>
        <line lrx="744" lry="1124" ulx="614" uly="1084">4 2 6</line>
      </zone>
      <zone lrx="745" lry="1305" type="textblock" ulx="394" uly="1161">
        <line lrx="745" lry="1205" ulx="479" uly="1161">†6 7 6 0 5 8</line>
        <line lrx="703" lry="1252" ulx="476" uly="1214">5 5 8 6 8 6</line>
        <line lrx="660" lry="1305" ulx="394" uly="1273"> 1 17372</line>
      </zone>
      <zone lrx="741" lry="1383" type="textblock" ulx="396" uly="1350">
        <line lrx="741" lry="1383" ulx="396" uly="1350">I I90OOO‚OT 1I 8</line>
      </zone>
      <zone lrx="780" lry="1822" type="textblock" ulx="380" uly="1419">
        <line lrx="775" lry="1479" ulx="380" uly="1419">II. 3 4 °4 7 5</line>
        <line lrx="780" lry="1520" ulx="636" uly="1480">2 4 5 6</line>
        <line lrx="776" lry="1599" ulx="479" uly="1548">2 04 2850</line>
        <line lrx="737" lry="1651" ulx="473" uly="1619">1I702 375</line>
        <line lrx="699" lry="1703" ulx="430" uly="1662">T 3 6 1 9 00</line>
        <line lrx="653" lry="1755" ulx="428" uly="1712">69095 0</line>
        <line lrx="777" lry="1822" ulx="431" uly="1783">8 3 6 2 0o 6 6 °</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="584" type="textblock" ulx="1266" uly="337">
        <line lrx="1325" lry="430" ulx="1266" uly="390">Plizirren</line>
        <line lrx="1325" lry="486" ulx="1266" uly="441">lüuftig</line>
        <line lrx="1324" lry="536" ulx="1267" uly="499">heiten</line>
        <line lrx="1323" lry="584" ulx="1268" uly="553">multi</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="808" type="textblock" ulx="1270" uly="607">
        <line lrx="1323" lry="637" ulx="1270" uly="607">dann</line>
        <line lrx="1325" lry="698" ulx="1275" uly="661">muß</line>
        <line lrx="1324" lry="745" ulx="1280" uly="722">normn,</line>
        <line lrx="1325" lry="808" ulx="1278" uly="766">Doſot</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="61" type="page" xml:id="s_AhI400_061">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_061.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="66" lry="999" type="textblock" ulx="0" uly="264">
        <line lrx="66" lry="309" ulx="0" uly="264">chſtfol⸗</line>
        <line lrx="65" lry="354" ulx="0" uly="325">den der</line>
        <line lrx="65" lry="414" ulx="0" uly="377">nehrere</line>
        <line lrx="64" lry="461" ulx="0" uly="435">k unter</line>
        <line lrx="64" lry="514" ulx="0" uly="484">in eine</line>
        <line lrx="62" lry="575" ulx="0" uly="536">hre fol⸗</line>
        <line lrx="63" lry="630" ulx="0" uly="589">ſo diel</line>
        <line lrx="63" lry="677" ulx="15" uly="644">Etele</line>
        <line lrx="61" lry="736" ulx="5" uly="697">Wielfe</line>
        <line lrx="60" lry="790" ulx="0" uly="750">llfache</line>
        <line lrx="53" lry="842" ulx="0" uly="804">fache.</line>
        <line lrx="53" lry="896" ulx="0" uly="856">ufdie⸗</line>
        <line lrx="56" lry="952" ulx="0" uly="909">mit</line>
        <line lrx="43" lry="999" ulx="0" uly="968">den.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1105" lry="241" type="textblock" ulx="1044" uly="197">
        <line lrx="1105" lry="241" ulx="1044" uly="197">41</line>
      </zone>
      <zone lrx="1089" lry="383" type="textblock" ulx="296" uly="279">
        <line lrx="720" lry="319" ulx="592" uly="279">D. 5I.⸗</line>
        <line lrx="1089" lry="383" ulx="296" uly="341">Man hat noch eine Methode bei dem Multi⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1087" lry="490" type="textblock" ulx="170" uly="393">
        <line lrx="1086" lry="446" ulx="191" uly="393">pliziren, die aber ohne Noth gekuͤnſtelt und weit⸗</line>
        <line lrx="1087" lry="490" ulx="170" uly="443">laͤuftiger als dieſe iſt; wenn man nemlich die Ein⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1088" lry="806" type="textblock" ulx="210" uly="500">
        <line lrx="1088" lry="542" ulx="213" uly="500">heiten, Zehner, Hunderter, u. ſ. w. des andern</line>
        <line lrx="1088" lry="596" ulx="211" uly="549">multiplizirt, und die Partialprodukte addirt, da</line>
        <line lrx="1087" lry="652" ulx="212" uly="600">dann die Summe dem ganzen Produkt gleich ſeyn</line>
        <line lrx="1088" lry="706" ulx="211" uly="659">muß, weil das Ganze ſeinen Theilen zuſammen ge⸗</line>
        <line lrx="1084" lry="775" ulx="212" uly="712">nommen, gleich iſt. Die Sache wird folgendes</line>
        <line lrx="637" lry="806" ulx="210" uly="764">Beiſpiel deutlich machen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="693" lry="1105" type="textblock" ulx="527" uly="836">
        <line lrx="689" lry="882" ulx="546" uly="836">4 5 6 2</line>
        <line lrx="689" lry="937" ulx="669" uly="905">5</line>
        <line lrx="693" lry="990" ulx="633" uly="969">1I ₰</line>
        <line lrx="652" lry="1052" ulx="591" uly="1007">3 0</line>
        <line lrx="615" lry="1105" ulx="527" uly="1061">25</line>
      </zone>
      <zone lrx="578" lry="1147" type="textblock" ulx="518" uly="1127">
        <line lrx="578" lry="1147" ulx="518" uly="1127">2 ◻</line>
      </zone>
      <zone lrx="697" lry="1218" type="textblock" ulx="518" uly="1187">
        <line lrx="697" lry="1218" ulx="518" uly="1187">2 2 8 1 O</line>
      </zone>
      <zone lrx="1086" lry="1666" type="textblock" ulx="210" uly="1280">
        <line lrx="859" lry="1333" ulx="430" uly="1280">Nuͤtzliche Beiſpiele.</line>
        <line lrx="885" lry="1399" ulx="577" uly="1349">. 52.</line>
        <line lrx="1081" lry="1459" ulx="210" uly="1411">1) Insgemein wird von den Geographen der Um⸗</line>
        <line lrx="1081" lry="1514" ulx="248" uly="1464">kreis der Erde auf 5400 geographiſche Meilen *)</line>
        <line lrx="1083" lry="1566" ulx="250" uly="1516">angegeben. Die Meile hat 4000 geometriſche</line>
        <line lrx="1086" lry="1617" ulx="249" uly="1570">Schritte, ein geometriſcher Schritt 5 Schuh. Wie</line>
        <line lrx="911" lry="1666" ulx="249" uly="1622">viel ſind ſolcher Schuhe um die Erde?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1084" lry="1834" type="textblock" ulx="242" uly="1689">
        <line lrx="1082" lry="1746" ulx="242" uly="1689">*) Die naͤhere Beſtimmung hat Sulzer auf 6868</line>
        <line lrx="1084" lry="1810" ulx="277" uly="1751">teutſche Meilen angegeben. S. Sulzers Entwurf</line>
        <line lrx="754" lry="1834" ulx="277" uly="1787">der Geographie, I. Kap. §. II.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="62" type="page" xml:id="s_AhI400_062">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_062.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="775" lry="323" type="textblock" ulx="585" uly="282">
        <line lrx="775" lry="323" ulx="585" uly="282">Operation:</line>
      </zone>
      <zone lrx="798" lry="442" type="textblock" ulx="533" uly="355">
        <line lrx="675" lry="388" ulx="533" uly="355">5 4 °ο0</line>
        <line lrx="798" lry="442" ulx="655" uly="398">4 0 00</line>
      </zone>
      <zone lrx="798" lry="495" type="textblock" ulx="494" uly="458">
        <line lrx="798" lry="495" ulx="494" uly="458">2 I 6000⏑00</line>
      </zone>
      <zone lrx="977" lry="618" type="textblock" ulx="308" uly="525">
        <line lrx="800" lry="558" ulx="780" uly="525">5</line>
        <line lrx="977" lry="618" ulx="308" uly="578">Antw. 1090°%0ο°οο⏑0ο½° Schuhe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1128" lry="1161" type="textblock" ulx="240" uly="661">
        <line lrx="1128" lry="704" ulx="240" uly="661">2) Wie viel Meilen braucht man die Erde zu um⸗</line>
        <line lrx="1127" lry="756" ulx="282" uly="712">reiſen, da dieſer Weg 360 Grade mißt, und je⸗</line>
        <line lrx="958" lry="810" ulx="281" uly="765">der Grad 15 teutſche Meilen groß iſt?</line>
        <line lrx="774" lry="873" ulx="587" uly="833">Operation:</line>
        <line lrx="729" lry="928" ulx="626" uly="886">3 6</line>
        <line lrx="689" lry="980" ulx="628" uly="947">1 5</line>
        <line lrx="729" lry="1040" ulx="588" uly="1009">1 8 0O O</line>
        <line lrx="649" lry="1097" ulx="587" uly="1057">3 6</line>
        <line lrx="733" lry="1161" ulx="382" uly="1122">Antw. 5 400</line>
      </zone>
      <zone lrx="1121" lry="1847" type="textblock" ulx="206" uly="1200">
        <line lrx="1120" lry="1243" ulx="206" uly="1200">30) Nach Ferguſons Angabe lauft die Erde 120 mal</line>
        <line lrx="1120" lry="1296" ulx="282" uly="1253">geſchwinder als eine abgeſchoſſene Kanonenkugel,</line>
        <line lrx="1121" lry="1348" ulx="279" uly="1306">und zwar in einer Stunde 12500 Meilen. Wie</line>
        <line lrx="1119" lry="1402" ulx="272" uly="1351">hoch wird ſich die Summe der Meilen in Tag und</line>
        <line lrx="1119" lry="1455" ulx="278" uly="1412">Nacht, oder was eins iſt, beinahe in 24 Stun⸗</line>
        <line lrx="986" lry="1508" ulx="278" uly="1465">den belaufen?</line>
        <line lrx="772" lry="1562" ulx="585" uly="1520">Operation:</line>
        <line lrx="761" lry="1619" ulx="573" uly="1582">XT 2 5 °0</line>
        <line lrx="682" lry="1667" ulx="620" uly="1630">2 4</line>
        <line lrx="760" lry="1731" ulx="577" uly="1698">5 °°°⏑½</line>
        <line lrx="790" lry="1788" ulx="536" uly="1751">2 5 0</line>
        <line lrx="928" lry="1847" ulx="347" uly="1805">Antw. 30°0°⏑0ο⏑0οûοοMeilen.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="63" type="page" xml:id="s_AhI400_063">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_063.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1108" lry="527" type="textblock" ulx="225" uly="198">
        <line lrx="1098" lry="235" ulx="1051" uly="198">43</line>
        <line lrx="1108" lry="316" ulx="225" uly="273">4) Der Schall durchzittert in einer Sekunde einen⸗</line>
        <line lrx="1105" lry="370" ulx="265" uly="328">Weg von 1041 Pariſer Fuß (das macht nach der</line>
        <line lrx="1101" lry="422" ulx="264" uly="381">Rechnung eine Stunde und beinahe 4 Minuten</line>
        <line lrx="1100" lry="476" ulx="263" uly="429">Wegs); was fuͤr einen Weg wuͤrde er alſo in 15</line>
        <line lrx="653" lry="527" ulx="265" uly="487">Minuten durchzittern?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1120" lry="1753" type="textblock" ulx="0" uly="562">
        <line lrx="753" lry="604" ulx="559" uly="562">Operation:</line>
        <line lrx="706" lry="670" ulx="567" uly="640">I 0O4 I</line>
        <line lrx="750" lry="714" ulx="11" uly="674">zu Uin⸗ . 6 0</line>
        <line lrx="70" lry="759" ulx="0" uly="719">und ſe⸗</line>
        <line lrx="752" lry="805" ulx="569" uly="765">6 2 4 6</line>
        <line lrx="749" lry="941" ulx="524" uly="898">3 1I 2 3 00</line>
        <line lrx="710" lry="992" ulx="527" uly="953">6 2 4 6 0</line>
        <line lrx="1100" lry="1081" ulx="324" uly="996">Antwort. 9 3 6 9 °0 Pariſer Fuß oder 51</line>
        <line lrx="1054" lry="1112" ulx="808" uly="1073">teutſche Meile.</line>
        <line lrx="1102" lry="1224" ulx="224" uly="1174">5) Zwiſchen dem Blitze und dem darauf folgenden</line>
        <line lrx="1102" lry="1272" ulx="7" uly="1219">10 fl Donner verſtreichen 28 Sekunden; wie weit</line>
        <line lrx="1102" lry="1326" ulx="1" uly="1266">eigel, war die Gewitterwolke entfernt, da der Schall</line>
        <line lrx="1101" lry="1405" ulx="0" uly="1321">1. We in jeder Sekunde 1041 pariſer Schuhe durch⸗</line>
        <line lrx="1120" lry="1428" ulx="0" uly="1374">Tugun ittert 2</line>
        <line lrx="756" lry="1470" ulx="0" uly="1432">4Gtun⸗</line>
        <line lrx="753" lry="1513" ulx="567" uly="1436">Operation:</line>
        <line lrx="711" lry="1572" ulx="570" uly="1542">I O 4 T</line>
        <line lrx="714" lry="1621" ulx="651" uly="1590">2 8</line>
        <line lrx="708" lry="1706" ulx="515" uly="1669">8 328</line>
        <line lrx="668" lry="1753" ulx="527" uly="1723">2 6 8 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="870" lry="1844" type="textblock" ulx="373" uly="1789">
        <line lrx="870" lry="1844" ulx="373" uly="1789">Antw. 2 9 1 4 8 ̊ Schuhe.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="64" type="page" xml:id="s_AhI400_064">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_064.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="319" lry="245" type="textblock" ulx="216" uly="194">
        <line lrx="319" lry="245" ulx="216" uly="194">44</line>
      </zone>
      <zone lrx="1122" lry="334" type="textblock" ulx="236" uly="263">
        <line lrx="1122" lry="334" ulx="236" uly="263">6) Der Druck der aus dem Schießpulver entwickel⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1138" lry="1181" type="textblock" ulx="233" uly="1134">
        <line lrx="1138" lry="1181" ulx="233" uly="1134">2) Zwiſchen Erbauung der Stadt Rom und der</line>
      </zone>
      <zone lrx="1120" lry="379" type="textblock" ulx="277" uly="336">
        <line lrx="1120" lry="379" ulx="277" uly="336">ten Luft uͤbt nach Hrn. Prof. Heinrichs akademi⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1152" lry="437" type="textblock" ulx="277" uly="391">
        <line lrx="1152" lry="437" ulx="277" uly="391">ſcher Preisſchrift im erſten Augenblick der Entzuͤn⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1118" lry="488" type="textblock" ulx="278" uly="444">
        <line lrx="1118" lry="488" ulx="278" uly="444">dung auf einen Quadratzoll eine Kraft von 10062</line>
      </zone>
      <zone lrx="1118" lry="539" type="textblock" ulx="256" uly="495">
        <line lrx="1118" lry="539" ulx="256" uly="495">Pfunden aus; wie groß waͤre demnach der Druck</line>
      </zone>
      <zone lrx="1116" lry="923" type="textblock" ulx="274" uly="551">
        <line lrx="1116" lry="593" ulx="276" uly="551">derſelben auf einen Quadratſchuh, oder was eins</line>
        <line lrx="728" lry="648" ulx="274" uly="604">iſt, auf 144 Quadratzoll?</line>
        <line lrx="767" lry="723" ulx="578" uly="677">Operation:</line>
        <line lrx="742" lry="788" ulx="560" uly="744">1 9 0 6 2</line>
        <line lrx="741" lry="840" ulx="641" uly="800">1 4 4</line>
        <line lrx="739" lry="923" ulx="557" uly="883">27 6 2 4 8</line>
      </zone>
      <zone lrx="698" lry="1028" type="textblock" ulx="478" uly="936">
        <line lrx="698" lry="976" ulx="517" uly="936">7 6 2 4 8</line>
        <line lrx="659" lry="1028" ulx="478" uly="989">1I9 0 6 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="909" lry="1103" type="textblock" ulx="303" uly="1049">
        <line lrx="909" lry="1103" ulx="303" uly="1049">Antw. 2 7 4 4 9 2 8 Pfunde.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1109" lry="1706" type="textblock" ulx="268" uly="1187">
        <line lrx="1109" lry="1236" ulx="273" uly="1187">Menſchwerdung Chriſti, ſollen nach den beſten</line>
        <line lrx="1106" lry="1289" ulx="271" uly="1245">Chronologen 264 Olympiaden verfloſſen ſeyn;</line>
        <line lrx="1106" lry="1342" ulx="268" uly="1296">wie viel betraͤgt dies nach gemeiner Rechnung,</line>
        <line lrx="1107" lry="1395" ulx="268" uly="1349">da eine Olympiade (S. meine Chronologie F. 15.)</line>
        <line lrx="943" lry="1448" ulx="269" uly="1404">eine Zeit von 4 Jahren in ſich begreift?</line>
        <line lrx="763" lry="1524" ulx="576" uly="1480">Operation:</line>
        <line lrx="701" lry="1589" ulx="579" uly="1550">2 6 4</line>
        <line lrx="846" lry="1658" ulx="511" uly="1602">— —</line>
        <line lrx="846" lry="1706" ulx="406" uly="1666">Antw. 1I O5 6 Jahre.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1101" lry="1853" type="textblock" ulx="184" uly="1744">
        <line lrx="1101" lry="1798" ulx="184" uly="1744">8)9) Ein Kammerherr eines gewiſſen Fuͤrſten bezieht</line>
        <line lrx="1099" lry="1853" ulx="260" uly="1800">jaͤhrlich einen Gehalt von 1200 Gulden; was be⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="842" type="textblock" ulx="1271" uly="694">
        <line lrx="1325" lry="740" ulx="1271" uly="694">9) 6G</line>
        <line lrx="1325" lry="786" ulx="1296" uly="762">mne</line>
        <line lrx="1325" lry="842" ulx="1292" uly="808">Gel</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="903" type="textblock" ulx="1288" uly="862">
        <line lrx="1325" lry="903" ulx="1288" uly="862">Ufin</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1234" type="textblock" ulx="1274" uly="1177">
        <line lrx="1325" lry="1234" ulx="1274" uly="1177">„6</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1447" type="textblock" ulx="1285" uly="1248">
        <line lrx="1325" lry="1290" ulx="1291" uly="1248">Nh</line>
        <line lrx="1325" lry="1341" ulx="1286" uly="1300">hei</line>
        <line lrx="1317" lry="1390" ulx="1285" uly="1362">wwas</line>
        <line lrx="1325" lry="1447" ulx="1289" uly="1409">Deon</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="65" type="page" xml:id="s_AhI400_065">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_065.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="70" lry="438" type="textblock" ulx="0" uly="282">
        <line lrx="70" lry="322" ulx="0" uly="282">tnickel</line>
        <line lrx="70" lry="377" ulx="0" uly="344">kademi⸗</line>
        <line lrx="69" lry="438" ulx="0" uly="396">Entzin⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="104" lry="492" type="textblock" ulx="0" uly="451">
        <line lrx="104" lry="492" ulx="0" uly="451"> 10000</line>
      </zone>
      <zone lrx="69" lry="593" type="textblock" ulx="0" uly="504">
        <line lrx="69" lry="539" ulx="0" uly="504">r Druck</line>
        <line lrx="66" lry="593" ulx="0" uly="559">ngs eins</line>
      </zone>
      <zone lrx="64" lry="1357" type="textblock" ulx="0" uly="1156">
        <line lrx="61" lry="1190" ulx="1" uly="1156">und der</line>
        <line lrx="64" lry="1246" ulx="0" uly="1207">jheſten</line>
        <line lrx="62" lry="1302" ulx="17" uly="1264">ſnn;</line>
        <line lrx="61" lry="1357" ulx="0" uly="1321">hnung,</line>
      </zone>
      <zone lrx="97" lry="1429" type="textblock" ulx="0" uly="1367">
        <line lrx="97" lry="1429" ulx="0" uly="1367">)</line>
      </zone>
      <zone lrx="56" lry="1870" type="textblock" ulx="1" uly="1775">
        <line lrx="56" lry="1820" ulx="1" uly="1775">lezieht</line>
        <line lrx="55" lry="1870" ulx="2" uly="1830">s be⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1090" lry="242" type="textblock" ulx="995" uly="191">
        <line lrx="1090" lry="242" ulx="995" uly="191">45</line>
      </zone>
      <zone lrx="1077" lry="358" type="textblock" ulx="240" uly="264">
        <line lrx="1077" lry="346" ulx="243" uly="264">ziehen die 99 Mitglieder des demſelben zugehdri⸗</line>
        <line lrx="597" lry="358" ulx="240" uly="315">gen Kaͤmmererſtabs?</line>
      </zone>
      <zone lrx="882" lry="657" type="textblock" ulx="318" uly="386">
        <line lrx="736" lry="416" ulx="575" uly="386">1 2 0O OW</line>
        <line lrx="630" lry="479" ulx="571" uly="448">9 9</line>
        <line lrx="711" lry="538" ulx="531" uly="507">1080OO</line>
        <line lrx="587" lry="593" ulx="489" uly="562">1 O 8</line>
        <line lrx="882" lry="657" ulx="318" uly="613">Antw. 11930°0°% Gulden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1070" lry="967" type="textblock" ulx="196" uly="694">
        <line lrx="1070" lry="754" ulx="196" uly="694">9) Ein Pfund Sterling (Engliſche Muͤnze) ſchaͤzt</line>
        <line lrx="1067" lry="802" ulx="237" uly="752">man auf 6 Reichsthaler, die 9 Gulden teutſches</line>
        <line lrx="1066" lry="877" ulx="237" uly="788">Geld betragen; wie viel Kreuzer gehen auf e ein</line>
        <line lrx="517" lry="922" ulx="233" uly="853">Pfund Sterling?</line>
        <line lrx="719" lry="967" ulx="533" uly="927">Operation:</line>
      </zone>
      <zone lrx="668" lry="1064" type="textblock" ulx="605" uly="992">
        <line lrx="626" lry="1023" ulx="605" uly="992">9</line>
        <line lrx="668" lry="1064" ulx="606" uly="1034">6</line>
      </zone>
      <zone lrx="849" lry="1151" type="textblock" ulx="424" uly="1106">
        <line lrx="849" lry="1151" ulx="424" uly="1106">Antw. 5 4 ½% Kreuzer.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1063" lry="1780" type="textblock" ulx="192" uly="1171">
        <line lrx="1063" lry="1242" ulx="192" uly="1171">10) Ein Wuͤrtembergiſcher Scheffel Korn gibt nach</line>
        <line lrx="1062" lry="1291" ulx="230" uly="1239">Abzug der Mitz des Muͤllers, welches den 14ten</line>
        <line lrx="1060" lry="1344" ulx="228" uly="1291">Theil vom Scheffel ausmacht, 66 Pfund Mehl;</line>
        <line lrx="1060" lry="1443" ulx="228" uly="1346">was giebt eine Lieferung von 386 Scheffel ſorches</line>
        <line lrx="438" lry="1452" ulx="229" uly="1399">Proviants?</line>
        <line lrx="732" lry="1496" ulx="528" uly="1456">Operation:</line>
        <line lrx="677" lry="1549" ulx="574" uly="1509">3 8 6</line>
        <line lrx="678" lry="1593" ulx="617" uly="1561">6 6</line>
        <line lrx="678" lry="1664" ulx="535" uly="1623">2 3 1I 6</line>
        <line lrx="660" lry="1718" ulx="273" uly="1676">. 2 3 I 6G</line>
        <line lrx="846" lry="1780" ulx="305" uly="1732">Antw. 2 5 4 7 6 Pfunde.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="66" type="page" xml:id="s_AhI400_066">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_066.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="945" lry="466" type="textblock" ulx="390" uly="411">
        <line lrx="945" lry="466" ulx="390" uly="411">Sechster Abſchnitt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1115" lry="652" type="textblock" ulx="233" uly="499">
        <line lrx="1115" lry="557" ulx="233" uly="499">Von der Diviſion unbenannter gan⸗</line>
        <line lrx="808" lry="652" ulx="540" uly="581">zer Zahlen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="740" lry="794" type="textblock" ulx="610" uly="753">
        <line lrx="740" lry="794" ulx="610" uly="753">F. 53.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1117" lry="1037" type="textblock" ulx="232" uly="816">
        <line lrx="1114" lry="884" ulx="232" uly="816">Die vierte Rechnungsart iſt diejenige, wodurch</line>
        <line lrx="1114" lry="932" ulx="237" uly="882">eine Zahl etliche mal ſo klein gemacht, oder welches</line>
        <line lrx="1116" lry="982" ulx="238" uly="936">einerlei iſt, ſie in etliche gleiche Theile theilet.</line>
        <line lrx="1117" lry="1037" ulx="238" uly="990">Dieſe heißt die Theilung (Diviſion). Die Zahl,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1150" lry="1091" type="textblock" ulx="239" uly="1043">
        <line lrx="1150" lry="1091" ulx="239" uly="1043">welche in gleiche Theile getheilet werden, ſoll, wird</line>
      </zone>
      <zone lrx="1120" lry="1326" type="textblock" ulx="238" uly="1096">
        <line lrx="1119" lry="1145" ulx="238" uly="1096">die zu theilende Zahl, die, welche die Zahl der</line>
        <line lrx="1120" lry="1197" ulx="239" uly="1149">Theile beſtimmt, der Theiler (Diviſor) und die,</line>
        <line lrx="1120" lry="1249" ulx="239" uly="1203">welche man durch dieſe Rechnung findet, der An⸗</line>
        <line lrx="675" lry="1326" ulx="240" uly="1262">theil Quotient) genannt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1122" lry="1632" type="textblock" ulx="241" uly="1363">
        <line lrx="747" lry="1404" ulx="576" uly="1363">7§. 54.</line>
        <line lrx="1122" lry="1472" ulx="325" uly="1427">Dieſe Rechnung beruhet darauf, daß man zu</line>
        <line lrx="1121" lry="1527" ulx="243" uly="1481">erforſchen wiſſe, wie viel mal der Theiler in der</line>
        <line lrx="1120" lry="1579" ulx="243" uly="1532">zu theilenden Zahl enthalten ſey, d. i. wie oft die⸗</line>
        <line lrx="999" lry="1632" ulx="241" uly="1588">ſes angeht, ſo oft erhaͤlt jeder Theiler eins.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1120" lry="1798" type="textblock" ulx="325" uly="1690">
        <line lrx="749" lry="1731" ulx="618" uly="1690">§. 55.</line>
        <line lrx="1120" lry="1798" ulx="325" uly="1753">Um aber dieſes dem angehenden Rechner auf</line>
      </zone>
      <zone lrx="1133" lry="1858" type="textblock" ulx="240" uly="1806">
        <line lrx="1133" lry="1858" ulx="240" uly="1806">keine zweckwidrige Methode beizubringen, uͤbe man</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="504" type="textblock" ulx="1261" uly="259">
        <line lrx="1325" lry="298" ulx="1265" uly="259">ihn zue</line>
        <line lrx="1325" lry="352" ulx="1263" uly="311">nich 5</line>
        <line lrx="1325" lry="406" ulx="1261" uly="374">tan zu</line>
        <line lrx="1325" lry="457" ulx="1262" uly="419">ches ma</line>
        <line lrx="1325" lry="504" ulx="1262" uly="474">glss der</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="567" type="textblock" ulx="1262" uly="524">
        <line lrx="1325" lry="567" ulx="1262" uly="524">(8. 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1082" type="textblock" ulx="1259" uly="725">
        <line lrx="1325" lry="819" ulx="1267" uly="777">de gyn</line>
        <line lrx="1324" lry="866" ulx="1261" uly="831">der ond</line>
        <line lrx="1325" lry="929" ulx="1259" uly="885">nal 6;</line>
        <line lrx="1324" lry="980" ulx="1260" uly="943">tegnen</line>
        <line lrx="1325" lry="1031" ulx="1260" uly="988">cſen,</line>
        <line lrx="1316" lry="1082" ulx="1260" uly="1041">fudern</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1573" type="textblock" ulx="1257" uly="1217">
        <line lrx="1325" lry="1308" ulx="1260" uly="1264">Enheln</line>
        <line lrx="1325" lry="1362" ulx="1257" uly="1318">dergl be</line>
        <line lrx="1324" lry="1421" ulx="1258" uly="1369">in erſte</line>
        <line lrx="1325" lry="1467" ulx="1262" uly="1425">bicl ton</line>
        <line lrx="1325" lry="1521" ulx="1260" uly="1477">ſeh. g</line>
        <line lrx="1320" lry="1573" ulx="1257" uly="1531">dieſelbe</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1630" type="textblock" ulx="1233" uly="1584">
        <line lrx="1325" lry="1630" ulx="1233" uly="1584">den Wu</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1848" type="textblock" ulx="1260" uly="1755">
        <line lrx="1325" lry="1794" ulx="1291" uly="1755">Ein</line>
        <line lrx="1325" lry="1848" ulx="1260" uly="1797">Piſtten</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="67" type="page" xml:id="s_AhI400_067">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_067.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="65" lry="556" type="textblock" ulx="0" uly="509">
        <line lrx="65" lry="556" ulx="0" uly="509">gan</line>
      </zone>
      <zone lrx="69" lry="1251" type="textblock" ulx="0" uly="832">
        <line lrx="56" lry="871" ulx="0" uly="832">durch</line>
        <line lrx="53" lry="927" ulx="0" uly="888">elches</line>
        <line lrx="58" lry="983" ulx="0" uly="942">heilet.</line>
        <line lrx="60" lry="1040" ulx="8" uly="995">Zohl,</line>
        <line lrx="62" lry="1091" ulx="0" uly="1050">, witd</line>
        <line lrx="69" lry="1196" ulx="3" uly="1156">und de,</line>
        <line lrx="69" lry="1251" ulx="4" uly="1212">der A⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="70" lry="1587" type="textblock" ulx="0" uly="1444">
        <line lrx="70" lry="1481" ulx="0" uly="1444">man zu</line>
        <line lrx="68" lry="1534" ulx="0" uly="1494">r in der</line>
        <line lrx="66" lry="1587" ulx="1" uly="1543">4 die</line>
      </zone>
      <zone lrx="67" lry="1820" type="textblock" ulx="0" uly="1763">
        <line lrx="67" lry="1820" ulx="0" uly="1763">htet auf</line>
      </zone>
      <zone lrx="68" lry="1867" type="textblock" ulx="1" uly="1826">
        <line lrx="68" lry="1867" ulx="1" uly="1826">ite nan</line>
      </zone>
      <zone lrx="1077" lry="226" type="textblock" ulx="1025" uly="187">
        <line lrx="1077" lry="226" ulx="1025" uly="187">47</line>
      </zone>
      <zone lrx="1076" lry="563" type="textblock" ulx="192" uly="256">
        <line lrx="1073" lry="307" ulx="194" uly="256">ihn zuerſt in denen Faͤllen, wo die eine Zahl noch</line>
        <line lrx="1071" lry="359" ulx="193" uly="309">nicht zehenmal in der andern enthalten iſt, daß</line>
        <line lrx="1076" lry="411" ulx="192" uly="361">man zunaͤchſt merke, wie vielmal ſie es ſey; wel⸗</line>
        <line lrx="1067" lry="464" ulx="193" uly="418">ches man, wenn der Theiler eine einzelne Ziffer iſt,</line>
        <line lrx="1067" lry="544" ulx="192" uly="470">aus der pythagoriſchen Rechentafel wiſſen kann.</line>
        <line lrx="354" lry="563" ulx="192" uly="521">(§. 43.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="871" lry="684" type="textblock" ulx="400" uly="640">
        <line lrx="871" lry="684" ulx="400" uly="640">Anwendung auf obigen F.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1064" lry="1076" type="textblock" ulx="184" uly="716">
        <line lrx="1064" lry="766" ulx="272" uly="716">Waͤre z. B. der Theiler 5 und die zu theilen⸗</line>
        <line lrx="1063" lry="819" ulx="189" uly="770">de Zahl 33, ſo wuͤrde man merken, daß erſtere in</line>
        <line lrx="1062" lry="876" ulx="187" uly="823">der andern zunaͤchſt 6 mal enthalten ſind, weil 5</line>
        <line lrx="1061" lry="928" ulx="186" uly="877">mal 6 zum vielfachen 30 geben, welche ſich von 33</line>
        <line lrx="1060" lry="985" ulx="186" uly="928">wegnehmen laſſen, da 5 mal 7 ſchon 35 ausma⸗</line>
        <line lrx="1061" lry="1031" ulx="185" uly="982">chen, und eine größere Zahl als 33 zu theilen er⸗</line>
        <line lrx="452" lry="1076" ulx="184" uly="1035">fordern wuͤrden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1059" lry="1461" type="textblock" ulx="180" uly="1139">
        <line lrx="753" lry="1191" ulx="556" uly="1139">J. 50</line>
        <line lrx="1057" lry="1249" ulx="267" uly="1202">Wenn aber die zu theilende Zahl nicht aus</line>
        <line lrx="1059" lry="1301" ulx="183" uly="1254">Einzelnen, ſondern Hunderten, Tauſenden, oder</line>
        <line lrx="1054" lry="1357" ulx="181" uly="1307">dergl. beſteht, ſo merkt man auf eben dieſelbe Art,</line>
        <line lrx="1056" lry="1407" ulx="180" uly="1361">im erſten Fall, wie viel Hundert, im zweiten, wie</line>
        <line lrx="1056" lry="1461" ulx="182" uly="1414">viel tauſendmal der Theiler in derſelben enthalten</line>
      </zone>
      <zone lrx="1087" lry="1565" type="textblock" ulx="152" uly="1467">
        <line lrx="1087" lry="1511" ulx="152" uly="1467">ſey. Kurz, die Ziffer des Antheils bleibt dabei eben</line>
        <line lrx="1054" lry="1565" ulx="170" uly="1515">dieſelbe, ihr beſonderer Werth aber richtet ſich nach</line>
      </zone>
      <zone lrx="784" lry="1625" type="textblock" ulx="178" uly="1573">
        <line lrx="784" lry="1625" ulx="178" uly="1573">dem Werthe der zu theilenden Zahl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="708" lry="1714" type="textblock" ulx="519" uly="1669">
        <line lrx="708" lry="1714" ulx="519" uly="1669">Aufgabe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1049" lry="1821" type="textblock" ulx="177" uly="1733">
        <line lrx="1049" lry="1791" ulx="258" uly="1733">Eine jede gegebene Zahl durch eine andere zu</line>
        <line lrx="326" lry="1821" ulx="177" uly="1784">dividiren.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="68" type="page" xml:id="s_AhI400_068">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_068.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1122" lry="664" type="textblock" ulx="285" uly="267">
        <line lrx="743" lry="308" ulx="613" uly="267">§. 57.</line>
        <line lrx="791" lry="374" ulx="542" uly="332">Aufloͤſung.</line>
        <line lrx="1122" lry="455" ulx="285" uly="410">1) Man ſchreibe zuerſt den Dividend, d. i. ſeine</line>
        <line lrx="1122" lry="506" ulx="324" uly="464">Zahl an, welche dividirt werden ſoll (§. 53.)</line>
        <line lrx="1122" lry="568" ulx="324" uly="516">und begraͤnze ſelbe zur Rechten durch einen ge⸗</line>
        <line lrx="1121" lry="614" ulx="324" uly="556">raden Strich, wo nachher der Quotient hinge⸗</line>
        <line lrx="571" lry="664" ulx="325" uly="624">ſchrieben wird.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1122" lry="764" type="textblock" ulx="287" uly="714">
        <line lrx="1122" lry="764" ulx="287" uly="714">2) Setze man den Didviſor ſo weit gegen die Linke</line>
      </zone>
      <zone lrx="1139" lry="812" type="textblock" ulx="328" uly="768">
        <line lrx="1139" lry="812" ulx="328" uly="768">unter den Dividend, daß er blos noch von den</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="916" type="textblock" ulx="324" uly="823">
        <line lrx="1119" lry="871" ulx="326" uly="823">daruͤber ſtehenden Ziffern abgezog en werden</line>
        <line lrx="935" lry="880" ulx="670" uly="843">Ziff 95*&amp;*☚</line>
        <line lrx="411" lry="916" ulx="324" uly="883">kann.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1121" lry="1129" type="textblock" ulx="287" uly="975">
        <line lrx="1121" lry="1023" ulx="287" uly="975">3) Man denke nach, mit welcher Zahl der Divi⸗</line>
        <line lrx="1121" lry="1075" ulx="328" uly="1031">ſor multiplizirt werden darf, daß ſich dieſes</line>
        <line lrx="1080" lry="1129" ulx="327" uly="1084">Produkt vom ganzen Dividend abziehen laſſe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1142" lry="1243" type="textblock" ulx="289" uly="1191">
        <line lrx="1142" lry="1243" ulx="289" uly="1191">4) Dieſe Zahl nun wird als Quotient angeſchrie⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1124" lry="1347" type="textblock" ulx="328" uly="1242">
        <line lrx="1124" lry="1291" ulx="328" uly="1242">ben, nachher mit dem Diviſor foͤrmlich multi⸗</line>
        <line lrx="1081" lry="1347" ulx="328" uly="1300">plizirt, und das Produkt wirklich abgezogen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1125" lry="1511" type="textblock" ulx="288" uly="1413">
        <line lrx="1125" lry="1459" ulx="288" uly="1413">5) Beim Reſt wiederhole man dieſe Verfahrungs⸗</line>
        <line lrx="1124" lry="1511" ulx="330" uly="1468">art, ſo oft als es angeht, ſo hat man am</line>
      </zone>
      <zone lrx="1147" lry="1561" type="textblock" ulx="296" uly="1518">
        <line lrx="1147" lry="1561" ulx="296" uly="1518">Ende den Quotienten in Einſer, Zehner, Hun⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1125" lry="1827" type="textblock" ulx="327" uly="1571">
        <line lrx="1122" lry="1614" ulx="327" uly="1571">derter u. ſ. w. Um ihren Werth als Zehner,</line>
        <line lrx="1123" lry="1670" ulx="329" uly="1622">Hunderter u. ſ, w. hat man ſich nicht zu be⸗</line>
        <line lrx="1124" lry="1719" ulx="329" uly="1675">kuͤmmern, weil dieſelbe, wenn man vorſchrift⸗</line>
        <line lrx="1125" lry="1821" ulx="329" uly="1729">maͤßig verfaͤhrt, durch die nachfelgen den Zif⸗</line>
        <line lrx="672" lry="1827" ulx="329" uly="1786">fern beſtimmt wird.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1085" lry="1882" type="textblock" ulx="1027" uly="1847">
        <line lrx="1085" lry="1882" ulx="1027" uly="1847">Ein</line>
      </zone>
      <zone lrx="1007" lry="1890" type="textblock" ulx="994" uly="1883">
        <line lrx="1007" lry="1890" ulx="994" uly="1883">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1842" type="textblock" ulx="1270" uly="904">
        <line lrx="1324" lry="938" ulx="1311" uly="904">6</line>
        <line lrx="1324" lry="996" ulx="1272" uly="956">und ſe</line>
        <line lrx="1323" lry="1049" ulx="1273" uly="1005">Etrich</line>
        <line lrx="1325" lry="1100" ulx="1274" uly="1058">ſit de</line>
        <line lrx="1325" lry="1152" ulx="1277" uly="1113">b,</line>
        <line lrx="1324" lry="1202" ulx="1279" uly="1164">ſtn⸗</line>
        <line lrx="1325" lry="1259" ulx="1279" uly="1221">alff</line>
        <line lrx="1325" lry="1312" ulx="1274" uly="1274">Uinnne</line>
        <line lrx="1325" lry="1366" ulx="1271" uly="1328">tit we</line>
        <line lrx="1325" lry="1423" ulx="1271" uly="1381">eicht</line>
        <line lrx="1325" lry="1472" ulx="1273" uly="1433">die de</line>
        <line lrx="1325" lry="1526" ulx="1272" uly="1493">nd o</line>
        <line lrx="1325" lry="1580" ulx="1270" uly="1549">5, (</line>
        <line lrx="1323" lry="1634" ulx="1270" uly="1592">Mämnl</line>
        <line lrx="1325" lry="1744" ulx="1274" uly="1699">ſr des</line>
        <line lrx="1325" lry="1795" ulx="1278" uly="1752">he</line>
        <line lrx="1303" lry="1842" ulx="1280" uly="1805">den</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="69" type="page" xml:id="s_AhI400_069">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_069.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="67" lry="618" type="textblock" ulx="0" uly="416">
        <line lrx="66" lry="455" ulx="5" uly="416">i. ſeine</line>
        <line lrx="67" lry="511" ulx="0" uly="470">d 5)</line>
        <line lrx="66" lry="564" ulx="0" uly="524">inen ge⸗</line>
        <line lrx="64" lry="618" ulx="0" uly="578">t hinhe</line>
      </zone>
      <zone lrx="65" lry="870" type="textblock" ulx="0" uly="728">
        <line lrx="65" lry="764" ulx="0" uly="728">die Lilke</line>
        <line lrx="62" lry="816" ulx="1" uly="786">bon deni</line>
        <line lrx="57" lry="870" ulx="1" uly="839">weidett</line>
      </zone>
      <zone lrx="60" lry="1139" type="textblock" ulx="0" uly="987">
        <line lrx="60" lry="1024" ulx="0" uly="987">Divi⸗</line>
        <line lrx="60" lry="1082" ulx="0" uly="1041">dieſes</line>
        <line lrx="42" lry="1139" ulx="4" uly="1098">cſe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="1361" type="textblock" ulx="0" uly="1206">
        <line lrx="66" lry="1255" ulx="0" uly="1206">geſchie⸗</line>
        <line lrx="66" lry="1299" ulx="0" uly="1259"> mllte</line>
        <line lrx="41" lry="1361" ulx="0" uly="1326">Yen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="101" lry="1470" type="textblock" ulx="0" uly="1424">
        <line lrx="101" lry="1470" ulx="0" uly="1424">Hrorge ⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="63" lry="1792" type="textblock" ulx="0" uly="1486">
        <line lrx="62" lry="1522" ulx="1" uly="1486">man e</line>
        <line lrx="60" lry="1576" ulx="0" uly="1537">,, Hu</line>
        <line lrx="59" lry="1631" ulx="4" uly="1592">ehner,</line>
        <line lrx="60" lry="1687" ulx="14" uly="1638">n be⸗</line>
        <line lrx="61" lry="1740" ulx="0" uly="1691">ſſhift⸗</line>
        <line lrx="63" lry="1792" ulx="0" uly="1743">en Z⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="48" lry="1907" type="textblock" ulx="20" uly="1869">
        <line lrx="48" lry="1907" ulx="20" uly="1869">Ein</line>
      </zone>
      <zone lrx="1082" lry="336" type="textblock" ulx="289" uly="207">
        <line lrx="1082" lry="243" ulx="1035" uly="207">49</line>
        <line lrx="988" lry="336" ulx="289" uly="269">Ein einzifferichtes Beiſpiel ſieht ſo aus:</line>
      </zone>
      <zone lrx="939" lry="446" type="textblock" ulx="353" uly="343">
        <line lrx="939" lry="446" ulx="353" uly="343">4 R 2 2 52 1 6 5,604</line>
        <line lrx="531" lry="435" ulx="472" uly="414">2</line>
      </zone>
      <zone lrx="571" lry="571" type="textblock" ulx="470" uly="483">
        <line lrx="570" lry="524" ulx="470" uly="483">.2 5</line>
        <line lrx="571" lry="571" ulx="512" uly="542">2 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="610" lry="692" type="textblock" ulx="509" uly="617">
        <line lrx="610" lry="638" ulx="509" uly="617">- I 2</line>
        <line lrx="609" lry="692" ulx="551" uly="670">1I 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="690" lry="799" type="textblock" ulx="629" uly="715">
        <line lrx="648" lry="798" ulx="629" uly="724">——</line>
        <line lrx="690" lry="799" ulx="668" uly="715">△ O</line>
      </zone>
      <zone lrx="1075" lry="1055" type="textblock" ulx="202" uly="893">
        <line lrx="1074" lry="951" ulx="284" uly="893">Erklaͤrung. Hier vergleicht man 4 mit 22,</line>
        <line lrx="1075" lry="998" ulx="202" uly="950">und ſezt die dadurch gefandene Zahl 5 hinter den</line>
        <line lrx="1075" lry="1055" ulx="203" uly="1002">Strich. Man multiplicirt nunmehr die 5 mit 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="1075" lry="1101" type="textblock" ulx="195" uly="1054">
        <line lrx="1075" lry="1101" ulx="195" uly="1054">ſezt das Vielfache 20 unter die 22, zaͤhlt es davon</line>
      </zone>
      <zone lrx="1076" lry="1318" type="textblock" ulx="202" uly="1107">
        <line lrx="1076" lry="1159" ulx="203" uly="1107">ab, und ſezt den Reſt 2 gerade herunter. Zu die⸗</line>
        <line lrx="1075" lry="1216" ulx="202" uly="1159">ſen 2, welche noch aicht getheilt ſind, und welche</line>
        <line lrx="1073" lry="1267" ulx="203" uly="1210">auf der naͤchſtfolgenden Stelle 20 gelten, (J. 56.)</line>
        <line lrx="1072" lry="1318" ulx="202" uly="1267">nimmt man die folgende 5 der zu theilenden Zahl,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1150" lry="1527" type="textblock" ulx="199" uly="1320">
        <line lrx="1086" lry="1373" ulx="200" uly="1320">mit welcher ſie alſo 25 ausmachen. Mit dieſer ver⸗</line>
        <line lrx="1087" lry="1421" ulx="200" uly="1370">gleicht man den Theiler (Didviſor) von neuem, ſchreibt</line>
        <line lrx="1079" lry="1474" ulx="201" uly="1425">die daraus entſtehende 6 neben 5 in den Antheil,</line>
        <line lrx="1150" lry="1527" ulx="199" uly="1476">und verfaͤhrt mit dieſer, wie vorhin mit der Zahl</line>
      </zone>
      <zone lrx="1071" lry="1853" type="textblock" ulx="198" uly="1531">
        <line lrx="1071" lry="1582" ulx="199" uly="1531">5, auf welche Art man uͤberhaupt fortfaͤhrt.</line>
        <line lrx="393" lry="1621" ulx="199" uly="1580">Naͤmlich:</line>
        <line lrx="1071" lry="1705" ulx="280" uly="1637">Man vervielfaͤltiget jederzeit, die gefundene Zif⸗</line>
        <line lrx="1070" lry="1748" ulx="198" uly="1689">fer des Antheils mit dem Theiler, zaͤhlt das Viel⸗</line>
        <line lrx="1071" lry="1790" ulx="200" uly="1741">fache von der vorgenommenen Zahl ab, und ſezt</line>
        <line lrx="1071" lry="1853" ulx="200" uly="1794">den Reſt herunter. Zu dieſem nimmt man die fol⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="923" lry="2114" type="textblock" ulx="862" uly="2099">
        <line lrx="923" lry="2114" ulx="862" uly="2099">—</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="70" type="page" xml:id="s_AhI400_070">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_070.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="267" lry="218" type="textblock" ulx="225" uly="182">
        <line lrx="267" lry="218" ulx="225" uly="182">50</line>
      </zone>
      <zone lrx="1104" lry="727" type="textblock" ulx="222" uly="304">
        <line lrx="1102" lry="363" ulx="224" uly="304">Theilung fort, bis von derſelben keine Ziffer mehr</line>
        <line lrx="372" lry="409" ulx="222" uly="367">uͤbrig iſt.</line>
        <line lrx="1103" lry="455" ulx="309" uly="410">Wenn man bei Vergleichung des Diviſors mit</line>
        <line lrx="1103" lry="515" ulx="224" uly="463">der vorgenommenen Zahl findet, daß derſelbe gar</line>
        <line lrx="1103" lry="568" ulx="226" uly="515">nicht enthalten iſt, ſo nimmt man noch eine Ziffer</line>
        <line lrx="1102" lry="623" ulx="224" uly="568">der zu theilenden Zahl dazu. In den Antheil aber</line>
        <line lrx="1104" lry="676" ulx="225" uly="622">ſezt man vorher eine o, damit jede Ziffer derſelben</line>
        <line lrx="798" lry="727" ulx="227" uly="678">die ihr gebuͤhrende Stelle erhalte.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1120" lry="779" type="textblock" ulx="311" uly="705">
        <line lrx="1120" lry="779" ulx="311" uly="705">In der 4Aten Theilung iſt z. B. der Didviſor 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="1104" lry="1043" type="textblock" ulx="228" uly="782">
        <line lrx="1104" lry="835" ulx="228" uly="782">in 1 gar nicht enthalten. Man nimmt deswegen</line>
        <line lrx="1102" lry="887" ulx="229" uly="831">noch die folgende 6 dazu, wodurch man 16 erhaͤlt.</line>
        <line lrx="1103" lry="941" ulx="231" uly="884">In den Antheil aber ſezt man vorher eine o, weil</line>
        <line lrx="1104" lry="998" ulx="232" uly="940">ſonſt die erſteren Ziffern deſſelben nur 5630 werden</line>
        <line lrx="1104" lry="1043" ulx="232" uly="988">wuͤrden, da ſie nach dem Werthe der 225200, wor⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1125" lry="1103" type="textblock" ulx="234" uly="1043">
        <line lrx="1125" lry="1103" ulx="234" uly="1043">aus ſie entſtanden ſind, 56300 werden muͤſſen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="380" lry="1177" type="textblock" ulx="232" uly="1112">
        <line lrx="380" lry="1177" ulx="232" uly="1112">C. 56.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1109" lry="1364" type="textblock" ulx="225" uly="1151">
        <line lrx="1107" lry="1201" ulx="318" uly="1151">Wer ſich hierin einige Uebung erworben hat,</line>
        <line lrx="1109" lry="1258" ulx="225" uly="1194">wird in dieſem Fall, da der Diviſor eine einzelne</line>
        <line lrx="1109" lry="1317" ulx="236" uly="1251">Ziffer iſt, nicht noͤthig haben, die Vielfache und die</line>
        <line lrx="1109" lry="1364" ulx="236" uly="1310">Reſte allezeit auszuſchreiben, wozu das folgende</line>
      </zone>
      <zone lrx="1146" lry="1419" type="textblock" ulx="237" uly="1364">
        <line lrx="1146" lry="1419" ulx="237" uly="1364">Beiſpiel auch ohne fernere Regeln Anleitung ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="914" lry="1700" type="textblock" ulx="235" uly="1431">
        <line lrx="914" lry="1468" ulx="235" uly="1431">ben kann. . .</line>
        <line lrx="889" lry="1549" ulx="337" uly="1493">7 3 4 03 6 1 2 00 5</line>
        <line lrx="623" lry="1607" ulx="605" uly="1587">1</line>
        <line lrx="739" lry="1700" ulx="570" uly="1649">F. 38.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1111" lry="1835" type="textblock" ulx="239" uly="1725">
        <line lrx="1110" lry="1776" ulx="321" uly="1725">Man muß aber auch mit zwei und noch mit</line>
        <line lrx="1111" lry="1835" ulx="239" uly="1777">mehr Zahlzeichen dividiren koͤnnen; folglich muͤſſen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1101" lry="303" type="textblock" ulx="222" uly="251">
        <line lrx="1101" lry="303" ulx="222" uly="251">gende Ziffer der zu theilenden Zahl, und ſezt die</line>
      </zone>
      <zone lrx="1319" lry="349" type="textblock" ulx="1294" uly="310">
        <line lrx="1319" lry="349" ulx="1294" uly="310">19</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="539" type="textblock" ulx="1286" uly="508">
        <line lrx="1325" lry="539" ulx="1286" uly="508">der</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="979" type="textblock" ulx="1282" uly="613">
        <line lrx="1325" lry="653" ulx="1288" uly="613">ſehr</line>
        <line lrx="1325" lry="704" ulx="1291" uly="667">lich</line>
        <line lrx="1325" lry="755" ulx="1293" uly="722">Ort</line>
        <line lrx="1318" lry="807" ulx="1291" uly="775">wie</line>
        <line lrx="1324" lry="868" ulx="1287" uly="828">nicht</line>
        <line lrx="1320" lry="923" ulx="1283" uly="882">nril)</line>
        <line lrx="1325" lry="979" ulx="1282" uly="943">gen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1127" type="textblock" ulx="1283" uly="1039">
        <line lrx="1325" lry="1080" ulx="1283" uly="1039">ch</line>
        <line lrx="1316" lry="1127" ulx="1284" uly="1094">den</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="71" type="page" xml:id="s_AhI400_071">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_071.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="48" lry="346" type="textblock" ulx="0" uly="253">
        <line lrx="47" lry="293" ulx="0" uly="253">t die</line>
        <line lrx="48" lry="346" ulx="4" uly="307">mehr</line>
      </zone>
      <zone lrx="50" lry="669" type="textblock" ulx="0" uly="413">
        <line lrx="48" lry="446" ulx="0" uly="413"> mit</line>
        <line lrx="50" lry="508" ulx="0" uly="475">e ger</line>
        <line lrx="48" lry="562" ulx="6" uly="520">Iſfer</line>
        <line lrx="46" lry="607" ulx="2" uly="573">aber</line>
        <line lrx="47" lry="669" ulx="0" uly="628">ſelen</line>
      </zone>
      <zone lrx="74" lry="776" type="textblock" ulx="0" uly="737">
        <line lrx="74" lry="776" ulx="0" uly="737">ſot 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="48" lry="1036" type="textblock" ulx="0" uly="796">
        <line lrx="48" lry="830" ulx="0" uly="796">ſegen</line>
        <line lrx="41" lry="881" ulx="0" uly="840">halt.</line>
        <line lrx="39" lry="928" ulx="2" uly="892">weil</line>
        <line lrx="43" lry="982" ulx="0" uly="952">den</line>
        <line lrx="46" lry="1036" ulx="2" uly="1010">wor⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="47" lry="1098" type="textblock" ulx="0" uly="1057">
        <line lrx="47" lry="1098" ulx="0" uly="1057">ſeen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="56" lry="1368" type="textblock" ulx="1" uly="1164">
        <line lrx="55" lry="1203" ulx="1" uly="1164">n hot,</line>
        <line lrx="56" lry="1259" ulx="1" uly="1216">izelne</line>
        <line lrx="56" lry="1305" ulx="2" uly="1268">1d die</line>
        <line lrx="56" lry="1368" ulx="1" uly="1324">lende</line>
      </zone>
      <zone lrx="55" lry="1423" type="textblock" ulx="0" uly="1383">
        <line lrx="55" lry="1423" ulx="0" uly="1383">9 ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="55" lry="1840" type="textblock" ulx="0" uly="1737">
        <line lrx="53" lry="1793" ulx="0" uly="1737"> nit</line>
        <line lrx="55" lry="1840" ulx="0" uly="1797">giſen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1166" lry="229" type="textblock" ulx="1054" uly="189">
        <line lrx="1166" lry="229" ulx="1054" uly="189">5 1</line>
      </zone>
      <zone lrx="1107" lry="358" type="textblock" ulx="229" uly="250">
        <line lrx="1102" lry="311" ulx="231" uly="250">auch von dieſem Fall Beiſpiele die Sache anſchau⸗</line>
        <line lrx="1107" lry="358" ulx="229" uly="312">lich machen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1109" lry="659" type="textblock" ulx="223" uly="390">
        <line lrx="745" lry="434" ulx="596" uly="390">§. 59.</line>
        <line lrx="1109" lry="505" ulx="309" uly="453">Hier wird man ſehen, wie bequem die Metho⸗</line>
        <line lrx="1102" lry="554" ulx="226" uly="506">de unter ſich zu dividiren ſeye, wo hingegen in der</line>
        <line lrx="1104" lry="606" ulx="223" uly="557">Manier uͤber ſich zu dividiren zwar das Ausſehen</line>
        <line lrx="1101" lry="659" ulx="227" uly="609">ſehr geſchmeidig ausſiehet, aber dabei die Beſchwer⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1102" lry="710" type="textblock" ulx="228" uly="664">
        <line lrx="1102" lry="710" ulx="228" uly="664">lichkeit hat: einen begangenen Fehler nicht an dem</line>
      </zone>
      <zone lrx="1101" lry="1134" type="textblock" ulx="225" uly="718">
        <line lrx="1099" lry="765" ulx="228" uly="718">Ort ſeiner Begehung allemal entdecken zu koͤnnen,</line>
        <line lrx="1100" lry="816" ulx="227" uly="770">wie beim unter ſich dividiren, folglich (wenn man</line>
        <line lrx="1101" lry="872" ulx="226" uly="821">nicht einer beſtaͤndigen Verwirrung ausgeſezt ſeyn</line>
        <line lrx="1101" lry="938" ulx="226" uly="875">will) meiſtens die Operation von neuem anzufan⸗</line>
        <line lrx="572" lry="969" ulx="225" uly="928">gen genoͤthiget wird.</line>
        <line lrx="1100" lry="1038" ulx="308" uly="962">3. B. Man ſolle 64285 durch 25 dividiren.</line>
        <line lrx="1101" lry="1081" ulx="227" uly="1031">Ich ſetze die Zahl und ihren Theiler (Diviſor) nach</line>
        <line lrx="1050" lry="1134" ulx="227" uly="1085">den gegebenen Regeln (§. 57.) 1, 2, 3, 4, 5.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="742" lry="1201" type="textblock" ulx="349" uly="1159">
        <line lrx="742" lry="1201" ulx="349" uly="1159">Ein Beiſpiel ſieht aus:</line>
      </zone>
      <zone lrx="847" lry="1874" type="textblock" ulx="524" uly="1311">
        <line lrx="607" lry="1342" ulx="524" uly="1311">5 0%</line>
        <line lrx="627" lry="1418" ulx="526" uly="1386">I 4. 2</line>
        <line lrx="627" lry="1471" ulx="526" uly="1441">12 5</line>
        <line lrx="668" lry="1547" ulx="524" uly="1511">— I 7 8</line>
        <line lrx="669" lry="1617" ulx="569" uly="1565">17 5</line>
        <line lrx="709" lry="1679" ulx="575" uly="1642">— 3 5</line>
        <line lrx="709" lry="1733" ulx="623" uly="1694">25</line>
        <line lrx="847" lry="1810" ulx="759" uly="1758">Reſt.</line>
        <line lrx="788" lry="1874" ulx="713" uly="1842">D 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="913" lry="2113" type="textblock" ulx="863" uly="2101">
        <line lrx="913" lry="2113" ulx="863" uly="2101">re</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="72" type="page" xml:id="s_AhI400_072">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_072.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1079" lry="309" type="textblock" ulx="203" uly="190">
        <line lrx="250" lry="248" ulx="203" uly="190">52</line>
        <line lrx="1079" lry="309" ulx="271" uly="251">Erklaͤrung. Hier ſpreche ich: 2 in 6 koͤnn⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1079" lry="414" type="textblock" ulx="202" uly="300">
        <line lrx="1079" lry="361" ulx="202" uly="300">te ich zwar Zmal nehmen, aber wegen dem folgen⸗</line>
        <line lrx="1079" lry="414" ulx="202" uly="370">den Fünfer darf ichs nur zweimal nehmen, dann</line>
      </zone>
      <zone lrx="1150" lry="473" type="textblock" ulx="202" uly="421">
        <line lrx="1150" lry="473" ulx="202" uly="421">25 iſt in 64 nur zweimal enthalten, man ſezt al/ſo</line>
      </zone>
      <zone lrx="1082" lry="573" type="textblock" ulx="202" uly="475">
        <line lrx="1082" lry="515" ulx="203" uly="475">2 in die Stelle des Quotienten, und ſpricht: zwei⸗</line>
        <line lrx="1082" lry="573" ulx="202" uly="527">mal 25 iſt 50; 50 von 64 laͤßt 14, zu dieſer Zahl</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="627" type="textblock" ulx="201" uly="579">
        <line lrx="1119" lry="627" ulx="201" uly="579">ſezt man den folgenden Zweier neben die Zahl 144,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="1051" type="textblock" ulx="203" uly="635">
        <line lrx="1080" lry="680" ulx="203" uly="635">und ſpricht wieder: 2 in 14 koͤnnte ich zmal, aber</line>
        <line lrx="1081" lry="734" ulx="203" uly="687">wegen dem zur Zahl 2 gehoörigen Theiler 5 kann</line>
        <line lrx="1079" lry="786" ulx="203" uly="737">man es nicht ſo oft nehmen, der richtige Verſuch</line>
        <line lrx="1079" lry="837" ulx="203" uly="788">iſt alſo fuͤnfmal, weil 25 in 142 wenigſtens fuͤnf⸗</line>
        <line lrx="1077" lry="887" ulx="204" uly="842">mal enthalten ſind. Dieſes iſt alſo richtig, und</line>
        <line lrx="1078" lry="942" ulx="205" uly="895">aus dieſem Grund ſchreibt man dieſe Zahl 5 in die</line>
        <line lrx="1080" lry="996" ulx="207" uly="950">Stelle des Quotienten, und ſpricht wieder: 5mal</line>
        <line lrx="1081" lry="1051" ulx="206" uly="1003">25 iſt 125, 125 von 142 laͤßt 17, ſodann ſezt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1109" lry="1159" type="textblock" ulx="206" uly="1058">
        <line lrx="1109" lry="1102" ulx="207" uly="1058">man das folgende Ziffer 8 herunter, (jede von den</line>
        <line lrx="1108" lry="1159" ulx="206" uly="1099">theilenden Zahlen bemerkt man mit einem Punkte,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1084" lry="1583" type="textblock" ulx="177" uly="1161">
        <line lrx="1079" lry="1208" ulx="208" uly="1161">um alle Verwirrung in der Didiſion zu verhuͤten,</line>
        <line lrx="1083" lry="1263" ulx="208" uly="1205">daß im erſten Fall kein Zahlzeichen vor dem an⸗</line>
        <line lrx="1083" lry="1313" ulx="209" uly="1268">dern herabgeſetzt wird, im zweiten aber keine Zif⸗</line>
        <line lrx="1083" lry="1373" ulx="186" uly="1321">fer vergeſſen bleibt) und verfaͤhret wie bisher ge⸗</line>
        <line lrx="1081" lry="1429" ulx="177" uly="1369">zeigt worden. Am Ende bleibt nun nach geſchehe⸗</line>
        <line lrx="1084" lry="1473" ulx="210" uly="1427">ner volliger Diviſion ein Reſt uͤbrig, der ſich nicht</line>
        <line lrx="1082" lry="1525" ulx="209" uly="1480">mehr durch 25 dividiren laͤßt, er gibt alſo einen</line>
        <line lrx="735" lry="1583" ulx="181" uly="1533">Bruch, und heißt 2 oder 2.</line>
      </zone>
      <zone lrx="743" lry="1705" type="textblock" ulx="581" uly="1654">
        <line lrx="743" lry="1705" ulx="581" uly="1654">K. 60.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1082" lry="1827" type="textblock" ulx="210" uly="1729">
        <line lrx="1081" lry="1786" ulx="293" uly="1729">Eben auf dieſe hier gezeigte Methode verfaͤhrt</line>
        <line lrx="1082" lry="1827" ulx="210" uly="1784">man auch, wenn der (Diviſor) Theiler mehrere</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="73" type="page" xml:id="s_AhI400_073">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_073.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="33" lry="582" type="textblock" ulx="0" uly="278">
        <line lrx="29" lry="301" ulx="0" uly="278">nn⸗</line>
        <line lrx="28" lry="355" ulx="2" uly="318">en⸗</line>
        <line lrx="28" lry="409" ulx="0" uly="386">nn</line>
        <line lrx="28" lry="471" ulx="0" uly="432">ſo</line>
        <line lrx="32" lry="518" ulx="0" uly="485">dei⸗</line>
        <line lrx="33" lry="582" ulx="0" uly="538">ol</line>
      </zone>
      <zone lrx="49" lry="633" type="textblock" ulx="5" uly="597">
        <line lrx="49" lry="633" ulx="5" uly="597">14,</line>
      </zone>
      <zone lrx="33" lry="1108" type="textblock" ulx="0" uly="648">
        <line lrx="31" lry="681" ulx="0" uly="648">ber</line>
        <line lrx="33" lry="734" ulx="0" uly="702">ann</line>
        <line lrx="31" lry="791" ulx="0" uly="753">iich</line>
        <line lrx="27" lry="848" ulx="0" uly="807">f⸗</line>
        <line lrx="23" lry="893" ulx="1" uly="863">nd</line>
        <line lrx="22" lry="947" ulx="0" uly="914">de</line>
        <line lrx="27" lry="1002" ulx="0" uly="965">gal</line>
        <line lrx="30" lry="1062" ulx="0" uly="1013">it</line>
        <line lrx="31" lry="1108" ulx="0" uly="1079">den</line>
      </zone>
      <zone lrx="51" lry="1170" type="textblock" ulx="0" uly="1130">
        <line lrx="51" lry="1170" ulx="0" uly="1130">ta, ,</line>
      </zone>
      <zone lrx="43" lry="1488" type="textblock" ulx="0" uly="1185">
        <line lrx="39" lry="1219" ulx="0" uly="1185">ten,</line>
        <line lrx="40" lry="1270" ulx="12" uly="1245">all⸗</line>
        <line lrx="37" lry="1332" ulx="4" uly="1288">3i</line>
        <line lrx="36" lry="1385" ulx="10" uly="1351">ge⸗</line>
        <line lrx="37" lry="1443" ulx="0" uly="1398">ehe⸗</line>
        <line lrx="43" lry="1488" ulx="4" uly="1444">icht</line>
      </zone>
      <zone lrx="41" lry="1542" type="textblock" ulx="5" uly="1508">
        <line lrx="41" lry="1542" ulx="5" uly="1508">enen</line>
      </zone>
      <zone lrx="39" lry="1859" type="textblock" ulx="0" uly="1759">
        <line lrx="36" lry="1805" ulx="0" uly="1759">ift</line>
        <line lrx="39" lry="1859" ulx="0" uly="1818">ſete</line>
      </zone>
      <zone lrx="1109" lry="576" type="textblock" ulx="235" uly="208">
        <line lrx="1107" lry="251" ulx="1050" uly="208">53</line>
        <line lrx="1109" lry="340" ulx="239" uly="284">Ziffern hat. Nur daß man gleich Anfangs ſo viele</line>
        <line lrx="1104" lry="389" ulx="238" uly="345">Ziffern von der zu theilenden Zahl vornimmt, als</line>
        <line lrx="1106" lry="440" ulx="236" uly="398">man noͤthig hat, um den Theiler ein oder etliche</line>
        <line lrx="1106" lry="528" ulx="237" uly="446">mal darinn zu ſehen, und hiermit die erſte Ziffer</line>
        <line lrx="644" lry="576" ulx="235" uly="503">des  Antheiles zu finden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="732" lry="666" type="textblock" ulx="605" uly="624">
        <line lrx="732" lry="666" ulx="605" uly="624">§. 61.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1100" lry="1020" type="textblock" ulx="230" uly="711">
        <line lrx="1099" lry="759" ulx="316" uly="711">Die Sache kann noch beſſer verſtanden werden,</line>
        <line lrx="1100" lry="813" ulx="235" uly="767">wenn man eine Tabelle verfertiget, worinn alle</line>
        <line lrx="1100" lry="861" ulx="234" uly="819">Produkte des Diviſors und der 9 Urzahlen enthal⸗</line>
        <line lrx="1098" lry="914" ulx="231" uly="870">ten ſind, woraus ſogleich erſichtlich ſeyn wird, wel⸗</line>
        <line lrx="1098" lry="983" ulx="231" uly="910">ches Produkt ſich in jedem Falle abziehen laͤßt.</line>
        <line lrx="618" lry="1020" ulx="230" uly="977">3. B. 492006290: 19</line>
      </zone>
      <zone lrx="760" lry="1589" type="textblock" ulx="567" uly="1159">
        <line lrx="599" lry="1589" ulx="567" uly="1159"> △ r . e</line>
        <line lrx="634" lry="1579" ulx="608" uly="1159">b  P  α ο</line>
        <line lrx="760" lry="1589" ulx="737" uly="1161">ρο% △  +☚  de.</line>
      </zone>
      <zone lrx="552" lry="1578" type="textblock" ulx="527" uly="1408">
        <line lrx="552" lry="1578" ulx="527" uly="1408">,  r</line>
      </zone>
      <zone lrx="1091" lry="1809" type="textblock" ulx="225" uly="1707">
        <line lrx="1091" lry="1760" ulx="306" uly="1707">Abſichtlich waͤhle ich hier wieder den Theiler</line>
        <line lrx="973" lry="1809" ulx="225" uly="1765">mit zwei Ziffern. Z. B. S</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="74" type="page" xml:id="s_AhI400_074">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_074.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="264" lry="249" type="textblock" ulx="216" uly="208">
        <line lrx="264" lry="249" ulx="216" uly="208">54</line>
      </zone>
      <zone lrx="1092" lry="360" type="textblock" ulx="301" uly="289">
        <line lrx="1092" lry="360" ulx="301" uly="289">10] 19 29062,9°% [25895067</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1375" type="textblock" ulx="216" uly="354">
        <line lrx="1129" lry="404" ulx="216" uly="354">das fache 3 8 5</line>
        <line lrx="537" lry="468" ulx="307" uly="430">Reſt 1I 1I. 2</line>
        <line lrx="535" lry="526" ulx="216" uly="482">das 5fache - 9 5</line>
        <line lrx="579" lry="604" ulx="310" uly="553">Reſt I 7.</line>
        <line lrx="580" lry="655" ulx="217" uly="606">das gfache 1 5 2</line>
        <line lrx="584" lry="727" ulx="239" uly="657">u. ſ. w.  8.</line>
        <line lrx="619" lry="781" ulx="521" uly="750">I 7 TI</line>
        <line lrx="720" lry="858" ulx="538" uly="814">— 9 6</line>
        <line lrx="676" lry="910" ulx="501" uly="866">95</line>
        <line lrx="1314" lry="1000" ulx="600" uly="948">129 nit</line>
        <line lrx="1322" lry="1059" ulx="642" uly="1005">I 1I 4 fen</line>
        <line lrx="1325" lry="1109" ulx="685" uly="1078">1 5.0 dere</line>
        <line lrx="1325" lry="1167" ulx="690" uly="1129">1 3 3</line>
        <line lrx="1324" lry="1213" ulx="767" uly="1177">„ te</line>
        <line lrx="747" lry="1227" ulx="730" uly="1207">I</line>
        <line lrx="1323" lry="1275" ulx="721" uly="1206">R vor</line>
        <line lrx="1325" lry="1332" ulx="1294" uly="1286">1</line>
        <line lrx="789" lry="1375" ulx="535" uly="1334">Anmerkung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1101" lry="1505" type="textblock" ulx="267" uly="1409">
        <line lrx="1101" lry="1455" ulx="267" uly="1409">Ein jeder wird glauben, daß im Gegentheil die</line>
        <line lrx="1099" lry="1505" ulx="306" uly="1462">Diviſionen mit zuſammengeſezten Didiſorn de⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1812" type="textblock" ulx="260" uly="1513">
        <line lrx="1322" lry="1558" ulx="306" uly="1513">ſto leichter ſind, je groͤßer die erſte linke Zif⸗ 31</line>
        <line lrx="1325" lry="1611" ulx="260" uly="1562">fer und je kleiner das dabei ſtehende ausfaͤllt. he</line>
        <line lrx="1322" lry="1651" ulx="1298" uly="1618">die</line>
        <line lrx="729" lry="1725" ulx="598" uly="1669">§. 62.</line>
        <line lrx="1325" lry="1760" ulx="1308" uly="1729">ed</line>
        <line lrx="1325" lry="1812" ulx="307" uly="1759">Ein Beiſpiel, wenn der Diviſor aus 3 Ziffern</line>
      </zone>
      <zone lrx="749" lry="1855" type="textblock" ulx="224" uly="1810">
        <line lrx="749" lry="1855" ulx="224" uly="1810">beſteht, als 589, in 1914826.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="75" type="page" xml:id="s_AhI400_075">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_075.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="55" lry="333" type="textblock" ulx="3" uly="289">
        <line lrx="55" lry="333" ulx="3" uly="289">6⸗I</line>
      </zone>
      <zone lrx="59" lry="1625" type="textblock" ulx="0" uly="1420">
        <line lrx="59" lry="1464" ulx="0" uly="1420">el die</line>
        <line lrx="56" lry="1523" ulx="0" uly="1479">den de</line>
        <line lrx="53" lry="1570" ulx="0" uly="1524"> N</line>
        <line lrx="44" lry="1625" ulx="0" uly="1580">flt</line>
      </zone>
      <zone lrx="54" lry="1826" type="textblock" ulx="0" uly="1777">
        <line lrx="54" lry="1826" ulx="0" uly="1777">fern</line>
      </zone>
      <zone lrx="1111" lry="330" type="textblock" ulx="582" uly="202">
        <line lrx="1111" lry="240" ulx="1065" uly="202">55</line>
        <line lrx="767" lry="330" ulx="582" uly="268">Operation:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1057" lry="458" type="textblock" ulx="259" uly="347">
        <line lrx="1057" lry="417" ulx="259" uly="347">5 8 9 r 9. 1. 4 § 2 6 3 2 5</line>
        <line lrx="640" lry="458" ulx="463" uly="417">1 7 0 7</line>
      </zone>
      <zone lrx="700" lry="579" type="textblock" ulx="563" uly="472">
        <line lrx="700" lry="579" ulx="637" uly="472">d0 o⅓</line>
      </zone>
      <zone lrx="645" lry="715" type="textblock" ulx="563" uly="501">
        <line lrx="594" lry="704" ulx="563" uly="556">„</line>
        <line lrx="645" lry="715" ulx="614" uly="501"> O% er</line>
      </zone>
      <zone lrx="697" lry="822" type="textblock" ulx="574" uly="631">
        <line lrx="697" lry="822" ulx="658" uly="631">ARMIEOP</line>
      </zone>
      <zone lrx="802" lry="832" type="textblock" ulx="689" uly="629">
        <line lrx="739" lry="650" ulx="719" uly="629">2</line>
        <line lrx="742" lry="712" ulx="689" uly="669">5</line>
        <line lrx="796" lry="832" ulx="708" uly="747">H</line>
        <line lrx="802" lry="809" ulx="698" uly="792">———</line>
      </zone>
      <zone lrx="1110" lry="1274" type="textblock" ulx="237" uly="899">
        <line lrx="1110" lry="944" ulx="319" uly="899">Erklaͤrung. Hier z. B. vergleicht man 5989</line>
        <line lrx="1110" lry="999" ulx="238" uly="948">mit 1014 oder 5 mit 19 (§F. 56.) da man dann</line>
        <line lrx="1108" lry="1051" ulx="238" uly="993">ſieht, daß einer 3 in den Antheil gehoͤrt. Hernach</line>
        <line lrx="1110" lry="1112" ulx="237" uly="1055">vervielfaͤltiget man 3 mit 599, zaͤhlt das Vielfache</line>
        <line lrx="1108" lry="1155" ulx="239" uly="1111">1767 von 1914 ab, und ſezt den Reſt 147 herun⸗</line>
        <line lrx="1107" lry="1207" ulx="240" uly="1163">ter, zu welchem man die folgende 8 nimmt, und</line>
        <line lrx="1108" lry="1274" ulx="240" uly="1215">von neuem 589 mit 478 vergleicht, u. ſ. w. (wie</line>
      </zone>
      <zone lrx="371" lry="1315" type="textblock" ulx="239" uly="1272">
        <line lrx="371" lry="1315" ulx="239" uly="1272">F. 57.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="410" lry="1344" type="textblock" ulx="401" uly="1333">
        <line lrx="410" lry="1344" ulx="401" uly="1333">*</line>
      </zone>
      <zone lrx="1109" lry="1477" type="textblock" ulx="321" uly="1358">
        <line lrx="733" lry="1399" ulx="606" uly="1358">D. 63.</line>
        <line lrx="1109" lry="1477" ulx="321" uly="1432">Wenn bey Vergleichung des Theilers mit der</line>
      </zone>
      <zone lrx="1108" lry="1535" type="textblock" ulx="213" uly="1485">
        <line lrx="1108" lry="1535" ulx="213" uly="1485">zu theilenden Zahl irgendwo gefehlt, und die Sa⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1140" lry="1848" type="textblock" ulx="237" uly="1535">
        <line lrx="1109" lry="1594" ulx="237" uly="1535">che auf ungewißen Verſuchen beruhet, d. i. wenn man</line>
        <line lrx="1140" lry="1639" ulx="239" uly="1592">die Ziffer in dem Antheil entweder zu groß, oder</line>
        <line lrx="1109" lry="1692" ulx="240" uly="1643">zu klein genommen hat, ſo kann man den Irrthum</line>
        <line lrx="1109" lry="1743" ulx="239" uly="1687">dadurch gleich entdecken, daß in dem erſten Falle</line>
        <line lrx="1108" lry="1796" ulx="241" uly="1748">das Vielfache des Theilers groͤßer wird, als die</line>
        <line lrx="1107" lry="1848" ulx="242" uly="1801">Zahl, wovon man es abzaͤhlen ſoll, in dem zweiten</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="76" type="page" xml:id="s_AhI400_076">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_076.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="282" lry="211" type="textblock" ulx="238" uly="167">
        <line lrx="282" lry="211" ulx="238" uly="167">56</line>
      </zone>
      <zone lrx="1109" lry="460" type="textblock" ulx="216" uly="253">
        <line lrx="1109" lry="305" ulx="237" uly="253">aber nach geſchehener Abzaͤhlung der Reſt eben ſo</line>
        <line lrx="1047" lry="351" ulx="216" uly="309">groß oder groͤßer wird, als der Theiler.</line>
        <line lrx="1108" lry="409" ulx="317" uly="361">Hauptſaͤchlich dient in ſolchen Faͤllen die be⸗</line>
        <line lrx="817" lry="460" ulx="234" uly="412">ſchriebene Tabelle (§. 61.) hiezu.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1105" lry="765" type="textblock" ulx="232" uly="494">
        <line lrx="734" lry="536" ulx="607" uly="494">J. 64.</line>
        <line lrx="1105" lry="605" ulx="316" uly="556">Wenn der Diviſor Nullen am Ende hat, ſo</line>
        <line lrx="1105" lry="657" ulx="234" uly="610">werden ſie vor der Theilung abgeſchnitten, und eben</line>
        <line lrx="1105" lry="711" ulx="232" uly="663">ſo viele Ziffern von der zu theilenden Zahl. Der</line>
        <line lrx="1105" lry="765" ulx="233" uly="715">Antheil bleibt hierbei eben derſelbe; die abgeſchnit⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1104" lry="880" type="textblock" ulx="219" uly="769">
        <line lrx="1104" lry="823" ulx="233" uly="769">tenen Ziffern aber ſind ſolche, welche ohnedem uͤbrig</line>
        <line lrx="505" lry="880" ulx="219" uly="819">bleiben wuͤrden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1091" lry="1216" type="textblock" ulx="297" uly="890">
        <line lrx="762" lry="932" ulx="569" uly="890">Beiſpiel:</line>
        <line lrx="1076" lry="1029" ulx="297" uly="952">5S 4 o o 7 6 2 ½ 5 2 r 4</line>
        <line lrx="673" lry="1063" ulx="598" uly="1031">5 4</line>
        <line lrx="725" lry="1131" ulx="596" uly="1108">2 2. 2</line>
        <line lrx="725" lry="1171" ulx="596" uly="1140">2 I 6</line>
        <line lrx="1091" lry="1216" ulx="597" uly="1169">—— -—-</line>
      </zone>
      <zone lrx="1098" lry="1646" type="textblock" ulx="209" uly="1291">
        <line lrx="1098" lry="1339" ulx="308" uly="1291">Die Urſache dieſes Verfahrens iſt leicht zu ver⸗</line>
        <line lrx="1098" lry="1390" ulx="226" uly="1329">ſtehen, die abgeſchnittene Zahlzeichen ſind immer</line>
        <line lrx="1098" lry="1446" ulx="209" uly="1397">kleiner als der Diviſor, weil allemal von der zu di⸗</line>
        <line lrx="1098" lry="1504" ulx="224" uly="1447">vidirenden Zahl ein Zahlzeichen weniger als der Di⸗</line>
        <line lrx="1098" lry="1552" ulx="223" uly="1503">viſor Zeichen hat, abgeſchnitten wird. Folglich laͤßt</line>
        <line lrx="1095" lry="1635" ulx="222" uly="1553">ſich der Reſt niemalen durch den ganzen Diviſer</line>
        <line lrx="340" lry="1646" ulx="222" uly="1607">theilen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="720" lry="1725" type="textblock" ulx="592" uly="1664">
        <line lrx="720" lry="1725" ulx="592" uly="1664">§. 65.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1097" lry="1777" type="textblock" ulx="301" uly="1695">
        <line lrx="1097" lry="1777" ulx="301" uly="1695">Zur Uebung mag folgendes 6 Zifferichtes Bei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="643" lry="1831" type="textblock" ulx="218" uly="1772">
        <line lrx="643" lry="1831" ulx="218" uly="1772">ſpiel deshalb hier ſtehen:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1317" lry="321" type="textblock" ulx="1286" uly="287">
        <line lrx="1317" lry="321" ulx="1286" uly="287">99</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1779" type="textblock" ulx="1297" uly="1581">
        <line lrx="1325" lry="1619" ulx="1297" uly="1581">J</line>
        <line lrx="1325" lry="1670" ulx="1297" uly="1641">und</line>
        <line lrx="1325" lry="1725" ulx="1297" uly="1695">wen</line>
        <line lrx="1325" lry="1779" ulx="1300" uly="1741">S</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="77" type="page" xml:id="s_AhI400_077">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_077.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1071" lry="229" type="textblock" ulx="1026" uly="192">
        <line lrx="1071" lry="229" ulx="1026" uly="192">57</line>
      </zone>
      <zone lrx="1107" lry="1788" type="textblock" ulx="0" uly="263">
        <line lrx="1072" lry="339" ulx="2" uly="263"> e 999876 R9. 8 7.6.3 89 05 619 8⁸77</line>
        <line lrx="795" lry="384" ulx="6" uly="337">. 89298884</line>
        <line lrx="808" lry="437" ulx="0" uly="370">i lhe⸗ — 8. 7. 7. 5 0 5. 0</line>
        <line lrx="811" lry="490" ulx="538" uly="455">79990°0° 8</line>
        <line lrx="849" lry="551" ulx="523" uly="509">— 7. 7. 0. 0O 4. 2 5</line>
        <line lrx="1090" lry="610" ulx="0" uly="560">t, ſ 609 9 91 3 2 SðJBMUĩ</line>
        <line lrx="886" lry="666" ulx="0" uly="612">dehen — 7. 0. T. 2 9 3 0</line>
        <line lrx="885" lry="717" ulx="0" uly="674">Der 699091 3 2</line>
        <line lrx="885" lry="778" ulx="0" uly="730">eſchnit. — 6 1 3 8 0O4</line>
        <line lrx="898" lry="833" ulx="0" uly="781">ri ——</line>
        <line lrx="695" lry="915" ulx="566" uly="874">§. 66.</line>
        <line lrx="840" lry="998" ulx="386" uly="949">Nuͤzliche Beiſpiele.</line>
        <line lrx="1102" lry="1061" ulx="1" uly="989">14 1) Um zu unterſuchen ob ein gegebenes Jahr ein</line>
        <line lrx="1070" lry="1113" ulx="236" uly="1067">Schaltjahr ſey oder nicht, darf nur die Jahrzahl</line>
        <line lrx="1096" lry="1166" ulx="236" uly="1115">durch 4 dividirt werden. Geht die Diviſion auf</line>
        <line lrx="1066" lry="1226" ulx="216" uly="1172">ohne Reſt, ſo iſts ein Schaltjahr; bleibt aber ein</line>
        <line lrx="1064" lry="1272" ulx="235" uly="1225">Reſt, ſo zeigt dieſer, das wie vielte Jahr nach</line>
        <line lrx="1062" lry="1327" ulx="235" uly="1278">einem Schaltjahr das vorgegebene iſt. Z. B.</line>
        <line lrx="1062" lry="1377" ulx="0" uly="1320">ſttte. 1796 mit 4 dividirt, ſo zeigts ſich, daß nichts</line>
        <line lrx="1063" lry="1434" ulx="0" uly="1372">nne im Reſt uͤbrig bleibt, iſt alſo der Beweis, daß</line>
        <line lrx="881" lry="1495" ulx="1" uly="1422">u dieſes Jahr ein Schaltjahr ſeyyye.</line>
        <line lrx="1107" lry="1506" ulx="24" uly="1481">, H</line>
        <line lrx="1074" lry="1569" ulx="0" uly="1486">c⸗ 1795 war kein Schaltjahr, denn es bleiben 3</line>
        <line lrx="1063" lry="1619" ulx="0" uly="1563">o Jahr uͤbrig, wenn 1795 durch 4 dividirt wird,</line>
        <line lrx="1064" lry="1663" ulx="233" uly="1619">und 448 zum Quotienten; — d. i. ſeit der Menſch⸗</line>
        <line lrx="1064" lry="1715" ulx="233" uly="1671">werdung Chriſti ſind 448 mal 4 Jahre oder 448</line>
        <line lrx="1041" lry="1788" ulx="7" uly="1722">. Schaltjahre und 3 gemeine Jahre verfloſſen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1063" lry="1837" type="textblock" ulx="273" uly="1786">
        <line lrx="1063" lry="1837" ulx="273" uly="1786">Jezt fragt ſichs: war 1495, als man Wir⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="78" type="page" xml:id="s_AhI400_078">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_078.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1325" lry="328" type="textblock" ulx="268" uly="204">
        <line lrx="1038" lry="249" ulx="268" uly="204">58</line>
        <line lrx="1325" lry="328" ulx="305" uly="270">temberg zu einem Herzogthum erhob, ein Schalt Yge</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1109" type="textblock" ulx="305" uly="339">
        <line lrx="1325" lry="383" ulx="305" uly="339">jahr oder gemeines? tid</line>
        <line lrx="797" lry="480" ulx="613" uly="439">Operation:</line>
        <line lrx="901" lry="572" ulx="446" uly="503">4 495 373</line>
        <line lrx="931" lry="598" ulx="544" uly="563">I 2</line>
        <line lrx="669" lry="686" ulx="546" uly="653">= 2 9</line>
        <line lrx="667" lry="740" ulx="592" uly="702">2 8</line>
        <line lrx="1318" lry="813" ulx="643" uly="781">1I 5</line>
        <line lrx="1325" lry="856" ulx="643" uly="800">. 2 9) G</line>
        <line lrx="1325" lry="894" ulx="725" uly="863">Z zur</line>
        <line lrx="1325" lry="969" ulx="673" uly="905">Sy gang</line>
        <line lrx="1325" lry="1010" ulx="952" uly="960">. Aefal</line>
        <line lrx="1323" lry="1055" ulx="347" uly="1001">Antwort: kein Schalt⸗ ſondern gemeines Jahr. daht</line>
        <line lrx="1325" lry="1109" ulx="1287" uly="1067">E</line>
      </zone>
      <zone lrx="1322" lry="1264" type="textblock" ulx="271" uly="1103">
        <line lrx="1140" lry="1153" ulx="271" uly="1103">2) In einem Garten ſtehen Reihenweis 1024 Baͤu⸗</line>
        <line lrx="1174" lry="1204" ulx="311" uly="1156">me, und ſind 32 Reihen, wie viel Baͤume ſte⸗</line>
        <line lrx="1322" lry="1264" ulx="310" uly="1214">hen in jedem Reihen? 6</line>
      </zone>
      <zone lrx="801" lry="1342" type="textblock" ulx="615" uly="1301">
        <line lrx="801" lry="1342" ulx="615" uly="1301">Operation:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1016" lry="1430" type="textblock" ulx="394" uly="1369">
        <line lrx="1016" lry="1430" ulx="394" uly="1369">8 2  o. 2 4 3 2 Baͤume.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1804" type="textblock" ulx="267" uly="1432">
        <line lrx="661" lry="1476" ulx="584" uly="1432">9 6</line>
        <line lrx="1325" lry="1612" ulx="640" uly="1551">6 4 4 ““</line>
        <line lrx="1321" lry="1642" ulx="623" uly="1614">— tet</line>
        <line lrx="1324" lry="1697" ulx="442" uly="1660">. WM kun</line>
        <line lrx="1325" lry="1751" ulx="267" uly="1703">8) Eine Brunnenquelle ſoll durch eine Strecke Fel⸗ Ee</line>
        <line lrx="1325" lry="1804" ulx="311" uly="1757">des von 1664 Schuhen, durch hoͤlzerne Deicheln 1</line>
      </zone>
      <zone lrx="1139" lry="1859" type="textblock" ulx="266" uly="1809">
        <line lrx="1139" lry="1859" ulx="266" uly="1809">geleitet werden; wie viel wird man dazu ndthig</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="79" type="page" xml:id="s_AhI400_079">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_079.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1061" lry="253" type="textblock" ulx="1015" uly="217">
        <line lrx="1061" lry="253" ulx="1015" uly="217">59</line>
      </zone>
      <zone lrx="1065" lry="573" type="textblock" ulx="0" uly="285">
        <line lrx="1065" lry="335" ulx="0" uly="285">1Schol⸗ haben, wenn ein Deichel zu 16 Schuh beſtimmt</line>
        <line lrx="337" lry="379" ulx="233" uly="345">wird?</line>
        <line lrx="716" lry="451" ulx="534" uly="406">Operation:</line>
        <line lrx="920" lry="545" ulx="316" uly="476">1 6 1664 104 Deichel.</line>
        <line lrx="938" lry="573" ulx="452" uly="531"> 6</line>
      </zone>
      <zone lrx="552" lry="648" type="textblock" ulx="531" uly="618">
        <line lrx="552" lry="648" ulx="531" uly="618">S</line>
      </zone>
      <zone lrx="592" lry="657" type="textblock" ulx="571" uly="627">
        <line lrx="592" lry="657" ulx="571" uly="627">4</line>
      </zone>
      <zone lrx="1065" lry="1002" type="textblock" ulx="194" uly="788">
        <line lrx="1064" lry="839" ulx="194" uly="788">4) Ein vom Waſſer durchwuͤhltes Wehr ſoll wieder</line>
        <line lrx="1065" lry="892" ulx="234" uly="849">zur Brauchbarkeit, ein einfaches Gelaͤnder von</line>
        <line lrx="1064" lry="946" ulx="232" uly="895">ganzen Tannenbaͤumen zu 60ger (Schuhen) auf⸗</line>
        <line lrx="1065" lry="1002" ulx="235" uly="943">gefuͤhrt werden, wie viel ſolcher 6oger hat man</line>
      </zone>
      <zone lrx="1072" lry="1438" type="textblock" ulx="0" uly="1008">
        <line lrx="1066" lry="1056" ulx="0" uly="1008">aht. dazu noͤthig, wenn das Geſtade dieſes Wehrs 4560</line>
        <line lrx="1034" lry="1109" ulx="223" uly="1058">Schuh lang iſt?</line>
        <line lrx="1072" lry="1184" ulx="0" uly="1119"> Me Operation:</line>
        <line lrx="711" lry="1221" ulx="0" uly="1163">ne ſie</line>
        <line lrx="968" lry="1257" ulx="263" uly="1212">6 0 4 5 6 0 7 6 Tannenbaͤume.</line>
        <line lrx="685" lry="1308" ulx="397" uly="1265">4 2 0</line>
        <line lrx="538" lry="1386" ulx="396" uly="1344">. 3 0 0</line>
        <line lrx="538" lry="1438" ulx="0" uly="1398">t. 3 6</line>
      </zone>
      <zone lrx="1065" lry="1846" type="textblock" ulx="162" uly="1540">
        <line lrx="1065" lry="1588" ulx="162" uly="1540">5) Richer iſt der erſte, der im Jahr 1672 beobach⸗</line>
        <line lrx="1064" lry="1635" ulx="236" uly="1592">tet hat, daß eine Pendeluhr, die in Paris Se⸗</line>
        <line lrx="1065" lry="1693" ulx="214" uly="1647">kunden ſchwang, folglich in einer Stunde 3600</line>
        <line lrx="1065" lry="1741" ulx="237" uly="1699">Schwingungen machte, auf der Inſel Cayenne</line>
        <line lrx="1062" lry="1794" ulx="235" uly="1747">in 24 Stunden 86280 mal geſchwungen habe,</line>
        <line lrx="835" lry="1846" ulx="237" uly="1804">wie viel trafen auf eine Stunde?</line>
      </zone>
      <zone lrx="71" lry="1876" type="textblock" ulx="0" uly="1716">
        <line lrx="71" lry="1767" ulx="0" uly="1716">eke Si⸗</line>
        <line lrx="71" lry="1876" ulx="0" uly="1825">1 bthig</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="80" type="page" xml:id="s_AhI400_080">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_080.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1325" lry="1856" type="textblock" ulx="217" uly="259">
        <line lrx="1325" lry="346" ulx="604" uly="259">Operation: 1</line>
        <line lrx="1321" lry="406" ulx="303" uly="342">2 4 8 6 2 8 % 3 595 Schwingungen. hite</line>
        <line lrx="1325" lry="474" ulx="403" uly="396">— uin n</line>
        <line lrx="1325" lry="514" ulx="444" uly="464">1 4 2 er</line>
        <line lrx="1323" lry="561" ulx="442" uly="521">1I 2 0 ſehn,</line>
        <line lrx="1325" lry="614" ulx="275" uly="576">. verſie</line>
        <line lrx="1164" lry="633" ulx="523" uly="613">2 9</line>
        <line lrx="1325" lry="686" ulx="481" uly="627">2 I 6 M</line>
        <line lrx="620" lry="762" ulx="520" uly="740">12O</line>
        <line lrx="1325" lry="847" ulx="521" uly="794">20. 49.</line>
        <line lrx="1145" lry="974" ulx="272" uly="926">6) Die Staatseinkuͤnfte Frankreichs betrugen 1781 —</line>
        <line lrx="1146" lry="1028" ulx="317" uly="975">163110779 Gulden, was bezog die koͤnigliche</line>
        <line lrx="1214" lry="1063" ulx="316" uly="1019">Kammer in einem Tag?</line>
        <line lrx="1325" lry="1143" ulx="217" uly="1073">36 5 163 110779 [457837374 fl. Hen</line>
        <line lrx="1323" lry="1178" ulx="454" uly="1142">TI 4 2 O0 in d</line>
        <line lrx="1325" lry="1229" ulx="442" uly="1190">— ftan</line>
        <line lrx="634" lry="1247" ulx="452" uly="1224">— 2. I. T. TI</line>
        <line lrx="633" lry="1298" ulx="493" uly="1263">1I 82 5</line>
        <line lrx="918" lry="1370" ulx="532" uly="1334">2 8 6. 0</line>
        <line lrx="674" lry="1419" ulx="531" uly="1387">2 5 5 5</line>
        <line lrx="714" lry="1497" ulx="571" uly="1464">3. O0 5 7⁷7</line>
        <line lrx="714" lry="1543" ulx="571" uly="1510">2 0 2 O0</line>
        <line lrx="752" lry="1617" ulx="610" uly="1585"> 3. 7 7</line>
        <line lrx="752" lry="1662" ulx="612" uly="1628">1095</line>
        <line lrx="792" lry="1738" ulx="692" uly="1699">8.2 9</line>
        <line lrx="792" lry="1798" ulx="649" uly="1748">2 5 5 5</line>
        <line lrx="790" lry="1856" ulx="655" uly="1824">— 2 7 4</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="81" type="page" xml:id="s_AhI400_081">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_081.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="67" lry="406" type="textblock" ulx="1" uly="364">
        <line lrx="67" lry="406" ulx="1" uly="364">Uunhen⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="74" lry="988" type="textblock" ulx="0" uly="952">
        <line lrx="74" lry="988" ulx="0" uly="952">1I8r-</line>
      </zone>
      <zone lrx="75" lry="1034" type="textblock" ulx="0" uly="990">
        <line lrx="75" lry="1034" ulx="0" uly="990">bniglche</line>
      </zone>
      <zone lrx="47" lry="1126" type="textblock" ulx="1" uly="1101">
        <line lrx="47" lry="1126" ulx="1" uly="1101">„244</line>
      </zone>
      <zone lrx="75" lry="1152" type="textblock" ulx="7" uly="1121">
        <line lrx="75" lry="1152" ulx="7" uly="1121">1565</line>
      </zone>
      <zone lrx="1053" lry="217" type="textblock" ulx="989" uly="183">
        <line lrx="1053" lry="217" ulx="989" uly="183">61</line>
      </zone>
      <zone lrx="1055" lry="672" type="textblock" ulx="154" uly="263">
        <line lrx="1055" lry="311" ulx="154" uly="263">7) Der hoͤchſte bisher bekannte Berg (Pichincha) *)</line>
        <line lrx="1035" lry="361" ulx="204" uly="317">in Peru, wird auf 13800 Paar Fuß ſenkrechte</line>
        <line lrx="1033" lry="415" ulx="202" uly="368">Hoͤhe uͤber die Oberflaͤche des Meeres geſchaͤtzt,</line>
        <line lrx="1033" lry="465" ulx="203" uly="421">um wie vielmal mag wol dieſer Berg hoͤher als</line>
        <line lrx="1033" lry="522" ulx="201" uly="474">unſere Bergveſtung Hohentwiel in Wuͤrtemberg</line>
        <line lrx="1032" lry="576" ulx="187" uly="524">ſeyn, die, wie eine mathematiſche Beobachtung</line>
        <line lrx="1032" lry="625" ulx="202" uly="576">verſichert (mit der deſagulierten Maſchine) vom</line>
        <line lrx="845" lry="672" ulx="201" uly="625">Achfluß aus 4948 Pariſer Fuß mißt?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1005" lry="971" type="textblock" ulx="206" uly="719">
        <line lrx="686" lry="769" ulx="503" uly="719">Operation:</line>
        <line lrx="1005" lry="865" ulx="206" uly="805">4 9 4 8 1 3 8 0 0 2 ¼3 3 mal hoͤher.</line>
        <line lrx="604" lry="900" ulx="463" uly="859">9 8 9 6</line>
        <line lrx="605" lry="971" ulx="461" uly="940">3 9 0°4</line>
      </zone>
      <zone lrx="611" lry="1000" type="textblock" ulx="455" uly="982">
        <line lrx="611" lry="1000" ulx="455" uly="982">—,.vwwrU⅓ℳ B—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1029" lry="1221" type="textblock" ulx="190" uly="1072">
        <line lrx="1029" lry="1134" ulx="190" uly="1072">*) Einige behaupten, der Mont blanc ſei der hoͤchſte</line>
        <line lrx="1027" lry="1179" ulx="225" uly="1137">in der alten Welt, und ſetzen ſeine Hoͤhe auf 15000</line>
        <line lrx="519" lry="1221" ulx="226" uly="1183">franzoͤſiſche Fuß.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="82" type="page" xml:id="s_AhI400_082">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_082.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1145" lry="536" type="textblock" ulx="270" uly="372">
        <line lrx="997" lry="441" ulx="419" uly="372">Siebenter Abſchnitt.</line>
        <line lrx="1145" lry="536" ulx="270" uly="468">Die Probe der vier Rechnungsarten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="777" lry="689" type="textblock" ulx="646" uly="647">
        <line lrx="777" lry="689" ulx="646" uly="647">d. 67.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1145" lry="757" type="textblock" ulx="272" uly="676">
        <line lrx="1145" lry="757" ulx="272" uly="676">Um ſich zu uͤberzeugen, ob man richtig gerechnet</line>
      </zone>
      <zone lrx="1149" lry="1025" type="textblock" ulx="212" uly="766">
        <line lrx="1145" lry="808" ulx="273" uly="766">habe oder nicht, muß man durch andere Rechnung</line>
        <line lrx="1145" lry="860" ulx="273" uly="816">unterſuchen koͤnnen, ob die gemachte Aufloͤſung rich⸗</line>
        <line lrx="1146" lry="913" ulx="275" uly="868">tig und zuverlaͤßig ſei; — und dieß heißt man eine</line>
        <line lrx="1034" lry="975" ulx="212" uly="921">Rechnungsprobe. Unſere Alten ſprachen ſo:</line>
        <line lrx="1149" lry="1025" ulx="360" uly="981">Die Addition durch die Subtraktion, und die</line>
      </zone>
      <zone lrx="1149" lry="1078" type="textblock" ulx="279" uly="1036">
        <line lrx="1149" lry="1078" ulx="279" uly="1036">Subtraktion durch die Addition; dann die Multi⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1153" lry="1344" type="textblock" ulx="279" uly="1088">
        <line lrx="1149" lry="1162" ulx="279" uly="1088">plikation durch die Diviſion, und die Diviſion durch</line>
        <line lrx="589" lry="1187" ulx="280" uly="1145">die Multiplikation.</line>
        <line lrx="1153" lry="1237" ulx="363" uly="1157">Die uͤbrigen neu erſonnenen zweierlei Proben,</line>
        <line lrx="1152" lry="1291" ulx="280" uly="1246">gewaͤhren blos Wahrſcheinlichkeit. Eine von dieſen</line>
        <line lrx="1152" lry="1344" ulx="282" uly="1301">zweien lezteren heißt die Neunenprobe, die andere</line>
      </zone>
      <zone lrx="1177" lry="1430" type="textblock" ulx="283" uly="1351">
        <line lrx="1177" lry="1430" ulx="283" uly="1351">nicht viel beſſere die von Hrn. Klausberg erſun⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="571" lry="1447" type="textblock" ulx="281" uly="1402">
        <line lrx="571" lry="1447" ulx="281" uly="1402">dene Eilferprobe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1154" lry="1820" type="textblock" ulx="282" uly="1488">
        <line lrx="787" lry="1528" ulx="656" uly="1488">§. 68.</line>
        <line lrx="1154" lry="1607" ulx="285" uly="1550">Jede Addition durch Subtraktion richtig</line>
        <line lrx="834" lry="1647" ulx="613" uly="1603">zu pruͤfen.</line>
        <line lrx="896" lry="1716" ulx="536" uly="1654">Auflodſung:</line>
        <line lrx="1153" lry="1767" ulx="367" uly="1724">Man ziehe von der Summe alle zu ſummirenden</line>
        <line lrx="1152" lry="1820" ulx="282" uly="1776">Glieder, aus welchen Theilen ſelbige als ein Gan⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="555" type="textblock" ulx="1264" uly="245">
        <line lrx="1325" lry="287" ulx="1267" uly="245">zes b</line>
        <line lrx="1324" lry="333" ulx="1267" uly="300">Ende!</line>
        <line lrx="1325" lry="393" ulx="1266" uly="356">glbgenn</line>
        <line lrx="1325" lry="438" ulx="1264" uly="406">und nie</line>
        <line lrx="1325" lry="494" ulx="1266" uly="461">Gleeden</line>
        <line lrx="1325" lry="555" ulx="1265" uly="514">ſehn wo</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="776" type="textblock" ulx="1265" uly="633">
        <line lrx="1325" lry="695" ulx="1265" uly="633">ſiel</line>
      </zone>
      <zone lrx="1313" lry="873" type="textblock" ulx="1277" uly="850">
        <line lrx="1313" lry="873" ulx="1277" uly="850">2 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1662" type="textblock" ulx="1311" uly="1629">
        <line lrx="1325" lry="1662" ulx="1311" uly="1629">5—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1311" lry="1719" type="textblock" ulx="1275" uly="1676">
        <line lrx="1311" lry="1719" ulx="1275" uly="1676">Uch</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1771" type="textblock" ulx="1277" uly="1737">
        <line lrx="1325" lry="1771" ulx="1277" uly="1737">nan n</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="83" type="page" xml:id="s_AhI400_083">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_083.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="76" lry="914" type="textblock" ulx="0" uly="721">
        <line lrx="76" lry="766" ulx="7" uly="721">gerechre</line>
        <line lrx="76" lry="813" ulx="0" uly="777">Nechnung</line>
        <line lrx="75" lry="869" ulx="0" uly="825">ing nich⸗</line>
        <line lrx="74" lry="914" ulx="0" uly="878">nan eine</line>
      </zone>
      <zone lrx="79" lry="1149" type="textblock" ulx="0" uly="993">
        <line lrx="77" lry="1031" ulx="8" uly="993">und die</line>
        <line lrx="78" lry="1086" ulx="0" uly="1046">Multi⸗</line>
        <line lrx="79" lry="1149" ulx="0" uly="1093">n dutch</line>
      </zone>
      <zone lrx="81" lry="1354" type="textblock" ulx="0" uly="1208">
        <line lrx="79" lry="1253" ulx="0" uly="1208">4 Pben,</line>
        <line lrx="80" lry="1301" ulx="0" uly="1259">von dieſen</line>
        <line lrx="81" lry="1354" ulx="0" uly="1318">ie andet?</line>
      </zone>
      <zone lrx="96" lry="1417" type="textblock" ulx="1" uly="1368">
        <line lrx="96" lry="1417" ulx="1" uly="1368">1 etfu⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="79" lry="1612" type="textblock" ulx="3" uly="1564">
        <line lrx="79" lry="1612" ulx="3" uly="1564">richtig</line>
      </zone>
      <zone lrx="79" lry="1837" type="textblock" ulx="0" uly="1743">
        <line lrx="79" lry="1786" ulx="0" uly="1743">mirenden</line>
        <line lrx="79" lry="1837" ulx="7" uly="1796">en Gar⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1053" lry="214" type="textblock" ulx="1007" uly="170">
        <line lrx="1053" lry="214" ulx="1007" uly="170">63</line>
      </zone>
      <zone lrx="1054" lry="508" type="textblock" ulx="186" uly="247">
        <line lrx="1054" lry="294" ulx="186" uly="247">zes beſteht, nach und nach ab. Wenn nun am</line>
        <line lrx="1054" lry="353" ulx="186" uly="304">Ende nichts uͤbrig bleibt, ſo iſt es eben darum die</line>
        <line lrx="1054" lry="406" ulx="186" uly="358">ausgemachteſte Probe, daß die Summe nicht mehr</line>
        <line lrx="1053" lry="451" ulx="186" uly="409">und nicht weniger enthalte, als die zu ſummirenden</line>
        <line lrx="1052" lry="508" ulx="187" uly="458">Glieder, welchen ſie zuſammen genommen gleich</line>
      </zone>
      <zone lrx="850" lry="559" type="textblock" ulx="154" uly="512">
        <line lrx="850" lry="559" ulx="154" uly="512">ſeyn will. D</line>
      </zone>
      <zone lrx="1065" lry="697" type="textblock" ulx="184" uly="602">
        <line lrx="1065" lry="653" ulx="206" uly="602">Zur Ueberzeugung dieſes Verfahrens ein Bei⸗</line>
        <line lrx="265" lry="697" ulx="184" uly="656">ſpiel.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1039" lry="1473" type="textblock" ulx="186" uly="739">
        <line lrx="440" lry="777" ulx="258" uly="739">5 8 9 2</line>
        <line lrx="968" lry="848" ulx="313" uly="794">9 4 8 die zu ſummirende Glieder.</line>
        <line lrx="867" lry="886" ulx="207" uly="841">2 2 0o 7 6</line>
        <line lrx="480" lry="935" ulx="257" uly="881">1 3 3 ]</line>
        <line lrx="650" lry="1007" ulx="211" uly="954">2 9. o. 4 9 Summe.</line>
        <line lrx="1011" lry="1060" ulx="263" uly="1017">5 8 9 2 Erſtes zu ſummirendes Glied.</line>
        <line lrx="829" lry="1129" ulx="211" uly="1080">2 3. I 5. 7 Reſt.</line>
        <line lrx="1039" lry="1175" ulx="268" uly="1126">° 4 8 Zweites zu ſummirendes Glied.</line>
        <line lrx="727" lry="1244" ulx="213" uly="1198">2 2 2. 0° 9 Reſt.</line>
        <line lrx="745" lry="1305" ulx="186" uly="1250">2 2 0° 7 6 Drittes Glied.</line>
        <line lrx="586" lry="1356" ulx="258" uly="1315">— I 3 3 Reſt.</line>
        <line lrx="762" lry="1411" ulx="320" uly="1367">1 3 3 Viertes Glied.</line>
        <line lrx="585" lry="1473" ulx="424" uly="1433">D Reſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1055" lry="1704" type="textblock" ulx="191" uly="1531">
        <line lrx="685" lry="1576" ulx="555" uly="1531">C. 69.</line>
        <line lrx="1055" lry="1651" ulx="237" uly="1599">Dieſe eben angefuͤhrte Probe kann man da⸗</line>
        <line lrx="1055" lry="1704" ulx="191" uly="1656">durch in etwas erleichtern und abkuͤrzen. Wenn</line>
      </zone>
      <zone lrx="1054" lry="1757" type="textblock" ulx="177" uly="1706">
        <line lrx="1054" lry="1757" ulx="177" uly="1706">man nach verrichteter Addition alle zu ſummirenden</line>
      </zone>
      <zone lrx="1053" lry="1809" type="textblock" ulx="192" uly="1764">
        <line lrx="1053" lry="1809" ulx="192" uly="1764">Glieder, eines ausgenommen, wieder von neuem</line>
      </zone>
      <zone lrx="844" lry="1863" type="textblock" ulx="835" uly="1848">
        <line lrx="844" lry="1863" ulx="835" uly="1848">3</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="84" type="page" xml:id="s_AhI400_084">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_084.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="304" lry="228" type="textblock" ulx="256" uly="181">
        <line lrx="304" lry="228" ulx="256" uly="181">64</line>
      </zone>
      <zone lrx="1168" lry="365" type="textblock" ulx="233" uly="261">
        <line lrx="1168" lry="312" ulx="233" uly="261">addirt, und dieſe Summe von der Hauptſumme ab⸗</line>
        <line lrx="1158" lry="365" ulx="254" uly="320">zieht, wo dann am Ende das ausgelaſſene Glied</line>
      </zone>
      <zone lrx="1135" lry="633" type="textblock" ulx="235" uly="371">
        <line lrx="1131" lry="416" ulx="254" uly="371">uͤbrig bleiben muß. Denn es gilt gleichviel, ob ich</line>
        <line lrx="1135" lry="488" ulx="235" uly="424">alle Glieder bis zum lezten nach und nach oder auf</line>
        <line lrx="1129" lry="522" ulx="256" uly="478">einmal ſubtrahire; es wird in jedem Fall das naͤm⸗</line>
        <line lrx="1130" lry="574" ulx="252" uly="531">liche herauskommen. Wir wollen im obigen Bei⸗</line>
        <line lrx="816" lry="633" ulx="256" uly="575">ſpiel die unterſte Zahl weglaſſen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1126" lry="1003" type="textblock" ulx="462" uly="684">
        <line lrx="648" lry="724" ulx="504" uly="684">5 8 9 2</line>
        <line lrx="646" lry="783" ulx="546" uly="741">9 4 8</line>
        <line lrx="645" lry="831" ulx="464" uly="788">2 2, ° 7 6</line>
        <line lrx="685" lry="883" ulx="519" uly="828">r 3 3 *</line>
        <line lrx="1126" lry="950" ulx="462" uly="907">2 9. 0° 4 9 Summe aller Glieder we⸗</line>
        <line lrx="1095" lry="1003" ulx="462" uly="960">2 8 9 I 6 niger dem unterſten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="646" lry="1065" type="textblock" ulx="350" uly="1025">
        <line lrx="646" lry="1065" ulx="350" uly="1025">Probereſt 1 3 3</line>
      </zone>
      <zone lrx="1132" lry="1803" type="textblock" ulx="222" uly="1145">
        <line lrx="757" lry="1177" ulx="705" uly="1145">70.</line>
        <line lrx="1132" lry="1254" ulx="342" uly="1212">Es geſchah uicht ganz ohne Abſicht, daß ich</line>
        <line lrx="1130" lry="1305" ulx="222" uly="1258">bei der Probe die erſte Zahl von unten auf in der</line>
        <line lrx="1127" lry="1360" ulx="258" uly="1313">Addition wegließ; denn es kann ſich leicht fuͤgen,</line>
        <line lrx="1129" lry="1413" ulx="260" uly="1370">daß man, wenn eine Zahl von oben weggelaſſen</line>
        <line lrx="1128" lry="1463" ulx="260" uly="1420">wird, bei den naͤmlichen Zifferkolumnen auch wie⸗</line>
        <line lrx="1129" lry="1516" ulx="260" uly="1473">der den naͤmlichen Fehler begeht, der ſchon vorher</line>
        <line lrx="1128" lry="1571" ulx="258" uly="1528">begangen worden, in welchem Falle man ſehr hin⸗</line>
        <line lrx="1127" lry="1623" ulx="259" uly="1578">tergangen wuͤrde. Wird aber die untere Zahl aus⸗</line>
        <line lrx="1128" lry="1716" ulx="258" uly="1626">gelaſſen, ſo regulirt ſich groͤßtentheils die Felse der</line>
        <line lrx="642" lry="1727" ulx="222" uly="1685">uͤbrigen Ziffern anders.</line>
        <line lrx="1129" lry="1803" ulx="341" uly="1707">Dieſes wird hier die Sache begreiflich machen⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1087" lry="1882" type="textblock" ulx="971" uly="1834">
        <line lrx="1087" lry="1882" ulx="971" uly="1834">Unrich⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="880" lry="1835" type="textblock" ulx="870" uly="1826">
        <line lrx="880" lry="1835" ulx="870" uly="1826">„</line>
      </zone>
      <zone lrx="1323" lry="901" type="textblock" ulx="1278" uly="863">
        <line lrx="1323" lry="901" ulx="1278" uly="863">Febe</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1312" type="textblock" ulx="1278" uly="1060">
        <line lrx="1315" lry="1099" ulx="1278" uly="1060">Zohl</line>
        <line lrx="1325" lry="1152" ulx="1279" uly="1112">lüſte</line>
        <line lrx="1313" lry="1198" ulx="1284" uly="1173">um</line>
        <line lrx="1325" lry="1253" ulx="1286" uly="1216">nin</line>
        <line lrx="1325" lry="1312" ulx="1284" uly="1271">oßt,/</line>
      </zone>
      <zone lrx="1319" lry="1358" type="textblock" ulx="1281" uly="1329">
        <line lrx="1319" lry="1358" ulx="1281" uly="1329">enn</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1415" type="textblock" ulx="1264" uly="1376">
        <line lrx="1325" lry="1415" ulx="1264" uly="1376">chte</line>
      </zone>
      <zone lrx="1324" lry="1518" type="textblock" ulx="1282" uly="1436">
        <line lrx="1317" lry="1466" ulx="1284" uly="1436">zumm</line>
        <line lrx="1324" lry="1518" ulx="1282" uly="1483">dabo</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="85" type="page" xml:id="s_AhI400_085">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_085.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="75" lry="581" type="textblock" ulx="0" uly="269">
        <line lrx="74" lry="302" ulx="0" uly="269">mmme c⸗</line>
        <line lrx="74" lry="356" ulx="0" uly="323">ne Glied</line>
        <line lrx="73" lry="413" ulx="0" uly="375">el, ich</line>
        <line lrx="75" lry="468" ulx="9" uly="427">lder guf</line>
        <line lrx="71" lry="518" ulx="1" uly="482">dos nan⸗</line>
        <line lrx="73" lry="581" ulx="0" uly="537">gen Bei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="1015" type="textblock" ulx="0" uly="926">
        <line lrx="66" lry="954" ulx="0" uly="926">der we⸗</line>
        <line lrx="53" lry="1015" ulx="0" uly="975">tſten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="114" lry="1267" type="textblock" ulx="14" uly="1223">
        <line lrx="114" lry="1267" ulx="14" uly="1223"> 09</line>
      </zone>
      <zone lrx="72" lry="1679" type="textblock" ulx="0" uly="1282">
        <line lrx="71" lry="1323" ulx="0" uly="1282">in der</line>
        <line lrx="68" lry="1376" ulx="0" uly="1334">figen,</line>
        <line lrx="72" lry="1434" ulx="0" uly="1385">Mklaſen</line>
        <line lrx="72" lry="1482" ulx="0" uly="1438">ch ie</line>
        <line lrx="70" lry="1534" ulx="2" uly="1496">on vortet</line>
        <line lrx="70" lry="1592" ulx="0" uly="1545">ſet fir</line>
        <line lrx="67" lry="1644" ulx="2" uly="1599">Nlloui⸗</line>
        <line lrx="66" lry="1679" ulx="53" uly="1654">er</line>
      </zone>
      <zone lrx="51" lry="1701" type="textblock" ulx="3" uly="1652">
        <line lrx="51" lry="1701" ulx="3" uly="1652">Gtged</line>
      </zone>
      <zone lrx="71" lry="1818" type="textblock" ulx="0" uly="1768">
        <line lrx="71" lry="1818" ulx="0" uly="1768">nehen</line>
      </zone>
      <zone lrx="53" lry="1907" type="textblock" ulx="0" uly="1859">
        <line lrx="53" lry="1907" ulx="0" uly="1859">Uunih</line>
      </zone>
      <zone lrx="1094" lry="303" type="textblock" ulx="459" uly="173">
        <line lrx="1094" lry="215" ulx="1049" uly="173">65</line>
        <line lrx="849" lry="303" ulx="459" uly="256">Unrichtige Additionen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1017" lry="646" type="textblock" ulx="242" uly="343">
        <line lrx="844" lry="375" ulx="251" uly="343">2 24 7 2 4</line>
        <line lrx="844" lry="428" ulx="283" uly="391">2 3 8 2 3 8</line>
        <line lrx="1017" lry="481" ulx="323" uly="434">6 3 6 3</line>
        <line lrx="882" lry="532" ulx="323" uly="493">2 4 2 4 *</line>
        <line lrx="842" lry="595" ulx="242" uly="556">1 04 7 1047</line>
        <line lrx="843" lry="646" ulx="284" uly="614">3 2 3 102 5</line>
      </zone>
      <zone lrx="1089" lry="706" type="textblock" ulx="284" uly="659">
        <line lrx="1089" lry="706" ulx="284" uly="659">7 2 4 unaͤchte Probe. 2 2 aͤchte Probe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1090" lry="962" type="textblock" ulx="215" uly="779">
        <line lrx="725" lry="822" ulx="589" uly="779">K. 71.</line>
        <line lrx="1090" lry="903" ulx="215" uly="857">Jede Subtraktion durch Addition richtig</line>
        <line lrx="792" lry="962" ulx="544" uly="920">zu pruͤfen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1091" lry="1458" type="textblock" ulx="218" uly="992">
        <line lrx="1090" lry="1044" ulx="299" uly="992">Die natuͤrlichſte und richtigſte Probe, ob eine</line>
        <line lrx="1090" lry="1094" ulx="220" uly="1049">Zahl von der andern richtig abgezogen worden,</line>
        <line lrx="1089" lry="1147" ulx="220" uly="1098">leiſtet die Abdition; denn wenn der Unterſchied,</line>
        <line lrx="1089" lry="1199" ulx="220" uly="1155">um was eine Zahl kleiner als die andere iſt,</line>
        <line lrx="1089" lry="1250" ulx="220" uly="1207">naͤmlich der Reſt, wieder zur kleinern Zahl, das</line>
        <line lrx="1088" lry="1304" ulx="220" uly="1259">heißt, zum Subtrahend addirt wird, ſo muß,</line>
        <line lrx="1091" lry="1355" ulx="219" uly="1311">wenn je das Verfahren mit Aufmerkſamkeit ver⸗</line>
        <line lrx="1089" lry="1410" ulx="218" uly="1365">richtet war, die großere Zahl, der Minuend,</line>
        <line lrx="1090" lry="1458" ulx="220" uly="1413">zum Vorſchein kommen. Hier iſt ein Beweis</line>
      </zone>
      <zone lrx="1048" lry="1871" type="textblock" ulx="194" uly="1465">
        <line lrx="326" lry="1503" ulx="194" uly="1465">davon.</line>
        <line lrx="850" lry="1578" ulx="402" uly="1535">4. 2 3. 7 9. 5 2 Min.</line>
        <line lrx="883" lry="1628" ulx="405" uly="1587">2 7 I 8 4 6 TI Subtr.</line>
        <line lrx="740" lry="1709" ulx="304" uly="1664">Reſt 1 5 1 9 4 9 1</line>
        <line lrx="760" lry="1785" ulx="270" uly="1741">Probe 4 2 3 7 9 5 2</line>
        <line lrx="1048" lry="1871" ulx="712" uly="1818">E</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="86" type="page" xml:id="s_AhI400_086">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_086.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1090" lry="442" type="textblock" ulx="210" uly="256">
        <line lrx="713" lry="296" ulx="582" uly="256">K. 72.</line>
        <line lrx="1088" lry="378" ulx="291" uly="327">Eben ſo richtig kommt auch die Probe zum</line>
        <line lrx="1090" lry="442" ulx="210" uly="388">Vorſchein, wenn der Reſt der beiden Zahlen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1091" lry="764" type="textblock" ulx="210" uly="516">
        <line lrx="1090" lry="571" ulx="210" uly="516">in dieſem Fall die große Zahl zur kleinen, oder</line>
        <line lrx="1090" lry="631" ulx="213" uly="583">was eins iſt, der Minuend zum Subtrahenden</line>
        <line lrx="1091" lry="738" ulx="212" uly="642">wird. Zum Beweis ſetzen wir obige Reihnungs⸗</line>
        <line lrx="1086" lry="764" ulx="214" uly="719">probe nochmal her.</line>
      </zone>
      <zone lrx="913" lry="903" type="textblock" ulx="468" uly="799">
        <line lrx="882" lry="851" ulx="468" uly="799">2 3. 7 9. 5 2 Min.</line>
        <line lrx="913" lry="903" ulx="470" uly="858">7 I 8 4 6 I Subtr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="446" lry="849" type="textblock" ulx="415" uly="820">
        <line lrx="446" lry="849" ulx="415" uly="820">P*</line>
      </zone>
      <zone lrx="760" lry="1066" type="textblock" ulx="253" uly="942">
        <line lrx="758" lry="984" ulx="305" uly="942">Reſt 1 5 1 9 4 9 r</line>
        <line lrx="760" lry="1066" ulx="253" uly="1023">Probe 4 2 3 7 9 5 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="1057" lry="1331" type="textblock" ulx="264" uly="1150">
        <line lrx="727" lry="1193" ulx="595" uly="1150">§. 73.</line>
        <line lrx="1057" lry="1272" ulx="264" uly="1214">ede Multiplikation durch Disiſion</line>
        <line lrx="853" lry="1331" ulx="469" uly="1285">richtig zu pruͤfen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1102" lry="1702" type="textblock" ulx="228" uly="1392">
        <line lrx="1101" lry="1441" ulx="308" uly="1392">Man darf nur das erhaltene Produkt durch</line>
        <line lrx="1101" lry="1507" ulx="230" uly="1447">einen Faktor wieder dividiren, der Quotient, der</line>
        <line lrx="1100" lry="1576" ulx="230" uly="1510">heraus kommt, muß dem andern Faktor gleich ſeyn,</line>
        <line lrx="1102" lry="1632" ulx="229" uly="1576">wenn man anders das Beiſpiel recht multiplizirt</line>
        <line lrx="592" lry="1702" ulx="228" uly="1663">hat.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1105" lry="501" type="textblock" ulx="213" uly="456">
        <line lrx="1105" lry="501" ulx="213" uly="456">von dem Minuenden nochmal abgezogen wird, weil</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1700" type="textblock" ulx="1292" uly="1472">
        <line lrx="1325" lry="1505" ulx="1298" uly="1472">mi</line>
        <line lrx="1324" lry="1569" ulx="1295" uly="1535">den</line>
        <line lrx="1320" lry="1633" ulx="1293" uly="1604">am</line>
        <line lrx="1325" lry="1700" ulx="1292" uly="1661">ſ</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="87" type="page" xml:id="s_AhI400_087">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_087.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1138" lry="240" type="textblock" ulx="1071" uly="192">
        <line lrx="1138" lry="240" ulx="1071" uly="192">67</line>
      </zone>
      <zone lrx="1173" lry="1581" type="textblock" ulx="0" uly="273">
        <line lrx="770" lry="314" ulx="583" uly="273">Operation:</line>
        <line lrx="758" lry="397" ulx="0" uly="342">zumn , 4 8⁸ r 2</line>
        <line lrx="759" lry="449" ulx="0" uly="393">ahſenr 2 4</line>
        <line lrx="758" lry="505" ulx="0" uly="459">, wel 1I 9 2 4 8</line>
        <line lrx="831" lry="570" ulx="4" uly="517">, Ndet 9 6 2 4</line>
        <line lrx="1019" lry="646" ulx="0" uly="591">henden 2 4 1 I. 5 4 8 8 4 8 X 2</line>
        <line lrx="598" lry="697" ulx="2" uly="641">nungs: 9 6</line>
        <line lrx="648" lry="746" ulx="521" uly="715">1 9 4</line>
        <line lrx="675" lry="787" ulx="523" uly="756">JI 9 2</line>
        <line lrx="700" lry="844" ulx="515" uly="814">— 2 8</line>
        <line lrx="700" lry="889" ulx="627" uly="856">2 4</line>
        <line lrx="774" lry="966" ulx="623" uly="932">- 4 8</line>
        <line lrx="754" lry="1006" ulx="679" uly="974">4 8</line>
        <line lrx="737" lry="1194" ulx="608" uly="1153">§. 74.</line>
        <line lrx="1066" lry="1278" ulx="0" uly="1234">ior Zeode Diviſion durch Multiplikation</line>
        <line lrx="1043" lry="1343" ulx="472" uly="1294">richtig zu pruͤfen.</line>
        <line lrx="1173" lry="1445" ulx="0" uly="1386">durch Man multiplizirt den erhaltenen Quotienten</line>
        <line lrx="1107" lry="1509" ulx="0" uly="1453">t, de mit dem Diviſor. Das Produkt wird den Divi⸗</line>
        <line lrx="1105" lry="1581" ulx="1" uly="1516">gber, denden ganz darſtellen, wenn bei der Didiſion</line>
      </zone>
      <zone lrx="1137" lry="1812" type="textblock" ulx="219" uly="1580">
        <line lrx="1137" lry="1626" ulx="233" uly="1580">am Ende kein Reſt geblieben iſt. Bleibt ein Reſt,</line>
        <line lrx="1103" lry="1691" ulx="231" uly="1643">ſo darf man nur dieſen zu dem gedachten Pro⸗</line>
        <line lrx="1104" lry="1753" ulx="232" uly="1698">dukt addiren, ſo muß der Dividendus wieder zum</line>
        <line lrx="558" lry="1812" ulx="219" uly="1760">Vorſchein kommen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="56" lry="1645" type="textblock" ulx="0" uly="1597">
        <line lrx="56" lry="1645" ulx="0" uly="1597">ſſh</line>
      </zone>
      <zone lrx="776" lry="1875" type="textblock" ulx="709" uly="1841">
        <line lrx="776" lry="1875" ulx="709" uly="1841">E 2</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="88" type="page" xml:id="s_AhI400_088">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_088.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="954" lry="448" type="textblock" ulx="287" uly="267">
        <line lrx="730" lry="318" ulx="540" uly="267">Beiſpiel:</line>
        <line lrx="954" lry="398" ulx="287" uly="340">5 3 6 7 Nun iſt ? der Quotient.</line>
        <line lrx="411" lry="448" ulx="390" uly="418">3</line>
      </zone>
      <zone lrx="935" lry="480" type="textblock" ulx="708" uly="401">
        <line lrx="935" lry="480" ulx="708" uly="401">5 der Diwiſdr⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="853" lry="590" type="textblock" ulx="341" uly="483">
        <line lrx="729" lry="523" ulx="341" uly="483">Reſt 1 35</line>
        <line lrx="853" lry="590" ulx="704" uly="531">1 Reſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="990" lry="693" type="textblock" ulx="647" uly="587">
        <line lrx="958" lry="649" ulx="647" uly="587">3 6 iſt der Divi⸗</line>
        <line lrx="990" lry="693" ulx="796" uly="660">dendus.</line>
      </zone>
      <zone lrx="766" lry="801" type="textblock" ulx="489" uly="758">
        <line lrx="766" lry="801" ulx="489" uly="758">Anmerkung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1083" lry="1095" type="textblock" ulx="249" uly="833">
        <line lrx="1079" lry="886" ulx="249" uly="833">Daß dieſes zutreffen muß, ſieht jeder leicht ein,</line>
        <line lrx="1080" lry="932" ulx="293" uly="888">der bedenkt, daß Diviſion nur ein vorhande⸗</line>
        <line lrx="1081" lry="986" ulx="291" uly="939">nes Multiplum zerlegt, und in dem Quotien⸗</line>
        <line lrx="1083" lry="1037" ulx="293" uly="991">ten allemal blos angezeigt wird, wie oft der</line>
        <line lrx="942" lry="1095" ulx="294" uly="1046">Diviſor in dem Dividenden enthalten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="718" lry="1218" type="textblock" ulx="588" uly="1170">
        <line lrx="718" lry="1218" ulx="588" uly="1170">§. 75.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1086" lry="1353" type="textblock" ulx="199" uly="1249">
        <line lrx="1086" lry="1301" ulx="199" uly="1249">Die Probe der Addition durch Wegneh⸗</line>
        <line lrx="1031" lry="1353" ulx="219" uly="1301">mung der Neuner, wird ſo gefuͤhrt:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1092" lry="1879" type="textblock" ulx="183" uly="1377">
        <line lrx="1087" lry="1425" ulx="300" uly="1377">Man betrachtet die Ziffer aller ſummirenden</line>
        <line lrx="1087" lry="1479" ulx="219" uly="1426">Glieder als lauter Einheiten der erſten Ordnung,</line>
        <line lrx="1087" lry="1534" ulx="219" uly="1483">dann zuſammen addirt, und ſo oft als es angeht,</line>
        <line lrx="1087" lry="1587" ulx="219" uly="1533">die Zahl Neun davon wegwirft. Und eben ſo</line>
        <line lrx="1087" lry="1636" ulx="221" uly="1586">wird dieſes auch bei der Summe beobachtet. Wenn</line>
        <line lrx="1087" lry="1689" ulx="207" uly="1637">nun auf ſolche Art die Addition richtig geſche⸗</line>
        <line lrx="1088" lry="1742" ulx="221" uly="1689">hen iſt, ſo muͤſſen die beiden Reſte einander gleich</line>
        <line lrx="1092" lry="1813" ulx="183" uly="1738">ſeyn. Folgendes Beiſpiel ſoll die Sache deutlich</line>
        <line lrx="352" lry="1879" ulx="222" uly="1799">machen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="800" type="textblock" ulx="1287" uly="671">
        <line lrx="1323" lry="700" ulx="1287" uly="671">4 u</line>
        <line lrx="1325" lry="756" ulx="1289" uly="721">weg</line>
        <line lrx="1318" lry="800" ulx="1288" uly="771">Ud</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="863" type="textblock" ulx="1273" uly="832">
        <line lrx="1325" lry="863" ulx="1273" uly="832">3 UI</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1279" type="textblock" ulx="1281" uly="879">
        <line lrx="1325" lry="918" ulx="1282" uly="879">Id</line>
        <line lrx="1325" lry="963" ulx="1282" uly="933">1 und</line>
        <line lrx="1325" lry="1021" ulx="1281" uly="984">und</line>
        <line lrx="1322" lry="1073" ulx="1285" uly="1043">4 gln</line>
        <line lrx="1325" lry="1120" ulx="1289" uly="1086">Sar</line>
        <line lrx="1325" lry="1177" ulx="1294" uly="1140">4</line>
        <line lrx="1324" lry="1227" ulx="1296" uly="1189">fal</line>
        <line lrx="1325" lry="1279" ulx="1292" uly="1250">wen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1709" type="textblock" ulx="1283" uly="1510">
        <line lrx="1319" lry="1545" ulx="1291" uly="1510">denn</line>
        <line lrx="1325" lry="1608" ulx="1288" uly="1561">ſo</line>
        <line lrx="1317" lry="1650" ulx="1285" uly="1614">dies</line>
        <line lrx="1325" lry="1709" ulx="1283" uly="1666">lete</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1862" type="textblock" ulx="1282" uly="1728">
        <line lrx="1319" lry="1766" ulx="1283" uly="1728">ganz</line>
        <line lrx="1325" lry="1813" ulx="1286" uly="1778">tenn</line>
        <line lrx="1325" lry="1862" ulx="1282" uly="1823">der</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="89" type="page" xml:id="s_AhI400_089">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_089.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="48" lry="1036" type="textblock" ulx="0" uly="843">
        <line lrx="47" lry="879" ulx="10" uly="843">ein,</line>
        <line lrx="42" lry="933" ulx="0" uly="898">inde⸗</line>
        <line lrx="45" lry="982" ulx="0" uly="950">tien⸗</line>
        <line lrx="48" lry="1036" ulx="0" uly="1003">der</line>
      </zone>
      <zone lrx="1107" lry="583" type="textblock" ulx="318" uly="196">
        <line lrx="1107" lry="246" ulx="1059" uly="196">69</line>
        <line lrx="716" lry="330" ulx="576" uly="280">5 2 6 4</line>
        <line lrx="743" lry="394" ulx="535" uly="343">3 ,3 °4 6</line>
        <line lrx="715" lry="452" ulx="513" uly="397">7 9044</line>
        <line lrx="793" lry="509" ulx="534" uly="451">8 9° 9⁹ 2 4</line>
        <line lrx="795" lry="583" ulx="318" uly="510">Summe 19 7446 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="1103" lry="813" type="textblock" ulx="233" uly="596">
        <line lrx="1103" lry="657" ulx="318" uly="596">Wir wollen bei der erſten Zahl anfangen:</line>
        <line lrx="1103" lry="708" ulx="234" uly="661">4 und 6 iſt 10, aus 10 wird eins (wegen hin⸗</line>
        <line lrx="1103" lry="761" ulx="235" uly="713">weggeworfenen Neuner) 1 und 2 iſt 3 und 5 iſt 8</line>
        <line lrx="1103" lry="813" ulx="233" uly="765">und 6 iſt 14, gibt 5, 5 und 4 iſt 9, gibt nichts,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1102" lry="866" type="textblock" ulx="202" uly="814">
        <line lrx="1102" lry="866" ulx="202" uly="814">3 und 3 iſt 6 und 4 iſt 10, gibt 1, 1 und 4 iſt 5</line>
      </zone>
      <zone lrx="1105" lry="1253" type="textblock" ulx="229" uly="871">
        <line lrx="1104" lry="920" ulx="231" uly="871">und 7 iſt 12, gibt 3 und 3 iſt 6 und 4 iſt 10, gibt</line>
        <line lrx="1105" lry="971" ulx="232" uly="924">1 und 4 iſt 5 und 7 iſt 12, gibt 3; 3 und 2 iſt 5</line>
        <line lrx="1101" lry="1022" ulx="229" uly="976">und 8 iſt 13, gibt 4. Nun muß dieſer (Ueberſchuß)</line>
        <line lrx="1101" lry="1078" ulx="229" uly="1029">4 ausgeworfen werden. Jezt wird eben ſo bei der</line>
        <line lrx="1100" lry="1125" ulx="231" uly="1080">Summe verfahren; 6 und 4 iſt 10, gibt 1, 1 und</line>
        <line lrx="1100" lry="1177" ulx="229" uly="1130">4 iſt 5, und 7 iſt 12, gibt 3, 3. und 1 iſt gleich⸗</line>
        <line lrx="1101" lry="1253" ulx="230" uly="1176">falls 4, und kann auch hinter die Summe gezaͤhlt</line>
      </zone>
      <zone lrx="353" lry="1268" type="textblock" ulx="216" uly="1234">
        <line lrx="353" lry="1268" ulx="216" uly="1234">werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="839" lry="1423" type="textblock" ulx="480" uly="1314">
        <line lrx="713" lry="1356" ulx="584" uly="1314">§. 76.</line>
        <line lrx="839" lry="1423" ulx="480" uly="1379">Die Eilferprobe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1111" lry="1545" type="textblock" ulx="226" uly="1433">
        <line lrx="1111" lry="1499" ulx="308" uly="1433">Man zaͤhlt da alle ungeraden Zifferſtellen in</line>
        <line lrx="1100" lry="1545" ulx="226" uly="1499">den zuſummirenden Gliedern zuſammen, und wirft</line>
      </zone>
      <zone lrx="1136" lry="1606" type="textblock" ulx="224" uly="1549">
        <line lrx="1136" lry="1606" ulx="224" uly="1549">ſo oft 11 hinweg als es angeht. Nachher geſchieht</line>
      </zone>
      <zone lrx="1095" lry="1752" type="textblock" ulx="220" uly="1585">
        <line lrx="1095" lry="1652" ulx="223" uly="1585">dies auch bei den geraden Stellen, und zieht dieſen</line>
        <line lrx="1095" lry="1700" ulx="222" uly="1653">lezten Reſt von dem erſten ab. Laͤßt er ſich nicht</line>
        <line lrx="1093" lry="1752" ulx="220" uly="1707">ganz abziehen, ſo darf nur der erſte Reſt um 11</line>
      </zone>
      <zone lrx="1092" lry="1856" type="textblock" ulx="206" uly="1762">
        <line lrx="1092" lry="1806" ulx="206" uly="1762">vermehrt werden. Wenn man das ebenfalls bei</line>
        <line lrx="1091" lry="1856" ulx="211" uly="1809">der Summe thut, ſo muͤſſen gleiche Zahlen zum</line>
      </zone>
      <zone lrx="1092" lry="1898" type="textblock" ulx="1084" uly="1889">
        <line lrx="1092" lry="1898" ulx="1084" uly="1889">1</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="90" type="page" xml:id="s_AhI400_090">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_090.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1099" lry="376" type="textblock" ulx="220" uly="271">
        <line lrx="1099" lry="323" ulx="220" uly="271">Vorſchein kommen, um die Richtigkeit der Addition</line>
        <line lrx="537" lry="376" ulx="222" uly="333">pruͤfen zu koͤnnen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1104" lry="621" type="textblock" ulx="227" uly="435">
        <line lrx="730" lry="476" ulx="597" uly="435">§. 77.</line>
        <line lrx="1104" lry="546" ulx="227" uly="497">Die Probe der Multiplikation mit Weg⸗</line>
        <line lrx="893" lry="621" ulx="440" uly="553">werfung der Neuner.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1108" lry="751" type="textblock" ulx="230" uly="610">
        <line lrx="1108" lry="694" ulx="311" uly="610">Man wirft aus jedem Faktor die Neuner be⸗</line>
        <line lrx="929" lry="751" ulx="230" uly="698">ſonders weg und vervielfaͤltigt die Reſte.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1116" lry="1142" type="textblock" ulx="195" uly="784">
        <line lrx="1112" lry="831" ulx="316" uly="784">Eben aus dieſem Produkt thut man ſo viel</line>
        <line lrx="1113" lry="886" ulx="225" uly="836">Neuner weg als moͤglich, und den Reſt behaͤlt man</line>
        <line lrx="1111" lry="935" ulx="234" uly="890">im Sinn. Aus dieſem Produkt wirft man die Neu⸗</line>
        <line lrx="1115" lry="991" ulx="195" uly="942">ner auch weg, ſo werden die beiden Reſte (Ueber⸗</line>
        <line lrx="1116" lry="1045" ulx="238" uly="994">ſchuͤße) gleich ſeyn, wenn man anders die Rech⸗</line>
        <line lrx="908" lry="1142" ulx="239" uly="1050">nung mit Anſmerlſanket gemacht hat.</line>
      </zone>
      <zone lrx="642" lry="1359" type="textblock" ulx="373" uly="1205">
        <line lrx="642" lry="1308" ulx="373" uly="1205">— , 8=</line>
        <line lrx="565" lry="1359" ulx="383" uly="1325">1I  9 I 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="250" lry="1150" type="textblock" ulx="244" uly="1140">
        <line lrx="250" lry="1150" ulx="244" uly="1140">17</line>
      </zone>
      <zone lrx="1127" lry="1757" type="textblock" ulx="246" uly="1561">
        <line lrx="1123" lry="1617" ulx="246" uly="1561">Die Probe der Diviſion mit Wegwerfung</line>
        <line lrx="815" lry="1670" ulx="561" uly="1634">der Neuner.</line>
        <line lrx="1127" lry="1757" ulx="328" uly="1664">Hier wird eben ſo verfahren wie beim Multi⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1128" lry="1860" type="textblock" ulx="245" uly="1755">
        <line lrx="1128" lry="1807" ulx="245" uly="1755">pliziren, wenn man den Diviſor und Quotienten</line>
        <line lrx="1126" lry="1860" ulx="245" uly="1805">als die Faktores, den Dividendum als Produkt be⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="479" type="textblock" ulx="1294" uly="330">
        <line lrx="1325" lry="364" ulx="1302" uly="330">ſb</line>
        <line lrx="1325" lry="418" ulx="1297" uly="389">und</line>
        <line lrx="1325" lry="479" ulx="1294" uly="439">ſeec</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1366" type="textblock" ulx="1286" uly="1216">
        <line lrx="1325" lry="1250" ulx="1293" uly="1216">tien</line>
        <line lrx="1325" lry="1305" ulx="1287" uly="1270">die⸗</line>
        <line lrx="1319" lry="1366" ulx="1286" uly="1325">gich</line>
      </zone>
      <zone lrx="1324" lry="1631" type="textblock" ulx="1287" uly="1540">
        <line lrx="1324" lry="1580" ulx="1291" uly="1540">ſoon</line>
        <line lrx="1319" lry="1631" ulx="1287" uly="1598">mit</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1805" type="textblock" ulx="1285" uly="1710">
        <line lrx="1324" lry="1751" ulx="1285" uly="1710">in de</line>
        <line lrx="1325" lry="1805" ulx="1285" uly="1766">de</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="91" type="page" xml:id="s_AhI400_091">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_091.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="48" lry="307" type="textblock" ulx="0" uly="271">
        <line lrx="48" lry="307" ulx="0" uly="271">ditione</line>
      </zone>
      <zone lrx="50" lry="541" type="textblock" ulx="0" uly="500">
        <line lrx="50" lry="541" ulx="0" uly="500">Dey⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="52" lry="683" type="textblock" ulx="0" uly="646">
        <line lrx="52" lry="683" ulx="0" uly="646">et lu</line>
      </zone>
      <zone lrx="55" lry="931" type="textblock" ulx="0" uly="789">
        <line lrx="55" lry="825" ulx="0" uly="789">9 biel</line>
        <line lrx="52" lry="878" ulx="0" uly="851">t man</line>
        <line lrx="48" lry="931" ulx="5" uly="899">Neu⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="88" lry="986" type="textblock" ulx="0" uly="950">
        <line lrx="88" lry="986" ulx="0" uly="950">her.</line>
      </zone>
      <zone lrx="58" lry="1041" type="textblock" ulx="0" uly="1001">
        <line lrx="58" lry="1041" ulx="0" uly="1001">Roh</line>
      </zone>
      <zone lrx="57" lry="1620" type="textblock" ulx="0" uly="1578">
        <line lrx="57" lry="1620" ulx="0" uly="1578">gefung</line>
      </zone>
      <zone lrx="62" lry="1812" type="textblock" ulx="0" uly="1713">
        <line lrx="61" lry="1758" ulx="7" uly="1713">Yilti</line>
        <line lrx="62" lry="1812" ulx="0" uly="1773">Kienten</line>
      </zone>
      <zone lrx="60" lry="1868" type="textblock" ulx="0" uly="1820">
        <line lrx="60" lry="1868" ulx="0" uly="1820">ktbe</line>
      </zone>
      <zone lrx="1109" lry="481" type="textblock" ulx="236" uly="198">
        <line lrx="1109" lry="243" ulx="1034" uly="198">271</line>
        <line lrx="1109" lry="325" ulx="240" uly="279">trachtet, nur daß man, was nach der Didiſion</line>
        <line lrx="1109" lry="378" ulx="239" uly="331">uͤbrig bleibt, zu dem bemerkten Reſt vom Diviſor</line>
        <line lrx="1108" lry="425" ulx="236" uly="386">und Quotienten addirt, und wenn Neuner darin</line>
        <line lrx="642" lry="481" ulx="236" uly="438">ſtecken, ſolche wegwirft.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1008" lry="1096" type="textblock" ulx="297" uly="529">
        <line lrx="1008" lry="577" ulx="343" uly="529">(7 „(⸗z</line>
        <line lrx="1007" lry="650" ulx="320" uly="569">5 3 8 6 5. 4 ⅝ 4 7 I2 17</line>
        <line lrx="780" lry="689" ulx="502" uly="636">5 3 9</line>
        <line lrx="693" lry="745" ulx="310" uly="683">2 1 1. 6 8</line>
        <line lrx="682" lry="794" ulx="297" uly="752">14 (53 I 0 7 6</line>
        <line lrx="732" lry="855" ulx="396" uly="817">2 — 9. 2. 4</line>
        <line lrx="730" lry="907" ulx="603" uly="867">5 3 8</line>
        <line lrx="785" lry="963" ulx="396" uly="923">7 3 8 6 7</line>
        <line lrx="808" lry="1020" ulx="605" uly="974">322 0&amp; 6</line>
        <line lrx="783" lry="1066" ulx="605" uly="1046">—- I O F</line>
        <line lrx="794" lry="1096" ulx="648" uly="1078">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1102" lry="1349" type="textblock" ulx="227" uly="1150">
        <line lrx="1102" lry="1203" ulx="312" uly="1150">Aus dem Diviſor bleiben 7, aus dem Quo⸗</line>
        <line lrx="1101" lry="1255" ulx="229" uly="1204">tienten 2, 2 mal 7 iſt 14, 9 davon bleibt 5, und</line>
        <line lrx="1099" lry="1308" ulx="228" uly="1257">die 2 aus dem Reſt gibt 7, und eben ein ſolches</line>
        <line lrx="601" lry="1349" ulx="227" uly="1309">auch vom Dividendus.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1112" lry="1602" type="textblock" ulx="228" uly="1412">
        <line lrx="1091" lry="1465" ulx="311" uly="1412">H §S. 79.</line>
        <line lrx="1112" lry="1516" ulx="310" uly="1473">Man hat noch eine Probe, wo man die Divi⸗</line>
        <line lrx="1098" lry="1602" ulx="228" uly="1524">ſion pruͤfen kann, und gewaͤhrt mehr kichtiges als</line>
      </zone>
      <zone lrx="728" lry="1621" type="textblock" ulx="178" uly="1578">
        <line lrx="728" lry="1621" ulx="178" uly="1578">mit Wegwerfung der Neuner.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1099" lry="1842" type="textblock" ulx="225" uly="1640">
        <line lrx="1099" lry="1686" ulx="309" uly="1640">Man tilgt diejenige Zahlen mit Strichgen, die</line>
        <line lrx="1096" lry="1745" ulx="225" uly="1693">in der Diviſion als dividend angeſchrieben werden,</line>
        <line lrx="1097" lry="1790" ulx="225" uly="1746">die uͤbrigen Zahlen werden in der Ordnung zuſam⸗</line>
        <line lrx="1096" lry="1842" ulx="226" uly="1799">men addirt wie ſie ſtehen, ſo wird die zuſammen⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="92" type="page" xml:id="s_AhI400_092">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_092.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="283" lry="241" type="textblock" ulx="239" uly="204">
        <line lrx="283" lry="241" ulx="239" uly="204">72</line>
      </zone>
      <zone lrx="1110" lry="326" type="textblock" ulx="237" uly="279">
        <line lrx="1110" lry="326" ulx="237" uly="279">gezaͤhlte Summe dem Dididend gleich ſeyn. Iſt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1170" lry="376" type="textblock" ulx="236" uly="319">
        <line lrx="1170" lry="376" ulx="236" uly="319">bei der Diviſion am Ende ein Reſt geblieben, ſo</line>
      </zone>
      <zone lrx="946" lry="429" type="textblock" ulx="236" uly="382">
        <line lrx="946" lry="429" ulx="236" uly="382">wird ſolcher noch zu der Summe gezaͤhlt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1110" lry="540" type="textblock" ulx="240" uly="461">
        <line lrx="1110" lry="540" ulx="240" uly="461">3 4 5] F. s 6 *1 9 6 2 3 2,6 63 o</line>
      </zone>
      <zone lrx="520" lry="573" type="textblock" ulx="421" uly="541">
        <line lrx="520" lry="573" ulx="421" uly="541">6 9 0</line>
      </zone>
      <zone lrx="567" lry="701" type="textblock" ulx="394" uly="611">
        <line lrx="567" lry="647" ulx="394" uly="611">Yz 6</line>
        <line lrx="558" lry="701" ulx="422" uly="674">1 03 §</line>
      </zone>
      <zone lrx="603" lry="829" type="textblock" ulx="437" uly="741">
        <line lrx="601" lry="780" ulx="437" uly="741">— g.  &amp;</line>
        <line lrx="603" lry="829" ulx="504" uly="798">6 9</line>
      </zone>
      <zone lrx="686" lry="1091" type="textblock" ulx="477" uly="859">
        <line lrx="643" lry="904" ulx="498" uly="859">2 2 &amp; 7</line>
        <line lrx="643" lry="958" ulx="477" uly="918">2 „% 7 0</line>
        <line lrx="685" lry="1031" ulx="508" uly="995">—2 I76</line>
        <line lrx="686" lry="1091" ulx="545" uly="1059">2 °7 0</line>
      </zone>
      <zone lrx="729" lry="1218" type="textblock" ulx="545" uly="1124">
        <line lrx="729" lry="1169" ulx="545" uly="1124">1x 8 6</line>
        <line lrx="723" lry="1218" ulx="588" uly="1186">103 5§</line>
      </zone>
      <zone lrx="768" lry="1288" type="textblock" ulx="592" uly="1253">
        <line lrx="768" lry="1288" ulx="592" uly="1253">— 2 9 6</line>
      </zone>
      <zone lrx="768" lry="1355" type="textblock" ulx="274" uly="1299">
        <line lrx="768" lry="1355" ulx="274" uly="1299">Probe 8 o 2 6 8 7 64 6</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="606" type="textblock" ulx="1275" uly="557">
        <line lrx="1325" lry="606" ulx="1275" uly="557">Ree</line>
      </zone>
      <zone lrx="1321" lry="1002" type="textblock" ulx="1278" uly="933">
        <line lrx="1321" lry="1002" ulx="1278" uly="933">Pe⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1103" type="textblock" ulx="1280" uly="1018">
        <line lrx="1325" lry="1044" ulx="1280" uly="1018">girwwer</line>
        <line lrx="1325" lry="1103" ulx="1284" uly="1064">guf</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1397" type="textblock" ulx="1274" uly="1191">
        <line lrx="1325" lry="1234" ulx="1285" uly="1191">derg</line>
        <line lrx="1325" lry="1281" ulx="1281" uly="1242">ſch</line>
        <line lrx="1325" lry="1334" ulx="1275" uly="1303">Uſt et</line>
        <line lrx="1323" lry="1397" ulx="1274" uly="1353">in beg</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="93" type="page" xml:id="s_AhI400_093">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_093.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="35" lry="325" type="textblock" ulx="9" uly="287">
        <line lrx="23" lry="325" ulx="9" uly="288">2</line>
        <line lrx="35" lry="325" ulx="25" uly="287">=</line>
      </zone>
      <zone lrx="37" lry="379" type="textblock" ulx="23" uly="340">
        <line lrx="37" lry="379" ulx="23" uly="340">=</line>
      </zone>
      <zone lrx="1055" lry="243" type="textblock" ulx="974" uly="191">
        <line lrx="1055" lry="243" ulx="974" uly="191">73</line>
      </zone>
      <zone lrx="1058" lry="623" type="textblock" ulx="188" uly="391">
        <line lrx="862" lry="464" ulx="392" uly="391">Ach ter Abſchnitt.</line>
        <line lrx="707" lry="529" ulx="542" uly="483">Von den</line>
        <line lrx="1058" lry="623" ulx="188" uly="556">Rechnungsarten in benannten Zahlen</line>
      </zone>
      <zone lrx="880" lry="763" type="textblock" ulx="365" uly="637">
        <line lrx="650" lry="667" ulx="590" uly="637">und</line>
        <line lrx="880" lry="763" ulx="365" uly="698">ihren Unterabtheilungen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="684" lry="915" type="textblock" ulx="555" uly="874">
        <line lrx="684" lry="915" ulx="555" uly="874">§. 80.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1063" lry="1102" type="textblock" ulx="192" uly="934">
        <line lrx="1063" lry="993" ulx="192" uly="934">Menn man die Rechnungskunſt auf wirkliche Faͤlle</line>
        <line lrx="1062" lry="1047" ulx="193" uly="1005">anwendet; ſo gehen die dabei vorkommende Zahlen</line>
        <line lrx="860" lry="1102" ulx="194" uly="1056">auf Groͤßen von gewiſſen Abtheilungen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1071" lry="1383" type="textblock" ulx="193" uly="1132">
        <line lrx="1071" lry="1173" ulx="275" uly="1132">Die Benennungen z. B. Rthlr. f5. Elle oder</line>
        <line lrx="1062" lry="1234" ulx="194" uly="1172">dergl. Solche Zahlen heißen benannte Zahlen. Daß</line>
        <line lrx="1062" lry="1277" ulx="194" uly="1235">ſich dadurch allerlei Groͤßen ausdruͤcken, und hie⸗</line>
        <line lrx="1062" lry="1369" ulx="193" uly="1286">mit arithmetiſch behandeln laſſen, iſt uͤbrigens leicht</line>
        <line lrx="402" lry="1383" ulx="193" uly="1341">zu begreifen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1099" lry="1790" type="textblock" ulx="195" uly="1395">
        <line lrx="688" lry="1471" ulx="551" uly="1395">§. 81r.</line>
        <line lrx="1065" lry="1532" ulx="276" uly="1487">Die Berechnung derſelben ſetzt die bisherigen</line>
        <line lrx="1099" lry="1584" ulx="196" uly="1539">allgemein erklaͤrten Rechnungsarten voraus. Doch</line>
        <line lrx="1064" lry="1634" ulx="195" uly="1589">macht die Bequemlichkeit dabei noch einige beſon⸗</line>
        <line lrx="1091" lry="1689" ulx="195" uly="1643">dere Verrichtungen noͤthig, welche hauptſaͤchlich da⸗</line>
        <line lrx="1066" lry="1740" ulx="197" uly="1696">her entſtehen, daß wir die groͤßeren Abtheilungen</line>
        <line lrx="1066" lry="1790" ulx="199" uly="1749">des Maaßes, Gewichts, Werthes oder anderer</line>
      </zone>
      <zone lrx="1105" lry="1851" type="textblock" ulx="198" uly="1800">
        <line lrx="1105" lry="1851" ulx="198" uly="1800">groͤßerer und kleinerer Theilen, jedem beſondere</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="94" type="page" xml:id="s_AhI400_094">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_094.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="323" lry="229" type="textblock" ulx="268" uly="190">
        <line lrx="323" lry="229" ulx="268" uly="190">74</line>
      </zone>
      <zone lrx="353" lry="916" type="textblock" ulx="264" uly="881">
        <line lrx="353" lry="916" ulx="264" uly="881">kann.</line>
      </zone>
      <zone lrx="770" lry="532" type="textblock" ulx="640" uly="491">
        <line lrx="770" lry="532" ulx="640" uly="491">§. 82.</line>
      </zone>
      <zone lrx="772" lry="1042" type="textblock" ulx="641" uly="1000">
        <line lrx="772" lry="1042" ulx="641" uly="1000">S. 83.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1168" lry="873" type="textblock" ulx="263" uly="565">
        <line lrx="1143" lry="612" ulx="347" uly="565">Die ganze Sache kommt darauf an, daß</line>
        <line lrx="1142" lry="665" ulx="263" uly="621">man die Unterabtheilungsſorten jeder genannten</line>
        <line lrx="1142" lry="717" ulx="265" uly="674">Zahl wiſſe; es iſt alſo noͤthig, die uͤblichſten Ein⸗</line>
        <line lrx="1168" lry="771" ulx="264" uly="726">theilungen des Maaßes und Gewichtes in un⸗</line>
        <line lrx="1140" lry="821" ulx="263" uly="777">ſerm Lande hieher zu ſetzen, damit der angehen⸗</line>
        <line lrx="1143" lry="873" ulx="264" uly="830">de Rechner ſich bei derlei Zweifel Raths erholen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1021" lry="1136" type="textblock" ulx="398" uly="1085">
        <line lrx="1021" lry="1136" ulx="398" uly="1085">J. Vom Maaße des Raums.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1140" lry="1270" type="textblock" ulx="254" uly="1155">
        <line lrx="1140" lry="1223" ulx="350" uly="1155">Hier iſt eine Ueberſicht der ſaͤmtlichen wuͤrtem⸗</line>
        <line lrx="702" lry="1270" ulx="254" uly="1228">bergiſchen Linienmaaßen:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1085" lry="1793" type="textblock" ulx="322" uly="1315">
        <line lrx="1085" lry="1377" ulx="322" uly="1315">Ruthe. Klafter. Elle. Fuß. Zoll. Linien</line>
        <line lrx="1063" lry="1472" ulx="376" uly="1432">1 2 38 1606 192 2304</line>
        <line lrx="1063" lry="1555" ulx="637" uly="1513">3 6 72 864</line>
        <line lrx="1061" lry="1636" ulx="637" uly="1600">1 2 24 288</line>
        <line lrx="1062" lry="1717" ulx="766" uly="1687">1 12 144</line>
        <line lrx="1061" lry="1793" ulx="887" uly="1745">1 12</line>
      </zone>
      <zone lrx="1179" lry="420" type="textblock" ulx="266" uly="264">
        <line lrx="1179" lry="326" ulx="266" uly="264">Namen beilegen, und oͤfters in dem Ausdrucke eine</line>
        <line lrx="1143" lry="365" ulx="266" uly="322">Groͤße mehrerer ſolcher Namen, z. B. Centner,</line>
        <line lrx="970" lry="420" ulx="266" uly="375">Pfunde, Lothe, mit einander verbinden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="685" type="textblock" ulx="1264" uly="549">
        <line lrx="1325" lry="586" ulx="1264" uly="549">tetung</line>
        <line lrx="1325" lry="639" ulx="1267" uly="598">den</line>
        <line lrx="1325" lry="685" ulx="1270" uly="660">man</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1805" type="textblock" ulx="1281" uly="1441">
        <line lrx="1325" lry="1483" ulx="1287" uly="1441">den⸗</line>
        <line lrx="1321" lry="1530" ulx="1286" uly="1497">lder</line>
        <line lrx="1325" lry="1585" ulx="1283" uly="1548">Linie</line>
        <line lrx="1325" lry="1639" ulx="1282" uly="1601">ſen</line>
        <line lrx="1321" lry="1694" ulx="1281" uly="1656">einer</line>
        <line lrx="1315" lry="1752" ulx="1281" uly="1714">ten,</line>
        <line lrx="1325" lry="1805" ulx="1285" uly="1767">het</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="95" type="page" xml:id="s_AhI400_095">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_095.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="74" lry="368" type="textblock" ulx="0" uly="276">
        <line lrx="74" lry="310" ulx="0" uly="276">ucke eine</line>
        <line lrx="74" lry="368" ulx="0" uly="329">Ceutner,</line>
      </zone>
      <zone lrx="102" lry="673" type="textblock" ulx="0" uly="578">
        <line lrx="102" lry="616" ulx="2" uly="578">En, dß5</line>
        <line lrx="99" lry="673" ulx="0" uly="631">engtittn</line>
      </zone>
      <zone lrx="71" lry="882" type="textblock" ulx="0" uly="684">
        <line lrx="70" lry="725" ulx="0" uly="684">ſen Ei⸗</line>
        <line lrx="70" lry="770" ulx="18" uly="738">in un⸗</line>
        <line lrx="70" lry="831" ulx="0" uly="788">ugehen⸗</line>
        <line lrx="71" lry="882" ulx="10" uly="840">erholen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1070" lry="231" type="textblock" ulx="1005" uly="188">
        <line lrx="1070" lry="231" ulx="1005" uly="188">75</line>
      </zone>
      <zone lrx="988" lry="450" type="textblock" ulx="273" uly="270">
        <line lrx="695" lry="311" ulx="541" uly="270">d. 84.</line>
        <line lrx="988" lry="389" ulx="273" uly="337">Das geometriſche Linienmaaß</line>
        <line lrx="814" lry="450" ulx="450" uly="400">(Dezimalmaaß).</line>
      </zone>
      <zone lrx="1072" lry="531" type="textblock" ulx="277" uly="474">
        <line lrx="1072" lry="531" ulx="277" uly="474">Die aufgeklaͤrten Feldmeſſer theilen zur Erleich⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1075" lry="586" type="textblock" ulx="159" uly="540">
        <line lrx="1075" lry="586" ulx="159" uly="540">terung ihrer Berechnung die Ruthe in 10 Fuß, und</line>
      </zone>
      <zone lrx="1099" lry="690" type="textblock" ulx="196" uly="590">
        <line lrx="1099" lry="645" ulx="196" uly="590">den Fuß in 10 Zoll ein. Dieſe Eintheilung nennt</line>
        <line lrx="609" lry="690" ulx="198" uly="649">man das Dezimalmaaß.</line>
      </zone>
      <zone lrx="968" lry="1342" type="textblock" ulx="340" uly="722">
        <line lrx="968" lry="801" ulx="340" uly="722">Ruthe. Fuß. Zoll. Linien. Skrupel</line>
        <line lrx="950" lry="886" ulx="393" uly="822">1 10 100 1000 10000</line>
        <line lrx="951" lry="966" ulx="501" uly="905">1I 10 100 1000</line>
        <line lrx="954" lry="1057" ulx="678" uly="986">1 10 100</line>
        <line lrx="713" lry="1273" ulx="574" uly="1231">§H. 65.</line>
        <line lrx="829" lry="1342" ulx="463" uly="1287">Die Elle.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1086" lry="1419" type="textblock" ulx="289" uly="1373">
        <line lrx="1086" lry="1419" ulx="289" uly="1373">Je nachdem die Dinge, welche gemeſſen wer⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1087" lry="1526" type="textblock" ulx="185" uly="1419">
        <line lrx="1087" lry="1470" ulx="185" uly="1419">den ſollen, beſchaffen ſind, gebraucht man groͤßere</line>
        <line lrx="1087" lry="1526" ulx="189" uly="1473">oder kleinere Naaße. Das Maaß, womit die aus</line>
      </zone>
      <zone lrx="1089" lry="1575" type="textblock" ulx="202" uly="1526">
        <line lrx="1089" lry="1575" ulx="202" uly="1526">Linien, Wolle und Seide verfertigten Zeuge gemeſ⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1091" lry="1630" type="textblock" ulx="173" uly="1582">
        <line lrx="1091" lry="1630" ulx="173" uly="1582">ſen werden, iſt die ſo bekannte Elle. Sie muß nach</line>
      </zone>
      <zone lrx="1094" lry="1844" type="textblock" ulx="210" uly="1635">
        <line lrx="1091" lry="1684" ulx="211" uly="1635">einer Herzoglichen Verordnung gerade 2 Fuß enthal⸗</line>
        <line lrx="1091" lry="1735" ulx="210" uly="1687">ten, und wird in Halbe, Viertel, Achtel und Sechs⸗</line>
        <line lrx="1090" lry="1792" ulx="212" uly="1740">zehntel getheilt. Die Staͤdte, wo die Wuͤrtember⸗</line>
        <line lrx="1094" lry="1844" ulx="214" uly="1794">giſche Elle richtig verfertigt, und zu mehrerer Si⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="96" type="page" xml:id="s_AhI400_096">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_096.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="311" lry="234" type="textblock" ulx="249" uly="189">
        <line lrx="311" lry="234" ulx="249" uly="189">76</line>
      </zone>
      <zone lrx="1136" lry="318" type="textblock" ulx="262" uly="256">
        <line lrx="1136" lry="318" ulx="262" uly="256">cherheit mit dem Zeichen des Hirſchhorns geſtem⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1139" lry="799" type="textblock" ulx="236" uly="325">
        <line lrx="1139" lry="370" ulx="262" uly="325">pelt oder geeicht wird, nennt man deswegen wohl</line>
        <line lrx="1137" lry="424" ulx="262" uly="379">Eichſtaͤdte. Sie ſind, Stuttgardt, Tuͤbingen und</line>
        <line lrx="1136" lry="476" ulx="236" uly="428">andere Amtsſtaͤdte. Auſſer dem Zeichen des Hirſch⸗</line>
        <line lrx="1138" lry="528" ulx="258" uly="484">horns brennt oder ſchlaͤgt auch noch jede Eichſtadt</line>
        <line lrx="1136" lry="580" ulx="257" uly="539">ihr Stadtwappen darauf. Wird nun einmal eine</line>
        <line lrx="1134" lry="635" ulx="258" uly="592">Elle unrichtig erfunden, ſo weiß man gleich, in</line>
        <line lrx="1134" lry="689" ulx="258" uly="645">welcher (Amtsſtadt) Eichſtadt ſie verfertiget wor⸗</line>
        <line lrx="1133" lry="742" ulx="258" uly="698">den iſt. Sie wird in 2722 Pariſ. Skrup. ein⸗</line>
        <line lrx="700" lry="799" ulx="257" uly="748">getheilt. 3</line>
      </zone>
      <zone lrx="871" lry="974" type="textblock" ulx="517" uly="851">
        <line lrx="759" lry="892" ulx="630" uly="851">C. 86.</line>
        <line lrx="871" lry="974" ulx="517" uly="930">Die Klafter.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1131" lry="1387" type="textblock" ulx="253" uly="1010">
        <line lrx="1131" lry="1063" ulx="342" uly="1010">Ein Klafter hat 3 Ellen oder 6 Fuß, und iſt</line>
        <line lrx="1129" lry="1114" ulx="258" uly="1067">ungefaͤhr ſo lang als ein Mann mit den Spitzen</line>
        <line lrx="1131" lry="1164" ulx="257" uly="1121">der Mittelfinger an beiden Haͤnden faſſen kann,</line>
        <line lrx="1130" lry="1217" ulx="257" uly="1173">wenn er ſeine Arme in einer Horizontallaͤnge aus⸗</line>
        <line lrx="362" lry="1267" ulx="254" uly="1228">ſtreckt.</line>
        <line lrx="1127" lry="1337" ulx="312" uly="1289">Nach dieſem Maaß wird auch das Holz ge⸗</line>
        <line lrx="1125" lry="1387" ulx="253" uly="1346">meſſen, und die Landesregierung hat deshalb beei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1154" lry="1455" type="textblock" ulx="253" uly="1399">
        <line lrx="1154" lry="1455" ulx="253" uly="1399">digte Holzmeſſer aufgeſtellt, welche ſich nach die⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="905" lry="1493" type="textblock" ulx="251" uly="1451">
        <line lrx="905" lry="1493" ulx="251" uly="1451">ſem Maaß puͤnktlich zu richten haben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1145" lry="1635" type="textblock" ulx="252" uly="1513">
        <line lrx="1145" lry="1583" ulx="335" uly="1513">Nach dieſem iſt ein Meß Holz 6 Fuß lang und</line>
        <line lrx="1140" lry="1635" ulx="252" uly="1591">6 Fuß hoch; demnach machen 6 Fuß lang und 3</line>
      </zone>
      <zone lrx="1124" lry="1845" type="textblock" ulx="249" uly="1645">
        <line lrx="1124" lry="1693" ulx="251" uly="1645">Fuß hoch + Klafter; ferner 6 Fuß lang und 1 ½</line>
        <line lrx="1123" lry="1752" ulx="251" uly="1693">Fuß hoch 1. Meß u. ſ. w. Alſo enthaͤlt ſolches 180</line>
        <line lrx="1123" lry="1804" ulx="251" uly="1728">oder 144 Kubikfuß. Die Scheutter hingegen ſol⸗</line>
        <line lrx="774" lry="1845" ulx="249" uly="1799">len 3 ½ bis 4 Schuh lang ſeyn.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="736" type="textblock" ulx="1265" uly="426">
        <line lrx="1325" lry="461" ulx="1306" uly="426">D</line>
        <line lrx="1319" lry="518" ulx="1267" uly="477">Pilt 8</line>
        <line lrx="1318" lry="567" ulx="1265" uly="534">Nreite</line>
        <line lrx="1325" lry="621" ulx="1265" uly="590">der B</line>
        <line lrx="1325" lry="674" ulx="1265" uly="641">Wanm</line>
        <line lrx="1325" lry="736" ulx="1267" uly="696">Heu i⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1516" type="textblock" ulx="1268" uly="1001">
        <line lrx="1321" lry="1092" ulx="1273" uly="1051">folizet</line>
        <line lrx="1324" lry="1139" ulx="1275" uly="1102">ſtimntn</line>
        <line lrx="1325" lry="1191" ulx="1276" uly="1155">einer!</line>
        <line lrx="1325" lry="1244" ulx="1273" uly="1210">16000</line>
        <line lrx="1318" lry="1306" ulx="1268" uly="1270">572,0</line>
        <line lrx="1324" lry="1355" ulx="1268" uly="1324">Alators</line>
        <line lrx="1325" lry="1408" ulx="1269" uly="1368">Wte</line>
        <line lrx="1325" lry="1461" ulx="1272" uly="1421">lic i</line>
        <line lrx="1325" lry="1516" ulx="1273" uly="1482">tembe</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="97" type="page" xml:id="s_AhI400_097">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_097.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1084" lry="480" type="textblock" ulx="0" uly="267">
        <line lrx="754" lry="326" ulx="0" uly="267">geſten⸗ d. 87.</line>
        <line lrx="802" lry="395" ulx="2" uly="341">gen Das Heumeß.</line>
        <line lrx="789" lry="427" ulx="2" uly="395">ngen un</line>
        <line lrx="1084" lry="480" ulx="0" uly="427">4 Hirh. Wird nach Wannen beſtimmt. Eine Wanne</line>
      </zone>
      <zone lrx="1137" lry="749" type="textblock" ulx="0" uly="478">
        <line lrx="1055" lry="531" ulx="6" uly="478">Eichſfene haͤlt 8 Fuß in die Laͤnge und eben ſo viel in die</line>
        <line lrx="1054" lry="581" ulx="0" uly="534">entl eie Breite und Hoͤhe. Nach Bunden gewogen muß</line>
        <line lrx="1055" lry="642" ulx="0" uly="583">glih i der Bund ſchwer Gewicht 2r 5. halten, oder die</line>
        <line lrx="1056" lry="701" ulx="0" uly="641">iget nir⸗ Wanne = 1080 f5. Oder was eins iſt, 1 Wanne</line>
        <line lrx="1137" lry="749" ulx="0" uly="694">lp ei⸗ Heu iſt ein Kubus, 8 Schuh lang, breit und hoch.</line>
      </zone>
      <zone lrx="795" lry="955" type="textblock" ulx="436" uly="820">
        <line lrx="675" lry="870" ulx="547" uly="820">§F. 88.</line>
        <line lrx="795" lry="955" ulx="436" uly="896">Meilenmaagße.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1053" lry="1035" type="textblock" ulx="264" uly="991">
        <line lrx="1053" lry="1035" ulx="264" uly="991">In Wuͤrtemberg iſt die Meile von der Landes⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1063" lry="1803" type="textblock" ulx="0" uly="1028">
        <line lrx="1053" lry="1096" ulx="1" uly="1028">zun ſt polizei bei Verbeſſerung der Landſtraßen genau be⸗</line>
        <line lrx="1062" lry="1143" ulx="0" uly="1082">Eich ſtimmt worden. Sie beſtimmte fuͤr das Maaß</line>
        <line lrx="1052" lry="1198" ulx="0" uly="1134">e hu, einer Reiſeſtunde 1000 Wuͤrtembergiſche Ruthen oder</line>
        <line lrx="1050" lry="1245" ulx="0" uly="1195">he gli⸗ 16000 Fuß. Nimmt man mit Hrn. de Maupertuis</line>
        <line lrx="1048" lry="1299" ulx="183" uly="1256">57270 Franzoſiſche Klafter fuͤr einen Grad des Ae⸗</line>
        <line lrx="1051" lry="1363" ulx="0" uly="1309">l ge⸗ quators an: ſo gibt dieſe Rechnung 390230¾ 2£</line>
        <line lrx="1063" lry="1415" ulx="2" uly="1341">lb beei⸗ Wuͤrtembergiſche Fuß, auf einen Grad. Und folg⸗</line>
        <line lrx="1049" lry="1478" ulx="0" uly="1407">ch di⸗ lich kommen 24 62 30. 222² α 16000 Wuͤr⸗</line>
        <line lrx="1009" lry="1511" ulx="184" uly="1467">tembergiſche Reiſeſtunden auf einen ſolchen Grad.</line>
        <line lrx="71" lry="1594" ulx="6" uly="1553">ng,und.</line>
        <line lrx="680" lry="1658" ulx="0" uly="1563">e L g. .</line>
        <line lrx="1001" lry="1702" ulx="6" uly="1647">ud I Vergleichung der Quadratmaaße.</line>
        <line lrx="1056" lry="1803" ulx="0" uly="1720">his 0. Die Flaͤchenmaaßen vergleichen ſich nun auf</line>
      </zone>
      <zone lrx="626" lry="1827" type="textblock" ulx="0" uly="1765">
        <line lrx="626" lry="1827" ulx="0" uly="1765">n ſil folgende Art miteinander:</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="98" type="page" xml:id="s_AhI400_098">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_098.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1325" lry="1839" type="textblock" ulx="263" uly="262">
        <line lrx="1325" lry="295" ulx="309" uly="262">◻ Ru⸗] Riem⸗ Riem⸗</line>
        <line lrx="1129" lry="342" ulx="308" uly="266">—he. Ruthe. — Fuß. Fnß, Fuß.  Linien.</line>
        <line lrx="1325" lry="350" ulx="1263" uly="307">temlen</line>
        <line lrx="1325" lry="416" ulx="372" uly="362">1 16 256 3072 36864 5308416 genhe</line>
        <line lrx="1315" lry="447" ulx="403" uly="415">. 1=</line>
        <line lrx="1325" lry="510" ulx="504" uly="458">1 16 192 2304 3317706 iſg,</line>
        <line lrx="1325" lry="580" ulx="655" uly="522">1 rZz I44 20736 nch⸗</line>
        <line lrx="1325" lry="617" ulx="1263" uly="576">Kaufen</line>
        <line lrx="1324" lry="680" ulx="788" uly="621">1 12 1728 welche</line>
        <line lrx="1325" lry="723" ulx="1267" uly="681">buͤchen</line>
        <line lrx="1114" lry="743" ulx="919" uly="714">1 144</line>
        <line lrx="1325" lry="776" ulx="1270" uly="735">ſohlen</line>
        <line lrx="1325" lry="884" ulx="635" uly="837">§. 90. Get,</line>
        <line lrx="1318" lry="961" ulx="344" uly="897">Die zehentheilige Eintheilung der  Maaße che des</line>
        <line lrx="1325" lry="1002" ulx="263" uly="950">iſt folgende: ulthen</line>
        <line lrx="1321" lry="1045" ulx="1264" uly="1005">uf den</line>
        <line lrx="870" lry="1078" ulx="385" uly="1042">◻ Ru⸗ Riem⸗ . Riem⸗</line>
        <line lrx="1014" lry="1115" ulx="404" uly="1062">the. Ruthe. — Fuß. Fuß. — Soll.</line>
        <line lrx="995" lry="1190" ulx="404" uly="1161">1 I0 100 1000 10000</line>
        <line lrx="1008" lry="1268" ulx="539" uly="1224">I 10 100 1000</line>
        <line lrx="1315" lry="1359" ulx="715" uly="1323">1I 10 100</line>
        <line lrx="1325" lry="1445" ulx="761" uly="1391">“ 1 10 net,</line>
        <line lrx="1318" lry="1483" ulx="1270" uly="1443">ſt=</line>
        <line lrx="1325" lry="1599" ulx="636" uly="1547">J. 91. 1 Ech</line>
        <line lrx="1295" lry="1663" ulx="267" uly="1577">Das Feldmaaß im Wuͤrtembergiſchen. ber</line>
        <line lrx="1235" lry="1728" ulx="349" uly="1679">Ein Wuͤrtembergiſcher Morgen Landes mußs—</line>
        <line lrx="1325" lry="1805" ulx="266" uly="1731">150 Ruthen im Quadratmeß halten oder = 1800 G</line>
        <line lrx="477" lry="1839" ulx="263" uly="1798">Quadratfuß.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="99" type="page" xml:id="s_AhI400_099">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_099.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1064" lry="309" type="textblock" ulx="260" uly="189">
        <line lrx="1064" lry="226" ulx="1007" uly="189">79</line>
        <line lrx="1056" lry="309" ulx="260" uly="218">Zur Einſaat deſſelben werden 8 Simri Wuͤr⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1055" lry="364" type="textblock" ulx="142" uly="300">
        <line lrx="1055" lry="364" ulx="142" uly="300">temberger Getraidemaaß erfordert. Ein halber Mor⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1054" lry="731" type="textblock" ulx="174" uly="365">
        <line lrx="1053" lry="417" ulx="174" uly="365">gen heißt auch 2 Viertel oder 75 Ruthen, das Vier⸗</line>
        <line lrx="1053" lry="467" ulx="176" uly="421">tel = 37¼ Ruthen. Hiebei iſt noch zu wiſſen noͤ⸗</line>
        <line lrx="1054" lry="520" ulx="176" uly="473">thig, daß in den ſaͤmtlichen Oberlanden meiſtens</line>
        <line lrx="1054" lry="578" ulx="176" uly="526">noch nach Jauchert, Tagwerk und Mannsmad im</line>
        <line lrx="1051" lry="626" ulx="175" uly="580">Kaufen und Verkaufen Ruͤckſicht genommen wird,</line>
        <line lrx="1051" lry="680" ulx="175" uly="633">welches aber bei Eintragung der Lagerbuͤcher (Kauf⸗</line>
        <line lrx="1050" lry="731" ulx="175" uly="680">buͤcher) nicht angenommen, ſondern nach dem be⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="709" lry="782" type="textblock" ulx="176" uly="738">
        <line lrx="709" lry="782" ulx="176" uly="738">fohlenen Landmeß reducirt wird.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1078" lry="1054" type="textblock" ulx="174" uly="793">
        <line lrx="1078" lry="839" ulx="258" uly="793">So machen 225 Ruthen Landmeß eine Jau-</line>
        <line lrx="1046" lry="892" ulx="176" uly="844">chert, Tagwerk, Mannsmad aus. Nach der Spra⸗</line>
        <line lrx="1047" lry="955" ulx="175" uly="898">che des Landmanns iſt ein Mannsmadviertel 56 1</line>
        <line lrx="1046" lry="1006" ulx="174" uly="931">Ruthen: ein ordinaires Viertel wird meiſtens noch</line>
        <line lrx="848" lry="1054" ulx="175" uly="1004">auf den Waldorten Ackerviertel genannt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="903" lry="1176" type="textblock" ulx="316" uly="1102">
        <line lrx="903" lry="1176" ulx="316" uly="1102">II. Maaßen fluͤßiger Dingen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="762" lry="1312" type="textblock" ulx="455" uly="1190">
        <line lrx="693" lry="1258" ulx="544" uly="1190">§. 92.</line>
        <line lrx="762" lry="1312" ulx="455" uly="1264">Weinmaagsß.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1045" lry="1651" type="textblock" ulx="173" uly="1335">
        <line lrx="1043" lry="1382" ulx="253" uly="1335">Im Wuͤrtembergiſchen hat  Fuder = 6 Ay⸗</line>
        <line lrx="1044" lry="1434" ulx="175" uly="1391">mer, 1 Aymer = 16 Jmi oder 160 Maaß, 1 Imi</line>
        <line lrx="1045" lry="1488" ulx="175" uly="1439">iſt = 10 Eichmaaß oder 11 Schenkmaaß, 1 Maaß</line>
        <line lrx="1042" lry="1540" ulx="173" uly="1494">= 4 Schoppen. 1 Aymer Truͤbeich hat 167 Maaß,</line>
        <line lrx="1045" lry="1598" ulx="174" uly="1547">X Eichmaaß hat 138 Kubikzoll, ½ Maaß 1 Pinte</line>
        <line lrx="439" lry="1651" ulx="173" uly="1602">oder 8 Paſſons.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1062" lry="1830" type="textblock" ulx="208" uly="1683">
        <line lrx="735" lry="1726" ulx="482" uly="1683">Anmerkung:</line>
        <line lrx="1062" lry="1778" ulx="208" uly="1712">Es iſt aber zu wiſſen, daß dieſe Vergleichung</line>
        <line lrx="1041" lry="1830" ulx="221" uly="1785">eigentlich von der aecuraten Stuttgarter und</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="100" type="page" xml:id="s_AhI400_100">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_100.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="924" lry="191" type="textblock" ulx="901" uly="181">
        <line lrx="924" lry="191" ulx="901" uly="181">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1135" lry="507" type="textblock" ulx="303" uly="248">
        <line lrx="1130" lry="297" ulx="337" uly="248">Tuͤbinger Eich zu verſtehen, die andere Wuͤr⸗</line>
        <line lrx="1131" lry="349" ulx="322" uly="296">tembergiſche Orte gehen oͤfters davon ab, z. B.</line>
        <line lrx="1132" lry="398" ulx="338" uly="358">die Kloſterorte, und auch ſolche, die das Pri⸗</line>
        <line lrx="1133" lry="456" ulx="339" uly="411">vilegium einer Schildwirthſchaft mit der Ta⸗</line>
        <line lrx="1135" lry="507" ulx="303" uly="463">perne haben u. ſ. w. Wegen der Treſtereich,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1167" lry="562" type="textblock" ulx="343" uly="511">
        <line lrx="1167" lry="562" ulx="343" uly="511">Truͤbeich, und Schoͤn⸗ oder Helleich iſt noch</line>
      </zone>
      <zone lrx="1136" lry="666" type="textblock" ulx="335" uly="567">
        <line lrx="1135" lry="618" ulx="335" uly="567">folgendes zu merken: Treſtereich wird gebraucht,</line>
        <line lrx="1136" lry="666" ulx="345" uly="622">wenn der Moſt ſamt den Treſtern gemeſſen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1172" lry="723" type="textblock" ulx="345" uly="673">
        <line lrx="1172" lry="723" ulx="345" uly="673">wird; Truͤbeich, wenn der Wein noch truͤb iſt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1139" lry="935" type="textblock" ulx="344" uly="728">
        <line lrx="1138" lry="772" ulx="344" uly="728">von Michaelis bis Martini, die Schöoͤneich nach</line>
        <line lrx="1139" lry="830" ulx="346" uly="781">Martini. Auch hierin muͤſſen ſich dieuͤbrigen</line>
        <line lrx="1139" lry="879" ulx="346" uly="834">Unterlande nach Stuttgardt richten, welches</line>
        <line lrx="893" lry="935" ulx="345" uly="887">auf den Aymer 7 Maaß rechnet.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1010" lry="1073" type="textblock" ulx="405" uly="998">
        <line lrx="1010" lry="1073" ulx="405" uly="998">III. Maaßen trockener Dinge.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1120" lry="1202" type="textblock" ulx="300" uly="1089">
        <line lrx="774" lry="1131" ulx="645" uly="1089">K. 93.</line>
        <line lrx="1120" lry="1202" ulx="300" uly="1151">Das neue Wuͤrtembergiſche Simri.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1149" lry="1505" type="textblock" ulx="275" uly="1226">
        <line lrx="1144" lry="1271" ulx="357" uly="1226">Auch bei trockenen Dingen hat man Maaßen,</line>
        <line lrx="1149" lry="1329" ulx="275" uly="1278">und das Maaß, womit in unſerm Vaterland die</line>
        <line lrx="1147" lry="1382" ulx="275" uly="1331">Frucht gemeſſen wird, hat den Namen Simri; in</line>
        <line lrx="1147" lry="1441" ulx="276" uly="1385">den aͤußerſten Gegenden Wuͤrtembergs, z. B. Horn⸗</line>
        <line lrx="1109" lry="1505" ulx="278" uly="1442">berg, Schiltach u. ſ. w. . Seſter.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1170" lry="1565" type="textblock" ulx="362" uly="1512">
        <line lrx="1170" lry="1565" ulx="362" uly="1512">Das ſeit 1557. im ganzen Land eingefuͤhrte</line>
      </zone>
      <zone lrx="1152" lry="1772" type="textblock" ulx="280" uly="1566">
        <line lrx="1147" lry="1616" ulx="280" uly="1566">Simri, heißt das Wuͤrtembergiſche Simri, und</line>
        <line lrx="1148" lry="1691" ulx="280" uly="1615">wird in der Eichſtadt mit dem Hirſchhorn geſtem⸗</line>
        <line lrx="1151" lry="1722" ulx="280" uly="1671">pelt, welches alle Jahr vorgenommen wird. In</line>
        <line lrx="1152" lry="1772" ulx="282" uly="1724">eben dieſen Eichſtaͤdten befinden ſich von Metall,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1183" lry="1829" type="textblock" ulx="282" uly="1778">
        <line lrx="1183" lry="1829" ulx="282" uly="1778">in Kupfer gegoſſene oder geſchlagene Probenmaaße,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1114" lry="1869" type="textblock" ulx="981" uly="1830">
        <line lrx="1114" lry="1869" ulx="981" uly="1830">wornach</line>
      </zone>
      <zone lrx="985" lry="1923" type="textblock" ulx="977" uly="1913">
        <line lrx="985" lry="1923" ulx="977" uly="1913">7</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="564" type="textblock" ulx="1266" uly="272">
        <line lrx="1325" lry="296" ulx="1267" uly="272">wornat</line>
        <line lrx="1325" lry="357" ulx="1268" uly="317">ſſechte</line>
        <line lrx="1325" lry="405" ulx="1308" uly="371">N</line>
        <line lrx="1325" lry="457" ulx="1268" uly="427">entwed</line>
        <line lrx="1325" lry="516" ulx="1267" uly="477">leeſa</line>
        <line lrx="1325" lry="564" ulx="1266" uly="532">ten R</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="619" type="textblock" ulx="1316" uly="586">
        <line lrx="1325" lry="611" ulx="1316" uly="586">4</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="832" type="textblock" ulx="1268" uly="644">
        <line lrx="1325" lry="672" ulx="1268" uly="644">man</line>
        <line lrx="1315" lry="731" ulx="1274" uly="692">chen</line>
        <line lrx="1323" lry="786" ulx="1276" uly="745">Hoͤhe,</line>
        <line lrx="1324" lry="832" ulx="1276" uly="797">bikinn</line>
      </zone>
      <zone lrx="1324" lry="886" type="textblock" ulx="1274" uly="851">
        <line lrx="1324" lry="886" ulx="1274" uly="851">Wute</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1208" type="textblock" ulx="1285" uly="947">
        <line lrx="1321" lry="981" ulx="1295" uly="947">Ve⸗</line>
        <line lrx="1325" lry="1052" ulx="1285" uly="1012">Aunſ</line>
        <line lrx="1325" lry="1098" ulx="1287" uly="1063">Nond</line>
        <line lrx="1325" lry="1154" ulx="1288" uly="1117">Pat</line>
        <line lrx="1325" lry="1208" ulx="1293" uly="1170">Pei</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="101" type="page" xml:id="s_AhI400_101">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_101.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="75" lry="835" type="textblock" ulx="0" uly="258">
        <line lrx="66" lry="294" ulx="0" uly="258"> Wir⸗</line>
        <line lrx="68" lry="355" ulx="0" uly="316">d,. J.</line>
        <line lrx="69" lry="406" ulx="1" uly="367">das Pri⸗</line>
        <line lrx="70" lry="454" ulx="3" uly="421">der La⸗</line>
        <line lrx="71" lry="514" ulx="2" uly="473">Gereich,</line>
        <line lrx="73" lry="569" ulx="0" uly="527"> woc</line>
        <line lrx="70" lry="630" ulx="0" uly="580">gebluut</line>
        <line lrx="69" lry="679" ulx="11" uly="641">genſ.</line>
        <line lrx="71" lry="732" ulx="0" uly="687">fribit,</line>
        <line lrx="74" lry="782" ulx="0" uly="739">eich nch</line>
        <line lrx="75" lry="835" ulx="0" uly="795">gibrigen</line>
      </zone>
      <zone lrx="101" lry="887" type="textblock" ulx="10" uly="847">
        <line lrx="101" lry="887" ulx="10" uly="847">welches</line>
      </zone>
      <zone lrx="105" lry="1223" type="textblock" ulx="1" uly="1167">
        <line lrx="105" lry="1223" ulx="1" uly="1167">Gini.</line>
      </zone>
      <zone lrx="83" lry="1283" type="textblock" ulx="8" uly="1242">
        <line lrx="83" lry="1283" ulx="8" uly="1242">Wynßen,</line>
      </zone>
      <zone lrx="106" lry="1349" type="textblock" ulx="1" uly="1291">
        <line lrx="106" lry="1349" ulx="1" uly="1291">etland die</line>
      </zone>
      <zone lrx="84" lry="1392" type="textblock" ulx="0" uly="1351">
        <line lrx="84" lry="1392" ulx="0" uly="1351">inni, i</line>
      </zone>
      <zone lrx="105" lry="1458" type="textblock" ulx="0" uly="1405">
        <line lrx="105" lry="1458" ulx="0" uly="1405">dehie</line>
      </zone>
      <zone lrx="90" lry="1902" type="textblock" ulx="0" uly="1531">
        <line lrx="79" lry="1582" ulx="10" uly="1531">leilhee</line>
        <line lrx="80" lry="1637" ulx="0" uly="1581">fnni, d</line>
        <line lrx="84" lry="1689" ulx="0" uly="1640">rn ge ⸗</line>
        <line lrx="46" lry="1740" ulx="9" uly="1703">ird.</line>
        <line lrx="89" lry="1795" ulx="1" uly="1738">6 etnl/</line>
        <line lrx="90" lry="1847" ulx="0" uly="1795">Gennnnßt,</line>
        <line lrx="74" lry="1902" ulx="8" uly="1844">drnnch</line>
      </zone>
      <zone lrx="1073" lry="227" type="textblock" ulx="1031" uly="191">
        <line lrx="1073" lry="227" ulx="1031" uly="191">81</line>
      </zone>
      <zone lrx="1098" lry="416" type="textblock" ulx="172" uly="258">
        <line lrx="1076" lry="313" ulx="172" uly="258">wornach die uͤberſchickte Maaße gepruͤft oder ge⸗</line>
        <line lrx="1098" lry="373" ulx="182" uly="325">pfechtet werden.</line>
        <line lrx="1076" lry="416" ulx="279" uly="376">Nach dieſen Probemaaßen ſoll ein jedes Simri</line>
      </zone>
      <zone lrx="1074" lry="683" type="textblock" ulx="195" uly="423">
        <line lrx="1074" lry="474" ulx="197" uly="423">entweder 36 fb. 31 Loth reinen trockenen Lein⸗ oder</line>
        <line lrx="1073" lry="529" ulx="196" uly="462">Kleeſaamen, oder 48 I5. von dem beſten gereinig⸗</line>
        <line lrx="569" lry="576" ulx="195" uly="534">ten Roggen enthalten.</line>
        <line lrx="1072" lry="632" ulx="279" uly="551">Dieſe Probſimri ſind unterſucht worden, und</line>
        <line lrx="1072" lry="683" ulx="196" uly="641">man hat gefunden, daß der Durchmeſſer eines ſol⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1088" lry="745" type="textblock" ulx="199" uly="679">
        <line lrx="1088" lry="745" ulx="199" uly="679">chen Simri'’s 14 3 Wirtembergiſche Zolle, und die</line>
      </zone>
      <zone lrx="1072" lry="893" type="textblock" ulx="197" uly="720">
        <line lrx="1071" lry="792" ulx="198" uly="720">Hoͤhe 7 ¼ Wuͤrtembergiſche Zolle betragen. Der Ku⸗</line>
        <line lrx="1072" lry="840" ulx="197" uly="798">bikinnhalt eines ſolchen Simri's iſt dieſemnach 1656</line>
        <line lrx="961" lry="893" ulx="198" uly="851">Wuͤrtembergiſche oder 1105 Pariſer Kubikzoll.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1057" lry="1208" type="textblock" ulx="237" uly="921">
        <line lrx="1011" lry="988" ulx="256" uly="921">Vergleichung einiger Fruchtmaaße.</line>
        <line lrx="1030" lry="1075" ulx="237" uly="1004">Amſterdam 1 Schfl. = 1361 Par. Kubikz.</line>
        <line lrx="1057" lry="1110" ulx="238" uly="1061">London T Pinte — 28 (ꝰ j — —</line>
        <line lrx="969" lry="1156" ulx="237" uly="1089">Paris 1I Septier = 6972 — —</line>
        <line lrx="967" lry="1208" ulx="240" uly="1164">Petersburg 1 Simri = 9832 — —</line>
      </zone>
      <zone lrx="696" lry="1289" type="textblock" ulx="569" uly="1245">
        <line lrx="696" lry="1289" ulx="569" uly="1245">d. 94.</line>
      </zone>
      <zone lrx="955" lry="1358" type="textblock" ulx="309" uly="1285">
        <line lrx="955" lry="1358" ulx="309" uly="1285">Saͤmmtliche Getraidemaaßen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1070" lry="1523" type="textblock" ulx="201" uly="1361">
        <line lrx="1027" lry="1420" ulx="281" uly="1361">1 Scheffel in rauher und glatter Frucht =</line>
        <line lrx="1070" lry="1469" ulx="201" uly="1423">Simri, 1 Simri = 4 Vierl. 1 Vrlg. = 4 Meßlen.</line>
        <line lrx="1069" lry="1523" ulx="201" uly="1477">Sonſt auch 1 Vrlg. = 2 Achtel; 1 Achtel = 2 Meß⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1068" lry="1571" type="textblock" ulx="169" uly="1530">
        <line lrx="1068" lry="1571" ulx="169" uly="1530">len, 1 Meßle = 2 Ecklen, 1 Eckl. = 4 Viertelen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1073" lry="1730" type="textblock" ulx="198" uly="1581">
        <line lrx="1073" lry="1625" ulx="278" uly="1581">Das Stroh wird nach Fudern, Schaͤub und</line>
        <line lrx="1069" lry="1681" ulx="198" uly="1632">Buͤſcheln gerechnet. Ein Fuder St. = 80 Stuͤck</line>
        <line lrx="1068" lry="1730" ulx="199" uly="1684">haͤlftig Schaͤub und Buͤſcheln. 1 Schaͤub oder Buͤ⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1082" lry="1783" type="textblock" ulx="200" uly="1738">
        <line lrx="1082" lry="1783" ulx="200" uly="1738">ſchel muß in ſeinem Umfang 6 Schuh betragen, oder</line>
      </zone>
      <zone lrx="907" lry="1884" type="textblock" ulx="198" uly="1784">
        <line lrx="907" lry="1833" ulx="198" uly="1784">ſo dick ſeyn, daß man ſie umklaftern kann.</line>
        <line lrx="709" lry="1860" ulx="685" uly="1844">C</line>
        <line lrx="709" lry="1884" ulx="686" uly="1852">F</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="102" type="page" xml:id="s_AhI400_102">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_102.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1011" lry="468" type="textblock" ulx="253" uly="186">
        <line lrx="981" lry="231" ulx="253" uly="186">82 G</line>
        <line lrx="967" lry="327" ulx="384" uly="251">IV. Maaß der Schwere.</line>
        <line lrx="959" lry="396" ulx="627" uly="338">§. 95.</line>
        <line lrx="1011" lry="468" ulx="406" uly="418">1) Vom Handelsgewicht.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1131" lry="590" type="textblock" ulx="258" uly="495">
        <line lrx="1131" lry="540" ulx="258" uly="495">Namen der großen und kleinen Handels⸗</line>
        <line lrx="1115" lry="590" ulx="595" uly="544">Gewichte.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1136" lry="881" type="textblock" ulx="259" uly="626">
        <line lrx="1133" lry="670" ulx="342" uly="626">Nach dem große Laſtenſoder geringere Dinge ge⸗</line>
        <line lrx="1135" lry="724" ulx="259" uly="676">wogen werden ſollen, hat man auch große und klei⸗</line>
        <line lrx="1135" lry="775" ulx="260" uly="728">ne Gewichte noͤthig. Um große Laſten zu waͤgen,</line>
        <line lrx="1136" lry="827" ulx="260" uly="783">hat man Centner, Laſten, Schiffpfund, Liespfund,</line>
        <line lrx="820" lry="881" ulx="261" uly="831">gemeine Pfund, Steine u. ſ. w.</line>
      </zone>
      <zone lrx="881" lry="984" type="textblock" ulx="522" uly="942">
        <line lrx="881" lry="984" ulx="522" uly="942">Große Gewichte.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1162" lry="1047" type="textblock" ulx="349" uly="989">
        <line lrx="1162" lry="1047" ulx="349" uly="989">1 Centner = 100 fb., I Laſt = 24 Schiff⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1139" lry="1219" type="textblock" ulx="266" uly="1058">
        <line lrx="1138" lry="1105" ulx="266" uly="1058">pfund, 1 Schiffpfund = 24 Liespfund, 1 Lies⸗</line>
        <line lrx="1139" lry="1160" ulx="267" uly="1110">pfund = 14 gemeine B., 1 Stein = 20 fH., 1 Stein</line>
        <line lrx="1060" lry="1219" ulx="270" uly="1163">Flachs hat 20 5., 1 Stein Wolle aber 1II I.</line>
      </zone>
      <zone lrx="889" lry="1312" type="textblock" ulx="528" uly="1269">
        <line lrx="889" lry="1312" ulx="528" uly="1269">Kleine Gewichte.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1032" lry="1431" type="textblock" ulx="445" uly="1345">
        <line lrx="1032" lry="1431" ulx="445" uly="1345">1b. Mark. Unzen. Loth. Quentl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1017" lry="1631" type="textblock" ulx="468" uly="1447">
        <line lrx="1017" lry="1494" ulx="468" uly="1447">1TI 2 16 32 128</line>
        <line lrx="872" lry="1631" ulx="725" uly="1608">1 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="705" lry="1667" type="textblock" ulx="663" uly="1660">
        <line lrx="705" lry="1667" ulx="663" uly="1660">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="871" lry="1704" type="textblock" ulx="854" uly="1684">
        <line lrx="871" lry="1704" ulx="854" uly="1684">I</line>
      </zone>
      <zone lrx="1041" lry="1810" type="textblock" ulx="921" uly="1520">
        <line lrx="1041" lry="1810" ulx="921" uly="1520">⸗ 20% £</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="686" type="textblock" ulx="1286" uly="437">
        <line lrx="1325" lry="474" ulx="1287" uly="437">Fran</line>
        <line lrx="1324" lry="534" ulx="1286" uly="494">guch</line>
        <line lrx="1319" lry="580" ulx="1286" uly="551">gus</line>
        <line lrx="1325" lry="634" ulx="1287" uly="601">Ger</line>
        <line lrx="1325" lry="686" ulx="1289" uly="659">von</line>
      </zone>
      <zone lrx="1324" lry="1721" type="textblock" ulx="1287" uly="1628">
        <line lrx="1324" lry="1670" ulx="1287" uly="1628">ich</line>
        <line lrx="1322" lry="1721" ulx="1290" uly="1679">Uth</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="103" type="page" xml:id="s_AhI400_103">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_103.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="70" lry="538" type="textblock" ulx="2" uly="502">
        <line lrx="70" lry="538" ulx="2" uly="502">andelk⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="72" lry="836" type="textblock" ulx="0" uly="637">
        <line lrx="68" lry="676" ulx="0" uly="637">Dingete⸗</line>
        <line lrx="71" lry="722" ulx="7" uly="685">und kei</line>
        <line lrx="71" lry="781" ulx="0" uly="738">migen,</line>
        <line lrx="72" lry="836" ulx="0" uly="793">spfund,</line>
      </zone>
      <zone lrx="72" lry="1064" type="textblock" ulx="0" uly="1014">
        <line lrx="72" lry="1064" ulx="0" uly="1014">Eihff⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="74" lry="1216" type="textblock" ulx="0" uly="1071">
        <line lrx="74" lry="1107" ulx="21" uly="1071">1 We⸗</line>
        <line lrx="74" lry="1168" ulx="0" uly="1121">,16ni</line>
        <line lrx="43" lry="1216" ulx="1" uly="1179">1 5b.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1120" lry="686" type="textblock" ulx="209" uly="176">
        <line lrx="1083" lry="219" ulx="1038" uly="176">83</line>
        <line lrx="1120" lry="300" ulx="584" uly="242">§. 06.</line>
        <line lrx="869" lry="370" ulx="367" uly="314">Das Einſatzgewicht.</line>
        <line lrx="1083" lry="431" ulx="290" uly="388">Beim Waͤgen geringer Dinge bedienen ſich die</line>
        <line lrx="1081" lry="486" ulx="209" uly="440">Kraͤmer noch einer andern Eintheilung des Pfundes,</line>
        <line lrx="1081" lry="536" ulx="209" uly="495">auch wol des ſogenannten Einſatzgewichts, welches</line>
        <line lrx="1082" lry="589" ulx="209" uly="547">aus 9 Gewichten beſteht, und wovon immer ein</line>
        <line lrx="1082" lry="668" ulx="210" uly="596">Gewicht in das andere geſetzt wird. Es wiegt da⸗</line>
        <line lrx="267" lry="686" ulx="210" uly="660">von</line>
      </zone>
      <zone lrx="568" lry="758" type="textblock" ulx="333" uly="717">
        <line lrx="568" lry="758" ulx="333" uly="717">eins 16 Loth</line>
      </zone>
      <zone lrx="909" lry="1083" type="textblock" ulx="338" uly="776">
        <line lrx="547" lry="807" ulx="341" uly="776">— 8 —</line>
        <line lrx="547" lry="916" ulx="338" uly="885">— 2 —</line>
        <line lrx="548" lry="958" ulx="338" uly="938">— I˖  —</line>
        <line lrx="909" lry="1029" ulx="338" uly="980">— 2 — oder 2 Quentchen.</line>
        <line lrx="881" lry="1083" ulx="338" uly="1033">— 1 — oder 1 Quentchen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1082" lry="1350" type="textblock" ulx="205" uly="1107">
        <line lrx="1082" lry="1153" ulx="289" uly="1107">Von den uͤbrigen 2 Gewichten wiegt jedes ein</line>
        <line lrx="1078" lry="1213" ulx="207" uly="1159">halbes Quentchen, macht zuſammen  Loth oder</line>
        <line lrx="1077" lry="1260" ulx="208" uly="1214">1 Quentchen. Dieſe betragen 31 Loth und 4</line>
        <line lrx="1077" lry="1350" ulx="205" uly="1264"> entchen, oder was eins iſe, 32 Loth oder</line>
      </zone>
      <zone lrx="964" lry="1476" type="textblock" ulx="326" uly="1415">
        <line lrx="964" lry="1476" ulx="326" uly="1415">2) Vom Apothekergewichte.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1078" lry="1606" type="textblock" ulx="286" uly="1501">
        <line lrx="701" lry="1549" ulx="571" uly="1501">§. 97.</line>
        <line lrx="1078" lry="1606" ulx="286" uly="1561">Das Apothekergewicht iſt mit dem Handelsge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1079" lry="1658" type="textblock" ulx="173" uly="1613">
        <line lrx="1079" lry="1658" ulx="173" uly="1613">wicht einerlei; auſſer daß ein Apothekerpfund nur 24</line>
      </zone>
      <zone lrx="1118" lry="1741" type="textblock" ulx="209" uly="1666">
        <line lrx="1118" lry="1741" ulx="209" uly="1666">Loth, alſo eigentlich nur  P. des Krämerpfunds</line>
      </zone>
      <zone lrx="331" lry="1769" type="textblock" ulx="169" uly="1716">
        <line lrx="331" lry="1769" ulx="169" uly="1716">Z enthaͤlt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="898" lry="1868" type="textblock" ulx="289" uly="1772">
        <line lrx="898" lry="1823" ulx="289" uly="1772">Die Eintheilung dabei iſt folgende:</line>
        <line lrx="847" lry="1868" ulx="693" uly="1825">S 2</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="104" type="page" xml:id="s_AhI400_104">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_104.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1037" lry="357" type="textblock" ulx="349" uly="273">
        <line lrx="1037" lry="307" ulx="614" uly="277">Drach⸗</line>
        <line lrx="999" lry="357" ulx="349" uly="273">Pfund. Unzen. Drach Skrupel Gran.</line>
      </zone>
      <zone lrx="962" lry="431" type="textblock" ulx="407" uly="369">
        <line lrx="962" lry="431" ulx="407" uly="369">T 12 96 288 5760</line>
      </zone>
      <zone lrx="965" lry="503" type="textblock" ulx="538" uly="448">
        <line lrx="965" lry="503" ulx="538" uly="448"> 8S 24 480</line>
      </zone>
      <zone lrx="966" lry="576" type="textblock" ulx="668" uly="532">
        <line lrx="966" lry="576" ulx="668" uly="532">1 3 60</line>
      </zone>
      <zone lrx="967" lry="642" type="textblock" ulx="810" uly="616">
        <line lrx="967" lry="642" ulx="810" uly="616">I 20</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="1112" type="textblock" ulx="241" uly="697">
        <line lrx="1115" lry="740" ulx="324" uly="697">Dabei kann man ſich noch folgende Bezeichnun⸗</line>
        <line lrx="1116" lry="796" ulx="241" uly="734">gen merken, welche die Aerzte auf ihren Rezepten</line>
        <line lrx="1059" lry="841" ulx="242" uly="787">gebrauchen. “</line>
        <line lrx="1116" lry="887" ulx="328" uly="831">Zj heißt eine Unze; 3] ein Drachmen; 3 ein</line>
        <line lrx="1117" lry="935" ulx="244" uly="876">Skrupel; 36 eine halbe Unze; 36 ein halber Drach⸗</line>
        <line lrx="1117" lry="979" ulx="245" uly="928">men;  ein halber Skrupel; M. Manipulus, oder</line>
        <line lrx="1119" lry="1024" ulx="248" uly="969">eine Handvoll; Mß eine halbe Handvoll; P, 5 Fin⸗</line>
        <line lrx="1118" lry="1071" ulx="246" uly="1013">ger voll; q, s ſo viel als genug iſt; a, n eins ſo alt als</line>
        <line lrx="1097" lry="1112" ulx="246" uly="1059">das andere; f, p ſo viel als mach's zu einem Pulver.</line>
      </zone>
      <zone lrx="961" lry="1184" type="textblock" ulx="373" uly="1134">
        <line lrx="961" lry="1184" ulx="373" uly="1134">Gold⸗ und Silbergewicht.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1124" lry="1353" type="textblock" ulx="253" uly="1208">
        <line lrx="1116" lry="1248" ulx="623" uly="1208">§. 98.</line>
        <line lrx="1124" lry="1302" ulx="335" uly="1253">Gold und Silber, wie auch Seide und Kameel⸗</line>
        <line lrx="1124" lry="1353" ulx="253" uly="1295">haare, Arzneien in den Apotheken, werden in unſerm</line>
      </zone>
      <zone lrx="1141" lry="1398" type="textblock" ulx="253" uly="1339">
        <line lrx="1141" lry="1398" ulx="253" uly="1339">Lande, ſo wie in dem groͤßten Theile Teutſchlands</line>
      </zone>
      <zone lrx="1130" lry="1840" type="textblock" ulx="254" uly="1393">
        <line lrx="1005" lry="1445" ulx="254" uly="1393">nach den koͤllniſchen Markgewichten gewogen.</line>
        <line lrx="1127" lry="1483" ulx="339" uly="1433">Die Eintheilung des koͤllniſchen Pfundgewichts iſt</line>
        <line lrx="1127" lry="1531" ulx="258" uly="1477">eben ſo, wie bei unſerm Handelsgewichte, nur iſt</line>
        <line lrx="1126" lry="1580" ulx="257" uly="1524">dabei zu beobachten, daß 1 Quentlen in 4 Pfennin⸗</line>
        <line lrx="1128" lry="1626" ulx="259" uly="1568">ge, und 1 Pfenninggewicht Koͤllniſch in 17 koͤllniſche</line>
        <line lrx="1128" lry="1665" ulx="259" uly="1610">Eſchen, oder 19 hollaͤndiſche Aſſen, oder in 256</line>
        <line lrx="1104" lry="1709" ulx="260" uly="1662">Richtpfenninge getheilt wird.</line>
        <line lrx="1130" lry="1748" ulx="344" uly="1700">Man bedient ſich aber beim Gold und Silber nur</line>
        <line lrx="1129" lry="1795" ulx="260" uly="1742">der koͤllniſchen Mark, welche ½ . Koͤllniſch ausmacht,</line>
        <line lrx="1090" lry="1840" ulx="260" uly="1787">und deswegen heißt dies Gewicht das Markgewicht.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="932" type="textblock" ulx="1301" uly="678">
        <line lrx="1325" lry="932" ulx="1301" uly="678">earkgewichts.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1044" type="textblock" ulx="1285" uly="956">
        <line lrx="1303" lry="1042" ulx="1285" uly="990">.-</line>
        <line lrx="1325" lry="1044" ulx="1306" uly="956">i ſchent</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1203" type="textblock" ulx="1311" uly="1039">
        <line lrx="1325" lry="1203" ulx="1311" uly="1039">77?s Ini</line>
      </zone>
      <zone lrx="1309" lry="1120" type="textblock" ulx="1289" uly="1086">
        <line lrx="1309" lry="1120" ulx="1289" uly="1086">S⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1427" type="textblock" ulx="1310" uly="1239">
        <line lrx="1325" lry="1427" ulx="1310" uly="1239"> -EBeirs,s</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="105" type="page" xml:id="s_AhI400_105">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_105.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1083" lry="226" type="textblock" ulx="1038" uly="188">
        <line lrx="1083" lry="226" ulx="1038" uly="188">85</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="1458" type="textblock" ulx="216" uly="277">
        <line lrx="1081" lry="366" ulx="1052" uly="297">56 CI</line>
        <line lrx="1027" lry="654" ulx="977" uly="283">rOTr 2I 1</line>
        <line lrx="951" lry="817" ulx="901" uly="281">2c 9 SEGI T.</line>
        <line lrx="876" lry="968" ulx="818" uly="299">987% 2T Sr 1</line>
        <line lrx="818" lry="971" ulx="750" uly="300">Pzor 89 T ,</line>
        <line lrx="723" lry="988" ulx="673" uly="277">Sogz EISr Lor</line>
        <line lrx="640" lry="1439" ulx="598" uly="291">960 b 72 91 I</line>
        <line lrx="566" lry="1442" ulx="520" uly="302">7 618 80⁹ S 78 7*</line>
        <line lrx="515" lry="1458" ulx="435" uly="279">E 9☛H 91</line>
        <line lrx="375" lry="1441" ulx="313" uly="277">⸗1una uaſch</line>
        <line lrx="309" lry="1435" ulx="257" uly="681">1atav eeeet e. vun</line>
        <line lrx="257" lry="1355" ulx="216" uly="989">.60 5 3</line>
      </zone>
      <zone lrx="49" lry="1852" type="textblock" ulx="1" uly="1810">
        <line lrx="49" lry="1852" ulx="1" uly="1810">icht⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="106" type="page" xml:id="s_AhI400_106">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_106.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1106" lry="830" type="textblock" ulx="190" uly="289">
        <line lrx="927" lry="330" ulx="592" uly="289">S. 100.</line>
        <line lrx="1104" lry="397" ulx="219" uly="351">Welche Gewichte von der obigen Einthei⸗</line>
        <line lrx="1104" lry="450" ulx="269" uly="406">lung beim Golde, und welche beim</line>
        <line lrx="930" lry="507" ulx="403" uly="457">Silber gebraͤuchlich ſind.</line>
        <line lrx="1104" lry="566" ulx="311" uly="524">Von der obigen Eintheilung des koͤllniſchen</line>
        <line lrx="1104" lry="619" ulx="224" uly="577">Markgewichts gebraucht man beim Golde: Karate</line>
        <line lrx="1105" lry="671" ulx="228" uly="626">und Graͤne, und beim Silber: Unzen, Loth, Quen⸗</line>
        <line lrx="1106" lry="724" ulx="221" uly="674">ten, Pfenninge und Richtpfenningtheile. Zur Ab⸗</line>
        <line lrx="1106" lry="779" ulx="190" uly="732">waͤgung der goldenen Muͤnzen bedient man ſich vor⸗</line>
        <line lrx="1077" lry="830" ulx="225" uly="784">zuͤglich der Eſchen. .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1105" lry="1106" type="textblock" ulx="228" uly="880">
        <line lrx="740" lry="921" ulx="589" uly="880">. roT.</line>
        <line lrx="905" lry="992" ulx="432" uly="943">Feinheit des Goldes.</line>
        <line lrx="1103" lry="1048" ulx="310" uly="1007">Die Feinheit eines Stuͤck Goldes oder Silbers</line>
        <line lrx="1105" lry="1106" ulx="228" uly="1057">haͤngt von dem groͤßern oder geringern Zuſatze des</line>
      </zone>
      <zone lrx="1184" lry="1158" type="textblock" ulx="228" uly="1113">
        <line lrx="1184" lry="1158" ulx="228" uly="1113">in einer koͤllniſchen Mark befindlichen ſchlechtern Me⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="375" lry="1199" type="textblock" ulx="227" uly="1166">
        <line lrx="375" lry="1199" ulx="227" uly="1166">talls ab.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1115" lry="1262" type="textblock" ulx="310" uly="1202">
        <line lrx="1115" lry="1262" ulx="310" uly="1202">Das Gold iſt 24 karatig, oder feines Gold,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1107" lry="1581" type="textblock" ulx="207" uly="1271">
        <line lrx="1107" lry="1315" ulx="228" uly="1271">wenn in der Mark Gold gar kein Zuſatz von frem⸗</line>
        <line lrx="1106" lry="1367" ulx="227" uly="1322">den Metalle ſich befindet; 23 karatig, wenn die</line>
        <line lrx="1104" lry="1419" ulx="228" uly="1375">Mark 23 Karat feines Gold und 1 Karat Zuſatz</line>
        <line lrx="1104" lry="1470" ulx="228" uly="1426">von Silber oder von Silber und Kupfer enthaͤlt.</line>
        <line lrx="1104" lry="1525" ulx="227" uly="1480">21 karatig iſt das Gold, wenn in der Mark/ 21</line>
        <line lrx="1101" lry="1581" ulx="207" uly="1531">Karat fein Gold, und 3 Karat Zuſatz enthalten ſind.</line>
      </zone>
      <zone lrx="902" lry="1733" type="textblock" ulx="429" uly="1631">
        <line lrx="759" lry="1673" ulx="612" uly="1631">S. TI02.</line>
        <line lrx="902" lry="1733" ulx="429" uly="1693">Feinheit des Silbers.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1103" lry="1862" type="textblock" ulx="224" uly="1755">
        <line lrx="1102" lry="1808" ulx="307" uly="1755">Das Silber erhaͤlt nun den Namen 16 loͤthig</line>
        <line lrx="1103" lry="1862" ulx="224" uly="1806">oder feines Silber, wenn in der koͤllniſchen Mark</line>
      </zone>
      <zone lrx="1312" lry="312" type="textblock" ulx="1283" uly="252">
        <line lrx="1312" lry="312" ulx="1283" uly="252">ger</line>
      </zone>
      <zone lrx="1319" lry="364" type="textblock" ulx="1284" uly="325">
        <line lrx="1319" lry="364" ulx="1284" uly="325">ſchen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="409" type="textblock" ulx="1271" uly="371">
        <line lrx="1325" lry="409" ulx="1271" uly="371">ubt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1324" lry="472" type="textblock" ulx="1277" uly="435">
        <line lrx="1324" lry="472" ulx="1277" uly="435">Und 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1561" type="textblock" ulx="1312" uly="1527">
        <line lrx="1325" lry="1561" ulx="1312" uly="1527">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1745" type="textblock" ulx="1290" uly="1678">
        <line lrx="1325" lry="1745" ulx="1290" uly="1678">1</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1791" type="textblock" ulx="1299" uly="1760">
        <line lrx="1325" lry="1791" ulx="1299" uly="1760">nc</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="107" type="page" xml:id="s_AhI400_107">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_107.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="57" lry="396" type="textblock" ulx="1" uly="356">
        <line lrx="57" lry="396" ulx="1" uly="356">ithei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="37" lry="442" type="textblock" ulx="2" uly="411">
        <line lrx="37" lry="442" ulx="2" uly="411">im</line>
      </zone>
      <zone lrx="55" lry="672" type="textblock" ulx="0" uly="528">
        <line lrx="55" lry="567" ulx="0" uly="528">ſiſken.</line>
        <line lrx="53" lry="617" ulx="10" uly="584">Kornte</line>
        <line lrx="55" lry="672" ulx="0" uly="638">Qler⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="60" lry="783" type="textblock" ulx="0" uly="688">
        <line lrx="59" lry="727" ulx="0" uly="688">ur W</line>
        <line lrx="60" lry="783" ulx="0" uly="744">ich vor⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="56" lry="1164" type="textblock" ulx="0" uly="1018">
        <line lrx="51" lry="1057" ulx="0" uly="1018">ſbers</line>
        <line lrx="53" lry="1117" ulx="0" uly="1074">ge des</line>
        <line lrx="56" lry="1164" ulx="0" uly="1126">n Me⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="85" lry="1270" type="textblock" ulx="8" uly="1216">
        <line lrx="85" lry="1270" ulx="8" uly="1216">Grb</line>
      </zone>
      <zone lrx="56" lry="1589" type="textblock" ulx="0" uly="1287">
        <line lrx="55" lry="1328" ulx="9" uly="1287">fem⸗</line>
        <line lrx="55" lry="1373" ulx="1" uly="1335">in die</line>
        <line lrx="56" lry="1434" ulx="7" uly="1389">Zuſaß</line>
        <line lrx="56" lry="1482" ulx="0" uly="1440">duthel.</line>
        <line lrx="53" lry="1536" ulx="0" uly="1497">ontr</line>
        <line lrx="49" lry="1589" ulx="1" uly="1548">ſid.</line>
      </zone>
      <zone lrx="54" lry="1868" type="textblock" ulx="0" uly="1772">
        <line lrx="54" lry="1812" ulx="0" uly="1772">thir</line>
        <line lrx="53" lry="1868" ulx="7" uly="1821">Mok</line>
      </zone>
      <zone lrx="1084" lry="219" type="textblock" ulx="1038" uly="180">
        <line lrx="1084" lry="219" ulx="1038" uly="180">87</line>
      </zone>
      <zone lrx="1087" lry="474" type="textblock" ulx="212" uly="236">
        <line lrx="1086" lry="317" ulx="214" uly="236">gar kein Zuſatz iſt; 14 lothig, wenn in der koͤllni⸗</line>
        <line lrx="1085" lry="368" ulx="215" uly="315">ſchen Mark 14 Loth Silber und 2 Loth Kupfer;</line>
        <line lrx="1087" lry="421" ulx="215" uly="368">12 lbthig, wenn in der Mark 12 Loth fein Silber</line>
        <line lrx="761" lry="474" ulx="212" uly="427">und 4 Loth Kupfer ſich befinden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1090" lry="1388" type="textblock" ulx="214" uly="528">
        <line lrx="718" lry="569" ulx="576" uly="528">J. 103.</line>
        <line lrx="864" lry="644" ulx="394" uly="589">Feinheit des Zinns.</line>
        <line lrx="1086" lry="697" ulx="295" uly="638">Wenn das Zinn verarbeitet werden ſoll, wird</line>
        <line lrx="1088" lry="753" ulx="214" uly="700">es mit Blei begattet (vermiſcht). Zu einer Anzahl</line>
        <line lrx="1087" lry="806" ulx="214" uly="756">Pfunde reines Zinns wird immer 1 P5. Blei genom⸗</line>
        <line lrx="1088" lry="857" ulx="217" uly="807">men. Je mehr Pfunde reines Zinn mit einem Pfund</line>
        <line lrx="1088" lry="913" ulx="217" uly="860">Blei vermiſcht werden, deſto beſſer wird das Zinn.</line>
        <line lrx="1087" lry="966" ulx="295" uly="914">Zweipfuͤndig, wenn 1 P5. reines Zinn mit ei⸗</line>
        <line lrx="658" lry="1013" ulx="219" uly="972">nem [B. Blei vermiſcht iſt.</line>
        <line lrx="1090" lry="1076" ulx="283" uly="1004">Dreipfuͤndig, wenn 2 5. reines Zinn mit einem</line>
        <line lrx="745" lry="1120" ulx="224" uly="1078">5. Blei vermiſcht iſt, u. ſ. w.</line>
        <line lrx="1089" lry="1174" ulx="299" uly="1115">Das Engliſche iſt das feinſte unter allen andern.</line>
        <line lrx="1090" lry="1227" ulx="300" uly="1176">Geſchickte Haͤnde wiſſen beſonders ſolches ſo</line>
        <line lrx="1090" lry="1282" ulx="223" uly="1225">zu bearbeiten, daß es dem Silber ziemlich gleich</line>
        <line lrx="1090" lry="1333" ulx="222" uly="1283">kommt. Es iſt Topfuͤndig, und ſind alſo 9 5. rei⸗</line>
        <line lrx="805" lry="1388" ulx="223" uly="1342">ges Zinn mit 1 5. Blei vermiſcht.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1061" lry="1606" type="textblock" ulx="260" uly="1444">
        <line lrx="725" lry="1492" ulx="536" uly="1444">§S. 104.</line>
        <line lrx="1051" lry="1556" ulx="260" uly="1502">Das Edelgeſtein⸗Diamanten⸗ und</line>
        <line lrx="1061" lry="1606" ulx="497" uly="1554">Perlengewicht. .D</line>
      </zone>
      <zone lrx="1103" lry="1833" type="textblock" ulx="227" uly="1623">
        <line lrx="1094" lry="1672" ulx="301" uly="1623">Das Edelgeſtein⸗Diamanten⸗ und Perlenge⸗</line>
        <line lrx="1096" lry="1725" ulx="227" uly="1677">nicht, welches nicht allein in Teutſchland, ſondern</line>
        <line lrx="1094" lry="1778" ulx="227" uly="1728">aach aller Orten in Europa gleich iſt, wird nach</line>
        <line lrx="1103" lry="1833" ulx="230" uly="1782">Karat zu 4 Graͤn, oder nach Ganzen, Halben, Vier⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="108" type="page" xml:id="s_AhI400_108">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_108.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="360" lry="60" type="textblock" ulx="294" uly="47">
        <line lrx="360" lry="60" ulx="294" uly="47">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="312" type="textblock" ulx="235" uly="264">
        <line lrx="1325" lry="312" ulx="235" uly="264">teln, Achteln, Sechzehnteln, Zwei und dreißig⸗ des</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="532" type="textblock" ulx="232" uly="313">
        <line lrx="1325" lry="366" ulx="233" uly="313">ſteln, und vier und ſechzigſteln Karaten gerechnet. ſe</line>
        <line lrx="1324" lry="418" ulx="233" uly="370">71 ſolcher Karaten circa ſollen 1 Loth kollniſch, 106</line>
        <line lrx="1325" lry="474" ulx="233" uly="419">1 Karat aber 4 ½ hollaͤndiſche Aß oder 57 ¼ Richt⸗ uftd</line>
        <line lrx="1324" lry="532" ulx="232" uly="475">pfennigtheile Koͤllniſch tragen. , Schne</line>
      </zone>
      <zone lrx="954" lry="627" type="textblock" ulx="409" uly="551">
        <line lrx="954" lry="627" ulx="409" uly="551">V. Maaß der Menge.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1353" type="textblock" ulx="228" uly="660">
        <line lrx="745" lry="703" ulx="602" uly="660">J. 105.</line>
        <line lrx="1325" lry="770" ulx="312" uly="721">Insgemein ſich das Zaͤhlen zu erleichtern, gibt</line>
        <line lrx="1110" lry="822" ulx="228" uly="774">man oft einer Menge von Dingen einen beſondern</line>
        <line lrx="1126" lry="871" ulx="230" uly="827">Namen, und verſteht unter</line>
        <line lrx="1225" lry="934" ulx="312" uly="875">einem großen Tauſend 1200 Stuͤck,</line>
        <line lrx="1108" lry="980" ulx="329" uly="936">— ordinairen Tauſend 10 ordinairen ode:</line>
        <line lrx="1102" lry="1028" ulx="677" uly="986">1000 Stuͤck,</line>
        <line lrx="1006" lry="1084" ulx="331" uly="1041">— groß 12 Dutzend oder 144 Stuͤck,</line>
        <line lrx="954" lry="1138" ulx="303" uly="1094">— dordinairen Hundert 100 Stuͤck,</line>
        <line lrx="1063" lry="1198" ulx="330" uly="1147">— Schock 12 Mandeln oder 60 Stuͤck,</line>
        <line lrx="1071" lry="1240" ulx="329" uly="1199">— Mandel 15 Stuͤck,</line>
        <line lrx="1230" lry="1308" ulx="330" uly="1252">— Stiege 20 Stuͤck,</line>
        <line lrx="1324" lry="1353" ulx="329" uly="1305">— Decher 10 auch 20 Stuͤck. 4“</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1835" type="textblock" ulx="222" uly="1358">
        <line lrx="1325" lry="1415" ulx="328" uly="1358">— Diutzend 12 Stuͤck. W</line>
        <line lrx="1325" lry="1456" ulx="1228" uly="1419">deite</line>
        <line lrx="1324" lry="1515" ulx="595" uly="1449">G. 106. N⸗</line>
        <line lrx="1325" lry="1570" ulx="470" uly="1510">Der Garnhandel. mnuß</line>
        <line lrx="1325" lry="1624" ulx="306" uly="1575">Sowol zum Verweben als auch zum Verkau⸗</line>
        <line lrx="1325" lry="1686" ulx="223" uly="1626">fen wird im Wuͤrtembergiſchen (beſonders in denern Eing</line>
        <line lrx="1323" lry="1739" ulx="222" uly="1677">Oberaͤmtern Tuͤbingen und Urach) auf Pfund und inde</line>
        <line lrx="1324" lry="1801" ulx="223" uly="1730">Schneller Ruͤckſicht genommen. Der Schneller zu ſiget</line>
        <line lrx="1093" lry="1835" ulx="222" uly="1785">1000 Faden und der Faden zu 2 Ellen im Umfangt</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="109" type="page" xml:id="s_AhI400_109">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_109.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="64" lry="366" type="textblock" ulx="0" uly="275">
        <line lrx="62" lry="317" ulx="0" uly="275">dreiig⸗</line>
        <line lrx="64" lry="366" ulx="1" uly="330">technet.</line>
      </zone>
      <zone lrx="64" lry="476" type="textblock" ulx="0" uly="383">
        <line lrx="64" lry="421" ulx="0" uly="383">liniſch,</line>
        <line lrx="62" lry="476" ulx="11" uly="436">Niht⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="64" lry="826" type="textblock" ulx="0" uly="738">
        <line lrx="64" lry="780" ulx="1" uly="738">t, git</line>
        <line lrx="62" lry="826" ulx="0" uly="795">vndern</line>
      </zone>
      <zone lrx="53" lry="986" type="textblock" ulx="0" uly="954">
        <line lrx="53" lry="986" ulx="0" uly="954">1 der</line>
      </zone>
      <zone lrx="38" lry="1206" type="textblock" ulx="0" uly="1169">
        <line lrx="38" lry="1206" ulx="0" uly="1169">ick,</line>
      </zone>
      <zone lrx="48" lry="1643" type="textblock" ulx="0" uly="1603">
        <line lrx="48" lry="1643" ulx="0" uly="1603">akent</line>
      </zone>
      <zone lrx="54" lry="1692" type="textblock" ulx="11" uly="1662">
        <line lrx="54" lry="1692" ulx="11" uly="1662">deſet.</line>
      </zone>
      <zone lrx="51" lry="1802" type="textblock" ulx="0" uly="1716">
        <line lrx="49" lry="1747" ulx="0" uly="1716">d un</line>
        <line lrx="51" lry="1802" ulx="0" uly="1768">ſer z1</line>
      </zone>
      <zone lrx="94" lry="1861" type="textblock" ulx="0" uly="1819">
        <line lrx="94" lry="1861" ulx="0" uly="1819">fonge</line>
      </zone>
      <zone lrx="1089" lry="244" type="textblock" ulx="1044" uly="207">
        <line lrx="1089" lry="244" ulx="1044" uly="207">89</line>
      </zone>
      <zone lrx="1103" lry="540" type="textblock" ulx="206" uly="281">
        <line lrx="1103" lry="324" ulx="214" uly="281">des Haſpels gerechnet, wornach die meiſten Garn⸗</line>
        <line lrx="1087" lry="385" ulx="214" uly="330">haͤſpel im Wuͤrtembergiſchen eingerichtet worden ſind.</line>
        <line lrx="1087" lry="430" ulx="206" uly="387">10 Schneller, wie auch ſo viel Pfund nennt der</line>
        <line lrx="1086" lry="485" ulx="210" uly="435">Aufkaͤufer einen Bund. Zum Verweben muß der</line>
        <line lrx="1022" lry="540" ulx="211" uly="490">Schneller 1 Elle 11 Viertel breites Tuch geben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="944" lry="855" type="textblock" ulx="331" uly="582">
        <line lrx="716" lry="624" ulx="574" uly="582">G. 107.</line>
        <line lrx="866" lry="688" ulx="438" uly="642">Der Papierhandel.“</line>
        <line lrx="941" lry="757" ulx="705" uly="727">Schreib. Druck⸗</line>
        <line lrx="944" lry="808" ulx="331" uly="767">Ballen. Ries. Buch. papier papier</line>
        <line lrx="943" lry="855" ulx="711" uly="820">Bogen. Bogen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="933" lry="1223" type="textblock" ulx="379" uly="893">
        <line lrx="932" lry="936" ulx="379" uly="893">1 10 200 4800 5000</line>
        <line lrx="933" lry="1023" ulx="508" uly="965">1 20 480 500</line>
        <line lrx="931" lry="1108" ulx="622" uly="1051">1 24 25</line>
        <line lrx="709" lry="1223" ulx="555" uly="1183">„D. 108.</line>
      </zone>
      <zone lrx="828" lry="1290" type="textblock" ulx="442" uly="1248">
        <line lrx="828" lry="1290" ulx="442" uly="1248">Der Blechhandel.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1073" lry="1478" type="textblock" ulx="201" uly="1286">
        <line lrx="1073" lry="1358" ulx="280" uly="1286">Das Faͤßchen weiße und ſchwarze Bleche hat</line>
        <line lrx="1072" lry="1411" ulx="201" uly="1360">ohne Unterſchied 450 Blatten. In Stuttgart aber</line>
        <line lrx="1071" lry="1478" ulx="201" uly="1412">verkauft man die weißen Bleche nur 120 Blatten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1071" lry="1515" type="textblock" ulx="165" uly="1464">
        <line lrx="1071" lry="1515" ulx="165" uly="1464">Meßing und Kupfer wird dem Centner nach ver⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="936" lry="1574" type="textblock" ulx="200" uly="1516">
        <line lrx="936" lry="1574" ulx="200" uly="1516">kauft, der Drath aber nach den Nummern.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1094" lry="1848" type="textblock" ulx="197" uly="1570">
        <line lrx="1070" lry="1637" ulx="282" uly="1570">Noch mehr hieher einſchlagende Sachen ſinde</line>
        <line lrx="1094" lry="1690" ulx="198" uly="1637">Ein Wagen Eiſen = 120 H. Nach Huͤttengewicht</line>
        <line lrx="1068" lry="1741" ulx="197" uly="1690">in den Herzogl. Eiſenfaktorien, Chriſtophsthal, Ko⸗</line>
        <line lrx="1068" lry="1790" ulx="197" uly="1743">nigsbronn und Ludwigsthal rechnen die Arbeiter</line>
        <line lrx="1069" lry="1848" ulx="200" uly="1797">107 ½ [5. fuͤr 100 l5. Basler Gewicht. Beim Koh⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="686" lry="1900" type="textblock" ulx="682" uly="1891">
        <line lrx="686" lry="1900" ulx="682" uly="1891">1</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="110" type="page" xml:id="s_AhI400_110">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_110.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1121" lry="812" type="textblock" ulx="234" uly="280">
        <line lrx="1113" lry="331" ulx="234" uly="280">lenmaaß iſt  Fuder = 10 Zuͤber, und 1 Zuber =</line>
        <line lrx="1033" lry="388" ulx="236" uly="335">16 gewoͤhnliche Simri, aber gehaͤuft gemeſſen.</line>
        <line lrx="1116" lry="517" ulx="237" uly="394">Verrſchaftliche Torfgrube bey Schopfloch, Kirchhei⸗</line>
        <line lrx="812" lry="510" ulx="544" uly="475">mer Oberamts.</line>
        <line lrx="937" lry="582" ulx="425" uly="539">Maaß der Torfkohlen.</line>
        <line lrx="1117" lry="667" ulx="323" uly="597">Daſelbſt haͤlt der Zuber 12 und ein halb Simri</line>
        <line lrx="1118" lry="706" ulx="242" uly="652">Fruchtmeß oder 13 Wannen, und werden die Koh⸗</line>
        <line lrx="1121" lry="752" ulx="242" uly="704">len der Wanne nach verkauft. Bei der Sindelfin⸗</line>
        <line lrx="1059" lry="812" ulx="243" uly="758">ger Torfgrube iſt ein aͤhnliches Meß eingefuͤhrt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="813" lry="963" type="textblock" ulx="552" uly="851">
        <line lrx="753" lry="900" ulx="611" uly="851">S. 100.</line>
        <line lrx="813" lry="963" ulx="552" uly="925">Berechnung:</line>
      </zone>
      <zone lrx="681" lry="1061" type="textblock" ulx="432" uly="990">
        <line lrx="583" lry="1028" ulx="432" uly="990">Schiffs⸗—</line>
        <line lrx="681" lry="1061" ulx="458" uly="1020">Laſt. Tonnen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="556" lry="1165" type="textblock" ulx="424" uly="1084">
        <line lrx="556" lry="1165" ulx="424" uly="1084">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="927" lry="1313" type="textblock" ulx="615" uly="1082">
        <line lrx="927" lry="1239" ulx="615" uly="1183">1 20 200⁰</line>
      </zone>
      <zone lrx="931" lry="1075" type="textblock" ulx="691" uly="988">
        <line lrx="931" lry="1075" ulx="691" uly="988">Centner Pfund.</line>
      </zone>
      <zone lrx="926" lry="1136" type="textblock" ulx="846" uly="1107">
        <line lrx="926" lry="1136" ulx="846" uly="1107">4000</line>
      </zone>
      <zone lrx="927" lry="1310" type="textblock" ulx="758" uly="1254">
        <line lrx="927" lry="1310" ulx="758" uly="1254">1 100</line>
      </zone>
      <zone lrx="915" lry="1431" type="textblock" ulx="468" uly="1371">
        <line lrx="915" lry="1431" ulx="468" uly="1371">Kurze Schiffsbeſchreibung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1142" lry="1489" type="textblock" ulx="338" uly="1417">
        <line lrx="1142" lry="1489" ulx="338" uly="1417">Ein Kriegsſchiff vom erſten Range iſt 163 Fuß</line>
      </zone>
      <zone lrx="1130" lry="1546" type="textblock" ulx="253" uly="1490">
        <line lrx="1130" lry="1546" ulx="253" uly="1490">lang, 44 Fuß breit und 20 ¼½ Fuß tief. Zu deſſen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1163" lry="1700" type="textblock" ulx="254" uly="1519">
        <line lrx="1163" lry="1599" ulx="254" uly="1519">groͤſſern Seegel gehoͤren 363 Franzdſiſche Ellen Lein⸗</line>
        <line lrx="1160" lry="1648" ulx="254" uly="1599">wand und zu allen Seegeln zuſammen genommen,</line>
        <line lrx="1149" lry="1700" ulx="255" uly="1650">werden 1404 Ellen erfordert. Das groͤßte Ankertau</line>
      </zone>
      <zone lrx="1130" lry="1754" type="textblock" ulx="255" uly="1702">
        <line lrx="1130" lry="1754" ulx="255" uly="1702">iſt 600 Fuß lang, hat 20 Zoll im Umfange, und</line>
      </zone>
      <zone lrx="1129" lry="1825" type="textblock" ulx="255" uly="1754">
        <line lrx="1129" lry="1825" ulx="255" uly="1754">wiegt 7772 I5. Ein Anker, der 18 Fuß lang iſt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="729" lry="1899" type="textblock" ulx="255" uly="1811">
        <line lrx="729" lry="1899" ulx="255" uly="1811">wiegt demeiniglich: 5832 f5.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="497" type="textblock" ulx="1272" uly="457">
        <line lrx="1325" lry="497" ulx="1272" uly="457">Dbs</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="799" type="textblock" ulx="1272" uly="545">
        <line lrx="1325" lry="579" ulx="1308" uly="545">G</line>
        <line lrx="1325" lry="633" ulx="1272" uly="599">Do</line>
        <line lrx="1321" lry="694" ulx="1273" uly="652">Tage,</line>
        <line lrx="1325" lry="741" ulx="1277" uly="706">Ein</line>
        <line lrx="1325" lry="799" ulx="1278" uly="764">ge, l</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="953" type="textblock" ulx="1275" uly="863">
        <line lrx="1324" lry="895" ulx="1309" uly="863">I</line>
        <line lrx="1325" lry="953" ulx="1275" uly="913">E hhre</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1166" type="textblock" ulx="1273" uly="968">
        <line lrx="1325" lry="1005" ulx="1274" uly="968">4M</line>
        <line lrx="1325" lry="1062" ulx="1273" uly="1018">heinah</line>
        <line lrx="1325" lry="1109" ulx="1274" uly="1078">Uur V</line>
        <line lrx="1315" lry="1166" ulx="1276" uly="1125">ſey,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1380" type="textblock" ulx="1281" uly="1284">
        <line lrx="1325" lry="1326" ulx="1281" uly="1284">Gre</line>
        <line lrx="1321" lry="1380" ulx="1282" uly="1337">ſchen</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="111" type="page" xml:id="s_AhI400_111">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_111.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="66" lry="367" type="textblock" ulx="0" uly="278">
        <line lrx="66" lry="314" ulx="0" uly="278">lber =</line>
        <line lrx="26" lry="367" ulx="0" uly="335">en.</line>
      </zone>
      <zone lrx="68" lry="457" type="textblock" ulx="0" uly="416">
        <line lrx="68" lry="457" ulx="0" uly="416">Kichte⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="67" lry="806" type="textblock" ulx="0" uly="599">
        <line lrx="64" lry="637" ulx="0" uly="599"> Einti</line>
        <line lrx="65" lry="691" ulx="0" uly="655">die Kth</line>
        <line lrx="67" lry="748" ulx="0" uly="708">indel⸗</line>
        <line lrx="37" lry="806" ulx="0" uly="765">hhtt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="64" lry="1547" type="textblock" ulx="0" uly="1443">
        <line lrx="64" lry="1493" ulx="1" uly="1443">G</line>
        <line lrx="61" lry="1547" ulx="0" uly="1500"> deſen</line>
      </zone>
      <zone lrx="58" lry="1595" type="textblock" ulx="0" uly="1554">
        <line lrx="58" lry="1595" ulx="0" uly="1554">erLel⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="59" lry="1760" type="textblock" ulx="0" uly="1615">
        <line lrx="55" lry="1648" ulx="0" uly="1615">ninen,</line>
        <line lrx="58" lry="1706" ulx="0" uly="1665">ſterten</line>
        <line lrx="59" lry="1760" ulx="0" uly="1712">e, ud</line>
      </zone>
      <zone lrx="58" lry="1816" type="textblock" ulx="0" uly="1765">
        <line lrx="58" lry="1816" ulx="0" uly="1765">g iſ,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1094" lry="692" type="textblock" ulx="207" uly="193">
        <line lrx="1094" lry="245" ulx="1026" uly="193">91</line>
        <line lrx="885" lry="338" ulx="443" uly="288">VI. Maaß der Zeit.</line>
        <line lrx="800" lry="421" ulx="573" uly="375">J. 110.</line>
        <line lrx="1081" lry="509" ulx="208" uly="451">Das gemeine Jahr und das Schaltjahr.</line>
        <line lrx="1082" lry="586" ulx="288" uly="527">Ein gemeines Jahr chriſtlicher Zeitrechnung hat</line>
        <line lrx="1081" lry="637" ulx="208" uly="597">12 Monate oder 52 Wochen und 1 Tag, oder 365</line>
        <line lrx="1081" lry="692" ulx="207" uly="649">Tage, oder 8760 Stunden, oder 525600 Minuten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="798" type="textblock" ulx="207" uly="696">
        <line lrx="1081" lry="750" ulx="208" uly="696">Ein Schaltjahr hingegen hat 52 Wochen und 2 Ta⸗</line>
        <line lrx="543" lry="798" ulx="207" uly="756">ge, oder 366 Tage.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="1164" type="textblock" ulx="203" uly="854">
        <line lrx="1081" lry="900" ulx="286" uly="854">Unſere Erdkugel braucht innerhalb einem Jahre</line>
        <line lrx="1081" lry="949" ulx="204" uly="907">zu ihrer Reiſe um die Sonne 365 Tage 5 Stunden</line>
        <line lrx="1081" lry="1002" ulx="204" uly="961">48 Minnten, 45 Sekunden und 30 Terzien, oder</line>
        <line lrx="1079" lry="1055" ulx="204" uly="1012">beinahe 8766 Stunden. Iſt allgemein bekannt;</line>
        <line lrx="1080" lry="1107" ulx="203" uly="1063">nur Unwiſſende glauben noch, daß die Sonne es</line>
        <line lrx="956" lry="1164" ulx="203" uly="1118">ſey, welche dieſe Reiſe um die Erde mache.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1080" lry="1368" type="textblock" ulx="204" uly="1221">
        <line lrx="1080" lry="1266" ulx="263" uly="1221">Die uͤbrige Zeiteintheilungen koͤnnen in meiner</line>
        <line lrx="1079" lry="1319" ulx="206" uly="1276">Chronologie (§. K. 7 — 2. u. ſ. w.) deutlich einge⸗</line>
        <line lrx="1072" lry="1368" ulx="204" uly="1329">ſehen werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="940" lry="1822" type="textblock" ulx="356" uly="1435">
        <line lrx="710" lry="1476" ulx="568" uly="1435">§. III.</line>
        <line lrx="926" lry="1561" ulx="356" uly="1494">Eintheilung der Stunden.</line>
        <line lrx="874" lry="1634" ulx="364" uly="1585">1 Stunde hat 60 Minuten,</line>
        <line lrx="894" lry="1690" ulx="364" uly="1649">1 Minute — 60 Sekunden,</line>
        <line lrx="851" lry="1762" ulx="364" uly="1693">1 Sekunde — 60 Terzien,</line>
        <line lrx="940" lry="1822" ulx="364" uly="1777">1 Terzie — 3 Augenblicke.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="112" type="page" xml:id="s_AhI400_112">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_112.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="343" lry="75" type="textblock" ulx="297" uly="60">
        <line lrx="343" lry="75" ulx="297" uly="60">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1122" lry="744" type="textblock" ulx="234" uly="275">
        <line lrx="1040" lry="340" ulx="296" uly="275">VII. Maaß des Werths der Dinge.</line>
        <line lrx="748" lry="399" ulx="595" uly="358">d. TIIZ.</line>
        <line lrx="1122" lry="470" ulx="494" uly="420">Die Muͤnze.</line>
        <line lrx="1112" lry="531" ulx="317" uly="483">Gold und Silber in großen Stangen und Bar⸗</line>
        <line lrx="1113" lry="588" ulx="234" uly="536">ren gelaſſen, wuͤrden, wegen des zu großen Werths</line>
        <line lrx="1114" lry="640" ulx="234" uly="587">dieſer Metalle, die allgemeine Bequemlichkeit nicht</line>
        <line lrx="1114" lry="694" ulx="239" uly="637">verſchaffen, die man doch billig von einem Maaße</line>
        <line lrx="1115" lry="744" ulx="236" uly="693">des Werths der Dinge erwarten muß, um dadurch</line>
      </zone>
      <zone lrx="1124" lry="798" type="textblock" ulx="238" uly="741">
        <line lrx="1124" lry="798" ulx="238" uly="741">auch den Werth des kleinſten Thells eines Guts be⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1116" lry="955" type="textblock" ulx="239" uly="810">
        <line lrx="577" lry="855" ulx="239" uly="810">ſtimmen zu koͤnnen.</line>
        <line lrx="1116" lry="907" ulx="322" uly="848">Zu dieſem Gebrauche wird daher das Gold mit</line>
        <line lrx="1116" lry="955" ulx="239" uly="907">dem Silber und Kupfer, und das Silber mit dem</line>
      </zone>
      <zone lrx="1135" lry="1013" type="textblock" ulx="239" uly="953">
        <line lrx="1135" lry="1013" ulx="239" uly="953">Kupfer legirt, und in groͤßere oder kleinere Stuͤcke</line>
      </zone>
      <zone lrx="1124" lry="1488" type="textblock" ulx="240" uly="1011">
        <line lrx="1120" lry="1068" ulx="240" uly="1011">geſtuͤckelt, dann dieſen Stuͤcken eine runde Geſtalt</line>
        <line lrx="1118" lry="1122" ulx="241" uly="1060">gegeben, und dem Volk zur Beglaubigung das Bild⸗</line>
        <line lrx="1121" lry="1172" ulx="242" uly="1113">niß oder Wappen des Landesherrns, der ſie praͤgen</line>
        <line lrx="1121" lry="1226" ulx="241" uly="1172">laſſen, darauf geſtempelt, auch wohl darauf angemerkt,</line>
        <line lrx="1068" lry="1277" ulx="242" uly="1226">wie viel ſolcher Stuͤcke auf die feine Mark gehen.</line>
        <line lrx="1123" lry="1336" ulx="289" uly="1278">Ein ſolches Stuͤck Gold oder Silber heißt nun</line>
        <line lrx="1123" lry="1383" ulx="245" uly="1330">eine Muͤnze, und nur dann, wenn ſie gerade ſo</line>
        <line lrx="1124" lry="1430" ulx="246" uly="1382">viel Gold oder Silber enthaͤlt, wie der Landesherr</line>
        <line lrx="1123" lry="1488" ulx="246" uly="1429">beſtimmte; wenn der Unterthan mit Ueberzeugung</line>
      </zone>
      <zone lrx="1121" lry="1543" type="textblock" ulx="208" uly="1491">
        <line lrx="1121" lry="1543" ulx="208" uly="1491">weiß, wie viel des edlen Metalls er beſitzt, ver⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="976" lry="1593" type="textblock" ulx="250" uly="1547">
        <line lrx="976" lry="1593" ulx="250" uly="1547">dient eine Muͤnze Geld genannt zu werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1124" lry="1856" type="textblock" ulx="253" uly="1632">
        <line lrx="765" lry="1673" ulx="615" uly="1632">J. II3.</line>
        <line lrx="1040" lry="1741" ulx="335" uly="1676">Erklaͤrung verſchiedener Woͤrter.</line>
        <line lrx="1124" lry="1803" ulx="333" uly="1754">Die Vermiſchung des Goldes mit Silber oder des</line>
        <line lrx="1124" lry="1856" ulx="253" uly="1805">Silbers mit Kupfer, heißt die Beſchickung des Metalls.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="358" type="textblock" ulx="1280" uly="323">
        <line lrx="1325" lry="358" ulx="1280" uly="323">Eibe</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="517" type="textblock" ulx="1271" uly="378">
        <line lrx="1325" lry="417" ulx="1278" uly="378">ſimmn</line>
        <line lrx="1320" lry="464" ulx="1275" uly="430">Yark</line>
        <line lrx="1325" lry="517" ulx="1271" uly="487">Und d</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="680" type="textblock" ulx="1272" uly="589">
        <line lrx="1325" lry="628" ulx="1272" uly="589">feinen</line>
        <line lrx="1325" lry="680" ulx="1276" uly="640">ihr G</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1158" type="textblock" ulx="1273" uly="794">
        <line lrx="1325" lry="828" ulx="1288" uly="794">Vo⸗</line>
        <line lrx="1324" lry="901" ulx="1314" uly="870">1</line>
        <line lrx="1325" lry="949" ulx="1273" uly="909">bet,</line>
        <line lrx="1325" lry="999" ulx="1276" uly="969">bon</line>
        <line lrx="1325" lry="1051" ulx="1278" uly="1017">Un d</line>
        <line lrx="1325" lry="1109" ulx="1283" uly="1069">Neſe</line>
        <line lrx="1325" lry="1158" ulx="1286" uly="1126">an</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1744" type="textblock" ulx="1285" uly="1446">
        <line lrx="1325" lry="1478" ulx="1292" uly="1446">gept</line>
        <line lrx="1316" lry="1524" ulx="1290" uly="1491">des</line>
        <line lrx="1325" lry="1580" ulx="1287" uly="1543">einer</line>
        <line lrx="1323" lry="1638" ulx="1285" uly="1596">Uſger</line>
        <line lrx="1325" lry="1704" ulx="1286" uly="1649">gſh</line>
        <line lrx="1323" lry="1744" ulx="1289" uly="1706">nc</line>
      </zone>
      <zone lrx="1324" lry="1797" type="textblock" ulx="1292" uly="1751">
        <line lrx="1324" lry="1797" ulx="1292" uly="1751">ſ</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="113" type="page" xml:id="s_AhI400_113">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_113.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="38" lry="325" type="textblock" ulx="0" uly="286">
        <line lrx="38" lry="325" ulx="0" uly="286">e.</line>
      </zone>
      <zone lrx="70" lry="519" type="textblock" ulx="1" uly="486">
        <line lrx="70" lry="519" ulx="1" uly="486">und Bot⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="71" lry="791" type="textblock" ulx="0" uly="540">
        <line lrx="70" lry="574" ulx="0" uly="540">1 Wuths</line>
        <line lrx="69" lry="629" ulx="0" uly="592">keit nict</line>
        <line lrx="69" lry="682" ulx="0" uly="646">1 Mothe</line>
        <line lrx="70" lry="734" ulx="0" uly="698">dodurch</line>
        <line lrx="71" lry="791" ulx="0" uly="753">Guts be⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="67" lry="950" type="textblock" ulx="0" uly="859">
        <line lrx="67" lry="895" ulx="0" uly="859">old mit</line>
        <line lrx="63" lry="950" ulx="0" uly="916">it dem</line>
      </zone>
      <zone lrx="77" lry="1004" type="textblock" ulx="7" uly="965">
        <line lrx="77" lry="1004" ulx="7" uly="965">Stuͤcke</line>
      </zone>
      <zone lrx="72" lry="1283" type="textblock" ulx="0" uly="1019">
        <line lrx="71" lry="1059" ulx="9" uly="1019">Geſtalt</line>
        <line lrx="69" lry="1113" ulx="0" uly="1074">s Bid⸗</line>
        <line lrx="72" lry="1173" ulx="0" uly="1127">e prigen</line>
        <line lrx="72" lry="1230" ulx="0" uly="1181">gennetkt</line>
        <line lrx="47" lry="1283" ulx="0" uly="1242">ehen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="72" lry="1554" type="textblock" ulx="0" uly="1340">
        <line lrx="72" lry="1383" ulx="1" uly="1340">etade ſ⸗</line>
        <line lrx="72" lry="1437" ulx="0" uly="1397">cdeshen</line>
        <line lrx="71" lry="1497" ulx="0" uly="1453">teugng</line>
        <line lrx="68" lry="1554" ulx="0" uly="1507">t, ur</line>
      </zone>
      <zone lrx="65" lry="1868" type="textblock" ulx="0" uly="1767">
        <line lrx="65" lry="1811" ulx="4" uly="1767">derdes</line>
        <line lrx="65" lry="1868" ulx="0" uly="1820">Netals.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1088" lry="236" type="textblock" ulx="1043" uly="198">
        <line lrx="1088" lry="236" ulx="1043" uly="198">93</line>
      </zone>
      <zone lrx="1110" lry="683" type="textblock" ulx="214" uly="274">
        <line lrx="1090" lry="315" ulx="295" uly="274">Die zum Muͤnzen beſchickte Mark Goldes oder</line>
        <line lrx="1088" lry="368" ulx="216" uly="328">Silbers heißt die rohe Mark. Der Landesherr be⸗</line>
        <line lrx="1088" lry="425" ulx="215" uly="379">ſtimmt, wie viel Stuͤck aus der rohen oder feinen</line>
        <line lrx="1086" lry="475" ulx="216" uly="432">Mark Goldes oder Silbers gepraͤgt werden ſollen,</line>
        <line lrx="1051" lry="528" ulx="214" uly="486">und dieſe Beſtimmung nennt man den Muͤnzfuß.</line>
        <line lrx="1110" lry="581" ulx="296" uly="535">Die Menge des in einer Muͤnze befindlichen</line>
        <line lrx="1087" lry="649" ulx="214" uly="589">feinen Goldes oder Silbers wird das Korn, und</line>
        <line lrx="758" lry="683" ulx="215" uly="639">ihr Gewicht das Schrot genannt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1085" lry="1161" type="textblock" ulx="214" uly="728">
        <line lrx="722" lry="770" ulx="574" uly="728">G. TII4.</line>
        <line lrx="1062" lry="837" ulx="235" uly="792">Worauf es bei einer Muͤnze ankomme.</line>
        <line lrx="1084" lry="899" ulx="260" uly="847">1) Auf ihren innern Werth an Gold oder Sil⸗</line>
        <line lrx="1085" lry="957" ulx="214" uly="906">ber, 2) auf ihre Schwere, und 3) auf den ihr</line>
        <line lrx="1083" lry="1009" ulx="215" uly="960">von dem Landesherrn beigelegten aͤuſſern Werth.</line>
        <line lrx="1084" lry="1067" ulx="216" uly="1012">Um die Koſten fuͤrs Muͤnzen zu erſtatten, pflegt</line>
        <line lrx="1084" lry="1111" ulx="217" uly="1061">dieſer aͤuſſere Werth einer Muͤnze den innern Werth</line>
        <line lrx="822" lry="1161" ulx="216" uly="1116">an Gold oder Silber zu uͤbertreffen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1085" lry="1739" type="textblock" ulx="215" uly="1210">
        <line lrx="725" lry="1252" ulx="578" uly="1210">G. II5.</line>
        <line lrx="1001" lry="1322" ulx="295" uly="1272">Grundſatz zur Vergleichung der</line>
        <line lrx="736" lry="1370" ulx="560" uly="1327">Muͤnzen.</line>
        <line lrx="1083" lry="1425" ulx="297" uly="1376">Je weniger Stuͤcke Geld aus einer feinen Mark</line>
        <line lrx="1083" lry="1478" ulx="218" uly="1426">gepraͤgt worden ſind, deſto mehr Silber enthaͤlt je⸗</line>
        <line lrx="1082" lry="1526" ulx="217" uly="1478">des Stuͤck, und umgekehrt, je mehr Stuͤcke aus</line>
        <line lrx="1082" lry="1580" ulx="217" uly="1532">einer feinen Mark gepraͤgt worden ſind, deſto we⸗</line>
        <line lrx="1085" lry="1630" ulx="216" uly="1583">niger Silber enthaͤlt jedes Stuͤck. Im Wuͤrtember⸗</line>
        <line lrx="1082" lry="1685" ulx="215" uly="1636">giſchen ſind aus der feinen Mark Silber 18 Gulden,</line>
        <line lrx="1081" lry="1739" ulx="216" uly="1688">im Preußiſchen aber 21 Gulden gepraͤgt worden: folg⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="1788" type="textblock" ulx="199" uly="1737">
        <line lrx="1081" lry="1788" ulx="199" uly="1737">lich ſind unſere Gelder beſſer als die Preußiſchen; und</line>
      </zone>
      <zone lrx="1040" lry="1847" type="textblock" ulx="220" uly="1789">
        <line lrx="1040" lry="1847" ulx="220" uly="1789">es ſind 18 fl. Wuͤrtembergiſch = 21 fl. Preußiſch.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="114" type="page" xml:id="s_AhI400_114">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_114.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="905" lry="372" type="textblock" ulx="447" uly="328">
        <line lrx="905" lry="372" ulx="447" uly="328">Muͤnzen. Stuttgart.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1114" lry="784" type="textblock" ulx="209" uly="408">
        <line lrx="754" lry="454" ulx="603" uly="408">S. 116.</line>
        <line lrx="1114" lry="517" ulx="321" uly="468">1 Gulden = 15 Batzen = 60 Kr. = 120</line>
        <line lrx="661" lry="580" ulx="238" uly="528">Pfenning = 360 Heller.</line>
        <line lrx="896" lry="627" ulx="320" uly="572">In Gold: Ducaten zu 5 Gulden.</line>
        <line lrx="916" lry="683" ulx="322" uly="623">Souverains zu 14. Gulden 40 Kr.</line>
        <line lrx="1114" lry="737" ulx="250" uly="673">Teutſche ganze und halbe Karolins zu 11 Gul⸗</line>
        <line lrx="784" lry="784" ulx="209" uly="731">den und zu 5 Gulden 30 Kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1140" lry="837" type="textblock" ulx="299" uly="759">
        <line lrx="1140" lry="837" ulx="299" uly="759">Teutſche Maxd'or zu 7 Gulden 20 Kr. Halbe</line>
      </zone>
      <zone lrx="1121" lry="1425" type="textblock" ulx="228" uly="835">
        <line lrx="1045" lry="887" ulx="240" uly="835">Marxd'or oder Goldgulden zu 3 Gulden 40 Kr.</line>
        <line lrx="1115" lry="947" ulx="228" uly="887">Frriedrichsd'or, geſetzmaͤßig nach Regenſpurger</line>
        <line lrx="1115" lry="999" ulx="242" uly="939">Probe, (Preußiſche Muͤnze) Schrot in Aßen 138 95.</line>
        <line lrx="865" lry="1046" ulx="244" uly="997">Werth im 24 Gulden Fuß 9 Gulden.</line>
        <line lrx="1117" lry="1095" ulx="325" uly="1041">Der alte Rußiſche Rubel betraͤgt im Reichs⸗</line>
        <line lrx="1117" lry="1158" ulx="244" uly="1096">geld nach dem 24 Gulden Fuß 2 Gulden 6 Kr.;</line>
        <line lrx="1119" lry="1206" ulx="245" uly="1147">der halbe Rubel 1 Gulden 3 Kr.; der Viertels⸗</line>
        <line lrx="1118" lry="1260" ulx="245" uly="1203">Rubel 311 Kr.; der neue Rubel 1 Gulden 45 Kr.,</line>
        <line lrx="1120" lry="1314" ulx="244" uly="1248">der halbe Rubel 52 ¾ Kr.; der Viertls⸗Rubel</line>
        <line lrx="1120" lry="1377" ulx="246" uly="1311">26 ¾ Kr.; der alte Viertels⸗Rubel de Anno 1722</line>
        <line lrx="1121" lry="1425" ulx="246" uly="1356">und 1761, 292¾ Kr.; der 1 Rubel oder 20 Kopeken⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1157" lry="1480" type="textblock" ulx="246" uly="1415">
        <line lrx="1157" lry="1480" ulx="246" uly="1415">ſtuͤck 194 Kr., 15 dito 12 ¼ Kr., 1o dito 92 Kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1121" lry="1838" type="textblock" ulx="247" uly="1461">
        <line lrx="1121" lry="1526" ulx="247" uly="1461">Dieſe rußiſche Silbermuͤnzſorten haben alle auf dem</line>
        <line lrx="1120" lry="1575" ulx="247" uly="1516">Avers das Portrait der Regenten, auf dem Revers</line>
        <line lrx="1121" lry="1626" ulx="247" uly="1565">aber den rußiſch⸗kaiſerl. dreifach gekroͤnten doppel⸗</line>
        <line lrx="1121" lry="1678" ulx="247" uly="1623">ten Adler, welcher auf der Bruſt einen mit einer</line>
        <line lrx="1121" lry="1729" ulx="248" uly="1668">Ordenskette umhaͤngten Wappenſchild hat, worin⸗</line>
        <line lrx="1120" lry="1779" ulx="248" uly="1716">nen der Ritter St. Georg iſt. Die neueſten Rubel</line>
        <line lrx="1118" lry="1838" ulx="248" uly="1771">hingegen de Anno 1798 haben kein Portrait, ſon⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1103" lry="310" type="textblock" ulx="276" uly="245">
        <line lrx="1103" lry="310" ulx="276" uly="245">Wirklich gepraͤgte Gold⸗ und Silber⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="716" type="textblock" ulx="1274" uly="262">
        <line lrx="1325" lry="291" ulx="1276" uly="262">dernY</line>
        <line lrx="1314" lry="351" ulx="1277" uly="312">ſches</line>
        <line lrx="1325" lry="403" ulx="1275" uly="363">Rickſ</line>
        <line lrx="1325" lry="451" ulx="1274" uly="416">Wiere</line>
        <line lrx="1325" lry="508" ulx="1275" uly="470">haben</line>
        <line lrx="1325" lry="560" ulx="1276" uly="524">nach</line>
        <line lrx="1325" lry="608" ulx="1278" uly="578">den⸗</line>
        <line lrx="1319" lry="663" ulx="1282" uly="630">Die</line>
        <line lrx="1325" lry="716" ulx="1288" uly="683">10</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="771" type="textblock" ulx="1289" uly="737">
        <line lrx="1325" lry="771" ulx="1289" uly="737">10 0</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="831" type="textblock" ulx="1289" uly="789">
        <line lrx="1325" lry="831" ulx="1289" uly="789">Gro</line>
      </zone>
      <zone lrx="1324" lry="1033" type="textblock" ulx="1282" uly="994">
        <line lrx="1324" lry="1033" ulx="1282" uly="994">hiend</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1087" type="textblock" ulx="1256" uly="1047">
        <line lrx="1325" lry="1087" ulx="1256" uly="1047">Gan</line>
      </zone>
      <zone lrx="1320" lry="1133" type="textblock" ulx="1291" uly="1103">
        <line lrx="1320" lry="1133" ulx="1291" uly="1103">vod</line>
      </zone>
      <zone lrx="1318" lry="1299" type="textblock" ulx="1286" uly="1206">
        <line lrx="1318" lry="1238" ulx="1291" uly="1206">40.</line>
        <line lrx="1316" lry="1299" ulx="1286" uly="1260">2.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1452" type="textblock" ulx="1287" uly="1362">
        <line lrx="1325" lry="1400" ulx="1287" uly="1362">ſern</line>
        <line lrx="1325" lry="1452" ulx="1289" uly="1414">beg</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1667" type="textblock" ulx="1289" uly="1469">
        <line lrx="1323" lry="1503" ulx="1293" uly="1469">Ktre</line>
        <line lrx="1323" lry="1619" ulx="1289" uly="1574">de;</line>
        <line lrx="1325" lry="1667" ulx="1289" uly="1635">zu n</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="115" type="page" xml:id="s_AhI400_115">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_115.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="45" lry="297" type="textblock" ulx="0" uly="262">
        <line lrx="45" lry="297" ulx="0" uly="262">ber⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="64" lry="508" type="textblock" ulx="8" uly="484">
        <line lrx="64" lry="508" ulx="8" uly="484">= 110</line>
      </zone>
      <zone lrx="61" lry="720" type="textblock" ulx="7" uly="683">
        <line lrx="61" lry="720" ulx="7" uly="683">IIG</line>
      </zone>
      <zone lrx="63" lry="882" type="textblock" ulx="0" uly="790">
        <line lrx="63" lry="835" ulx="14" uly="790">Holle</line>
        <line lrx="24" lry="882" ulx="0" uly="850">r.</line>
      </zone>
      <zone lrx="92" lry="948" type="textblock" ulx="0" uly="902">
        <line lrx="92" lry="948" ulx="0" uly="902">putger</line>
      </zone>
      <zone lrx="60" lry="999" type="textblock" ulx="2" uly="952">
        <line lrx="60" lry="999" ulx="2" uly="952">138 5</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="1847" type="textblock" ulx="0" uly="1055">
        <line lrx="62" lry="1095" ulx="5" uly="1055">eiche⸗</line>
        <line lrx="63" lry="1148" ulx="0" uly="1111">6 K;</line>
        <line lrx="64" lry="1206" ulx="0" uly="1162">Veettl⸗</line>
        <line lrx="65" lry="1264" ulx="0" uly="1216">65 Kr.,</line>
        <line lrx="66" lry="1307" ulx="3" uly="1266">,ubel</line>
        <line lrx="65" lry="1366" ulx="0" uly="1315">0 17 21</line>
        <line lrx="65" lry="1422" ulx="0" uly="1378">opeken⸗</line>
        <line lrx="63" lry="1530" ulx="3" uly="1489">auf den⸗</line>
        <line lrx="62" lry="1581" ulx="0" uly="1536">Neben⸗</line>
        <line lrx="62" lry="1634" ulx="8" uly="1585">npc</line>
        <line lrx="57" lry="1687" ulx="0" uly="1645"> eiter</line>
        <line lrx="57" lry="1735" ulx="6" uly="1695">orin⸗</line>
        <line lrx="57" lry="1789" ulx="0" uly="1741">Kutel</line>
        <line lrx="58" lry="1847" ulx="26" uly="1797">ſon⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1109" lry="227" type="textblock" ulx="1038" uly="189">
        <line lrx="1109" lry="227" ulx="1038" uly="189">95</line>
      </zone>
      <zone lrx="1092" lry="365" type="textblock" ulx="208" uly="267">
        <line lrx="1084" lry="311" ulx="208" uly="267">dern auf deſſen Seiten ein Kreuz formirendes rußi⸗</line>
        <line lrx="1092" lry="365" ulx="208" uly="319">ſches II. auf welch jedem eine Krone ſtehet, die</line>
      </zone>
      <zone lrx="1086" lry="416" type="textblock" ulx="187" uly="371">
        <line lrx="1086" lry="416" ulx="187" uly="371">Ruͤckſeite hingegen hat ein mit Laubwerk geziertes</line>
      </zone>
      <zone lrx="1083" lry="841" type="textblock" ulx="208" uly="423">
        <line lrx="1083" lry="466" ulx="208" uly="423">Viereck, worinn rußiſche Innſchrift ſtehet. Auch</line>
        <line lrx="1083" lry="519" ulx="208" uly="473">haben die hollaͤndiſche Albertusthaler einen Werth</line>
        <line lrx="1082" lry="567" ulx="208" uly="528">nach dem Conventionsthaler  2 Gulden von 2 Gul⸗</line>
        <line lrx="1083" lry="624" ulx="209" uly="581">den 28 Kr. Die preußiſche Reichsthaler 1 Gld. 42 Kr.</line>
        <line lrx="1080" lry="712" ulx="209" uly="622">Die polniſche 6 Guldenſtuͤck von 1793 und 1794,</line>
        <line lrx="1081" lry="772" ulx="211" uly="682">1 Gld. 42 Kr. Dergl. ulde Gulden 72¾ Kr. Dergl.</line>
        <line lrx="1081" lry="789" ulx="212" uly="726">10 Groſchenſtuͤck 5 K Polniſche und Preußiſche</line>
        <line lrx="549" lry="841" ulx="210" uly="790">Groſchenſtuͤck 1 ½ Kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="1664" type="textblock" ulx="209" uly="876">
        <line lrx="742" lry="922" ulx="569" uly="876">S. rIZ.</line>
        <line lrx="1079" lry="989" ulx="290" uly="940">Spaniſche, Saͤchſiſche, Braunſchweigiſche Dop⸗</line>
        <line lrx="1080" lry="1037" ulx="209" uly="994">piens zu 9 fl. Alte Louisd'or 11 fl. In Silber:</line>
        <line lrx="1080" lry="1092" ulx="209" uly="1046">Ganze und halbe Conventionsthaler zu 2 fl. 24 kr.</line>
        <line lrx="667" lry="1137" ulx="211" uly="1098">und halbe 1 fl. 12 kr.</line>
        <line lrx="1078" lry="1201" ulx="293" uly="1127">I Franzoͤſiſcher oder Laubthlr. (Federthaler) von</line>
        <line lrx="1079" lry="1252" ulx="211" uly="1201">Ao. 1726 — 83 zu 2 fl. 45 kr.; von 1784 — 86 zu</line>
        <line lrx="911" lry="1307" ulx="209" uly="1254">2 fl. 40 kr. Schrot in Aßen 613 ..</line>
        <line lrx="1078" lry="1352" ulx="292" uly="1292">Sechs⸗ und Dreibaͤtzner zu 24 und 12 kr. Sech⸗</line>
        <line lrx="1079" lry="1405" ulx="209" uly="1358">ſer und Groſchen zu 6 kr. und 3 kr. Ganze und hal⸗</line>
        <line lrx="1081" lry="1456" ulx="210" uly="1407">be Kreuzer. Von den Kupfermuͤnzen ſind hier nur</line>
        <line lrx="936" lry="1528" ulx="211" uly="1458">Kreuzer, Pfenninge und Heller im Umlauf.</line>
        <line lrx="1078" lry="1560" ulx="265" uly="1507">Alle aus waͤrtige Geldſorten hieher zu ſetzen, wuͤr⸗</line>
        <line lrx="1079" lry="1610" ulx="212" uly="1538">de zu viel Raum einnehmen, und mich eben darum</line>
        <line lrx="915" lry="1664" ulx="212" uly="1619">zu weit vom ausgeſteckten Ziel ableiten *).</line>
      </zone>
      <zone lrx="1079" lry="1788" type="textblock" ulx="245" uly="1680">
        <line lrx="1079" lry="1733" ulx="245" uly="1680">*) Ein mehreres hievon findet man in Hrn. Ger⸗</line>
        <line lrx="1024" lry="1788" ulx="284" uly="1739">hards Handbuche und Cruſens Contoriſten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="810" lry="1833" type="textblock" ulx="509" uly="1818">
        <line lrx="810" lry="1833" ulx="509" uly="1818">——“</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="116" type="page" xml:id="s_AhI400_116">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_116.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="939" lry="444" type="textblock" ulx="407" uly="394">
        <line lrx="939" lry="444" ulx="407" uly="394">Neunter Abſchnitt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1109" lry="536" type="textblock" ulx="232" uly="466">
        <line lrx="1109" lry="536" ulx="232" uly="466">Von der Addition benannter Zahlen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="635" lry="688" type="textblock" ulx="600" uly="625">
        <line lrx="635" lry="688" ulx="600" uly="625">§.</line>
      </zone>
      <zone lrx="755" lry="683" type="textblock" ulx="679" uly="652">
        <line lrx="755" lry="683" ulx="679" uly="652">118.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1114" lry="936" type="textblock" ulx="232" uly="706">
        <line lrx="1112" lry="771" ulx="232" uly="706">Wenn Zahlen von verſchiedenen Benennungen zu⸗</line>
        <line lrx="1113" lry="824" ulx="234" uly="774">ſammengezaͤhlt werden ſollen, ſo ſchreibt man ſie der⸗</line>
        <line lrx="1114" lry="877" ulx="235" uly="829">geſtalt hin, daß die von einer Benennung in einer</line>
        <line lrx="1112" lry="936" ulx="238" uly="877">Reihe unter einander ſtehen, mit Ruͤckſicht (§. 33.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="665" lry="979" type="textblock" ulx="238" uly="938">
        <line lrx="665" lry="979" ulx="238" uly="938">wie ſchon gelehrt worden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="772" lry="1058" type="textblock" ulx="583" uly="1016">
        <line lrx="772" lry="1058" ulx="583" uly="1016">Aufgabe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1117" lry="1200" type="textblock" ulx="241" uly="1032">
        <line lrx="1117" lry="1132" ulx="241" uly="1032">x) Ein Kloſtersſchaffner hat in einer halbjäͤhrigen</line>
        <line lrx="1117" lry="1200" ulx="270" uly="1120">Rechnungsperiode folgende Ausgaben geleiſtet, z. B.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1118" lry="1728" type="textblock" ulx="241" uly="1207">
        <line lrx="848" lry="1252" ulx="574" uly="1207">ſfl. kr. hlr.</line>
        <line lrx="1118" lry="1303" ulx="341" uly="1255">im Jenner 25 37 3 6) 12 2 kr.</line>
        <line lrx="997" lry="1358" ulx="343" uly="1306">— Februar 28 10 3 12</line>
        <line lrx="824" lry="1411" ulx="314" uly="1367">— Merz 46 31 T</line>
        <line lrx="1118" lry="1470" ulx="345" uly="1418">— April 100 56 2 60) 178]2 fl.</line>
        <line lrx="1020" lry="1515" ulx="345" uly="1471">— Mai 189 6 T 120</line>
        <line lrx="1021" lry="1569" ulx="345" uly="1524">— Juni 20r 36 2 58</line>
        <line lrx="835" lry="1640" ulx="241" uly="1599">Suma d. Ausgaben 530 1 58 —</line>
        <line lrx="804" lry="1728" ulx="566" uly="1686">Erklaͤrung:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1136" lry="1846" type="textblock" ulx="329" uly="1744">
        <line lrx="1121" lry="1794" ulx="329" uly="1744">Da 6 hlr. 1 kr. ausmachen, ſo finden ſich in</line>
        <line lrx="1136" lry="1846" ulx="692" uly="1798">Dieſe mit 6 getheilt, ma⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="650" lry="1849" type="textblock" ulx="247" uly="1807">
        <line lrx="650" lry="1849" ulx="247" uly="1807">der Reihe der Heller 12.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1082" lry="1889" type="textblock" ulx="1014" uly="1849">
        <line lrx="1082" lry="1889" ulx="1014" uly="1849">chen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="408" type="textblock" ulx="1272" uly="267">
        <line lrx="1325" lry="306" ulx="1275" uly="267">chen⸗</line>
        <line lrx="1323" lry="353" ulx="1274" uly="322">ten de</line>
        <line lrx="1320" lry="408" ulx="1272" uly="371">29 k.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="511" type="textblock" ulx="1230" uly="428">
        <line lrx="1323" lry="468" ulx="1230" uly="428">Drum</line>
        <line lrx="1325" lry="511" ulx="1268" uly="482">werden</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="887" type="textblock" ulx="1268" uly="537">
        <line lrx="1325" lry="567" ulx="1268" uly="537">und d</line>
        <line lrx="1325" lry="629" ulx="1270" uly="588">hinge</line>
        <line lrx="1320" lry="682" ulx="1273" uly="641">giebt</line>
        <line lrx="1325" lry="729" ulx="1277" uly="695">der 5H</line>
        <line lrx="1325" lry="788" ulx="1278" uly="747">den</line>
        <line lrx="1325" lry="843" ulx="1276" uly="798">Ne</line>
        <line lrx="1325" lry="887" ulx="1272" uly="851">konme</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="117" type="page" xml:id="s_AhI400_117">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_117.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="64" lry="543" type="textblock" ulx="0" uly="486">
        <line lrx="64" lry="543" ulx="0" uly="486">aen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="774" type="textblock" ulx="1" uly="738">
        <line lrx="66" lry="774" ulx="1" uly="738">nhen r⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="129" lry="829" type="textblock" ulx="0" uly="787">
        <line lrx="129" lry="829" ulx="0" uly="787">ſſe de :</line>
      </zone>
      <zone lrx="65" lry="870" type="textblock" ulx="1" uly="837">
        <line lrx="65" lry="870" ulx="1" uly="837">n einer</line>
      </zone>
      <zone lrx="99" lry="933" type="textblock" ulx="0" uly="884">
        <line lrx="99" lry="933" ulx="0" uly="884">3</line>
      </zone>
      <zone lrx="67" lry="1190" type="textblock" ulx="0" uly="1090">
        <line lrx="67" lry="1135" ulx="0" uly="1090">Gahegen</line>
        <line lrx="67" lry="1190" ulx="0" uly="1140">tet, 5 .</line>
      </zone>
      <zone lrx="68" lry="1316" type="textblock" ulx="0" uly="1269">
        <line lrx="68" lry="1316" ulx="0" uly="1269"> 2.</line>
      </zone>
      <zone lrx="5" lry="1351" type="textblock" ulx="0" uly="1329">
        <line lrx="5" lry="1351" ulx="0" uly="1341">.</line>
      </zone>
      <zone lrx="67" lry="1493" type="textblock" ulx="2" uly="1442">
        <line lrx="67" lry="1493" ulx="2" uly="1442">8121.</line>
      </zone>
      <zone lrx="24" lry="1525" type="textblock" ulx="0" uly="1503">
        <line lrx="24" lry="1525" ulx="0" uly="1503">20</line>
      </zone>
      <zone lrx="35" lry="1545" type="textblock" ulx="0" uly="1534">
        <line lrx="35" lry="1545" ulx="0" uly="1534">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="23" lry="1592" type="textblock" ulx="3" uly="1553">
        <line lrx="23" lry="1592" ulx="3" uly="1553">58</line>
      </zone>
      <zone lrx="65" lry="1863" type="textblock" ulx="0" uly="1762">
        <line lrx="64" lry="1812" ulx="10" uly="1762">ſch in</line>
        <line lrx="65" lry="1863" ulx="0" uly="1824">, nne</line>
      </zone>
      <zone lrx="47" lry="1916" type="textblock" ulx="11" uly="1876">
        <line lrx="47" lry="1916" ulx="11" uly="1876">gen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1096" lry="248" type="textblock" ulx="1034" uly="173">
        <line lrx="1096" lry="248" ulx="1034" uly="173">97</line>
      </zone>
      <zone lrx="1100" lry="313" type="textblock" ulx="167" uly="252">
        <line lrx="1100" lry="313" ulx="167" uly="252">chen 2 kr. Dieſe 2 kr. aber werden zu den Einhei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="417" type="textblock" ulx="204" uly="320">
        <line lrx="1081" lry="364" ulx="205" uly="320">ten der Reihe der kr. gezaͤhlt, welche zuſammen</line>
        <line lrx="1080" lry="417" ulx="204" uly="376">28 kr. und alſo noch keinen Gulden ausmachen,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1083" lry="469" type="textblock" ulx="167" uly="422">
        <line lrx="1083" lry="469" ulx="167" uly="422">darum ſchreibt man 8 beiſeite, die 2 Zehner aber</line>
      </zone>
      <zone lrx="1116" lry="893" type="textblock" ulx="204" uly="478">
        <line lrx="1081" lry="525" ulx="204" uly="478">werden zu den andern Zehnern der Kreuzer gezaͤhlt,</line>
        <line lrx="1081" lry="577" ulx="205" uly="533">und dieſe gefundene Kreuzer neben die Einheit 8</line>
        <line lrx="1083" lry="631" ulx="206" uly="584">hingeſchrieben, ſolche mit 60 zu Gulden reduzirt,</line>
        <line lrx="1083" lry="685" ulx="206" uly="638">giebt 2 fl. und 58 kr. welche man unter die Reihe</line>
        <line lrx="1116" lry="735" ulx="206" uly="690">der Kreuzer ſchreibt, und die gefundene 2 fl. wer⸗</line>
        <line lrx="1083" lry="787" ulx="207" uly="741">den zu den uͤbrigen Gulden addirt, ſo wird</line>
        <line lrx="1085" lry="841" ulx="207" uly="790">die ganze Summe der Ausgaben zum Vorſchein</line>
        <line lrx="348" lry="893" ulx="206" uly="851">kommen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1086" lry="1150" type="textblock" ulx="209" uly="930">
        <line lrx="718" lry="973" ulx="566" uly="930">§. 119.</line>
        <line lrx="777" lry="1034" ulx="507" uly="982">Aufgab e.</line>
        <line lrx="1086" lry="1099" ulx="209" uly="1048">2) Bei einem K. K. Feldverpflegungsmagazin wer⸗</line>
        <line lrx="1064" lry="1150" ulx="249" uly="1108">den folgende Naturalientransporte uͤbernommen:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1097" lry="1227" type="textblock" ulx="569" uly="1166">
        <line lrx="1097" lry="1227" ulx="569" uly="1166">Centner. Pfund. Vierling.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1015" lry="1825" type="textblock" ulx="190" uly="1240">
        <line lrx="1002" lry="1294" ulx="227" uly="1240">An Ochſenfleiſch 380⁰ 13 2</line>
        <line lrx="1005" lry="1355" ulx="227" uly="1308">— Kalbfleiſch 3 3 1</line>
        <line lrx="1015" lry="1418" ulx="229" uly="1369">— Schweinefleiſch 4 1 3</line>
        <line lrx="1006" lry="1481" ulx="231" uly="1439">— Zucker 3 12 1</line>
        <line lrx="1006" lry="1542" ulx="231" uly="1502">— Caffe 1 58 —</line>
        <line lrx="1008" lry="1612" ulx="230" uly="1564">— RKauchtaback 6 — S</line>
        <line lrx="1008" lry="1669" ulx="231" uly="1626">— Schrnupftaback 5 96 2</line>
        <line lrx="1005" lry="1734" ulx="190" uly="1685">— Weißmehl 416 3 1</line>
        <line lrx="1007" lry="1825" ulx="442" uly="1760">Antwort 819 89 „.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="118" type="page" xml:id="s_AhI400_118">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_118.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="621" lry="320" type="textblock" ulx="586" uly="278">
        <line lrx="621" lry="320" ulx="586" uly="278">§.</line>
      </zone>
      <zone lrx="592" lry="689" type="textblock" ulx="224" uly="644">
        <line lrx="592" lry="689" ulx="224" uly="644">In der erſten Woche:</line>
      </zone>
      <zone lrx="737" lry="311" type="textblock" ulx="667" uly="288">
        <line lrx="737" lry="311" ulx="667" uly="288">120.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1103" lry="598" type="textblock" ulx="223" uly="351">
        <line lrx="787" lry="396" ulx="333" uly="351">6 Aufgabe.</line>
        <line lrx="1101" lry="475" ulx="223" uly="403">3) Wie groß iſt der monatliche Papierverſchluß in</line>
        <line lrx="1103" lry="533" ulx="266" uly="489">einer Papiermuͤhle, da bei derſelben die Liſte von</line>
        <line lrx="865" lry="598" ulx="264" uly="552">irgend einer Wochen ſo ausſiehet?</line>
      </zone>
      <zone lrx="911" lry="756" type="textblock" ulx="555" uly="716">
        <line lrx="911" lry="756" ulx="555" uly="716">Ballen Rieß Buch</line>
      </zone>
      <zone lrx="632" lry="1402" type="textblock" ulx="273" uly="1359">
        <line lrx="632" lry="1402" ulx="273" uly="1359">altem Silber gekauft</line>
      </zone>
      <zone lrx="652" lry="1393" type="textblock" ulx="641" uly="1368">
        <line lrx="651" lry="1378" ulx="641" uly="1368">2*</line>
        <line lrx="652" lry="1393" ulx="641" uly="1382">*</line>
      </zone>
      <zone lrx="681" lry="1769" type="textblock" ulx="415" uly="1450">
        <line lrx="681" lry="1501" ulx="415" uly="1450">Mark Loth</line>
        <line lrx="664" lry="1561" ulx="437" uly="1528">41 2</line>
        <line lrx="664" lry="1608" ulx="438" uly="1564">I8 12</line>
        <line lrx="662" lry="1665" ulx="436" uly="1627">23 8</line>
        <line lrx="662" lry="1718" ulx="436" uly="1687">31 —</line>
        <line lrx="660" lry="1769" ulx="437" uly="1736">25 II</line>
      </zone>
      <zone lrx="824" lry="1756" type="textblock" ulx="781" uly="1527">
        <line lrx="824" lry="1756" ulx="781" uly="1527">èM</line>
      </zone>
      <zone lrx="866" lry="1271" type="textblock" ulx="392" uly="780">
        <line lrx="863" lry="821" ulx="592" uly="780">36 9 15</line>
        <line lrx="863" lry="874" ulx="574" uly="831">199 6 10</line>
        <line lrx="862" lry="926" ulx="574" uly="892">132 7 14</line>
        <line lrx="863" lry="980" ulx="595" uly="937">86 5 9</line>
        <line lrx="866" lry="1048" ulx="392" uly="1007">Antwort. 452 9 8</line>
        <line lrx="787" lry="1195" ulx="595" uly="1153">S. rzar.</line>
        <line lrx="803" lry="1271" ulx="534" uly="1222">Aufgab e.</line>
      </zone>
      <zone lrx="910" lry="1340" type="textblock" ulx="231" uly="1294">
        <line lrx="910" lry="1340" ulx="231" uly="1294">4) Bei einem Goldarbeiter wurde eines</line>
      </zone>
      <zone lrx="874" lry="1488" type="textblock" ulx="764" uly="1453">
        <line lrx="874" lry="1488" ulx="764" uly="1453">Quint.</line>
      </zone>
      <zone lrx="480" lry="1846" type="textblock" ulx="275" uly="1791">
        <line lrx="480" lry="1846" ulx="275" uly="1791">Antw. 140</line>
      </zone>
      <zone lrx="661" lry="1837" type="textblock" ulx="640" uly="1816">
        <line lrx="661" lry="1837" ulx="640" uly="1816">2</line>
      </zone>
      <zone lrx="821" lry="1849" type="textblock" ulx="793" uly="1814">
        <line lrx="821" lry="1849" ulx="793" uly="1814">1</line>
      </zone>
      <zone lrx="1126" lry="815" type="textblock" ulx="948" uly="780">
        <line lrx="1126" lry="815" ulx="948" uly="780">20 48  2</line>
      </zone>
      <zone lrx="1052" lry="893" type="textblock" ulx="1017" uly="822">
        <line lrx="1052" lry="847" ulx="1017" uly="822">40</line>
        <line lrx="1049" lry="893" ulx="1035" uly="869">8</line>
      </zone>
      <zone lrx="1103" lry="1001" type="textblock" ulx="951" uly="938">
        <line lrx="1103" lry="974" ulx="951" uly="938">10 29 2</line>
        <line lrx="1052" lry="1001" ulx="1019" uly="981">20</line>
      </zone>
      <zone lrx="1054" lry="1055" type="textblock" ulx="1037" uly="1030">
        <line lrx="1054" lry="1055" ulx="1037" uly="1030">9</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="1348" type="textblock" ulx="944" uly="1284">
        <line lrx="1119" lry="1348" ulx="944" uly="1284">Tages an</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="608" type="textblock" ulx="1269" uly="381">
        <line lrx="1325" lry="423" ulx="1269" uly="381">Fl</line>
        <line lrx="1325" lry="479" ulx="1292" uly="447">eine</line>
        <line lrx="1325" lry="545" ulx="1294" uly="517">ten</line>
        <line lrx="1319" lry="608" ulx="1298" uly="576">in</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1128" type="textblock" ulx="1301" uly="1095">
        <line lrx="1325" lry="1128" ulx="1301" uly="1095">A</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="119" type="page" xml:id="s_AhI400_119">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_119.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1099" lry="262" type="textblock" ulx="1054" uly="228">
        <line lrx="1099" lry="262" ulx="1054" uly="228">99</line>
      </zone>
      <zone lrx="1096" lry="555" type="textblock" ulx="0" uly="289">
        <line lrx="782" lry="353" ulx="508" uly="289">Aufgabe.</line>
        <line lrx="1095" lry="435" ulx="0" uly="381">5 Laut eines Almanachs haͤlt ein Gouverneur in</line>
        <line lrx="1096" lry="500" ulx="2" uly="426">D in einer Feſtung viermal folgende Belagerungszei⸗</line>
        <line lrx="1095" lry="555" ulx="1" uly="493">Ufeten ten aus; wie lange brachte dieſer tapfere Held</line>
      </zone>
      <zone lrx="1096" lry="679" type="textblock" ulx="257" uly="561">
        <line lrx="1096" lry="619" ulx="257" uly="561">in allem in der Feſtung zu, wenn es einzeln dieſe</line>
        <line lrx="578" lry="679" ulx="259" uly="633">Seiten machte?</line>
      </zone>
      <zone lrx="949" lry="793" type="textblock" ulx="350" uly="740">
        <line lrx="949" lry="793" ulx="350" uly="740">Jahr. Wochen. Tag. Stunden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="880" lry="1354" type="textblock" ulx="0" uly="786">
        <line lrx="63" lry="823" ulx="0" uly="786">14812</line>
        <line lrx="880" lry="857" ulx="311" uly="824">1 21 5 22</line>
        <line lrx="878" lry="931" ulx="20" uly="877">5 2 34 3 10</line>
        <line lrx="879" lry="987" ulx="0" uly="941">2912 — 40 1 5</line>
        <line lrx="35" lry="1011" ulx="16" uly="991">20</line>
        <line lrx="878" lry="1051" ulx="392" uly="1016">3 — 3 15</line>
        <line lrx="880" lry="1134" ulx="248" uly="1080">Antw. 7 45 — 4</line>
        <line lrx="94" lry="1354" ulx="0" uly="1309">ges en</line>
      </zone>
      <zone lrx="751" lry="1916" type="textblock" ulx="677" uly="1880">
        <line lrx="751" lry="1916" ulx="677" uly="1880">G 2</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="120" type="page" xml:id="s_AhI400_120">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_120.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1113" lry="573" type="textblock" ulx="234" uly="377">
        <line lrx="933" lry="435" ulx="407" uly="377">Zehnter Abſchnitt.</line>
        <line lrx="846" lry="507" ulx="617" uly="457">Von</line>
        <line lrx="1113" lry="573" ulx="234" uly="512">der Subtraction benannter Zahlen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="752" lry="689" type="textblock" ulx="601" uly="648">
        <line lrx="752" lry="689" ulx="601" uly="648">S. 122.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1118" lry="1128" type="textblock" ulx="236" uly="694">
        <line lrx="1115" lry="762" ulx="236" uly="694">Wenn eine Groͤße mehrerer Benennungen von ei⸗</line>
        <line lrx="1116" lry="809" ulx="237" uly="763">ner andern abgezaͤhlt werden ſoll, ſo ſchreibt man</line>
        <line lrx="1117" lry="863" ulx="237" uly="811">die erſte unter die andere, wie beim Zuſammenzaͤh⸗</line>
        <line lrx="463" lry="918" ulx="237" uly="875">len (F. 118.)</line>
        <line lrx="1116" lry="969" ulx="260" uly="916">2. B. man ſoll 5 Gulden 18 kr. 2 hlr. von 45 fl.</line>
        <line lrx="1118" lry="1021" ulx="242" uly="968">9 kr. 3 hlr. abziehen, ſo ſchreibt man ſie wie folget:</line>
        <line lrx="840" lry="1082" ulx="448" uly="1040">Gulden Kr. Hlr.</line>
        <line lrx="815" lry="1128" ulx="490" uly="1095">45 9 3</line>
      </zone>
      <zone lrx="817" lry="1292" type="textblock" ulx="492" uly="1132">
        <line lrx="817" lry="1169" ulx="512" uly="1132">5 18 2</line>
        <line lrx="817" lry="1229" ulx="492" uly="1192">39 51 1</line>
        <line lrx="807" lry="1292" ulx="564" uly="1249">Erklaͤrung:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1127" lry="1615" type="textblock" ulx="215" uly="1299">
        <line lrx="1122" lry="1344" ulx="326" uly="1299">Alsdenn verrichtet man die Abzaͤhlung bei je⸗</line>
        <line lrx="1123" lry="1400" ulx="248" uly="1352">der Benennung insbeſondere, wobei man ebenfalls</line>
        <line lrx="1127" lry="1457" ulx="248" uly="1406">vom geringern zu dem hoͤhern geht, den Reſt einer</line>
        <line lrx="645" lry="1510" ulx="249" uly="1463">jeden aber herunterſezt.</line>
        <line lrx="1126" lry="1561" ulx="336" uly="1508">Wenn irgendwo eine groͤſſere Zahl von einer klei⸗</line>
        <line lrx="1127" lry="1615" ulx="215" uly="1558">nern abgezogen werden ſoll, oder wenn von der Benen⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1170" lry="1668" type="textblock" ulx="252" uly="1609">
        <line lrx="1170" lry="1668" ulx="252" uly="1609">nung, wovon man abziehen ſoll, gar nichts vorhanden</line>
      </zone>
      <zone lrx="1131" lry="1882" type="textblock" ulx="250" uly="1660">
        <line lrx="1129" lry="1717" ulx="251" uly="1660">iſt: ſo nimmt man 1 von der folgenden hoͤhern Benen⸗</line>
        <line lrx="1130" lry="1770" ulx="253" uly="1716">nung zu Huͤlfe, welches ſo viel gilt, als der abzuzie⸗</line>
        <line lrx="1131" lry="1820" ulx="253" uly="1768">hender Groͤße darunter begriffen ſind, alsdann kann</line>
        <line lrx="499" lry="1882" ulx="250" uly="1834">man abziehen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="618" type="textblock" ulx="1277" uly="323">
        <line lrx="1312" lry="356" ulx="1285" uly="323">gen</line>
        <line lrx="1315" lry="401" ulx="1283" uly="367">di.</line>
        <line lrx="1317" lry="459" ulx="1281" uly="421">ſhrer</line>
        <line lrx="1323" lry="514" ulx="1277" uly="472">brig</line>
        <line lrx="1325" lry="566" ulx="1277" uly="529">der 4</line>
        <line lrx="1325" lry="618" ulx="1278" uly="580">ſo ſi</line>
      </zone>
      <zone lrx="1323" lry="665" type="textblock" ulx="1280" uly="641">
        <line lrx="1323" lry="665" ulx="1280" uly="641">nenn</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="121" type="page" xml:id="s_AhI400_121">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_121.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="119" lry="574" type="textblock" ulx="0" uly="517">
        <line lrx="119" lry="574" ulx="0" uly="517">olen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="71" lry="863" type="textblock" ulx="0" uly="714">
        <line lrx="71" lry="750" ulx="2" uly="714">1 Non e⸗</line>
        <line lrx="71" lry="804" ulx="0" uly="771">ibt mon</line>
        <line lrx="53" lry="830" ulx="49" uly="818">e</line>
        <line lrx="71" lry="863" ulx="0" uly="821">nenzah⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="68" lry="1022" type="textblock" ulx="0" uly="923">
        <line lrx="63" lry="967" ulx="0" uly="923">hf.</line>
        <line lrx="68" lry="1022" ulx="0" uly="979">folget:</line>
      </zone>
      <zone lrx="67" lry="1464" type="textblock" ulx="0" uly="1312">
        <line lrx="66" lry="1352" ulx="11" uly="1312">bei ſe⸗</line>
        <line lrx="67" lry="1408" ulx="0" uly="1364">benfols</line>
        <line lrx="67" lry="1464" ulx="0" uly="1421">eſt eitet</line>
      </zone>
      <zone lrx="63" lry="1828" type="textblock" ulx="0" uly="1520">
        <line lrx="62" lry="1567" ulx="0" uly="1520">iretki⸗</line>
        <line lrx="63" lry="1625" ulx="1" uly="1582">Venin</line>
        <line lrx="61" lry="1673" ulx="0" uly="1631">honden</line>
        <line lrx="61" lry="1720" ulx="4" uly="1686">Veren⸗</line>
        <line lrx="62" lry="1778" ulx="0" uly="1731">glunzi⸗</line>
        <line lrx="63" lry="1828" ulx="1" uly="1787">un honn</line>
      </zone>
      <zone lrx="1096" lry="212" type="textblock" ulx="1030" uly="187">
        <line lrx="1096" lry="212" ulx="1030" uly="187">101</line>
      </zone>
      <zone lrx="1100" lry="791" type="textblock" ulx="224" uly="260">
        <line lrx="1099" lry="308" ulx="244" uly="260">Bei den Kreuzern ſollen hier 18 von 9 abgezo⸗</line>
        <line lrx="1098" lry="361" ulx="227" uly="319">gen werden. Man nimmt deswegen 1 Gulden,</line>
        <line lrx="1100" lry="414" ulx="228" uly="366">d. i. 60 kr. zu Huͤlfe zu den 9 kr., wodurch man</line>
        <line lrx="1099" lry="466" ulx="227" uly="421">ihrer 60 erhaͤlt, von welchen die 18 abgezogen, 51</line>
        <line lrx="1098" lry="517" ulx="227" uly="476">uͤbrig laſſen. Weil nun von der obern Benennung</line>
        <line lrx="1097" lry="570" ulx="224" uly="529">der 45 fl. zu den Kreuzern 1 fl. entlehnt worden,</line>
        <line lrx="1097" lry="621" ulx="226" uly="581">ſo ſind's nur noch 44 fl; hievon 5 fl. der untern Be⸗</line>
        <line lrx="1098" lry="687" ulx="227" uly="630">nennung abgezogen, bleiben uͤbrig 39 fl. 5x kr. 1 hlr.</line>
        <line lrx="990" lry="739" ulx="590" uly="688">§. 123.</line>
        <line lrx="760" lry="791" ulx="562" uly="747">Aufgabe:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1097" lry="844" type="textblock" ulx="225" uly="799">
        <line lrx="1097" lry="844" ulx="225" uly="799">2) Ein Stuͤck Silber wiegt vor dem Brand 30 Mark,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1098" lry="1011" type="textblock" ulx="241" uly="851">
        <line lrx="1098" lry="897" ulx="268" uly="851">13 Loth und 2 Quentl. Hernach 28 Mark,</line>
        <line lrx="1098" lry="947" ulx="269" uly="905">15 Loth 2 Quentl. Wie viel iſt an Gewicht</line>
        <line lrx="952" lry="1011" ulx="241" uly="957">nach Ausbrennung noch uͤbrig geblieben?</line>
      </zone>
      <zone lrx="868" lry="1378" type="textblock" ulx="328" uly="1025">
        <line lrx="758" lry="1073" ulx="391" uly="1025">Operation:</line>
        <line lrx="868" lry="1116" ulx="444" uly="1076">Mark Loth Quentl.</line>
        <line lrx="814" lry="1199" ulx="471" uly="1164">28 15 2</line>
        <line lrx="824" lry="1258" ulx="328" uly="1217">Antw. 1 Mark 14 Loth —</line>
        <line lrx="784" lry="1326" ulx="587" uly="1284">S. 124.</line>
        <line lrx="762" lry="1378" ulx="563" uly="1336">Aufgabe:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1103" lry="1431" type="textblock" ulx="229" uly="1380">
        <line lrx="1103" lry="1431" ulx="229" uly="1380">3) Eine meßingene Urne wiegt 29 . — Loth</line>
      </zone>
      <zone lrx="1140" lry="1589" type="textblock" ulx="272" uly="1440">
        <line lrx="1126" lry="1491" ulx="275" uly="1440">1½¼ Quentl., die goldene Verzierungen dabei aber</line>
        <line lrx="1140" lry="1544" ulx="272" uly="1488">betragen 1 B. 16 Loth 2 ½¼ Quentl.: wie viel iſt</line>
        <line lrx="739" lry="1589" ulx="274" uly="1542">eigentliches Meßing dabei?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1085" lry="1862" type="textblock" ulx="272" uly="1599">
        <line lrx="754" lry="1640" ulx="547" uly="1599">Operation:</line>
        <line lrx="992" lry="1700" ulx="373" uly="1647">Pfund Loth Quentl. S,</line>
        <line lrx="978" lry="1740" ulx="404" uly="1693">28 — 1II. 1</line>
        <line lrx="1083" lry="1750" ulx="847" uly="1721">2 — 4</line>
        <line lrx="1080" lry="1795" ulx="425" uly="1747">1 16 2 ½ 1 — 1</line>
        <line lrx="1085" lry="1862" ulx="272" uly="1805">Antw. 26 15 3 ½ 3</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="122" type="page" xml:id="s_AhI400_122">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_122.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1091" lry="565" type="textblock" ulx="210" uly="249">
        <line lrx="724" lry="290" ulx="573" uly="249">C. 125.</line>
        <line lrx="747" lry="353" ulx="553" uly="312">Aufgabe:</line>
        <line lrx="1088" lry="415" ulx="210" uly="326">4) Nach Hrn. Seybolds ephemeriſchen Almanach</line>
        <line lrx="1090" lry="464" ulx="252" uly="411">(S. den 26. Oſtermonat) fuhr Magelan um die</line>
        <line lrx="1090" lry="512" ulx="253" uly="465">Erde den 10. Auguſt 1519. von Sevilien weſt⸗</line>
        <line lrx="1091" lry="565" ulx="252" uly="517">waͤrts ab, und kam bereits 1522. den 7. Septem⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1122" lry="617" type="textblock" ulx="252" uly="557">
        <line lrx="1122" lry="617" ulx="252" uly="557">ber von Oſten wieder an. Da in ſeinem Schiffs⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1095" lry="831" type="textblock" ulx="253" uly="626">
        <line lrx="1091" lry="676" ulx="253" uly="626">Journal erſt der 6. September ſtand, (eine na⸗</line>
        <line lrx="1093" lry="725" ulx="254" uly="676">tuͤrliche Folge der Erdumreiſung weſtwaͤrts, ſo wie</line>
        <line lrx="1095" lry="776" ulx="255" uly="730">er oſtwaͤrts einen Tag mehr wuͤrde gezaͤhlt ha⸗</line>
        <line lrx="958" lry="831" ulx="254" uly="783">ben) wie lange blieb Hr. Magelan aus?</line>
      </zone>
      <zone lrx="985" lry="1268" type="textblock" ulx="226" uly="851">
        <line lrx="749" lry="891" ulx="565" uly="851">Operation:</line>
        <line lrx="926" lry="962" ulx="378" uly="909">Jahr Monat Tag</line>
        <line lrx="868" lry="1012" ulx="381" uly="973">1522 8 7</line>
        <line lrx="870" lry="1064" ulx="382" uly="1030">1519 7 10</line>
        <line lrx="985" lry="1131" ulx="226" uly="1072">Antw. 3 Jahr — 27 Tage.</line>
        <line lrx="735" lry="1204" ulx="590" uly="1161">S. 126.</line>
        <line lrx="836" lry="1268" ulx="565" uly="1214">Aufgabe:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1098" lry="1508" type="textblock" ulx="222" uly="1262">
        <line lrx="1095" lry="1329" ulx="222" uly="1262">5) Unſer Durchlauchtigſter Herzog Friederich II.</line>
        <line lrx="1097" lry="1375" ulx="264" uly="1326">haben die Anzahl der Hohen im Jahr 1754. den 6.</line>
        <line lrx="1098" lry="1422" ulx="265" uly="1380">Nov. in der Welt vermehrt, wie hoch belauft ſich</line>
        <line lrx="1098" lry="1508" ulx="265" uly="1431">Hoͤchſtdero Alter bis 1797. den ruſten Maimonat ? 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="933" lry="1703" type="textblock" ulx="419" uly="1503">
        <line lrx="756" lry="1544" ulx="554" uly="1503">Operation:</line>
        <line lrx="933" lry="1602" ulx="419" uly="1528">Jahre Monate Tage .</line>
        <line lrx="876" lry="1652" ulx="430" uly="1616">1797 5 22</line>
        <line lrx="876" lry="1703" ulx="431" uly="1658">1254 — 6</line>
      </zone>
      <zone lrx="990" lry="1776" type="textblock" ulx="307" uly="1723">
        <line lrx="990" lry="1776" ulx="307" uly="1723">Antw. 43 Jahre 5 Mon. 18 Tage.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1314" lry="564" type="textblock" ulx="1272" uly="516">
        <line lrx="1314" lry="564" ulx="1272" uly="516">der</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="966" type="textblock" ulx="1280" uly="688">
        <line lrx="1325" lry="749" ulx="1281" uly="688">De</line>
        <line lrx="1325" lry="809" ulx="1283" uly="768">Zohe</line>
        <line lrx="1325" lry="859" ulx="1282" uly="822">an ſi</line>
        <line lrx="1325" lry="912" ulx="1280" uly="873">ſer R</line>
        <line lrx="1325" lry="966" ulx="1280" uly="926">al</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1066" type="textblock" ulx="1294" uly="1031">
        <line lrx="1325" lry="1066" ulx="1294" uly="1031">En</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="123" type="page" xml:id="s_AhI400_123">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_123.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="60" lry="781" type="textblock" ulx="0" uly="362">
        <line lrx="58" lry="400" ulx="0" uly="362">nanech</line>
        <line lrx="58" lry="449" ulx="2" uly="416">um die</line>
        <line lrx="59" lry="507" ulx="0" uly="470"> weſt⸗</line>
        <line lrx="60" lry="562" ulx="0" uly="523">eptenn⸗</line>
        <line lrx="60" lry="617" ulx="0" uly="567">Stfſ.</line>
        <line lrx="56" lry="665" ulx="0" uly="634">ine ni⸗</line>
        <line lrx="58" lry="723" ulx="0" uly="684">ſ wie</line>
        <line lrx="59" lry="781" ulx="0" uly="739">lr he⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="56" lry="1489" type="textblock" ulx="0" uly="1285">
        <line lrx="53" lry="1328" ulx="0" uly="1285">SII.</line>
        <line lrx="55" lry="1379" ulx="2" uly="1339">den 6.</line>
        <line lrx="56" lry="1435" ulx="0" uly="1393">ft ſch</line>
        <line lrx="56" lry="1489" ulx="0" uly="1445">gonet?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1102" lry="220" type="textblock" ulx="1026" uly="144">
        <line lrx="1102" lry="220" ulx="1026" uly="144">ro3</line>
      </zone>
      <zone lrx="1095" lry="596" type="textblock" ulx="220" uly="353">
        <line lrx="912" lry="431" ulx="407" uly="353">Eilfter Abſchnitt.</line>
        <line lrx="713" lry="494" ulx="607" uly="457">Von</line>
        <line lrx="1095" lry="596" ulx="220" uly="515">der Multiplikation benannter Zahlen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1097" lry="1836" type="textblock" ulx="218" uly="648">
        <line lrx="728" lry="691" ulx="583" uly="648">. 127.</line>
        <line lrx="1095" lry="764" ulx="220" uly="687">Die Vervielfaͤltigung und die Theilung benannter</line>
        <line lrx="1094" lry="811" ulx="221" uly="766">Zahlen von einer einzigen Benennung, geſchehen</line>
        <line lrx="1094" lry="861" ulx="220" uly="818">an ſich ſelbſt blos nach den allgemeinen Regeln die⸗</line>
        <line lrx="1094" lry="915" ulx="219" uly="870">ſer Rechnungsarten. Der Vervielfaͤltiger oder der</line>
        <line lrx="1051" lry="966" ulx="218" uly="924">Theiler werden als unbenannte Zahlen betrachtet.</line>
        <line lrx="1095" lry="1019" ulx="301" uly="976">Folgende Beiſpiele werden daher keine weitere</line>
        <line lrx="635" lry="1076" ulx="222" uly="1027">Erklaͤrung noͤthig haben.</line>
        <line lrx="801" lry="1190" ulx="517" uly="1148">Aufgabe:</line>
        <line lrx="1096" lry="1245" ulx="220" uly="1198">1) 3. B. Man ſoll 6 Klafter 5 Schuh 9 Zoll mit</line>
        <line lrx="1096" lry="1296" ulx="219" uly="1248">der Zahl 4 vervielfaͤltigen, was macht die ganze</line>
        <line lrx="613" lry="1337" ulx="219" uly="1302">Summe?</line>
        <line lrx="749" lry="1387" ulx="561" uly="1347">Operation:</line>
        <line lrx="909" lry="1443" ulx="386" uly="1398">Klftr. Schuh Zoll</line>
        <line lrx="1077" lry="1559" ulx="695" uly="1514">4 7</line>
        <line lrx="790" lry="1610" ulx="287" uly="1567">Antw. 27 Klft. 4 Sch. 8 Zoll</line>
        <line lrx="731" lry="1680" ulx="507" uly="1632">GG. 129.</line>
        <line lrx="769" lry="1734" ulx="543" uly="1690">Aufgabe:</line>
        <line lrx="1097" lry="1787" ulx="224" uly="1739">2) Der Kaufmann Hr. Menet in Daͤzingen beſchreibt</line>
        <line lrx="1096" lry="1836" ulx="265" uly="1791">von Frankfurt 4 Faͤßlen mit Oel, wiegt eins ins</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="124" type="page" xml:id="s_AhI400_124">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_124.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="301" lry="225" type="textblock" ulx="230" uly="187">
        <line lrx="301" lry="225" ulx="230" uly="187">104</line>
      </zone>
      <zone lrx="1109" lry="358" type="textblock" ulx="239" uly="246">
        <line lrx="1109" lry="308" ulx="269" uly="246">andere 4 Centn. 65 W. 3 Vierl. Was macht's</line>
        <line lrx="918" lry="358" ulx="239" uly="313">im Ganzen am Gewicht?</line>
      </zone>
      <zone lrx="878" lry="526" type="textblock" ulx="394" uly="380">
        <line lrx="765" lry="421" ulx="576" uly="380">Operation:</line>
        <line lrx="878" lry="479" ulx="394" uly="429">Centner 5. Vierl.</line>
        <line lrx="833" lry="526" ulx="444" uly="484">4 65 3</line>
      </zone>
      <zone lrx="888" lry="649" type="textblock" ulx="430" uly="548">
        <line lrx="836" lry="577" ulx="815" uly="548">4</line>
        <line lrx="888" lry="649" ulx="430" uly="600">18 Centn. 63 5. —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1117" lry="1232" type="textblock" ulx="230" uly="690">
        <line lrx="746" lry="733" ulx="601" uly="690">F. 130.</line>
        <line lrx="776" lry="799" ulx="558" uly="757">Aufgabe:</line>
        <line lrx="1114" lry="863" ulx="317" uly="819">Von einer Geſellſchaft Gelehrter der deutſchen</line>
        <line lrx="1114" lry="917" ulx="234" uly="870">Encyklopaͤdie wird behauptet, daß der Puls bei</line>
        <line lrx="1115" lry="970" ulx="236" uly="922">einem geſunden Menſchen in einer Minute 70mal</line>
        <line lrx="1117" lry="1023" ulx="230" uly="975">ſchlage, was gibt es fuͤr eine Summe bei einem</line>
        <line lrx="1111" lry="1075" ulx="237" uly="1031">Menſchen von 30 Jahren?</line>
        <line lrx="834" lry="1133" ulx="602" uly="1097">6 0 Minuten</line>
        <line lrx="922" lry="1181" ulx="643" uly="1148">7 0</line>
        <line lrx="950" lry="1232" ulx="643" uly="1192">00ο in 1 Stunde</line>
      </zone>
      <zone lrx="705" lry="1326" type="textblock" ulx="602" uly="1204">
        <line lrx="625" lry="1326" ulx="602" uly="1204">£☛  d</line>
      </zone>
      <zone lrx="900" lry="1426" type="textblock" ulx="642" uly="1383">
        <line lrx="900" lry="1426" ulx="642" uly="1383">0 in 1I Tag</line>
      </zone>
      <zone lrx="627" lry="1515" type="textblock" ulx="560" uly="1205">
        <line lrx="584" lry="1458" ulx="560" uly="1205">AH  £</line>
        <line lrx="627" lry="1515" ulx="601" uly="1392">O .π °0.</line>
      </zone>
      <zone lrx="707" lry="1562" type="textblock" ulx="563" uly="1493">
        <line lrx="666" lry="1515" ulx="646" uly="1493">△</line>
      </zone>
      <zone lrx="1056" lry="1757" type="textblock" ulx="362" uly="1618">
        <line lrx="927" lry="1662" ulx="402" uly="1618">3 6 7 9 20°0⏑0°. in 1 Jahr</line>
        <line lrx="1056" lry="1757" ulx="362" uly="1713">11I0O37600ο☛°ο0°0ο½° äin 30 Jahren.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="502" type="textblock" ulx="1224" uly="443">
        <line lrx="1325" lry="502" ulx="1224" uly="443">Vor</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1160" type="textblock" ulx="1275" uly="620">
        <line lrx="1324" lry="681" ulx="1275" uly="620">D</line>
        <line lrx="1325" lry="742" ulx="1282" uly="700">eing</line>
        <line lrx="1322" lry="785" ulx="1284" uly="760">men</line>
        <line lrx="1325" lry="838" ulx="1283" uly="805">einen</line>
        <line lrx="1325" lry="898" ulx="1278" uly="863">zer,</line>
        <line lrx="1325" lry="944" ulx="1277" uly="913">und di</line>
        <line lrx="1325" lry="1001" ulx="1281" uly="964">nach</line>
        <line lrx="1325" lry="1054" ulx="1285" uly="1016">ih</line>
        <line lrx="1325" lry="1103" ulx="1291" uly="1070">Ren</line>
        <line lrx="1325" lry="1160" ulx="1291" uly="1121">her</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1242" type="textblock" ulx="1311" uly="1224">
        <line lrx="1325" lry="1242" ulx="1311" uly="1233">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1623" type="textblock" ulx="1308" uly="1493">
        <line lrx="1325" lry="1623" ulx="1308" uly="1493">S. — —</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="125" type="page" xml:id="s_AhI400_125">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_125.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1081" lry="224" type="textblock" ulx="1011" uly="186">
        <line lrx="1081" lry="224" ulx="1011" uly="186">105</line>
      </zone>
      <zone lrx="295" lry="314" type="textblock" ulx="5" uly="261">
        <line lrx="295" lry="314" ulx="5" uly="261">machts —,ẽꝰdN</line>
      </zone>
      <zone lrx="1083" lry="510" type="textblock" ulx="95" uly="350">
        <line lrx="926" lry="418" ulx="372" uly="350">3 woͤlfter Abſchnitt.</line>
        <line lrx="1083" lry="510" ulx="95" uly="437">Von der Divdiſion benannter Zahlen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1085" lry="1161" type="textblock" ulx="189" uly="584">
        <line lrx="719" lry="626" ulx="521" uly="584">8. I31.</line>
        <line lrx="1084" lry="698" ulx="207" uly="620">Die Diviſion in benannten Zahlen wird eben ſo</line>
        <line lrx="1080" lry="744" ulx="207" uly="700">eingerichtet, wie die Multiplikation (F. 127.) d. h.</line>
        <line lrx="1080" lry="795" ulx="206" uly="753">man bringt die zu dividirende Zahlen vorher unter</line>
        <line lrx="1078" lry="848" ulx="207" uly="806">einerlei Benennung, und macht die Gulden zu Kreu⸗</line>
        <line lrx="1080" lry="901" ulx="203" uly="859">zer, die Ruthen zu Schuh, die Schuh zu Zoll u. ſ. w.</line>
        <line lrx="1080" lry="955" ulx="189" uly="911">und dividirt ſodann nach der gegebenen Regel. Dem⸗</line>
        <line lrx="1085" lry="1005" ulx="205" uly="956">nach werden 5 fl. 20 kr. durch 15 dividirt, wenn</line>
        <line lrx="1081" lry="1058" ulx="205" uly="1015">ich die Gulden durch die Multiplikation mit 60 zu</line>
        <line lrx="1083" lry="1108" ulx="208" uly="1067">Kreuzer mache, und zu 5 mal 60 die 20 addire,</line>
        <line lrx="999" lry="1161" ulx="207" uly="1118">hernach gewoͤhnlicher maßen mit dividire, als:</line>
      </zone>
      <zone lrx="109" lry="1021" type="textblock" ulx="0" uly="828">
        <line lrx="61" lry="870" ulx="0" uly="828">utſchen</line>
        <line lrx="109" lry="914" ulx="0" uly="879">ſs bei</line>
        <line lrx="100" lry="977" ulx="0" uly="931">lonl</line>
        <line lrx="60" lry="1021" ulx="12" uly="987">enem</line>
      </zone>
      <zone lrx="1010" lry="1293" type="textblock" ulx="251" uly="1185">
        <line lrx="1010" lry="1231" ulx="266" uly="1185">300 + 20 = 320 kr. = (15) 300 20 kr.</line>
        <line lrx="886" lry="1293" ulx="251" uly="1237">75</line>
      </zone>
      <zone lrx="1104" lry="1841" type="textblock" ulx="0" uly="1306">
        <line lrx="884" lry="1326" ulx="862" uly="1306">2</line>
        <line lrx="767" lry="1413" ulx="513" uly="1370">Anmerkung.</line>
        <line lrx="1090" lry="1465" ulx="190" uly="1416">Sollte ein Quotient herauskommen, der groͤßer waͤ⸗</line>
        <line lrx="1082" lry="1516" ulx="248" uly="1472">re als 60: ſo macht man in dieſem Fall durch die</line>
        <line lrx="1088" lry="1570" ulx="237" uly="1525">Diviſion die Kreuzer wieder zu Gulden, was</line>
        <line lrx="1078" lry="1621" ulx="247" uly="1575">uͤbrig bleibt, ſezt man in die Stelle der Krenzer.</line>
        <line lrx="712" lry="1687" ulx="506" uly="1639">SF. 132.</line>
        <line lrx="1104" lry="1747" ulx="529" uly="1697">Aufgabe:</line>
        <line lrx="1079" lry="1791" ulx="0" uly="1745">L 2) Auf ein Wuͤrtembergiſches Pfund gehen 20 Con⸗</line>
        <line lrx="1023" lry="1841" ulx="91" uly="1796">veentionsthaler, was haͤlt einer an Gewicht?</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="126" type="page" xml:id="s_AhI400_126">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_126.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="768" lry="292" type="textblock" ulx="580" uly="252">
        <line lrx="768" lry="292" ulx="580" uly="252">Operation:</line>
      </zone>
      <zone lrx="741" lry="455" type="textblock" ulx="431" uly="316">
        <line lrx="741" lry="386" ulx="431" uly="316">20 3 2 †</line>
        <line lrx="645" lry="400" ulx="584" uly="379">2</line>
        <line lrx="601" lry="455" ulx="585" uly="435">1</line>
      </zone>
      <zone lrx="741" lry="489" type="textblock" ulx="725" uly="466">
        <line lrx="741" lry="489" ulx="725" uly="466">4</line>
      </zone>
      <zone lrx="769" lry="504" type="textblock" ulx="714" uly="490">
        <line lrx="769" lry="504" ulx="714" uly="490">=ãᷓ</line>
      </zone>
      <zone lrx="909" lry="654" type="textblock" ulx="551" uly="434">
        <line lrx="644" lry="455" ulx="624" uly="434">2</line>
        <line lrx="683" lry="522" ulx="551" uly="476">———</line>
        <line lrx="909" lry="569" ulx="625" uly="517">8 22 ¾ Quentl.</line>
        <line lrx="644" lry="613" ulx="602" uly="574">◻</line>
        <line lrx="646" lry="654" ulx="627" uly="623">8</line>
      </zone>
      <zone lrx="1118" lry="1385" type="textblock" ulx="237" uly="665">
        <line lrx="752" lry="744" ulx="576" uly="665">§. 133.</line>
        <line lrx="1117" lry="811" ulx="237" uly="740">3) Im St. Chriſtophsthal bei Freudenſtadt (im</line>
        <line lrx="1118" lry="864" ulx="281" uly="818">Wuͤrtembergiſchen) werden im D Durchſchnitte ge⸗</line>
        <line lrx="1117" lry="912" ulx="260" uly="863">nommen, 3600 Centner Eiſen gegoſſen, und dar⸗</line>
        <line lrx="1117" lry="966" ulx="280" uly="916">aus gegen 18100 fl. erzielt; wie theuer mag man</line>
        <line lrx="742" lry="1018" ulx="280" uly="969">wohl den Centner abgeben?</line>
        <line lrx="948" lry="1100" ulx="372" uly="1042">3 6 00 I18IO 5 fl.</line>
        <line lrx="911" lry="1131" ulx="597" uly="1098">I8000</line>
        <line lrx="841" lry="1183" ulx="600" uly="1162">— IT 0o0%%⅓</line>
        <line lrx="822" lry="1237" ulx="614" uly="1193">S 6</line>
        <line lrx="955" lry="1283" ulx="675" uly="1239">6°0%0 1 kr.</line>
        <line lrx="815" lry="1330" ulx="673" uly="1289">3 6 0</line>
        <line lrx="815" lry="1385" ulx="674" uly="1355">2 4 0</line>
      </zone>
      <zone lrx="969" lry="1524" type="textblock" ulx="757" uly="1386">
        <line lrx="815" lry="1417" ulx="794" uly="1386">6</line>
        <line lrx="969" lry="1524" ulx="757" uly="1439">0 0 ehte.</line>
        <line lrx="819" lry="1515" ulx="800" uly="1495">ſ△</line>
      </zone>
      <zone lrx="657" lry="1516" type="textblock" ulx="639" uly="1455">
        <line lrx="657" lry="1516" ulx="639" uly="1455">— —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="1844" type="textblock" ulx="240" uly="1588">
        <line lrx="757" lry="1629" ulx="607" uly="1588">§. 134.</line>
        <line lrx="896" lry="1680" ulx="568" uly="1638">Aufgabe:</line>
        <line lrx="1119" lry="1740" ulx="240" uly="1674">4) Es ſollen 834 Gulden in Mard'or zu 7 Gulden</line>
        <line lrx="1117" lry="1788" ulx="279" uly="1743">24 kr. bezahlt werden, wie viel hat man dazu</line>
        <line lrx="842" lry="1844" ulx="279" uly="1794">noͤthig?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1321" lry="438" type="textblock" ulx="1234" uly="395">
        <line lrx="1321" lry="438" ulx="1234" uly="395">14</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="127" type="page" xml:id="s_AhI400_127">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_127.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="98" lry="975" type="textblock" ulx="0" uly="771">
        <line lrx="70" lry="812" ulx="0" uly="771">eöt (in</line>
        <line lrx="69" lry="865" ulx="0" uly="828">itte ge⸗</line>
        <line lrx="65" lry="911" ulx="0" uly="882">nd dar⸗</line>
        <line lrx="98" lry="975" ulx="0" uly="938">9 maon ⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="53" lry="1801" type="textblock" ulx="0" uly="1707">
        <line lrx="53" lry="1747" ulx="0" uly="1707">ulden.</line>
        <line lrx="53" lry="1801" ulx="12" uly="1766">dayn</line>
      </zone>
      <zone lrx="1094" lry="201" type="textblock" ulx="997" uly="129">
        <line lrx="1094" lry="201" ulx="997" uly="129">107</line>
      </zone>
      <zone lrx="1085" lry="799" type="textblock" ulx="230" uly="233">
        <line lrx="726" lry="282" ulx="543" uly="233">Operation:</line>
        <line lrx="581" lry="337" ulx="462" uly="301">8⁸ 3 4</line>
        <line lrx="581" lry="367" ulx="561" uly="337">6</line>
        <line lrx="1085" lry="443" ulx="230" uly="394">4 4 4 5. O. O 4. I I 2 Maxdor.</line>
        <line lrx="686" lry="475" ulx="419" uly="445">4 4 4 1“</line>
        <line lrx="578" lry="531" ulx="464" uly="491">5 6 4</line>
        <line lrx="578" lry="572" ulx="465" uly="541">4 4 4</line>
        <line lrx="624" lry="619" ulx="431" uly="598">I 2. O. O</line>
        <line lrx="624" lry="665" ulx="515" uly="634">8 8 8</line>
        <line lrx="625" lry="732" ulx="503" uly="692">3 1 2</line>
        <line lrx="699" lry="799" ulx="558" uly="758">J. 135.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1068" lry="1048" type="textblock" ulx="195" uly="811">
        <line lrx="730" lry="852" ulx="517" uly="811">Aufgabe:</line>
        <line lrx="1067" lry="912" ulx="195" uly="846">5) Die nemliche Summe ſoll mit Laubthaler zu 2 t.</line>
        <line lrx="1068" lry="981" ulx="235" uly="912">42 kr. bezahlt werden, wie viel braucht man Stuͤcke</line>
        <line lrx="333" lry="1048" ulx="236" uly="965">dazne</line>
      </zone>
      <zone lrx="1045" lry="1537" type="textblock" ulx="217" uly="1029">
        <line lrx="331" lry="1089" ulx="277" uly="1029">60</line>
        <line lrx="824" lry="1144" ulx="217" uly="1114">102</line>
        <line lrx="1045" lry="1215" ulx="455" uly="1170">5. O. O4 % 3 08⁸⅝ Laubthaler.</line>
        <line lrx="660" lry="1294" ulx="447" uly="1264">— I 4. 4. OG</line>
        <line lrx="868" lry="1336" ulx="505" uly="1298">1 2 9% G .</line>
        <line lrx="913" lry="1431" ulx="317" uly="1340">60 71 1 2² Culdet.</line>
        <line lrx="788" lry="1420" ulx="550" uly="1396">I 2 J</line>
        <line lrx="727" lry="1472" ulx="596" uly="1432">2 4 kr.</line>
        <line lrx="752" lry="1537" ulx="471" uly="1497">Anmerkung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1065" lry="1837" type="textblock" ulx="196" uly="1524">
        <line lrx="1065" lry="1593" ulx="196" uly="1524">Das iſt das vornehmſte, was von den vier Rech⸗</line>
        <line lrx="1065" lry="1645" ulx="236" uly="1601">nungsarten in benannten Zahlen hat vorgetragen</line>
        <line lrx="1064" lry="1696" ulx="236" uly="1651">werden koͤnnen; wir werden uns auch hier nicht</line>
        <line lrx="1063" lry="1751" ulx="232" uly="1702">laͤnger dabei aufhalten, ſondern jezt die Lehre von</line>
        <line lrx="731" lry="1799" ulx="236" uly="1756">den Bruͤchen vor uns nehmen.</line>
        <line lrx="759" lry="1837" ulx="497" uly="1822">———ʒ—</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="128" type="page" xml:id="s_AhI400_128">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_128.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1128" lry="561" type="textblock" ulx="254" uly="393">
        <line lrx="992" lry="446" ulx="396" uly="393">Dreizehnter Abſchnitt.</line>
        <line lrx="1128" lry="561" ulx="254" uly="483">Die Lehre von den Bruͤchen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1134" lry="1847" type="textblock" ulx="254" uly="654">
        <line lrx="770" lry="696" ulx="618" uly="654">S. 136.</line>
        <line lrx="810" lry="759" ulx="546" uly="717">Erklaͤrung.</line>
        <line lrx="1130" lry="865" ulx="254" uly="760">Ein Bruch iſt ein Theil 5 oder mehrere Theile eines</line>
        <line lrx="393" lry="883" ulx="255" uly="842">Ganzen.</line>
        <line lrx="833" lry="947" ulx="559" uly="853">Vorſtellungs</line>
        <line lrx="1131" lry="1009" ulx="339" uly="960">Wenn ſich eine Zahl, als z. B. 9 durch eine</line>
        <line lrx="1132" lry="1063" ulx="257" uly="1014">andere als 5, nicht theilen laͤßt, ſo iſt dieſes nur</line>
        <line lrx="1130" lry="1117" ulx="256" uly="1061">ſo zu verſtehen, daß ſich der Quotient nicht durch</line>
        <line lrx="1131" lry="1182" ulx="258" uly="1118">eine Zahl ausdruͤcken laͤßt, keineswegs aber, daß</line>
        <line lrx="1132" lry="1254" ulx="257" uly="1166">es an ſich unmoͤglich ſeie, ſich eine Vorſtellung von</line>
        <line lrx="734" lry="1271" ulx="256" uly="1231">dem Quotienten zu machen.</line>
        <line lrx="1133" lry="1337" ulx="339" uly="1294">Man darf ſich nur eine Linie, die 9 Ruthen</line>
        <line lrx="1133" lry="1394" ulx="257" uly="1346">lang iſt, vorſtellen, ſo wird wohl niemand zwei⸗</line>
        <line lrx="1134" lry="1447" ulx="256" uly="1394">feln, daß es nicht moͤglich ſeyn ſollte, dieſe Linie</line>
        <line lrx="1133" lry="1499" ulx="255" uly="1451">in 5 gleiche Theile zu zerſchneiden, und ſich eine</line>
        <line lrx="1132" lry="1582" ulx="255" uly="1502">Vorſtellung von der Groͤßt eines ſolchen Theils zu</line>
        <line lrx="390" lry="1604" ulx="257" uly="1564">machen.</line>
        <line lrx="766" lry="1673" ulx="624" uly="1633">§. 137.</line>
        <line lrx="1131" lry="1739" ulx="340" uly="1694">Da man ſich nun eine faßliche Vorſtellung von</line>
        <line lrx="1132" lry="1789" ulx="257" uly="1745">dem Quotienten, der in ſolchen Faͤllen herauskommt,</line>
        <line lrx="1133" lry="1847" ulx="257" uly="1797">obgleich derſelbe keine ganze Zahl iſt, ſo werden wir</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="366" type="textblock" ulx="1268" uly="278">
        <line lrx="1325" lry="319" ulx="1268" uly="278">hiedur</line>
        <line lrx="1318" lry="366" ulx="1270" uly="331">welche</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="998" type="textblock" ulx="1265" uly="408">
        <line lrx="1325" lry="449" ulx="1305" uly="408">F</line>
        <line lrx="1325" lry="502" ulx="1265" uly="462">biocher</line>
        <line lrx="1325" lry="632" ulx="1269" uly="591">5 didi</line>
        <line lrx="1325" lry="677" ulx="1273" uly="647">von d</line>
        <line lrx="1325" lry="739" ulx="1278" uly="697">ſeg</line>
        <line lrx="1325" lry="789" ulx="1279" uly="752">welch</line>
        <line lrx="1325" lry="844" ulx="1279" uly="805">chen</line>
        <line lrx="1325" lry="901" ulx="1277" uly="861">nennn</line>
        <line lrx="1325" lry="946" ulx="1276" uly="911">lidend</line>
        <line lrx="1325" lry="998" ulx="1280" uly="961">ute.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="129" type="page" xml:id="s_AhI400_129">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_129.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="110" lry="555" type="textblock" ulx="0" uly="490">
        <line lrx="110" lry="555" ulx="0" uly="490">dchen</line>
      </zone>
      <zone lrx="67" lry="826" type="textblock" ulx="0" uly="791">
        <line lrx="67" lry="826" ulx="0" uly="791">ſle eines</line>
      </zone>
      <zone lrx="67" lry="1012" type="textblock" ulx="0" uly="972">
        <line lrx="67" lry="1012" ulx="0" uly="972">ch ene</line>
      </zone>
      <zone lrx="67" lry="1230" type="textblock" ulx="0" uly="1029">
        <line lrx="67" lry="1067" ulx="0" uly="1029">ſeſes nin</line>
        <line lrx="65" lry="1119" ulx="1" uly="1075">ir dunh</line>
        <line lrx="65" lry="1170" ulx="0" uly="1130">et, N</line>
        <line lrx="66" lry="1230" ulx="0" uly="1192">lung ten</line>
      </zone>
      <zone lrx="67" lry="1566" type="textblock" ulx="0" uly="1309">
        <line lrx="67" lry="1348" ulx="6" uly="1309">Nuthen</line>
        <line lrx="67" lry="1405" ulx="0" uly="1360">d zwe⸗</line>
        <line lrx="66" lry="1459" ulx="1" uly="1412">ſſe Aite</line>
        <line lrx="65" lry="1513" ulx="4" uly="1467">ſch ent</line>
        <line lrx="65" lry="1566" ulx="0" uly="1522">heis 1</line>
      </zone>
      <zone lrx="63" lry="1860" type="textblock" ulx="0" uly="1712">
        <line lrx="61" lry="1757" ulx="0" uly="1712">ng von</line>
        <line lrx="63" lry="1805" ulx="2" uly="1766">fommt,</line>
        <line lrx="62" lry="1860" ulx="0" uly="1815">den i</line>
      </zone>
      <zone lrx="1067" lry="236" type="textblock" ulx="997" uly="202">
        <line lrx="1067" lry="236" ulx="997" uly="202">109</line>
      </zone>
      <zone lrx="1069" lry="381" type="textblock" ulx="194" uly="269">
        <line lrx="1069" lry="327" ulx="194" uly="269">hiedurch auf eine beſondere Art von Zahlen geleitet,</line>
        <line lrx="967" lry="381" ulx="194" uly="334">welche Bruͤche (Fragmente) genennet werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1069" lry="509" type="textblock" ulx="193" uly="410">
        <line lrx="1069" lry="455" ulx="275" uly="410">Fragment heißt in deutſcher Sprache ein abge⸗</line>
        <line lrx="684" lry="509" ulx="193" uly="463">brochenes Stuͤck, ein Bruch.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1071" lry="997" type="textblock" ulx="195" uly="539">
        <line lrx="1068" lry="584" ulx="276" uly="539">Alſo haben wir in obigem Beiſpiel, wo 0 durch</line>
        <line lrx="1068" lry="637" ulx="195" uly="581">§ dividirt werden ſollen, eine deutliche Vorſtellung</line>
        <line lrx="1069" lry="690" ulx="198" uly="644">von dem daher entſpringenden Quotienten, und man</line>
        <line lrx="1069" lry="745" ulx="197" uly="697">pflegt denſelben auf folgende Art anzuzeigen ,</line>
        <line lrx="1069" lry="792" ulx="198" uly="748">welcher durch die Worte: fuͤnf Neuntel, ausgeſpro⸗</line>
        <line lrx="1070" lry="851" ulx="200" uly="801">chen wird. Waͤre er umgekehrt 2, ſo hieße ſelbiger</line>
        <line lrx="1070" lry="900" ulx="199" uly="854">neun Fuͤnftel, wo die oben geſezte Zahl 9 das Di⸗</line>
        <line lrx="1071" lry="984" ulx="198" uly="903">vidend, und die unten geſezte Zahl 5 der Divdiſor</line>
        <line lrx="291" lry="997" ulx="200" uly="961">waͤre.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1073" lry="1537" type="textblock" ulx="202" uly="1060">
        <line lrx="929" lry="1103" ulx="517" uly="1060">G. 138. S</line>
        <line lrx="943" lry="1186" ulx="322" uly="1132">I. Die Eintbeilung der. Bruͤche.</line>
        <line lrx="838" lry="1284" ulx="521" uly="1233">Erklaͤrung.</line>
        <line lrx="1073" lry="1348" ulx="202" uly="1298">1) Es giebt aͤchte, oder eigentliche Bruͤche. In</line>
        <line lrx="1073" lry="1402" ulx="219" uly="1354">dieſen iſt der Zaͤhler kleiner als der Nenner,</line>
        <line lrx="1073" lry="1537" ulx="207" uly="1488">2) Cs giebt unaͤchte Bruͤche. In dieſen iſt der Zaͤh⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1077" lry="1673" type="textblock" ulx="247" uly="1544">
        <line lrx="1075" lry="1590" ulx="247" uly="1544">ler groͤßer als der Nenner, z. B. 2, oder der</line>
        <line lrx="1077" lry="1673" ulx="248" uly="1596">Zaͤhler iſt eben ſo groß als der Nenner, . B. 9.</line>
      </zone>
      <zone lrx="772" lry="1726" type="textblock" ulx="516" uly="1686">
        <line lrx="772" lry="1726" ulx="516" uly="1686">Anmerkung:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1076" lry="1850" type="textblock" ulx="271" uly="1703">
        <line lrx="1076" lry="1850" ulx="271" uly="1703">Iſt der Zaͤhler ſo s als der Nenner, ſo K er</line>
        <line lrx="777" lry="1848" ulx="308" uly="1803">ein Ganzes, z. B. 1X8.</line>
      </zone>
      <zone lrx="840" lry="2116" type="textblock" ulx="795" uly="2105">
        <line lrx="840" lry="2116" ulx="795" uly="2105">—</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="130" type="page" xml:id="s_AhI400_130">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_130.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1119" lry="471" type="textblock" ulx="240" uly="291">
        <line lrx="1105" lry="342" ulx="609" uly="291"> 9.</line>
        <line lrx="1119" lry="413" ulx="240" uly="365">3) Es giebt reine Bruͤche; dieſe haben vor ſich kein</line>
        <line lrx="602" lry="471" ulx="283" uly="422">Ganzes; z. B. 2.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="565" type="textblock" ulx="240" uly="517">
        <line lrx="1119" lry="565" ulx="240" uly="517">4) Es giebt gemiſchte Bruͤche; dieſe haben vor ſich</line>
      </zone>
      <zone lrx="769" lry="623" type="textblock" ulx="282" uly="573">
        <line lrx="769" lry="623" ulx="282" uly="573">eine ganze Zahl, z. B. 2 2.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1037" lry="997" type="textblock" ulx="241" uly="672">
        <line lrx="756" lry="746" ulx="604" uly="672">§. r140.</line>
        <line lrx="1037" lry="824" ulx="321" uly="773">II. Das Verwandeln der Bruͤche.</line>
        <line lrx="502" lry="915" ulx="241" uly="845">1) Ueberhaupt.</line>
        <line lrx="794" lry="997" ulx="564" uly="911">Erklaͤrung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1153" lry="1052" type="textblock" ulx="283" uly="981">
        <line lrx="1153" lry="1052" ulx="283" uly="981">a) Wenn man den Zaͤhler und Nenner eines Bruchs</line>
      </zone>
      <zone lrx="1121" lry="1205" type="textblock" ulx="324" uly="1056">
        <line lrx="1121" lry="1100" ulx="324" uly="1056">mit einerlei Zahl vervielfaͤltiget, ſo wird der</line>
        <line lrx="1119" lry="1153" ulx="324" uly="1110">Bruch in einen andern von gleichem Werthe</line>
        <line lrx="657" lry="1205" ulx="324" uly="1165">verwandelt. Z. B.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1120" lry="1392" type="textblock" ulx="312" uly="1241">
        <line lrx="1120" lry="1310" ulx="328" uly="1241">Wenn der Zaͤhler und Nenner des Bruchs 2</line>
        <line lrx="1119" lry="1392" ulx="312" uly="1286">mi 2 vervielfaͤltiget wird, ſo entſteht der Bruch</line>
      </zone>
      <zone lrx="1131" lry="1409" type="textblock" ulx="357" uly="1365">
        <line lrx="1131" lry="1409" ulx="357" uly="1365">„welcher eben ſo viel in ſeinem Werthe iſt</line>
      </zone>
      <zone lrx="425" lry="1473" type="textblock" ulx="325" uly="1394">
        <line lrx="425" lry="1473" ulx="325" uly="1394">als 3.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1120" lry="1862" type="textblock" ulx="244" uly="1510">
        <line lrx="1117" lry="1556" ulx="283" uly="1510">b) Wenn der Zaͤhler und Nenner eines Bruchs</line>
        <line lrx="1118" lry="1606" ulx="244" uly="1565">durch einerlei Zahl dividirt wird, ſo wird der</line>
        <line lrx="1118" lry="1659" ulx="323" uly="1618">Bruch in einen andern von gleichem Werthe</line>
        <line lrx="1117" lry="1713" ulx="322" uly="1668">verwandelt: z. B. Wenn man den Zaͤhler und</line>
        <line lrx="1118" lry="1763" ulx="321" uly="1716">Nenner ½ durch die Zahl 2 dividirt, ſo entſteht</line>
        <line lrx="1120" lry="1845" ulx="321" uly="1749">daraus der Bruch 3 3, welches eben ſo viel iſt</line>
        <line lrx="414" lry="1862" ulx="324" uly="1830">als §.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="131" type="page" xml:id="s_AhI400_131">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_131.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1062" lry="234" type="textblock" ulx="995" uly="207">
        <line lrx="1062" lry="234" ulx="995" uly="207">III</line>
      </zone>
      <zone lrx="1058" lry="769" type="textblock" ulx="0" uly="281">
        <line lrx="960" lry="322" ulx="552" uly="281">G. 141.</line>
        <line lrx="1013" lry="420" ulx="0" uly="340">ſßti III. Das Auf heben und Verkleinern</line>
        <line lrx="744" lry="456" ulx="502" uly="407">der Bruͤche.</line>
        <line lrx="471" lry="521" ulx="186" uly="479">2) Insbeſondere.</line>
        <line lrx="739" lry="593" ulx="0" uly="524">tor ſh Erklaͤrung.</line>
        <line lrx="1058" lry="656" ulx="269" uly="602">Einen Bruch ohne Veraͤnderung des Werths</line>
        <line lrx="1058" lry="721" ulx="188" uly="666">durch einen kleinern Zaͤhler und Nenner ausdruͤcken,</line>
        <line lrx="974" lry="769" ulx="187" uly="723">heißt man einen Bruch aufheben, verkleinern.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1059" lry="1018" type="textblock" ulx="0" uly="783">
        <line lrx="1057" lry="850" ulx="0" uly="783">he. 1) Das Verfahren. Wenn man einen Bruch auf⸗</line>
        <line lrx="1059" lry="898" ulx="151" uly="851">heben will, ſo dividire man den Zaͤhler und Nen⸗</line>
        <line lrx="1059" lry="955" ulx="246" uly="906">ner mit einer ſolchen Zahl, die in beiden aufgeht.</line>
        <line lrx="1059" lry="1018" ulx="205" uly="968">2) Kennzeichen. Die Kennzeichen, woraus man</line>
      </zone>
      <zone lrx="1058" lry="1120" type="textblock" ulx="0" uly="1010">
        <line lrx="1058" lry="1073" ulx="0" uly="1010">Bruochs errkennen kann, welche Zahl in dem Zaͤhler und</line>
        <line lrx="722" lry="1120" ulx="2" uly="1065">wird der Nenner aufgeht, ſind dieſe:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1058" lry="1255" type="textblock" ulx="0" uly="1122">
        <line lrx="1058" lry="1208" ulx="0" uly="1122">a) Die Zahl 2 geht in dem Zaͤhler und Nenner</line>
        <line lrx="1057" lry="1255" ulx="305" uly="1204">auf, wenn am Ende ſowol im Zaͤhler als</line>
      </zone>
      <zone lrx="1057" lry="1834" type="textblock" ulx="0" uly="1257">
        <line lrx="942" lry="1316" ulx="0" uly="1257">nge Nenner eine von folgenden Ziffern iſt:</line>
        <line lrx="844" lry="1339" ulx="57" uly="1302">4 .</line>
        <line lrx="383" lry="1395" ulx="0" uly="1321">Btuch 2</line>
        <line lrx="385" lry="1450" ulx="0" uly="1376">te ſi 3</line>
        <line lrx="422" lry="1474" ulx="343" uly="1444">6 .</line>
        <line lrx="779" lry="1566" ulx="12" uly="1488">us 8 z. B. e; 2½ T.</line>
        <line lrx="1021" lry="1590" ulx="0" uly="1519">In .V</line>
        <line lrx="1057" lry="1622" ulx="0" uly="1570">id der b) Die Zahl 3 geht in dem Zaͤhler und Nen⸗</line>
        <line lrx="1056" lry="1677" ulx="0" uly="1619">ethe ner auf, wenn alle Ziffern ſowol im Zaͤhler</line>
        <line lrx="1055" lry="1729" ulx="0" uly="1676">Ceruud als in dem Nenner addirt werden, und Z in den</line>
        <line lrx="1055" lry="1781" ulx="6" uly="1729">ateet herausgekommenen Summen aufgeht, z. B.</line>
        <line lrx="399" lry="1834" ulx="6" uly="1787">nil it</line>
      </zone>
      <zone lrx="370" lry="1857" type="textblock" ulx="302" uly="1828">
        <line lrx="370" lry="1857" ulx="302" uly="1828">3454</line>
      </zone>
      <zone lrx="34" lry="1867" type="textblock" ulx="26" uly="1856">
        <line lrx="34" lry="1867" ulx="26" uly="1856">N</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="132" type="page" xml:id="s_AhI400_132">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_132.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="416" lry="199" type="textblock" ulx="404" uly="183">
        <line lrx="416" lry="199" ulx="404" uly="183">6</line>
      </zone>
      <zone lrx="1117" lry="420" type="textblock" ulx="235" uly="196">
        <line lrx="868" lry="226" ulx="235" uly="196">112</line>
        <line lrx="1117" lry="317" ulx="295" uly="259">c) Die Zahl 4 geht in dem Zaͤhler und Nenner</line>
        <line lrx="1117" lry="368" ulx="336" uly="311">auf, wenn 4 in den zwei Endsziffern ſowol</line>
        <line lrx="1076" lry="420" ulx="334" uly="369">in dem Zaͤhler als in dem Nenner aufgeht.</line>
      </zone>
      <zone lrx="980" lry="513" type="textblock" ulx="404" uly="435">
        <line lrx="980" lry="472" ulx="591" uly="435">3 4 0f4  64 0</line>
        <line lrx="956" lry="513" ulx="404" uly="464">3. B. 4 8 8 8 5 8 840</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1900" type="textblock" ulx="258" uly="535">
        <line lrx="1315" lry="610" ulx="302" uly="535">d) 5 geht in dem Zaͤhler und Nenner auf, wenn D</line>
        <line lrx="1325" lry="653" ulx="341" uly="595">am Ende entweder 5 oder o ſteht. 1</line>
        <line lrx="710" lry="706" ulx="589" uly="678">2 3. 8 5</line>
        <line lrx="1325" lry="763" ulx="393" uly="699">3. B. 3 4 6 0 9) 4</line>
        <line lrx="1121" lry="834" ulx="303" uly="778">e) Die Zahl 6 geht in dem Zaͤhler und Nenner</line>
        <line lrx="1325" lry="890" ulx="343" uly="832">auf, wenn die Endziffern gerade ſind, und 3 )</line>
        <line lrx="1324" lry="928" ulx="343" uly="880">in der Summe aller Zahlen ſowol im Zaͤhler lo⸗</line>
        <line lrx="1325" lry="989" ulx="346" uly="940">als im Nenner aufgeht.</line>
        <line lrx="784" lry="1039" ulx="517" uly="1001">4 4 3 4 6 0</line>
        <line lrx="785" lry="1080" ulx="413" uly="1032">3. B. 4 8 I06 2</line>
        <line lrx="1127" lry="1177" ulx="300" uly="1115">*⁹) Mit der Zahl 7 muß man es mit der Divi⸗</line>
        <line lrx="1303" lry="1248" ulx="352" uly="1184">ſion verſuchen. e</line>
        <line lrx="1325" lry="1245" ulx="1282" uly="1216">veſent</line>
        <line lrx="1325" lry="1305" ulx="312" uly="1247">g) Die Zahl 8 geht in dem Zaͤhler und Nenner auf, ſilige</line>
        <line lrx="1325" lry="1359" ulx="350" uly="1296">wenn ſolche in den drei Endsziffern aufgeht. ben d</line>
        <line lrx="1282" lry="1402" ulx="602" uly="1364">4 89 408 G</line>
        <line lrx="1323" lry="1450" ulx="416" uly="1368">3. B. 5 6 5 °0°⏑8 . htn</line>
        <line lrx="1325" lry="1530" ulx="288" uly="1473">h) Die Zahl 9 geht auf, wenn alle Ziffern einer nade</line>
        <line lrx="1324" lry="1580" ulx="355" uly="1527">Zahl addirt werden, und ſolche in der heraus⸗ dies</line>
        <line lrx="934" lry="1627" ulx="355" uly="1586">kommenden Summe aufgeht.</line>
        <line lrx="871" lry="1687" ulx="604" uly="1651">89IO6  3</line>
        <line lrx="955" lry="1726" ulx="421" uly="1677">3. B.  5%½%1 2 1 G</line>
        <line lrx="1324" lry="1802" ulx="340" uly="1745">Wir wollen dieſe gegebene Regeln durch fol⸗ 9) d</line>
        <line lrx="1325" lry="1860" ulx="258" uly="1810">gende Beiſpiele naͤher ins Licht ſtellen. ⸗</line>
        <line lrx="1093" lry="1900" ulx="963" uly="1856">C. 142.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="133" type="page" xml:id="s_AhI400_133">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_133.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="66" lry="359" type="textblock" ulx="2" uly="271">
        <line lrx="64" lry="315" ulx="3" uly="271">Manner</line>
        <line lrx="66" lry="359" ulx="2" uly="320">1 ſouol</line>
      </zone>
      <zone lrx="47" lry="419" type="textblock" ulx="0" uly="378">
        <line lrx="47" lry="419" ulx="0" uly="378">geht.</line>
      </zone>
      <zone lrx="64" lry="608" type="textblock" ulx="0" uly="566">
        <line lrx="64" lry="608" ulx="0" uly="566">f, renn</line>
      </zone>
      <zone lrx="99" lry="836" type="textblock" ulx="4" uly="795">
        <line lrx="99" lry="836" ulx="4" uly="795">Neyrer</line>
      </zone>
      <zone lrx="64" lry="940" type="textblock" ulx="2" uly="848">
        <line lrx="64" lry="883" ulx="9" uly="848">und 3</line>
        <line lrx="61" lry="940" ulx="2" uly="895">Zihler</line>
      </zone>
      <zone lrx="69" lry="1177" type="textblock" ulx="0" uly="1134">
        <line lrx="69" lry="1177" ulx="0" uly="1134">der Dir⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="65" lry="1314" type="textblock" ulx="0" uly="1262">
        <line lrx="65" lry="1314" ulx="0" uly="1262">fer⸗ Uuf,</line>
      </zone>
      <zone lrx="64" lry="1364" type="textblock" ulx="3" uly="1318">
        <line lrx="64" lry="1364" ulx="3" uly="1318">alſget⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="92" lry="1544" type="textblock" ulx="0" uly="1493">
        <line lrx="92" lry="1544" ulx="0" uly="1493">ſtn nme.</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="1592" type="textblock" ulx="0" uly="1544">
        <line lrx="66" lry="1592" ulx="0" uly="1544">. rnl⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="1815" type="textblock" ulx="0" uly="1764">
        <line lrx="66" lry="1815" ulx="0" uly="1764">c ſi⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="47" lry="1926" type="textblock" ulx="12" uly="1889">
        <line lrx="47" lry="1926" ulx="12" uly="1889">1.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1113" lry="221" type="textblock" ulx="1007" uly="185">
        <line lrx="1113" lry="221" ulx="1007" uly="185">113</line>
      </zone>
      <zone lrx="1061" lry="1129" type="textblock" ulx="196" uly="265">
        <line lrx="706" lry="305" ulx="564" uly="265">D. 142.</line>
        <line lrx="745" lry="370" ulx="522" uly="328">Aufgabe.</line>
        <line lrx="880" lry="429" ulx="280" uly="394">d6 45 200 1014</line>
        <line lrx="889" lry="470" ulx="198" uly="407">1) 8 2) 90⁰ 3 1000 4) 8192.</line>
        <line lrx="745" lry="545" ulx="504" uly="497">Aufloͤſung.</line>
        <line lrx="473" lry="625" ulx="276" uly="592">6 —</line>
        <line lrx="468" lry="660" ulx="196" uly="600">1) d8 4..</line>
        <line lrx="590" lry="722" ulx="368" uly="679">D “</line>
        <line lrx="688" lry="748" ulx="266" uly="714">5— – — —</line>
        <line lrx="680" lry="782" ulx="198" uly="726">2) 900 180 20.</line>
        <line lrx="597" lry="829" ulx="374" uly="811">100 2</line>
        <line lrx="845" lry="873" ulx="275" uly="833">20  2 — I 5.</line>
        <line lrx="670" lry="906" ulx="198" uly="852">3) Iooo 1o 5</line>
        <line lrx="983" lry="956" ulx="386" uly="929">4 4 4 4 4</line>
        <line lrx="1061" lry="1014" ulx="219" uly="954">) 1014 — 256 —  — 6 — 4 — I1</line>
        <line lrx="1055" lry="1034" ulx="198" uly="984">4 8192 2048 512 128 32 8.</line>
        <line lrx="714" lry="1129" ulx="564" uly="1088">§. 143.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1102" lry="1404" type="textblock" ulx="198" uly="1148">
        <line lrx="1079" lry="1194" ulx="284" uly="1148">So wenig die Verkleinerung der Bruͤche, ein</line>
        <line lrx="1079" lry="1246" ulx="201" uly="1203">weſentliches Stuͤck der Rechenkunſt iſt, ſo gut kommt</line>
        <line lrx="1102" lry="1297" ulx="199" uly="1256">ſelbige doch in Rechnungen zu ſtatten. Ueberhaupt</line>
        <line lrx="1079" lry="1350" ulx="198" uly="1308">kann der Werth eines Bruches aus ſeiner kleinen</line>
        <line lrx="995" lry="1404" ulx="201" uly="1360">Geſtalt weit eher erkannt oder geſchaͤzt werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1079" lry="1472" type="textblock" ulx="283" uly="1424">
        <line lrx="1079" lry="1472" ulx="283" uly="1424">Wer z. B. weiß ſogleich, daß 144 Gulden ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1097" lry="1569" type="textblock" ulx="201" uly="1475">
        <line lrx="1079" lry="1518" ulx="201" uly="1475">rade 45 kr. geben; aber nach der Verkleinerung wird</line>
        <line lrx="1097" lry="1569" ulx="201" uly="1528">dies beim erſten Anblick erſichtlich. D</line>
      </zone>
      <zone lrx="1079" lry="1845" type="textblock" ulx="201" uly="1620">
        <line lrx="706" lry="1662" ulx="562" uly="1620">S. 144.</line>
        <line lrx="729" lry="1725" ulx="538" uly="1683">Beiſpiel:</line>
        <line lrx="1079" lry="1787" ulx="201" uly="1736">1) Laut einer Bergamtlichen Liſte (von der Alpirſpa⸗</line>
        <line lrx="1079" lry="1845" ulx="245" uly="1797">chiſchen Farbmuͤhle) daß vom Jahre 1288 bis</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="134" type="page" xml:id="s_AhI400_134">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_134.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="307" lry="240" type="textblock" ulx="234" uly="202">
        <line lrx="307" lry="240" ulx="234" uly="202">114</line>
      </zone>
      <zone lrx="1138" lry="382" type="textblock" ulx="272" uly="260">
        <line lrx="1138" lry="327" ulx="272" uly="260">1790 von 4 Goldwaͤſchen aus der Eberhardts⸗</line>
        <line lrx="1126" lry="382" ulx="274" uly="325">Berggrube  Kronen (etwa ein Dukaten ſchwe⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1117" lry="533" type="textblock" ulx="275" uly="378">
        <line lrx="1117" lry="426" ulx="276" uly="378">res Gewicht) zum Muͤnzamte eingeſchickt wor⸗</line>
        <line lrx="1116" lry="484" ulx="275" uly="425">den; wie ſieht der angehaͤngte Bruch verklei⸗</line>
        <line lrx="1034" lry="533" ulx="276" uly="498">nert aus:</line>
      </zone>
      <zone lrx="773" lry="593" type="textblock" ulx="585" uly="551">
        <line lrx="773" lry="593" ulx="585" uly="551">Operation:</line>
      </zone>
      <zone lrx="635" lry="671" type="textblock" ulx="421" uly="632">
        <line lrx="635" lry="671" ulx="421" uly="632">I4 —– —</line>
      </zone>
      <zone lrx="662" lry="706" type="textblock" ulx="422" uly="676">
        <line lrx="662" lry="706" ulx="422" uly="676">I18 9 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="860" lry="679" type="textblock" ulx="858" uly="669">
        <line lrx="860" lry="679" ulx="858" uly="669">4</line>
      </zone>
      <zone lrx="1143" lry="783" type="textblock" ulx="236" uly="719">
        <line lrx="1143" lry="783" ulx="236" uly="719">2) Nach der Bankorechnung (deutſche Encyklopaͤdie)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1121" lry="1299" type="textblock" ulx="206" uly="777">
        <line lrx="1121" lry="836" ulx="276" uly="777">gehen 66 436 Stuͤck hollaͤndiſche Dukaten auf</line>
        <line lrx="1117" lry="880" ulx="278" uly="830">eine koͤllniſche Mark; wie laͤßt ſich dieſer Bruch</line>
        <line lrx="610" lry="933" ulx="276" uly="888">kleiner ausdruͤcken?</line>
        <line lrx="774" lry="1020" ulx="584" uly="960">Operation:</line>
        <line lrx="675" lry="1082" ulx="423" uly="1023">436 2 218</line>
        <line lrx="690" lry="1124" ulx="422" uly="1089">45 4 227.</line>
        <line lrx="1120" lry="1191" ulx="236" uly="1137">3) Schwerartige Koͤrper machen nach Sulzers Ta⸗</line>
        <line lrx="1119" lry="1237" ulx="206" uly="1190">heellen in der erſten Sekunde, wenn ſie frei fal⸗</line>
        <line lrx="1119" lry="1299" ulx="278" uly="1244">len, 15 638 rheinlaͤndiſche Schuhe, in der zwo⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1121" lry="1350" type="textblock" ulx="278" uly="1281">
        <line lrx="519" lry="1297" ulx="502" uly="1281">◻</line>
        <line lrx="1114" lry="1317" ulx="626" uly="1297">2 5 . . — 5</line>
        <line lrx="1121" lry="1350" ulx="278" uly="1297">ten Sekunde 45 6235, in der dritten 75 † 63 5</line>
      </zone>
      <zone lrx="1142" lry="1402" type="textblock" ulx="278" uly="1350">
        <line lrx="1142" lry="1402" ulx="278" uly="1350">u. ſ. w. Kann dieſer Bruch nicht kleiner ausge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="763" lry="1452" type="textblock" ulx="203" uly="1409">
        <line lrx="763" lry="1452" ulx="203" uly="1409">druͤckt werden?</line>
      </zone>
      <zone lrx="934" lry="1636" type="textblock" ulx="360" uly="1471">
        <line lrx="776" lry="1513" ulx="589" uly="1471">Operation:</line>
        <line lrx="687" lry="1563" ulx="495" uly="1536">5 3</line>
        <line lrx="934" lry="1606" ulx="360" uly="1556">625 — 125 —–– 25 — =</line>
        <line lrx="918" lry="1636" ulx="381" uly="1601">Iooo 200 40 8</line>
      </zone>
      <zone lrx="1118" lry="1710" type="textblock" ulx="240" uly="1651">
        <line lrx="1118" lry="1710" ulx="240" uly="1651">4) Zu Ende irgend einer Diviſion blieb der Bruch</line>
      </zone>
      <zone lrx="1118" lry="1770" type="textblock" ulx="281" uly="1705">
        <line lrx="1118" lry="1737" ulx="287" uly="1705">7 0* — 2 4 8 . 2</line>
        <line lrx="1118" lry="1770" ulx="281" uly="1706">144 22 uͤbrig; — man moͤchte ſich gerne uͤberzeu⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1120" lry="1813" type="textblock" ulx="281" uly="1761">
        <line lrx="1120" lry="1813" ulx="281" uly="1761">gen, ob hier ſchlechterdings nicht verkleinert wer⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1158" lry="1861" type="textblock" ulx="280" uly="1810">
        <line lrx="1158" lry="1861" ulx="280" uly="1810">den konnte. Wie hat man die Sache anzufangen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="423" type="textblock" ulx="1252" uly="336">
        <line lrx="1323" lry="423" ulx="1252" uly="392">Dnn d</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="641" type="textblock" ulx="1265" uly="444">
        <line lrx="1325" lry="483" ulx="1267" uly="444">Reſt n</line>
        <line lrx="1325" lry="536" ulx="1265" uly="497">Dibiſo</line>
        <line lrx="1325" lry="591" ulx="1266" uly="554">tungs⸗</line>
        <line lrx="1325" lry="641" ulx="1267" uly="601">geben</line>
      </zone>
      <zone lrx="1320" lry="730" type="textblock" ulx="1271" uly="698">
        <line lrx="1320" lry="730" ulx="1271" uly="698">440</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="135" type="page" xml:id="s_AhI400_135">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_135.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="62" lry="371" type="textblock" ulx="0" uly="278">
        <line lrx="61" lry="317" ulx="0" uly="278">hardts⸗</line>
        <line lrx="62" lry="371" ulx="11" uly="332">ſchwe⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="62" lry="418" type="textblock" ulx="0" uly="386">
        <line lrx="62" lry="418" ulx="0" uly="386">t wor⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="94" lry="471" type="textblock" ulx="5" uly="437">
        <line lrx="94" lry="471" ulx="5" uly="437">erklei.</line>
      </zone>
      <zone lrx="62" lry="881" type="textblock" ulx="0" uly="734">
        <line lrx="61" lry="778" ulx="0" uly="734">padie</line>
        <line lrx="62" lry="828" ulx="1" uly="787">en auf</line>
        <line lrx="57" lry="881" ulx="4" uly="840">Bruch</line>
      </zone>
      <zone lrx="65" lry="1365" type="textblock" ulx="0" uly="1152">
        <line lrx="64" lry="1199" ulx="0" uly="1152">ens Lr</line>
        <line lrx="64" lry="1252" ulx="2" uly="1204">ſtei fil</line>
        <line lrx="64" lry="1301" ulx="0" uly="1266">er zwo⸗</line>
        <line lrx="65" lry="1339" ulx="0" uly="1311">025</line>
        <line lrx="63" lry="1365" ulx="0" uly="1338">700⁰0</line>
      </zone>
      <zone lrx="64" lry="1408" type="textblock" ulx="10" uly="1371">
        <line lrx="64" lry="1408" ulx="10" uly="1371">gubge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="62" lry="1881" type="textblock" ulx="0" uly="1664">
        <line lrx="57" lry="1716" ulx="10" uly="1664">Grich</line>
        <line lrx="60" lry="1769" ulx="0" uly="1733">berzeu⸗</line>
        <line lrx="62" lry="1822" ulx="0" uly="1786">tt wer⸗</line>
        <line lrx="48" lry="1881" ulx="0" uly="1842">nngen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1107" lry="649" type="textblock" ulx="159" uly="206">
        <line lrx="1107" lry="244" ulx="1013" uly="206">1II5</line>
        <line lrx="733" lry="319" ulx="545" uly="280">Operation:</line>
        <line lrx="1077" lry="390" ulx="276" uly="340">Man dividirt den Nenner mit dem Zaͤhler, und</line>
        <line lrx="1078" lry="440" ulx="159" uly="391">dann den Zaͤhler durch den Reſt, ſo lange bis kein</line>
        <line lrx="1093" lry="495" ulx="194" uly="449">Reſt mehr zum Vorſchein kommt, wo dann der lezte</line>
        <line lrx="1075" lry="549" ulx="191" uly="501">Diviſor, wie oben gelehrt worden, die Verkleine⸗</line>
        <line lrx="1074" lry="603" ulx="191" uly="552">rungszahl iſt, wenn je eine moͤglich iſt. Fuͤr den ge⸗</line>
        <line lrx="889" lry="649" ulx="191" uly="603">gebenen Bruch ſieht die Rechnung ſo aus:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1053" lry="970" type="textblock" ulx="191" uly="679">
        <line lrx="1053" lry="755" ulx="191" uly="679">440 4 1I4313 3) rIOT 44041 4</line>
        <line lrx="1018" lry="793" ulx="318" uly="713">d 2rZ2 44041</line>
        <line lrx="950" lry="841" ulx="374" uly="807">— I IOTI „</line>
        <line lrx="742" lry="930" ulx="279" uly="897">lalich A40d = m 4</line>
        <line lrx="765" lry="970" ulx="268" uly="898">folglich 15513 -</line>
      </zone>
      <zone lrx="1070" lry="1234" type="textblock" ulx="227" uly="981">
        <line lrx="1070" lry="1051" ulx="227" uly="981">Weil die Diviſion 1 4313 13 zum Quotus gibt.</line>
        <line lrx="681" lry="1086" ulx="536" uly="1052">IIO TI</line>
        <line lrx="689" lry="1151" ulx="568" uly="1118">3303</line>
        <line lrx="707" lry="1197" ulx="563" uly="1161">3303</line>
      </zone>
      <zone lrx="969" lry="1444" type="textblock" ulx="252" uly="1280">
        <line lrx="698" lry="1322" ulx="547" uly="1280">S. 145.</line>
        <line lrx="969" lry="1444" ulx="252" uly="1301">Iv. Das Einrichten der Brüche.</line>
      </zone>
      <zone lrx="743" lry="1460" type="textblock" ulx="485" uly="1415">
        <line lrx="743" lry="1460" ulx="485" uly="1415">Erklaͤrung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1066" lry="1626" type="textblock" ulx="185" uly="1458">
        <line lrx="1066" lry="1524" ulx="247" uly="1458">Gemwiſchte Bruͤche in unaͤchte reine Bruͤche ver⸗</line>
        <line lrx="934" lry="1580" ulx="185" uly="1523">wandeln, heißt man einen Bruch einrichten.</line>
        <line lrx="955" lry="1626" ulx="266" uly="1581">Die Verfahrungsart.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1065" lry="1740" type="textblock" ulx="187" uly="1620">
        <line lrx="1065" lry="1698" ulx="187" uly="1620">1) Die ganze Zahl wird mit dem Nenner des Bru⸗</line>
        <line lrx="557" lry="1740" ulx="227" uly="1696">ches vervielfaͤltiget.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1065" lry="1894" type="textblock" ulx="187" uly="1760">
        <line lrx="1065" lry="1805" ulx="187" uly="1760">2) Der Zaͤhler wird dazu addirt, welchen man mit</line>
        <line lrx="1064" lry="1894" ulx="228" uly="1813">einem Queerſtrich von dem Nenner zu unterſchei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="721" lry="1910" type="textblock" ulx="645" uly="1870">
        <line lrx="721" lry="1910" ulx="645" uly="1870">H 2</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="136" type="page" xml:id="s_AhI400_136">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_136.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1120" lry="490" type="textblock" ulx="240" uly="199">
        <line lrx="531" lry="236" ulx="240" uly="199">116</line>
        <line lrx="1116" lry="324" ulx="278" uly="273">den ſucht; z. B. Es ſoll der Bruch 2 eingerich⸗</line>
        <line lrx="1117" lry="372" ulx="279" uly="326">tet werden, ſo wird 2 mit 8 multiplizirt, und</line>
        <line lrx="1120" lry="432" ulx="280" uly="376">zu dem Produkt 16 der Zaͤhler 5 addirt, ſo erhaͤlt</line>
        <line lrx="1094" lry="490" ulx="279" uly="433">man den Bruch 2, welches einerlei iſt mit 2 ¾.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1103" lry="717" type="textblock" ulx="264" uly="522">
        <line lrx="1012" lry="591" ulx="562" uly="522">S. 146. 2</line>
        <line lrx="1103" lry="702" ulx="264" uly="562">v. Die Erfindung eines gemeinſchaftlichen</line>
        <line lrx="769" lry="717" ulx="591" uly="676">Nenners.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1122" lry="1068" type="textblock" ulx="227" uly="742">
        <line lrx="1121" lry="800" ulx="262" uly="742">Bruͤche laſſen ſich nur dann addiren und ſub⸗</line>
        <line lrx="1121" lry="848" ulx="227" uly="795">trahiren, wenn die Nenner gleich ſind. Denn die</line>
        <line lrx="1120" lry="900" ulx="243" uly="848">Einheiten muͤſſen bei der Addition und Subtraktion</line>
        <line lrx="1119" lry="953" ulx="243" uly="901">nach (§. 33. und §. 37.) gleichartig — homogen</line>
        <line lrx="1120" lry="1009" ulx="244" uly="950">ſeyn; oder, was auf eines hinauslaͤuft, ſie muͤſſen</line>
        <line lrx="1122" lry="1068" ulx="238" uly="1006">eine gemeinſchaftliche Benennung haben. Da nun</line>
      </zone>
      <zone lrx="1133" lry="1108" type="textblock" ulx="246" uly="1047">
        <line lrx="1133" lry="1108" ulx="246" uly="1047">bei Bruͤchen die Einheiten Theile ſind, und weil</line>
      </zone>
      <zone lrx="1124" lry="1315" type="textblock" ulx="247" uly="1106">
        <line lrx="1124" lry="1162" ulx="247" uly="1106">die Theile von ihren Nennern die Benennung erhal⸗</line>
        <line lrx="1124" lry="1213" ulx="247" uly="1156">ten, ſo kann die Erfindung eines gemeinſchaftlichen</line>
        <line lrx="1123" lry="1263" ulx="248" uly="1213">Nenners ſtatt haben, wenn der Nenner derſelben</line>
        <line lrx="653" lry="1315" ulx="247" uly="1272">uͤberall der naͤmliche iſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1126" lry="1860" type="textblock" ulx="250" uly="1375">
        <line lrx="757" lry="1418" ulx="612" uly="1375">§. 147.</line>
        <line lrx="833" lry="1483" ulx="558" uly="1440">Hauptſatz.</line>
        <line lrx="1124" lry="1549" ulx="333" uly="1499">Bruͤche von ungleichen Nennern werden dadurch</line>
        <line lrx="1123" lry="1606" ulx="250" uly="1553">zu gleichen Nennern gebracht, wenn Nenner und</line>
        <line lrx="1124" lry="1658" ulx="251" uly="1605">Zaͤhler eines jeden Bruchs durch die Nenner der</line>
        <line lrx="1124" lry="1714" ulx="251" uly="1651">uͤbrigen Bruͤchen multiplizirt werden, d. i. wenn</line>
        <line lrx="1124" lry="1764" ulx="251" uly="1708">man zuerſt ihrer zween, welche man will, mit ein⸗</line>
        <line lrx="1126" lry="1822" ulx="252" uly="1751">ander, deren Vielfaches mit dem dritten, das her⸗</line>
        <line lrx="1123" lry="1860" ulx="251" uly="1811">auskommende mit dem vierten u. ſ. w. multiplizirt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="415" type="textblock" ulx="1268" uly="329">
        <line lrx="1311" lry="352" ulx="1274" uly="329">1 3</line>
        <line lrx="1322" lry="378" ulx="1271" uly="353">7/4/</line>
        <line lrx="1325" lry="415" ulx="1268" uly="385">det ma</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="578" type="textblock" ulx="1266" uly="445">
        <line lrx="1325" lry="477" ulx="1266" uly="445">ner 3,</line>
        <line lrx="1323" lry="523" ulx="1266" uly="488">18662</line>
        <line lrx="1313" lry="578" ulx="1267" uly="536">laßt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="976" type="textblock" ulx="1269" uly="725">
        <line lrx="1325" lry="764" ulx="1277" uly="725">dieſen</line>
        <line lrx="1313" lry="813" ulx="1275" uly="788">man</line>
        <line lrx="1314" lry="875" ulx="1274" uly="825">gung</line>
        <line lrx="1325" lry="921" ulx="1270" uly="886">die ein</line>
        <line lrx="1325" lry="976" ulx="1269" uly="945">nwen:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1812" type="textblock" ulx="1274" uly="1134">
        <line lrx="1325" lry="1169" ulx="1274" uly="1134">danke</line>
        <line lrx="1324" lry="1222" ulx="1279" uly="1194">ner o</line>
        <line lrx="1325" lry="1277" ulx="1280" uly="1238">llein</line>
        <line lrx="1316" lry="1330" ulx="1275" uly="1299">wenn</line>
        <line lrx="1325" lry="1384" ulx="1275" uly="1353">itt</line>
        <line lrx="1322" lry="1450" ulx="1277" uly="1393">Nenn</line>
        <line lrx="1323" lry="1490" ulx="1281" uly="1449">ſehen</line>
        <line lrx="1325" lry="1542" ulx="1278" uly="1502">hier</line>
        <line lrx="1325" lry="1603" ulx="1276" uly="1557">die ſ</line>
        <line lrx="1316" lry="1651" ulx="1275" uly="1619">9,</line>
        <line lrx="1321" lry="1703" ulx="1277" uly="1673">und</line>
        <line lrx="1323" lry="1764" ulx="1281" uly="1722">und 4</line>
        <line lrx="1325" lry="1812" ulx="1283" uly="1774">ich</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="137" type="page" xml:id="s_AhI400_137">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_137.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1248" lry="1820" type="textblock" ulx="0" uly="196">
        <line lrx="1120" lry="247" ulx="1027" uly="196">ITIZ</line>
        <line lrx="1097" lry="333" ulx="6" uly="274">eingerich⸗ Wenn man z. B. zu den Bruͤchen 2, F, ,</line>
        <line lrx="1094" lry="383" ulx="0" uly="328">zirt, und 1, à, m, einen gemeinen Nenner ſucht, ſo fin⸗</line>
        <line lrx="1093" lry="435" ulx="0" uly="379">ſ eihi det man durch dergleichen Vervielfaͤltigung den Nen⸗</line>
        <line lrx="1096" lry="482" ulx="6" uly="436">nit 2 ner 3, 9, 8, 3, 4, 6, 12 untereinander die Zahl</line>
        <line lrx="1103" lry="537" ulx="214" uly="490">186624, welche ſich durch jeden von ihnen theilen</line>
        <line lrx="723" lry="667" ulx="0" uly="608">ſſchhn. F. 148.</line>
        <line lrx="1095" lry="715" ulx="298" uly="672">Man ſieht inzwiſchen leicht, daß, wenn unter</line>
        <line lrx="1092" lry="793" ulx="5" uly="715">p iſ⸗ dieſen Nennern eine Zahl mehrere male vorkommt,</line>
        <line lrx="1094" lry="838" ulx="0" uly="780">den d man ihrer doch nur einmal bei dieſer Vervielfaͤlti⸗</line>
        <line lrx="1092" lry="896" ulx="0" uly="827">eaſtor gung bedarf. Nach welcher Regel man (§. IIZ.)</line>
        <line lrx="1093" lry="928" ulx="211" uly="883">die eine 3 weglaſſen kann, laͤßt ſich dieſe Methode</line>
        <line lrx="384" lry="1001" ulx="2" uly="916">niſe anwenden.</line>
        <line lrx="1021" lry="1057" ulx="0" uly="1016">Da nun D. 149.</line>
        <line lrx="1111" lry="1118" ulx="0" uly="1062">hnd wel Man betrachte die Nenner, und mache in Ge⸗</line>
        <line lrx="1093" lry="1174" ulx="0" uly="1116">ng eihe⸗ danken eine Zahl ausfuͤndig, welche durch jeden Nen⸗</line>
        <line lrx="1093" lry="1228" ulx="0" uly="1171">eftin ner ohne Reſt dividirt werden kann, und zwar die</line>
        <line lrx="1090" lry="1279" ulx="8" uly="1220">derſelben kleinmoͤglichſte. Die Zaͤhler erhaͤlt man dadurch,</line>
        <line lrx="1102" lry="1332" ulx="208" uly="1286">wenn jeder Zaͤhler durch jenen Quotienten multipli⸗</line>
        <line lrx="1092" lry="1386" ulx="202" uly="1337">zirt wird, welchen die Diviſion des eigentlichen</line>
        <line lrx="1146" lry="1436" ulx="190" uly="1389">Nenners in den gemeinſchaftlichen Nenner giebt. ES</line>
        <line lrx="1137" lry="1487" ulx="208" uly="1440">ſeyen die Bruͤche (§. 117.) gegeben, ſo laͤßt man</line>
        <line lrx="1089" lry="1554" ulx="0" uly="1488">dtrh hier die andere 3, nebſt 4 und 6, als ſolche weg,</line>
        <line lrx="1091" lry="1596" ulx="0" uly="1533">7 . die ſchon in der Zahl 12 enthalten ſind, worauf noch</line>
        <line lrx="1248" lry="1649" ulx="0" uly="1576">n 9, 8 und 12 übrig bleiben. So laſſen ſich z. B.</line>
        <line lrx="1090" lry="1706" ulx="0" uly="1630">a 9 und 12 mit 3 theilen, und geben zu Antheilen 3</line>
        <line lrx="1089" lry="1756" ulx="37" uly="1706">ein⸗ und 4, unter denen man aber leztere, weil ſie in der</line>
        <line lrx="1082" lry="1820" ulx="0" uly="1738">nit noch vorhandenen 8 enthalten iſt, nach der gegebe⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1082" lry="1878" type="textblock" ulx="0" uly="1809">
        <line lrx="1082" lry="1878" ulx="0" uly="1809">löf. nen Methode weglaſſen kann. So entſteht hier aus</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="138" type="page" xml:id="s_AhI400_138">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_138.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="303" lry="223" type="textblock" ulx="222" uly="189">
        <line lrx="303" lry="223" ulx="222" uly="189">118</line>
      </zone>
      <zone lrx="1117" lry="430" type="textblock" ulx="232" uly="263">
        <line lrx="1116" lry="315" ulx="232" uly="263">Vervielfaͤltigung der 3, 8 und 3, die Zahl 72, wel⸗</line>
        <line lrx="1117" lry="366" ulx="235" uly="324">che ſich eben ſowohl als 186624 durch alle Nenner</line>
        <line lrx="873" lry="430" ulx="235" uly="374">der vorgegebenen Bruͤche theilen laͤßt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="747" lry="508" type="textblock" ulx="603" uly="468">
        <line lrx="747" lry="508" ulx="603" uly="468">J. 150.</line>
      </zone>
      <zone lrx="624" lry="508" type="textblock" ulx="604" uly="499">
        <line lrx="624" lry="508" ulx="604" uly="499">O</line>
      </zone>
      <zone lrx="1116" lry="577" type="textblock" ulx="318" uly="534">
        <line lrx="1116" lry="577" ulx="318" uly="534">Sobald als man den allgemeinen Nenner hat,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1152" lry="629" type="textblock" ulx="236" uly="585">
        <line lrx="1152" lry="629" ulx="236" uly="585">iſt es leicht, die Zaͤhler der vorgegebenen Bruͤche</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="894" type="textblock" ulx="235" uly="639">
        <line lrx="773" lry="681" ulx="237" uly="639">(§. 117.) darnach einzurichten.</line>
        <line lrx="1117" lry="749" ulx="320" uly="681">Naͤmlich man theilt den ſelben durch den Nen⸗</line>
        <line lrx="1119" lry="791" ulx="236" uly="741">ner eines jeden Bruches, und multiplizirt jedesmal</line>
        <line lrx="1118" lry="838" ulx="235" uly="791">den Antheil (Quotienten) mit dem Zaͤhler des Bru⸗</line>
        <line lrx="505" lry="894" ulx="236" uly="850">ches. (§. 149.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1121" lry="1204" type="textblock" ulx="238" uly="938">
        <line lrx="917" lry="978" ulx="509" uly="938">6 §. 151.</line>
        <line lrx="1117" lry="1044" ulx="321" uly="1002">Wie die Zahlen zu den Verrichtungen dieſes und</line>
        <line lrx="1119" lry="1099" ulx="238" uly="1056">des vorigen §. bequemlich zu beſchreiben und zu be⸗</line>
        <line lrx="1121" lry="1150" ulx="239" uly="1109">handeln ſeyn, kann man aus den folgenden Bei⸗</line>
        <line lrx="464" lry="1204" ulx="239" uly="1160">ſpielen ſehen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1121" lry="1845" type="textblock" ulx="238" uly="1208">
        <line lrx="1011" lry="1295" ulx="322" uly="1208">Die obigen Jruche (G. 147.) werden in d</line>
        <line lrx="1121" lry="1318" ulx="240" uly="1254">ſten derſelben in 4, 49, 63, 24, 72, 99, 42,</line>
        <line lrx="801" lry="1367" ulx="238" uly="1319">verwandelt.</line>
        <line lrx="1022" lry="1447" ulx="284" uly="1393">Erſtes Beiſpiel F. 147. J. 148.</line>
        <line lrx="1062" lry="1515" ulx="344" uly="1464">24 — 48 3) 98 12</line>
        <line lrx="1026" lry="1571" ulx="317" uly="1521">. 8 — 40 38</line>
        <line lrx="980" lry="1622" ulx="342" uly="1576">5 9 — 63  24</line>
        <line lrx="980" lry="1679" ulx="341" uly="1634">3 24 — 24 3</line>
        <line lrx="1019" lry="1743" ulx="443" uly="1688">4 15  e 72</line>
        <line lrx="927" lry="1791" ulx="341" uly="1742">5 12 — 60</line>
        <line lrx="648" lry="1845" ulx="342" uly="1797"> 6 — 42</line>
      </zone>
      <zone lrx="1163" lry="1254" type="textblock" ulx="1016" uly="1221">
        <line lrx="1163" lry="1254" ulx="1016" uly="1221">em er⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1042" type="textblock" ulx="1272" uly="1001">
        <line lrx="1325" lry="1042" ulx="1272" uly="1001">Ate</line>
      </zone>
      <zone lrx="1309" lry="1193" type="textblock" ulx="1278" uly="1128">
        <line lrx="1309" lry="1193" ulx="1278" uly="1128">== Te</line>
      </zone>
      <zone lrx="1313" lry="1493" type="textblock" ulx="1280" uly="1229">
        <line lrx="1313" lry="1493" ulx="1280" uly="1229">pIP= erI eſ</line>
      </zone>
      <zone lrx="1311" lry="1596" type="textblock" ulx="1282" uly="1531">
        <line lrx="1311" lry="1596" ulx="1282" uly="1531">S/</line>
      </zone>
      <zone lrx="1307" lry="1702" type="textblock" ulx="1280" uly="1632">
        <line lrx="1307" lry="1702" ulx="1280" uly="1632">S ſe=</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1855" type="textblock" ulx="1286" uly="1812">
        <line lrx="1325" lry="1855" ulx="1286" uly="1812">en</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="139" type="page" xml:id="s_AhI400_139">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_139.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="76" lry="310" type="textblock" ulx="0" uly="274">
        <line lrx="76" lry="310" ulx="0" uly="274">2, wel</line>
      </zone>
      <zone lrx="108" lry="361" type="textblock" ulx="0" uly="327">
        <line lrx="108" lry="361" ulx="0" uly="327">Nenner</line>
      </zone>
      <zone lrx="109" lry="575" type="textblock" ulx="0" uly="540">
        <line lrx="109" lry="575" ulx="0" uly="540">Iner het ,</line>
      </zone>
      <zone lrx="72" lry="626" type="textblock" ulx="0" uly="591">
        <line lrx="72" lry="626" ulx="0" uly="591">1 Bliche</line>
      </zone>
      <zone lrx="73" lry="838" type="textblock" ulx="0" uly="698">
        <line lrx="73" lry="732" ulx="0" uly="698">den Mer⸗</line>
        <line lrx="73" lry="791" ulx="0" uly="747">ſedenal</line>
        <line lrx="71" lry="838" ulx="0" uly="805">es Brl⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="73" lry="1157" type="textblock" ulx="0" uly="1013">
        <line lrx="67" lry="1054" ulx="0" uly="1013">ſes und</line>
        <line lrx="70" lry="1110" ulx="0" uly="1066">d A be⸗</line>
        <line lrx="73" lry="1157" ulx="0" uly="1117">den Vii⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="72" lry="1305" type="textblock" ulx="0" uly="1231">
        <line lrx="72" lry="1263" ulx="0" uly="1231">den er⸗</line>
        <line lrx="62" lry="1305" ulx="0" uly="1281">10 22</line>
      </zone>
      <zone lrx="105" lry="1324" type="textblock" ulx="0" uly="1299">
        <line lrx="105" lry="1324" ulx="0" uly="1299">3, 72</line>
      </zone>
      <zone lrx="1102" lry="1695" type="textblock" ulx="209" uly="165">
        <line lrx="1087" lry="211" ulx="988" uly="165">119</line>
        <line lrx="425" lry="305" ulx="284" uly="262">S. IIS.</line>
        <line lrx="651" lry="408" ulx="241" uly="333">— 3) 80101 15</line>
        <line lrx="489" lry="427" ulx="260" uly="385">2) 8310</line>
        <line lrx="493" lry="491" ulx="308" uly="446">+—43 5</line>
        <line lrx="492" lry="550" ulx="440" uly="518">15</line>
        <line lrx="492" lry="603" ulx="473" uly="574">4</line>
        <line lrx="492" lry="664" ulx="438" uly="634">6</line>
        <line lrx="489" lry="802" ulx="403" uly="767">1 2,0</line>
        <line lrx="455" lry="851" ulx="434" uly="820">3</line>
        <line lrx="487" lry="922" ulx="399" uly="882">360</line>
        <line lrx="623" lry="1037" ulx="211" uly="995">Zweites Beiſpiel F. 150.</line>
        <line lrx="628" lry="1086" ulx="300" uly="1056">369 )</line>
        <line lrx="1066" lry="1154" ulx="229" uly="1087">8 360 45 10 360 36</line>
        <line lrx="1065" lry="1194" ulx="209" uly="1110">5 e S 5 165] e</line>
        <line lrx="1065" lry="1268" ulx="217" uly="1217">280 225 252</line>
        <line lrx="499" lry="1288" ulx="229" uly="1262">9</line>
        <line lrx="1065" lry="1319" ulx="830" uly="1286">12 360 30</line>
        <line lrx="1064" lry="1401" ulx="216" uly="1286">3— 216 9 3060 40 3 1</line>
        <line lrx="1044" lry="1486" ulx="209" uly="1435">18 252 . 30</line>
        <line lrx="1044" lry="1561" ulx="223" uly="1487">1I »„ 360 72 33⁰</line>
        <line lrx="1102" lry="1602" ulx="211" uly="1517">72 33  d r e 4</line>
        <line lrx="1066" lry="1673" ulx="211" uly="1599">= 192 216 8</line>
        <line lrx="1066" lry="1695" ulx="222" uly="1661">15 192</line>
      </zone>
      <zone lrx="1087" lry="1839" type="textblock" ulx="215" uly="1743">
        <line lrx="1087" lry="1789" ulx="292" uly="1743">Zu mehrerer Vollkommenheit wollen wir noch</line>
        <line lrx="885" lry="1839" ulx="215" uly="1796">ein Beiſpiel dieſer Art vor uns nehmen.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="140" type="page" xml:id="s_AhI400_140">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_140.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="295" lry="215" type="textblock" ulx="227" uly="189">
        <line lrx="295" lry="215" ulx="227" uly="189">120</line>
      </zone>
      <zone lrx="1141" lry="415" type="textblock" ulx="209" uly="265">
        <line lrx="1107" lry="307" ulx="303" uly="265">Es ſollen , 2, 3s, und unter einerlei Be⸗</line>
        <line lrx="1078" lry="325" ulx="474" uly="292">, 5 T 7</line>
        <line lrx="1141" lry="362" ulx="209" uly="318">nennung gebracht werden. Die Zahl 40 iſt der all⸗</line>
        <line lrx="1109" lry="415" ulx="224" uly="370">gemeine Nenner, folglich bekommen die neuen Ren⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="488" lry="465" type="textblock" ulx="225" uly="420">
        <line lrx="488" lry="465" ulx="225" uly="420">ner die Geſtalt:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1108" lry="895" type="textblock" ulx="226" uly="508">
        <line lrx="843" lry="539" ulx="333" uly="508">5 16 12 1I0</line>
        <line lrx="856" lry="582" ulx="305" uly="521"> Tr 5  e.</line>
        <line lrx="739" lry="670" ulx="596" uly="629">D. 152.</line>
        <line lrx="1108" lry="744" ulx="248" uly="694">Aber woher weiß ich gerade, daß dieſe oder</line>
        <line lrx="1105" lry="790" ulx="226" uly="746">jene Zahl der kleinmoͤglichſte Nenner ſei? kann der</line>
        <line lrx="1104" lry="842" ulx="227" uly="799">angehende Rechner fragen. Hier verweiſe ich ihn</line>
        <line lrx="804" lry="895" ulx="229" uly="851">auf das zweite Beiſpiel (§. 151.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="533" type="textblock" ulx="1260" uly="484">
        <line lrx="1325" lry="533" ulx="1260" uly="484">Dier</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1162" type="textblock" ulx="1263" uly="856">
        <line lrx="1325" lry="896" ulx="1263" uly="856">gleichen</line>
        <line lrx="1325" lry="947" ulx="1263" uly="911">daß n</line>
        <line lrx="1325" lry="999" ulx="1266" uly="963">Euumnmn</line>
        <line lrx="1325" lry="1051" ulx="1267" uly="1018">Weil de</line>
        <line lrx="1325" lry="1108" ulx="1270" uly="1072">tet, ſ</line>
        <line lrx="1325" lry="1162" ulx="1274" uly="1121">Menz</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="141" type="page" xml:id="s_AhI400_141">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_141.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="115" lry="404" type="textblock" ulx="0" uly="265">
        <line lrx="115" lry="300" ulx="0" uly="265">ſerſei De.</line>
        <line lrx="92" lry="356" ulx="0" uly="320">der al⸗</line>
        <line lrx="79" lry="404" ulx="0" uly="372">nen Nen⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1237" lry="589" type="textblock" ulx="210" uly="360">
        <line lrx="1237" lry="465" ulx="349" uly="360">Vierzehnter Abſchnitt.</line>
        <line lrx="1091" lry="589" ulx="210" uly="481">Die vier Rechnung Sarten der Bruͤche.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1091" lry="1055" type="textblock" ulx="0" uly="646">
        <line lrx="894" lry="698" ulx="412" uly="646">Bruͤche zu addiren.</line>
        <line lrx="727" lry="768" ulx="46" uly="702">8 §F. 13.</line>
        <line lrx="1065" lry="807" ulx="12" uly="761">nn di —</line>
        <line lrx="1088" lry="846" ulx="0" uly="791">ich in Die Zuſammenzaͤhlung ſolcher Bruͤche, welche einen</line>
        <line lrx="1089" lry="897" ulx="209" uly="854">gleichartigen Nenner haben, beſteht blos darinn,</line>
        <line lrx="1091" lry="949" ulx="209" uly="905">daß man ihre Zaͤhler zuſammenzaͤhlt, und unter ihre</line>
        <line lrx="1089" lry="1005" ulx="210" uly="959">Summe den gemeinſchaftlichen Nenner ſetzt. Denn,</line>
        <line lrx="1088" lry="1055" ulx="209" uly="1005">weil der Nenner einerlei Theile des Ganzen bedeu⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1090" lry="1153" type="textblock" ulx="209" uly="1060">
        <line lrx="1090" lry="1132" ulx="209" uly="1060">tet, ſo kann man ſie als Groͤßen einer Art zuſam⸗</line>
        <line lrx="392" lry="1153" ulx="210" uly="1111">menzaͤhlen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="489" lry="1229" type="textblock" ulx="374" uly="1189">
        <line lrx="489" lry="1229" ulx="374" uly="1189">3Z. B.</line>
      </zone>
      <zone lrx="558" lry="1499" type="textblock" ulx="530" uly="1196">
        <line lrx="558" lry="1499" ulx="530" uly="1196">N—  εμ NP R1α.</line>
      </zone>
      <zone lrx="654" lry="1602" type="textblock" ulx="491" uly="1538">
        <line lrx="554" lry="1594" ulx="491" uly="1538">S</line>
      </zone>
      <zone lrx="1085" lry="1849" type="textblock" ulx="95" uly="1636">
        <line lrx="1075" lry="1678" ulx="569" uly="1637">F. 154.</line>
        <line lrx="1082" lry="1764" ulx="95" uly="1636">4 Die Zuſammenzaͤhlung gemiſchter Bruͤche wird</line>
        <line lrx="1085" lry="1793" ulx="210" uly="1741">verrichtet, wenn erſt die Bruͤche addirt, und dann</line>
        <line lrx="963" lry="1849" ulx="210" uly="1803">die ausgehobenen Ganzen beigezaͤhlt werden.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="142" type="page" xml:id="s_AhI400_142">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_142.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="766" lry="745" type="textblock" ulx="512" uly="704">
        <line lrx="766" lry="745" ulx="512" uly="704">II. Beiſpiel.</line>
      </zone>
      <zone lrx="939" lry="656" type="textblock" ulx="418" uly="339">
        <line lrx="638" lry="357" ulx="476" uly="339">2</line>
        <line lrx="908" lry="384" ulx="439" uly="343">2 % 10 20</line>
        <line lrx="908" lry="446" ulx="440" uly="402">8 ⅞ 15 — 15</line>
        <line lrx="908" lry="512" ulx="440" uly="464">75 9 — 77</line>
        <line lrx="939" lry="626" ulx="418" uly="582">12 62 —381 62</line>
        <line lrx="648" lry="656" ulx="478" uly="619">90 – 45</line>
      </zone>
      <zone lrx="571" lry="1610" type="textblock" ulx="271" uly="1570">
        <line lrx="571" lry="1610" ulx="271" uly="1570">ner wirklich theilt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="766" lry="1749" type="textblock" ulx="230" uly="1675">
        <line lrx="766" lry="1749" ulx="230" uly="1675">ſen (F. 124. II. Beiſpiel) die 4.</line>
      </zone>
      <zone lrx="847" lry="1175" type="textblock" ulx="421" uly="774">
        <line lrx="847" lry="821" ulx="439" uly="774">75 — 12</line>
        <line lrx="846" lry="950" ulx="439" uly="897">67 6 — 6</line>
        <line lrx="841" lry="1011" ulx="440" uly="964">4 S 3 — 15</line>
        <line lrx="840" lry="1094" ulx="421" uly="1048">21 ½ 43</line>
        <line lrx="801" lry="1175" ulx="524" uly="1119">Anmerkung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1144" lry="1558" type="textblock" ulx="230" uly="1194">
        <line lrx="1144" lry="1242" ulx="230" uly="1194">Es traͤgt ſich ſowol bei der Zuſammenzaͤhlung als</line>
        <line lrx="1111" lry="1293" ulx="268" uly="1249">auch ſonſt in Berechnung der Bruͤche oͤfters zu,</line>
        <line lrx="1112" lry="1347" ulx="270" uly="1301">daß der Zaͤhler der herausgebrachten Zahl groͤßer</line>
        <line lrx="1111" lry="1393" ulx="270" uly="1355">wird als der Nenner. Man merkt alsdann, daß</line>
        <line lrx="1112" lry="1452" ulx="271" uly="1402">unter einem ſolchen uneigentlichen Bruche eine</line>
        <line lrx="1111" lry="1507" ulx="272" uly="1456">ganze Zahl verborgen ſei; und man erkennet ſei⸗</line>
        <line lrx="1110" lry="1558" ulx="272" uly="1514">nen Werth, wenn man den Zaͤhler durch den Nen⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1108" lry="1714" type="textblock" ulx="314" uly="1617">
        <line lrx="1108" lry="1714" ulx="314" uly="1617">3. B. Da  §5 ein Ganzes ausmachen, ſo muͤſ⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1109" lry="1751" type="textblock" ulx="767" uly="1696">
        <line lrx="1109" lry="1751" ulx="767" uly="1696">3 ſo viel Ganze ent⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1143" lry="1854" type="textblock" ulx="228" uly="1715">
        <line lrx="1004" lry="1797" ulx="228" uly="1715">halten, ſo viel mal 18 in 43  thalten ſind.</line>
        <line lrx="1143" lry="1854" ulx="230" uly="1801">ſind es 2 mal, und bleiben noch 7 uͤbrig. Daher iſt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1110" lry="1782" type="textblock" ulx="1049" uly="1748">
        <line lrx="1110" lry="1782" ulx="1049" uly="1748">Sie</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="366" type="textblock" ulx="1263" uly="269">
        <line lrx="1325" lry="303" ulx="1263" uly="269">derVen</line>
        <line lrx="1324" lry="366" ulx="1264" uly="324">lekenen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="684" type="textblock" ulx="1264" uly="544">
        <line lrx="1325" lry="629" ulx="1264" uly="595">Wirte⸗</line>
        <line lrx="1325" lry="684" ulx="1265" uly="648">besma</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1422" type="textblock" ulx="1315" uly="1204">
        <line lrx="1325" lry="1422" ulx="1315" uly="1204"> rrrebee</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1810" type="textblock" ulx="1282" uly="1774">
        <line lrx="1325" lry="1810" ulx="1282" uly="1774">teinb⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="143" type="page" xml:id="s_AhI400_143">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_143.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="69" lry="1251" type="textblock" ulx="0" uly="1204">
        <line lrx="69" lry="1251" ulx="0" uly="1204">ng e</line>
      </zone>
      <zone lrx="68" lry="1301" type="textblock" ulx="0" uly="1266">
        <line lrx="68" lry="1301" ulx="0" uly="1266">kels l,</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="1570" type="textblock" ulx="0" uly="1314">
        <line lrx="65" lry="1359" ulx="0" uly="1314">gtßer</line>
        <line lrx="64" lry="1407" ulx="0" uly="1364">n, daß</line>
        <line lrx="66" lry="1466" ulx="0" uly="1419">e ene</line>
        <line lrx="64" lry="1515" ulx="0" uly="1471">net ſiß</line>
        <line lrx="62" lry="1570" ulx="0" uly="1530">den Nen⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="56" lry="1865" type="textblock" ulx="0" uly="1653">
        <line lrx="53" lry="1696" ulx="0" uly="1653">niſ</line>
        <line lrx="54" lry="1768" ulx="0" uly="1714">ent⸗</line>
        <line lrx="56" lry="1802" ulx="0" uly="1765">Sie</line>
        <line lrx="31" lry="1865" ulx="0" uly="1825">her</line>
      </zone>
      <zone lrx="1098" lry="235" type="textblock" ulx="1028" uly="199">
        <line lrx="1098" lry="235" ulx="1028" uly="199">123</line>
      </zone>
      <zone lrx="1098" lry="369" type="textblock" ulx="220" uly="268">
        <line lrx="1098" lry="323" ulx="220" uly="268">der Werth des Bruchs 2 ⁄ und die Summe des ge⸗</line>
        <line lrx="744" lry="369" ulx="220" uly="326">gebenen Beiſpiels (II.) 23 2.</line>
      </zone>
      <zone lrx="768" lry="520" type="textblock" ulx="563" uly="352">
        <line lrx="768" lry="378" ulx="693" uly="352">15.</line>
        <line lrx="737" lry="454" ulx="585" uly="414">d. 155.</line>
        <line lrx="752" lry="520" ulx="563" uly="478">Aufgabe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1099" lry="699" type="textblock" ulx="218" uly="541">
        <line lrx="1098" lry="587" ulx="303" uly="541">Was betragen die Koſten zur Ausruͤſtung eines</line>
        <line lrx="1099" lry="637" ulx="220" uly="595">Wirtembergiſchen Landmilizes, da man ſeines Lei⸗</line>
        <line lrx="850" lry="699" ulx="218" uly="647">besmontirung ſchaͤzt auf 4 ¾ Rthlr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1102" lry="1693" type="textblock" ulx="294" uly="703">
        <line lrx="813" lry="750" ulx="371" uly="703">Mantel 2 —</line>
        <line lrx="813" lry="799" ulx="405" uly="752">Mousquete 5 —</line>
        <line lrx="813" lry="859" ulx="403" uly="802">Patrontaſche + —</line>
        <line lrx="813" lry="908" ulx="402" uly="857">Sabel 1—</line>
        <line lrx="825" lry="959" ulx="401" uly="914">Kuppel 2 —</line>
        <line lrx="1102" lry="1015" ulx="404" uly="966">Gamaſchen — V</line>
        <line lrx="815" lry="1067" ulx="405" uly="1017">Huth „—</line>
        <line lrx="753" lry="1146" ulx="569" uly="1105">Operation:</line>
        <line lrx="960" lry="1217" ulx="297" uly="1171">3 — 8 Ganze.</line>
        <line lrx="873" lry="1269" ulx="294" uly="1222">JYU 4</line>
        <line lrx="873" lry="1310" ulx="295" uly="1275"> — 6 2</line>
        <line lrx="870" lry="1375" ulx="299" uly="1329">2 — 9 5</line>
        <line lrx="898" lry="1484" ulx="467" uly="1428">12) 38 3 2 36</line>
        <line lrx="1025" lry="1549" ulx="547" uly="1480">3⁰ 15 ½Rthlr.</line>
        <line lrx="1031" lry="1567" ulx="560" uly="1546">2</line>
        <line lrx="737" lry="1641" ulx="585" uly="1600">G. I56.</line>
        <line lrx="760" lry="1693" ulx="556" uly="1653">Aufgabe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1099" lry="1850" type="textblock" ulx="223" uly="1702">
        <line lrx="1099" lry="1747" ulx="305" uly="1702">Im Gutachter⸗Thal, einem Doͤrfchen Wuͤr⸗</line>
        <line lrx="1099" lry="1805" ulx="223" uly="1754">tembergs, an der Graͤnze des Landes, beſtehen die</line>
        <line lrx="807" lry="1850" ulx="224" uly="1808">Bauerſchaften in folgenden Hoͤfen:</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="144" type="page" xml:id="s_AhI400_144">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_144.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="296" lry="238" type="textblock" ulx="227" uly="179">
        <line lrx="296" lry="238" ulx="227" uly="179">124</line>
      </zone>
      <zone lrx="1103" lry="329" type="textblock" ulx="307" uly="270">
        <line lrx="1072" lry="307" ulx="338" uly="270">I LI LI I LI TI I II 1</line>
        <line lrx="1103" lry="329" ulx="307" uly="303">75⸗ Tr/  6, 6 6, 6 §S g, S, TZ/, Ta-.</line>
      </zone>
      <zone lrx="975" lry="394" type="textblock" ulx="225" uly="350">
        <line lrx="975" lry="394" ulx="225" uly="350">Wie viel ganze Hoͤfe machen ſie zuſammen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="298" lry="328" type="textblock" ulx="274" uly="284">
        <line lrx="298" lry="328" ulx="274" uly="284">0 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="758" lry="500" type="textblock" ulx="555" uly="462">
        <line lrx="758" lry="500" ulx="555" uly="462">Operation:</line>
      </zone>
      <zone lrx="972" lry="579" type="textblock" ulx="306" uly="535">
        <line lrx="972" lry="579" ulx="306" uly="535">Der abgekuͤrzte Ausdruck waͤre demnach</line>
      </zone>
      <zone lrx="1103" lry="1504" type="textblock" ulx="224" uly="614">
        <line lrx="1103" lry="680" ulx="224" uly="614">31½T4 † a = 2 †+ 1 † 3 † à</line>
        <line lrx="1102" lry="728" ulx="543" uly="677"> 6=  r 1</line>
        <line lrx="1103" lry="782" ulx="576" uly="739">— 268 + 432 + 216 + 96</line>
        <line lrx="924" lry="860" ulx="858" uly="818">576</line>
        <line lrx="475" lry="933" ulx="388" uly="892">768</line>
        <line lrx="478" lry="986" ulx="389" uly="955">4 3 2</line>
        <line lrx="477" lry="1030" ulx="387" uly="999">2 I 6</line>
        <line lrx="932" lry="1104" ulx="337" uly="1051">— 264 5 5</line>
        <line lrx="1027" lry="1123" ulx="561" uly="1102"> 20 —</line>
        <line lrx="472" lry="1214" ulx="354" uly="1183">I I 5 2</line>
        <line lrx="473" lry="1290" ulx="384" uly="1250">360</line>
        <line lrx="810" lry="1375" ulx="343" uly="1324">folglich in allem 2 „ Hofe.</line>
        <line lrx="736" lry="1504" ulx="593" uly="1464">d. 157.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1123" lry="1569" type="textblock" ulx="305" uly="1499">
        <line lrx="1123" lry="1569" ulx="305" uly="1499">Einem Kaufmann wurden 5 Kiſten mit Waa⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1099" lry="1828" type="textblock" ulx="219" uly="1590">
        <line lrx="1097" lry="1632" ulx="222" uly="1590">ren gebracht, dieſe haben auf der Mauth folgendes</line>
        <line lrx="1097" lry="1704" ulx="220" uly="1652">an Gewicht gewogen: 75 ¼ I5., 76 ¾ B., 8 ¾ 1.,</line>
        <line lrx="1099" lry="1765" ulx="219" uly="1714">9 ½ B., 28 2 I5. Was waͤgen wohl alle 5 Kiſten</line>
        <line lrx="1073" lry="1828" ulx="220" uly="1776">zuſammen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1215" type="textblock" ulx="1276" uly="1019">
        <line lrx="1325" lry="1105" ulx="1276" uly="1064">ſtorde</line>
        <line lrx="1325" lry="1154" ulx="1282" uly="1120">S</line>
        <line lrx="1325" lry="1215" ulx="1286" uly="1172">Iuf</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="145" type="page" xml:id="s_AhI400_145">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_145.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1086" lry="993" type="textblock" ulx="0" uly="189">
        <line lrx="1086" lry="227" ulx="1019" uly="189">125</line>
        <line lrx="533" lry="280" ulx="488" uly="239">A</line>
        <line lrx="644" lry="330" ulx="0" uly="282">,k. 75 1 — ⁶6</line>
        <line lrx="645" lry="389" ulx="290" uly="338">70 ¾ — — 9</line>
        <line lrx="644" lry="440" ulx="275" uly="395">8 F — — 8</line>
        <line lrx="645" lry="496" ulx="314" uly="450">9 5 — — I0</line>
        <line lrx="645" lry="544" ulx="293" uly="501">28 ½ —7</line>
        <line lrx="931" lry="623" ulx="489" uly="547">12 4 3 .</line>
        <line lrx="1001" lry="647" ulx="7" uly="604">241 3 6 75 —4 5</line>
        <line lrx="984" lry="701" ulx="56" uly="612">V 1</line>
        <line lrx="741" lry="735" ulx="5" uly="690">111 8</line>
        <line lrx="744" lry="803" ulx="2" uly="736">1, 2</line>
        <line lrx="741" lry="869" ulx="603" uly="825">199 ½ .</line>
        <line lrx="737" lry="941" ulx="551" uly="900">Aufgabe.</line>
        <line lrx="725" lry="993" ulx="576" uly="953">K. 158.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1087" lry="1149" type="textblock" ulx="214" uly="1002">
        <line lrx="1087" lry="1045" ulx="295" uly="1002">Nach einer Darſtellung des gegenwaͤrtigen Zu⸗</line>
        <line lrx="1086" lry="1098" ulx="214" uly="1054">ſtandes des Wuͤrtembergiſchen Militairs betraͤgt der</line>
        <line lrx="1086" lry="1149" ulx="216" uly="1108">Sold eines einfachen Officier⸗Perſonals bei einem</line>
      </zone>
      <zone lrx="1221" lry="1854" type="textblock" ulx="0" uly="1123">
        <line lrx="869" lry="1206" ulx="4" uly="1152">33 Infanterie⸗ (und Genie⸗Corps) wenn</line>
        <line lrx="987" lry="1260" ulx="337" uly="1214">1 Obriſt⸗Lieutenant 1200 ¼ Gulden</line>
        <line lrx="942" lry="1305" ulx="335" uly="1266">1 Major— 1000 —</line>
        <line lrx="942" lry="1368" ulx="333" uly="1320">X Kapitain 800 % —</line>
        <line lrx="944" lry="1419" ulx="335" uly="1370">1 Adjutant 400 3à —</line>
        <line lrx="1221" lry="1477" ulx="321" uly="1419">1 Lieutenant 400 4. —</line>
        <line lrx="944" lry="1510" ulx="337" uly="1478">1 Auditeur 100 —</line>
        <line lrx="944" lry="1580" ulx="0" uly="1527">DVre 1 Rechnungsfuͤhrer 200 %ℛ —</line>
        <line lrx="835" lry="1652" ulx="0" uly="1582">ſent 1 Feldweibel 180 g</line>
        <line lrx="944" lry="1680" ulx="163" uly="1635">. 1 Korporal 144 F —</line>
        <line lrx="942" lry="1727" ulx="1" uly="1669">15, 1 Tambour⸗Korporal 144 —</line>
        <line lrx="946" lry="1777" ulx="9" uly="1734">Fſen 1 Tambour— 605 —</line>
        <line lrx="953" lry="1854" ulx="575" uly="1799">Antw. 4434 35 fl.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="146" type="page" xml:id="s_AhI400_146">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_146.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1042" lry="321" type="textblock" ulx="313" uly="263">
        <line lrx="1042" lry="321" ulx="313" uly="263">Operation mit Ruͤckſicht (§J. 154. 155.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="815" lry="709" type="textblock" ulx="402" uly="330">
        <line lrx="630" lry="382" ulx="402" uly="330">I2 60</line>
        <line lrx="627" lry="440" ulx="505" uly="404">1680</line>
        <line lrx="627" lry="498" ulx="506" uly="463">19890</line>
        <line lrx="628" lry="542" ulx="505" uly="509">2 0 I 6</line>
        <line lrx="815" lry="594" ulx="506" uly="566">2 I OO⅓</line>
        <line lrx="629" lry="653" ulx="505" uly="616">2160</line>
        <line lrx="628" lry="709" ulx="504" uly="677">2 2 05</line>
      </zone>
      <zone lrx="1070" lry="765" type="textblock" ulx="501" uly="730">
        <line lrx="1070" lry="765" ulx="501" uly="730">2 2 4 6 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="863" lry="954" type="textblock" ulx="331" uly="786">
        <line lrx="863" lry="842" ulx="331" uly="786">2520 1I5 5 5 I 6 2 5 fl.</line>
        <line lrx="678" lry="894" ulx="470" uly="845">15 320</line>
        <line lrx="618" lry="954" ulx="469" uly="924">— 2 3 1</line>
      </zone>
      <zone lrx="1040" lry="1105" type="textblock" ulx="303" uly="990">
        <line lrx="746" lry="1033" ulx="602" uly="990">§. 159.</line>
        <line lrx="1040" lry="1105" ulx="303" uly="1055">Die Subtraktion gebrochener Zahlen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1113" lry="1628" type="textblock" ulx="229" uly="1133">
        <line lrx="1113" lry="1182" ulx="274" uly="1133">Wienn ein Bruch von dem andern, der mit ihm</line>
        <line lrx="1113" lry="1228" ulx="229" uly="1186">einen gleichen Nenner hat, ſubtrahirt werden ſoll, ſo</line>
        <line lrx="1112" lry="1280" ulx="232" uly="1235">wird der Zaͤhler des andern ſubtrahirt (abgezaͤhlt) und</line>
        <line lrx="1113" lry="1334" ulx="231" uly="1290">unter den Reſt der gemeinen Nenner geſetzt. Hier koͤn⸗</line>
        <line lrx="1091" lry="1386" ulx="230" uly="1342">nen folgende Beiſpiele die Sache anſchaulich machen.</line>
        <line lrx="1111" lry="1460" ulx="231" uly="1404">1) Soll man 4 von  ſubtrahiren: ſo zaͤhlt man</line>
        <line lrx="1110" lry="1505" ulx="270" uly="1460">4 von 7 ab, da denn der Reſt, folglich der ge⸗</line>
        <line lrx="698" lry="1566" ulx="270" uly="1515">ſuchte Reſt 3 oder  iſt.</line>
        <line lrx="856" lry="1628" ulx="230" uly="1573">2) 35 von ., was iſt der Reſt?</line>
      </zone>
      <zone lrx="741" lry="1758" type="textblock" ulx="345" uly="1648">
        <line lrx="741" lry="1706" ulx="345" uly="1648">von 5 — 9 S</line>
        <line lrx="636" lry="1758" ulx="443" uly="1715">15 — 3</line>
      </zone>
      <zone lrx="441" lry="540" type="textblock" ulx="424" uly="532">
        <line lrx="441" lry="540" ulx="424" uly="532">6</line>
      </zone>
      <zone lrx="452" lry="772" type="textblock" ulx="394" uly="345">
        <line lrx="452" lry="772" ulx="394" uly="345">eerGA a v</line>
      </zone>
      <zone lrx="502" lry="1627" type="textblock" ulx="437" uly="1603">
        <line lrx="502" lry="1627" ulx="437" uly="1603">1IO/</line>
      </zone>
      <zone lrx="689" lry="1773" type="textblock" ulx="672" uly="1753">
        <line lrx="689" lry="1773" ulx="672" uly="1753">2</line>
      </zone>
      <zone lrx="646" lry="1864" type="textblock" ulx="615" uly="1797">
        <line lrx="637" lry="1821" ulx="623" uly="1797">6</line>
        <line lrx="646" lry="1864" ulx="615" uly="1843">10</line>
      </zone>
      <zone lrx="787" lry="1850" type="textblock" ulx="677" uly="1816">
        <line lrx="787" lry="1850" ulx="677" uly="1816">— tel.</line>
      </zone>
      <zone lrx="736" lry="1869" type="textblock" ulx="677" uly="1798">
        <line lrx="736" lry="1869" ulx="677" uly="1798">o</line>
      </zone>
      <zone lrx="1324" lry="1873" type="textblock" ulx="1276" uly="1831">
        <line lrx="1324" lry="1873" ulx="1276" uly="1831">tnfffe</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1072" type="textblock" ulx="1270" uly="873">
        <line lrx="1325" lry="917" ulx="1271" uly="873">ehtec</line>
        <line lrx="1318" lry="969" ulx="1270" uly="931">athet</line>
        <line lrx="1325" lry="1022" ulx="1277" uly="984">ab d</line>
        <line lrx="1325" lry="1072" ulx="1278" uly="1033">linen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1558" type="textblock" ulx="1273" uly="1520">
        <line lrx="1325" lry="1558" ulx="1273" uly="1520">liein</line>
      </zone>
      <zone lrx="1287" lry="1603" type="textblock" ulx="1254" uly="1572">
        <line lrx="1287" lry="1603" ulx="1254" uly="1572">ze</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1824" type="textblock" ulx="1269" uly="1621">
        <line lrx="1325" lry="1658" ulx="1271" uly="1621">eins in</line>
        <line lrx="1325" lry="1715" ulx="1269" uly="1671">dern</line>
        <line lrx="1324" lry="1773" ulx="1270" uly="1722">ll z1</line>
        <line lrx="1325" lry="1824" ulx="1274" uly="1776">uhe</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="147" type="page" xml:id="s_AhI400_147">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_147.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="65" lry="1395" type="textblock" ulx="0" uly="1080">
        <line lrx="30" lry="1113" ulx="0" uly="1080">n.</line>
        <line lrx="64" lry="1182" ulx="5" uly="1144">nit itn</line>
        <line lrx="65" lry="1242" ulx="11" uly="1195">ſol, ſ⸗</line>
        <line lrx="65" lry="1295" ulx="1" uly="1251">t) ud</line>
        <line lrx="65" lry="1339" ulx="0" uly="1303">ierkön⸗</line>
        <line lrx="55" lry="1395" ulx="0" uly="1359">cchen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="92" lry="1467" type="textblock" ulx="0" uly="1426">
        <line lrx="92" lry="1467" ulx="0" uly="1426">ſtt nmen</line>
      </zone>
      <zone lrx="63" lry="1516" type="textblock" ulx="8" uly="1480">
        <line lrx="63" lry="1516" ulx="8" uly="1480">der he</line>
      </zone>
      <zone lrx="1076" lry="236" type="textblock" ulx="1002" uly="198">
        <line lrx="1076" lry="236" ulx="1002" uly="198">127</line>
      </zone>
      <zone lrx="505" lry="350" type="textblock" ulx="471" uly="282">
        <line lrx="505" lry="350" ulx="471" uly="282">23</line>
      </zone>
      <zone lrx="648" lry="439" type="textblock" ulx="374" uly="325">
        <line lrx="523" lry="405" ulx="452" uly="325">D</line>
        <line lrx="648" lry="439" ulx="374" uly="394">von  — 17</line>
      </zone>
      <zone lrx="542" lry="533" type="textblock" ulx="468" uly="465">
        <line lrx="501" lry="491" ulx="470" uly="465">17</line>
        <line lrx="542" lry="533" ulx="468" uly="508">23</line>
      </zone>
      <zone lrx="1070" lry="1022" type="textblock" ulx="190" uly="662">
        <line lrx="784" lry="728" ulx="475" uly="662">Ungleiche Nenner.</line>
        <line lrx="712" lry="797" ulx="555" uly="746">8. 160.</line>
        <line lrx="1070" lry="861" ulx="270" uly="814">In dieſem Fall werden die Nenner unter einen</line>
        <line lrx="1069" lry="911" ulx="190" uly="865">gebracht, d. i. man muß ſolche wie beim addiren</line>
        <line lrx="1070" lry="967" ulx="190" uly="918">vorher in einerlei Natur bringen: das uͤbrige lauft</line>
        <line lrx="1068" lry="1022" ulx="192" uly="971">auf obige (Geſtalt) Operation F. 159. 1) 2) 3)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1048" lry="1353" type="textblock" ulx="191" uly="1027">
        <line lrx="897" lry="1066" ulx="191" uly="1027">hinaus.</line>
        <line lrx="988" lry="1118" ulx="274" uly="1075">Erſtes Beiſpiel. Zweites Beiſpiel.</line>
        <line lrx="1048" lry="1223" ulx="230" uly="1171">1P. 2 — 22 . 8¾ 1 — 2</line>
        <line lrx="1047" lry="1271" ulx="205" uly="1225"> 3 — 15 57 3 — 3</line>
        <line lrx="1046" lry="1353" ulx="536" uly="1304">7 3¾ 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="697" lry="1423" type="textblock" ulx="551" uly="1381">
        <line lrx="697" lry="1423" ulx="551" uly="1381">§. 161.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1097" lry="1855" type="textblock" ulx="187" uly="1437">
        <line lrx="1097" lry="1489" ulx="271" uly="1437">Soll aber ein groͤßerer Bruch von einem klei⸗</line>
        <line lrx="1063" lry="1544" ulx="189" uly="1498">nern ſubtrahirt werden, welches bei dieſem eine gan⸗</line>
        <line lrx="1065" lry="1593" ulx="189" uly="1552">ze Zahl vorausſezt: ſo nimmt man von den Ganzen</line>
        <line lrx="1063" lry="1644" ulx="190" uly="1603">eins in Geſtalt eines Bruches weg, der mit den an⸗</line>
        <line lrx="1064" lry="1697" ulx="188" uly="1654">dern Bruͤchen einen Nenner, folglich auch eben dieſe</line>
        <line lrx="1063" lry="1751" ulx="188" uly="1707">Zahl zum Zaͤhler hat, und zaͤhlt es zu dem kleineren</line>
        <line lrx="1062" lry="1806" ulx="187" uly="1759">Bruche, alsdann kann man den andern davon ſub⸗</line>
        <line lrx="687" lry="1855" ulx="187" uly="1805">trahiren.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1028" lry="1879" type="textblock" ulx="1021" uly="1865">
        <line lrx="1028" lry="1879" ulx="1021" uly="1865">7</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="148" type="page" xml:id="s_AhI400_148">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_148.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1120" lry="394" type="textblock" ulx="238" uly="265">
        <line lrx="1118" lry="313" ulx="321" uly="265">Wenn z. B. 7 von 6 ¾ ſubtrahirt werden ſol⸗</line>
        <line lrx="1120" lry="394" ulx="238" uly="300">len: ſo nimmt man von den 6 Ganzen unter der</line>
      </zone>
      <zone lrx="870" lry="384" type="textblock" ulx="859" uly="374">
        <line lrx="870" lry="384" ulx="859" uly="374">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1120" lry="529" type="textblock" ulx="237" uly="366">
        <line lrx="1089" lry="427" ulx="252" uly="366">Geſtalt von 5§ und zaͤhlt es zu den 3, wodurch</line>
        <line lrx="1116" lry="500" ulx="237" uly="428">entſtehen, von welchen die 75 ſubtrahirt 1 oder 1</line>
        <line lrx="1120" lry="529" ulx="242" uly="461">uͤbrig laſſen. Von den 6 Ganzen aber muß man das</line>
      </zone>
      <zone lrx="1101" lry="585" type="textblock" ulx="214" uly="522">
        <line lrx="1101" lry="585" ulx="214" uly="522">geborgte 1 wegnehmen, daher ihrer nur 5 bleiben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="690" lry="611" type="textblock" ulx="676" uly="590">
        <line lrx="690" lry="611" ulx="676" uly="590">3</line>
      </zone>
      <zone lrx="1122" lry="1192" type="textblock" ulx="245" uly="633">
        <line lrx="1042" lry="683" ulx="327" uly="633">Erſtes Beiſpiel. Zweites Beiſpiel.</line>
        <line lrx="893" lry="759" ulx="499" uly="704">De</line>
        <line lrx="1122" lry="799" ulx="342" uly="749">6 ₰ Pr % 5 — 5</line>
        <line lrx="1103" lry="862" ulx="375" uly="816">„7 35</line>
        <line lrx="1079" lry="908" ulx="426" uly="875">. 3 6 — 1</line>
        <line lrx="1102" lry="950" ulx="344" uly="880">5 ⅝ 4 12 .</line>
        <line lrx="1105" lry="1005" ulx="245" uly="956">oder 5 . 4 ½b 17</line>
        <line lrx="798" lry="1127" ulx="591" uly="1084">JQ. 162.</line>
        <line lrx="796" lry="1192" ulx="586" uly="1150">Aufgabe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1125" lry="1314" type="textblock" ulx="252" uly="1201">
        <line lrx="1125" lry="1271" ulx="333" uly="1201">Es ſollen 3 von 100 ſubtrahirt werden; was</line>
        <line lrx="525" lry="1314" ulx="252" uly="1273">bleibt im Reſt?</line>
      </zone>
      <zone lrx="769" lry="1378" type="textblock" ulx="700" uly="1329">
        <line lrx="750" lry="1350" ulx="719" uly="1329">12</line>
        <line lrx="769" lry="1378" ulx="700" uly="1356">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="859" lry="1460" type="textblock" ulx="425" uly="1378">
        <line lrx="857" lry="1421" ulx="425" uly="1378">von 100 2 8 — 4</line>
        <line lrx="859" lry="1460" ulx="584" uly="1422">3 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="683" lry="1566" type="textblock" ulx="370" uly="1517">
        <line lrx="683" lry="1566" ulx="370" uly="1517">Antw. 199 tel.</line>
      </zone>
      <zone lrx="861" lry="1637" type="textblock" ulx="842" uly="1462">
        <line lrx="858" lry="1487" ulx="842" uly="1462">8</line>
        <line lrx="860" lry="1561" ulx="844" uly="1532">3</line>
        <line lrx="861" lry="1595" ulx="847" uly="1571">3</line>
        <line lrx="860" lry="1637" ulx="846" uly="1612">9</line>
      </zone>
      <zone lrx="1134" lry="1841" type="textblock" ulx="220" uly="1682">
        <line lrx="1133" lry="1732" ulx="336" uly="1682">Der Grund dieſer Verfahrungsart leuchtet von</line>
        <line lrx="1134" lry="1787" ulx="220" uly="1739">ſelbſt ein, wenn man mehrere urſpruͤngliche Benen⸗</line>
        <line lrx="670" lry="1841" ulx="256" uly="1796">nungen damit vergleicht.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1095" lry="1898" type="textblock" ulx="965" uly="1854">
        <line lrx="1095" lry="1898" ulx="965" uly="1854">G. 163.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="623" type="textblock" ulx="1269" uly="374">
        <line lrx="1325" lry="415" ulx="1269" uly="374">1) A</line>
        <line lrx="1325" lry="467" ulx="1285" uly="428">ſchic</line>
        <line lrx="1325" lry="512" ulx="1286" uly="486">ande</line>
        <line lrx="1325" lry="623" ulx="1289" uly="591">viel</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="797" type="textblock" ulx="1292" uly="722">
        <line lrx="1325" lry="797" ulx="1292" uly="722">S-</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1048" type="textblock" ulx="1250" uly="1008">
        <line lrx="1325" lry="1048" ulx="1250" uly="1008">) Won</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1109" type="textblock" ulx="1284" uly="1072">
        <line lrx="1325" lry="1109" ulx="1284" uly="1072">neg</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="149" type="page" xml:id="s_AhI400_149">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_149.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="66" lry="472" type="textblock" ulx="0" uly="272">
        <line lrx="64" lry="308" ulx="1" uly="272">den ſol⸗</line>
        <line lrx="66" lry="358" ulx="0" uly="329">lter der</line>
        <line lrx="64" lry="431" ulx="0" uly="382">rch I</line>
        <line lrx="66" lry="472" ulx="0" uly="436">.(der 1</line>
      </zone>
      <zone lrx="110" lry="520" type="textblock" ulx="5" uly="487">
        <line lrx="110" lry="520" ulx="5" uly="487">Uman N046</line>
      </zone>
      <zone lrx="54" lry="684" type="textblock" ulx="0" uly="541">
        <line lrx="54" lry="575" ulx="3" uly="541">blebben.</line>
        <line lrx="31" lry="684" ulx="0" uly="645">el.</line>
      </zone>
      <zone lrx="57" lry="787" type="textblock" ulx="0" uly="758">
        <line lrx="57" lry="787" ulx="0" uly="758">—)</line>
      </zone>
      <zone lrx="55" lry="919" type="textblock" ulx="0" uly="839">
        <line lrx="55" lry="872" ulx="32" uly="839">35</line>
        <line lrx="49" lry="919" ulx="0" uly="889">1</line>
      </zone>
      <zone lrx="69" lry="1271" type="textblock" ulx="0" uly="1224">
        <line lrx="69" lry="1271" ulx="0" uly="1224">n, in</line>
      </zone>
      <zone lrx="73" lry="1800" type="textblock" ulx="0" uly="1700">
        <line lrx="72" lry="1747" ulx="0" uly="1700">Getton</line>
        <line lrx="73" lry="1800" ulx="14" uly="1753">Benen⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="57" lry="1930" type="textblock" ulx="0" uly="1876">
        <line lrx="57" lry="1930" ulx="0" uly="1876">14</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="234" type="textblock" ulx="1011" uly="175">
        <line lrx="1081" lry="234" ulx="1011" uly="175">129</line>
      </zone>
      <zone lrx="1103" lry="633" type="textblock" ulx="201" uly="271">
        <line lrx="715" lry="314" ulx="567" uly="271">§. 163.</line>
        <line lrx="807" lry="366" ulx="526" uly="325">AnfgabeZ.</line>
        <line lrx="1079" lry="421" ulx="201" uly="377">1) Zwei Bauren auf dem Schwarzwalde vertauſchen</line>
        <line lrx="1076" lry="472" ulx="240" uly="429">ſchicklicher Lage willen, ihre zwei Waͤlder mit ein⸗</line>
        <line lrx="1076" lry="525" ulx="241" uly="480">ander. Der eine haͤlt 7. 7 Morgen, der andere</line>
        <line lrx="1103" lry="587" ulx="239" uly="530">7 ¾ Morgen wirklich gepruͤftes Landmeß; um wie</line>
        <line lrx="915" lry="633" ulx="241" uly="589">viel iſt der erſtere groͤͤßer als der lezte?</line>
      </zone>
      <zone lrx="956" lry="944" type="textblock" ulx="245" uly="667">
        <line lrx="729" lry="707" ulx="544" uly="667">Operation:</line>
        <line lrx="938" lry="759" ulx="268" uly="719">23 5 2 — 2 — 1I</line>
        <line lrx="956" lry="795" ulx="245" uly="744">èͤ</line>
        <line lrx="769" lry="863" ulx="316" uly="810">Antwort: um 1 Morgen.</line>
        <line lrx="710" lry="944" ulx="558" uly="902">K. 164.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1077" lry="1110" type="textblock" ulx="196" uly="955">
        <line lrx="754" lry="996" ulx="524" uly="955">Aufgabe.</line>
        <line lrx="1077" lry="1064" ulx="196" uly="972">2) Von 13 ¾ Morgen Feldes ſollen 5 †. Morgen</line>
        <line lrx="1013" lry="1110" ulx="207" uly="1035">weggemeſſen werden, was bleibt noch uͤbrig? 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="936" lry="1310" type="textblock" ulx="278" uly="1108">
        <line lrx="936" lry="1158" ulx="278" uly="1108">13 2 1 18 — 8</line>
        <line lrx="778" lry="1178" ulx="307" uly="1154">35 — — — —</line>
        <line lrx="899" lry="1211" ulx="307" uly="1168">3 38 60 4⁸</line>
        <line lrx="853" lry="1272" ulx="559" uly="1224">”UM</line>
        <line lrx="878" lry="1310" ulx="559" uly="1270">48 —W 24</line>
      </zone>
      <zone lrx="1031" lry="1380" type="textblock" ulx="275" uly="1309">
        <line lrx="1031" lry="1380" ulx="275" uly="1309">Antwort: 8  ¾† Morgen bleiben noch im Reſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1071" lry="1784" type="textblock" ulx="195" uly="1412">
        <line lrx="1071" lry="1462" ulx="195" uly="1412">3) Ein Obriſt⸗Lieutenant bezieht in rußiſchen Dien⸗</line>
        <line lrx="1070" lry="1532" ulx="237" uly="1464">ſten jaͤhrlich 915 % Rthlr.; in Oeſterreich hinge⸗</line>
        <line lrx="1068" lry="1580" ulx="238" uly="1497">gen 852 ¼ Rthlr. um wie viel iſt der Sold des</line>
        <line lrx="478" lry="1653" ulx="238" uly="1543">eiſten groͤßer?</line>
        <line lrx="726" lry="1670" ulx="468" uly="1628">Oderation:</line>
        <line lrx="850" lry="1734" ulx="329" uly="1681">9 15 7 5— „½= 21</line>
        <line lrx="465" lry="1784" ulx="330" uly="1734">8 52 –</line>
      </zone>
      <zone lrx="583" lry="1849" type="textblock" ulx="217" uly="1786">
        <line lrx="583" lry="1849" ulx="217" uly="1786">Antw. 6 34 Rthlr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1008" lry="1721" type="textblock" ulx="919" uly="1691">
        <line lrx="1008" lry="1721" ulx="919" uly="1691">8 =—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1069" lry="1761" type="textblock" ulx="1043" uly="1684">
        <line lrx="1069" lry="1761" ulx="1043" uly="1684">A0</line>
      </zone>
      <zone lrx="1041" lry="1767" type="textblock" ulx="864" uly="1687">
        <line lrx="1041" lry="1712" ulx="864" uly="1687">— X.</line>
        <line lrx="1040" lry="1746" ulx="1022" uly="1714">2</line>
        <line lrx="896" lry="1767" ulx="879" uly="1742">4</line>
      </zone>
      <zone lrx="877" lry="1763" type="textblock" ulx="860" uly="1741">
        <line lrx="877" lry="1763" ulx="860" uly="1741">R</line>
      </zone>
      <zone lrx="787" lry="1891" type="textblock" ulx="758" uly="1854">
        <line lrx="787" lry="1891" ulx="758" uly="1854">22</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="150" type="page" xml:id="s_AhI400_150">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_150.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="786" lry="380" type="textblock" ulx="551" uly="253">
        <line lrx="758" lry="335" ulx="561" uly="253">S§. 165.</line>
        <line lrx="786" lry="380" ulx="551" uly="337">Aufgabe:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1152" lry="451" type="textblock" ulx="227" uly="393">
        <line lrx="1152" lry="451" ulx="227" uly="393">4) Der ſcharfſinnige Archimedes *) gab den Um⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1125" lry="559" type="textblock" ulx="284" uly="452">
        <line lrx="1124" lry="509" ulx="284" uly="452">kreis eines Schuh hohen Zirkels 22 Fuß an. Lu⸗</line>
        <line lrx="1125" lry="559" ulx="286" uly="512">dolph von Koͤlln ſezte ihn nach genauerer Unter⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1125" lry="622" type="textblock" ulx="285" uly="565">
        <line lrx="1125" lry="622" ulx="285" uly="565">ſuchung auf 2½ oder 2 Fuß. Um wie viel</line>
      </zone>
      <zone lrx="1123" lry="667" type="textblock" ulx="287" uly="619">
        <line lrx="1123" lry="667" ulx="287" uly="619">war die erſtere Angabe gegen der leztern gehal⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="514" lry="721" type="textblock" ulx="287" uly="677">
        <line lrx="514" lry="721" ulx="287" uly="677">ten zu groß?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1004" lry="1243" type="textblock" ulx="251" uly="777">
        <line lrx="780" lry="818" ulx="592" uly="777">Operation:</line>
        <line lrx="688" lry="884" ulx="412" uly="847">22 I7</line>
        <line lrx="688" lry="918" ulx="466" uly="889">7 350</line>
        <line lrx="648" lry="959" ulx="528" uly="937">IIOO</line>
        <line lrx="648" lry="996" ulx="477" uly="970">— I 0 9 9</line>
        <line lrx="727" lry="1029" ulx="403" uly="1009">. I 3</line>
        <line lrx="781" lry="1062" ulx="251" uly="1009">Antwort: um  Fuß.</line>
        <line lrx="1004" lry="1177" ulx="620" uly="1136">F. 166.</line>
        <line lrx="821" lry="1243" ulx="567" uly="1201">Aufgabe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1133" lry="1469" type="textblock" ulx="256" uly="1259">
        <line lrx="1133" lry="1313" ulx="256" uly="1259">5) Der bekannte Geograph Hr. Buͤſching ſezt den</line>
        <line lrx="1131" lry="1366" ulx="298" uly="1316">Quadratinnhalt von Amerika auf 572110 ¼½ Mei⸗</line>
        <line lrx="1133" lry="1419" ulx="299" uly="1368">len, und den von Europa auf 171834 £ Meilen,</line>
        <line lrx="1041" lry="1469" ulx="300" uly="1422">um wie viel iſt Amerika groͤßer als Europa?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1143" lry="1770" type="textblock" ulx="263" uly="1517">
        <line lrx="794" lry="1560" ulx="610" uly="1517">Operation:</line>
        <line lrx="1143" lry="1628" ulx="445" uly="1581">572110 9 — 5–— 54— 40</line>
        <line lrx="1082" lry="1688" ulx="326" uly="1625">. 171834. 2 * ² 48</line>
        <line lrx="1095" lry="1735" ulx="263" uly="1682">Antw. um 400275 7. ◻ Meil. – 14  1</line>
        <line lrx="1087" lry="1770" ulx="443" uly="1699">4 7522 M 34365 24</line>
      </zone>
      <zone lrx="920" lry="1857" type="textblock" ulx="299" uly="1813">
        <line lrx="920" lry="1857" ulx="299" uly="1813">*) S. meine Geometrie §. 52. u. ſ. f.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="318" type="textblock" ulx="1285" uly="274">
        <line lrx="1325" lry="318" ulx="1285" uly="274">De</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="463" type="textblock" ulx="1298" uly="430">
        <line lrx="1325" lry="463" ulx="1298" uly="430">D</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="517" type="textblock" ulx="1221" uly="485">
        <line lrx="1325" lry="517" ulx="1221" uly="485">ien Br</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="779" type="textblock" ulx="1258" uly="531">
        <line lrx="1325" lry="573" ulx="1258" uly="531">Zihlere</line>
        <line lrx="1325" lry="620" ulx="1259" uly="585">Nenne⸗</line>
        <line lrx="1325" lry="673" ulx="1258" uly="641">von be</line>
        <line lrx="1322" lry="730" ulx="1263" uly="694">trachte</line>
        <line lrx="1325" lry="779" ulx="1306" uly="750">O</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="992" type="textblock" ulx="1258" uly="797">
        <line lrx="1325" lry="835" ulx="1258" uly="797">che mul</line>
        <line lrx="1325" lry="888" ulx="1260" uly="848">ben, ww</line>
        <line lrx="1291" lry="940" ulx="1261" uly="902">ſol.</line>
        <line lrx="1325" lry="992" ulx="1301" uly="960">D</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1539" type="textblock" ulx="1262" uly="1006">
        <line lrx="1319" lry="1044" ulx="1268" uly="1006">t der</line>
        <line lrx="1321" lry="1096" ulx="1272" uly="1063">es die</line>
        <line lrx="1325" lry="1217" ulx="1268" uly="1181">ten</line>
        <line lrx="1323" lry="1273" ulx="1268" uly="1231">miiſſen</line>
        <line lrx="1325" lry="1323" ulx="1265" uly="1282">ſe Nn</line>
        <line lrx="1323" lry="1380" ulx="1264" uly="1334">die erfe</line>
        <line lrx="1325" lry="1432" ulx="1265" uly="1385">Eng:</line>
        <line lrx="1325" lry="1480" ulx="1265" uly="1443">und N</line>
        <line lrx="1323" lry="1539" ulx="1262" uly="1492">ler glbt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1590" type="textblock" ulx="1217" uly="1547">
        <line lrx="1325" lry="1590" ulx="1217" uly="1547">en Ge</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="151" type="page" xml:id="s_AhI400_151">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_151.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="73" lry="442" type="textblock" ulx="0" uly="407">
        <line lrx="73" lry="442" ulx="0" uly="407">den Un⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="109" lry="499" type="textblock" ulx="0" uly="465">
        <line lrx="109" lry="499" ulx="0" uly="465">n. A.</line>
      </zone>
      <zone lrx="69" lry="674" type="textblock" ulx="0" uly="522">
        <line lrx="69" lry="555" ulx="2" uly="522">er luter⸗</line>
        <line lrx="68" lry="612" ulx="0" uly="574"> Lie</line>
        <line lrx="67" lry="674" ulx="0" uly="629">1n geſe⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="75" lry="1491" type="textblock" ulx="0" uly="1282">
        <line lrx="75" lry="1326" ulx="7" uly="1282">ſezt den</line>
        <line lrx="75" lry="1372" ulx="0" uly="1333">1 Me⸗</line>
        <line lrx="75" lry="1428" ulx="0" uly="1386">elen,</line>
        <line lrx="38" lry="1467" ulx="0" uly="1432">e</line>
        <line lrx="37" lry="1491" ulx="0" uly="1456">wo:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1070" lry="337" type="textblock" ulx="244" uly="209">
        <line lrx="1070" lry="248" ulx="253" uly="209">7 13 1</line>
        <line lrx="1039" lry="337" ulx="244" uly="282">Die Multiplikation gebrochener Zahlen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1067" lry="480" type="textblock" ulx="271" uly="364">
        <line lrx="713" lry="410" ulx="551" uly="364">F. 167.</line>
        <line lrx="1067" lry="480" ulx="271" uly="433">Die Multiplikation einer ganzen Zahl durch ei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1086" lry="534" type="textblock" ulx="186" uly="488">
        <line lrx="1086" lry="534" ulx="186" uly="488">nen Bruch wird demnach durch Vervielfaͤltigung des</line>
      </zone>
      <zone lrx="1075" lry="947" type="textblock" ulx="181" uly="536">
        <line lrx="1066" lry="586" ulx="187" uly="536">Zaͤhlers mit dem Ganzen, und Beibehaltung des</line>
        <line lrx="1065" lry="636" ulx="188" uly="590">Nenners verrichtet; deswegen es einerlei iſt, welche</line>
        <line lrx="1075" lry="718" ulx="183" uly="640">von beiden Zahlen man als den Vervielfaͤltiger be⸗</line>
        <line lrx="328" lry="731" ulx="188" uly="695">trachtet.</line>
        <line lrx="1065" lry="793" ulx="271" uly="749">Oder, wenn Eins eine ſolche Zahl giebet, wel⸗</line>
        <line lrx="1063" lry="849" ulx="182" uly="792">che multiplizirt wird, was wird die ganze Zahl ge⸗</line>
        <line lrx="1059" lry="900" ulx="181" uly="851">ben, wodurch man die Vervielfaͤltigung verrichten</line>
        <line lrx="832" lry="947" ulx="181" uly="899">ſoll.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1059" lry="1431" type="textblock" ulx="179" uly="1057">
        <line lrx="698" lry="1100" ulx="186" uly="1057">es die Verhaͤltniſſe beſtimmen.</line>
        <line lrx="1059" lry="1173" ulx="265" uly="1114">Aus dieſem laͤßt ſich herleiten, daß in der zwei⸗</line>
        <line lrx="1057" lry="1222" ulx="181" uly="1175">ten Kolumne (Seite) alle Bruͤche geſezt werden</line>
        <line lrx="1058" lry="1279" ulx="180" uly="1226">muͤſſen, die multiplizirt werden ſollen; man tilgt</line>
        <line lrx="1057" lry="1327" ulx="179" uly="1273">die Nummer mit einem Strich'gen und ſezt ſie in</line>
        <line lrx="1056" lry="1385" ulx="179" uly="1331">die erſte Kolumne und verfaͤhrt wie beim Reeſiſchen</line>
        <line lrx="1055" lry="1431" ulx="179" uly="1377">Satz; d. i. man vervielfaͤltiget Zaͤhler mit Zaͤhler,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1072" lry="1483" type="textblock" ulx="161" uly="1435">
        <line lrx="1072" lry="1483" ulx="161" uly="1435">und Nenner mit Nenner. Das Vielfache der Zaͤh⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1056" lry="1557" type="textblock" ulx="178" uly="1486">
        <line lrx="1056" lry="1557" ulx="178" uly="1486">ler gibt den Zaͤhler, und das Vielfache der Nenner,</line>
      </zone>
      <zone lrx="824" lry="1624" type="textblock" ulx="177" uly="1541">
        <line lrx="824" lry="1624" ulx="177" uly="1541">den Nenner des geſuchten Wielſachen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="686" lry="1674" type="textblock" ulx="535" uly="1633">
        <line lrx="686" lry="1674" ulx="535" uly="1633">§. 168.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1055" lry="1748" type="textblock" ulx="144" uly="1689">
        <line lrx="1055" lry="1748" ulx="144" uly="1689">1) 3. B. Wenn 4 mit 2 multiplizirt werden ſol⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="493" lry="1744" type="textblock" ulx="480" uly="1727">
        <line lrx="493" lry="1744" ulx="480" uly="1727">5</line>
      </zone>
      <zone lrx="1061" lry="1799" type="textblock" ulx="216" uly="1748">
        <line lrx="1061" lry="1799" ulx="216" uly="1748">len: ſo ſind  das zweifache der g£; der dritte</line>
      </zone>
      <zone lrx="972" lry="1905" type="textblock" ulx="217" uly="1774">
        <line lrx="972" lry="1873" ulx="217" uly="1774">Theil hievon aber 13 iſt die geſuchte Zahl.</line>
        <line lrx="724" lry="1905" ulx="655" uly="1868">J 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="1129" lry="1055" type="textblock" ulx="182" uly="949">
        <line lrx="1129" lry="1004" ulx="263" uly="949">Dieſe Methode, die Fragzahl auszuſorechen,</line>
        <line lrx="1062" lry="1055" ulx="182" uly="1006">iſt der Natur der Reeſiſchen Regel gemaͤß, ſo, wie</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="152" type="page" xml:id="s_AhI400_152">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_152.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="793" lry="611" type="textblock" ulx="696" uly="569">
        <line lrx="793" lry="611" ulx="696" uly="569">Vielf.</line>
      </zone>
      <zone lrx="654" lry="622" type="textblock" ulx="642" uly="603">
        <line lrx="654" lry="622" ulx="642" uly="603">I</line>
      </zone>
      <zone lrx="1092" lry="736" type="textblock" ulx="254" uly="661">
        <line lrx="1092" lry="736" ulx="254" uly="661">a) 3. B. 12 ¼ mit 7 ¾ was kommt zum Produkt?</line>
      </zone>
      <zone lrx="954" lry="1413" type="textblock" ulx="425" uly="768">
        <line lrx="781" lry="848" ulx="425" uly="768">5 2 . 61</line>
        <line lrx="689" lry="937" ulx="439" uly="895">4</line>
        <line lrx="782" lry="986" ulx="429" uly="917">28 14 3 1</line>
        <line lrx="787" lry="1037" ulx="733" uly="1006">6 1</line>
        <line lrx="755" lry="1089" ulx="669" uly="1052">183</line>
        <line lrx="954" lry="1146" ulx="580" uly="1098">20) 1 89I 94 ¾</line>
        <line lrx="879" lry="1181" ulx="672" uly="1149">180</line>
        <line lrx="792" lry="1245" ulx="676" uly="1212">— 9 †</line>
        <line lrx="794" lry="1280" ulx="740" uly="1249">8 0</line>
        <line lrx="793" lry="1328" ulx="740" uly="1305">I I</line>
        <line lrx="840" lry="1413" ulx="581" uly="1374">Anmerkung:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1149" lry="1766" type="textblock" ulx="269" uly="1433">
        <line lrx="1144" lry="1492" ulx="269" uly="1433">Wie Bruͤche durch ganze Zahlen multiplizirt werden,</line>
        <line lrx="1143" lry="1543" ulx="311" uly="1482">iſt bereits ſchon aus F. 167. klar; man richtet ſie,</line>
        <line lrx="1145" lry="1595" ulx="290" uly="1535">wie die Beiſpiele 1 und 2 ausſehen, ein, und</line>
        <line lrx="1047" lry="1648" ulx="310" uly="1590">verfaͤhrt hernach wie beim Reeſiſchen Satz.</line>
        <line lrx="1149" lry="1766" ulx="273" uly="1707">Beiſpiel 3). Ein Forſter fand bei der Pruͤfung ei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1190" lry="1878" type="textblock" ulx="313" uly="1760">
        <line lrx="1150" lry="1815" ulx="313" uly="1760">nes Klaftermaaßes, daß die Laͤnge nur 5 , die</line>
        <line lrx="1190" lry="1878" ulx="315" uly="1808">Hoͤhe 54¾, und die Scheuterlaͤnge 3 ½ Schuh Wuͤr⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1298" lry="653" type="textblock" ulx="1276" uly="631">
        <line lrx="1298" lry="653" ulx="1276" uly="631">11</line>
      </zone>
      <zone lrx="1304" lry="790" type="textblock" ulx="1278" uly="759">
        <line lrx="1304" lry="790" ulx="1278" uly="759">2 ½</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1385" type="textblock" ulx="1279" uly="1342">
        <line lrx="1325" lry="1385" ulx="1279" uly="1342">Deſe</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="153" type="page" xml:id="s_AhI400_153">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_153.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1079" lry="220" type="textblock" ulx="1011" uly="183">
        <line lrx="1079" lry="220" ulx="1011" uly="183">133</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="809" type="textblock" ulx="0" uly="244">
        <line lrx="1081" lry="307" ulx="248" uly="244">tembergiſches Maaß habe. Wie viel Kabikſchuhe</line>
        <line lrx="781" lry="361" ulx="248" uly="314">mag wol ſo ein Klafter halten?</line>
        <line lrx="1078" lry="409" ulx="289" uly="330">Man findet aber die Kubatur eines Klafters,</line>
        <line lrx="1080" lry="462" ulx="247" uly="417">wenn man erſt Hoͤhe mit Laͤnge, und dann dieſes</line>
        <line lrx="1059" lry="517" ulx="245" uly="469">Produkt auch mit der Scheuterlaͤnge multiplizirt.</line>
        <line lrx="739" lry="580" ulx="552" uly="539">Operation:</line>
        <line lrx="615" lry="673" ulx="230" uly="618">11 5. — 5 9</line>
        <line lrx="63" lry="721" ulx="0" uly="680">butt!</line>
        <line lrx="581" lry="777" ulx="432" uly="755"> 2</line>
        <line lrx="612" lry="809" ulx="110" uly="750">2 ¼z 5 4 3</line>
      </zone>
      <zone lrx="609" lry="938" type="textblock" ulx="254" uly="857">
        <line lrx="469" lry="888" ulx="395" uly="857">„ .</line>
        <line lrx="584" lry="907" ulx="431" uly="878">- L9</line>
        <line lrx="609" lry="938" ulx="254" uly="880">3 3 3 195</line>
      </zone>
      <zone lrx="1063" lry="1090" type="textblock" ulx="436" uly="958">
        <line lrx="1063" lry="1090" ulx="436" uly="958">66 e 678 5 102 Kubikfuße.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1191" lry="1792" type="textblock" ulx="0" uly="1078">
        <line lrx="671" lry="1144" ulx="548" uly="1078">1 8 5</line>
        <line lrx="671" lry="1191" ulx="583" uly="1161">1 3 2</line>
        <line lrx="671" lry="1245" ulx="588" uly="1214">5 3</line>
        <line lrx="772" lry="1311" ulx="521" uly="1270">Anmerkung.</line>
        <line lrx="1087" lry="1375" ulx="214" uly="1329">Dieſes ganze Verfahren iſt die Grundlage von der</line>
        <line lrx="1110" lry="1425" ulx="256" uly="1380">nuͤzlichen Berechnung, welche man in Forſtſachen</line>
        <line lrx="1110" lry="1490" ulx="0" uly="1424">t werden, machen muß, wenn man die Klafter aus den zu</line>
        <line lrx="1090" lry="1545" ulx="0" uly="1484">ſhrt e⸗ ſchlagenden Baͤumen auf einem Schlage beſtim⸗</line>
        <line lrx="1090" lry="1590" ulx="14" uly="1533">(t, a N men ſoll. Man nimmt die Staͤmme der Baͤume</line>
        <line lrx="1191" lry="1637" ulx="259" uly="1586">als abgekuͤrzte Kegel an, und verfaͤhrt wie oben—</line>
        <line lrx="1119" lry="1685" ulx="259" uly="1640">gelehrt worden. Hierauf aber kubirt man ein</line>
        <line lrx="1091" lry="1753" ulx="61" uly="1692">6 Klafter, die gewoͤhnlich 3 Ellen (oder 6 Fuß)</line>
        <line lrx="1093" lry="1792" ulx="0" uly="1731">ifune breit und hoch geſezt wird, und deren Scheuter 3 ½</line>
      </zone>
      <zone lrx="1093" lry="1843" type="textblock" ulx="72" uly="1778">
        <line lrx="1093" lry="1843" ulx="264" uly="1795">Fuß lang ſind. Dieſe, die Elle zu 2 Schuh ge⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="154" type="page" xml:id="s_AhI400_154">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_154.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1126" lry="564" type="textblock" ulx="282" uly="312">
        <line lrx="1123" lry="359" ulx="286" uly="312">der Zwiſchenraͤume 14 bis 16 Schuh abgezogen</line>
        <line lrx="1123" lry="410" ulx="283" uly="362">werden muͤſſen, ſo, daß 92 bis 94 Schuh blei⸗</line>
        <line lrx="1126" lry="464" ulx="282" uly="419">ben, mit welchen man in den koͤrperlichen Inn⸗</line>
        <line lrx="1124" lry="514" ulx="284" uly="471">halt des Tannenbaums dividiren muß, um die</line>
        <line lrx="715" lry="564" ulx="284" uly="523">Klafterzahl zu bekommen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="754" lry="633" type="textblock" ulx="611" uly="591">
        <line lrx="754" lry="633" ulx="611" uly="591">J. T170.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1133" lry="688" type="textblock" ulx="244" uly="640">
        <line lrx="1133" lry="688" ulx="244" uly="640">4) Ein Erzkuͤbel *) (ein in dem Oberlande uͤbliches</line>
      </zone>
      <zone lrx="1126" lry="1260" type="textblock" ulx="241" uly="694">
        <line lrx="1126" lry="751" ulx="284" uly="694">Maaß bei Bergwerken) haͤlt in der Laͤnge 28 7.</line>
        <line lrx="1122" lry="795" ulx="281" uly="747">Zoll, in der Breite 15 ½ Zoll, und in der Tiefe</line>
        <line lrx="1121" lry="845" ulx="281" uly="800">7 ¼ Zoll; wie viel Kubikzoll faßt es in ſich? Man</line>
        <line lrx="1119" lry="899" ulx="280" uly="850">bekommt aber dieſen Innhalt, wenn man Laͤnge,</line>
        <line lrx="1056" lry="951" ulx="281" uly="905">Hoͤhe und Tiefe durcheinander vervielfaͤltiget.</line>
        <line lrx="908" lry="993" ulx="360" uly="965">27</line>
        <line lrx="619" lry="1023" ulx="241" uly="992">28 28 2 2 §</line>
        <line lrx="462" lry="1125" ulx="440" uly="1094">1</line>
        <line lrx="826" lry="1158" ulx="244" uly="1115">39 ye L36 34 r 7</line>
        <line lrx="462" lry="1177" ulx="440" uly="1146">9</line>
        <line lrx="827" lry="1202" ulx="737" uly="1176">§8</line>
        <line lrx="824" lry="1260" ulx="776" uly="1230">8 5§</line>
      </zone>
      <zone lrx="1098" lry="1388" type="textblock" ulx="263" uly="1225">
        <line lrx="460" lry="1253" ulx="438" uly="1225">1</line>
        <line lrx="621" lry="1283" ulx="263" uly="1248">2 =— 1L55</line>
        <line lrx="876" lry="1302" ulx="269" uly="1274">. 2</line>
        <line lrx="1098" lry="1388" ulx="496" uly="1303">6r r2 5 818 72 Kubikzoll.</line>
        <line lrx="576" lry="1376" ulx="484" uly="1357">1 I</line>
      </zone>
      <zone lrx="1150" lry="1841" type="textblock" ulx="235" uly="1768">
        <line lrx="1150" lry="1836" ulx="235" uly="1768">32) Iſt eben ſo viel als 2 Simri (Wuͤrtemberger Maaß)</line>
        <line lrx="457" lry="1841" ulx="305" uly="1807">geſtrichen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1133" lry="305" type="textblock" ulx="284" uly="244">
        <line lrx="1133" lry="305" ulx="284" uly="244">rechnet, betraͤgt 108 Kubikſchuh, wovon wegen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="354" type="textblock" ulx="1281" uly="311">
        <line lrx="1325" lry="354" ulx="1281" uly="311">hrine</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="155" type="page" xml:id="s_AhI400_155">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_155.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="72" lry="515" type="textblock" ulx="0" uly="275">
        <line lrx="70" lry="309" ulx="0" uly="275"> wegen</line>
        <line lrx="71" lry="363" ulx="0" uly="321">hgezogen</line>
        <line lrx="71" lry="412" ulx="0" uly="374">lh blei⸗</line>
        <line lrx="72" lry="466" ulx="0" uly="429">en Jnn⸗</line>
        <line lrx="71" lry="515" ulx="17" uly="482">uun die</line>
      </zone>
      <zone lrx="67" lry="966" type="textblock" ulx="0" uly="653">
        <line lrx="66" lry="687" ulx="0" uly="653">blichs</line>
        <line lrx="67" lry="754" ulx="0" uly="711">nge 29.</line>
        <line lrx="67" lry="800" ulx="0" uly="761">et Tief:</line>
        <line lrx="67" lry="850" ulx="7" uly="816">2 Man</line>
        <line lrx="65" lry="909" ulx="4" uly="867">biuge,</line>
        <line lrx="28" lry="966" ulx="0" uly="928">et.</line>
      </zone>
      <zone lrx="61" lry="1831" type="textblock" ulx="0" uly="1790">
        <line lrx="61" lry="1831" ulx="0" uly="1790">Mirc</line>
      </zone>
      <zone lrx="1085" lry="360" type="textblock" ulx="206" uly="173">
        <line lrx="1085" lry="212" ulx="1015" uly="173">135</line>
        <line lrx="1085" lry="307" ulx="206" uly="255">4) Eln Arbeiter verdient taͤglich ? Gulden, wie hoch</line>
        <line lrx="960" lry="360" ulx="246" uly="307">bringt er ſeinen Verdienſt in 56 Tagen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="741" lry="447" type="textblock" ulx="554" uly="404">
        <line lrx="741" lry="447" ulx="554" uly="404">Operation:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1089" lry="958" type="textblock" ulx="538" uly="714">
        <line lrx="1089" lry="769" ulx="538" uly="714">TI 2 18 fl. iſt ſein Verdienſt.</line>
        <line lrx="627" lry="914" ulx="571" uly="875">5.2</line>
        <line lrx="629" lry="958" ulx="573" uly="922">4 8⁸</line>
      </zone>
      <zone lrx="620" lry="1044" type="textblock" ulx="598" uly="1014">
        <line lrx="620" lry="1044" ulx="598" uly="1014">4</line>
      </zone>
      <zone lrx="630" lry="1059" type="textblock" ulx="582" uly="1044">
        <line lrx="630" lry="1059" ulx="582" uly="1044">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1101" lry="1283" type="textblock" ulx="222" uly="1129">
        <line lrx="1099" lry="1179" ulx="222" uly="1129">5) Eben ſo laſſen ſich alle Theile aller Arten von</line>
        <line lrx="1101" lry="1232" ulx="264" uly="1181">Zahlen finden. Wenn man z. B. 3 von 84 wiſ⸗</line>
        <line lrx="978" lry="1283" ulx="262" uly="1236">ſen wollte, ſo iſt das Verfahren wie oben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="601" lry="1393" type="textblock" ulx="581" uly="1358">
        <line lrx="601" lry="1393" ulx="581" uly="1358">R</line>
      </zone>
      <zone lrx="586" lry="1412" type="textblock" ulx="431" uly="1383">
        <line lrx="586" lry="1412" ulx="431" uly="1383">4 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="624" lry="1505" type="textblock" ulx="562" uly="1471">
        <line lrx="624" lry="1505" ulx="562" uly="1471">8 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="789" lry="1621" type="textblock" ulx="563" uly="1569">
        <line lrx="789" lry="1621" ulx="563" uly="1569">2,5 2 6 3</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="156" type="page" xml:id="s_AhI400_156">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_156.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="302" lry="206" type="textblock" ulx="231" uly="162">
        <line lrx="302" lry="206" ulx="231" uly="162">136</line>
      </zone>
      <zone lrx="322" lry="629" type="textblock" ulx="301" uly="597">
        <line lrx="322" lry="629" ulx="301" uly="597">₰ℳ</line>
      </zone>
      <zone lrx="1123" lry="448" type="textblock" ulx="231" uly="248">
        <line lrx="1109" lry="306" ulx="231" uly="248">6) Ein fuͤrſtliches Bel- Etage (Zimmer) iſt 642¾ Fuß</line>
        <line lrx="1109" lry="355" ulx="273" uly="284">lang, und 36 3 3 Fuß breit; wie viele Menſchen</line>
        <line lrx="1123" lry="405" ulx="272" uly="353">koͤnnen darinnen ſtehen, wenn man auf Einen</line>
        <line lrx="667" lry="448" ulx="274" uly="408">1 Quadratfuß rechnet?</line>
      </zone>
      <zone lrx="764" lry="548" type="textblock" ulx="578" uly="500">
        <line lrx="764" lry="548" ulx="578" uly="500">Operation:</line>
      </zone>
      <zone lrx="765" lry="634" type="textblock" ulx="449" uly="590">
        <line lrx="765" lry="634" ulx="449" uly="590">6A 1 9 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="761" lry="977" type="textblock" ulx="449" uly="720">
        <line lrx="761" lry="762" ulx="449" uly="720">36 4 1 4 7</line>
        <line lrx="758" lry="873" ulx="617" uly="836">1 3 5 8</line>
        <line lrx="717" lry="930" ulx="615" uly="886">7 7 0</line>
        <line lrx="676" lry="977" ulx="576" uly="946">1 9 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="757" lry="1099" type="textblock" ulx="416" uly="994">
        <line lrx="757" lry="1099" ulx="416" uly="994">12 2 851 S</line>
      </zone>
      <zone lrx="635" lry="1112" type="textblock" ulx="553" uly="1081">
        <line lrx="635" lry="1112" ulx="553" uly="1081">2 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="710" lry="1382" type="textblock" ulx="608" uly="1163">
        <line lrx="675" lry="1196" ulx="611" uly="1163">4. 5</line>
        <line lrx="681" lry="1247" ulx="611" uly="1208">3 6</line>
        <line lrx="710" lry="1330" ulx="608" uly="1299">— 9. 1I</line>
        <line lrx="708" lry="1382" ulx="648" uly="1347">8 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="747" lry="1519" type="textblock" ulx="685" uly="1430">
        <line lrx="747" lry="1465" ulx="686" uly="1430">7 8</line>
        <line lrx="746" lry="1519" ulx="685" uly="1487">7 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="771" lry="1543" type="textblock" ulx="631" uly="1535">
        <line lrx="771" lry="1543" ulx="631" uly="1535">—,—</line>
      </zone>
      <zone lrx="748" lry="1588" type="textblock" ulx="726" uly="1557">
        <line lrx="748" lry="1588" ulx="726" uly="1557">6</line>
      </zone>
      <zone lrx="766" lry="1612" type="textblock" ulx="718" uly="1598">
        <line lrx="766" lry="1612" ulx="718" uly="1598">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="827" lry="1683" type="textblock" ulx="298" uly="1633">
        <line lrx="827" lry="1683" ulx="298" uly="1633">Antwort: 2376 ¼ Menſchen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1087" lry="1833" type="textblock" ulx="212" uly="1704">
        <line lrx="1087" lry="1791" ulx="212" uly="1704">2) Was machen 450 Dukaten zu 5 ¾ f. an ordinai⸗</line>
        <line lrx="950" lry="1833" ulx="250" uly="1776">rer Gelobenennung, das iſt, in Gulden?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="728" type="textblock" ulx="1264" uly="636">
        <line lrx="1325" lry="677" ulx="1264" uly="636">9) Eil</line>
        <line lrx="1321" lry="728" ulx="1289" uly="689">halt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="787" type="textblock" ulx="1316" uly="748">
        <line lrx="1325" lry="787" ulx="1316" uly="748">f</line>
      </zone>
      <zone lrx="1308" lry="795" type="textblock" ulx="1284" uly="745">
        <line lrx="1308" lry="795" ulx="1284" uly="745">.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1402" type="textblock" ulx="1308" uly="1359">
        <line lrx="1325" lry="1402" ulx="1308" uly="1359">2☚</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1534" type="textblock" ulx="1314" uly="1501">
        <line lrx="1325" lry="1534" ulx="1314" uly="1501">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1799" type="textblock" ulx="1254" uly="1541">
        <line lrx="1323" lry="1595" ulx="1266" uly="1541">Dibiſi</line>
        <line lrx="1325" lry="1641" ulx="1262" uly="1601">lf de</line>
        <line lrx="1325" lry="1693" ulx="1259" uly="1652">gebe n</line>
        <line lrx="1325" lry="1747" ulx="1298" uly="1712">De</line>
        <line lrx="1317" lry="1799" ulx="1254" uly="1758">tet den</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1855" type="textblock" ulx="1219" uly="1808">
        <line lrx="1325" lry="1855" ulx="1219" uly="1808">Eeen</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="157" type="page" xml:id="s_AhI400_157">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_157.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1104" lry="310" type="textblock" ulx="0" uly="197">
        <line lrx="1080" lry="248" ulx="998" uly="197">137</line>
        <line lrx="1104" lry="310" ulx="0" uly="259">42 Fiß Operation:</line>
      </zone>
      <zone lrx="712" lry="491" type="textblock" ulx="0" uly="311">
        <line lrx="515" lry="369" ulx="0" uly="311">ſeuſchen 2</line>
        <line lrx="712" lry="422" ulx="0" uly="368">(Einen 5 „2 7</line>
        <line lrx="709" lry="491" ulx="439" uly="458">4 50 9</line>
      </zone>
      <zone lrx="1074" lry="600" type="textblock" ulx="572" uly="546">
        <line lrx="1074" lry="600" ulx="572" uly="546">2 4 3  fl. iſt die Benennung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1076" lry="793" type="textblock" ulx="201" uly="635">
        <line lrx="1076" lry="690" ulx="201" uly="635">8) Eine Rolle Laubthaler haͤlt 96 Stuͤck, wie viel</line>
        <line lrx="1073" lry="743" ulx="242" uly="687">haͤlt dies in Gulden, wenn ſie nach dem Geſetz</line>
        <line lrx="942" lry="793" ulx="240" uly="742">2¾ fl. gelten?</line>
      </zone>
      <zone lrx="823" lry="1292" type="textblock" ulx="0" uly="822">
        <line lrx="729" lry="862" ulx="545" uly="822">Operation:</line>
        <line lrx="558" lry="922" ulx="539" uly="897">3</line>
        <line lrx="773" lry="972" ulx="505" uly="906">2. 4 1 1</line>
        <line lrx="778" lry="1027" ulx="347" uly="985">H 9 6 4 §</line>
        <line lrx="778" lry="1093" ulx="0" uly="1028">3. 24</line>
        <line lrx="778" lry="1158" ulx="725" uly="1128">4 4</line>
        <line lrx="743" lry="1214" ulx="514" uly="1179">. 2 2</line>
        <line lrx="823" lry="1292" ulx="501" uly="1246">Antwort: 2 6 4 fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1005" lry="1403" type="textblock" ulx="290" uly="1340">
        <line lrx="1005" lry="1403" ulx="290" uly="1345">Die Dioiſion gebrochener Zahlen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1066" lry="1792" type="textblock" ulx="190" uly="1423">
        <line lrx="702" lry="1466" ulx="552" uly="1423">. TII.</line>
        <line lrx="1066" lry="1533" ulx="277" uly="1480">Die Anwendung der Reeſiſchen Regel auf die</line>
        <line lrx="1064" lry="1584" ulx="194" uly="1532">Diviſion der gebrochenen Zahlen oder Bruͤche kommt</line>
        <line lrx="1063" lry="1638" ulx="192" uly="1587">auf den Satz an. Dieſes begreiflich zu machen,</line>
        <line lrx="746" lry="1689" ulx="190" uly="1639">gebe man auf folgendes Achtung.</line>
        <line lrx="1061" lry="1741" ulx="272" uly="1693">Der Bruch, der getheilt werden ſoll, wird hin⸗</line>
        <line lrx="1062" lry="1792" ulx="190" uly="1745">ter den Vertikalſtrich rechter Hand, und der andere</line>
      </zone>
      <zone lrx="1121" lry="1847" type="textblock" ulx="23" uly="1755">
        <line lrx="1121" lry="1806" ulx="23" uly="1755">nei⸗</line>
        <line lrx="1062" lry="1847" ulx="47" uly="1796">, gegebene Bruch gegenuͤber linker Hand geſetzt. Die</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="158" type="page" xml:id="s_AhI400_158">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_158.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1117" lry="479" type="textblock" ulx="234" uly="238">
        <line lrx="1022" lry="309" ulx="234" uly="238">Verfahrungsart iſt eben diejenige, welche §§.</line>
        <line lrx="899" lry="378" ulx="235" uly="313">und 168. u. ſ. w. gezeigt worden iſt.</line>
        <line lrx="1117" lry="431" ulx="239" uly="378">1) Z. B. Es ſollen 5 mit 3 getheilt werden; was</line>
        <line lrx="631" lry="479" ulx="279" uly="407">gibt es zum Antheil?</line>
      </zone>
      <zone lrx="839" lry="857" type="textblock" ulx="261" uly="800">
        <line lrx="839" lry="857" ulx="261" uly="800">2) ⅝ in 3, was der Quotient?</line>
      </zone>
      <zone lrx="800" lry="910" type="textblock" ulx="564" uly="867">
        <line lrx="800" lry="910" ulx="564" uly="867">Aufloͤſung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="729" lry="1034" type="textblock" ulx="671" uly="937">
        <line lrx="729" lry="1034" ulx="671" uly="937">e</line>
      </zone>
      <zone lrx="709" lry="1185" type="textblock" ulx="488" uly="943">
        <line lrx="522" lry="969" ulx="509" uly="943">—₰</line>
        <line lrx="551" lry="1185" ulx="488" uly="974"> ¾</line>
        <line lrx="709" lry="1102" ulx="688" uly="1071">OM</line>
      </zone>
      <zone lrx="1060" lry="1509" type="textblock" ulx="251" uly="1315">
        <line lrx="1046" lry="1387" ulx="330" uly="1315">Beiſpiele mit gemiſchten Zahlen.</line>
        <line lrx="1060" lry="1462" ulx="251" uly="1398">3) Als: 6 ¾ mit 2 ¼, was kommt zum Antheil?</line>
        <line lrx="585" lry="1509" ulx="528" uly="1471">rx.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1321" lry="769" type="textblock" ulx="1305" uly="698">
        <line lrx="1321" lry="769" ulx="1305" uly="698">=2</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="159" type="page" xml:id="s_AhI400_159">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_159.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="842" lry="543" type="textblock" ulx="0" uly="263">
        <line lrx="842" lry="313" ulx="0" uly="263">. 1. 4) 100 mit 3, was iſt der Antheil?</line>
        <line lrx="779" lry="382" ulx="115" uly="340">. Aufloͤſung:</line>
        <line lrx="580" lry="440" ulx="1" uly="388">n, was D</line>
        <line lrx="630" lry="503" ulx="359" uly="452">49 6</line>
        <line lrx="673" lry="543" ulx="611" uly="523">2 ⏑</line>
      </zone>
      <zone lrx="909" lry="629" type="textblock" ulx="570" uly="589">
        <line lrx="909" lry="629" ulx="570" uly="589">I 2 O zum Antheil.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1090" lry="783" type="textblock" ulx="215" uly="677">
        <line lrx="1090" lry="722" ulx="215" uly="677">5) Wie viel machen 4000 fl. unſers Geldes in franzo⸗</line>
        <line lrx="1090" lry="783" ulx="256" uly="729">ſiſchen Livres, da bekannt der Liore 1 fl. betraͤgt?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1092" lry="1741" type="textblock" ulx="0" uly="802">
        <line lrx="766" lry="852" ulx="524" uly="802">Aufloͤſung.</line>
        <line lrx="684" lry="924" ulx="374" uly="862">II 10°0⁸6.</line>
        <line lrx="619" lry="966" ulx="388" uly="924">24 2 4</line>
        <line lrx="702" lry="1038" ulx="534" uly="978">160 00</line>
        <line lrx="552" lry="1092" ulx="461" uly="1055">8</line>
        <line lrx="1062" lry="1170" ulx="396" uly="1121">11I 9.6000O 9727 Liores.</line>
        <line lrx="894" lry="1213" ulx="533" uly="1172">88. .</line>
        <line lrx="618" lry="1290" ulx="530" uly="1259">= 8.0</line>
        <line lrx="618" lry="1344" ulx="563" uly="1312">77</line>
        <line lrx="651" lry="1421" ulx="0" uly="1352">et. 3 0</line>
        <line lrx="653" lry="1477" ulx="0" uly="1417">hele 22</line>
        <line lrx="751" lry="1539" ulx="601" uly="1491">—9 O</line>
        <line lrx="708" lry="1603" ulx="631" uly="1552">17</line>
        <line lrx="1092" lry="1741" ulx="1" uly="1698">6) Wie viel gibt ein Holzſtamm von 85 Fuß Scheu⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1090" lry="1850" type="textblock" ulx="253" uly="1750">
        <line lrx="1090" lry="1801" ulx="257" uly="1750">terlaͤngen, wenn ſie nach befohlenen Geſetzen</line>
        <line lrx="749" lry="1850" ulx="253" uly="1801">3 ¼ Fuß groß werden ſollen?</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="160" type="page" xml:id="s_AhI400_160">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_160.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="793" lry="327" type="textblock" ulx="542" uly="274">
        <line lrx="793" lry="327" ulx="542" uly="274">Aufloͤſung:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1022" lry="666" type="textblock" ulx="332" uly="347">
        <line lrx="785" lry="414" ulx="332" uly="347">„</line>
        <line lrx="1022" lry="486" ulx="376" uly="431">7 170% 24¾ Scheuterlaͤngen.</line>
        <line lrx="613" lry="533" ulx="459" uly="489">–— 4 4</line>
        <line lrx="608" lry="579" ulx="545" uly="548">3.0</line>
        <line lrx="609" lry="615" ulx="547" uly="584">2 8</line>
        <line lrx="608" lry="666" ulx="552" uly="644">- 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="1139" lry="745" type="textblock" ulx="198" uly="686">
        <line lrx="1139" lry="745" ulx="198" uly="686">77) Der dritte Trabant des Jupiters vollendet ſeine</line>
      </zone>
      <zone lrx="1113" lry="1163" type="textblock" ulx="272" uly="745">
        <line lrx="1113" lry="795" ulx="272" uly="745">Laufbahn um den Hauptplaneten (wie Keppler</line>
        <line lrx="1113" lry="855" ulx="272" uly="803">verſichert) in 7 ¼ Tag; wie oft drehet er ſich in</line>
        <line lrx="1042" lry="899" ulx="274" uly="853">einem vollen Jahre um ſelbigen herum?</line>
        <line lrx="923" lry="965" ulx="559" uly="918">Aufloͤſung.</line>
        <line lrx="604" lry="1063" ulx="334" uly="977">7 5</line>
        <line lrx="1112" lry="1131" ulx="335" uly="1077">43 2 190 504 alſo beinahe 5 rmal.</line>
        <line lrx="746" lry="1163" ulx="463" uly="1131">2 1 5 .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1114" lry="1458" type="textblock" ulx="232" uly="1192">
        <line lrx="1041" lry="1222" ulx="357" uly="1192">— 40 .</line>
        <line lrx="1114" lry="1294" ulx="232" uly="1244">8) Der Mond lauft um die Erde in 27 ¼ Tag; wie</line>
        <line lrx="1112" lry="1345" ulx="275" uly="1296">oft geſchieht deſſen Wanderung um die Erde in</line>
        <line lrx="1071" lry="1398" ulx="277" uly="1347">4 Jahren, oder was eins iſt, in 1460 Tagen?</line>
        <line lrx="787" lry="1458" ulx="562" uly="1415">Aufloͤſung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1039" lry="1654" type="textblock" ulx="651" uly="1601">
        <line lrx="1039" lry="1654" ulx="651" uly="1601">53 ½¼ mal in 4 Jahren.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="380" type="textblock" ulx="1276" uly="337">
        <line lrx="1325" lry="380" ulx="1276" uly="337">Uen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="572" type="textblock" ulx="1275" uly="531">
        <line lrx="1325" lry="572" ulx="1275" uly="531">Probe</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="161" type="page" xml:id="s_AhI400_161">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_161.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="20" lry="468" type="textblock" ulx="0" uly="442">
        <line lrx="20" lry="468" ulx="0" uly="442">i</line>
      </zone>
      <zone lrx="59" lry="796" type="textblock" ulx="0" uly="701">
        <line lrx="59" lry="741" ulx="2" uly="701">t ſeine</line>
        <line lrx="58" lry="796" ulx="0" uly="754">ſepplt</line>
      </zone>
      <zone lrx="58" lry="850" type="textblock" ulx="6" uly="807">
        <line lrx="58" lry="850" ulx="6" uly="807">ſch n</line>
      </zone>
      <zone lrx="56" lry="1130" type="textblock" ulx="3" uly="1082">
        <line lrx="56" lry="1130" ulx="3" uly="1082">Hunn.</line>
      </zone>
      <zone lrx="57" lry="1395" type="textblock" ulx="0" uly="1251">
        <line lrx="57" lry="1299" ulx="0" uly="1251">6, i⸗</line>
        <line lrx="51" lry="1343" ulx="0" uly="1305">be in</line>
        <line lrx="31" lry="1395" ulx="0" uly="1357">en!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1089" lry="229" type="textblock" ulx="1010" uly="185">
        <line lrx="1089" lry="229" ulx="1010" uly="185">141</line>
      </zone>
      <zone lrx="1151" lry="623" type="textblock" ulx="203" uly="268">
        <line lrx="811" lry="318" ulx="512" uly="268">Proben</line>
        <line lrx="1151" lry="381" ulx="203" uly="322">von den vier Rechnungsarten der Bruͤche.</line>
        <line lrx="717" lry="447" ulx="566" uly="406">§. 172.</line>
        <line lrx="1083" lry="514" ulx="283" uly="468">Addition und Subtraktion dienen einander zur</line>
        <line lrx="473" lry="573" ulx="207" uly="525">Probe. .</line>
        <line lrx="837" lry="623" ulx="445" uly="586">Bei dem Addiren.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1085" lry="744" type="textblock" ulx="251" uly="626">
        <line lrx="1085" lry="696" ulx="251" uly="626">1) Von der Summel aller Bruͤche ſubtrahire man</line>
        <line lrx="740" lry="744" ulx="292" uly="704">einen der addirten Bruͤche.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1086" lry="875" type="textblock" ulx="221" uly="762">
        <line lrx="1085" lry="813" ulx="221" uly="762">2) Nun addire man auch die uͤbrigen Bruͤche, ſo</line>
        <line lrx="1086" lry="875" ulx="261" uly="815">muͤſſen jene Reſt und dieſe Summe gleich ſeyn.</line>
      </zone>
      <zone lrx="697" lry="938" type="textblock" ulx="329" uly="888">
        <line lrx="697" lry="938" ulx="329" uly="888">3. B. 3 + 4 †+</line>
      </zone>
      <zone lrx="1118" lry="1790" type="textblock" ulx="258" uly="999">
        <line lrx="572" lry="1030" ulx="510" uly="999">7 △</line>
        <line lrx="714" lry="1070" ulx="512" uly="1029">8 4 (105</line>
        <line lrx="573" lry="1111" ulx="515" uly="1079">1 5</line>
        <line lrx="575" lry="1189" ulx="475" uly="1146">1 6 9</line>
        <line lrx="708" lry="1262" ulx="470" uly="1201">1IO 5 1 +</line>
        <line lrx="1072" lry="1331" ulx="353" uly="1280">Probe:</line>
        <line lrx="1118" lry="1407" ulx="258" uly="1335">1) Von der Summe 1. 64: ſubtrahire man 3,</line>
        <line lrx="454" lry="1430" ulx="297" uly="1391">ſo kommt</line>
        <line lrx="678" lry="1487" ulx="421" uly="1447">J1 64. — —</line>
        <line lrx="658" lry="1519" ulx="460" uly="1491">105 3</line>
        <line lrx="570" lry="1598" ulx="483" uly="1566">3 15</line>
        <line lrx="570" lry="1638" ulx="486" uly="1608">192</line>
        <line lrx="742" lry="1695" ulx="485" uly="1652">50°7 (3 I 5</line>
        <line lrx="623" lry="1730" ulx="486" uly="1705">2 10 9</line>
        <line lrx="711" lry="1790" ulx="488" uly="1749">297  33</line>
      </zone>
      <zone lrx="712" lry="1845" type="textblock" ulx="488" uly="1802">
        <line lrx="712" lry="1845" ulx="488" uly="1802">3 I 5 35</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="162" type="page" xml:id="s_AhI400_162">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_162.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="918" lry="385" type="textblock" ulx="225" uly="194">
        <line lrx="297" lry="231" ulx="227" uly="194">142</line>
        <line lrx="918" lry="313" ulx="225" uly="265">2) Nun addire man die uͤbrigen Bruͤche.</line>
        <line lrx="444" lry="385" ulx="432" uly="368">5</line>
      </zone>
      <zone lrx="756" lry="468" type="textblock" ulx="701" uly="434">
        <line lrx="756" lry="468" ulx="701" uly="434">3 5</line>
      </zone>
      <zone lrx="658" lry="603" type="textblock" ulx="554" uly="338">
        <line lrx="574" lry="603" ulx="554" uly="573">0</line>
        <line lrx="658" lry="603" ulx="576" uly="338">. e 0 ne</line>
      </zone>
      <zone lrx="615" lry="686" type="textblock" ulx="554" uly="653">
        <line lrx="574" lry="686" ulx="554" uly="655">—</line>
        <line lrx="615" lry="685" ulx="595" uly="653">1</line>
      </zone>
      <zone lrx="1109" lry="930" type="textblock" ulx="223" uly="718">
        <line lrx="1109" lry="765" ulx="307" uly="718">Da nun dieſe Summe jenem Reſt gleich iſt, ſo</line>
        <line lrx="638" lry="813" ulx="223" uly="773">war die Addition richtig.</line>
        <line lrx="930" lry="930" ulx="400" uly="893">Bei der Subtraktion:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1104" lry="1074" type="textblock" ulx="224" uly="971">
        <line lrx="1104" lry="1012" ulx="285" uly="971">Man addire den Reſt zu dem Subtrahenten,</line>
        <line lrx="933" lry="1074" ulx="224" uly="1024">ſo muß der Subtrahendus herauskommen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1107" lry="1537" type="textblock" ulx="224" uly="1101">
        <line lrx="780" lry="1151" ulx="224" uly="1101">3. B. — = Probe.</line>
        <line lrx="848" lry="1197" ulx="581" uly="1156">Reſt 34 +</line>
        <line lrx="897" lry="1236" ulx="340" uly="1184">55 (77 —  —</line>
        <line lrx="766" lry="1283" ulx="338" uly="1247">374</line>
        <line lrx="1106" lry="1408" ulx="312" uly="1323">—— Goz 55 5tel, wel⸗</line>
        <line lrx="1107" lry="1440" ulx="240" uly="1388">Reſt 72 847 77 7 ches der</line>
        <line lrx="1105" lry="1468" ulx="972" uly="1437">Subtra⸗</line>
        <line lrx="1088" lry="1506" ulx="985" uly="1473">hendus</line>
        <line lrx="1049" lry="1537" ulx="984" uly="1514">war.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1106" lry="1848" type="textblock" ulx="224" uly="1560">
        <line lrx="954" lry="1631" ulx="341" uly="1560">Bei der Multiplikation:</line>
        <line lrx="1105" lry="1688" ulx="306" uly="1643">Man dividire das Produkt mit einem der mul⸗</line>
        <line lrx="1105" lry="1742" ulx="225" uly="1696">tiplizirten Bruͤche, ſo muß der andere Bruch oder</line>
        <line lrx="1106" lry="1817" ulx="224" uly="1750">das Produkt der uͤbrigen Bruͤche als Ondtient her⸗</line>
        <line lrx="564" lry="1848" ulx="227" uly="1804">auskommen. 3. B.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1312" lry="709" type="textblock" ulx="1277" uly="677">
        <line lrx="1312" lry="709" ulx="1277" uly="677">und</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="163" type="page" xml:id="s_AhI400_163">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_163.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="62" lry="778" type="textblock" ulx="0" uly="732">
        <line lrx="62" lry="778" ulx="0" uly="732">it,</line>
      </zone>
      <zone lrx="55" lry="1025" type="textblock" ulx="0" uly="993">
        <line lrx="55" lry="1025" ulx="0" uly="993">nten,</line>
      </zone>
      <zone lrx="63" lry="1566" type="textblock" ulx="0" uly="1380">
        <line lrx="61" lry="1419" ulx="0" uly="1380">el bel</line>
        <line lrx="63" lry="1456" ulx="5" uly="1421">EGts der</line>
        <line lrx="63" lry="1497" ulx="8" uly="1461">Eubtr⸗</line>
        <line lrx="55" lry="1530" ulx="9" uly="1494">Hendus</line>
        <line lrx="38" lry="1566" ulx="10" uly="1540">Gnt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="61" lry="1819" type="textblock" ulx="0" uly="1665">
        <line lrx="58" lry="1711" ulx="0" uly="1665">e nl⸗</line>
        <line lrx="59" lry="1765" ulx="0" uly="1724">h oder</line>
        <line lrx="61" lry="1819" ulx="0" uly="1777">t het⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="898" lry="891" type="textblock" ulx="199" uly="279">
        <line lrx="812" lry="315" ulx="530" uly="279">2 3</line>
        <line lrx="825" lry="368" ulx="427" uly="322">3 —2.</line>
        <line lrx="812" lry="413" ulx="441" uly="366">6 3</line>
        <line lrx="654" lry="448" ulx="533" uly="414">3 2</line>
        <line lrx="454" lry="574" ulx="339" uly="534">Probe:</line>
        <line lrx="882" lry="644" ulx="318" uly="609">2 3 —  — I0</line>
        <line lrx="864" lry="677" ulx="338" uly="645">3  5 3 3 9</line>
        <line lrx="898" lry="713" ulx="199" uly="681">und</line>
        <line lrx="447" lry="757" ulx="334" uly="731">2 5</line>
        <line lrx="640" lry="811" ulx="321" uly="765"> I=  10</line>
        <line lrx="618" lry="851" ulx="331" uly="809">9 6£ 9</line>
        <line lrx="444" lry="891" ulx="334" uly="860">3 3</line>
      </zone>
      <zone lrx="1096" lry="1109" type="textblock" ulx="203" uly="951">
        <line lrx="834" lry="990" ulx="440" uly="951">Bei der Diviſion.</line>
        <line lrx="1096" lry="1082" ulx="283" uly="996">Der Quotient mit dem Diviſor multiplizirt muß</line>
        <line lrx="732" lry="1109" ulx="203" uly="1069">den Dividendus geben. Z. B.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1089" lry="1782" type="textblock" ulx="204" uly="1144">
        <line lrx="1074" lry="1212" ulx="204" uly="1144">Dividend. Diviſ. 1 1è3 Quot.</line>
        <line lrx="1039" lry="1270" ulx="241" uly="1216">18 . 20  15 2E 1</line>
        <line lrx="1062" lry="1306" ulx="250" uly="1266">18  256 Zs zS S 12</line>
        <line lrx="690" lry="1347" ulx="596" uly="1313">6 4</line>
        <line lrx="686" lry="1383" ulx="667" uly="1360">2</line>
        <line lrx="583" lry="1482" ulx="343" uly="1432">Probe.</line>
        <line lrx="998" lry="1518" ulx="765" uly="1480">5§ 5</line>
        <line lrx="1077" lry="1553" ulx="206" uly="1517">Quotient. Diviſor. 19 Divid.</line>
        <line lrx="1089" lry="1607" ulx="467" uly="1563">20– 15  15</line>
        <line lrx="1077" lry="1654" ulx="208" uly="1594">1 T† 129 2 — 1 g</line>
        <line lrx="791" lry="1686" ulx="668" uly="1652">6 73</line>
        <line lrx="777" lry="1782" ulx="519" uly="1767">————</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="164" type="page" xml:id="s_AhI400_164">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_164.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1114" lry="531" type="textblock" ulx="277" uly="378">
        <line lrx="957" lry="439" ulx="419" uly="378">Juͤnfsehnter Abſchnitt.</line>
        <line lrx="1114" lry="531" ulx="277" uly="460">Ausziehung der Quadratwurzel.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1148" lry="1067" type="textblock" ulx="210" uly="619">
        <line lrx="779" lry="661" ulx="612" uly="619">d. 173.</line>
        <line lrx="1148" lry="754" ulx="249" uly="677">Das Produkt einer Zahl in ſich ſelbſt, heißt ihr</line>
        <line lrx="1126" lry="795" ulx="210" uly="748">Qunadrat; das Produkt aus der Zahl in das Qua⸗</line>
        <line lrx="1128" lry="849" ulx="248" uly="797">drat, der Kubus oder Wuͤrfel; aus dem Kubus in</line>
        <line lrx="1129" lry="904" ulx="226" uly="848">die Zahl das Biquadrat. Dieſe Produkte und die</line>
        <line lrx="1128" lry="958" ulx="249" uly="905">auf aͤhnliche Art fortgeſezten nennt man auch Po⸗</line>
        <line lrx="1132" lry="1012" ulx="249" uly="958">tenzen; die Zahl ſelbſt die erſte, das Quadrat die</line>
        <line lrx="895" lry="1067" ulx="252" uly="1012">zweite, den Kubus die dritte u. ſ. w.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1134" lry="1477" type="textblock" ulx="242" uly="1094">
        <line lrx="920" lry="1148" ulx="460" uly="1094">Vorſtellung hievon.</line>
        <line lrx="1132" lry="1217" ulx="335" uly="1157">3. B. Von der Zahl 8 iſt das Quadrat 64,</line>
        <line lrx="1131" lry="1265" ulx="254" uly="1214">denn 8 mal 8 iſt 64. Der Kubus 512, denn 8 mal</line>
        <line lrx="1133" lry="1322" ulx="252" uly="1269">64 iſt 512. Das Biquadrat 4096, denn 8 mal 512</line>
        <line lrx="1131" lry="1375" ulx="251" uly="1319">iſt 4096. Die Zahl, welche auf dieſe Art in ſich</line>
        <line lrx="1131" lry="1427" ulx="242" uly="1374">ſelbſt multiplizirt wird, heißt die Wurzel, die Qua⸗</line>
        <line lrx="1134" lry="1477" ulx="254" uly="1421">dratwurzel fuͤr ein Quadrat, die Kubikwurzel fuͤr</line>
      </zone>
      <zone lrx="1057" lry="1731" type="textblock" ulx="254" uly="1545">
        <line lrx="394" lry="1584" ulx="254" uly="1545">u. ſ. w.</line>
        <line lrx="1057" lry="1666" ulx="377" uly="1611">Bezeichnung der Quadratzahlen.</line>
        <line lrx="772" lry="1731" ulx="621" uly="1690">S. 174.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1134" lry="1800" type="textblock" ulx="106" uly="1742">
        <line lrx="1134" lry="1800" ulx="106" uly="1742">—;— Das Quadrat einer Zahl wird durch eine rechts</line>
      </zone>
      <zone lrx="1159" lry="1892" type="textblock" ulx="254" uly="1792">
        <line lrx="1159" lry="1862" ulx="254" uly="1792">uͤber dieſelbe geſchriebene Zahl angedeutet. Z. B. 99</line>
        <line lrx="1096" lry="1892" ulx="988" uly="1851">will</line>
      </zone>
      <zone lrx="1166" lry="1528" type="textblock" ulx="218" uly="1475">
        <line lrx="1166" lry="1528" ulx="218" uly="1475">ein Quadrat, die Kubikwurzel fuͤr einen Kubus,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1081" type="textblock" ulx="1285" uly="996">
        <line lrx="1325" lry="1035" ulx="1285" uly="996">Wur</line>
        <line lrx="1325" lry="1081" ulx="1289" uly="1046">Ouc</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1828" type="textblock" ulx="1285" uly="1524">
        <line lrx="1324" lry="1563" ulx="1286" uly="1524">ſoton</line>
        <line lrx="1313" lry="1618" ulx="1285" uly="1577">ſch</line>
        <line lrx="1325" lry="1670" ulx="1286" uly="1630">die</line>
        <line lrx="1325" lry="1718" ulx="1287" uly="1688">und</line>
        <line lrx="1318" lry="1774" ulx="1292" uly="1739">n</line>
        <line lrx="1325" lry="1828" ulx="1295" uly="1788">D</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="165" type="page" xml:id="s_AhI400_165">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_165.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="75" lry="1009" type="textblock" ulx="0" uly="710">
        <line lrx="75" lry="749" ulx="14" uly="710">heißt he</line>
        <line lrx="73" lry="798" ulx="0" uly="766">das Quu⸗</line>
        <line lrx="75" lry="852" ulx="0" uly="815">Fllbus in</line>
        <line lrx="74" lry="901" ulx="8" uly="867">jnd die</line>
        <line lrx="68" lry="959" ulx="0" uly="921">ch Ye⸗</line>
        <line lrx="75" lry="1009" ulx="0" uly="971">drat die</line>
      </zone>
      <zone lrx="77" lry="1326" type="textblock" ulx="0" uly="1181">
        <line lrx="77" lry="1223" ulx="0" uly="1181">rat 64,</line>
        <line lrx="77" lry="1273" ulx="0" uly="1228">n gnel</line>
        <line lrx="77" lry="1326" ulx="5" uly="1289">mal 51</line>
      </zone>
      <zone lrx="107" lry="1434" type="textblock" ulx="0" uly="1335">
        <line lrx="107" lry="1380" ulx="0" uly="1335">t in ſch</line>
        <line lrx="75" lry="1434" ulx="2" uly="1397">die Oug⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="72" lry="1544" type="textblock" ulx="0" uly="1498">
        <line lrx="72" lry="1544" ulx="0" uly="1498"> Kullt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="21" lry="1681" type="textblock" ulx="0" uly="1644">
        <line lrx="21" lry="1681" ulx="0" uly="1644">6.</line>
      </zone>
      <zone lrx="82" lry="1914" type="textblock" ulx="0" uly="1762">
        <line lrx="75" lry="1824" ulx="0" uly="1762">ne techtb</line>
        <line lrx="82" lry="1873" ulx="0" uly="1820">B.</line>
        <line lrx="59" lry="1914" ulx="27" uly="1874">tl</line>
      </zone>
      <zone lrx="1092" lry="307" type="textblock" ulx="214" uly="184">
        <line lrx="1091" lry="234" ulx="1022" uly="184">145</line>
        <line lrx="1092" lry="307" ulx="214" uly="261">will heißen, 9 ſei 2 mal ein Faktor, nemlich 9. 9</line>
      </zone>
      <zone lrx="691" lry="357" type="textblock" ulx="214" uly="308">
        <line lrx="691" lry="357" ulx="214" uly="308">d. i. 91, daher 9 — LrI.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1112" lry="719" type="textblock" ulx="212" uly="400">
        <line lrx="1112" lry="443" ulx="581" uly="400">G. 175.</line>
        <line lrx="1089" lry="508" ulx="267" uly="465">So lange eine Quadratzahl kleiner iſt als 100,</line>
        <line lrx="1090" lry="560" ulx="212" uly="499">ſo iſt ihre Wurzel eine einzelne Ziffer, und wird</line>
        <line lrx="1089" lry="611" ulx="215" uly="566">durch das Einmaleins leicht gefunden. So ſieht man</line>
        <line lrx="1090" lry="666" ulx="214" uly="624">z. B. leicht, daß die Quadratwurzel der 81 die 9</line>
        <line lrx="822" lry="719" ulx="215" uly="676">iſt, weil 9 mal 9 die 81 ausmachen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1039" lry="1042" type="textblock" ulx="217" uly="772">
        <line lrx="780" lry="817" ulx="571" uly="772">. 176</line>
        <line lrx="927" lry="903" ulx="372" uly="819">Erhebung in das Quadrat.</line>
        <line lrx="895" lry="976" ulx="297" uly="923">Quadrattafel der einfachen Zahlen.</line>
        <line lrx="1039" lry="1042" ulx="217" uly="992">Wurzel 1 2 3 4 5 6 82</line>
      </zone>
      <zone lrx="1082" lry="1279" type="textblock" ulx="218" uly="1009">
        <line lrx="1082" lry="1111" ulx="218" uly="1009">Quadrate 1 49 i6 35 36 40 167 l</line>
        <line lrx="1044" lry="1206" ulx="300" uly="1118">Eben ſo Letfahet man bei groͤßern Zahlen.</line>
        <line lrx="837" lry="1279" ulx="649" uly="1189">172 7 2 . 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="1080" lry="1278" type="textblock" ulx="257" uly="1187">
        <line lrx="1080" lry="1278" ulx="257" uly="1187">3. B. 7 2 3 4 = = 4 multiplizirt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1086" lry="1352" type="textblock" ulx="486" uly="1248">
        <line lrx="1086" lry="1352" ulx="486" uly="1248">kommt  ea = 7234</line>
      </zone>
      <zone lrx="1115" lry="1767" type="textblock" ulx="216" uly="1401">
        <line lrx="1088" lry="1448" ulx="573" uly="1401">J. 179.</line>
        <line lrx="1091" lry="1503" ulx="298" uly="1457">Das Quadrat eines Bruchs entſteht, wenn man</line>
        <line lrx="1094" lry="1559" ulx="216" uly="1514">ſowohl ſeinen Zaͤhler als ſeinen Nenner jeden mit</line>
        <line lrx="1093" lry="1614" ulx="217" uly="1562">ſich multiplizirt. Will man alſo aus einem Bruch</line>
        <line lrx="1095" lry="1663" ulx="217" uly="1616">die Quadratwurzel ziehen, ſo muß dies aus Zaͤhler</line>
        <line lrx="1093" lry="1715" ulx="216" uly="1672">und Nenner beſonders geſchehen, und aus den Wur⸗</line>
        <line lrx="1115" lry="1767" ulx="218" uly="1724">zeln ein neuer Bruch gemacht werden. Z. B. die</line>
      </zone>
      <zone lrx="717" lry="1827" type="textblock" ulx="183" uly="1777">
        <line lrx="717" lry="1827" ulx="183" uly="1777">Quadratwurzel von 29 iſt 2.</line>
      </zone>
      <zone lrx="731" lry="1877" type="textblock" ulx="701" uly="1843">
        <line lrx="731" lry="1877" ulx="701" uly="1843">K</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="166" type="page" xml:id="s_AhI400_166">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_166.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="311" lry="225" type="textblock" ulx="237" uly="159">
        <line lrx="311" lry="225" ulx="237" uly="159">146</line>
      </zone>
      <zone lrx="1121" lry="782" type="textblock" ulx="238" uly="259">
        <line lrx="864" lry="299" ulx="605" uly="259">S. 178.</line>
        <line lrx="1120" lry="353" ulx="320" uly="309">Wenn die vorgegebene Zahl keine vollkommene</line>
        <line lrx="1119" lry="410" ulx="238" uly="359">Quadratzahl iſt, ſo kann man doch die Wurzel einer ſol⸗</line>
        <line lrx="1118" lry="465" ulx="240" uly="411">chen Zahl finden, die von ihr um ſo wenig als man will,</line>
        <line lrx="1119" lry="516" ulx="239" uly="469">oder ſo groß man ſie noͤthig finden wird, unterſchieden</line>
        <line lrx="1119" lry="571" ulx="238" uly="520">ſei. Man haͤngt nemlich der vorgegebenen Zahl ein</line>
        <line lrx="1120" lry="618" ulx="240" uly="573">oder etliche paar Nullen an, und betrachtet ſie hernach</line>
        <line lrx="1119" lry="670" ulx="241" uly="627">als einen Bruch, deſſen Nenner eine 1 mit eben ſo vie⸗</line>
        <line lrx="1121" lry="721" ulx="238" uly="679">len Nullen waͤre, und aus welchem man die Wurzel zu</line>
        <line lrx="1101" lry="782" ulx="243" uly="731">ziehen haͤtte. Dieſe Zahlen heißen Irrationalzahlen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1130" lry="1433" type="textblock" ulx="227" uly="807">
        <line lrx="754" lry="850" ulx="611" uly="807">§. 179.</line>
        <line lrx="1124" lry="903" ulx="328" uly="837">Am bequemſten laͤßt ſich dieſes durch die De⸗</line>
        <line lrx="1123" lry="963" ulx="227" uly="909">zimalbruͤche ausfuͤhren, welche den Werth einer ſol⸗</line>
        <line lrx="1123" lry="1013" ulx="246" uly="963">chen ſo nahe als man haben will, auseinander ſetzen,</line>
        <line lrx="1124" lry="1062" ulx="243" uly="1014">welche Rechnung das Ausziehen der Wurzeln durch</line>
        <line lrx="649" lry="1119" ulx="247" uly="1072">Naͤherung genannt wird.</line>
        <line lrx="771" lry="1165" ulx="615" uly="1124">S. I180.</line>
        <line lrx="1127" lry="1218" ulx="333" uly="1172">Wenn die Quadratwurzel einer ganzen Zahl</line>
        <line lrx="1129" lry="1278" ulx="250" uly="1221">nicht durch eine gefunden wird: ſo laͤßt ſie ſich auch</line>
        <line lrx="1128" lry="1333" ulx="243" uly="1268">durch Dezimalbruͤche nie vollkommen finden. Denn</line>
        <line lrx="1130" lry="1378" ulx="252" uly="1329">man merkt leicht, daß ein Bruch mit einem Bruche</line>
        <line lrx="1129" lry="1433" ulx="252" uly="1380">vervielfaͤltiget, auch wieder einen Bruch hervorbrin⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="414" lry="1490" type="textblock" ulx="150" uly="1436">
        <line lrx="414" lry="1490" ulx="150" uly="1436">geen muß.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1001" lry="1682" type="textblock" ulx="382" uly="1509">
        <line lrx="1001" lry="1572" ulx="382" uly="1509">Ausziehung der Quadratwurzel.</line>
        <line lrx="771" lry="1627" ulx="619" uly="1587">S. 192.</line>
        <line lrx="820" lry="1682" ulx="575" uly="1640">Aufgabe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1132" lry="1853" type="textblock" ulx="257" uly="1692">
        <line lrx="1131" lry="1740" ulx="341" uly="1692">Soll man aus 746496 die Quadratwurzel fin⸗</line>
        <line lrx="1132" lry="1792" ulx="257" uly="1745">den, ſo zieht man jene Theile nach der Ordnung in</line>
        <line lrx="553" lry="1853" ulx="258" uly="1802">ihren Stellen ab.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="167" type="page" xml:id="s_AhI400_167">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_167.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1074" lry="227" type="textblock" ulx="1000" uly="187">
        <line lrx="1074" lry="227" ulx="1000" uly="187">147</line>
      </zone>
      <zone lrx="914" lry="813" type="textblock" ulx="0" uly="242">
        <line lrx="903" lry="302" ulx="521" uly="242">Quadrat Wurzel</line>
        <line lrx="914" lry="409" ulx="0" uly="293">Unnnen 7 ½ 64½ 96 S α½†</line>
        <line lrx="501" lry="407" ulx="0" uly="366">nerſol⸗ 6 4</line>
        <line lrx="324" lry="454" ulx="0" uly="422">dan wil,</line>
        <line lrx="618" lry="540" ulx="0" uly="456">tſchieden 166 5 9 5</line>
        <line lrx="630" lry="569" ulx="6" uly="526">lldin —</line>
        <line lrx="739" lry="625" ulx="0" uly="579">ehennh 68 96</line>
        <line lrx="731" lry="679" ulx="2" uly="633">enſetit 1724 68906</line>
        <line lrx="655" lry="729" ulx="0" uly="687">Purzelzt 0</line>
        <line lrx="740" lry="813" ulx="0" uly="740">ſen Aufloͤſung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1060" lry="914" type="textblock" ulx="0" uly="825">
        <line lrx="1060" lry="903" ulx="0" uly="825">e De 2) Man ſchneidet von der gegebenen Zahl, ſo oft</line>
        <line lrx="114" lry="914" ulx="9" uly="877">ſe De.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1096" lry="1439" type="textblock" ulx="0" uly="889">
        <line lrx="1060" lry="934" ulx="225" uly="889">es angeht, von der rechten gegen die linke zu zwo</line>
        <line lrx="1091" lry="1008" ulx="0" uly="918">ſet ſol⸗ Ziffern ab, und zieht hinter dieſelbe einen Strich</line>
        <line lrx="583" lry="1031" ulx="7" uly="972">ſegen, wie bei der Diviſion.</line>
        <line lrx="1060" lry="1102" ulx="0" uly="1023">n dur b) Alsdenn ſucht man unter dem Einmaleins enthal⸗</line>
        <line lrx="1061" lry="1151" ulx="150" uly="1102">tenen Quadraten dasjenige aus, welches der in</line>
        <line lrx="1096" lry="1222" ulx="38" uly="1159">t der erſten Abtheilung befindlichen Zahl (74) am</line>
        <line lrx="1058" lry="1263" ulx="0" uly="1199">n naͤchſten kommt, zieht es von derſelben ab; ſeine</line>
        <line lrx="1059" lry="1321" ulx="0" uly="1239">ſch n Wurzel aber ſezt man, als den erſten Theil der</line>
        <line lrx="1058" lry="1382" ulx="0" uly="1299">W geſuchten Wurzel, hinter den Strich. Zu dem</line>
        <line lrx="1057" lry="1439" ulx="0" uly="1368">nie Reſt (10) ſezt man die Ziffern (64) der folgen⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="568" lry="1462" type="textblock" ulx="224" uly="1420">
        <line lrx="568" lry="1462" ulx="224" uly="1420">den Abtheilungen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1058" lry="1888" type="textblock" ulx="0" uly="1483">
        <line lrx="1057" lry="1530" ulx="184" uly="1483">c) Hierauf verdoppelt man den gefundenen Theil</line>
        <line lrx="1056" lry="1584" ulx="223" uly="1535">(8) der Wurzel, theilt mit dem Vielfachen (16)</line>
        <line lrx="1058" lry="1636" ulx="222" uly="1589">die Zahl (106), welche die erſte (6) der dazu</line>
        <line lrx="1056" lry="1686" ulx="222" uly="1643">genommenen Ziffern mit dem Reſte (10) macht,</line>
        <line lrx="1057" lry="1749" ulx="24" uly="1696">r⸗ und ſezt den Antheil (6) nicht nur hinter den</line>
        <line lrx="1054" lry="1790" ulx="211" uly="1746">Strich als einen neuen Theil der geſuchten Wur⸗</line>
        <line lrx="1014" lry="1847" ulx="0" uly="1773">nung zel, ſondern auch neben den Theiler zur rechten.</line>
        <line lrx="733" lry="1888" ulx="661" uly="1854">K· 2</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="168" type="page" xml:id="s_AhI400_168">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_168.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="314" lry="228" type="textblock" ulx="245" uly="186">
        <line lrx="314" lry="228" ulx="245" uly="186">148</line>
      </zone>
      <zone lrx="1124" lry="317" type="textblock" ulx="247" uly="244">
        <line lrx="1124" lry="317" ulx="247" uly="244">d) Die hiedurch entſtehende Zahl (166) vervielfaͤl⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1129" lry="911" type="textblock" ulx="249" uly="317">
        <line lrx="1123" lry="363" ulx="286" uly="317">tiget man mit dem Antheile, zaͤhlet das Vielfa⸗</line>
        <line lrx="1125" lry="414" ulx="288" uly="367">che (996) von dem vorgenommenen Theile (1064)</line>
        <line lrx="1126" lry="466" ulx="249" uly="419">der Quadratwurzel ab, und ſezt den Reſt (68)</line>
        <line lrx="623" lry="519" ulx="289" uly="480">herunter.</line>
        <line lrx="1125" lry="585" ulx="250" uly="539">e) Hat die vorgegebene Zahl noch mehrere Ziffern,</line>
        <line lrx="1126" lry="636" ulx="291" uly="585">ſo ſezt man die folgende Abtheilung (96) neben</line>
        <line lrx="1128" lry="688" ulx="291" uly="645">den Reſt; verdoppelt den ganzen gefundenen Theil</line>
        <line lrx="1128" lry="741" ulx="292" uly="699">der Wurzel (86), und wendet die gegebene Re⸗</line>
        <line lrx="1129" lry="793" ulx="293" uly="751">geln (od und e) ſo lange an, bis man alle Ab⸗</line>
        <line lrx="967" lry="845" ulx="287" uly="796">theilungen durchgegangen iſt.</line>
        <line lrx="1031" lry="911" ulx="337" uly="867">Wir fuͤgen noch ein zweites Beiſpiel bei.</line>
      </zone>
      <zone lrx="969" lry="1026" type="textblock" ulx="452" uly="945">
        <line lrx="969" lry="1026" ulx="452" uly="945">5 2 0 7 5 6 7234</line>
      </zone>
      <zone lrx="598" lry="985" type="textblock" ulx="537" uly="955">
        <line lrx="598" lry="985" ulx="537" uly="955">3 3</line>
      </zone>
      <zone lrx="603" lry="1220" type="textblock" ulx="479" uly="1064">
        <line lrx="603" lry="1114" ulx="496" uly="1064">38 3 3</line>
        <line lrx="602" lry="1170" ulx="479" uly="1125">(4) 2</line>
        <line lrx="602" lry="1220" ulx="498" uly="1184">2 8 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="730" lry="1412" type="textblock" ulx="521" uly="1256">
        <line lrx="730" lry="1295" ulx="521" uly="1256">4 9 0°272</line>
        <line lrx="687" lry="1347" ulx="522" uly="1305">(1 4 4) 3</line>
        <line lrx="686" lry="1412" ulx="540" uly="1368">4 3 2 9</line>
      </zone>
      <zone lrx="775" lry="1582" type="textblock" ulx="555" uly="1434">
        <line lrx="775" lry="1475" ulx="584" uly="1434">5 7 8 5 6</line>
        <line lrx="773" lry="1527" ulx="555" uly="1487">(x 4 4 6) 4</line>
        <line lrx="775" lry="1582" ulx="587" uly="1539">5 7 8 5 0</line>
      </zone>
      <zone lrx="1140" lry="1799" type="textblock" ulx="350" uly="1691">
        <line lrx="776" lry="1733" ulx="632" uly="1691">G. 183.</line>
        <line lrx="1140" lry="1799" ulx="350" uly="1755">Wenn nach dieſer Verrichtung von der vorge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1179" lry="1859" type="textblock" ulx="250" uly="1805">
        <line lrx="1179" lry="1859" ulx="250" uly="1805">gebenen Zahl nichts uͤbrig bleibt, ſo hat man ihre</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="535" type="textblock" ulx="1276" uly="285">
        <line lrx="1325" lry="319" ulx="1278" uly="285">Ouat</line>
        <line lrx="1319" lry="374" ulx="1278" uly="342">mas,</line>
        <line lrx="1325" lry="430" ulx="1276" uly="388">Uige .</line>
        <line lrx="1323" lry="475" ulx="1276" uly="442">65 kei</line>
        <line lrx="1324" lry="535" ulx="1277" uly="499">get d</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="862" type="textblock" ulx="1278" uly="820">
        <line lrx="1325" lry="862" ulx="1278" uly="820">zuzie</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1150" type="textblock" ulx="1274" uly="1001">
        <line lrx="1325" lry="1042" ulx="1274" uly="1001">1N</line>
        <line lrx="1324" lry="1096" ulx="1294" uly="1066">gen</line>
        <line lrx="1325" lry="1150" ulx="1296" uly="1111">ſuc</line>
      </zone>
      <zone lrx="1324" lry="1212" type="textblock" ulx="1266" uly="1174">
        <line lrx="1324" lry="1212" ulx="1266" uly="1174">Murz</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1291" type="textblock" ulx="1278" uly="1215">
        <line lrx="1322" lry="1260" ulx="1279" uly="1215">Dugk</line>
        <line lrx="1325" lry="1291" ulx="1278" uly="1257">Kyl</line>
      </zone>
      <zone lrx="1315" lry="1355" type="textblock" ulx="1264" uly="1322">
        <line lrx="1315" lry="1355" ulx="1264" uly="1322">ee</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1408" type="textblock" ulx="1296" uly="1371">
        <line lrx="1325" lry="1408" ulx="1296" uly="1371">lle⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1568" type="textblock" ulx="1301" uly="1476">
        <line lrx="1325" lry="1515" ulx="1303" uly="1476">ſul</line>
        <line lrx="1316" lry="1568" ulx="1301" uly="1528">ſ</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="169" type="page" xml:id="s_AhI400_169">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_169.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="65" lry="472" type="textblock" ulx="0" uly="271">
        <line lrx="60" lry="315" ulx="0" uly="271">ielfil⸗</line>
        <line lrx="61" lry="372" ulx="1" uly="324">Wielfa⸗</line>
        <line lrx="63" lry="419" ulx="5" uly="378">(104)</line>
        <line lrx="65" lry="472" ulx="1" uly="432">1(68)</line>
      </zone>
      <zone lrx="62" lry="690" type="textblock" ulx="0" uly="551">
        <line lrx="59" lry="593" ulx="10" uly="551">Iffen,</line>
        <line lrx="58" lry="646" ulx="1" uly="604">6) Ne</line>
        <line lrx="62" lry="690" ulx="0" uly="654">jen Del</line>
      </zone>
      <zone lrx="91" lry="745" type="textblock" ulx="1" uly="711">
        <line lrx="91" lry="745" ulx="1" uly="711">hene Rt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="65" lry="798" type="textblock" ulx="8" uly="762">
        <line lrx="65" lry="798" ulx="8" uly="762">ale A⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="71" lry="1816" type="textblock" ulx="0" uly="1777">
        <line lrx="71" lry="1816" ulx="0" uly="1777">oorge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="72" lry="1871" type="textblock" ulx="0" uly="1824">
        <line lrx="72" lry="1871" ulx="0" uly="1824">non ir</line>
      </zone>
      <zone lrx="1079" lry="544" type="textblock" ulx="188" uly="221">
        <line lrx="1065" lry="257" ulx="996" uly="221">149</line>
        <line lrx="1062" lry="333" ulx="190" uly="291">Quadratwurzel richtig gefunden. Bleibt aber et⸗</line>
        <line lrx="1062" lry="388" ulx="190" uly="344">was, ſo kann man durchaus ſchließen, daß dieſel⸗</line>
        <line lrx="1061" lry="440" ulx="188" uly="394">bige keine vollkommene Quadratzahl iſt, oder, daß</line>
        <line lrx="1061" lry="492" ulx="191" uly="441">es keine Zahl gibt, die mit ſich ſelbſt vervielfaͤlti⸗</line>
        <line lrx="1079" lry="544" ulx="190" uly="500">get die gegebene hervorbringt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="908" lry="628" type="textblock" ulx="350" uly="575">
        <line lrx="908" lry="628" ulx="350" uly="575">Ausziehung der Kubikwurzel.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1059" lry="908" type="textblock" ulx="190" uly="653">
        <line lrx="701" lry="695" ulx="552" uly="653">F. 184.</line>
        <line lrx="793" lry="760" ulx="495" uly="719">Aufg a b e.</line>
        <line lrx="1059" lry="816" ulx="274" uly="768">Aus einer gegebenen Zahl die Kubikwurzel aus⸗</line>
        <line lrx="334" lry="859" ulx="190" uly="818">zuziehen.</line>
        <line lrx="734" lry="908" ulx="510" uly="866">Aufloͤſung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="694" lry="996" type="textblock" ulx="307" uly="909">
        <line lrx="694" lry="996" ulx="307" uly="909">381]Nτ88 r25 7</line>
      </zone>
      <zone lrx="1059" lry="1054" type="textblock" ulx="150" uly="999">
        <line lrx="1059" lry="1054" ulx="150" uly="999">2) Man theile die gegebene Zahl von der rechten ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1058" lry="1163" type="textblock" ulx="228" uly="1054">
        <line lrx="1058" lry="1104" ulx="229" uly="1054">gen die linke in Klaſſen, jede zu 3 Ziffern, und</line>
        <line lrx="1058" lry="1163" ulx="228" uly="1107">ſuche (in dem hier entworfenen Kubiktaͤfelchen)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1062" lry="1299" type="textblock" ulx="186" uly="1171">
        <line lrx="1041" lry="1212" ulx="189" uly="1171">Wurzel 12 3 45 6 27 18 90„ I0</line>
        <line lrx="1062" lry="1256" ulx="187" uly="1212">Quadr. 14—9IO  25  306 9 64 8SI 1I00</line>
        <line lrx="1058" lry="1299" ulx="186" uly="1253">Kubik 1I[ Z27 64 [125 216 343 512 729 1000</line>
      </zone>
      <zone lrx="1070" lry="1521" type="textblock" ulx="227" uly="1313">
        <line lrx="1058" lry="1363" ulx="227" uly="1313">die Kubikwurzel der Klaſſen 38r oder die naͤchſte</line>
        <line lrx="1058" lry="1421" ulx="228" uly="1363">kleinere Kubikzahl 343, ſo bekommt man 7. Dieſe</line>
        <line lrx="1070" lry="1465" ulx="228" uly="1422">7 nenne man den erſten Theil der Wurzel und</line>
        <line lrx="1057" lry="1521" ulx="230" uly="1466">ſubtrahire ſeinen Kubum 343 von der erſten Klaſſe,</line>
      </zone>
      <zone lrx="889" lry="1856" type="textblock" ulx="208" uly="1517">
        <line lrx="702" lry="1561" ulx="208" uly="1517">ſo bleiben 38.</line>
        <line lrx="837" lry="1706" ulx="428" uly="1576">ðèG</line>
        <line lrx="524" lry="1654" ulx="427" uly="1623">3 4 1</line>
        <line lrx="831" lry="1710" ulx="509" uly="1673">8 07 8 7</line>
        <line lrx="868" lry="1749" ulx="452" uly="1677">42</line>
        <line lrx="847" lry="1784" ulx="709" uly="1755">242</line>
        <line lrx="846" lry="1812" ulx="832" uly="1788">3</line>
        <line lrx="889" lry="1856" ulx="798" uly="1827">147</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="170" type="page" xml:id="s_AhI400_170">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_170.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1136" lry="1041" type="textblock" ulx="242" uly="281">
        <line lrx="1124" lry="339" ulx="242" uly="281">2) Zu dem Reſt 38 nehme man eine neue Klaſſe</line>
        <line lrx="1125" lry="390" ulx="288" uly="336">(078 herunter. Den Diviſor zu erhalten, nehme</line>
        <line lrx="1125" lry="435" ulx="286" uly="390">man das Quadrat des erſten Theils 7 .7 = 49</line>
        <line lrx="1125" lry="493" ulx="288" uly="439">dreifach, d. i. 3. 49 = 147, und ſchreibe dieſes</line>
        <line lrx="1136" lry="546" ulx="288" uly="496">Produkt alſo unter, daß die Stellen unter den</line>
        <line lrx="854" lry="596" ulx="289" uly="550">beiden lezten Ziffern leer bleiben.</line>
        <line lrx="1125" lry="655" ulx="249" uly="599">3) Man dividire 1 in 3 zu 2 mal, und ſchreibe 2</line>
        <line lrx="1127" lry="713" ulx="292" uly="654">als den zweiten Theil der Wurzel hinter den er⸗</line>
        <line lrx="407" lry="758" ulx="292" uly="717">ſten 7.</line>
        <line lrx="945" lry="805" ulx="333" uly="734">Nun muß man 3 Reihen berechnen.</line>
        <line lrx="888" lry="906" ulx="372" uly="811">3 ⁸ 1 ſo7 8  2 5 7 2</line>
        <line lrx="476" lry="913" ulx="375" uly="882">3 4 3</line>
        <line lrx="598" lry="968" ulx="416" uly="929">3 8 0°7,8</line>
        <line lrx="563" lry="1008" ulx="404" uly="965">(T 4 7)</line>
        <line lrx="438" lry="1041" ulx="417" uly="1020">2</line>
      </zone>
      <zone lrx="522" lry="1124" type="textblock" ulx="459" uly="976">
        <line lrx="482" lry="1085" ulx="459" uly="978">00 ◻ +£</line>
        <line lrx="522" lry="1124" ulx="500" uly="976">W£△☚ £☚</line>
      </zone>
      <zone lrx="1137" lry="1784" type="textblock" ulx="257" uly="1151">
        <line lrx="564" lry="1190" ulx="381" uly="1151">3 °2 4 8</line>
        <line lrx="566" lry="1230" ulx="421" uly="1194">7 830</line>
        <line lrx="1135" lry="1294" ulx="341" uly="1241">Die erſte Reihe kommt, wenn man den Divi⸗</line>
        <line lrx="1134" lry="1350" ulx="257" uly="1295">ſor 147, mit dem gefundenen zweiten Theil, 2,</line>
        <line lrx="456" lry="1403" ulx="259" uly="1361">multiplizirt.</line>
        <line lrx="888" lry="1450" ulx="504" uly="1413">2. 147 =— 294.</line>
        <line lrx="1137" lry="1507" ulx="341" uly="1449">Die zweite Reihe: wenn man den erſten Theil</line>
        <line lrx="1135" lry="1562" ulx="260" uly="1506">7 dreifach nimmt, 3.7 — 2²1, und mit dem Qua⸗</line>
        <line lrx="1136" lry="1610" ulx="259" uly="1548">drat des zweiten 2. 2 = 4 multiplizirt, ſo hat</line>
        <line lrx="1135" lry="1660" ulx="261" uly="1612">man 984, welche um eine Stelle mehr rechts unter⸗</line>
        <line lrx="503" lry="1716" ulx="260" uly="1672">ſchrieben wird.</line>
        <line lrx="1137" lry="1784" ulx="342" uly="1699">Die dritte Reihe iſt der Kubus des zweiten</line>
      </zone>
      <zone lrx="1138" lry="1830" type="textblock" ulx="260" uly="1766">
        <line lrx="1138" lry="1830" ulx="260" uly="1766">Theils 2 .2 = 8, welcher um eine Stelle mehr</line>
      </zone>
      <zone lrx="715" lry="1907" type="textblock" ulx="262" uly="1808">
        <line lrx="715" lry="1907" ulx="262" uly="1808">vechts unterſchrieben wird.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="305" type="textblock" ulx="1315" uly="279">
        <line lrx="1325" lry="305" ulx="1315" uly="279">4</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="367" type="textblock" ulx="1274" uly="333">
        <line lrx="1325" lry="367" ulx="1274" uly="333">Gunn,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1331" type="textblock" ulx="1276" uly="1237">
        <line lrx="1325" lry="1277" ulx="1276" uly="1237">93</line>
        <line lrx="1325" lry="1331" ulx="1277" uly="1292">ſern</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1595" type="textblock" ulx="1282" uly="1402">
        <line lrx="1323" lry="1436" ulx="1294" uly="1402">ds</line>
        <line lrx="1325" lry="1489" ulx="1297" uly="1454">dre</line>
        <line lrx="1325" lry="1549" ulx="1282" uly="1510">ter</line>
        <line lrx="1325" lry="1595" ulx="1296" uly="1560">den</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1809" type="textblock" ulx="1292" uly="1666">
        <line lrx="1319" lry="1701" ulx="1292" uly="1666">der</line>
        <line lrx="1325" lry="1756" ulx="1294" uly="1718">Nr⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="171" type="page" xml:id="s_AhI400_171">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_171.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1124" lry="244" type="textblock" ulx="1013" uly="206">
        <line lrx="1124" lry="244" ulx="1013" uly="206">1I5 ½</line>
      </zone>
      <zone lrx="1096" lry="1661" type="textblock" ulx="0" uly="266">
        <line lrx="1082" lry="330" ulx="0" uly="266">ſe Klaſe Dieſe 3 Reihen addire man, und ſubtrahire die</line>
        <line lrx="978" lry="382" ulx="4" uly="338">„ lehme Summe 30248 von 38078, ſo bleiben 7830.</line>
        <line lrx="895" lry="487" ulx="6" uly="401">12 3 5 ˙7 8r 25 7a5</line>
        <line lrx="512" lry="485" ulx="0" uly="444">be dieſe⸗ 3 4 3</line>
        <line lrx="871" lry="543" ulx="0" uly="496">Unler det 72</line>
        <line lrx="640" lry="563" ulx="453" uly="525">3 8 0°7 8</line>
        <line lrx="872" lry="601" ulx="435" uly="549">(1 47) 2</line>
        <line lrx="872" lry="674" ulx="0" uly="594">ſhriben 2 9 4 So4</line>
        <line lrx="894" lry="731" ulx="0" uly="660">t den e⸗ 8 4 iIS4</line>
        <line lrx="868" lry="769" ulx="576" uly="724">8 3</line>
        <line lrx="867" lry="833" ulx="452" uly="792">3  2 4 8 15552</line>
        <line lrx="759" lry="912" ulx="493" uly="874">7 830° 1 2 5</line>
        <line lrx="743" lry="951" ulx="474" uly="909">(X 5 5 5 2)</line>
        <line lrx="702" lry="995" ulx="494" uly="951">7 7 7 6 O</line>
        <line lrx="718" lry="1030" ulx="576" uly="999">5 4 Oο°</line>
        <line lrx="760" lry="1073" ulx="658" uly="1040">I 2 5</line>
        <line lrx="987" lry="1127" ulx="495" uly="1091">7 8 30I 2 5</line>
        <line lrx="711" lry="1175" ulx="653" uly="1141">—</line>
        <line lrx="1071" lry="1291" ulx="9" uly="1230"> Dit 4) Zu dem Reſt nehme man eine neue Klaſſe, 125,</line>
        <line lrx="959" lry="1344" ulx="20" uly="1277">: herunter 2: nenne 72 den erſten Theil.</line>
        <line lrx="70" lry="1340" ulx="65" uly="1325">/</line>
        <line lrx="1074" lry="1382" ulx="0" uly="1315">hi, Den Diviſor zu erhalten, nehme man wie 2.</line>
        <line lrx="1074" lry="1439" ulx="235" uly="1390">das Quadrat des erſten Theils 72: 72 = 5184</line>
        <line lrx="1074" lry="1498" ulx="34" uly="1442">“ dreifach, ſo hat man 15552, welche Zahl alſo un⸗</line>
        <line lrx="1074" lry="1550" ulx="0" uly="1474">rd terſchrieben werden muß, daß die Nullen unter</line>
        <line lrx="866" lry="1588" ulx="0" uly="1535">n den beiden lezten Zahlen leer bleiben.</line>
        <line lrx="1096" lry="1617" ulx="21" uly="1571"> ht .</line>
        <line lrx="1092" lry="1661" ulx="22" uly="1600">rer Nun heißt es: 1 in 7 zu 5 mal, 5 heißt jezt</line>
        <line lrx="64" lry="1649" ulx="59" uly="1639">7</line>
      </zone>
      <zone lrx="1074" lry="1750" type="textblock" ulx="232" uly="1653">
        <line lrx="1074" lry="1696" ulx="232" uly="1653">der 2te Theil der Wurzel, und man muß wie in</line>
        <line lrx="1074" lry="1750" ulx="232" uly="1705">Nro. 3) drei Reihen berechnen und ihre Summe</line>
      </zone>
      <zone lrx="565" lry="1798" type="textblock" ulx="0" uly="1731">
        <line lrx="68" lry="1760" ulx="19" uly="1731">ce</line>
        <line lrx="565" lry="1798" ulx="0" uly="1732">hit ſubtrahiren u. ſ. w.</line>
      </zone>
      <zone lrx="68" lry="1830" type="textblock" ulx="0" uly="1780">
        <line lrx="68" lry="1830" ulx="0" uly="1780">le ni⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="172" type="page" xml:id="s_AhI400_172">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_172.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="954" lry="489" type="textblock" ulx="404" uly="419">
        <line lrx="954" lry="489" ulx="404" uly="419">Sechszehnter Abſchnitt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1113" lry="576" type="textblock" ulx="225" uly="521">
        <line lrx="1113" lry="576" ulx="225" uly="521">Zwelte Abtheilung der Rechenkunſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1100" lry="829" type="textblock" ulx="257" uly="682">
        <line lrx="693" lry="719" ulx="622" uly="682">Vo</line>
        <line lrx="1100" lry="829" ulx="257" uly="767">Verhaͤltniſſen und Proportionen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="726" lry="925" type="textblock" ulx="722" uly="916">
        <line lrx="726" lry="925" ulx="722" uly="916">.</line>
      </zone>
      <zone lrx="752" lry="988" type="textblock" ulx="610" uly="948">
        <line lrx="752" lry="988" ulx="610" uly="948">S. 185.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1150" lry="1088" type="textblock" ulx="243" uly="1013">
        <line lrx="1150" lry="1088" ulx="243" uly="1013">Ein Verhaͤltniß iſt eine Verknuͤpfung zweier Groſ⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1120" lry="1290" type="textblock" ulx="207" uly="1087">
        <line lrx="1118" lry="1136" ulx="242" uly="1087">ſen, in Abſicht auf die Zuſammenſetzung der einen</line>
        <line lrx="1120" lry="1187" ulx="207" uly="1138">aus den gleichen Theilen der andern. Man gibt</line>
        <line lrx="1120" lry="1239" ulx="242" uly="1189">der einen Größe irgend eine Anzahl gleiche Thei⸗</line>
        <line lrx="1120" lry="1290" ulx="243" uly="1240">le, und ſtellt ſich die andere als eine Vielheit eben</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="1347" type="textblock" ulx="165" uly="1285">
        <line lrx="1119" lry="1347" ulx="165" uly="1285">diieſer gleichen Theile vor. Die Menge der gleichen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1122" lry="1606" type="textblock" ulx="200" uly="1344">
        <line lrx="1121" lry="1397" ulx="200" uly="1344">Theile in der erſten iſt willkuͤhrlich. Daher kann</line>
        <line lrx="1121" lry="1449" ulx="217" uly="1390">das Verhaͤltniß derſelben zwei Groͤßen auf unzaͤhlich</line>
        <line lrx="1122" lry="1505" ulx="229" uly="1448">viele Arten in Zahlen dargeſtellt werden, ſo wie</line>
        <line lrx="1121" lry="1556" ulx="245" uly="1499">auch ein Paar anderer, von jenen ganz verſchiede⸗</line>
        <line lrx="1122" lry="1606" ulx="245" uly="1553">nen Groͤßen, wenn jene naͤmlich in Abſicht auf die</line>
      </zone>
      <zone lrx="1159" lry="1661" type="textblock" ulx="248" uly="1605">
        <line lrx="1159" lry="1661" ulx="248" uly="1605">Menge der gleichen Theile mit dieſen uͤbereinſtim⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1125" lry="1764" type="textblock" ulx="246" uly="1656">
        <line lrx="1122" lry="1705" ulx="246" uly="1656">men. Es kommt alſo bei einem Verhaͤltniſſe nicht</line>
        <line lrx="1125" lry="1764" ulx="247" uly="1703">auf die Groͤße der Glieder an und fuͤr ſich betrach⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1161" lry="1811" type="textblock" ulx="209" uly="1764">
        <line lrx="1161" lry="1811" ulx="209" uly="1764">tet, oder auf die abſolute an, ſondern auf ihre ver⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="892" lry="1868" type="textblock" ulx="247" uly="1819">
        <line lrx="892" lry="1868" ulx="247" uly="1819">gleichungsmaͤßige oder relative Groͤße.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="371" type="textblock" ulx="1318" uly="340">
        <line lrx="1325" lry="356" ulx="1318" uly="340">6</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1120" type="textblock" ulx="1269" uly="448">
        <line lrx="1317" lry="477" ulx="1274" uly="448">deren</line>
        <line lrx="1325" lry="537" ulx="1272" uly="498">Theil</line>
        <line lrx="1325" lry="590" ulx="1272" uly="559">zwo.</line>
        <line lrx="1315" lry="642" ulx="1272" uly="603">dieſe</line>
        <line lrx="1325" lry="690" ulx="1273" uly="656">wuͤrd</line>
        <line lrx="1323" lry="750" ulx="1273" uly="709">laſſen</line>
        <line lrx="1325" lry="803" ulx="1270" uly="763">Großea</line>
        <line lrx="1325" lry="858" ulx="1270" uly="817">gllf zu</line>
        <line lrx="1325" lry="910" ulx="1269" uly="871">terſuch</line>
        <line lrx="1319" lry="958" ulx="1270" uly="928">andere</line>
        <line lrx="1325" lry="1014" ulx="1271" uly="979">mehr i</line>
        <line lrx="1324" lry="1064" ulx="1272" uly="1031">trakti</line>
        <line lrx="1325" lry="1120" ulx="1274" uly="1079">holtn</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1416" type="textblock" ulx="1281" uly="1266">
        <line lrx="1324" lry="1307" ulx="1281" uly="1266">Thei</line>
        <line lrx="1324" lry="1357" ulx="1282" uly="1321">hetro</line>
        <line lrx="1325" lry="1416" ulx="1288" uly="1374">h</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1519" type="textblock" ulx="1294" uly="1480">
        <line lrx="1325" lry="1519" ulx="1294" uly="1480">gek</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1626" type="textblock" ulx="1270" uly="1532">
        <line lrx="1325" lry="1570" ulx="1270" uly="1532">iind</line>
        <line lrx="1325" lry="1626" ulx="1290" uly="1592">zwe</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1814" type="textblock" ulx="1291" uly="1772">
        <line lrx="1325" lry="1814" ulx="1291" uly="1772">ae</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="173" type="page" xml:id="s_AhI400_173">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_173.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1073" lry="230" type="textblock" ulx="992" uly="194">
        <line lrx="1073" lry="230" ulx="992" uly="194">153</line>
      </zone>
      <zone lrx="1196" lry="1835" type="textblock" ulx="0" uly="275">
        <line lrx="706" lry="317" ulx="565" uly="275">J. 196.</line>
        <line lrx="1072" lry="385" ulx="282" uly="334">Jede Zahl enthaͤlt einen Begriff eines Verhaͤlt⸗</line>
        <line lrx="1073" lry="439" ulx="158" uly="390">niſſes, naͤmlich in Beziehung auf die Einheit, durch</line>
        <line lrx="1074" lry="489" ulx="202" uly="444">deren Wiederholung ſie entſteht, oder aus deren</line>
        <line lrx="1075" lry="543" ulx="202" uly="493">Theilen ſie zuſammengeſezt wird. Es werden alſo</line>
        <line lrx="1074" lry="598" ulx="5" uly="532">lunf⸗ zwo Zahlen zu einem Verhaͤltniß erfordert, und</line>
        <line lrx="1076" lry="647" ulx="203" uly="598">dieſe muͤſſen von einer Art ſeyn. Zwei Ruthen</line>
        <line lrx="1077" lry="700" ulx="203" uly="650">wuͤrden ſich alſo mit 4 Stunden nicht vergleichen</line>
        <line lrx="1079" lry="757" ulx="205" uly="705">laſſen. Da man aber dieſe Zahlen in Anſehung der</line>
        <line lrx="1100" lry="828" ulx="0" uly="756">en. Groͤße miteinander vergleichen ſoll, ſo kann dieſes</line>
        <line lrx="1079" lry="858" ulx="207" uly="810">auf zweierlei Art geſchehen. Erſtens kann man un⸗</line>
        <line lrx="1080" lry="909" ulx="206" uly="860">terſuchen: wie viel Einheiten die eine mehr als die</line>
        <line lrx="1079" lry="963" ulx="207" uly="914">andere hat; z. B. ich ſuche, wie viele Einheiten</line>
        <line lrx="1081" lry="1015" ulx="207" uly="965">mehr in 9 ſeyen als in 3, ſo finde ich durch Sub⸗</line>
        <line lrx="1081" lry="1086" ulx="0" uly="1018">Gaͤ⸗ traktion 6, und kenne nun das arithmetiſche Ver⸗</line>
        <line lrx="536" lry="1140" ulx="0" uly="1077"> te haͤltniß von 9 zu 3.</line>
        <line lrx="719" lry="1195" ulx="0" uly="1140">n got §. 187.</line>
        <line lrx="1104" lry="1247" ulx="2" uly="1200"> Ter Unterſucht man aber, wie viel eine Zahl oder</line>
        <line lrx="1196" lry="1301" ulx="0" uly="1253">it eben Theile von ihr in einer andern enthalten ſeyen, ſo</line>
        <line lrx="1088" lry="1371" ulx="0" uly="1295">heichen betrachtet man das geometriſche Verhaͤltniß beider</line>
        <line lrx="336" lry="1409" ulx="0" uly="1364"> hhmm Zahlen.</line>
        <line lrx="1088" lry="1466" ulx="0" uly="1395">gahecch 3. B. ich ſuche, wie vielmal 3 in  9 oder um⸗</line>
        <line lrx="1096" lry="1516" ulx="0" uly="1462">ſ ne gekehrt, welcher Theil von 9 in 3 enthalten ſey, ſo</line>
        <line lrx="1089" lry="1569" ulx="0" uly="1515">ſhile. findet ſich's durch die Diviſion im erſten Fall 3 mal, im</line>
        <line lrx="541" lry="1621" ulx="0" uly="1570">Cif e zweiten 3 oder 3.</line>
        <line lrx="723" lry="1681" ulx="0" uly="1628">fin⸗ §. 188.</line>
        <line lrx="1091" lry="1775" ulx="0" uly="1676">D Die zwo Zahlen, woraus ein Verhaͤltniß be⸗</line>
        <line lrx="1090" lry="1835" ulx="1" uly="1751">euer ſteht, nennt man die Glieder des Verhaͤltniſſes</line>
      </zone>
      <zone lrx="1099" lry="1852" type="textblock" ulx="227" uly="1804">
        <line lrx="1099" lry="1852" ulx="227" uly="1804">(termini rationis). Ein Glied, welches man als</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="174" type="page" xml:id="s_AhI400_174">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_174.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="312" lry="232" type="textblock" ulx="241" uly="192">
        <line lrx="312" lry="232" ulx="241" uly="192">154</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="317" type="textblock" ulx="238" uly="272">
        <line lrx="1119" lry="317" ulx="238" uly="272">das erſte anſiehet, wird das vorhergehende (termi⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="371" type="textblock" ulx="238" uly="321">
        <line lrx="1119" lry="371" ulx="238" uly="321">nus antecedens), und das andere, das folgende</line>
      </zone>
      <zone lrx="1132" lry="427" type="textblock" ulx="231" uly="379">
        <line lrx="1132" lry="427" ulx="231" uly="379">(consequens) genannt. Es iſt aber willkuͤhrlich,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1116" lry="518" type="textblock" ulx="236" uly="431">
        <line lrx="1116" lry="494" ulx="237" uly="431">welches von beiden man als das vorhergehende Glied</line>
        <line lrx="398" lry="518" ulx="236" uly="485">annimmt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="804" lry="592" type="textblock" ulx="550" uly="550">
        <line lrx="804" lry="592" ulx="550" uly="550">Anmerkung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1150" lry="661" type="textblock" ulx="234" uly="612">
        <line lrx="1150" lry="661" ulx="234" uly="612">Wenn das Wort Verhaͤltniß, ohne eines von den</line>
      </zone>
      <zone lrx="1114" lry="710" type="textblock" ulx="275" uly="667">
        <line lrx="1114" lry="710" ulx="275" uly="667">Beiwoͤrtern arithmetiſch oder geometriſch hinzuzu⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1148" lry="765" type="textblock" ulx="274" uly="718">
        <line lrx="1148" lry="765" ulx="274" uly="718">fuͤgen, geſezt wird, ſo pflegt man allemal das</line>
      </zone>
      <zone lrx="1116" lry="925" type="textblock" ulx="272" uly="770">
        <line lrx="1115" lry="814" ulx="273" uly="770">geometriſche Verhaͤltniß zu verſtehen; weil unſere</line>
        <line lrx="1116" lry="867" ulx="273" uly="824">Alten nur geometriſche Verhaͤltniſſe betrachtet ha⸗</line>
        <line lrx="1114" lry="925" ulx="272" uly="876">ben, und dieſelbe ſchlechthin Verhaͤltniſſe nannten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1112" lry="1231" type="textblock" ulx="230" uly="967">
        <line lrx="747" lry="1018" ulx="598" uly="967">§. 189.</line>
        <line lrx="1112" lry="1075" ulx="314" uly="1030">Zwei arithmetiſche Verhaͤltniſſe ſind gleich,</line>
        <line lrx="1112" lry="1126" ulx="232" uly="1084">wenn die vorhergehenden Glieder um dieſelbe Groͤße</line>
        <line lrx="1111" lry="1180" ulx="231" uly="1137">vermehrt oder vermindert, die nachfolgenden Glie⸗</line>
        <line lrx="948" lry="1231" ulx="230" uly="1189">der geben. Z. B. 20 — 8 und 10 — 4.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1110" lry="1431" type="textblock" ulx="224" uly="1270">
        <line lrx="743" lry="1312" ulx="594" uly="1270">§. 100.</line>
        <line lrx="1109" lry="1377" ulx="289" uly="1325">Zwei gleiche arithmetiſche Verhaͤltniſſe geben eine</line>
        <line lrx="1110" lry="1431" ulx="224" uly="1387">arithmetiſche Proportion, welche ihrer Natur zufol⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1142" lry="1482" type="textblock" ulx="226" uly="1436">
        <line lrx="1142" lry="1482" ulx="226" uly="1436">ge ſo bezeichnet wird: 8 — 20 – 4 — 16. Das</line>
      </zone>
      <zone lrx="1108" lry="1581" type="textblock" ulx="225" uly="1484">
        <line lrx="1108" lry="1570" ulx="227" uly="1484">erſte und vierte Glied heiſſen die beiden aͤuſſern, d die</line>
        <line lrx="706" lry="1581" ulx="225" uly="1546">andern die mittlern Glieder.</line>
      </zone>
      <zone lrx="804" lry="1678" type="textblock" ulx="529" uly="1636">
        <line lrx="804" lry="1678" ulx="529" uly="1636">Bezeichnung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1105" lry="1864" type="textblock" ulx="220" uly="1702">
        <line lrx="744" lry="1743" ulx="593" uly="1702">§. 191.</line>
        <line lrx="1105" lry="1813" ulx="305" uly="1758">Zu Bezeichnung des arithmetiſchen Verhaͤltniſ⸗</line>
        <line lrx="1105" lry="1864" ulx="220" uly="1811">ſes bediente man ſich des Zeichens der Subtraktion:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1033" type="textblock" ulx="1276" uly="838">
        <line lrx="1325" lry="872" ulx="1276" uly="838">Eum</line>
        <line lrx="1325" lry="932" ulx="1276" uly="891">deepr</line>
        <line lrx="1325" lry="984" ulx="1277" uly="943">ſr haͤt</line>
        <line lrx="1325" lry="1033" ulx="1279" uly="998">der d</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1480" type="textblock" ulx="1287" uly="1227">
        <line lrx="1325" lry="1267" ulx="1290" uly="1227">ſche,</line>
        <line lrx="1316" lry="1314" ulx="1287" uly="1286">Honn</line>
        <line lrx="1325" lry="1376" ulx="1288" uly="1334">abze</line>
        <line lrx="1325" lry="1427" ulx="1295" uly="1387">dn</line>
        <line lrx="1325" lry="1480" ulx="1298" uly="1447">gen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1711" type="textblock" ulx="1298" uly="1671">
        <line lrx="1325" lry="1711" ulx="1298" uly="1671">Pt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1812" type="textblock" ulx="1300" uly="1726">
        <line lrx="1324" lry="1760" ulx="1300" uly="1726">Net</line>
        <line lrx="1325" lry="1812" ulx="1305" uly="1778">i</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="175" type="page" xml:id="s_AhI400_175">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_175.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="64" lry="476" type="textblock" ulx="0" uly="282">
        <line lrx="63" lry="323" ulx="2" uly="282">(tem.</line>
        <line lrx="64" lry="379" ulx="0" uly="335">Ulgende</line>
        <line lrx="64" lry="427" ulx="1" uly="387">ihrüch,</line>
        <line lrx="63" lry="476" ulx="0" uly="441">de Gen</line>
      </zone>
      <zone lrx="92" lry="659" type="textblock" ulx="5" uly="626">
        <line lrx="92" lry="659" ulx="5" uly="626">Pe a</line>
      </zone>
      <zone lrx="63" lry="928" type="textblock" ulx="0" uly="679">
        <line lrx="60" lry="719" ulx="2" uly="679">hirurer⸗</line>
        <line lrx="62" lry="768" ulx="0" uly="734">mal dos</line>
        <line lrx="62" lry="825" ulx="0" uly="786">unſete</line>
        <line lrx="63" lry="879" ulx="0" uly="839">tet hi⸗</line>
        <line lrx="60" lry="928" ulx="0" uly="898">hunten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="62" lry="1191" type="textblock" ulx="0" uly="1100">
        <line lrx="62" lry="1139" ulx="0" uly="1100">eGrigt</line>
        <line lrx="61" lry="1191" ulx="0" uly="1153">en Ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="61" lry="1561" type="textblock" ulx="0" uly="1353">
        <line lrx="58" lry="1391" ulx="0" uly="1353">eneine</line>
        <line lrx="60" lry="1453" ulx="0" uly="1405">zufet⸗</line>
        <line lrx="58" lry="1499" ulx="0" uly="1460"> D</line>
        <line lrx="61" lry="1561" ulx="0" uly="1507">, de⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="54" lry="1835" type="textblock" ulx="0" uly="1784">
        <line lrx="54" lry="1835" ulx="0" uly="1784">ltrſ⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="56" lry="1884" type="textblock" ulx="0" uly="1843">
        <line lrx="56" lry="1884" ulx="0" uly="1843">hktion:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1089" lry="372" type="textblock" ulx="213" uly="188">
        <line lrx="1088" lry="225" ulx="1018" uly="188">155</line>
        <line lrx="1089" lry="325" ulx="213" uly="271">z. B. 16— 4 will heiſſen, man betrachtet die Zah⸗</line>
        <line lrx="1049" lry="372" ulx="213" uly="316">len 16 und 4 in ihrem arithmetiſchen Verhaͤltniß.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1093" lry="608" type="textblock" ulx="214" uly="394">
        <line lrx="1091" lry="451" ulx="294" uly="394">Zu Bezeichnung des geometriſchen Verhaͤltniſſes</line>
        <line lrx="1093" lry="503" ulx="214" uly="453">wird das Diviſionszeichen gebraucht. 3. B. 16 zu</line>
        <line lrx="1093" lry="556" ulx="215" uly="505">4, oder 16:4 will heiſſen, man betrachte 16 und 4</line>
        <line lrx="950" lry="608" ulx="214" uly="555">in ihrem geometriſchen Verhaͤltniß.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1099" lry="1030" type="textblock" ulx="218" uly="652">
        <line lrx="729" lry="695" ulx="586" uly="652">§. 192.</line>
        <line lrx="1096" lry="771" ulx="252" uly="723">In der Proportion 8 — 20 =– 4 — 16 iſt 20</line>
        <line lrx="1096" lry="825" ulx="220" uly="775">+ 4 – 16 + 8, beidemal daſſelbe, naͤmlich die</line>
        <line lrx="1097" lry="875" ulx="218" uly="826">Summe der aͤuſſern und mittlern Glieder. Waͤre</line>
        <line lrx="1096" lry="930" ulx="218" uly="881">die Proportion ſo geſchrieben, 20 — 8 = 16 — 4,</line>
        <line lrx="1099" lry="982" ulx="218" uly="934">ſo haͤtte man 20 + 4 = 8⁸ + 16, beidemal wie⸗</line>
        <line lrx="1077" lry="1030" ulx="220" uly="986">der die Summe der aͤuſſern und mittlern Glieder.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="1367" type="textblock" ulx="223" uly="1090">
        <line lrx="734" lry="1146" ulx="589" uly="1090">§. 193.</line>
        <line lrx="1102" lry="1213" ulx="305" uly="1164">Aus den drei erſten Gliedern einer arithmeti⸗</line>
        <line lrx="1119" lry="1263" ulx="224" uly="1217">ſchen Proportion erhaͤlt man das vierte, wenn man</line>
        <line lrx="1104" lry="1312" ulx="223" uly="1268">von der Summe des zweiten und dritten das erſte</line>
        <line lrx="1103" lry="1367" ulx="225" uly="1322">abzieht. Sind die beiden mittlern Glieder einander</line>
      </zone>
      <zone lrx="1102" lry="1478" type="textblock" ulx="211" uly="1366">
        <line lrx="1102" lry="1420" ulx="211" uly="1366">gleich, ſo heißt die Proportion eine zuſammenhaͤn⸗</line>
        <line lrx="1013" lry="1478" ulx="213" uly="1424">gende oder ſtetige, z. B. 6 — 9 =– 9 — 12.</line>
      </zone>
      <zone lrx="736" lry="1571" type="textblock" ulx="592" uly="1530">
        <line lrx="736" lry="1571" ulx="592" uly="1530">§. 194.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1131" lry="1804" type="textblock" ulx="230" uly="1599">
        <line lrx="1112" lry="1647" ulx="317" uly="1599">In einer zuſammenhaͤngenden arithmetiſchen</line>
        <line lrx="1110" lry="1700" ulx="230" uly="1653">Proportion iſt das mittlere Glied die halbe Summe</line>
        <line lrx="1131" lry="1751" ulx="231" uly="1703">der beiden aͤußern. Alſo findet man es gleich durch</line>
        <line lrx="1107" lry="1804" ulx="234" uly="1756">die Halbirung der Summe der beiden aͤußern, wenn</line>
      </zone>
      <zone lrx="547" lry="1857" type="textblock" ulx="212" uly="1814">
        <line lrx="547" lry="1857" ulx="212" uly="1814">dieſe gegeben ſind.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="176" type="page" xml:id="s_AhI400_176">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_176.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1103" lry="807" type="textblock" ulx="191" uly="272">
        <line lrx="866" lry="326" ulx="533" uly="272">SF. 195.</line>
        <line lrx="1102" lry="382" ulx="280" uly="327">Das arithmetiſche Mittel von zwei oder meh⸗</line>
        <line lrx="1103" lry="444" ulx="191" uly="383">rern Zahlen iſt die Summe aller, dividirt durch die</line>
        <line lrx="1102" lry="489" ulx="224" uly="440">Anzahl derſelben. Als: von 110, 104, 1I16, 98</line>
        <line lrx="1099" lry="542" ulx="221" uly="489">iſt das arithmetiſche Mittel 428 dividirt durch 4,</line>
        <line lrx="1100" lry="594" ulx="223" uly="546">d. i. 107. Dieſes kommt haͤufig vor, z. B. wenn</line>
        <line lrx="1100" lry="647" ulx="222" uly="600">man den Ertrag eines Gutes aus dem Durchſchnitte</line>
        <line lrx="1100" lry="696" ulx="221" uly="649">der Ertrage mehrerer Jahre berechnet, oder die An⸗</line>
        <line lrx="1100" lry="748" ulx="221" uly="701">zahl der jaͤhrlich Gebohrnen, Sterbenden und Ge⸗</line>
        <line lrx="1099" lry="807" ulx="218" uly="757">trauten an einem Orte nach der Mittelzahl angibt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1099" lry="1127" type="textblock" ulx="194" uly="909">
        <line lrx="1098" lry="976" ulx="303" uly="909">Geometriſche Verhaͤltniſſe ſind gleich, wenn</line>
        <line lrx="1098" lry="1022" ulx="219" uly="977">das folgende Glied jedes Verhaͤltniſſes aus dem vor⸗</line>
        <line lrx="1099" lry="1075" ulx="218" uly="1029">hergehenden durch die Multiplikation mit derſelben</line>
        <line lrx="1098" lry="1127" ulx="194" uly="1078">Zahl, ganzen oder gebrochenen entſteht, oder wenn</line>
      </zone>
      <zone lrx="1105" lry="1181" type="textblock" ulx="217" uly="1131">
        <line lrx="1105" lry="1181" ulx="217" uly="1131">die Exponenten gleich ſind. So ſind gleich die Ver⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1100" lry="1275" type="textblock" ulx="215" uly="1184">
        <line lrx="1095" lry="1234" ulx="216" uly="1184">haͤltniſſe 12: 4 und 15: 5, desgleichen 8: 14</line>
        <line lrx="1100" lry="1275" ulx="215" uly="1240">und 12: 21.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1091" lry="1757" type="textblock" ulx="209" uly="1335">
        <line lrx="729" lry="1385" ulx="583" uly="1335">F. 197.</line>
        <line lrx="1091" lry="1444" ulx="297" uly="1397">Zwei gleiche geometriſche Verhaͤltniſſe gebeu eine</line>
        <line lrx="1091" lry="1497" ulx="211" uly="1450">geometriſche Proportion, welche uͤberhaupt bezeich⸗</line>
        <line lrx="1088" lry="1547" ulx="209" uly="1502">net wird, wie 8: 14 = 12: 21. Die vier Groͤ⸗</line>
        <line lrx="1089" lry="1600" ulx="210" uly="1554">en in der Ordnung, wie ſie ſtehen, heiſſen pro⸗</line>
        <line lrx="1087" lry="1653" ulx="210" uly="1605">portionale. Man ſpricht die geometriſche Propor⸗</line>
        <line lrx="1088" lry="1706" ulx="209" uly="1657">tion gewoͤhnlich ſo aus: 8 verhaͤlt ſich zu 14, wie</line>
        <line lrx="1086" lry="1757" ulx="209" uly="1708">12 zu 21. Das erſte und vierte Glied heiſſen auch</line>
      </zone>
      <zone lrx="1124" lry="1867" type="textblock" ulx="208" uly="1759">
        <line lrx="1124" lry="1810" ulx="209" uly="1759">hier die beiden aͤuſſern, das zweite und dritte die</line>
        <line lrx="1112" lry="1867" ulx="208" uly="1809">beiden mittlern Glieder. Sind die beiden mittlern</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="464" type="textblock" ulx="1276" uly="266">
        <line lrx="1325" lry="301" ulx="1284" uly="266">Glit</line>
        <line lrx="1325" lry="357" ulx="1283" uly="320">ſainnn</line>
        <line lrx="1324" lry="405" ulx="1280" uly="370">De h</line>
        <line lrx="1325" lry="464" ulx="1276" uly="425">tiiche</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="650" type="textblock" ulx="1277" uly="616">
        <line lrx="1325" lry="650" ulx="1277" uly="616">Aut</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="899" type="textblock" ulx="1277" uly="811">
        <line lrx="1325" lry="848" ulx="1279" uly="811">ſſt ei</line>
        <line lrx="1320" lry="899" ulx="1277" uly="864">Glied</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1090" type="textblock" ulx="1277" uly="1005">
        <line lrx="1325" lry="1039" ulx="1277" uly="1005">din</line>
        <line lrx="1325" lry="1090" ulx="1277" uly="1058">der 8</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1096" type="textblock" ulx="1317" uly="1087">
        <line lrx="1325" lry="1096" ulx="1317" uly="1087">5</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1157" type="textblock" ulx="1263" uly="1113">
        <line lrx="1325" lry="1157" ulx="1263" uly="1113">euth</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1587" type="textblock" ulx="1288" uly="1388">
        <line lrx="1325" lry="1425" ulx="1288" uly="1388">Vrn</line>
        <line lrx="1318" lry="1474" ulx="1291" uly="1440">des</line>
        <line lrx="1325" lry="1528" ulx="1291" uly="1493">Den</line>
        <line lrx="1325" lry="1587" ulx="1289" uly="1544">Zah</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1639" type="textblock" ulx="1263" uly="1608">
        <line lrx="1325" lry="1639" ulx="1263" uly="1608">gen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1741" type="textblock" ulx="1285" uly="1654">
        <line lrx="1325" lry="1696" ulx="1285" uly="1654">vela</line>
        <line lrx="1325" lry="1741" ulx="1286" uly="1701">lere</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="177" type="page" xml:id="s_AhI400_177">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_177.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="55" lry="444" type="textblock" ulx="0" uly="354">
        <line lrx="53" lry="392" ulx="0" uly="354">mehe</line>
        <line lrx="55" lry="444" ulx="1" uly="408">ch die</line>
      </zone>
      <zone lrx="55" lry="823" type="textblock" ulx="0" uly="515">
        <line lrx="50" lry="554" ulx="0" uly="515">rch,,</line>
        <line lrx="50" lry="602" ulx="0" uly="573"> benn</line>
        <line lrx="52" lry="660" ulx="0" uly="622">ſchnite⸗</line>
        <line lrx="53" lry="708" ulx="1" uly="677">die Au</line>
        <line lrx="55" lry="762" ulx="0" uly="729">nd Ge⸗</line>
        <line lrx="55" lry="823" ulx="0" uly="779">ngibt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="58" lry="1096" type="textblock" ulx="1" uly="958">
        <line lrx="54" lry="984" ulx="7" uly="958">wenn</line>
        <line lrx="58" lry="1036" ulx="1" uly="1011">ww vol⸗</line>
        <line lrx="58" lry="1096" ulx="1" uly="1056">etſelben</line>
      </zone>
      <zone lrx="58" lry="1144" type="textblock" ulx="0" uly="1115">
        <line lrx="58" lry="1144" ulx="0" uly="1115"> Wenn</line>
      </zone>
      <zone lrx="57" lry="1254" type="textblock" ulx="0" uly="1162">
        <line lrx="57" lry="1198" ulx="0" uly="1162">he Ver⸗</line>
        <line lrx="56" lry="1254" ulx="3" uly="1220">9114</line>
      </zone>
      <zone lrx="55" lry="1890" type="textblock" ulx="0" uly="1426">
        <line lrx="53" lry="1464" ulx="2" uly="1426">eine</line>
        <line lrx="53" lry="1523" ulx="0" uly="1477">bheſch</line>
        <line lrx="50" lry="1570" ulx="0" uly="1529">Git⸗</line>
        <line lrx="49" lry="1626" ulx="0" uly="1591">1 Pi⸗</line>
        <line lrx="47" lry="1679" ulx="0" uly="1645">orot⸗</line>
        <line lrx="51" lry="1785" ulx="0" uly="1740"> tuch</line>
        <line lrx="55" lry="1837" ulx="0" uly="1795">re de</line>
        <line lrx="54" lry="1890" ulx="0" uly="1851">ſttlern</line>
      </zone>
      <zone lrx="54" lry="500" type="textblock" ulx="0" uly="460">
        <line lrx="54" lry="500" ulx="0" uly="460">16, 99</line>
      </zone>
      <zone lrx="1082" lry="226" type="textblock" ulx="1011" uly="187">
        <line lrx="1082" lry="226" ulx="1011" uly="187">157¾</line>
      </zone>
      <zone lrx="1105" lry="472" type="textblock" ulx="204" uly="268">
        <line lrx="1105" lry="313" ulx="205" uly="268">Glieder einander gleich, ſo iſt die Proportion eine zu⸗</line>
        <line lrx="1080" lry="366" ulx="204" uly="323">ſammenhaͤngende oder ſtetige, wie 8: 12 = 12: 18.</line>
        <line lrx="1082" lry="414" ulx="205" uly="373">Die beiden mittlern heiſſen jedes die mittlere geome⸗</line>
        <line lrx="1080" lry="472" ulx="204" uly="422">triſche Proportionalzahl zwiſchen den beiden aͤuſſern.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1082" lry="723" type="textblock" ulx="208" uly="542">
        <line lrx="1008" lry="593" ulx="573" uly="542">§. 198.</line>
        <line lrx="1082" lry="659" ulx="208" uly="613">Quotient eines geometriſchen Verkhaͤlt⸗</line>
        <line lrx="868" lry="723" ulx="577" uly="683">niſſes. .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1085" lry="905" type="textblock" ulx="209" uly="739">
        <line lrx="1083" lry="815" ulx="291" uly="739">Der Quotient eines geometriſchen Verhaͤltniſſes</line>
        <line lrx="1085" lry="858" ulx="209" uly="811">iſt eine Zahl, welche angibt, wie vielmal das eine</line>
        <line lrx="984" lry="905" ulx="211" uly="865">Glied in dem andern enthalten ſeye.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1087" lry="1148" type="textblock" ulx="210" uly="949">
        <line lrx="1087" lry="1024" ulx="292" uly="949">Z. B. von 8: 16 iſt 2 der Quotient, zveil amal</line>
        <line lrx="1086" lry="1048" ulx="212" uly="1001">8 in 16 enthalten iſt. Von 8: 16 iſt *o.oder</line>
        <line lrx="1086" lry="1096" ulx="212" uly="1054">der Quotient, weil der zweite Theil von 16 in 2</line>
        <line lrx="430" lry="1148" ulx="210" uly="1107">enthalten iſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1092" lry="1731" type="textblock" ulx="217" uly="1197">
        <line lrx="725" lry="1243" ulx="576" uly="1197">K. 199.</line>
        <line lrx="875" lry="1311" ulx="537" uly="1266">Hauptſatz.</line>
        <line lrx="1089" lry="1370" ulx="296" uly="1323">Der Quotient eines Verhaͤltniſſes iſt einem</line>
        <line lrx="1089" lry="1423" ulx="218" uly="1381">Bruch gleich, welcher zum Zaͤhler das eine Glied</line>
        <line lrx="1089" lry="1473" ulx="218" uly="1431">des Verhaͤltniſſes, zum Nenner das andere hat.</line>
        <line lrx="1091" lry="1527" ulx="218" uly="1482">Den Beweis zu fuͤhren iſt leicht; man verkange die</line>
        <line lrx="1091" lry="1579" ulx="218" uly="1535">Zahl zu wiſſen, welche anzeige, auf was Art 7 in</line>
        <line lrx="1092" lry="1632" ulx="217" uly="1589">9 enthalten ſey, d. i. wie man 7 nehmen oder mit</line>
        <line lrx="1092" lry="1710" ulx="217" uly="1638">welcher Zahl man multipliziren muͤße, damit 9</line>
        <line lrx="448" lry="1731" ulx="218" uly="1693">herauskomme.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="178" type="page" xml:id="s_AhI400_178">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_178.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1114" lry="390" type="textblock" ulx="223" uly="178">
        <line lrx="304" lry="218" ulx="223" uly="178">158</line>
        <line lrx="1114" lry="316" ulx="231" uly="257">Anwendung der Regel Detri mit benann⸗</line>
        <line lrx="788" lry="390" ulx="554" uly="335">ten Zahlen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1116" lry="536" type="textblock" ulx="313" uly="427">
        <line lrx="749" lry="469" ulx="517" uly="427">L. 200.</line>
        <line lrx="1116" lry="536" ulx="313" uly="491">Im gemeinen Leben kommen unendlich viele</line>
      </zone>
      <zone lrx="1143" lry="594" type="textblock" ulx="233" uly="544">
        <line lrx="1143" lry="594" ulx="233" uly="544">Faͤlle vor, da man zu drei gegebenen Zahlen die 4te</line>
      </zone>
      <zone lrx="1114" lry="693" type="textblock" ulx="233" uly="599">
        <line lrx="736" lry="642" ulx="233" uly="599">Proportionalzahl wiſſen muß.</line>
        <line lrx="1114" lry="693" ulx="314" uly="648">Das Verfahren, das 4te Glied zu finden, iſt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1141" lry="751" type="textblock" ulx="231" uly="701">
        <line lrx="1141" lry="751" ulx="231" uly="701">daſſelbe, wie bei dem ordentlichen Verhaͤltniſſe. Nur</line>
      </zone>
      <zone lrx="1113" lry="1319" type="textblock" ulx="189" uly="755">
        <line lrx="1112" lry="805" ulx="231" uly="755">die Stellung der Groͤßen macht den Unterſchied aus.</line>
        <line lrx="743" lry="875" ulx="561" uly="830">J. 201.</line>
        <line lrx="1112" lry="943" ulx="314" uly="892">Unſere alten Rechenmeiſter pflegten die mit der</line>
        <line lrx="1112" lry="1000" ulx="232" uly="951">geſuchten Groͤße gleichnamige in die Mitte zu ſetzen.</line>
        <line lrx="1112" lry="1049" ulx="233" uly="1003">Sie muͤßte richtiger, das dritte Glied ſeyn. Hieran</line>
        <line lrx="1112" lry="1108" ulx="215" uly="1058">iſt inzwiſchen nichts gelegen, wenn man nur das</line>
        <line lrx="1113" lry="1153" ulx="233" uly="1108">mechaniſche Anſetzen, nach den Ausdruͤcken der Fra⸗</line>
        <line lrx="1112" lry="1209" ulx="232" uly="1161">ge, ſich nicht verfuͤhren laͤſſet; ein umgekehrtes</line>
        <line lrx="1112" lry="1261" ulx="190" uly="1213">Verhaͤltniß als ein ordentliches anzuſetzen, oder eine</line>
        <line lrx="1029" lry="1319" ulx="189" uly="1267">Proportion anzunehmen, wo keine ſtatt findet.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1111" lry="1845" type="textblock" ulx="231" uly="1357">
        <line lrx="1067" lry="1414" ulx="278" uly="1357">Regel Detri mit benannten Zahlen.</line>
        <line lrx="745" lry="1480" ulx="599" uly="1439">d. 202.</line>
        <line lrx="779" lry="1547" ulx="570" uly="1504">Aufgabe.</line>
        <line lrx="1108" lry="1614" ulx="317" uly="1565">Zu drei gegebenen benannten Zahlen die 4te</line>
        <line lrx="736" lry="1666" ulx="234" uly="1620">Proportionalzahl zu finden.</line>
        <line lrx="836" lry="1728" ulx="545" uly="1687">Auflbſung.</line>
        <line lrx="1111" lry="1793" ulx="314" uly="1744">Man unterſuche, ob die gegebene Dinge in</line>
        <line lrx="1110" lry="1845" ulx="231" uly="1797">geraden oder verkehrten Verhaͤltniß ſtehen; welches</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="394" type="textblock" ulx="1280" uly="255">
        <line lrx="1325" lry="294" ulx="1280" uly="255">leicht</line>
        <line lrx="1323" lry="342" ulx="1283" uly="310">eines</line>
        <line lrx="1324" lry="394" ulx="1282" uly="363">ander</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1795" type="textblock" ulx="1288" uly="1657">
        <line lrx="1312" lry="1693" ulx="1288" uly="1657">den</line>
        <line lrx="1325" lry="1748" ulx="1291" uly="1713">Weit</line>
        <line lrx="1325" lry="1795" ulx="1294" uly="1761">der</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="179" type="page" xml:id="s_AhI400_179">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_179.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="61" lry="323" type="textblock" ulx="0" uly="277">
        <line lrx="61" lry="323" ulx="0" uly="277">hant⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="62" lry="595" type="textblock" ulx="0" uly="500">
        <line lrx="62" lry="539" ulx="2" uly="500">ih viee</line>
        <line lrx="59" lry="595" ulx="0" uly="555">die ſte</line>
      </zone>
      <zone lrx="99" lry="700" type="textblock" ulx="1" uly="666">
        <line lrx="99" lry="700" ulx="1" uly="666">den,</line>
      </zone>
      <zone lrx="62" lry="821" type="textblock" ulx="0" uly="715">
        <line lrx="62" lry="749" ulx="0" uly="715">e. Nut</line>
        <line lrx="60" lry="821" ulx="0" uly="769">ed le.</line>
      </zone>
      <zone lrx="61" lry="1322" type="textblock" ulx="0" uly="913">
        <line lrx="55" lry="946" ulx="0" uly="913">iſt der</line>
        <line lrx="56" lry="1007" ulx="2" uly="968">ſetzen.</line>
        <line lrx="59" lry="1062" ulx="0" uly="1020">Hieran</line>
        <line lrx="60" lry="1108" ulx="0" uly="1071">ue dos</line>
        <line lrx="61" lry="1167" ulx="0" uly="1127">er Fre⸗</line>
        <line lrx="60" lry="1216" ulx="0" uly="1178">kkehrtes</line>
        <line lrx="60" lry="1267" ulx="0" uly="1230">et eine</line>
        <line lrx="14" lry="1322" ulx="2" uly="1294">t.</line>
      </zone>
      <zone lrx="33" lry="1425" type="textblock" ulx="0" uly="1389">
        <line lrx="33" lry="1425" ulx="0" uly="1389">en.</line>
      </zone>
      <zone lrx="52" lry="1629" type="textblock" ulx="0" uly="1589">
        <line lrx="52" lry="1629" ulx="0" uly="1589">Ne ℳ</line>
      </zone>
      <zone lrx="56" lry="1864" type="textblock" ulx="0" uly="1766">
        <line lrx="56" lry="1817" ulx="0" uly="1766">ige in</line>
        <line lrx="56" lry="1864" ulx="0" uly="1821">velches</line>
      </zone>
      <zone lrx="1069" lry="222" type="textblock" ulx="998" uly="186">
        <line lrx="1069" lry="222" ulx="998" uly="186">159</line>
      </zone>
      <zone lrx="1079" lry="355" type="textblock" ulx="193" uly="262">
        <line lrx="1069" lry="308" ulx="193" uly="262">leicht daraus zu erkennen iſt, wenn man annimmt,</line>
        <line lrx="1079" lry="355" ulx="195" uly="315">eines von beiden vermehre ſich, und aufmerkt, ob das</line>
      </zone>
      <zone lrx="976" lry="409" type="textblock" ulx="194" uly="367">
        <line lrx="976" lry="409" ulx="194" uly="367">andere ſich auch vermehre oder ob es abnehme.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1088" lry="678" type="textblock" ulx="194" uly="461">
        <line lrx="1088" lry="510" ulx="194" uly="461">A. Der Anſatz.</line>
        <line lrx="1070" lry="577" ulx="232" uly="533">a) Man bezeichnet die unbekannte Zahl mit ei⸗</line>
        <line lrx="1070" lry="633" ulx="276" uly="584">nem?, (Interrogationspunkt) und ſetze ? zur</line>
        <line lrx="402" lry="678" ulx="277" uly="638">rechten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1069" lry="797" type="textblock" ulx="237" uly="668">
        <line lrx="1069" lry="747" ulx="237" uly="668">b) Man ſetze die Fragzahl um eine Stelle weiter</line>
        <line lrx="452" lry="797" ulx="277" uly="756">zur linken.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1071" lry="1258" type="textblock" ulx="230" uly="783">
        <line lrx="1070" lry="876" ulx="237" uly="783">0) Diejenige Zahl, welche mit der Fragzahl einer⸗</line>
        <line lrx="1027" lry="920" ulx="258" uly="874">lei Namen hat, ſetze man an den erſten Platz.</line>
        <line lrx="1069" lry="980" ulx="235" uly="939">4d) Diejenige Zahl, welche mit? einerlei Namen</line>
        <line lrx="907" lry="1035" ulx="275" uly="992">hat, ſetze man an den zweiten Platz.</line>
        <line lrx="1071" lry="1098" ulx="230" uly="1054">e) Zwiſchen dem erſten und zweiten Gliede, wie</line>
        <line lrx="1071" lry="1154" ulx="278" uly="1106">auch zwiſchen dem dritten und vierten Gliede</line>
        <line lrx="1070" lry="1208" ulx="278" uly="1158">ſetze man das Diviſionszeichen (:), in die Mitte</line>
        <line lrx="1068" lry="1258" ulx="278" uly="1210">aber ſetze man das Gleichheitszeichen (=—).</line>
      </zone>
      <zone lrx="1074" lry="1357" type="textblock" ulx="277" uly="1262">
        <line lrx="1074" lry="1344" ulx="277" uly="1262">Z. B. Wenn 5 fH. Garn 3 fl. koſten, wie viel</line>
        <line lrx="656" lry="1357" ulx="279" uly="1314">Gulden koſten 12 f5 ²</line>
      </zone>
      <zone lrx="843" lry="1565" type="textblock" ulx="401" uly="1408">
        <line lrx="728" lry="1449" ulx="497" uly="1408">Aufloͤſung.</line>
        <line lrx="843" lry="1519" ulx="401" uly="1466">I5. fl. IB. fl.</line>
        <line lrx="828" lry="1565" ulx="410" uly="1522">5  3 — 12 7 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="1074" lry="1749" type="textblock" ulx="199" uly="1585">
        <line lrx="1072" lry="1644" ulx="281" uly="1585">Man ſieht, daß die unbekannte Anzahl Gul⸗</line>
        <line lrx="1072" lry="1696" ulx="199" uly="1650">den zur rechten, die Fragzahl 12 fB. um eine Stelle</line>
        <line lrx="1074" lry="1749" ulx="201" uly="1702">weiter zur linken ſtehe; das erſte Glied 5 15 iſt mit</line>
      </zone>
      <zone lrx="1073" lry="1810" type="textblock" ulx="164" uly="1747">
        <line lrx="1073" lry="1810" ulx="164" uly="1747">der Fragzahl 12 I5, und das zweite Glied 3 fl. iſt</line>
      </zone>
      <zone lrx="819" lry="1854" type="textblock" ulx="203" uly="1804">
        <line lrx="819" lry="1854" ulx="203" uly="1804">mit dem vierten Glied? gleichnamig.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="180" type="page" xml:id="s_AhI400_180">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_180.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1128" lry="834" type="textblock" ulx="244" uly="261">
        <line lrx="757" lry="301" ulx="607" uly="261">§. 203.</line>
        <line lrx="785" lry="369" ulx="244" uly="327">B. Kennzeichen.</line>
        <line lrx="1128" lry="434" ulx="286" uly="390">IJ. Kennzeichen der geraden Regel Detri.</line>
        <line lrx="1116" lry="501" ulx="309" uly="456">1) Man ſetze die Fragzahl in Gedanken groͤßer.</line>
        <line lrx="1126" lry="567" ulx="309" uly="517">2) Wenn man ſodann vorſieht, daß das vierte</line>
        <line lrx="1126" lry="616" ulx="350" uly="560">Glied auch groͤßer werden muͤßte . ſo gehoret</line>
        <line lrx="1127" lry="673" ulx="350" uly="626">das Beiſpiel zur geraden Regel Detri. 3. B.</line>
        <line lrx="1128" lry="722" ulx="349" uly="678">Wenn 4 Ellen 5 fl. koſten, wie viel Gulden</line>
        <line lrx="629" lry="775" ulx="348" uly="732">koſten 20 Ellen?</line>
        <line lrx="1062" lry="834" ulx="249" uly="781">Dies Beiſpiel gehort zu der geraden Regel Detri.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1133" lry="1211" type="textblock" ulx="245" uly="872">
        <line lrx="885" lry="925" ulx="451" uly="872">Ellen. fl. Ellen.</line>
        <line lrx="967" lry="973" ulx="492" uly="923">4 : 5 — 20 : à2</line>
        <line lrx="1133" lry="1037" ulx="335" uly="988">Wenn man anſtatt der Fragzahl 20 Ellen, 30</line>
        <line lrx="1129" lry="1107" ulx="245" uly="1040">ſetzet, ſo ſieht man leicht, daß 30 Ellen mehr koſten</line>
        <line lrx="1132" lry="1143" ulx="255" uly="1094">wuͤrden, als 20, daher gehoret dies Beiſpiel zur</line>
        <line lrx="825" lry="1211" ulx="255" uly="1151">geraden (einfachen) Regel Detri. .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1134" lry="1736" type="textblock" ulx="317" uly="1299">
        <line lrx="544" lry="1349" ulx="357" uly="1299">Detri.</line>
        <line lrx="1133" lry="1416" ulx="319" uly="1350">a) Man ſetze die Fragzahl in Gedanken groͤßer.</line>
        <line lrx="1134" lry="1475" ulx="317" uly="1409">b) Weil man ſodann vorſieht, daß das vierte</line>
        <line lrx="1132" lry="1522" ulx="358" uly="1473">Glied kleiner werden muͤßte, ſo gehoͤrt das</line>
        <line lrx="1133" lry="1578" ulx="359" uly="1524">Beiſpiel zur umgekehrten Regel Detri. 3. B.</line>
        <line lrx="1134" lry="1632" ulx="357" uly="1575">§5 Arbeiter verfertigen eine Arbeit in 11 Ta⸗</line>
        <line lrx="1134" lry="1685" ulx="358" uly="1628">gen, wie viele Tage werden 3 Arbeiter brau⸗</line>
        <line lrx="1100" lry="1736" ulx="357" uly="1682">chen, das naͤmliche Geſchaͤft zu verfertigen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="971" lry="1810" type="textblock" ulx="421" uly="1751">
        <line lrx="971" lry="1810" ulx="421" uly="1751">Arbeiter. Tage. Arbeiter. .</line>
      </zone>
      <zone lrx="997" lry="1855" type="textblock" ulx="492" uly="1801">
        <line lrx="997" lry="1855" ulx="492" uly="1801">5 . zI — 3 : 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="1161" lry="1303" type="textblock" ulx="295" uly="1191">
        <line lrx="1161" lry="1303" ulx="295" uly="1191">II. Kennzeichen der umgekehrten Reget</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="464" type="textblock" ulx="1268" uly="316">
        <line lrx="1325" lry="356" ulx="1272" uly="316">ſieht</line>
        <line lrx="1325" lry="402" ulx="1268" uly="369">heit in</line>
        <line lrx="1325" lry="464" ulx="1269" uly="423">her ge</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1105" type="textblock" ulx="1266" uly="1065">
        <line lrx="1325" lry="1105" ulx="1266" uly="1065">De N</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1595" type="textblock" ulx="1316" uly="1560">
        <line lrx="1325" lry="1595" ulx="1316" uly="1560">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1646" type="textblock" ulx="1271" uly="1607">
        <line lrx="1325" lry="1646" ulx="1271" uly="1607">6 dun</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="181" type="page" xml:id="s_AhI400_181">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_181.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="74" lry="720" type="textblock" ulx="0" uly="395">
        <line lrx="74" lry="430" ulx="0" uly="395">Detti.</line>
        <line lrx="68" lry="502" ulx="0" uly="461"> geoher.</line>
        <line lrx="70" lry="561" ulx="0" uly="528">das bete</line>
        <line lrx="68" lry="622" ulx="0" uly="580">ſo ganer</line>
        <line lrx="71" lry="720" ulx="0" uly="686">el Guden</line>
      </zone>
      <zone lrx="46" lry="828" type="textblock" ulx="0" uly="791">
        <line lrx="46" lry="828" ulx="0" uly="791">Detri.</line>
      </zone>
      <zone lrx="77" lry="1151" type="textblock" ulx="0" uly="1001">
        <line lrx="77" lry="1037" ulx="0" uly="1001">Clen,</line>
        <line lrx="74" lry="1095" ulx="0" uly="1051">ehr boen</line>
        <line lrx="74" lry="1151" ulx="0" uly="1106">eſpiel z</line>
      </zone>
      <zone lrx="77" lry="1291" type="textblock" ulx="0" uly="1245">
        <line lrx="77" lry="1291" ulx="0" uly="1245">Regel</line>
      </zone>
      <zone lrx="76" lry="1743" type="textblock" ulx="0" uly="1369">
        <line lrx="76" lry="1416" ulx="23" uly="1369">guͤtt.</line>
        <line lrx="75" lry="1478" ulx="0" uly="1436">dos biet⸗</line>
        <line lrx="73" lry="1539" ulx="0" uly="1484">chitt N</line>
        <line lrx="73" lry="1586" ulx="0" uly="1537">. 3</line>
        <line lrx="72" lry="1637" ulx="0" uly="1591">rI u⸗</line>
        <line lrx="73" lry="1689" ulx="1" uly="1647">er bral⸗</line>
        <line lrx="59" lry="1743" ulx="0" uly="1704">nthen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="100" lry="1913" type="textblock" ulx="21" uly="1874">
        <line lrx="100" lry="1913" ulx="21" uly="1874">NN</line>
      </zone>
      <zone lrx="1090" lry="214" type="textblock" ulx="1022" uly="180">
        <line lrx="1090" lry="214" ulx="1022" uly="180">161</line>
      </zone>
      <zone lrx="1089" lry="466" type="textblock" ulx="195" uly="263">
        <line lrx="1089" lry="307" ulx="290" uly="263">Man ſetze anſtatt 3 Arbeiter 20 Arbeiter, ſo</line>
        <line lrx="1088" lry="360" ulx="208" uly="312">ſieht man leicht, daß 20 Arbeiter die naͤmliche Ar⸗</line>
        <line lrx="1088" lry="416" ulx="195" uly="364">beit in wenigern Tagen fertig machen wuͤrden; da⸗</line>
        <line lrx="1087" lry="466" ulx="205" uly="422">her gehoͤrt dies Beiſpiel zur umgekehrten Regel Detri.</line>
      </zone>
      <zone lrx="922" lry="751" type="textblock" ulx="206" uly="512">
        <line lrx="719" lry="552" ulx="571" uly="512">O. 204.</line>
        <line lrx="549" lry="629" ulx="206" uly="579">C. Verfahren.</line>
        <line lrx="922" lry="699" ulx="225" uly="618">I. Bei der geraden Regel Detri.</line>
        <line lrx="687" lry="751" ulx="254" uly="708">a) Mit ganzen Zahlen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1080" lry="860" type="textblock" ulx="288" uly="772">
        <line lrx="1080" lry="816" ulx="288" uly="772">1) Man multiplizire die zwei mittlere Glieder</line>
        <line lrx="939" lry="860" ulx="326" uly="827">mit einander. S .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1094" lry="1055" type="textblock" ulx="283" uly="858">
        <line lrx="1094" lry="934" ulx="283" uly="858">2) Dann dividire man das Produkt durch das</line>
        <line lrx="1080" lry="981" ulx="322" uly="940">erſte Glied, ſo erhaͤlt man die Antwort.⸗</line>
        <line lrx="1079" lry="1055" ulx="322" uly="994">Z. B. 5 15 koſten 3 fl., was koſten 12 152</line>
      </zone>
      <zone lrx="817" lry="1410" type="textblock" ulx="202" uly="1038">
        <line lrx="674" lry="1105" ulx="202" uly="1038">Die Rechnung ſieht ſo aus:</line>
        <line lrx="817" lry="1186" ulx="360" uly="1121">B. fl. W5. (.</line>
        <line lrx="807" lry="1229" ulx="369" uly="1184">5  3 — 12 2</line>
        <line lrx="678" lry="1357" ulx="569" uly="1317">5 36</line>
        <line lrx="678" lry="1410" ulx="512" uly="1376">135</line>
      </zone>
      <zone lrx="677" lry="1474" type="textblock" ulx="635" uly="1445">
        <line lrx="677" lry="1474" ulx="635" uly="1445">1</line>
      </zone>
      <zone lrx="863" lry="1363" type="textblock" ulx="755" uly="1319">
        <line lrx="863" lry="1363" ulx="755" uly="1319">7 – fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1111" lry="1892" type="textblock" ulx="194" uly="1533">
        <line lrx="1071" lry="1589" ulx="282" uly="1533">Da iſt 3 mit 12 multiplizirt, und das Produkt</line>
        <line lrx="855" lry="1636" ulx="198" uly="1594">36 durch 5 dividirt worden. .</line>
        <line lrx="783" lry="1688" ulx="194" uly="1645">peo) Mit Bruͤchen.</line>
        <line lrx="956" lry="1742" ulx="281" uly="1680">1) Wenn das erſte Glied ein Bruch iſt.</line>
        <line lrx="1074" lry="1792" ulx="277" uly="1750">a) Man multiplizire entweder das zweite oder</line>
        <line lrx="1111" lry="1855" ulx="337" uly="1802">das dritte Glied mit dem Nenner des Bruches.</line>
        <line lrx="709" lry="1892" ulx="664" uly="1859">2</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="182" type="page" xml:id="s_AhI400_182">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_182.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="304" lry="226" type="textblock" ulx="231" uly="189">
        <line lrx="304" lry="226" ulx="231" uly="189">162</line>
      </zone>
      <zone lrx="1116" lry="644" type="textblock" ulx="237" uly="270">
        <line lrx="760" lry="315" ulx="331" uly="270">b) den Nenner laſſe weg.</line>
        <line lrx="992" lry="368" ulx="335" uly="320">c) Man verfahre wie im erſten Falle.</line>
        <line lrx="1116" lry="425" ulx="318" uly="375">3. B. Wenn 2½ Elle 3 fl. koſtet, was koſten</line>
        <line lrx="940" lry="479" ulx="237" uly="435">40 Ellen?</line>
        <line lrx="936" lry="548" ulx="425" uly="497">Elle. fl. Ellen. fl.</line>
        <line lrx="930" lry="596" ulx="451" uly="549"> . 3 40  2</line>
        <line lrx="862" lry="644" ulx="436" uly="604">1 6 4 0 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="1127" lry="1207" type="textblock" ulx="239" uly="667">
        <line lrx="1118" lry="715" ulx="239" uly="667">Man ſieht, daß der Nenner 2 weggelaſſen, und</line>
        <line lrx="1119" lry="770" ulx="239" uly="719">das zweite Glied 3 mit 2 multiplizirt iſt. Daher</line>
        <line lrx="553" lry="823" ulx="241" uly="775">iſt ? gleich 240 fl.</line>
        <line lrx="1008" lry="878" ulx="324" uly="826">2) Wenn das zweite Glied ein Bruch iſt.</line>
        <line lrx="1121" lry="930" ulx="345" uly="872">a) Man multiplizire das erſte Glied mit dem</line>
        <line lrx="520" lry="975" ulx="386" uly="942">Nenner.</line>
        <line lrx="899" lry="1035" ulx="345" uly="989">b) Man laſſe den Nenner weg.</line>
        <line lrx="1126" lry="1089" ulx="348" uly="1035">c) Sodann verfahre man wie im erſten Falle.</line>
        <line lrx="1127" lry="1157" ulx="330" uly="1097">3. B. Wenn 3 15. Farbe 7 fl. koſten, wie viel</line>
        <line lrx="1127" lry="1207" ulx="249" uly="1150">W. kauft man von der naͤmlichen Farbe um 168 fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="928" lry="1468" type="textblock" ulx="472" uly="1226">
        <line lrx="813" lry="1306" ulx="567" uly="1226">Aufloͤſung .</line>
        <line lrx="831" lry="1360" ulx="472" uly="1312">f. P. fl.</line>
        <line lrx="925" lry="1414" ulx="504" uly="1362">7: à — 168:2</line>
        <line lrx="928" lry="1468" ulx="474" uly="1413">56 : 3 = 168: 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="1132" lry="1861" type="textblock" ulx="254" uly="1487">
        <line lrx="1131" lry="1548" ulx="254" uly="1487">Man ſieht, daß der Nenner 8 weggelaſſen, und</line>
        <line lrx="1001" lry="1601" ulx="254" uly="1542">das erſte Glied 7 mit 8 multiplizirt iſt.</line>
        <line lrx="1034" lry="1655" ulx="337" uly="1594">3) Wenn das dritte Glied ein Bruch iſt.</line>
        <line lrx="1132" lry="1706" ulx="357" uly="1646">a) Man multiplizire das erſte Glied durch den</line>
        <line lrx="554" lry="1750" ulx="399" uly="1717">Nennner.</line>
        <line lrx="1037" lry="1809" ulx="358" uly="1758">b) Sodann laͤßt man den Nenner weg.</line>
        <line lrx="1003" lry="1861" ulx="359" uly="1808">c) Man verfaͤhrt wie im erſten Falle.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="364" type="textblock" ulx="1267" uly="269">
        <line lrx="1325" lry="310" ulx="1311" uly="269">3</line>
        <line lrx="1325" lry="364" ulx="1267" uly="324">nich d</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="183" type="page" xml:id="s_AhI400_183">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_183.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="66" lry="421" type="textblock" ulx="0" uly="379">
        <line lrx="66" lry="421" ulx="0" uly="379"> koſten</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="764" type="textblock" ulx="0" uly="674">
        <line lrx="65" lry="713" ulx="0" uly="674">n, nnd</line>
        <line lrx="66" lry="764" ulx="22" uly="727">Deen</line>
      </zone>
      <zone lrx="64" lry="924" type="textblock" ulx="0" uly="890">
        <line lrx="64" lry="924" ulx="0" uly="890">ſt dem</line>
      </zone>
      <zone lrx="70" lry="1206" type="textblock" ulx="0" uly="1046">
        <line lrx="69" lry="1090" ulx="0" uly="1046">en Fale.</line>
        <line lrx="69" lry="1157" ulx="0" uly="1107">nietel</line>
        <line lrx="70" lry="1206" ulx="0" uly="1160">106 1</line>
      </zone>
      <zone lrx="1082" lry="237" type="textblock" ulx="1012" uly="191">
        <line lrx="1082" lry="237" ulx="1012" uly="191">163</line>
      </zone>
      <zone lrx="1083" lry="373" type="textblock" ulx="203" uly="264">
        <line lrx="1083" lry="325" ulx="261" uly="264">3. B. Wenn 9 Ellen 168 fl. koſten, was koſtet</line>
        <line lrx="716" lry="373" ulx="203" uly="326">nach dieſem Einkauf 3 Ellen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="898" lry="502" type="textblock" ulx="382" uly="417">
        <line lrx="898" lry="458" ulx="382" uly="417">Ellen. fl. Ellen. fl.</line>
        <line lrx="888" lry="502" ulx="871" uly="468">2</line>
      </zone>
      <zone lrx="897" lry="614" type="textblock" ulx="368" uly="467">
        <line lrx="812" lry="516" ulx="416" uly="467">9 168— 3 :</line>
        <line lrx="888" lry="563" ulx="381" uly="520">7 2 168— 3 : 2</line>
        <line lrx="897" lry="614" ulx="368" uly="572">Antwort ?2 – 7 Gulden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1079" lry="1080" type="textblock" ulx="204" uly="633">
        <line lrx="1079" lry="697" ulx="283" uly="633">4) Wenn das erſte und zweite Glied Bruͤche ſind.</line>
        <line lrx="1078" lry="757" ulx="300" uly="705">a) Man muͤltiplizire den Zaͤhler des erſten Bru⸗</line>
        <line lrx="1078" lry="807" ulx="342" uly="767">ches mit dem Nenner des zweiten, und den</line>
        <line lrx="1077" lry="861" ulx="339" uly="819">Zaͤhler des zweiten mit dem Nenner des er⸗</line>
        <line lrx="830" lry="919" ulx="340" uly="873">ſten Bruches.</line>
        <line lrx="822" lry="965" ulx="299" uly="924">b) Man laſſe den Nenner weg.</line>
        <line lrx="1075" lry="1063" ulx="283" uly="982">3. B. 2 Ellen koſten 2 fl., wie hoch im Preis</line>
        <line lrx="510" lry="1080" ulx="204" uly="1016">kommen 7 Ellen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1117" lry="1413" type="textblock" ulx="281" uly="1128">
        <line lrx="751" lry="1171" ulx="525" uly="1128">Aufloͤſung.</line>
        <line lrx="972" lry="1236" ulx="281" uly="1195">Ellen. fl. L</line>
        <line lrx="1075" lry="1298" ulx="318" uly="1248">3: * — 27: 2 Hier iſt der Zaͤhler</line>
        <line lrx="1076" lry="1374" ulx="305" uly="1288">18: 20 — 7: 2 3 nindenr agier</line>
        <line lrx="1075" lry="1371" ulx="525" uly="1343">— und der Zaͤhler</line>
        <line lrx="1117" lry="1413" ulx="288" uly="1352">Antwort ? = 7 ⅞ fl. zmit dem Nenner</line>
      </zone>
      <zone lrx="979" lry="1455" type="textblock" ulx="781" uly="1414">
        <line lrx="979" lry="1455" ulx="781" uly="1414">multiplizirt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1075" lry="1898" type="textblock" ulx="253" uly="1489">
        <line lrx="1075" lry="1542" ulx="253" uly="1489">3) Wenn das erſte und dritte Glied Bruͤche ſind.</line>
        <line lrx="1074" lry="1593" ulx="300" uly="1550">a) Man multiplizire das zweite Glied mit dem</line>
        <line lrx="1075" lry="1647" ulx="340" uly="1603">Renner des erſten, und den Zaͤhler des er⸗</line>
        <line lrx="1074" lry="1695" ulx="340" uly="1652">ſten Gliedes mit dem Nenner des dritten</line>
        <line lrx="478" lry="1742" ulx="341" uly="1707">Gliedes.</line>
        <line lrx="817" lry="1802" ulx="299" uly="1757">b) Man laſſe den Nenner weg.</line>
        <line lrx="923" lry="1852" ulx="300" uly="1809">c) Man verfahre wie im erſten Falle.</line>
        <line lrx="749" lry="1898" ulx="687" uly="1863">L 2</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="184" type="page" xml:id="s_AhI400_184">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_184.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="798" lry="312" type="textblock" ulx="574" uly="270">
        <line lrx="798" lry="312" ulx="574" uly="270">Aufgabe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1123" lry="442" type="textblock" ulx="246" uly="315">
        <line lrx="1123" lry="405" ulx="325" uly="315">Wenn 2 Zentner 8 fl. koſten, was koſten nach</line>
        <line lrx="705" lry="442" ulx="246" uly="388">dieſem Ankauf 2 Zentner?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1043" lry="719" type="textblock" ulx="367" uly="451">
        <line lrx="989" lry="502" ulx="367" uly="451">Zentner. fl. Zentner. fl</line>
        <line lrx="997" lry="536" ulx="451" uly="503">2 . — 4 . 2</line>
        <line lrx="993" lry="558" ulx="456" uly="512">3 . 8 — 2 2 2</line>
        <line lrx="997" lry="602" ulx="443" uly="556">1r4 : 24 — 4 : 2</line>
        <line lrx="1043" lry="656" ulx="629" uly="608">Antwort? — 6” fl.</line>
        <line lrx="804" lry="719" ulx="575" uly="675">Erklaͤrung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1132" lry="1499" type="textblock" ulx="249" uly="742">
        <line lrx="1124" lry="787" ulx="329" uly="742">Hier iſt das erſte Glied 8 mit dem Nenner 3,</line>
        <line lrx="1126" lry="839" ulx="249" uly="794">und der Zaͤhler des zweiten Gliedes 2, mit dem</line>
        <line lrx="1126" lry="892" ulx="249" uly="842">Nenner des dritten Gliedes 7 vervielfaͤltigt worden.</line>
        <line lrx="1125" lry="958" ulx="323" uly="908">6) Wenn alle 3 Glieder (Saͤtze) Bruͤche ſind.</line>
        <line lrx="1128" lry="1023" ulx="354" uly="974">a) Man vervielfaͤltigt den Zaͤhler des erſten</line>
        <line lrx="1131" lry="1069" ulx="396" uly="1027">Bruches mit dem Nenner des zweiten, und</line>
        <line lrx="1132" lry="1128" ulx="395" uly="1081">dieſes Produkt multiplizirt man noch mit</line>
        <line lrx="968" lry="1173" ulx="396" uly="1134">dem Nenner des dritten Bruches.</line>
        <line lrx="1129" lry="1234" ulx="357" uly="1184">b) Die Nenner, mit denen man vorhin mul⸗</line>
        <line lrx="901" lry="1285" ulx="398" uly="1241">tipliziret hat, laſſe man weg.</line>
        <line lrx="1130" lry="1339" ulx="357" uly="1288">c) Man multiplizire das zweite Glied mit dem</line>
        <line lrx="977" lry="1386" ulx="372" uly="1338">Renner des erſten. V</line>
        <line lrx="1004" lry="1499" ulx="363" uly="1394">d) Man efan wie im erſten Falle.</line>
      </zone>
      <zone lrx="811" lry="1619" type="textblock" ulx="264" uly="1519">
        <line lrx="391" lry="1570" ulx="264" uly="1519">9 W. 2²</line>
        <line lrx="811" lry="1619" ulx="588" uly="1577">Aufloſung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1133" lry="1524" type="textblock" ulx="343" uly="1459">
        <line lrx="1133" lry="1524" ulx="343" uly="1459">3. B. Wenn PB. 4 fl. koſtet, wie kommen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="591" type="textblock" ulx="1272" uly="398">
        <line lrx="1322" lry="438" ulx="1278" uly="398">it 5</line>
        <line lrx="1325" lry="484" ulx="1274" uly="454">des d</line>
        <line lrx="1325" lry="538" ulx="1273" uly="505">mit d</line>
        <line lrx="1325" lry="591" ulx="1272" uly="564">tet w</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="883" type="textblock" ulx="1272" uly="689">
        <line lrx="1325" lry="723" ulx="1272" uly="689">Wenn</line>
        <line lrx="1325" lry="783" ulx="1293" uly="744">ſten</line>
        <line lrx="1321" lry="835" ulx="1290" uly="796">ſind</line>
        <line lrx="1319" lry="883" ulx="1292" uly="853">nd</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1543" type="textblock" ulx="1280" uly="1238">
        <line lrx="1325" lry="1275" ulx="1280" uly="1238">Venn,</line>
        <line lrx="1325" lry="1329" ulx="1294" uly="1296">dene</line>
        <line lrx="1321" lry="1382" ulx="1294" uly="1353">den</line>
        <line lrx="1325" lry="1433" ulx="1296" uly="1407">et</line>
        <line lrx="1325" lry="1485" ulx="1300" uly="1457">dor</line>
        <line lrx="1324" lry="1543" ulx="1298" uly="1501">jed</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="185" type="page" xml:id="s_AhI400_185">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_185.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="62" lry="889" type="textblock" ulx="0" uly="758">
        <line lrx="61" lry="789" ulx="1" uly="758">nnet 3,</line>
        <line lrx="62" lry="837" ulx="0" uly="805">fit dem</line>
        <line lrx="61" lry="889" ulx="0" uly="858">vordent.</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="1242" type="textblock" ulx="0" uly="921">
        <line lrx="56" lry="960" ulx="0" uly="921">eſind.</line>
        <line lrx="61" lry="1023" ulx="11" uly="987">etſten</line>
        <line lrx="65" lry="1079" ulx="0" uly="1040">a, und</line>
        <line lrx="66" lry="1135" ulx="0" uly="1091">ch nit</line>
        <line lrx="63" lry="1242" ulx="0" uly="1195">in mue</line>
      </zone>
      <zone lrx="59" lry="1340" type="textblock" ulx="0" uly="1305">
        <line lrx="59" lry="1340" ulx="0" uly="1305">git demn</line>
      </zone>
      <zone lrx="61" lry="1515" type="textblock" ulx="7" uly="1479">
        <line lrx="61" lry="1515" ulx="7" uly="1479">lommnen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="241" type="textblock" ulx="1005" uly="197">
        <line lrx="1081" lry="241" ulx="1005" uly="197">165</line>
      </zone>
      <zone lrx="1072" lry="889" type="textblock" ulx="193" uly="281">
        <line lrx="749" lry="324" ulx="519" uly="281">Erklaͤrung.</line>
        <line lrx="1072" lry="408" ulx="279" uly="344">Hier iſt der Zaͤhler 2 des erſten Bruches zuerſt</line>
        <line lrx="1070" lry="443" ulx="197" uly="400">mit 5 multiplizirt, ſodann das Produkt 10 mit 7</line>
        <line lrx="1070" lry="495" ulx="196" uly="453">des dritten Bruchs; dann iſt das zweite Glied 4</line>
        <line lrx="1069" lry="551" ulx="196" uly="505">mit dem Nenner 3 des erſten Bruches multiplizi⸗</line>
        <line lrx="712" lry="602" ulx="194" uly="564">ret worden.</line>
        <line lrx="822" lry="664" ulx="437" uly="623">Erſte Anmerkung.</line>
        <line lrx="1067" lry="731" ulx="193" uly="688">Wenn in dem erſten und zweiten, oder in dem er⸗</line>
        <line lrx="1066" lry="783" ulx="233" uly="741">ſten und dritten Gliede die Nenner einander gleich</line>
        <line lrx="1065" lry="835" ulx="232" uly="793">ſind, ſo kann man dieſe Nenner hinweglaſſen,</line>
        <line lrx="951" lry="889" ulx="231" uly="845">und ſogleich wie im erſten Falle verfahren.</line>
      </zone>
      <zone lrx="832" lry="964" type="textblock" ulx="421" uly="922">
        <line lrx="832" lry="964" ulx="421" uly="922">Zweite Anmerkung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1065" lry="1027" type="textblock" ulx="191" uly="986">
        <line lrx="1065" lry="1027" ulx="191" uly="986">Wenn in einem oder mehreren Gliedern gemiſchte</line>
      </zone>
      <zone lrx="1065" lry="1132" type="textblock" ulx="227" uly="1038">
        <line lrx="1065" lry="1080" ulx="232" uly="1038">Bruͤche ſind, ſo richtet man dieſelbe ein und be⸗</line>
        <line lrx="943" lry="1132" ulx="227" uly="1091">handelt ſolche, wie bisher gezeigt worden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1087" lry="1540" type="textblock" ulx="191" uly="1169">
        <line lrx="832" lry="1209" ulx="421" uly="1169">Dritte Anmerkung.</line>
        <line lrx="1087" lry="1274" ulx="191" uly="1233">Wenn ein Glied aus Zahlen beſteht, welche verſchie⸗</line>
        <line lrx="1087" lry="1330" ulx="209" uly="1286">dene Namen haben, ſo reſolvire man die Zahl</line>
        <line lrx="1060" lry="1383" ulx="228" uly="1338">von groͤßerem Namen, addire die Zahl von klei⸗</line>
        <line lrx="1061" lry="1433" ulx="229" uly="1392">nerm Namen dazu, und verfahre uͤbrigens wie</line>
        <line lrx="1059" lry="1485" ulx="230" uly="1442">vorhin, ſo findet man die geſuchte Zahl, welche</line>
        <line lrx="1057" lry="1540" ulx="228" uly="1492">jedesmal die Eigenſchaft des zweiten Gliedes hat.</line>
      </zone>
      <zone lrx="872" lry="1627" type="textblock" ulx="371" uly="1582">
        <line lrx="872" lry="1627" ulx="371" uly="1582">Probe der Regel Detri.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1056" lry="1759" type="textblock" ulx="268" uly="1650">
        <line lrx="694" lry="1691" ulx="546" uly="1650">G. 205.</line>
        <line lrx="1056" lry="1759" ulx="268" uly="1677">Zur Probe, ob das gefundene vierte Glied ich⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1056" lry="1807" type="textblock" ulx="183" uly="1765">
        <line lrx="1056" lry="1807" ulx="183" uly="1765">tig berechnet ſey, darf man nur die Frage umkeh⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1055" lry="1861" type="textblock" ulx="187" uly="1816">
        <line lrx="1055" lry="1861" ulx="187" uly="1816">ren. Nemlich von denen anfaͤnglich bekannten Zah⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="186" type="page" xml:id="s_AhI400_186">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_186.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="319" lry="226" type="textblock" ulx="245" uly="189">
        <line lrx="319" lry="226" ulx="245" uly="189">166</line>
      </zone>
      <zone lrx="1135" lry="922" type="textblock" ulx="247" uly="270">
        <line lrx="1133" lry="318" ulx="248" uly="270">len nehme man eine als unbekannte an, und ſuche</line>
        <line lrx="1133" lry="371" ulx="247" uly="323">jezt zu den beiden bekannten und der berechneten</line>
        <line lrx="1133" lry="420" ulx="247" uly="376">die vierte Proportionalzahl, ſo muß dieſe mit ihrem</line>
        <line lrx="1132" lry="476" ulx="249" uly="428">anfangs gegebenen Werth uͤbereinſtimmen. 3. B.</line>
        <line lrx="1132" lry="561" ulx="250" uly="481">4 Zentner koſten 6 fl., was iſt der Pteis von 48</line>
        <line lrx="1088" lry="582" ulx="252" uly="537">Zentner?</line>
        <line lrx="857" lry="646" ulx="399" uly="601">Zentner. fl. Zentner.</line>
        <line lrx="908" lry="698" ulx="455" uly="652">4 6 — 148 ; 2</line>
        <line lrx="978" lry="748" ulx="565" uly="705">Antwort? — 72 fl.</line>
        <line lrx="1134" lry="815" ulx="253" uly="769">Man fand, daß man 48 Zentner fuͤr 272 fl. erhal⸗</line>
        <line lrx="1135" lry="895" ulx="252" uly="822">ten, wenn 4 Zentner 6 f. koſten; zur Probe frage</line>
        <line lrx="453" lry="922" ulx="253" uly="880">man alſo:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1007" lry="1221" type="textblock" ulx="340" uly="921">
        <line lrx="903" lry="992" ulx="340" uly="921">Zentner. fl. Zentner.</line>
        <line lrx="1007" lry="1041" ulx="381" uly="992">4 8; — 72 4 * 2</line>
        <line lrx="654" lry="1089" ulx="633" uly="1058">4</line>
        <line lrx="786" lry="1188" ulx="479" uly="1111">4 8 2,88 6 fl.</line>
        <line lrx="676" lry="1221" ulx="569" uly="1184">2 8 8</line>
      </zone>
      <zone lrx="1134" lry="1390" type="textblock" ulx="260" uly="1285">
        <line lrx="1134" lry="1334" ulx="260" uly="1285">Man ſieht alſo, daß das zweite Glied wieder zum</line>
        <line lrx="558" lry="1390" ulx="260" uly="1346">Vorſchein kommt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1136" lry="1856" type="textblock" ulx="301" uly="1366">
        <line lrx="1018" lry="1499" ulx="377" uly="1366">Die umgekehrte Regel Detri.</line>
        <line lrx="771" lry="1539" ulx="625" uly="1496">S. 206.</line>
        <line lrx="682" lry="1597" ulx="301" uly="1555">a) In ganzen Zahlen.</line>
        <line lrx="1134" lry="1649" ulx="342" uly="1602">1) Man multiplizire das erſte Glied mit dem</line>
        <line lrx="670" lry="1703" ulx="379" uly="1659">zweiten. .</line>
        <line lrx="1136" lry="1752" ulx="340" uly="1707">2) Das Produkt aus dem erſten und zweiten</line>
        <line lrx="1131" lry="1798" ulx="379" uly="1760">Gliede dividire man mit dem dritten Gliede,</line>
        <line lrx="867" lry="1856" ulx="380" uly="1811">ſo erhaͤlt man das verlangte.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="468" type="textblock" ulx="1291" uly="328">
        <line lrx="1319" lry="355" ulx="1298" uly="328">ter</line>
        <line lrx="1325" lry="408" ulx="1294" uly="377">ber</line>
        <line lrx="1325" lry="468" ulx="1291" uly="428">u</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="187" type="page" xml:id="s_AhI400_187">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_187.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="68" lry="531" type="textblock" ulx="0" uly="278">
        <line lrx="66" lry="317" ulx="0" uly="278">dd ſuche</line>
        <line lrx="67" lry="370" ulx="0" uly="332">chneten</line>
        <line lrx="67" lry="418" ulx="0" uly="385">t ihrem</line>
        <line lrx="68" lry="477" ulx="18" uly="438">3. B.</line>
        <line lrx="68" lry="531" ulx="0" uly="495">don 9</line>
      </zone>
      <zone lrx="70" lry="878" type="textblock" ulx="0" uly="780">
        <line lrx="70" lry="825" ulx="0" uly="780">ſ. ethal⸗</line>
        <line lrx="70" lry="878" ulx="1" uly="836">be fage</line>
      </zone>
      <zone lrx="69" lry="1346" type="textblock" ulx="1" uly="1308">
        <line lrx="69" lry="1346" ulx="1" uly="1308">der zunn</line>
      </zone>
      <zone lrx="68" lry="1666" type="textblock" ulx="5" uly="1626">
        <line lrx="68" lry="1666" ulx="5" uly="1626">mnit denn</line>
      </zone>
      <zone lrx="69" lry="1825" type="textblock" ulx="4" uly="1730">
        <line lrx="69" lry="1778" ulx="9" uly="1730">zveſten</line>
        <line lrx="67" lry="1825" ulx="4" uly="1786">Gliede,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1096" lry="228" type="textblock" ulx="1026" uly="183">
        <line lrx="1096" lry="228" ulx="1026" uly="183">167</line>
      </zone>
      <zone lrx="1099" lry="632" type="textblock" ulx="222" uly="268">
        <line lrx="1097" lry="318" ulx="305" uly="268">3. B. Wenn 6 Holzhauer in 5 Tagen 21 Klaf⸗</line>
        <line lrx="1099" lry="371" ulx="222" uly="321">ter Holz zu Stande bringen, in wie viel Tagen</line>
        <line lrx="1096" lry="423" ulx="225" uly="375">werden 10 Holzhauer das nemliche Klafter⸗Meß</line>
        <line lrx="555" lry="476" ulx="224" uly="433">zu Stande bringen.</line>
        <line lrx="814" lry="541" ulx="305" uly="495">Holzhauer. Tag. Mann.</line>
        <line lrx="841" lry="590" ulx="385" uly="546">6 : 15 — I0O 2</line>
        <line lrx="593" lry="632" ulx="572" uly="602">6</line>
      </zone>
      <zone lrx="1099" lry="1173" type="textblock" ulx="257" uly="670">
        <line lrx="804" lry="726" ulx="541" uly="670">90 9 Tagen.</line>
        <line lrx="592" lry="777" ulx="541" uly="745">9 △</line>
        <line lrx="557" lry="888" ulx="257" uly="844">b) Mit Bruͤchen.</line>
        <line lrx="1098" lry="967" ulx="274" uly="914">1) Wenn ein Beiſpiel, bei welchem Bruͤche</line>
        <line lrx="1098" lry="1016" ulx="345" uly="970">vorhanden ſind, zur umgekehrten Regel De⸗</line>
        <line lrx="1099" lry="1070" ulx="345" uly="1021">tri gehoͤrt, ſo ſetze man das erſte Glied an</line>
        <line lrx="1098" lry="1121" ulx="345" uly="1075">den Platz des dritten, und das dritte an den</line>
        <line lrx="619" lry="1173" ulx="346" uly="1131">Platz des erſten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1098" lry="1305" type="textblock" ulx="307" uly="1204">
        <line lrx="1098" lry="1251" ulx="307" uly="1204">2) Man ſchaffe die Bruͤche ab, wie bei der</line>
        <line lrx="712" lry="1305" ulx="347" uly="1260">geraden Regel Detri.</line>
      </zone>
      <zone lrx="507" lry="714" type="textblock" ulx="453" uly="681">
        <line lrx="507" lry="714" ulx="453" uly="681">10</line>
      </zone>
      <zone lrx="1099" lry="1536" type="textblock" ulx="301" uly="1336">
        <line lrx="1099" lry="1381" ulx="301" uly="1336">3) Man multiplizire die 2 mittlern Glieder mit</line>
        <line lrx="1098" lry="1429" ulx="346" uly="1389">einander, und dividire das Produkt davon</line>
        <line lrx="1099" lry="1483" ulx="347" uly="1438">durch das erſte Glied, ſo erhaͤlt man die</line>
        <line lrx="603" lry="1536" ulx="349" uly="1495">verlangte Zahl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="776" lry="1625" type="textblock" ulx="552" uly="1582">
        <line lrx="776" lry="1625" ulx="552" uly="1582">Aufgabe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1099" lry="1853" type="textblock" ulx="226" uly="1646">
        <line lrx="1099" lry="1694" ulx="226" uly="1646">a) Jemand bringt Garn zum Weber, und verlangt</line>
        <line lrx="1099" lry="1743" ulx="268" uly="1698">von ihm zu wiſſen, wie viel es wohl Ellen lau⸗</line>
        <line lrx="1099" lry="1796" ulx="269" uly="1750">fen werde. Die Antwort war: 140 Ellen, wenn</line>
        <line lrx="1098" lry="1853" ulx="271" uly="1801">das Tuch ½ Elle breit werden darf. Der Eigen⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="403" lry="1929" type="textblock" ulx="388" uly="1915">
        <line lrx="403" lry="1929" ulx="388" uly="1915">R</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="188" type="page" xml:id="s_AhI400_188">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_188.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="313" lry="219" type="textblock" ulx="245" uly="174">
        <line lrx="313" lry="219" ulx="245" uly="174">168</line>
      </zone>
      <zone lrx="1115" lry="356" type="textblock" ulx="284" uly="236">
        <line lrx="1115" lry="335" ulx="284" uly="236">thuͤmer will aber 5 Breite, wie viel wird es El⸗</line>
        <line lrx="506" lry="356" ulx="284" uly="313">len abgeben?</line>
      </zone>
      <zone lrx="986" lry="863" type="textblock" ulx="329" uly="374">
        <line lrx="986" lry="418" ulx="329" uly="374">Breite. Ellen. Breite. Ellen.</line>
        <line lrx="945" lry="454" ulx="383" uly="420">1I— „ . 2</line>
        <line lrx="944" lry="495" ulx="380" uly="435">3 — 140 . 2</line>
        <line lrx="815" lry="529" ulx="363" uly="478">IL 6 35</line>
        <line lrx="817" lry="558" ulx="381" uly="532">6 —— 2</line>
        <line lrx="836" lry="600" ulx="361" uly="558">6 8 40% 10</line>
        <line lrx="915" lry="701" ulx="482" uly="632">r 840 84 Ellen.</line>
        <line lrx="714" lry="740" ulx="561" uly="696">80</line>
        <line lrx="680" lry="813" ulx="625" uly="784">4 0</line>
        <line lrx="678" lry="863" ulx="624" uly="835">4 0</line>
      </zone>
      <zone lrx="1112" lry="1250" type="textblock" ulx="235" uly="942">
        <line lrx="1111" lry="990" ulx="235" uly="942">b) Ein Soldat wird wegen ſchlechter Handlung ver⸗</line>
        <line lrx="1112" lry="1043" ulx="277" uly="991">urtheilt, durch 400 Mann 6 mal die Gaſſe zu</line>
        <line lrx="1112" lry="1094" ulx="280" uly="1038">laufen. Es koͤnnen aber wegen gewiſſen Umſtaͤn⸗</line>
        <line lrx="1110" lry="1148" ulx="278" uly="1098">den nur 300 Mann bei der Execution erſcheinen;</line>
        <line lrx="1110" lry="1201" ulx="278" uly="1152">wie oft muß er durch dieſe Mannſchaft laufen,</line>
        <line lrx="1010" lry="1250" ulx="277" uly="1204">damit ſeine beſtimmte Strafe erfuͤllt wird?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1032" lry="1473" type="textblock" ulx="282" uly="1259">
        <line lrx="1032" lry="1312" ulx="297" uly="1259">Mann. mal. Mann. mal.</line>
        <line lrx="998" lry="1366" ulx="315" uly="1316">400οι: — 6  300; 2</line>
        <line lrx="435" lry="1405" ulx="384" uly="1367">6</line>
        <line lrx="401" lry="1473" ulx="282" uly="1440">2400</line>
      </zone>
      <zone lrx="924" lry="1580" type="textblock" ulx="511" uly="1473">
        <line lrx="924" lry="1544" ulx="511" uly="1473">30°2 40 3 mal.</line>
        <line lrx="794" lry="1580" ulx="605" uly="1536">2400</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="837" type="textblock" ulx="1279" uly="591">
        <line lrx="1325" lry="626" ulx="1280" uly="591">als b</line>
        <line lrx="1325" lry="678" ulx="1279" uly="647">undl</line>
        <line lrx="1325" lry="731" ulx="1279" uly="698">Esbe</line>
        <line lrx="1325" lry="787" ulx="1279" uly="749">ſteine</line>
        <line lrx="1324" lry="837" ulx="1280" uly="804">ter i</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1021" type="textblock" ulx="1278" uly="870">
        <line lrx="1325" lry="910" ulx="1281" uly="870">1).</line>
        <line lrx="1325" lry="1021" ulx="1278" uly="985">N</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="189" type="page" xml:id="s_AhI400_189">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_189.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1079" lry="231" type="textblock" ulx="1009" uly="190">
        <line lrx="1079" lry="231" ulx="1009" uly="190">169</line>
      </zone>
      <zone lrx="1051" lry="403" type="textblock" ulx="6" uly="246">
        <line lrx="1051" lry="333" ulx="6" uly="246">Die zuſammengeſezte Regel Detrt,</line>
        <line lrx="798" lry="403" ulx="447" uly="349">oder Quinque.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1070" lry="845" type="textblock" ulx="199" uly="440">
        <line lrx="709" lry="481" ulx="569" uly="440">§. 207.</line>
        <line lrx="986" lry="539" ulx="533" uly="488">Lehrſatz.</line>
        <line lrx="1070" lry="588" ulx="285" uly="521">Jede Regel Quinque kann angeſehen werden,</line>
        <line lrx="1070" lry="644" ulx="203" uly="593">als beſtaͤnde ſie aus zween Regel Detri Anſauͤtzen,</line>
        <line lrx="1069" lry="695" ulx="202" uly="644">und laͤßt ſich allemal in dieſelbige zerfaͤllen. 3. B.</line>
        <line lrx="1069" lry="748" ulx="202" uly="699">Es verarbeiten 6 Maurer in 5 Tagen 2800 Ziegel⸗</line>
        <line lrx="1068" lry="796" ulx="200" uly="750">ſteine, wie viel ſolcher Ziegelſteine werden 10 Mau⸗</line>
        <line lrx="665" lry="845" ulx="199" uly="804">rer in 8 Tagen verarbeiten?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1067" lry="966" type="textblock" ulx="199" uly="847">
        <line lrx="1067" lry="925" ulx="199" uly="847">2) Spreche man zuerſt: 6 Maurer verarbeiten 2800⁰</line>
        <line lrx="1026" lry="966" ulx="258" uly="923">Ziegelſteine, wie viel verarbeiten 10 Maurer?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1058" lry="1726" type="textblock" ulx="0" uly="968">
        <line lrx="999" lry="1031" ulx="0" uly="968">un Maurer. Ziegelſt. Maurer. Ziegelſt.</line>
        <line lrx="946" lry="1077" ulx="0" uly="1023">ſe t 6  — 2800 LoO : 2</line>
        <line lrx="675" lry="1122" ulx="0" uly="1065">hUnſtän⸗ 1„5</line>
        <line lrx="707" lry="1159" ulx="0" uly="1123">heinen; —,,.——,,3</line>
        <line lrx="1041" lry="1240" ulx="2" uly="1163">ſaufen, 6 2 80 90 ů 4666 Ziegelſteine,</line>
        <line lrx="1058" lry="1296" ulx="0" uly="1219">S  4 oder man ſezt es ſo an:</line>
        <line lrx="1022" lry="1345" ulx="0" uly="1292">—. B 4.0 28000 Ziegelſt.</line>
        <line lrx="829" lry="1398" ulx="506" uly="1351">360 6</line>
        <line lrx="630" lry="1467" ulx="577" uly="1437">4.0</line>
        <line lrx="630" lry="1520" ulx="470" uly="1480">. 3 6</line>
        <line lrx="661" lry="1594" ulx="607" uly="1565">4.0</line>
        <line lrx="661" lry="1634" ulx="607" uly="1596">3 6</line>
        <line lrx="673" lry="1726" ulx="632" uly="1680">,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1087" lry="1859" type="textblock" ulx="189" uly="1760">
        <line lrx="1087" lry="1814" ulx="189" uly="1760">2) Jezt ſpreche man: in 5 Tagen werden 2oE</line>
        <line lrx="1052" lry="1859" ulx="250" uly="1793">Ziegelſteine verarbeitet, wie viel in 8 Tagen?</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="190" type="page" xml:id="s_AhI400_190">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_190.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1131" lry="591" type="textblock" ulx="272" uly="275">
        <line lrx="872" lry="313" ulx="294" uly="275">„k : — 28000</line>
        <line lrx="717" lry="417" ulx="272" uly="371">3⁰ 200⏑⁄0—⏑</line>
        <line lrx="655" lry="471" ulx="526" uly="437">8</line>
        <line lrx="1131" lry="591" ulx="430" uly="488">3 2 3266 7466  Tegelſteine.</line>
      </zone>
      <zone lrx="619" lry="607" type="textblock" ulx="510" uly="557">
        <line lrx="619" lry="607" ulx="510" uly="557">1210</line>
      </zone>
      <zone lrx="656" lry="714" type="textblock" ulx="530" uly="638">
        <line lrx="654" lry="671" ulx="530" uly="638">140</line>
        <line lrx="656" lry="714" ulx="566" uly="693">120</line>
      </zone>
      <zone lrx="688" lry="847" type="textblock" ulx="597" uly="768">
        <line lrx="688" lry="789" ulx="597" uly="768">2 ſ△⏑◻½</line>
        <line lrx="684" lry="847" ulx="598" uly="816">180</line>
      </zone>
      <zone lrx="756" lry="974" type="textblock" ulx="628" uly="885">
        <line lrx="756" lry="917" ulx="628" uly="885">200%</line>
        <line lrx="720" lry="974" ulx="634" uly="943">180</line>
      </zone>
      <zone lrx="724" lry="1073" type="textblock" ulx="670" uly="1023">
        <line lrx="724" lry="1043" ulx="670" uly="1023">2</line>
      </zone>
      <zone lrx="826" lry="1159" type="textblock" ulx="572" uly="1095">
        <line lrx="826" lry="1159" ulx="572" uly="1095">Anmerkung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1139" lry="1638" type="textblock" ulx="262" uly="1145">
        <line lrx="1136" lry="1208" ulx="262" uly="1145">Dar man aus dem bisherigen genugſam in Stand ge⸗</line>
        <line lrx="1137" lry="1266" ulx="300" uly="1217">ſezt worden aͤhnliche Faͤlle aufzulbſen, ſo wird es</line>
        <line lrx="1136" lry="1317" ulx="300" uly="1267">uͤberfluͤßig ſeyn, mehrere anzufuͤhren. Weil aber</line>
        <line lrx="1136" lry="1373" ulx="300" uly="1322">dergleichen Aufgaben beſonders im gemeinen Le⸗</line>
        <line lrx="1139" lry="1425" ulx="302" uly="1375">ben ſehr haͤufig vorkommen, und die wiederholte</line>
        <line lrx="1137" lry="1477" ulx="303" uly="1426">Anwendung der Regel Detri neben der Weitlaͤu⸗</line>
        <line lrx="1137" lry="1533" ulx="301" uly="1482">figkeit eine ziemliche Aufmerkſamkeit und Uebung</line>
        <line lrx="1136" lry="1585" ulx="304" uly="1535">erfordert, ſo hat man ſchon laͤngſt die Aufloͤſung</line>
        <line lrx="1136" lry="1638" ulx="303" uly="1588">ſolcher Fragen durch die Rechnung mit arithme⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1166" lry="1799" type="textblock" ulx="303" uly="1638">
        <line lrx="1166" lry="1688" ulx="303" uly="1638">tiſchen Gleichungen (Reeſiſche Regel) ſehr abge⸗</line>
        <line lrx="1158" lry="1742" ulx="303" uly="1693">kuͤrzt, welche nun wegen ihrem ungemein großen</line>
        <line lrx="1151" lry="1799" ulx="305" uly="1740">Nutzen umſtaͤndlich abgehandelt und erklaͤrt wer⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="437" lry="1848" type="textblock" ulx="301" uly="1807">
        <line lrx="437" lry="1848" ulx="301" uly="1807">den ſoll.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1411" type="textblock" ulx="1290" uly="1279">
        <line lrx="1325" lry="1311" ulx="1290" uly="1279">ge</line>
        <line lrx="1323" lry="1359" ulx="1290" uly="1332">man</line>
        <line lrx="1325" lry="1411" ulx="1291" uly="1385">den</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="191" type="page" xml:id="s_AhI400_191">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_191.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="59" lry="551" type="textblock" ulx="0" uly="507">
        <line lrx="59" lry="551" ulx="0" uly="507">ſee.</line>
      </zone>
      <zone lrx="61" lry="1760" type="textblock" ulx="0" uly="1181">
        <line lrx="60" lry="1218" ulx="0" uly="1181">fund e⸗</line>
        <line lrx="61" lry="1267" ulx="6" uly="1232">wirdes</line>
        <line lrx="60" lry="1322" ulx="2" uly="1283">elober</line>
        <line lrx="59" lry="1374" ulx="0" uly="1337">en Le⸗</line>
        <line lrx="61" lry="1431" ulx="0" uly="1390">dethole</line>
        <line lrx="61" lry="1486" ulx="0" uly="1442">Velir⸗</line>
        <line lrx="58" lry="1538" ulx="10" uly="1500">Uebung</line>
        <line lrx="57" lry="1598" ulx="0" uly="1554">ſbng</line>
        <line lrx="57" lry="1646" ulx="0" uly="1609">tine⸗</line>
        <line lrx="57" lry="1699" ulx="0" uly="1659">ohge⸗</line>
        <line lrx="59" lry="1760" ulx="7" uly="1713">Gßen</line>
      </zone>
      <zone lrx="100" lry="1817" type="textblock" ulx="0" uly="1771">
        <line lrx="100" lry="1817" ulx="0" uly="1771">t we⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="227" type="textblock" ulx="1012" uly="190">
        <line lrx="1081" lry="227" ulx="1012" uly="190">171</line>
      </zone>
      <zone lrx="1121" lry="637" type="textblock" ulx="207" uly="415">
        <line lrx="1009" lry="473" ulx="356" uly="415">Siebenzehnter Abſchnitt.</line>
        <line lrx="1082" lry="561" ulx="207" uly="500">Rechnung mit arithmetiſchen Glei⸗</line>
        <line lrx="1121" lry="637" ulx="542" uly="579">chungen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="716" lry="802" type="textblock" ulx="572" uly="761">
        <line lrx="716" lry="802" ulx="572" uly="761">Q. 208.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1085" lry="1074" type="textblock" ulx="208" uly="820">
        <line lrx="1083" lry="893" ulx="210" uly="820">Eine arithmetiſche Gleichung iſt ein Ausdruck, wel⸗</line>
        <line lrx="1085" lry="944" ulx="209" uly="901">cher anzeigt, wie viele Einheiten eines gewiſſen</line>
        <line lrx="1084" lry="996" ulx="208" uly="953">Dinges eben ſo viel werth ſeyen als eine Menge von</line>
        <line lrx="749" lry="1074" ulx="210" uly="1005">Einheiten eines andern Dinges.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1086" lry="1443" type="textblock" ulx="204" uly="1069">
        <line lrx="1086" lry="1146" ulx="291" uly="1069">Z. B. 2 Pferde — 26 Karolin heißt: der</line>
        <line lrx="1083" lry="1199" ulx="210" uly="1157">Werth von Pferden iſt gleich dem Werth von 20 Ka⸗</line>
        <line lrx="1085" lry="1251" ulx="208" uly="1210">rolin. Aus der arithmetiſchen Gleichung zweier Din⸗</line>
        <line lrx="1083" lry="1306" ulx="204" uly="1260">ge erhaͤlt man das Verhaͤltniß ihrer Einheiten wann</line>
        <line lrx="1083" lry="1384" ulx="207" uly="1311">man die eine Zahl und ihren Namen aber zu aͤuſſe⸗</line>
        <line lrx="842" lry="1443" ulx="209" uly="1367">ren Gliedern einer Proportion nimmt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1085" lry="1754" type="textblock" ulx="214" uly="1449">
        <line lrx="696" lry="1489" ulx="593" uly="1449">3. B.</line>
        <line lrx="1003" lry="1553" ulx="294" uly="1511">1 Pferd: 1 Karol. — 206: 2 — 13 – I</line>
        <line lrx="801" lry="1619" ulx="505" uly="1577">Und umgekehrt:</line>
        <line lrx="1085" lry="1699" ulx="294" uly="1632">Aus dem Verhaͤltniß der Einheiten zweier Dinge</line>
        <line lrx="1084" lry="1754" ulx="214" uly="1708">bekommt man ihre arithmetiſche Gleichung, wenn</line>
      </zone>
      <zone lrx="1084" lry="1856" type="textblock" ulx="214" uly="1760">
        <line lrx="1082" lry="1799" ulx="214" uly="1760">man den mittlern Namen und die mittlere Zahl,</line>
        <line lrx="1084" lry="1856" ulx="215" uly="1810">alsdann den aͤußern Namen und die aͤußere Zahl</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="192" type="page" xml:id="s_AhI400_192">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_192.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1115" lry="322" type="textblock" ulx="234" uly="192">
        <line lrx="310" lry="236" ulx="240" uly="192">172</line>
        <line lrx="1115" lry="322" ulx="234" uly="273">zuſammen nimmt. 3. B. 1 Pariſer Fuß: 1 Stutt⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1115" lry="428" type="textblock" ulx="182" uly="329">
        <line lrx="1115" lry="375" ulx="182" uly="329">garter Fuß = 25: 22 alſo 22 Pariſer Fuß = 25</line>
        <line lrx="545" lry="428" ulx="213" uly="386">Stuttgarter Fuß.</line>
      </zone>
      <zone lrx="754" lry="525" type="textblock" ulx="566" uly="475">
        <line lrx="754" lry="525" ulx="566" uly="475">§. 209.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1139" lry="636" type="textblock" ulx="211" uly="524">
        <line lrx="1139" lry="588" ulx="318" uly="524">Die Rechnung, welche Fragen von der wieder⸗</line>
        <line lrx="1127" lry="636" ulx="211" uly="588">holten Regel Detri, d. i. wenn die Regel Detri zu</line>
      </zone>
      <zone lrx="1111" lry="955" type="textblock" ulx="233" uly="647">
        <line lrx="1111" lry="688" ulx="237" uly="647">einem Beiſpiel mehr als einmal angewandt wer⸗</line>
        <line lrx="1110" lry="747" ulx="236" uly="699">den muß, heißt: Gleichungsregel, Kettenrechnnng,</line>
        <line lrx="1111" lry="794" ulx="234" uly="751">(Regula multiplex), Generalſatz, Reeſiſche Regel,</line>
        <line lrx="1110" lry="846" ulx="234" uly="805">weil Rees ihren Gebrauch im erſten Viertel dieſes</line>
        <line lrx="1110" lry="900" ulx="234" uly="855">I8ten Jahrhunderts beſonders in Kaufmaͤnniſchen</line>
        <line lrx="1097" lry="955" ulx="233" uly="905">Rechnungen gewieſen hat *).</line>
      </zone>
      <zone lrx="1059" lry="1118" type="textblock" ulx="282" uly="995">
        <line lrx="1059" lry="1051" ulx="282" uly="995">Von der Aufloͤſung dieſer Regel.</line>
        <line lrx="743" lry="1118" ulx="563" uly="1077">GS. 210.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1115" lry="1397" type="textblock" ulx="219" uly="1130">
        <line lrx="1105" lry="1186" ulx="313" uly="1130">Dabei kommen folgende Regeln zu betrachten</line>
        <line lrx="1115" lry="1240" ulx="231" uly="1194">vor. 3 “</line>
        <line lrx="1108" lry="1288" ulx="219" uly="1242">Dieie erſte iſt, man faͤngt bei einer Zahl an, die</line>
        <line lrx="1115" lry="1347" ulx="229" uly="1294">geſucht wird, ſezt ihren Namen auf der linken Seite</line>
        <line lrx="1106" lry="1397" ulx="229" uly="1350">hin und bemerkt den Abgang der Zahl ſelbſt durch</line>
      </zone>
      <zone lrx="1123" lry="1475" type="textblock" ulx="230" uly="1407">
        <line lrx="1123" lry="1475" ulx="230" uly="1407">ein * oder X, oder auch durch einen Interroga⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="501" lry="1504" type="textblock" ulx="227" uly="1461">
        <line lrx="501" lry="1504" ulx="227" uly="1461">tionspunkt (?).</line>
      </zone>
      <zone lrx="1115" lry="1861" type="textblock" ulx="254" uly="1543">
        <line lrx="1104" lry="1591" ulx="254" uly="1543">*) Nach Hrn. K. F. Reeſens allgemeinen Regel</line>
        <line lrx="1104" lry="1629" ulx="296" uly="1584">u. ſ. w. die in Goͤttingen 1739. das erſtemal ge⸗</line>
        <line lrx="1103" lry="1675" ulx="294" uly="1639">drukt worden, hat Hr. Colonius, Evangeliſcher Pre⸗</line>
        <line lrx="1103" lry="1721" ulx="295" uly="1685">diger zu Gronau und Altenberg, in einem gr. Ok⸗</line>
        <line lrx="1102" lry="1768" ulx="295" uly="1729">tavband vieles geleiſtet, und iſt fuͤr den Anfaͤnger</line>
        <line lrx="1102" lry="1851" ulx="280" uly="1769">des Studiums der Reeſiſchen Regel eines der nuͤz⸗</line>
        <line lrx="1115" lry="1861" ulx="294" uly="1824">lichſten Buͤcher.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="354" type="textblock" ulx="1288" uly="313">
        <line lrx="1325" lry="354" ulx="1288" uly="313">die</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="762" type="textblock" ulx="1278" uly="456">
        <line lrx="1316" lry="494" ulx="1281" uly="456">noch</line>
        <line lrx="1325" lry="550" ulx="1278" uly="509">der 5</line>
        <line lrx="1321" lry="596" ulx="1279" uly="563">links</line>
        <line lrx="1325" lry="650" ulx="1279" uly="615">komn</line>
        <line lrx="1325" lry="702" ulx="1279" uly="671">das</line>
        <line lrx="1325" lry="762" ulx="1279" uly="723">ſes d</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1175" type="textblock" ulx="1284" uly="870">
        <line lrx="1325" lry="912" ulx="1284" uly="870">de,</line>
        <line lrx="1319" lry="962" ulx="1286" uly="923">liche</line>
        <line lrx="1325" lry="1015" ulx="1291" uly="976">ſche</line>
        <line lrx="1325" lry="1068" ulx="1296" uly="1032">rech</line>
        <line lrx="1320" lry="1115" ulx="1296" uly="1083">ein</line>
        <line lrx="1323" lry="1175" ulx="1291" uly="1136">het</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1531" type="textblock" ulx="1285" uly="1282">
        <line lrx="1325" lry="1321" ulx="1285" uly="1282">ſ ke</line>
        <line lrx="1323" lry="1378" ulx="1285" uly="1339">den,</line>
        <line lrx="1325" lry="1424" ulx="1290" uly="1393">Wed⸗</line>
        <line lrx="1325" lry="1481" ulx="1292" uly="1443">chen</line>
        <line lrx="1325" lry="1531" ulx="1291" uly="1496">End</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1585" type="textblock" ulx="1266" uly="1554">
        <line lrx="1325" lry="1585" ulx="1266" uly="1554">mul</line>
      </zone>
      <zone lrx="1324" lry="1641" type="textblock" ulx="1290" uly="1603">
        <line lrx="1324" lry="1641" ulx="1290" uly="1603">Pro</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1694" type="textblock" ulx="1291" uly="1664">
        <line lrx="1325" lry="1694" ulx="1291" uly="1664">nem</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1840" type="textblock" ulx="1296" uly="1803">
        <line lrx="1325" lry="1840" ulx="1296" uly="1803">Ve</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="193" type="page" xml:id="s_AhI400_193">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_193.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="54" lry="383" type="textblock" ulx="0" uly="288">
        <line lrx="54" lry="321" ulx="0" uly="288">Stutt⸗</line>
        <line lrx="53" lry="383" ulx="0" uly="351">25</line>
      </zone>
      <zone lrx="51" lry="915" type="textblock" ulx="0" uly="553">
        <line lrx="50" lry="585" ulx="0" uly="553">wieder⸗</line>
        <line lrx="50" lry="645" ulx="0" uly="606">etti</line>
        <line lrx="51" lry="693" ulx="1" uly="667">t wer⸗</line>
        <line lrx="51" lry="754" ulx="0" uly="723">nung,</line>
        <line lrx="50" lry="809" ulx="0" uly="766">Negel,</line>
        <line lrx="51" lry="858" ulx="8" uly="820">dieſes</line>
        <line lrx="50" lry="915" ulx="0" uly="873">ſchen</line>
      </zone>
      <zone lrx="26" lry="1058" type="textblock" ulx="0" uly="1019">
        <line lrx="26" lry="1058" ulx="0" uly="1019">l.</line>
      </zone>
      <zone lrx="49" lry="1198" type="textblock" ulx="0" uly="1159">
        <line lrx="49" lry="1198" ulx="0" uly="1159">kuchten</line>
      </zone>
      <zone lrx="52" lry="1469" type="textblock" ulx="0" uly="1264">
        <line lrx="52" lry="1306" ulx="0" uly="1264">h, die</line>
        <line lrx="51" lry="1356" ulx="5" uly="1319">Eeite</line>
        <line lrx="50" lry="1410" ulx="9" uly="1370">durch</line>
        <line lrx="51" lry="1469" ulx="0" uly="1434">eog⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="49" lry="1840" type="textblock" ulx="0" uly="1564">
        <line lrx="48" lry="1603" ulx="10" uly="1564">eel</line>
        <line lrx="46" lry="1650" ulx="0" uly="1619">l e⸗</line>
        <line lrx="45" lry="1699" ulx="0" uly="1665">eltr⸗</line>
        <line lrx="45" lry="1745" ulx="0" uly="1708">. D⸗</line>
        <line lrx="47" lry="1797" ulx="0" uly="1759">finger</line>
        <line lrx="49" lry="1840" ulx="1" uly="1803"> nuy⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1101" lry="364" type="textblock" ulx="200" uly="187">
        <line lrx="1075" lry="229" ulx="1005" uly="187">173</line>
        <line lrx="1077" lry="322" ulx="209" uly="261">Die zweite iſt, rechts gegen uͤber ſchreibe man</line>
        <line lrx="1101" lry="364" ulx="200" uly="321">die Fragzahl ſamt ihrer Benennung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1077" lry="715" type="textblock" ulx="197" uly="401">
        <line lrx="1075" lry="450" ulx="281" uly="401">Die dritte iſt, nun muß ſich in der Aufgabe</line>
        <line lrx="1076" lry="507" ulx="199" uly="445">noch eine Zahl vorfinden, die gleichen Namen mit</line>
        <line lrx="1077" lry="557" ulx="197" uly="497">der Fragzahl gemein hat, und dieſe ſetze man wieder</line>
        <line lrx="1075" lry="608" ulx="198" uly="566">links unter die erſte Anſchreibung; rechts daneben</line>
        <line lrx="1076" lry="662" ulx="199" uly="621">kommt jene Zahl zu ſtehen, welche den Werth oder</line>
        <line lrx="1076" lry="715" ulx="199" uly="673">das Maas oder irgend eine andere Benennung die⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="714" lry="776" type="textblock" ulx="172" uly="726">
        <line lrx="714" lry="776" ulx="172" uly="726">ſes dritten Satzes ausdruͤcken.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1111" lry="1178" type="textblock" ulx="200" uly="818">
        <line lrx="1077" lry="861" ulx="282" uly="818">Die vierte iſt, ſind noch Zahlen in der Aufgabe</line>
        <line lrx="1103" lry="914" ulx="200" uly="866">da, ſo ſuche man wieder eine hervor, welche die nem⸗</line>
        <line lrx="1076" lry="967" ulx="203" uly="926">liche Benennung wie die lezte zur rechten hat, und</line>
        <line lrx="1075" lry="1018" ulx="203" uly="977">ſchreibe ſie mehrmals links an, ſo wie ihren Werth</line>
        <line lrx="1111" lry="1072" ulx="205" uly="1030">rechts. Zulezt wird allemal auf der rechten Seite</line>
        <line lrx="1078" lry="1125" ulx="205" uly="1079">ein Satz erſcheinen, der die nemliche Benennung</line>
        <line lrx="1081" lry="1178" ulx="202" uly="1135">hat, wie die erſte links, womit angefangen worden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1076" lry="1325" type="textblock" ulx="203" uly="1209">
        <line lrx="1075" lry="1279" ulx="284" uly="1209">Die lezte Regel iſt, nachdem der Anſatz fertig,</line>
        <line lrx="1076" lry="1325" ulx="203" uly="1279">ſo kann auf die Verkleinerung der Saͤtze geſehen wer⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1076" lry="1390" type="textblock" ulx="191" uly="1322">
        <line lrx="1076" lry="1390" ulx="191" uly="1322">den, durch gemeinſchaftliche Zahlen links und rechts,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1078" lry="1720" type="textblock" ulx="205" uly="1387">
        <line lrx="1077" lry="1441" ulx="205" uly="1387">wobei man die verkleinerten Zahlen allemal durchſtrei⸗</line>
        <line lrx="1077" lry="1481" ulx="206" uly="1438">chen ſoll, um keine Verwirrung zu veranlaſſen. Am</line>
        <line lrx="1078" lry="1533" ulx="206" uly="1492">Ende werden alle Zahlen jeder Seite durcheinander</line>
        <line lrx="1076" lry="1585" ulx="206" uly="1544">multiplizirt, und das Produkt zur rechten durch das</line>
        <line lrx="1078" lry="1637" ulx="207" uly="1595">Produkt zur linken dividirt. Der Quotient erhaͤlt die</line>
        <line lrx="1076" lry="1720" ulx="207" uly="1641">nemliche Benennung, wie der erſte Satz links hatte.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1076" lry="1836" type="textblock" ulx="209" uly="1712">
        <line lrx="1076" lry="1788" ulx="289" uly="1712">Gehen die Zahlen alle zu beiden Seiten durch</line>
        <line lrx="1075" lry="1836" ulx="209" uly="1794">Verkleinerung auf, ſo dient die Einheit zur Ant⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="194" type="page" xml:id="s_AhI400_194">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_194.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="309" lry="235" type="textblock" ulx="239" uly="196">
        <line lrx="309" lry="235" ulx="239" uly="196">174</line>
      </zone>
      <zone lrx="1144" lry="315" type="textblock" ulx="237" uly="266">
        <line lrx="1144" lry="315" ulx="237" uly="266">wort. Gehen ſie links alleinig auf, ſo gilt das Pro⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1117" lry="372" type="textblock" ulx="237" uly="326">
        <line lrx="1117" lry="372" ulx="237" uly="326">dukt zur rechten als Facit. Gehen ſie hingegen nur</line>
      </zone>
      <zone lrx="1139" lry="424" type="textblock" ulx="238" uly="379">
        <line lrx="1139" lry="424" ulx="238" uly="379">rechts auf, ſo iſt die Antwort ein Bruch, der zum</line>
      </zone>
      <zone lrx="1117" lry="533" type="textblock" ulx="235" uly="428">
        <line lrx="1117" lry="486" ulx="237" uly="428">Zaͤhler die Einheit und zum Nenner das Produkt</line>
        <line lrx="524" lry="533" ulx="235" uly="487">zur linken erhaͤlt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1118" lry="718" type="textblock" ulx="238" uly="536">
        <line lrx="1118" lry="607" ulx="321" uly="536">Um dieſes deutlich zu machen, wollen wir erſt⸗</line>
        <line lrx="1117" lry="704" ulx="238" uly="615">lich ein Beiſpiel in genohnlichen Zahlen zur Aufgabe</line>
        <line lrx="383" lry="718" ulx="240" uly="676">angeben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="750" lry="802" type="textblock" ulx="605" uly="762">
        <line lrx="750" lry="802" ulx="605" uly="762">G. 21I.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1131" lry="874" type="textblock" ulx="239" uly="784">
        <line lrx="1131" lry="874" ulx="239" uly="784">a) Herr Chappe in Paris, Ingenieur, erfand .„)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1122" lry="1293" type="textblock" ulx="250" uly="876">
        <line lrx="1119" lry="923" ulx="285" uly="876">eine Korreſpondenzmaſchine, (TDelegraph) (eine</line>
        <line lrx="1118" lry="978" ulx="280" uly="928">der vorzuͤglichſten Erfindung neuerer Zeiten) mit</line>
        <line lrx="1120" lry="1027" ulx="282" uly="982">welcher man im Stande iſt durch einen leichten</line>
        <line lrx="1120" lry="1082" ulx="282" uly="1034">Mechaniſmus, eine Nachricht von 80 Meilen wei⸗</line>
        <line lrx="1118" lry="1137" ulx="282" uly="1087">ter Entfernung innerhalb 20 Minuten an den be⸗</line>
        <line lrx="1118" lry="1190" ulx="264" uly="1141">ſtimmten Ort anzubringen. Wie viel wird nach</line>
        <line lrx="1122" lry="1266" ulx="282" uly="1196">dieſem Verſuch Zeit erfordert zu einer Entfernung</line>
        <line lrx="698" lry="1293" ulx="250" uly="1254">von 10 Meilen?ꝰ</line>
      </zone>
      <zone lrx="1062" lry="1685" type="textblock" ulx="442" uly="1309">
        <line lrx="792" lry="1387" ulx="600" uly="1309">Anſa 6.</line>
        <line lrx="902" lry="1466" ulx="442" uly="1397">Minuten 212 Meilen.</line>
        <line lrx="1062" lry="1530" ulx="448" uly="1479">Meilen 84 70 Minuten. .</line>
        <line lrx="758" lry="1635" ulx="583" uly="1533">.</line>
        <line lrx="759" lry="1685" ulx="697" uly="1646">6 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="946" lry="1759" type="textblock" ulx="550" uly="1675">
        <line lrx="869" lry="1720" ulx="550" uly="1675">. 6 4 “</line>
        <line lrx="946" lry="1759" ulx="575" uly="1682">) 65 B)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1120" lry="1658" type="textblock" ulx="830" uly="1555">
        <line lrx="1120" lry="1578" ulx="875" uly="1555">2 4</line>
        <line lrx="1118" lry="1630" ulx="830" uly="1582">8 Minuten.</line>
        <line lrx="942" lry="1658" ulx="864" uly="1625">38 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="406" lry="1860" type="textblock" ulx="277" uly="1826">
        <line lrx="406" lry="1860" ulx="277" uly="1826">³) 1794.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="841" type="textblock" ulx="1278" uly="403">
        <line lrx="1321" lry="436" ulx="1286" uly="403">liſer</line>
        <line lrx="1325" lry="500" ulx="1281" uly="460">guf l</line>
        <line lrx="1325" lry="559" ulx="1279" uly="516">ſeg</line>
        <line lrx="1325" lry="607" ulx="1279" uly="579">te m</line>
        <line lrx="1325" lry="664" ulx="1281" uly="631">A be</line>
        <line lrx="1325" lry="721" ulx="1283" uly="687">die</line>
        <line lrx="1325" lry="784" ulx="1279" uly="746">ge</line>
        <line lrx="1325" lry="841" ulx="1278" uly="799">ſche</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="195" type="page" xml:id="s_AhI400_195">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_195.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="60" lry="477" type="textblock" ulx="0" uly="278">
        <line lrx="60" lry="316" ulx="0" uly="278"> Pro⸗</line>
        <line lrx="59" lry="372" ulx="0" uly="340">en nur</line>
        <line lrx="58" lry="424" ulx="1" uly="393">er zuun</line>
        <line lrx="58" lry="477" ulx="0" uly="436">Pudut</line>
      </zone>
      <zone lrx="55" lry="666" type="textblock" ulx="0" uly="568">
        <line lrx="55" lry="607" ulx="0" uly="568">Ut aſ⸗</line>
        <line lrx="55" lry="666" ulx="0" uly="623">foee</line>
      </zone>
      <zone lrx="57" lry="1193" type="textblock" ulx="0" uly="831">
        <line lrx="55" lry="871" ulx="0" uly="831">nd )</line>
        <line lrx="55" lry="927" ulx="8" uly="886">(eine</line>
        <line lrx="52" lry="982" ulx="1" uly="938">) wit</line>
        <line lrx="57" lry="1031" ulx="0" uly="994">ichten</line>
        <line lrx="57" lry="1089" ulx="2" uly="1044">en we⸗</line>
        <line lrx="55" lry="1138" ulx="1" uly="1100">den be⸗</line>
        <line lrx="54" lry="1193" ulx="1" uly="1152">id toch</line>
      </zone>
      <zone lrx="113" lry="1248" type="textblock" ulx="0" uly="1206">
        <line lrx="113" lry="1248" ulx="0" uly="1206">erno</line>
      </zone>
      <zone lrx="51" lry="1641" type="textblock" ulx="0" uly="1603">
        <line lrx="51" lry="1641" ulx="0" uly="1603">utee</line>
      </zone>
      <zone lrx="1066" lry="317" type="textblock" ulx="511" uly="196">
        <line lrx="1066" lry="236" ulx="995" uly="196">175</line>
        <line lrx="745" lry="317" ulx="511" uly="273">Erklaͤrung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1101" lry="841" type="textblock" ulx="192" uly="351">
        <line lrx="1068" lry="396" ulx="276" uly="351">Ein Vortheil, welcher die Reeſiſche Auflöoͤſung</line>
        <line lrx="1071" lry="449" ulx="196" uly="400">einer Aufgabe gewaͤhrt, iſt dieſer, daß wenn</line>
        <line lrx="1069" lry="506" ulx="194" uly="463">auf beeden Seiten (A und B) Nullen vorkommen,</line>
        <line lrx="1069" lry="561" ulx="193" uly="512">ſie gegeneinander ausſtreichen, doch in keiner Sei⸗</line>
        <line lrx="1070" lry="617" ulx="193" uly="576">te mehr als in der andern. Man hat z. B. in</line>
        <line lrx="1069" lry="673" ulx="193" uly="632">A bei 80 und in B bei 10 ſolches beobachtet, und</line>
        <line lrx="1069" lry="729" ulx="194" uly="687">die Aufloͤſung iſt dardurch erleichtert. Das uͤbri⸗</line>
        <line lrx="1101" lry="787" ulx="193" uly="744">ge Verfahren, iſt (110.) in der 5ten Regel deut⸗</line>
        <line lrx="441" lry="841" ulx="192" uly="796">lich einzuſehen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="346" lry="940" type="textblock" ulx="337" uly="927">
        <line lrx="346" lry="940" ulx="337" uly="927">*</line>
      </zone>
      <zone lrx="760" lry="974" type="textblock" ulx="500" uly="902">
        <line lrx="760" lry="974" ulx="500" uly="902">Anmerkung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1105" lry="1502" type="textblock" ulx="237" uly="1012">
        <line lrx="1069" lry="1058" ulx="237" uly="1012">Sobald man eine Aufgabe nach Reeſiſcher Metho⸗</line>
        <line lrx="1095" lry="1120" ulx="277" uly="1066">de aufgeloßt hat, ſo hat man eine Regel ge⸗</line>
        <line lrx="1105" lry="1171" ulx="277" uly="1125">funden, um alle aͤhnliche Aufgaben aufzuldbſen.</line>
        <line lrx="1069" lry="1228" ulx="278" uly="1184">Man darf nemlich in der lezten Formel (80</line>
        <line lrx="1067" lry="1281" ulx="276" uly="1240">und 10) als Einheiten betrachten, welche in</line>
        <line lrx="1067" lry="1339" ulx="276" uly="1295">jedem Fall ihr Verhaͤltniß (Werth) ausmachen.</line>
        <line lrx="1069" lry="1395" ulx="253" uly="1353">Welche Erinnerung wir hier, ein fuͤr allemal</line>
        <line lrx="1069" lry="1495" ulx="277" uly="1403">machen, und durch das obige Beiſiel erlaͤutert</line>
        <line lrx="382" lry="1502" ulx="278" uly="1462">haben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1077" lry="1836" type="textblock" ulx="201" uly="1571">
        <line lrx="1069" lry="1615" ulx="201" uly="1571">b) Zu Sulz am Neckar (im Wirtembergiſchen)</line>
        <line lrx="1070" lry="1671" ulx="241" uly="1625">werden jaͤhrlich 300οσ0ο Simri Salz geſotten,</line>
        <line lrx="1071" lry="1726" ulx="242" uly="1683">wovon das Simri fuͤr 1 fl. 24 kr. abgegeben</line>
        <line lrx="1072" lry="1783" ulx="242" uly="1737">wird; was fuͤr eine Summe wirft hier das</line>
        <line lrx="1077" lry="1836" ulx="246" uly="1793">Salzweſen ab?</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="196" type="page" xml:id="s_AhI400_196">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_196.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="614" lry="481" type="textblock" ulx="473" uly="445">
        <line lrx="614" lry="481" ulx="473" uly="445">Simri 1</line>
      </zone>
      <zone lrx="626" lry="1475" type="textblock" ulx="449" uly="1423">
        <line lrx="626" lry="1475" ulx="449" uly="1423">Dukaten ?</line>
      </zone>
      <zone lrx="805" lry="307" type="textblock" ulx="571" uly="243">
        <line lrx="805" lry="307" ulx="571" uly="243">Aufloͤſung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="652" lry="1677" type="textblock" ulx="420" uly="1504">
        <line lrx="628" lry="1550" ulx="450" uly="1504">Fuder 1.</line>
        <line lrx="629" lry="1603" ulx="451" uly="1570">Aimer 1</line>
        <line lrx="652" lry="1677" ulx="420" uly="1636">Maas 5</line>
      </zone>
      <zone lrx="662" lry="1748" type="textblock" ulx="451" uly="1700">
        <line lrx="662" lry="1748" ulx="451" uly="1700">Gulden 4 ½</line>
      </zone>
      <zone lrx="1007" lry="558" type="textblock" ulx="697" uly="350">
        <line lrx="1007" lry="389" ulx="710" uly="350">0°0οο⏑0ο% Simri.</line>
        <line lrx="821" lry="503" ulx="697" uly="435">1 5 fl.</line>
        <line lrx="849" lry="558" ulx="829" uly="526">7</line>
      </zone>
      <zone lrx="951" lry="601" type="textblock" ulx="830" uly="569">
        <line lrx="951" lry="601" ulx="830" uly="569">60O0%0</line>
      </zone>
      <zone lrx="1006" lry="666" type="textblock" ulx="678" uly="626">
        <line lrx="1006" lry="666" ulx="678" uly="626">Antw. 4200ο⏑ισ⏑ fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1132" lry="1135" type="textblock" ulx="224" uly="746">
        <line lrx="811" lry="789" ulx="433" uly="746">* Erklaͤrung:</line>
        <line lrx="1129" lry="868" ulx="334" uly="824">Gemiſchte Zahlen, d. i. Ganze und Bruͤche (im</line>
        <line lrx="1130" lry="932" ulx="252" uly="878">obigen Beiſpiel 12) werden, nachdem ſie angeſezt</line>
        <line lrx="1130" lry="979" ulx="253" uly="905">ſind, in uneigentlche Bruͤche verwandelt, wobei der</line>
        <line lrx="1130" lry="1031" ulx="253" uly="984">Zaͤhler der Bruͤche auf derſelben Seite (in A oder B)</line>
        <line lrx="1132" lry="1084" ulx="224" uly="1036">ſtehen bleiben, wo ſie ſind, die Nenner aber auf die</line>
        <line lrx="960" lry="1135" ulx="224" uly="1081">andere Seite geſchrieben werden. 3</line>
      </zone>
      <zone lrx="1130" lry="1304" type="textblock" ulx="255" uly="1180">
        <line lrx="1130" lry="1235" ulx="255" uly="1180">6) Fuͤnf Maaß Rheinwein koſten 5 fl. 6 kr. was</line>
        <line lrx="909" lry="1304" ulx="296" uly="1242">koſten nach dieſem Preis 7¼ Fuder?</line>
      </zone>
      <zone lrx="789" lry="1391" type="textblock" ulx="594" uly="1349">
        <line lrx="789" lry="1391" ulx="594" uly="1349">Anſa tz.</line>
      </zone>
      <zone lrx="938" lry="1732" type="textblock" ulx="707" uly="1425">
        <line lrx="886" lry="1484" ulx="725" uly="1425">7 ¼ Fuder</line>
        <line lrx="869" lry="1549" ulx="707" uly="1503">6 Aimer</line>
        <line lrx="915" lry="1603" ulx="734" uly="1568">160 Maas</line>
        <line lrx="938" lry="1682" ulx="728" uly="1632">5 1. Gulden</line>
        <line lrx="873" lry="1732" ulx="730" uly="1698">1 Dukat</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="1826" type="textblock" ulx="611" uly="1774">
        <line lrx="1081" lry="1826" ulx="611" uly="1774">Antw. 16681 Dukaten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1095" lry="1893" type="textblock" ulx="1020" uly="1851">
        <line lrx="1095" lry="1893" ulx="1020" uly="1851">Auf⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1842" type="textblock" ulx="1294" uly="1644">
        <line lrx="1325" lry="1683" ulx="1294" uly="1644">heb</line>
        <line lrx="1324" lry="1734" ulx="1296" uly="1704">won</line>
        <line lrx="1325" lry="1794" ulx="1299" uly="1751">Re</line>
        <line lrx="1325" lry="1842" ulx="1301" uly="1802">ſte</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="197" type="page" xml:id="s_AhI400_197">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_197.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="59" lry="1098" type="textblock" ulx="0" uly="841">
        <line lrx="55" lry="882" ulx="0" uly="841">he</line>
        <line lrx="54" lry="937" ulx="0" uly="896">geſezt</line>
        <line lrx="53" lry="983" ulx="0" uly="950">li der⸗</line>
        <line lrx="57" lry="1040" ulx="1" uly="1001">der )</line>
        <line lrx="59" lry="1098" ulx="4" uly="1055">auf die</line>
      </zone>
      <zone lrx="84" lry="1251" type="textblock" ulx="1" uly="1211">
        <line lrx="84" lry="1251" ulx="1" uly="1211">fr. nONH</line>
      </zone>
      <zone lrx="1074" lry="473" type="textblock" ulx="483" uly="181">
        <line lrx="1074" lry="219" ulx="1004" uly="181">177</line>
        <line lrx="760" lry="305" ulx="512" uly="262">Aufldſung:</line>
        <line lrx="746" lry="418" ulx="483" uly="335">17 I 5 3</line>
        <line lrx="772" lry="473" ulx="725" uly="444">3</line>
      </zone>
      <zone lrx="546" lry="520" type="textblock" ulx="384" uly="442">
        <line lrx="398" lry="517" ulx="384" uly="442">—r</line>
        <line lrx="546" lry="517" ulx="527" uly="490">R</line>
      </zone>
      <zone lrx="678" lry="526" type="textblock" ulx="624" uly="494">
        <line lrx="678" lry="526" ulx="624" uly="494">3 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="679" lry="603" type="textblock" ulx="207" uly="548">
        <line lrx="679" lry="603" ulx="207" uly="548">N. 10 F 5 6</line>
      </zone>
      <zone lrx="876" lry="688" type="textblock" ulx="659" uly="654">
        <line lrx="876" lry="688" ulx="659" uly="654">6 Nenner⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="502" lry="783" type="textblock" ulx="289" uly="576">
        <line lrx="309" lry="686" ulx="289" uly="665">O</line>
        <line lrx="426" lry="783" ulx="381" uly="576">S</line>
        <line lrx="502" lry="686" ulx="490" uly="666">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="682" lry="829" type="textblock" ulx="573" uly="727">
        <line lrx="682" lry="783" ulx="573" uly="727">168</line>
        <line lrx="682" lry="829" ulx="627" uly="798">3 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="726" lry="840" type="textblock" ulx="584" uly="832">
        <line lrx="726" lry="840" ulx="584" uly="832">—.pu.—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1076" lry="1126" type="textblock" ulx="409" uly="844">
        <line lrx="681" lry="885" ulx="594" uly="844">336</line>
        <line lrx="649" lry="926" ulx="562" uly="894">504</line>
        <line lrx="684" lry="981" ulx="563" uly="939">5370</line>
        <line lrx="1060" lry="1020" ulx="666" uly="990">9</line>
        <line lrx="1076" lry="1126" ulx="409" uly="1031">29 13 4.8 3 8 4 16682¾ Dukaten,</line>
      </zone>
      <zone lrx="620" lry="1211" type="textblock" ulx="535" uly="1181">
        <line lrx="620" lry="1211" ulx="535" uly="1181">174</line>
      </zone>
      <zone lrx="683" lry="1406" type="textblock" ulx="530" uly="1228">
        <line lrx="651" lry="1273" ulx="530" uly="1228">— 1,9 8</line>
        <line lrx="649" lry="1308" ulx="565" uly="1277">174</line>
        <line lrx="682" lry="1364" ulx="561" uly="1332">2 44</line>
        <line lrx="683" lry="1406" ulx="596" uly="1374">2 3 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="1084" lry="1882" type="textblock" ulx="211" uly="1433">
        <line lrx="682" lry="1453" ulx="632" uly="1433">I 2</line>
        <line lrx="787" lry="1569" ulx="508" uly="1526">Erklaͤrungen.</line>
        <line lrx="1084" lry="1625" ulx="283" uly="1573">1) Bei dieſem Beiſpiel iſt hauptſaͤchlich das Auf⸗</line>
        <line lrx="1083" lry="1678" ulx="212" uly="1636">heben der Zahlen von der rechten Seite, gegen die</line>
        <line lrx="1083" lry="1729" ulx="213" uly="1689">von der linken nach denen (F. X10.) gegebenen</line>
        <line lrx="1081" lry="1798" ulx="215" uly="1741">Regeln nicht zu vergeſſen, weil dadurch in den mei⸗</line>
        <line lrx="904" lry="1860" ulx="211" uly="1790">ſten Faͤllen die Rechnung abgekuͤrzt wird.</line>
        <line lrx="744" lry="1882" ulx="701" uly="1848">M</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="198" type="page" xml:id="s_AhI400_198">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_198.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1115" lry="1028" type="textblock" ulx="210" uly="263">
        <line lrx="1102" lry="318" ulx="305" uly="263">2) Wenn unter den gegebenen Zahlen mehrna⸗</line>
        <line lrx="1102" lry="374" ulx="224" uly="316">migte (wie in der Aufgabe (0c) der Fall iſt,) oder</line>
        <line lrx="1104" lry="430" ulx="225" uly="369">zuſammengeſezte benannte Zahlen ſind, d. i. Kreuzer</line>
        <line lrx="1109" lry="480" ulx="224" uly="406">u. f. w. ſo reduzire man dieſelbe noch vor dem Anſe⸗</line>
        <line lrx="1103" lry="536" ulx="226" uly="465">tzen mit dem Namen des Groͤßern: z. B. 1 fl. 24 kr.</line>
        <line lrx="1104" lry="588" ulx="226" uly="527">ſieht im Anſatz ſo, 12 fl. Auf die kleinſte Einheit</line>
        <line lrx="1105" lry="639" ulx="226" uly="581">reduzirt waͤre 12 fl. 84 kr., iſt aber nach Reeſiſcher</line>
        <line lrx="1105" lry="698" ulx="228" uly="634">Regel der Sache angemeſſener, wann man mehr⸗</line>
        <line lrx="1115" lry="745" ulx="227" uly="685">namigte oder zuſammengeſezte benannte Zahlen in</line>
        <line lrx="1106" lry="792" ulx="210" uly="734">den Werth des Groͤßern reduzirt, und vermittelſt</line>
        <line lrx="775" lry="846" ulx="226" uly="794">der Bruͤche an dieſelbe anhaͤngt.</line>
        <line lrx="781" lry="910" ulx="734" uly="895">—</line>
        <line lrx="985" lry="968" ulx="292" uly="909">Z. B. Anſtatt: 1. fl. 15 kr. 3 hlr.</line>
        <line lrx="966" lry="1028" ulx="454" uly="974">Wuͤrde man ſetzen 1  2 fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1090" lry="1248" type="textblock" ulx="231" uly="1075">
        <line lrx="881" lry="1109" ulx="298" uly="1075">100 32 4</line>
        <line lrx="933" lry="1130" ulx="299" uly="1102">— — — .</line>
        <line lrx="992" lry="1176" ulx="302" uly="1108">3 Centner 7 5. 5 Loth 1 Quintl.</line>
        <line lrx="1090" lry="1248" ulx="231" uly="1178">Sieht im Anſatz ſo aus: 3 156 327 4¾ Centn.</line>
      </zone>
      <zone lrx="817" lry="1422" type="textblock" ulx="320" uly="1299">
        <line lrx="817" lry="1370" ulx="320" uly="1299">10 Ellen 3 Viertel 6. tel.</line>
        <line lrx="739" lry="1422" ulx="320" uly="1368">Sezt man 43 . Ellen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1118" lry="1863" type="textblock" ulx="278" uly="1480">
        <line lrx="810" lry="1521" ulx="551" uly="1480">Anmerkung:</line>
        <line lrx="1115" lry="1595" ulx="278" uly="1536">Wer freilich die Behandlungsart der Bruͤche nicht</line>
        <line lrx="1115" lry="1647" ulx="321" uly="1590">verſteht, thut beſſer, er reduzire die gegebene</line>
        <line lrx="1118" lry="1706" ulx="320" uly="1640">mehrnamigte oder zuſammengeſezte Zahlen auf</line>
        <line lrx="1116" lry="1748" ulx="322" uly="1694">die kleinſte Einheit hinaus. In allen zwei Faͤl⸗</line>
        <line lrx="1118" lry="1800" ulx="322" uly="1748">len kann man die Sache nach Belieben anſe⸗</line>
        <line lrx="1033" lry="1863" ulx="324" uly="1805">tzen, welches wir dem Leſer uͤberlaſſen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1127" lry="1821" type="textblock" ulx="1119" uly="1800">
        <line lrx="1127" lry="1821" ulx="1119" uly="1800">47</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="199" type="page" xml:id="s_AhI400_199">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_199.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="50" lry="522" type="textblock" ulx="0" uly="269">
        <line lrx="49" lry="308" ulx="0" uly="269">heng:</line>
        <line lrx="50" lry="356" ulx="0" uly="324">oder</line>
        <line lrx="50" lry="415" ulx="0" uly="383">teuzet</line>
        <line lrx="50" lry="468" ulx="5" uly="428">uſe⸗</line>
        <line lrx="50" lry="522" ulx="0" uly="481">2Ar.</line>
      </zone>
      <zone lrx="88" lry="574" type="textblock" ulx="0" uly="536">
        <line lrx="88" lry="574" ulx="0" uly="536">Eiſett</line>
      </zone>
      <zone lrx="50" lry="788" type="textblock" ulx="0" uly="590">
        <line lrx="47" lry="631" ulx="2" uly="590">eſſcſer</line>
        <line lrx="49" lry="681" ulx="9" uly="644">melti</line>
        <line lrx="50" lry="732" ulx="0" uly="695">len in</line>
        <line lrx="50" lry="788" ulx="0" uly="749">Bttelt</line>
      </zone>
      <zone lrx="42" lry="1229" type="textblock" ulx="0" uly="1196">
        <line lrx="42" lry="1229" ulx="0" uly="1196">entn.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1127" lry="407" type="textblock" ulx="233" uly="256">
        <line lrx="1114" lry="309" ulx="233" uly="256">d) Ein Loth Farbentuſche koſtet 9 kr. 4 hlr.; wie</line>
        <line lrx="1120" lry="359" ulx="276" uly="309">kauft man nach dieſem Kauf 5 . 18 Loth</line>
        <line lrx="1127" lry="407" ulx="275" uly="366">2 Quintlen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="993" lry="838" type="textblock" ulx="497" uly="434">
        <line lrx="759" lry="477" ulx="589" uly="434">Anſatz.</line>
        <line lrx="930" lry="563" ulx="519" uly="506">fl. 2 5 † 1 4 15.</line>
        <line lrx="856" lry="619" ulx="520" uly="575">b. 1 32 Loth</line>
        <line lrx="846" lry="686" ulx="497" uly="638">Loth 1 1 kr.</line>
        <line lrx="800" lry="744" ulx="505" uly="704">kr. 60 1 fl.</line>
        <line lrx="993" lry="838" ulx="568" uly="781">Antw. 28 2065 Gulden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="798" lry="928" type="textblock" ulx="554" uly="875">
        <line lrx="798" lry="928" ulx="554" uly="875">Aufloͤſung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="861" lry="1048" type="textblock" ulx="257" uly="959">
        <line lrx="861" lry="999" ulx="573" uly="959"> r. 18</line>
        <line lrx="834" lry="1048" ulx="257" uly="992">32 5 S 16</line>
      </zone>
      <zone lrx="1093" lry="1489" type="textblock" ulx="285" uly="1081">
        <line lrx="892" lry="1130" ulx="285" uly="1081">2 T1I 272 17 8 ½</line>
        <line lrx="613" lry="1177" ulx="412" uly="1129">1 1</line>
        <line lrx="867" lry="1246" ulx="529" uly="1206">1 19</line>
        <line lrx="866" lry="1324" ulx="410" uly="1279">4 2 2 13</line>
        <line lrx="833" lry="1368" ulx="369" uly="1332">240 1 357</line>
        <line lrx="1093" lry="1449" ulx="745" uly="1391">6.7 8 3] 2 8 23; fl.</line>
        <line lrx="858" lry="1489" ulx="746" uly="1447">4 80</line>
      </zone>
      <zone lrx="869" lry="1620" type="textblock" ulx="748" uly="1530">
        <line lrx="869" lry="1568" ulx="748" uly="1530">1983</line>
        <line lrx="869" lry="1620" ulx="749" uly="1587">1920</line>
      </zone>
      <zone lrx="920" lry="1668" type="textblock" ulx="312" uly="1654">
        <line lrx="920" lry="1668" ulx="312" uly="1654">1 .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="1888" type="textblock" ulx="247" uly="1654">
        <line lrx="1119" lry="1703" ulx="755" uly="1654">— 63</line>
        <line lrx="1117" lry="1790" ulx="247" uly="1723">e) Nach des Wirtembergiſchen Hrn. Geheimen Rath</line>
        <line lrx="1117" lry="1842" ulx="287" uly="1796">Moͤglings technologiſchen Verſuch und Vervoll⸗</line>
        <line lrx="796" lry="1888" ulx="712" uly="1852">M 2</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="200" type="page" xml:id="s_AhI400_200">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_200.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="296" lry="214" type="textblock" ulx="208" uly="178">
        <line lrx="296" lry="214" ulx="208" uly="178">180</line>
      </zone>
      <zone lrx="1116" lry="673" type="textblock" ulx="205" uly="251">
        <line lrx="1088" lry="297" ulx="249" uly="251">kommung der Saile, vermittelſt einer ganz neuen</line>
        <line lrx="1116" lry="354" ulx="205" uly="297">Fahrikation; der ſich darauf gruͤndet, daß die FaͤÜ⸗</line>
        <line lrx="1089" lry="401" ulx="250" uly="355">den nicht wie gewoͤhnlich gedreht und uͤbereinander</line>
        <line lrx="1089" lry="462" ulx="228" uly="406">gewunden, ſondern gerade und parallel laufend</line>
        <line lrx="1089" lry="504" ulx="214" uly="463">· mit einander verbunden werden: hat man ge⸗</line>
        <line lrx="1089" lry="567" ulx="250" uly="514">funden, daß jeder einzelne Faden 3 ¼ ſ5 Laſt traͤgt;</line>
        <line lrx="1090" lry="619" ulx="249" uly="571">wie viel Pfund tragen nach dieſem Verſuch 715</line>
        <line lrx="380" lry="673" ulx="251" uly="629">Faͤden?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1114" lry="1094" type="textblock" ulx="127" uly="673">
        <line lrx="772" lry="714" ulx="528" uly="673">Aufloͤſung:</line>
        <line lrx="629" lry="784" ulx="127" uly="738">15. 2 715 Faden</line>
        <line lrx="581" lry="891" ulx="213" uly="812">Faden 1 2  P.</line>
        <line lrx="621" lry="949" ulx="334" uly="917">2 7</line>
        <line lrx="1114" lry="1074" ulx="422" uly="966">2 5905 250 2 2½ W.</line>
        <line lrx="1090" lry="1094" ulx="432" uly="1046">4 oder 25 Centn. u. 2 ¼ 5.</line>
      </zone>
      <zone lrx="566" lry="1203" type="textblock" ulx="511" uly="1129">
        <line lrx="566" lry="1150" ulx="511" uly="1129">10</line>
        <line lrx="566" lry="1203" ulx="511" uly="1167">1 0</line>
      </zone>
      <zone lrx="1251" lry="1852" type="textblock" ulx="131" uly="1580">
        <line lrx="1246" lry="1642" ulx="216" uly="1580">f) Aus einem Herrſchaftl. Holzgarten hat man 34. .V</line>
        <line lrx="1251" lry="1699" ulx="258" uly="1641">Meß 3 ¼ Viertel Buchen, und 59 Meß 1 ½¼ Viertel</line>
        <line lrx="1094" lry="1744" ulx="258" uly="1698">Tannenholz gekauft, von erſterer Gattung war der</line>
        <line lrx="1105" lry="1801" ulx="131" uly="1750">8 Preis fuͤr 1 Meß (Klafter) 11 fl. 50 kr., von der</line>
        <line lrx="1094" lry="1852" ulx="217" uly="1800">2ten Gattung 7 fl. 32 kr. Was betraͤgt der Holzkauf ²</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="201" type="page" xml:id="s_AhI400_201">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_201.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1107" lry="1847" type="textblock" ulx="0" uly="267">
        <line lrx="603" lry="292" ulx="1" uly="267">nelen</line>
        <line lrx="795" lry="352" ulx="0" uly="295"> Fi⸗ I. Beiſpiel.</line>
        <line lrx="725" lry="420" ulx="0" uly="359">ander fl. 2  3 a — Me „</line>
        <line lrx="807" lry="459" ulx="0" uly="389">fend 2 5 Buchen.</line>
        <line lrx="549" lry="494" ulx="46" uly="463">2 5„</line>
        <line lrx="827" lry="534" ulx="0" uly="465">nge M. 1 1. I. 3) 69</line>
        <line lrx="823" lry="585" ulx="5" uly="529">tragt, 5 2 3</line>
        <line lrx="571" lry="637" ulx="377" uly="607">2 2 3</line>
        <line lrx="748" lry="699" ulx="496" uly="667">21 3</line>
        <line lrx="537" lry="736" ulx="406" uly="707">1 42</line>
        <line lrx="1021" lry="846" ulx="382" uly="709">4 16 S 46Sa f. von niſchenen.</line>
        <line lrx="569" lry="886" ulx="518" uly="855">33</line>
        <line lrx="573" lry="927" ulx="517" uly="896">3 2</line>
        <line lrx="572" lry="972" ulx="555" uly="953">1I</line>
        <line lrx="803" lry="1098" ulx="1" uly="1043">. II. Beiſviel.</line>
        <line lrx="734" lry="1194" ulx="295" uly="1115">fl. 59 3 . Meß 47 5</line>
        <line lrx="746" lry="1218" ulx="679" uly="1183">9 5</line>
        <line lrx="673" lry="1273" ulx="242" uly="1221">Meß x z. fl.</line>
        <line lrx="599" lry="1352" ulx="279" uly="1316">15 II 3</line>
        <line lrx="628" lry="1398" ulx="299" uly="1357">3 — 22</line>
        <line lrx="626" lry="1446" ulx="515" uly="1415">339</line>
        <line lrx="571" lry="1484" ulx="453" uly="1454">1017</line>
        <line lrx="1107" lry="1552" ulx="351" uly="1462">24 10509 471  fl. von Tanmenem.</line>
        <line lrx="570" lry="1581" ulx="426" uly="1538">18.8</line>
        <line lrx="578" lry="1668" ulx="0" uly="1607">131 13˙8</line>
        <line lrx="745" lry="1702" ulx="1" uly="1663">atek</line>
        <line lrx="613" lry="1774" ulx="0" uly="1704">der 29</line>
        <line lrx="611" lry="1828" ulx="7" uly="1778">der .</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="202" type="page" xml:id="s_AhI400_202">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_202.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="280" lry="253" type="textblock" ulx="208" uly="219">
        <line lrx="280" lry="253" ulx="208" uly="219">182</line>
      </zone>
      <zone lrx="1087" lry="387" type="textblock" ulx="173" uly="271">
        <line lrx="1087" lry="343" ulx="173" uly="271">2) Ein Wuͤrtembergiſcher Secunde⸗Lieutenant be⸗</line>
        <line lrx="1087" lry="387" ulx="255" uly="326">kommt alle Monat aus der Kriegskaſſe 24  fl.,</line>
      </zone>
      <zone lrx="925" lry="532" type="textblock" ulx="257" uly="377">
        <line lrx="908" lry="444" ulx="257" uly="377">wie hoch dient ſich derſelbe in 1 FJahr?</line>
        <line lrx="925" lry="532" ulx="380" uly="448">Anſatz nebſt der A ä/1b ſung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="534" lry="743" type="textblock" ulx="349" uly="567">
        <line lrx="533" lry="610" ulx="439" uly="567">fl. 2</line>
        <line lrx="478" lry="663" ulx="349" uly="625">Wochen</line>
        <line lrx="534" lry="743" ulx="350" uly="687">Tage 5½</line>
      </zone>
      <zone lrx="531" lry="854" type="textblock" ulx="511" uly="822">
        <line lrx="531" lry="854" ulx="511" uly="822">5</line>
      </zone>
      <zone lrx="491" lry="1067" type="textblock" ulx="470" uly="1034">
        <line lrx="491" lry="1067" ulx="470" uly="1034">7</line>
      </zone>
      <zone lrx="952" lry="847" type="textblock" ulx="592" uly="530">
        <line lrx="877" lry="605" ulx="592" uly="530">5 2 wochen 26</line>
        <line lrx="745" lry="649" ulx="609" uly="607"> Tage.</line>
        <line lrx="766" lry="692" ulx="663" uly="661">2</line>
        <line lrx="952" lry="813" ulx="636" uly="773">12 1</line>
        <line lrx="722" lry="847" ulx="666" uly="816">2 6</line>
      </zone>
      <zone lrx="726" lry="986" type="textblock" ulx="601" uly="870">
        <line lrx="726" lry="933" ulx="634" uly="870">726</line>
        <line lrx="684" lry="986" ulx="601" uly="951">2 42</line>
      </zone>
      <zone lrx="753" lry="1076" type="textblock" ulx="601" uly="986">
        <line lrx="753" lry="1076" ulx="601" uly="986">3146</line>
      </zone>
      <zone lrx="735" lry="1121" type="textblock" ulx="695" uly="1077">
        <line lrx="735" lry="1121" ulx="695" uly="1077">2</line>
      </zone>
      <zone lrx="979" lry="1214" type="textblock" ulx="565" uly="1144">
        <line lrx="979" lry="1214" ulx="565" uly="1144">2.2 02 2 293 4 ¼ fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1095" lry="1865" type="textblock" ulx="219" uly="1654">
        <line lrx="1094" lry="1700" ulx="302" uly="1654">Die Sprechform bei dieſem Beiſpiel war dieſe:</line>
        <line lrx="1095" lry="1753" ulx="222" uly="1707">man hat gefragt: wie viel Gulden bekommt der Lieu⸗</line>
        <line lrx="1095" lry="1820" ulx="219" uly="1762">tenant in 52 Wochen, wenn 1 Woche, 7 Tage und</line>
        <line lrx="1012" lry="1865" ulx="219" uly="1816">in 30 Tagen er 241½ fl. bekommt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="736" lry="1325" type="textblock" ulx="560" uly="1215">
        <line lrx="736" lry="1249" ulx="560" uly="1215">150</line>
        <line lrx="676" lry="1325" ulx="561" uly="1294">= 7.0 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="676" lry="1378" type="textblock" ulx="586" uly="1336">
        <line lrx="676" lry="1378" ulx="586" uly="1336">6 7.5</line>
      </zone>
      <zone lrx="714" lry="1507" type="textblock" ulx="594" uly="1421">
        <line lrx="712" lry="1454" ulx="594" uly="1421">2 7.2</line>
        <line lrx="714" lry="1507" ulx="623" uly="1473">2 2 5</line>
      </zone>
      <zone lrx="718" lry="1608" type="textblock" ulx="654" uly="1551">
        <line lrx="718" lry="1608" ulx="654" uly="1551">Q</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="203" type="page" xml:id="s_AhI400_203">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_203.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1104" lry="221" type="textblock" ulx="973" uly="159">
        <line lrx="1104" lry="221" ulx="973" uly="159">1833</line>
      </zone>
      <zone lrx="1104" lry="468" type="textblock" ulx="0" uly="265">
        <line lrx="1104" lry="342" ulx="0" uly="265">t be⸗ h) Jemand kemertt genau an ſeiner Taſchenuhr, daß</line>
        <line lrx="1104" lry="369" ulx="0" uly="318">1 ſe, ſie taͤglich um *† Stund zu fruͤh gehe; wie lange</line>
        <line lrx="1102" lry="417" ulx="272" uly="319">wuͤrde dieſe HW brauchen , bis ſie ungeahndet ih⸗</line>
        <line lrx="799" lry="468" ulx="272" uly="424">ren Fehler wieder gut machte?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1109" lry="882" type="textblock" ulx="356" uly="514">
        <line lrx="924" lry="557" ulx="396" uly="514">Tage 2 1 2 Stunden.</line>
        <line lrx="1109" lry="622" ulx="356" uly="566">Stunden 2. I Tag. N</line>
        <line lrx="849" lry="644" ulx="531" uly="615">2 4</line>
        <line lrx="766" lry="672" ulx="705" uly="643">2 4</line>
        <line lrx="762" lry="750" ulx="707" uly="714">4 8</line>
        <line lrx="729" lry="790" ulx="674" uly="760">2 4</line>
        <line lrx="963" lry="852" ulx="610" uly="802">7 [288 41¼ Tag</line>
        <line lrx="729" lry="882" ulx="656" uly="852">128</line>
      </zone>
      <zone lrx="1139" lry="1365" type="textblock" ulx="240" uly="1105">
        <line lrx="1109" lry="1155" ulx="240" uly="1105">9) Zu Neumarket (in England) brauchte einſt 1 Pferd</line>
        <line lrx="1139" lry="1205" ulx="286" uly="1160">im Wettrennen zu 4 engliſchen Melen 8 Minuten;</line>
        <line lrx="1111" lry="1259" ulx="285" uly="1213">wie lange wuͤrde ein ſolches Pferd zu einer deut⸗</line>
        <line lrx="1111" lry="1343" ulx="284" uly="1260">ſchen Meile gebraucht haben, da 16 engliſche Mei⸗</line>
        <line lrx="732" lry="1365" ulx="283" uly="1321">len 5 deutſche ausmachen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1011" lry="1778" type="textblock" ulx="0" uly="1433">
        <line lrx="921" lry="1470" ulx="353" uly="1433">Minuten 2 1 d. Meile.</line>
        <line lrx="972" lry="1529" ulx="354" uly="1485">d. Meilen 5 Y 6 e. Meilen.</line>
        <line lrx="917" lry="1580" ulx="346" uly="1539">e. Meilen 8 Minuten.</line>
        <line lrx="720" lry="1631" ulx="700" uly="1602">4</line>
        <line lrx="1011" lry="1726" ulx="1" uly="1658">eſe 5 3 2 6%¾ Minutẽé.</line>
        <line lrx="740" lry="1778" ulx="0" uly="1695">el⸗ 301</line>
      </zone>
      <zone lrx="33" lry="1818" type="textblock" ulx="2" uly="1782">
        <line lrx="33" lry="1818" ulx="2" uly="1782">und</line>
      </zone>
      <zone lrx="720" lry="1831" type="textblock" ulx="672" uly="1809">
        <line lrx="683" lry="1825" ulx="672" uly="1820">.</line>
        <line lrx="720" lry="1831" ulx="699" uly="1809">R</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="204" type="page" xml:id="s_AhI400_204">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_204.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="303" lry="236" type="textblock" ulx="232" uly="196">
        <line lrx="303" lry="236" ulx="232" uly="196">184</line>
      </zone>
      <zone lrx="1313" lry="369" type="textblock" ulx="232" uly="270">
        <line lrx="1310" lry="319" ulx="232" uly="270">k) Der kleine Friz kauft von einem Vogelhaͤndler in m)</line>
        <line lrx="1313" lry="369" ulx="276" uly="326">einem Tragkaͤfig 30 Kanarieuvoͤgel, je halb 2 um 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1757" type="textblock" ulx="192" uly="378">
        <line lrx="1325" lry="424" ulx="276" uly="378">46 kr. 3 hlr. und halb 3 mn 1 fl. 10 kr., was be⸗ ne</line>
        <line lrx="1325" lry="477" ulx="276" uly="432">traͤgt dieſer VBoͤgelkauf? den</line>
        <line lrx="1325" lry="548" ulx="554" uly="489">Aufloſung. ber</line>
        <line lrx="1325" lry="589" ulx="330" uly="541">a . b unn</line>
        <line lrx="1174" lry="653" ulx="253" uly="595">f.² 15 K. B. fl. 2 15 Kan. V.</line>
        <line lrx="1011" lry="706" ulx="238" uly="644">K. V. 2 46 ¾ kr. K. V. 3 1 fl.</line>
        <line lrx="955" lry="737" ulx="264" uly="691">Fr. 60 T fl. 5.</line>
        <line lrx="949" lry="766" ulx="235" uly="749">— . I</line>
        <line lrx="1127" lry="855" ulx="292" uly="745">Antwort e fl. a) Antwort 3 ¾ fl.</line>
        <line lrx="1235" lry="961" ulx="288" uly="874">Antwort o. 18 kr. 4. hl.</line>
        <line lrx="1236" lry="1058" ulx="235" uly="977">1) Von einem Auktor geben 2 ½ Bogen Manuſcript</line>
        <line lrx="1142" lry="1105" ulx="258" uly="1034">allemal 1½ Bogen Druck; wie viel muß derſelbe</line>
        <line lrx="1109" lry="1192" ulx="258" uly="1087">Boͤgen Manzſcript haben, um 1 Werkchen von</line>
        <line lrx="655" lry="1210" ulx="276" uly="1165">16 ½¾ Boͤgen zu liefern?</line>
        <line lrx="767" lry="1292" ulx="418" uly="1231">“ Aufloͤſung.</line>
        <line lrx="849" lry="1370" ulx="495" uly="1312">2. 3 3</line>
        <line lrx="650" lry="1369" ulx="279" uly="1335">. * 2 - . .</line>
        <line lrx="849" lry="1397" ulx="231" uly="1333">M. B 1 6 B. D 3</line>
        <line lrx="854" lry="1449" ulx="368" uly="1407">2 r</line>
        <line lrx="1238" lry="1502" ulx="192" uly="1435">D. B. 15 2– Manuſe. 9 9</line>
        <line lrx="851" lry="1520" ulx="574" uly="1479">. 2</line>
        <line lrx="1320" lry="1572" ulx="248" uly="1496">4 9 32 8 9 1 272¾ Bogen. 9)</line>
        <line lrx="1325" lry="1605" ulx="351" uly="1562">2 3 64¼</line>
        <line lrx="1325" lry="1659" ulx="346" uly="1605">4 251</line>
        <line lrx="1325" lry="1704" ulx="329" uly="1663">8 2 2.4</line>
        <line lrx="851" lry="1757" ulx="767" uly="1726">= 2 7</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="205" type="page" xml:id="s_AhI400_205">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_205.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1071" lry="233" type="textblock" ulx="966" uly="191">
        <line lrx="1071" lry="233" ulx="966" uly="191">185</line>
      </zone>
      <zone lrx="1264" lry="421" type="textblock" ulx="0" uly="269">
        <line lrx="1264" lry="323" ulx="0" uly="269">der in m) Die Bleiſtiftfabrike zu Erdberg, liefert jaͤhrlich</line>
        <line lrx="1069" lry="369" ulx="9" uly="325">2 un 424000 Dutzend verſchiedener Arten Bleiſtifte,</line>
        <line lrx="1071" lry="421" ulx="0" uly="379">go be⸗ welche beim Verkauf mit 34586 fl. bezahlt wer⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1070" lry="581" type="textblock" ulx="198" uly="433">
        <line lrx="1070" lry="475" ulx="236" uly="433">den; was betrug dieſer Handlungszweig ſeit den</line>
        <line lrx="1069" lry="531" ulx="235" uly="486">verfloſſenen 20 Jahren an Dukaten, (à 4 fl. 45 kr.)</line>
        <line lrx="819" lry="581" ulx="198" uly="539">und wie hoch kommt ein Bleiſtift?</line>
      </zone>
      <zone lrx="939" lry="1171" type="textblock" ulx="0" uly="616">
        <line lrx="52" lry="651" ulx="0" uly="616">n.V.</line>
        <line lrx="510" lry="704" ulx="0" uly="670">.</line>
        <line lrx="798" lry="797" ulx="362" uly="735">D. 2 34586 fl.</line>
        <line lrx="693" lry="854" ulx="359" uly="804">fl. 4 ½ r D.</line>
        <line lrx="939" lry="946" ulx="294" uly="880">Arntwort 7281 Dukaten.</line>
        <line lrx="45" lry="1059" ulx="0" uly="1018">tipt</line>
        <line lrx="522" lry="1113" ulx="0" uly="1055">ſebe b</line>
        <line lrx="786" lry="1171" ulx="0" uly="1127"> bn kr. 2 I Bleiſtift.</line>
      </zone>
      <zone lrx="955" lry="1279" type="textblock" ulx="305" uly="1178">
        <line lrx="955" lry="1233" ulx="305" uly="1178">Blſt. 424000 72871 „ Dukaten.</line>
        <line lrx="659" lry="1279" ulx="322" uly="1233">Dukaten 1 4 3</line>
      </zone>
      <zone lrx="718" lry="1326" type="textblock" ulx="427" uly="1276">
        <line lrx="718" lry="1326" ulx="427" uly="1276">fl. 1 60 kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="988" lry="1408" type="textblock" ulx="404" uly="1365">
        <line lrx="988" lry="1408" ulx="404" uly="1365">Antwort 2 kr. u. beinahe 2 hl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="715" lry="1268" type="textblock" ulx="706" uly="1260">
        <line lrx="715" lry="1268" ulx="706" uly="1260">.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1107" lry="1846" type="textblock" ulx="0" uly="1482">
        <line lrx="1107" lry="1536" ulx="195" uly="1482">n) Ein Kapitaliſt ohne Erben wurde einſt von irgend</line>
        <line lrx="1068" lry="1585" ulx="0" uly="1539">er. einem Nativitaͤtſteller (Chiromanten) verſichert,</line>
        <line lrx="1069" lry="1635" ulx="236" uly="1594">daß er noch 11 Jahre 11 Wochen leben werde.</line>
        <line lrx="1069" lry="1692" ulx="236" uly="1643">Er kuͤndete daher ſeine Kapitalien von 38500 fl.</line>
        <line lrx="1069" lry="1744" ulx="236" uly="1692">auf, und beſchloß, daſſelbe waͤhrend dieſer Zeit</line>
        <line lrx="1070" lry="1798" ulx="236" uly="1752">rein aufzuzehren; es fragt ſich nun, was taͤglich</line>
        <line lrx="567" lry="1846" ulx="238" uly="1803">zu verzehren trifft?</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="206" type="page" xml:id="s_AhI400_206">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_206.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="936" lry="437" type="textblock" ulx="364" uly="267">
        <line lrx="847" lry="328" ulx="462" uly="267">fl. 2 1 Tag.</line>
        <line lrx="860" lry="376" ulx="388" uly="332">Tage 3 65 1 Jahr.</line>
        <line lrx="936" lry="437" ulx="364" uly="382">Jahre 11 pv½ 38500 fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1000" lry="515" type="textblock" ulx="522" uly="463">
        <line lrx="1000" lry="515" ulx="522" uly="463">Antwort 9 fl. 2 6 =, kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1143" lry="768" type="textblock" ulx="262" uly="561">
        <line lrx="1140" lry="611" ulx="262" uly="561">0) Wie viel Stuttgarter Gulden wird man fuͤr 3</line>
        <line lrx="1140" lry="663" ulx="303" uly="616">Stuttgarter Centner von einer gewiſſen Waare be⸗</line>
        <line lrx="1143" lry="716" ulx="303" uly="669">zahlen muͤſſen, wann 7 Amſterdamer 5 14 hol⸗</line>
        <line lrx="1141" lry="768" ulx="303" uly="722">laͤndiſche Gulden koſten, und 97 Amſterdamer b</line>
      </zone>
      <zone lrx="1173" lry="821" type="textblock" ulx="303" uly="771">
        <line lrx="1173" lry="821" ulx="303" uly="771">machen 102 Stuttgarter, ferner 1 hollaͤndiſcher</line>
      </zone>
      <zone lrx="646" lry="876" type="textblock" ulx="306" uly="832">
        <line lrx="646" lry="876" ulx="306" uly="832">Gulden gilt 54 kr.?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1022" lry="1225" type="textblock" ulx="352" uly="920">
        <line lrx="1022" lry="964" ulx="354" uly="920">Stuttg. fl. 2 3 Stuttg. Centner.</line>
        <line lrx="869" lry="1009" ulx="353" uly="973">St. Centner 1 100 5.</line>
        <line lrx="952" lry="1069" ulx="353" uly="1025">St. 5. 102 9 7 Amſt. [5.</line>
        <line lrx="913" lry="1121" ulx="352" uly="1078">Amſt. b. 7 14 holl. fl.</line>
        <line lrx="830" lry="1176" ulx="393" uly="1132">holl. fl. T 54 kr.</line>
        <line lrx="789" lry="1225" ulx="460" uly="1186">kr. 60 X fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1142" lry="1308" type="textblock" ulx="507" uly="1263">
        <line lrx="1142" lry="1308" ulx="507" uly="1263">Antwort 5 13 Stuttg. fl. und 32 kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1144" lry="1778" type="textblock" ulx="265" uly="1347">
        <line lrx="1144" lry="1402" ulx="265" uly="1347">p) Wie viel Boͤgen Papier muß man vor 5 Feder⸗</line>
        <line lrx="1144" lry="1452" ulx="286" uly="1402">kiel geben, wenn das Dutzend Kiel 12 kr. und 1 Buch</line>
        <line lrx="642" lry="1505" ulx="284" uly="1459">Papier 7 kr. koſtet?</line>
        <line lrx="852" lry="1569" ulx="362" uly="1524">Boͤgen 2 5 Kiele.</line>
        <line lrx="899" lry="1618" ulx="384" uly="1578">Kiele 12 1 Dutzend.</line>
        <line lrx="830" lry="1675" ulx="358" uly="1629">Dutzend XI 12 kr.</line>
        <line lrx="851" lry="1728" ulx="466" uly="1683">kr. 7 1 Buch.</line>
        <line lrx="908" lry="1778" ulx="443" uly="1736">Buch 1 2 4 Boͤgen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="930" lry="1862" type="textblock" ulx="542" uly="1813">
        <line lrx="930" lry="1862" ulx="542" uly="1813">Antw. 17  Boͤgen.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="207" type="page" xml:id="s_AhI400_207">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_207.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="69" lry="825" type="textblock" ulx="0" uly="568">
        <line lrx="66" lry="610" ulx="0" uly="568">en flt 3</line>
        <line lrx="67" lry="660" ulx="0" uly="623">gacre be⸗</line>
        <line lrx="69" lry="719" ulx="18" uly="677">14 ſol</line>
        <line lrx="68" lry="767" ulx="1" uly="730">danter ſ</line>
        <line lrx="69" lry="825" ulx="0" uly="783">andiche</line>
      </zone>
      <zone lrx="63" lry="1319" type="textblock" ulx="0" uly="1275">
        <line lrx="63" lry="1319" ulx="0" uly="1275">5 2 1.</line>
      </zone>
      <zone lrx="63" lry="1458" type="textblock" ulx="0" uly="1367">
        <line lrx="63" lry="1408" ulx="13" uly="1367">Feder⸗</line>
        <line lrx="62" lry="1458" ulx="0" uly="1413">1B</line>
      </zone>
      <zone lrx="1054" lry="238" type="textblock" ulx="985" uly="197">
        <line lrx="1054" lry="238" ulx="985" uly="197">187</line>
      </zone>
      <zone lrx="1056" lry="480" type="textblock" ulx="178" uly="277">
        <line lrx="1055" lry="321" ulx="178" uly="277">4) Was betraͤgt der Zehend an Gulden, von 15 Mor⸗</line>
        <line lrx="1054" lry="375" ulx="218" uly="332">gen Ackerfeld, wann 1 Morgen 80 Garben liefert,</line>
        <line lrx="1056" lry="443" ulx="219" uly="385">und 9 Garben 1 Scheffel geben, und 1 Scheffel</line>
        <line lrx="662" lry="480" ulx="219" uly="438">Dinkel 5 fl. 30 kr. koſtet?</line>
      </zone>
      <zone lrx="874" lry="786" type="textblock" ulx="338" uly="526">
        <line lrx="805" lry="569" ulx="391" uly="526">fl. ?2 1S Morgen.</line>
        <line lrx="795" lry="622" ulx="338" uly="582">Morgen 1 8  Garben.</line>
        <line lrx="874" lry="675" ulx="338" uly="632">Garben 10 1 Garbe Zehend.</line>
        <line lrx="770" lry="730" ulx="338" uly="687">Garben 9  Scheffel.</line>
        <line lrx="699" lry="786" ulx="338" uly="741">Scheffel  5 ½ fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="738" lry="901" type="textblock" ulx="404" uly="817">
        <line lrx="738" lry="901" ulx="404" uly="817">Antwort 6 6 ¾ ſi</line>
      </zone>
      <zone lrx="1068" lry="1123" type="textblock" ulx="180" uly="894">
        <line lrx="1055" lry="972" ulx="180" uly="894">r) Wie viel Laib Brod geben 87 Scheffel Dinkel,</line>
        <line lrx="1068" lry="1017" ulx="222" uly="969">wann 1 Scheffel Dinkel 3 Simri Vierling Ker⸗</line>
        <line lrx="1057" lry="1076" ulx="208" uly="1027">nen gibt, 1 Simri Kernen 1½ Simri Mehl, und</line>
        <line lrx="839" lry="1123" ulx="223" uly="1079">1 Vierling Mehl 1 Laib Brod gibt?</line>
      </zone>
      <zone lrx="819" lry="1413" type="textblock" ulx="334" uly="1159">
        <line lrx="819" lry="1210" ulx="334" uly="1159">Lailb 2 Z ½ Scheffel.</line>
        <line lrx="787" lry="1265" ulx="335" uly="1213">Scheffel  3 1 Simri.</line>
        <line lrx="786" lry="1316" ulx="334" uly="1265">Simri 1 1½¼ Simri.</line>
        <line lrx="817" lry="1366" ulx="335" uly="1319">Simri 1 4 Vierling.</line>
        <line lrx="749" lry="1413" ulx="335" uly="1372">Vierling 1 1 Laib.</line>
      </zone>
      <zone lrx="870" lry="1496" type="textblock" ulx="430" uly="1441">
        <line lrx="870" lry="1496" ulx="430" uly="1441">Antwort 6 5 Laib Brod.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1057" lry="1860" type="textblock" ulx="186" uly="1550">
        <line lrx="1057" lry="1594" ulx="186" uly="1550">⁸) Eine Frau bringt einem Weber 40 5 Garn, und</line>
        <line lrx="1057" lry="1648" ulx="224" uly="1604">fragt, wie viel Ellen das 15 wohl geben koͤnne?</line>
        <line lrx="1057" lry="1708" ulx="224" uly="1657">der Weber ſagt: das ſ5 gibt 23 Ellen zu 11 Ellen</line>
        <line lrx="1056" lry="1752" ulx="213" uly="1709">breites Tuch; die Frau will aber ihr Tuch 2 Ellen</line>
        <line lrx="1055" lry="1837" ulx="225" uly="1762">breit haben; fragt ſichs: wie viel Ellen es nach An⸗</line>
        <line lrx="577" lry="1860" ulx="224" uly="1815">gabe der Frau gebe?</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="208" type="page" xml:id="s_AhI400_208">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_208.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="892" lry="484" type="textblock" ulx="436" uly="277">
        <line lrx="841" lry="320" ulx="542" uly="277">Aufloſung.</line>
        <line lrx="802" lry="384" ulx="436" uly="335">Ellen 2 46 .</line>
        <line lrx="892" lry="484" ulx="512" uly="399">IB. TI 2 ½ Ellen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="965" lry="691" type="textblock" ulx="469" uly="504">
        <line lrx="963" lry="582" ulx="469" uly="504">Ellen 2 1. Elle. 1 6</line>
        <line lrx="965" lry="642" ulx="596" uly="608">2 3 5</line>
        <line lrx="732" lry="691" ulx="598" uly="662">4 II</line>
      </zone>
      <zone lrx="1233" lry="820" type="textblock" ulx="676" uly="694">
        <line lrx="730" lry="768" ulx="676" uly="738">3 3</line>
        <line lrx="730" lry="820" ulx="708" uly="788">5</line>
      </zone>
      <zone lrx="985" lry="978" type="textblock" ulx="565" uly="827">
        <line lrx="985" lry="918" ulx="565" uly="827">2 ſ165 82 ¾ Ellen.</line>
        <line lrx="745" lry="978" ulx="615" uly="883">16</line>
      </zone>
      <zone lrx="735" lry="1176" type="textblock" ulx="700" uly="1129">
        <line lrx="735" lry="1176" ulx="700" uly="1129">c</line>
      </zone>
      <zone lrx="1238" lry="1482" type="textblock" ulx="232" uly="1225">
        <line lrx="1149" lry="1276" ulx="232" uly="1225">0°) Ein Muͤller bekommt zu ſeinem Lohn  von dem</line>
        <line lrx="1147" lry="1324" ulx="313" uly="1279">was er mahlt: wann nun einer 6 ¼ Scheffel mah⸗</line>
        <line lrx="1149" lry="1373" ulx="311" uly="1330">len laͤßt, und dem Muͤller ſeinen Theil abkaufen</line>
        <line lrx="1238" lry="1434" ulx="278" uly="1384">will, und zwar dem Scheffel nach zu 5½ fl., wie</line>
        <line lrx="909" lry="1482" ulx="296" uly="1437">viel muß er dem Muͤller bezahlen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="958" lry="1654" type="textblock" ulx="435" uly="1504">
        <line lrx="958" lry="1554" ulx="489" uly="1504">fl. 2 6 ¼ Scheffel.</line>
        <line lrx="941" lry="1601" ulx="437" uly="1561">Scheffel 16 1 Scheffel.</line>
        <line lrx="799" lry="1654" ulx="435" uly="1614">Scheffel 1 5 ½</line>
      </zone>
      <zone lrx="793" lry="1662" type="textblock" ulx="779" uly="1649">
        <line lrx="793" lry="1662" ulx="779" uly="1649">3₰</line>
      </zone>
      <zone lrx="974" lry="1736" type="textblock" ulx="571" uly="1693">
        <line lrx="974" lry="1736" ulx="571" uly="1693">Antwort 2 fl. 10 kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1147" lry="1866" type="textblock" ulx="229" uly="1769">
        <line lrx="1147" lry="1812" ulx="229" uly="1769">u) Eine Herrſchaft nimmt einen Bedienten 1 Jahr</line>
        <line lrx="1147" lry="1866" ulx="310" uly="1823">in ihre Dienſte an, und verſpricht ihme eine ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1243" lry="1924" type="textblock" ulx="1223" uly="1808">
        <line lrx="1243" lry="1924" ulx="1223" uly="1808">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1380" type="textblock" ulx="1273" uly="1240">
        <line lrx="1325" lry="1380" ulx="1275" uly="1343">Drtm</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1593" type="textblock" ulx="1279" uly="1402">
        <line lrx="1325" lry="1431" ulx="1279" uly="1402">man</line>
        <line lrx="1323" lry="1493" ulx="1281" uly="1454">50 fl</line>
        <line lrx="1325" lry="1540" ulx="1280" uly="1502">Antn</line>
        <line lrx="1324" lry="1593" ulx="1280" uly="1555">ſoble</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1655" type="textblock" ulx="1280" uly="1615">
        <line lrx="1325" lry="1655" ulx="1280" uly="1615">ten</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1848" type="textblock" ulx="1284" uly="1705">
        <line lrx="1324" lry="1745" ulx="1284" uly="1705">e</line>
        <line lrx="1325" lry="1796" ulx="1305" uly="1761">D</line>
        <line lrx="1324" lry="1848" ulx="1307" uly="1818">de</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="209" type="page" xml:id="s_AhI400_209">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_209.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="71" lry="1441" type="textblock" ulx="0" uly="1239">
        <line lrx="71" lry="1274" ulx="4" uly="1239">Gln den</line>
        <line lrx="70" lry="1335" ulx="0" uly="1289">felnat⸗</line>
        <line lrx="70" lry="1382" ulx="1" uly="1341">hbkanfen</line>
        <line lrx="69" lry="1441" ulx="19" uly="1393">,</line>
      </zone>
      <zone lrx="99" lry="1833" type="textblock" ulx="8" uly="1782">
        <line lrx="39" lry="1803" ulx="26" uly="1786">0</line>
        <line lrx="99" lry="1833" ulx="8" uly="1782">1 N</line>
      </zone>
      <zone lrx="61" lry="1879" type="textblock" ulx="3" uly="1844">
        <line lrx="61" lry="1879" ulx="3" uly="1844">eine ge</line>
      </zone>
      <zone lrx="1079" lry="620" type="textblock" ulx="185" uly="181">
        <line lrx="1049" lry="220" ulx="979" uly="181">189</line>
        <line lrx="1076" lry="308" ulx="217" uly="260">wiſſe Anzahl Gulden nebſt einem Kleide von 30 fl.</line>
        <line lrx="1079" lry="355" ulx="218" uly="310">am Werth. Nach Verfluß von 27 Wochen be</line>
        <line lrx="1051" lry="408" ulx="185" uly="363">kommt der Bediente (wegen uͤberwieſener ſchlech⸗</line>
        <line lrx="1051" lry="462" ulx="216" uly="419">ter Handlung) ſeinen Abſchied, und erhaͤlt nebſt</line>
        <line lrx="1050" lry="514" ulx="216" uly="473">dem Kleide noch von Geld 20 fl. Was iſt dem⸗</line>
        <line lrx="1051" lry="587" ulx="214" uly="524">nach dem Bedienten an baarem Gelde verſprochen</line>
        <line lrx="1025" lry="620" ulx="216" uly="578">worden? ,</line>
      </zone>
      <zone lrx="727" lry="687" type="textblock" ulx="497" uly="643">
        <line lrx="727" lry="687" ulx="497" uly="643">Aufloͤſung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="802" lry="1176" type="textblock" ulx="335" uly="720">
        <line lrx="802" lry="764" ulx="369" uly="720">fl. 2 5 2 Wochen.</line>
        <line lrx="727" lry="829" ulx="335" uly="775">W. 27 50 fl.</line>
        <line lrx="707" lry="899" ulx="389" uly="849">227 2 600</line>
        <line lrx="705" lry="948" ulx="588" uly="907">2 4 3</line>
        <line lrx="707" lry="1023" ulx="552" uly="992">17.0</line>
        <line lrx="747" lry="1067" ulx="619" uly="1029">xX 6 2</line>
        <line lrx="709" lry="1148" ulx="625" uly="1118">— 8</line>
      </zone>
      <zone lrx="915" lry="909" type="textblock" ulx="756" uly="853">
        <line lrx="915" lry="909" ulx="756" uly="853">96 . fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1050" lry="1270" type="textblock" ulx="260" uly="1217">
        <line lrx="1050" lry="1270" ulx="260" uly="1217">Bei dieſem Beiſpiel ſieht man, daß der Bediente</line>
      </zone>
      <zone lrx="1052" lry="1324" type="textblock" ulx="166" uly="1272">
        <line lrx="1052" lry="1324" ulx="166" uly="1272">in 27 Wochen das Kleid und 20 fl. erhalten, ad⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="1640" type="textblock" ulx="178" uly="1330">
        <line lrx="1074" lry="1378" ulx="178" uly="1330">dirt man dieſes zuſammen, ſo machts Z0 fl.; jezt fragt</line>
        <line lrx="1053" lry="1428" ulx="179" uly="1387">man beim Anſetzen, in 27 Wochen hat der Bediente</line>
        <line lrx="1081" lry="1481" ulx="180" uly="1440">50 fl. verdient, was bekommt er in 52 Wochen 2</line>
        <line lrx="1050" lry="1542" ulx="179" uly="1480">Antwort: 96 3, fl. zieht man 30 fl. von 96 2, fl. ab,</line>
        <line lrx="1051" lry="1594" ulx="179" uly="1518">ſo bleiben noch 68 3, fl. und ſo viel iſt dem Bedien⸗</line>
        <line lrx="720" lry="1640" ulx="179" uly="1575">ten jaͤhrlich verſprochen worden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1053" lry="1734" type="textblock" ulx="184" uly="1685">
        <line lrx="1053" lry="1734" ulx="184" uly="1685">v) Ein 360 Schuh langer Seidenfaden, ſo wie ihn der</line>
      </zone>
      <zone lrx="1051" lry="1852" type="textblock" ulx="222" uly="1743">
        <line lrx="1051" lry="1784" ulx="222" uly="1743">Wurm ſpinnt, wiegt (nach Sturms Betrachtungen</line>
        <line lrx="1049" lry="1852" ulx="222" uly="1789">der Werke Gottes ꝛc.) den 12ten Theil eines Quint⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="210" type="page" xml:id="s_AhI400_210">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_210.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="332" lry="221" type="textblock" ulx="264" uly="186">
        <line lrx="332" lry="221" ulx="264" uly="186">190</line>
      </zone>
      <zone lrx="1143" lry="519" type="textblock" ulx="300" uly="260">
        <line lrx="1140" lry="304" ulx="300" uly="260">chens; wie groß wuͤrde das Gewicht eines ſolchen</line>
        <line lrx="1143" lry="357" ulx="303" uly="308">Seidenfadens ſeyn, der bis an den Mond hinauf⸗</line>
        <line lrx="1142" lry="411" ulx="301" uly="369">reichte, wenn wir ſeinen mittlern Abſtand zu 30</line>
        <line lrx="1143" lry="466" ulx="304" uly="423">ganzen Erddurchmeſſern, oder was eins iſt, zu</line>
        <line lrx="860" lry="519" ulx="307" uly="474">1238400000 Schuhen annehmen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1071" lry="853" type="textblock" ulx="409" uly="585">
        <line lrx="820" lry="636" ulx="584" uly="585">Auflodſung.</line>
        <line lrx="1071" lry="724" ulx="491" uly="680">IB. 2 1I238400000 Schuh</line>
        <line lrx="984" lry="800" ulx="412" uly="747">Schuh 360  Quint.</line>
        <line lrx="853" lry="853" ulx="409" uly="813">Quintl. 4 1 Loth</line>
      </zone>
      <zone lrx="887" lry="919" type="textblock" ulx="411" uly="875">
        <line lrx="887" lry="919" ulx="411" uly="875">Loth 32 1I 5.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1082" lry="1053" type="textblock" ulx="351" uly="941">
        <line lrx="919" lry="997" ulx="600" uly="941">Antw. 2239 f5.</line>
        <line lrx="1082" lry="1053" ulx="351" uly="1009">oder 22 Zentner 39 IB. 18 Loth 2 Quintlen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1145" lry="1148" type="textblock" ulx="235" uly="1098">
        <line lrx="1145" lry="1148" ulx="235" uly="1098">W) Ein Eilbotte macht eine Reiſe von 24 Tagen,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1186" lry="1198" type="textblock" ulx="311" uly="1152">
        <line lrx="1186" lry="1198" ulx="311" uly="1152">und hinterlegt jeden Tag 8 ½¼ Meilen; wie viel ver⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1147" lry="1359" type="textblock" ulx="301" uly="1205">
        <line lrx="1146" lry="1257" ulx="310" uly="1205">dient er ſich, da er fuͤr die Meile 15 kr. zum Lohn</line>
        <line lrx="1147" lry="1312" ulx="311" uly="1257">erhaͤlt, und was bleibt ihm, wenn er jeden Tag</line>
        <line lrx="588" lry="1359" ulx="301" uly="1312">34 kr. verzehrt?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1128" lry="1823" type="textblock" ulx="419" uly="1404">
        <line lrx="598" lry="1436" ulx="573" uly="1404">I.</line>
        <line lrx="856" lry="1513" ulx="471" uly="1468">fl. 2? 274 Tage</line>
        <line lrx="859" lry="1554" ulx="556" uly="1520">.</line>
        <line lrx="1092" lry="1573" ulx="435" uly="1550">T — 2</line>
        <line lrx="1088" lry="1618" ulx="437" uly="1541">Tag 1 ⁸ 5 Meile 12</line>
        <line lrx="1088" lry="1674" ulx="419" uly="1630">Meile 1 1y kr.</line>
        <line lrx="1087" lry="1728" ulx="441" uly="1688">kr. ℳ0 1 fl. 3</line>
        <line lrx="1128" lry="1823" ulx="524" uly="1751">E 4 Antw. 51 fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1319" lry="1047" type="textblock" ulx="1275" uly="1005">
        <line lrx="1319" lry="1047" ulx="1275" uly="1005">Noch</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1478" type="textblock" ulx="1284" uly="1333">
        <line lrx="1325" lry="1371" ulx="1284" uly="1333">Af</line>
        <line lrx="1325" lry="1420" ulx="1284" uly="1382">jeden</line>
        <line lrx="1324" lry="1478" ulx="1287" uly="1440">151</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1816" type="textblock" ulx="1291" uly="1723">
        <line lrx="1325" lry="1761" ulx="1291" uly="1723">n</line>
        <line lrx="1320" lry="1816" ulx="1295" uly="1785">gen</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="211" type="page" xml:id="s_AhI400_211">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_211.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="36" lry="732" type="textblock" ulx="0" uly="689">
        <line lrx="36" lry="732" ulx="0" uly="689">chuh</line>
      </zone>
      <zone lrx="38" lry="1057" type="textblock" ulx="0" uly="1023">
        <line lrx="38" lry="1057" ulx="0" uly="1023">len.</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="1310" type="textblock" ulx="0" uly="1167">
        <line lrx="65" lry="1203" ulx="0" uly="1167">Hhielber⸗</line>
        <line lrx="66" lry="1256" ulx="1" uly="1219">Uin An</line>
        <line lrx="66" lry="1310" ulx="0" uly="1271">den Lu</line>
      </zone>
      <zone lrx="1050" lry="211" type="textblock" ulx="983" uly="175">
        <line lrx="1050" lry="211" ulx="983" uly="175">191</line>
      </zone>
      <zone lrx="785" lry="959" type="textblock" ulx="201" uly="257">
        <line lrx="493" lry="308" ulx="341" uly="257">II.</line>
        <line lrx="589" lry="370" ulx="260" uly="326">fl. ? 24 Tage</line>
        <line lrx="545" lry="427" ulx="201" uly="379">T. I 34 kr.</line>
        <line lrx="593" lry="473" ulx="239" uly="433">kr. 60 1 fl. 4</line>
        <line lrx="785" lry="591" ulx="309" uly="498"> 3 6 1 3f.</line>
        <line lrx="580" lry="582" ulx="560" uly="562">△</line>
        <line lrx="615" lry="646" ulx="520" uly="596">65</line>
        <line lrx="615" lry="687" ulx="559" uly="656">3</line>
        <line lrx="781" lry="730" ulx="568" uly="697">6 .</line>
        <line lrx="624" lry="755" ulx="578" uly="740">—</line>
        <line lrx="600" lry="861" ulx="407" uly="816">fl. kr.</line>
        <line lrx="775" lry="906" ulx="407" uly="862">51 — Verdienſt</line>
        <line lrx="601" lry="959" ulx="409" uly="917">13 36</line>
      </zone>
      <zone lrx="1035" lry="1049" type="textblock" ulx="182" uly="974">
        <line lrx="1035" lry="1049" ulx="182" uly="974">Nach Abzug 37 fl. 24 kr. bleibt ihme noch uͤbrig.</line>
      </zone>
      <zone lrx="975" lry="1232" type="textblock" ulx="267" uly="1111">
        <line lrx="693" lry="1152" ulx="552" uly="1111">C. 213.</line>
        <line lrx="975" lry="1232" ulx="267" uly="1187">Probe bei der Reeſiſchen Regel.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1060" lry="1470" type="textblock" ulx="186" uly="1265">
        <line lrx="1058" lry="1310" ulx="261" uly="1265">Im Beiſpiel (w) wurde gefunden, daß der Botte</line>
        <line lrx="1057" lry="1365" ulx="186" uly="1317">51 fl. in 24 Tagen Verdienſt bekommt, wenn er</line>
        <line lrx="1060" lry="1419" ulx="186" uly="1369">jeden Tag 8 ¼ Meilen zuruͤklegt, und fuͤr 1 Meile</line>
        <line lrx="599" lry="1470" ulx="189" uly="1425">15 kr. erhaͤlt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1057" lry="1613" type="textblock" ulx="230" uly="1503">
        <line lrx="1057" lry="1559" ulx="230" uly="1503">1) Um nun zu verſuchen ob die 51 fl. richtig ſeyen,</line>
        <line lrx="544" lry="1613" ulx="267" uly="1572">frage man alſo:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1060" lry="1807" type="textblock" ulx="189" uly="1658">
        <line lrx="1059" lry="1700" ulx="270" uly="1658">Wie viel bekommt er von einer Meile, wenn er</line>
        <line lrx="1060" lry="1761" ulx="189" uly="1708">in einem Tag 81 Meile zuruͤcklegt, und in 24 Ta⸗</line>
        <line lrx="546" lry="1807" ulx="191" uly="1765">gen 51 fl. bekommt?</line>
      </zone>
      <zone lrx="298" lry="1854" type="textblock" ulx="290" uly="1842">
        <line lrx="298" lry="1854" ulx="290" uly="1842">„</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="212" type="page" xml:id="s_AhI400_212">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_212.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="801" lry="525" type="textblock" ulx="349" uly="262">
        <line lrx="801" lry="313" ulx="462" uly="262">. Aufloͤſung.</line>
        <line lrx="774" lry="377" ulx="456" uly="326">kr. I Meile</line>
        <line lrx="766" lry="464" ulx="349" uly="386">Meile 34 1 Tag</line>
        <line lrx="737" lry="525" ulx="391" uly="477">Tage 2½ 5tr fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="804" lry="664" type="textblock" ulx="463" uly="532">
        <line lrx="744" lry="575" ulx="463" uly="532">fl. 1 gy kr.</line>
        <line lrx="804" lry="628" ulx="501" uly="580">17 2</line>
        <line lrx="803" lry="664" ulx="789" uly="638">5</line>
      </zone>
      <zone lrx="1089" lry="767" type="textblock" ulx="499" uly="646">
        <line lrx="542" lry="677" ulx="499" uly="646">12</line>
        <line lrx="1089" lry="767" ulx="531" uly="658">. 2ſa 2,5 5 15 Kreuzer.</line>
      </zone>
      <zone lrx="842" lry="896" type="textblock" ulx="784" uly="734">
        <line lrx="842" lry="896" ulx="784" uly="734">erg</line>
      </zone>
      <zone lrx="1135" lry="1261" type="textblock" ulx="255" uly="948">
        <line lrx="1131" lry="998" ulx="292" uly="948">2) Uebrigens kann man ſich mit Vortheil auch der</line>
        <line lrx="1022" lry="1051" ulx="336" uly="1003">ſogenannten aufgehenden Probe bedienen.</line>
        <line lrx="1132" lry="1103" ulx="337" uly="1055">Es wird nemlich anſtatt (?) die gefundene</line>
        <line lrx="1133" lry="1160" ulx="255" uly="1102">Zahl geſezt, ſo muͤſſen ſich die Zahlen der einen Seite</line>
        <line lrx="1133" lry="1213" ulx="255" uly="1160">gegen die auf der andern aufheben, oder welches ei⸗</line>
        <line lrx="1135" lry="1261" ulx="256" uly="1213">nerlei iſt, das Produkt der Zahlen von der einen Seite</line>
      </zone>
      <zone lrx="1135" lry="1427" type="textblock" ulx="256" uly="1317">
        <line lrx="1135" lry="1372" ulx="256" uly="1317">gleich ſeyn. Z. B. in der Aufgabe (§F. 211. a)</line>
        <line lrx="1026" lry="1427" ulx="258" uly="1377">wurde gefunden 8 ½ Minuten, ſezt man nun</line>
      </zone>
      <zone lrx="958" lry="1686" type="textblock" ulx="466" uly="1440">
        <line lrx="929" lry="1528" ulx="466" uly="1440">Min. 5 6. 19 Meilen</line>
        <line lrx="958" lry="1580" ulx="522" uly="1537">M. 8 79S Minuten</line>
        <line lrx="847" lry="1633" ulx="608" uly="1597">79 £</line>
        <line lrx="884" lry="1686" ulx="608" uly="1654">19</line>
      </zone>
      <zone lrx="1136" lry="1814" type="textblock" ulx="213" uly="1704">
        <line lrx="1136" lry="1759" ulx="213" uly="1704">ſo wird man beiderſeits eine Einheit erhalten, wenn</line>
        <line lrx="1124" lry="1814" ulx="261" uly="1760">man ſo lang aufhebt als es angeht.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1094" lry="1900" type="textblock" ulx="993" uly="1850">
        <line lrx="1094" lry="1900" ulx="993" uly="1850">Acht⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1140" lry="1316" type="textblock" ulx="256" uly="1261">
        <line lrx="1140" lry="1316" ulx="256" uly="1261">muß dem Produkt der Zahlen von der andern Seite</line>
      </zone>
      <zone lrx="1323" lry="593" type="textblock" ulx="1272" uly="545">
        <line lrx="1323" lry="593" ulx="1272" uly="545">Ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="988" type="textblock" ulx="1263" uly="759">
        <line lrx="1319" lry="829" ulx="1263" uly="759">llir</line>
        <line lrx="1314" lry="880" ulx="1268" uly="839">gthort</line>
        <line lrx="1324" lry="931" ulx="1269" uly="893">Zahl in</line>
        <line lrx="1325" lry="988" ulx="1269" uly="945">ei gen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1564" type="textblock" ulx="1279" uly="1155">
        <line lrx="1325" lry="1194" ulx="1280" uly="1155">Jahl</line>
        <line lrx="1325" lry="1241" ulx="1282" uly="1208">halte</line>
        <line lrx="1325" lry="1302" ulx="1280" uly="1262">dieſel</line>
        <line lrx="1325" lry="1355" ulx="1279" uly="1318">les ſi</line>
        <line lrx="1324" lry="1409" ulx="1279" uly="1376">tman:</line>
        <line lrx="1318" lry="1459" ulx="1281" uly="1430">zen,</line>
        <line lrx="1325" lry="1514" ulx="1282" uly="1474">ſucht</line>
        <line lrx="1325" lry="1564" ulx="1282" uly="1532">ren</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="213" type="page" xml:id="s_AhI400_213">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_213.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="51" lry="732" type="textblock" ulx="0" uly="698">
        <line lrx="51" lry="732" ulx="0" uly="698">fler.</line>
      </zone>
      <zone lrx="95" lry="1001" type="textblock" ulx="0" uly="960">
        <line lrx="95" lry="1001" ulx="0" uly="960">ch dee</line>
      </zone>
      <zone lrx="68" lry="1265" type="textblock" ulx="0" uly="1028">
        <line lrx="13" lry="1050" ulx="0" uly="1028">.</line>
        <line lrx="65" lry="1110" ulx="0" uly="1069">efundene</line>
        <line lrx="66" lry="1157" ulx="0" uly="1118">hen te</line>
        <line lrx="67" lry="1216" ulx="0" uly="1171">elchtst⸗</line>
        <line lrx="68" lry="1265" ulx="0" uly="1225">enete</line>
      </zone>
      <zone lrx="88" lry="1318" type="textblock" ulx="0" uly="1278">
        <line lrx="88" lry="1318" ulx="0" uly="1278">n Sete</line>
      </zone>
      <zone lrx="67" lry="1427" type="textblock" ulx="0" uly="1329">
        <line lrx="67" lry="1378" ulx="4" uly="1329">AII. 9)</line>
        <line lrx="17" lry="1427" ulx="0" uly="1400">n</line>
      </zone>
      <zone lrx="63" lry="1774" type="textblock" ulx="0" uly="1729">
        <line lrx="63" lry="1774" ulx="0" uly="1729">4 wenn</line>
      </zone>
      <zone lrx="44" lry="1924" type="textblock" ulx="0" uly="1875">
        <line lrx="44" lry="1924" ulx="0" uly="1875">ch⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1070" lry="224" type="textblock" ulx="1001" uly="188">
        <line lrx="1070" lry="224" ulx="1001" uly="188">193</line>
      </zone>
      <zone lrx="892" lry="523" type="textblock" ulx="372" uly="368">
        <line lrx="892" lry="452" ulx="372" uly="368">Achtzehnter Abſchnitt.</line>
        <line lrx="846" lry="523" ulx="537" uly="469">Von der</line>
      </zone>
      <zone lrx="1067" lry="627" type="textblock" ulx="200" uly="539">
        <line lrx="1067" lry="627" ulx="200" uly="539">Geſellſchaftsrechnung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1103" lry="992" type="textblock" ulx="194" uly="717">
        <line lrx="705" lry="758" ulx="221" uly="717">D. 214.</line>
        <line lrx="1068" lry="833" ulx="194" uly="761">Unter die nuͤzlichſte Anwendung der Regel Detri</line>
        <line lrx="1103" lry="887" ulx="196" uly="831">gehoͤrt auch die Geſellſchaftsrechnung „wodurch eine</line>
        <line lrx="1069" lry="936" ulx="196" uly="886">Zahl in eine verlangte Zahl Theile getheilt wird, die</line>
        <line lrx="950" lry="992" ulx="197" uly="935">ein gewiſſes Verhaͤltniß untereinander haben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1071" lry="1199" type="textblock" ulx="200" uly="1017">
        <line lrx="704" lry="1070" ulx="559" uly="1017">§. 215.</line>
        <line lrx="1070" lry="1135" ulx="281" uly="1092">Wenn dieſes Verhaͤltniß durch gewiſſe gegebene</line>
        <line lrx="1071" lry="1199" ulx="200" uly="1139">Zahlen beſtimmt wird, die ſich untereinander ver⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="1247" type="textblock" ulx="186" uly="1197">
        <line lrx="1081" lry="1247" ulx="186" uly="1197">halten, wie die zu findenden Theile: ſo zaͤhlt man</line>
      </zone>
      <zone lrx="1072" lry="1398" type="textblock" ulx="199" uly="1249">
        <line lrx="1071" lry="1295" ulx="199" uly="1249">dieſelben zuſammen, um zu ſehen, was fuͤr ein Gan⸗</line>
        <line lrx="1072" lry="1349" ulx="200" uly="1303">zes ſie mikteinander ausmachen. Hernach ſchließt</line>
        <line lrx="1072" lry="1398" ulx="200" uly="1357">man: wie dieſes Ganze zu dem zu theilenden Gan⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1072" lry="1456" type="textblock" ulx="177" uly="1409">
        <line lrx="1072" lry="1456" ulx="177" uly="1409">zen, ſo jede der gegebenen Zahlen zu einem der ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1096" lry="1557" type="textblock" ulx="201" uly="1457">
        <line lrx="1096" lry="1503" ulx="201" uly="1457">ſuchten Theile, deren jeden man durch eine beſonde⸗</line>
        <line lrx="661" lry="1557" ulx="202" uly="1516">ren Reeſiſchen Anſatz findet.</line>
      </zone>
      <zone lrx="781" lry="1653" type="textblock" ulx="504" uly="1590">
        <line lrx="781" lry="1653" ulx="504" uly="1590">Eintheilung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1075" lry="1839" type="textblock" ulx="206" uly="1675">
        <line lrx="1047" lry="1726" ulx="562" uly="1675">S. 217.</line>
        <line lrx="1075" lry="1785" ulx="286" uly="1740">Die Geſellſchaftsrechnung theilt ſich ab in die</line>
        <line lrx="1075" lry="1839" ulx="206" uly="1796">einfache, und in die zuſammengeſezte. Einfach iſt</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="214" type="page" xml:id="s_AhI400_214">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_214.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="305" lry="229" type="textblock" ulx="235" uly="191">
        <line lrx="305" lry="229" ulx="235" uly="191">194</line>
      </zone>
      <zone lrx="1122" lry="497" type="textblock" ulx="237" uly="258">
        <line lrx="1122" lry="310" ulx="237" uly="258">ſie, wenn neben den zum Grund gelegten Zahlen wei⸗</line>
        <line lrx="1115" lry="359" ulx="237" uly="316">ters keine andere Umſtaͤnde vorkommen, worauf bei</line>
        <line lrx="1113" lry="431" ulx="237" uly="371">der Theilung geſehen werden muß; zuſammengeſezt,</line>
        <line lrx="1115" lry="497" ulx="239" uly="421">wenn nebenher noch dergleichen Beſtimmungen Plaz</line>
      </zone>
      <zone lrx="369" lry="524" type="textblock" ulx="236" uly="481">
        <line lrx="369" lry="524" ulx="236" uly="481">greiffen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="970" lry="671" type="textblock" ulx="381" uly="580">
        <line lrx="970" lry="671" ulx="381" uly="580">I. Beiſpiel von der Einſachen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1118" lry="760" type="textblock" ulx="264" uly="662">
        <line lrx="1118" lry="760" ulx="264" uly="662">12) 1000 fl. ſollen in 4 Theile getheilt werden, die</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="1162" type="textblock" ulx="322" uly="744">
        <line lrx="1118" lry="787" ulx="323" uly="744">ſich untereinander verhalten, wie die Zahlen</line>
        <line lrx="1117" lry="849" ulx="323" uly="796">4, 5, 7, 9. Man zaͤhlet dieſe zuſammen, wor⸗</line>
        <line lrx="1117" lry="894" ulx="324" uly="851">aus 25 entſtehen. Hernach hat man zu Fin⸗</line>
        <line lrx="1116" lry="948" ulx="322" uly="903">dung der vier Theile folgende Saͤtze zu vier⸗</line>
        <line lrx="1117" lry="1002" ulx="324" uly="957">maliger Wiederholung des Reeſiſchen Anſatzes</line>
        <line lrx="1119" lry="1055" ulx="324" uly="1010">noͤthig. Zur erſten: 25, 1000,4, zur zweiten</line>
        <line lrx="1118" lry="1108" ulx="324" uly="1066">25, 1000, 5, zur dritten 25, 1000, 7, und zur</line>
        <line lrx="1119" lry="1162" ulx="324" uly="1116">vierten 25, 1000,9. Man findet die Theile</line>
      </zone>
      <zone lrx="1143" lry="1295" type="textblock" ulx="285" uly="1173">
        <line lrx="1047" lry="1215" ulx="306" uly="1173">160, 200, 280, 360 Thlr.</line>
        <line lrx="1143" lry="1295" ulx="285" uly="1242">2) Es haben ihrer 3 eine Kompagnie errichtet, da⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1121" lry="1500" type="textblock" ulx="327" uly="1301">
        <line lrx="1120" lry="1347" ulx="327" uly="1301">zu hat Juſt gelegt 1000 fl., Auguſt 1200 fl.,</line>
        <line lrx="1121" lry="1397" ulx="328" uly="1354">Clemens 1500 fl., gewinnen in kurzer Zeit</line>
        <line lrx="1121" lry="1489" ulx="328" uly="1400">277 ½ fl.; wie muß ihr Gewinn rechtmaͤßig ge⸗</line>
        <line lrx="565" lry="1500" ulx="329" uly="1459">theilt werden?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1102" lry="1836" type="textblock" ulx="146" uly="1532">
        <line lrx="799" lry="1581" ulx="532" uly="1532">Aufldſung.</line>
        <line lrx="869" lry="1643" ulx="146" uly="1588">JJuſt ⸗ 1000 2</line>
        <line lrx="1010" lry="1707" ulx="270" uly="1650">Auguſt 1200 fl. 2 3700 fl.</line>
        <line lrx="1010" lry="1759" ulx="270" uly="1704">Clemens 1500 fl. 277 4 1000 fl.</line>
        <line lrx="1102" lry="1836" ulx="285" uly="1771">Summe 3700 Antw. 75 fl. Juſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="432" type="textblock" ulx="1281" uly="391">
        <line lrx="1325" lry="432" ulx="1281" uly="391">ſr</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="981" type="textblock" ulx="1278" uly="956">
        <line lrx="1325" lry="981" ulx="1278" uly="956">ten un</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1200" type="textblock" ulx="1274" uly="1054">
        <line lrx="1325" lry="1087" ulx="1274" uly="1054">gus</line>
        <line lrx="1325" lry="1138" ulx="1287" uly="1106">ein</line>
        <line lrx="1325" lry="1200" ulx="1289" uly="1167">2</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1254" type="textblock" ulx="1292" uly="1211">
        <line lrx="1325" lry="1254" ulx="1292" uly="1211">ſf</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1850" type="textblock" ulx="1294" uly="1708">
        <line lrx="1325" lry="1743" ulx="1294" uly="1708">d. .</line>
        <line lrx="1325" lry="1797" ulx="1298" uly="1761">ine</line>
        <line lrx="1324" lry="1850" ulx="1298" uly="1814">Re</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="215" type="page" xml:id="s_AhI400_215">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_215.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="63" lry="467" type="textblock" ulx="0" uly="264">
        <line lrx="62" lry="298" ulx="0" uly="264">en wer⸗</line>
        <line lrx="63" lry="358" ulx="0" uly="319">guf bei</line>
        <line lrx="60" lry="415" ulx="0" uly="374">ngeſezt,</line>
        <line lrx="62" lry="467" ulx="0" uly="427">en Plaz</line>
      </zone>
      <zone lrx="62" lry="1166" type="textblock" ulx="0" uly="697">
        <line lrx="62" lry="734" ulx="0" uly="697">en, die</line>
        <line lrx="60" lry="792" ulx="13" uly="751">Zohlen</line>
        <line lrx="58" lry="842" ulx="0" uly="812">, mr</line>
        <line lrx="59" lry="898" ulx="0" uly="857"> Fin⸗</line>
        <line lrx="54" lry="944" ulx="0" uly="911"> vſer⸗</line>
        <line lrx="56" lry="1005" ulx="0" uly="965">nſaßes</line>
        <line lrx="58" lry="1061" ulx="0" uly="1017">wweſten</line>
        <line lrx="56" lry="1111" ulx="0" uly="1076">od zu</line>
        <line lrx="58" lry="1166" ulx="0" uly="1123">Tee</line>
      </zone>
      <zone lrx="58" lry="1356" type="textblock" ulx="0" uly="1259">
        <line lrx="58" lry="1297" ulx="0" uly="1259">t, dl⸗</line>
        <line lrx="56" lry="1356" ulx="0" uly="1306">00 fl.,</line>
      </zone>
      <zone lrx="55" lry="1406" type="textblock" ulx="0" uly="1362">
        <line lrx="55" lry="1406" ulx="0" uly="1362">t Nn</line>
      </zone>
      <zone lrx="54" lry="1464" type="textblock" ulx="0" uly="1421">
        <line lrx="54" lry="1464" ulx="0" uly="1421">oe</line>
      </zone>
      <zone lrx="1070" lry="520" type="textblock" ulx="199" uly="177">
        <line lrx="1070" lry="215" ulx="971" uly="177">195</line>
        <line lrx="819" lry="295" ulx="358" uly="262">b CC</line>
        <line lrx="964" lry="382" ulx="219" uly="330">fl. 2 3700 fl. fl. 2 3700 fl.</line>
        <line lrx="964" lry="453" ulx="199" uly="384">fl. 277 ½ 1200 fl. fl. 277 ½ 1500 fl.</line>
        <line lrx="1067" lry="520" ulx="318" uly="468">Antw. 9o fl. Auguſt. Antw. 112 ½ fl. Cle⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1068" lry="767" type="textblock" ulx="482" uly="520">
        <line lrx="1068" lry="550" ulx="971" uly="520">mens.</line>
        <line lrx="1036" lry="604" ulx="490" uly="559">Prrobe.</line>
        <line lrx="703" lry="656" ulx="514" uly="613">75 Juſt.</line>
        <line lrx="741" lry="708" ulx="512" uly="664">90°% Auguſt.</line>
        <line lrx="793" lry="767" ulx="482" uly="718">112 Clemens.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1075" lry="1034" type="textblock" ulx="199" uly="805">
        <line lrx="643" lry="855" ulx="480" uly="805">2 77½ fl.</line>
        <line lrx="1068" lry="929" ulx="279" uly="879">Zur Probe kann man die gefundenen Theile addi⸗</line>
        <line lrx="1075" lry="980" ulx="199" uly="935">ren und ſehen, ob die zu theilende Zahl herauskomme.</line>
        <line lrx="1069" lry="1034" ulx="281" uly="988">Doch koͤnnte es geſchehen, daß das Ganze her⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1068" lry="1086" type="textblock" ulx="182" uly="1037">
        <line lrx="1068" lry="1086" ulx="182" uly="1037">auskaͤme und doch in den Theilen gefehlt waͤre, z. B.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1071" lry="1243" type="textblock" ulx="203" uly="1093">
        <line lrx="1070" lry="1136" ulx="203" uly="1093">ein Theil waͤre um 2 zu groß, ein anderer aber um</line>
        <line lrx="1071" lry="1212" ulx="203" uly="1140">2 zu klein gefunden worden, welcher Fall aber aͤuſ⸗</line>
        <line lrx="444" lry="1243" ulx="204" uly="1203">ſerſt ſelten iſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1104" lry="1407" type="textblock" ulx="283" uly="1267">
        <line lrx="733" lry="1300" ulx="539" uly="1267">Beweis.</line>
        <line lrx="1104" lry="1407" ulx="283" uly="1320">Eigentlich ſollte man nach der Regel Detri</line>
      </zone>
      <zone lrx="769" lry="1433" type="textblock" ulx="172" uly="1385">
        <line lrx="769" lry="1433" ulx="172" uly="1385">ſchließen:</line>
      </zone>
      <zone lrx="912" lry="1538" type="textblock" ulx="324" uly="1447">
        <line lrx="596" lry="1482" ulx="324" uly="1447">Theile Theilen</line>
        <line lrx="912" lry="1538" ulx="325" uly="1491">3700 : TOO = 277 2 : X</line>
      </zone>
      <zone lrx="783" lry="1667" type="textblock" ulx="266" uly="1558">
        <line lrx="783" lry="1602" ulx="266" uly="1558">Alſo iſt X = 1000. 277 F</line>
        <line lrx="728" lry="1667" ulx="647" uly="1634">3700</line>
      </zone>
      <zone lrx="1076" lry="1732" type="textblock" ulx="207" uly="1678">
        <line lrx="1076" lry="1732" ulx="207" uly="1678">d. i. die zu theilende Zahl mit der Verhaͤltnißzahl</line>
      </zone>
      <zone lrx="1074" lry="1784" type="textblock" ulx="209" uly="1740">
        <line lrx="1074" lry="1784" ulx="209" uly="1740">eines Theils multiplizirt und durch die Summe der</line>
      </zone>
      <zone lrx="1077" lry="1867" type="textblock" ulx="202" uly="1789">
        <line lrx="1077" lry="1867" ulx="202" uly="1789">Verhaͤltnißzahlen aller Theile dividirt, gibt den Theil.</line>
      </zone>
      <zone lrx="735" lry="1883" type="textblock" ulx="660" uly="1848">
        <line lrx="735" lry="1883" ulx="660" uly="1848">N 2</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="216" type="page" xml:id="s_AhI400_216">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_216.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="310" lry="224" type="textblock" ulx="237" uly="176">
        <line lrx="310" lry="224" ulx="237" uly="176">196</line>
      </zone>
      <zone lrx="1112" lry="361" type="textblock" ulx="278" uly="265">
        <line lrx="1111" lry="310" ulx="278" uly="265">3) Drei Seminariſten miethen ſich ein Zimmer, wo⸗</line>
        <line lrx="1112" lry="361" ulx="319" uly="319">fuͤr ſie im voraus ſogleich 36 fl. bezahlen. K....</line>
      </zone>
      <zone lrx="1111" lry="1531" type="textblock" ulx="245" uly="370">
        <line lrx="1111" lry="420" ulx="319" uly="370">ſtiftet auf , S.... auf 15, L..... auf 24 Wochen;</line>
        <line lrx="1051" lry="468" ulx="319" uly="425">wie viel muß jeder zum Hauszins beitragen?</line>
        <line lrx="962" lry="547" ulx="319" uly="499">9 fl. 2 9 Wochen</line>
        <line lrx="892" lry="597" ulx="288" uly="557">15 Wochen 8 36 fl.</line>
        <line lrx="836" lry="649" ulx="288" uly="610">2 4 8 6</line>
        <line lrx="1072" lry="729" ulx="287" uly="672">4,8 Wochen 4 13</line>
        <line lrx="1102" lry="786" ulx="727" uly="736">— 27 6 ¾ fl. K.. .</line>
        <line lrx="831" lry="830" ulx="747" uly="800">2 4</line>
        <line lrx="830" lry="904" ulx="777" uly="875">3</line>
        <line lrx="837" lry="921" ulx="796" uly="905">—</line>
        <line lrx="1019" lry="996" ulx="284" uly="950">fl. 2 1IS5 W. fl. 2 24 W</line>
        <line lrx="1014" lry="1057" ulx="245" uly="1004">W. 49 2 fl. W. 483 26 fl.</line>
        <line lrx="966" lry="1094" ulx="320" uly="1057">S 6 8 6</line>
        <line lrx="1008" lry="1170" ulx="338" uly="1121">2 2</line>
        <line lrx="1094" lry="1234" ulx="360" uly="1157">— 4 5 II fl. S... 18 fl. L..</line>
        <line lrx="1002" lry="1324" ulx="415" uly="1273">—— Probe.</line>
        <line lrx="1041" lry="1373" ulx="809" uly="1342">Gulden Kr.</line>
        <line lrx="1057" lry="1446" ulx="858" uly="1390">6 45</line>
        <line lrx="1040" lry="1531" ulx="840" uly="1501">18 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="1684" type="textblock" ulx="288" uly="1634">
        <line lrx="1119" lry="1684" ulx="288" uly="1634">4) A B und C finden beim Jahrſchluße, daß ſie in ih⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1121" lry="1839" type="textblock" ulx="328" uly="1687">
        <line lrx="1119" lry="1735" ulx="328" uly="1687">rer gemeinſchaftlichen Handlung um 1600 Thlr.</line>
        <line lrx="1121" lry="1788" ulx="330" uly="1738">zuruͤlgekommen ſind, und wollen den Verluſt</line>
        <line lrx="1120" lry="1839" ulx="328" uly="1793">nach Verhaͤltniß derer Kapitalien, die jeder in</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1178" type="textblock" ulx="1288" uly="868">
        <line lrx="1319" lry="1046" ulx="1302" uly="923">—</line>
        <line lrx="1325" lry="1178" ulx="1288" uly="868">„2„ =</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1299" type="textblock" ulx="1287" uly="1269">
        <line lrx="1325" lry="1299" ulx="1287" uly="1269">tel</line>
      </zone>
      <zone lrx="1321" lry="1406" type="textblock" ulx="1287" uly="1371">
        <line lrx="1321" lry="1406" ulx="1287" uly="1371">12</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="217" type="page" xml:id="s_AhI400_217">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_217.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1074" lry="322" type="textblock" ulx="0" uly="196">
        <line lrx="1074" lry="242" ulx="955" uly="196">197</line>
        <line lrx="1073" lry="322" ulx="0" uly="275">, m⸗ der Handlung hat, theilen. A hat 12640 Rthlr.,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1032" lry="417" type="textblock" ulx="0" uly="325">
        <line lrx="1032" lry="414" ulx="13" uly="325">i B 10500, C 3260; wie viel buͤßt jeder ein?</line>
        <line lrx="57" lry="417" ulx="0" uly="383">chen;</line>
      </zone>
      <zone lrx="872" lry="557" type="textblock" ulx="286" uly="394">
        <line lrx="872" lry="444" ulx="286" uly="394">Antw. A 766 2, Rthlr. Einbuß.</line>
        <line lrx="833" lry="557" ulx="428" uly="510">C 1972  — —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1074" lry="732" type="textblock" ulx="247" uly="583">
        <line lrx="1073" lry="628" ulx="247" uly="583">5) 24 Loth Arzenei haben fuͤnferlei Zuthaten, nem⸗</line>
        <line lrx="1073" lry="678" ulx="288" uly="636">lich 2 Loth A, 7 Loth B, 5 Loth C, 6 Loth D und</line>
        <line lrx="1074" lry="732" ulx="288" uly="688">4 Loth E. Wenn nun davon 16 f gemacht werden</line>
      </zone>
      <zone lrx="1075" lry="1258" type="textblock" ulx="0" uly="739">
        <line lrx="1054" lry="785" ulx="13" uly="739">K. ſollen, wie viel wird von jeder Zuthat erfordert?</line>
        <line lrx="743" lry="838" ulx="531" uly="793">Aufloͤſung.</line>
        <line lrx="772" lry="949" ulx="248" uly="893">7 B Loth 2 ½ 16 .</line>
        <line lrx="1072" lry="1049" ulx="209" uly="998">56 D % 4 1 ½ P. 102 Loth A.</line>
        <line lrx="936" lry="1110" ulx="250" uly="1061">4 E 3 3</line>
        <line lrx="964" lry="1191" ulx="0" uly="1136">D 24 Loth —</line>
        <line lrx="1075" lry="1258" ulx="0" uly="1192">l, . Nach dieſem Anſatz werden die uͤbrigen Zutha⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1077" lry="1358" type="textblock" ulx="209" uly="1254">
        <line lrx="1075" lry="1308" ulx="209" uly="1254">ten B C D E gleichfalls behandelt, und kommen fuͤr B</line>
        <line lrx="1077" lry="1358" ulx="209" uly="1307">4 5 21r½ Loth, C 3 I5 r02¾ Loth, D 4 F, und fuͤr</line>
      </zone>
      <zone lrx="1080" lry="1812" type="textblock" ulx="0" uly="1362">
        <line lrx="537" lry="1412" ulx="0" uly="1362">. E 2 I5 21 ½ Loth.</line>
        <line lrx="708" lry="1454" ulx="4" uly="1415">65 . Probe.</line>
        <line lrx="729" lry="1501" ulx="6" uly="1461">14 Pfund Loth</line>
        <line lrx="750" lry="1546" ulx="3" uly="1501">— . T 10 5</line>
        <line lrx="749" lry="1597" ulx="0" uly="1552">— 4 21 4</line>
        <line lrx="752" lry="1661" ulx="17" uly="1605">3 10 ¾</line>
        <line lrx="748" lry="1698" ulx="0" uly="1649">pinig⸗ 4 —</line>
        <line lrx="788" lry="1742" ulx="0" uly="1703">D. 2 21</line>
        <line lrx="1080" lry="1812" ulx="0" uly="1742">beltſ 16 fſb. dieſe Bruchslothe machen</line>
      </zone>
      <zone lrx="980" lry="1857" type="textblock" ulx="0" uly="1809">
        <line lrx="980" lry="1857" ulx="0" uly="1809">det in 4 Ganze.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="218" type="page" xml:id="s_AhI400_218">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_218.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="329" lry="848" type="textblock" ulx="305" uly="805">
        <line lrx="329" lry="848" ulx="305" uly="805">Pir</line>
      </zone>
      <zone lrx="296" lry="986" type="textblock" ulx="262" uly="804">
        <line lrx="296" lry="986" ulx="262" uly="804">r</line>
      </zone>
      <zone lrx="339" lry="1385" type="textblock" ulx="302" uly="1006">
        <line lrx="339" lry="1385" ulx="302" uly="1006">Hlr= èl</line>
      </zone>
      <zone lrx="1134" lry="481" type="textblock" ulx="297" uly="274">
        <line lrx="1132" lry="329" ulx="297" uly="274">6) Im gegenwaͤrtigen Franzoſenkrieg, mußte ein</line>
        <line lrx="1133" lry="379" ulx="338" uly="329">Doͤrfchen (am Murgfluß, an den Grenzen</line>
        <line lrx="1134" lry="433" ulx="339" uly="381">Wirtembergs) von 10 Bauren 1000 fl. an baa⸗</line>
        <line lrx="1134" lry="481" ulx="339" uly="434">rem Geld, 78 Scheffel Haber, und 390 Zent⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1154" lry="538" type="textblock" ulx="339" uly="484">
        <line lrx="1154" lry="538" ulx="339" uly="484">ner Heu geben; was trift jedem Bauren, da</line>
      </zone>
      <zone lrx="1133" lry="597" type="textblock" ulx="341" uly="539">
        <line lrx="1133" lry="597" ulx="341" uly="539">A – Hof, B C und D jeder 1 ganzen Hof,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1157" lry="664" type="textblock" ulx="339" uly="579">
        <line lrx="1157" lry="664" ulx="339" uly="579">E und F jeder à Hof, G, H und I endlich jeder</line>
      </zone>
      <zone lrx="1016" lry="775" type="textblock" ulx="342" uly="627">
        <line lrx="617" lry="704" ulx="342" uly="627">1½ Hof ſtark iſt</line>
        <line lrx="1016" lry="775" ulx="382" uly="725">Aufloſung in Ruͤckſicht des Gelds.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1135" lry="1458" type="textblock" ulx="337" uly="792">
        <line lrx="964" lry="830" ulx="535" uly="792">I. II.</line>
        <line lrx="1077" lry="897" ulx="452" uly="843">fl. 2 1¼ Hof fl. ? 1I H.</line>
        <line lrx="1135" lry="960" ulx="400" uly="894">H. 7 ½ 1000 fl. H. 7 ½ 1000 fl.</line>
        <line lrx="1135" lry="1015" ulx="491" uly="964">Antw. 200 fl. A. Antw. 199 ½ fl.</line>
        <line lrx="1134" lry="1063" ulx="831" uly="1020">jeder von B Cu. D.</line>
        <line lrx="1090" lry="1103" ulx="517" uly="1062">III.</line>
        <line lrx="976" lry="1170" ulx="461" uly="1119">fl. 2  Hof.</line>
        <line lrx="757" lry="1221" ulx="440" uly="1171">H. 7 ½ 1000 fl.</line>
        <line lrx="1074" lry="1284" ulx="521" uly="1231">Antw. 100 fl. jeder von E und F.</line>
        <line lrx="576" lry="1340" ulx="519" uly="1309">IV.</line>
        <line lrx="639" lry="1376" ulx="337" uly="1324">Hof. .</line>
        <line lrx="732" lry="1406" ulx="460" uly="1357">fl. 2 1. Hof.</line>
        <line lrx="755" lry="1458" ulx="426" uly="1404">H. 7 ½ 1000 fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1134" lry="1521" type="textblock" ulx="512" uly="1450">
        <line lrx="1134" lry="1521" ulx="512" uly="1450">Antw. 66 ¾ fl. jeder von G H und I.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1031" lry="1851" type="textblock" ulx="336" uly="1568">
        <line lrx="1031" lry="1618" ulx="336" uly="1568">Aufloͤſung in Ruͤckſicht des Habers.</line>
        <line lrx="672" lry="1702" ulx="606" uly="1628">„</line>
        <line lrx="875" lry="1725" ulx="482" uly="1677">Schfl. 2 1 ½ H.</line>
        <line lrx="904" lry="1783" ulx="482" uly="1731">H. 7 ½ 78 Schfl.</line>
        <line lrx="965" lry="1851" ulx="607" uly="1798">Antw. 15 ¾ Schfl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="364" type="textblock" ulx="1272" uly="324">
        <line lrx="1325" lry="364" ulx="1272" uly="324">Schfl</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="928" type="textblock" ulx="1284" uly="840">
        <line lrx="1325" lry="879" ulx="1284" uly="840">jeden</line>
        <line lrx="1325" lry="928" ulx="1284" uly="896">von</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="219" type="page" xml:id="s_AhI400_219">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_219.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="127" lry="313" type="textblock" ulx="0" uly="265">
        <line lrx="127" lry="313" ulx="0" uly="265">ißte ſii</line>
      </zone>
      <zone lrx="78" lry="414" type="textblock" ulx="0" uly="328">
        <line lrx="78" lry="368" ulx="7" uly="328">Grenzen</line>
        <line lrx="78" lry="414" ulx="0" uly="381">.an bag⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="77" lry="524" type="textblock" ulx="0" uly="435">
        <line lrx="77" lry="476" ulx="1" uly="435">3 Zent⸗</line>
        <line lrx="77" lry="524" ulx="0" uly="486">huten, N</line>
      </zone>
      <zone lrx="75" lry="636" type="textblock" ulx="0" uly="541">
        <line lrx="75" lry="584" ulx="0" uly="541">gen he,,</line>
        <line lrx="74" lry="636" ulx="0" uly="594">dlchzede</line>
      </zone>
      <zone lrx="68" lry="1069" type="textblock" ulx="1" uly="1004">
        <line lrx="68" lry="1069" ulx="1" uly="1004">9Cnh.</line>
      </zone>
      <zone lrx="43" lry="1296" type="textblock" ulx="1" uly="1247">
        <line lrx="43" lry="1296" ulx="1" uly="1247">15 F.</line>
      </zone>
      <zone lrx="96" lry="1540" type="textblock" ulx="1" uly="1455">
        <line lrx="94" lry="1540" ulx="1" uly="1485">End. .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1091" lry="565" type="textblock" ulx="210" uly="172">
        <line lrx="1091" lry="227" ulx="1018" uly="172">199</line>
        <line lrx="1076" lry="370" ulx="210" uly="311">Schfl.  Hof Schfl.  Hof</line>
        <line lrx="1090" lry="429" ulx="240" uly="375">H. 7 ½ 178 Schfl. H. 7 ½ 178 Schfl.</line>
        <line lrx="1091" lry="496" ulx="284" uly="441">Antw. 5 1 Schfl. Antw. 2 ¾ Schfl.</line>
        <line lrx="913" lry="565" ulx="592" uly="521">4)</line>
      </zone>
      <zone lrx="876" lry="682" type="textblock" ulx="459" uly="561">
        <line lrx="816" lry="626" ulx="459" uly="561">Schfl. 1 Hof</line>
        <line lrx="876" lry="682" ulx="459" uly="626">H. 7 ½ 78 Schfl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1092" lry="821" type="textblock" ulx="286" uly="681">
        <line lrx="881" lry="746" ulx="582" uly="681">Antw. 5 ¼ Schfl.</line>
        <line lrx="1092" lry="821" ulx="286" uly="769">In Ruͤckſicht des Heues trifts A 74 Centner,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1093" lry="882" type="textblock" ulx="209" uly="823">
        <line lrx="1093" lry="882" ulx="209" uly="823">jeder von G H und I 24 ½ Zentner, und jeder</line>
      </zone>
      <zone lrx="1093" lry="996" type="textblock" ulx="221" uly="861">
        <line lrx="1093" lry="964" ulx="221" uly="861">von E und F 37 Zenller, jeder von B C und D</line>
        <line lrx="859" lry="996" ulx="222" uly="942">49 ½ Zentner.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1099" lry="1345" type="textblock" ulx="247" uly="1035">
        <line lrx="1095" lry="1082" ulx="267" uly="1035">7) Andreas und Gottlob treiben einen Schaaf⸗</line>
        <line lrx="1096" lry="1134" ulx="247" uly="1085">handel, und waren zur Zeit einer Raude dabei</line>
        <line lrx="1095" lry="1187" ulx="307" uly="1141">ſo ungluͤklich, daß ſie zu ihren Einlaggeldern, wel⸗</line>
        <line lrx="1099" lry="1239" ulx="312" uly="1194">che in 345 fl. und 500 fl. beſtanden, noch 273 fl.</line>
        <line lrx="1094" lry="1293" ulx="306" uly="1246">zuſetzen, und dann zu handeln aufhoͤren mußten;</line>
        <line lrx="1074" lry="1345" ulx="306" uly="1299">was trifts jedem von dieſer erlittenen Einbuße?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1108" lry="1625" type="textblock" ulx="227" uly="1381">
        <line lrx="771" lry="1422" ulx="547" uly="1381">Aufloͤſung.</line>
        <line lrx="871" lry="1530" ulx="227" uly="1431">Einleggelder. fl. 2 509 fr</line>
        <line lrx="379" lry="1527" ulx="288" uly="1494">5 °9</line>
        <line lrx="1108" lry="1625" ulx="287" uly="1521">8 5 4 fl. Antw. S i fl. Gottlob.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1097" lry="1860" type="textblock" ulx="522" uly="1664">
        <line lrx="876" lry="1712" ulx="553" uly="1664">fl. 2 345 fl.</line>
        <line lrx="866" lry="1769" ulx="522" uly="1721">fl. 854 273 fl.</line>
        <line lrx="1097" lry="1860" ulx="610" uly="1776">Antw. 110 S1 fl. Andreas.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="220" type="page" xml:id="s_AhI400_220">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_220.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1111" lry="492" type="textblock" ulx="234" uly="270">
        <line lrx="747" lry="310" ulx="599" uly="270">J. 2109.</line>
        <line lrx="1110" lry="389" ulx="316" uly="341">Wenn das Verhaͤltniß eines jeden Theils zu</line>
        <line lrx="1109" lry="439" ulx="235" uly="398">dem naͤchſtfolgenden beſonders beſtimmt wird, z. B.</line>
        <line lrx="1111" lry="492" ulx="234" uly="450">wenn der erſte ſich zum zweiten wie 7 zu 3, dieſer</line>
      </zone>
      <zone lrx="1123" lry="597" type="textblock" ulx="233" uly="504">
        <line lrx="1114" lry="545" ulx="233" uly="504">ſich zum dritten wie 5 zu 2, und dieſer ſich zum</line>
        <line lrx="1123" lry="597" ulx="233" uly="557">vierten wie 3 zu 1, u. ſ. w. verhalten ſoll: ſo ver⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1109" lry="704" type="textblock" ulx="232" uly="609">
        <line lrx="1109" lry="652" ulx="232" uly="609">vielfaͤltigt man die beiden Glieder des erſten Ver⸗</line>
        <line lrx="1109" lry="704" ulx="234" uly="662">haͤltniſſes mit dem erſten Gliede des zweiten, und die</line>
      </zone>
      <zone lrx="1110" lry="763" type="textblock" ulx="204" uly="714">
        <line lrx="1110" lry="763" ulx="204" uly="714">leztere Glieder beider Verhaͤltniße mit einander. Die</line>
      </zone>
      <zone lrx="1108" lry="811" type="textblock" ulx="236" uly="766">
        <line lrx="1108" lry="811" ulx="236" uly="766">hierdurch entſtandene Zahlen vervielfaͤltigt man,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1108" lry="863" type="textblock" ulx="204" uly="819">
        <line lrx="1108" lry="863" ulx="204" uly="819">wenn mehrere Verhaͤltniße gegeben ſind, mit dem</line>
      </zone>
      <zone lrx="1107" lry="916" type="textblock" ulx="197" uly="874">
        <line lrx="1107" lry="916" ulx="197" uly="874">erſten Gliede des folgenden, und die lezte dieſer</line>
      </zone>
      <zone lrx="1107" lry="1074" type="textblock" ulx="230" uly="920">
        <line lrx="1107" lry="971" ulx="231" uly="920">Zahlen mit ſeinem lezten Gliede, auf welche Art</line>
        <line lrx="1105" lry="1023" ulx="230" uly="979">man beſtaͤndig fortfaͤhrt, wenn der Verhaͤltniße meh⸗</line>
        <line lrx="386" lry="1074" ulx="231" uly="1035">rere ſind.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1107" lry="1264" type="textblock" ulx="228" uly="1109">
        <line lrx="1106" lry="1152" ulx="315" uly="1109">Hierdurch erhaͤlt man ſo viele Zahlen als Theile</line>
        <line lrx="1104" lry="1213" ulx="230" uly="1163">ſind, und zwar ſolche, wodurch das Verhaͤltniß der⸗</line>
        <line lrx="1107" lry="1264" ulx="228" uly="1218">ſelben wie vorhin, einfach beſtimmt wird; daher</line>
      </zone>
      <zone lrx="1105" lry="1310" type="textblock" ulx="195" uly="1270">
        <line lrx="1105" lry="1310" ulx="195" uly="1270">man auch alsdann eben ſo verfahren kann. Wir</line>
      </zone>
      <zone lrx="1021" lry="1364" type="textblock" ulx="229" uly="1323">
        <line lrx="1021" lry="1364" ulx="229" uly="1323">wollen folgendes als einen Beweis annehmen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1102" lry="1513" type="textblock" ulx="228" uly="1411">
        <line lrx="1102" lry="1454" ulx="312" uly="1411">Wenn die obige Verhaͤltniße gelten ſollen, wuͤr⸗</line>
        <line lrx="901" lry="1513" ulx="228" uly="1465">de man ſie auf folgende Art behandeln:</line>
      </zone>
      <zone lrx="960" lry="1714" type="textblock" ulx="674" uly="1552">
        <line lrx="838" lry="1585" ulx="695" uly="1552">7 3</line>
        <line lrx="959" lry="1637" ulx="816" uly="1605">5 2</line>
        <line lrx="960" lry="1714" ulx="674" uly="1674">35 15 6</line>
      </zone>
      <zone lrx="578" lry="1842" type="textblock" ulx="225" uly="1799">
        <line lrx="578" lry="1842" ulx="225" uly="1799">Verhaͤltniß der Theile</line>
      </zone>
      <zone lrx="715" lry="1846" type="textblock" ulx="648" uly="1814">
        <line lrx="715" lry="1846" ulx="648" uly="1814">135</line>
      </zone>
      <zone lrx="838" lry="1845" type="textblock" ulx="766" uly="1793">
        <line lrx="838" lry="1845" ulx="766" uly="1793">45</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="412" type="textblock" ulx="1271" uly="319">
        <line lrx="1325" lry="360" ulx="1273" uly="319">der ftl</line>
        <line lrx="1325" lry="412" ulx="1271" uly="370">nihtf</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="574" type="textblock" ulx="1267" uly="489">
        <line lrx="1325" lry="512" ulx="1267" uly="489">tman</line>
        <line lrx="1323" lry="574" ulx="1269" uly="535">gebrie</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1810" type="textblock" ulx="1286" uly="1233">
        <line lrx="1325" lry="1272" ulx="1292" uly="1233">fehl</line>
        <line lrx="1325" lry="1326" ulx="1287" uly="1289">glof</line>
        <line lrx="1325" lry="1382" ulx="1286" uly="1339">leege</line>
        <line lrx="1319" lry="1433" ulx="1289" uly="1394">auf</line>
        <line lrx="1325" lry="1480" ulx="1289" uly="1446">M.</line>
        <line lrx="1325" lry="1535" ulx="1288" uly="1508">nat.</line>
        <line lrx="1325" lry="1587" ulx="1289" uly="1554">Gen</line>
        <line lrx="1325" lry="1651" ulx="1288" uly="1607">die</line>
        <line lrx="1325" lry="1700" ulx="1291" uly="1669">ewe</line>
        <line lrx="1325" lry="1750" ulx="1292" uly="1715">n</line>
        <line lrx="1325" lry="1810" ulx="1296" uly="1775">Uet</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="221" type="page" xml:id="s_AhI400_221">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_221.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="73" lry="1025" type="textblock" ulx="0" uly="343">
        <line lrx="73" lry="383" ulx="0" uly="343">heils zu</line>
        <line lrx="71" lry="437" ulx="0" uly="398">,z. B.</line>
        <line lrx="71" lry="492" ulx="1" uly="450">3, dieſet</line>
        <line lrx="69" lry="545" ulx="6" uly="505">ſch zun</line>
        <line lrx="68" lry="598" ulx="0" uly="558">ſ ver⸗</line>
        <line lrx="67" lry="645" ulx="0" uly="613">en Ver⸗</line>
        <line lrx="66" lry="702" ulx="0" uly="666">und die</line>
        <line lrx="65" lry="754" ulx="0" uly="720">det. Die</line>
        <line lrx="63" lry="810" ulx="2" uly="783">t man,</line>
        <line lrx="62" lry="861" ulx="0" uly="830">jit dem</line>
        <line lrx="58" lry="918" ulx="13" uly="882">dieſer</line>
        <line lrx="54" lry="974" ulx="0" uly="935">e Art</line>
        <line lrx="57" lry="1025" ulx="0" uly="989">e meh⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1083" lry="212" type="textblock" ulx="1014" uly="186">
        <line lrx="1083" lry="212" ulx="1014" uly="186">201</line>
      </zone>
      <zone lrx="1093" lry="609" type="textblock" ulx="216" uly="261">
        <line lrx="1093" lry="307" ulx="300" uly="261">Man ſieht leicht, daß ſich jede dieſer Zahlen zu</line>
        <line lrx="1086" lry="363" ulx="219" uly="309">der folgenden ſo verhaͤlt, wie jeder Theil ſich zum</line>
        <line lrx="890" lry="415" ulx="216" uly="373">naͤchſtfolgenden verhalten ſollte.</line>
        <line lrx="1084" lry="466" ulx="297" uly="418">Da ſie ſich aber alle mit 3 theilen laſſen, kann</line>
        <line lrx="1081" lry="542" ulx="216" uly="477">man auch an ihrer Stelle die Antheile 45, 15, 6, 2,</line>
        <line lrx="406" lry="609" ulx="216" uly="534">gebrauchen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="723" lry="662" type="textblock" ulx="506" uly="605">
        <line lrx="723" lry="662" ulx="506" uly="605">8. 220.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1082" lry="807" type="textblock" ulx="215" uly="668">
        <line lrx="1082" lry="785" ulx="215" uly="668">II. Von der zuſammengeſezten Geſelſchaſts⸗</line>
        <line lrx="735" lry="807" ulx="567" uly="764">rechnung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="1056" type="textblock" ulx="255" uly="847">
        <line lrx="965" lry="888" ulx="535" uly="847">Aufgabe. .</line>
        <line lrx="1080" lry="954" ulx="255" uly="912">8) A und B treten in Geſellſchaft, A legte 920 fl.</line>
        <line lrx="1081" lry="1004" ulx="299" uly="963">auf 3 Monat, und B 600 fl. auf 4 Monat.</line>
        <line lrx="1012" lry="1056" ulx="286" uly="1013">Sie gewinnen 340 fl., was trifts jedem?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1118" lry="1578" type="textblock" ulx="218" uly="1090">
        <line lrx="765" lry="1147" ulx="538" uly="1090">Aufloͤſung.</line>
        <line lrx="1087" lry="1213" ulx="302" uly="1165">Setzen wir, ihre Einlaggelder waͤren gleich, un⸗</line>
        <line lrx="1086" lry="1263" ulx="219" uly="1221">fehlbar muͤßten dann die Antheile des Gewinns ſo</line>
        <line lrx="1086" lry="1315" ulx="219" uly="1274">ausfallen wie die Zeiten, in welchen ſie das Geld</line>
        <line lrx="1087" lry="1368" ulx="218" uly="1326">liegen gelaſſen, denn haͤtten beide ihre Einlaggelder</line>
        <line lrx="1087" lry="1420" ulx="219" uly="1380">auf Intereſſen gelegt, ſo wuͤrde der ꝛte ſicher in 4</line>
        <line lrx="1087" lry="1479" ulx="220" uly="1432">Monat mehr Intereſſe ziehen als der erſte in 3 Mo⸗</line>
        <line lrx="1103" lry="1526" ulx="219" uly="1484">nat. Es iſt daher billig, daß dieſer leztere auch mehr</line>
        <line lrx="1118" lry="1578" ulx="221" uly="1537">Gewinn begehrt, als der erſte, gerade ſo, als wenn</line>
      </zone>
      <zone lrx="1088" lry="1636" type="textblock" ulx="188" uly="1587">
        <line lrx="1088" lry="1636" ulx="188" uly="1587">die Zeiten gleich, aber deſſen Leggeld einmal ſtaͤrker</line>
      </zone>
      <zone lrx="1085" lry="1843" type="textblock" ulx="220" uly="1640">
        <line lrx="1085" lry="1695" ulx="220" uly="1640">geweſen waͤre. Dieß wirft aber die Rechnung nur</line>
        <line lrx="1084" lry="1737" ulx="221" uly="1695">dann aus, wenn man das Einlaggeld eines jeden</line>
        <line lrx="1083" lry="1789" ulx="223" uly="1748">zuerſt mit der Zeit multipliziret, und dann die Pro⸗</line>
        <line lrx="771" lry="1843" ulx="224" uly="1800">dukte als in eine Summe bringt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="728" lry="2132" type="textblock" ulx="675" uly="2120">
        <line lrx="728" lry="2132" ulx="675" uly="2120">—</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="222" type="page" xml:id="s_AhI400_222">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_222.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1009" lry="217" type="textblock" ulx="255" uly="190">
        <line lrx="1009" lry="217" ulx="255" uly="190">202</line>
      </zone>
      <zone lrx="1132" lry="454" type="textblock" ulx="254" uly="323">
        <line lrx="1132" lry="366" ulx="254" uly="323">pagniſten genau nach Zeit und Einlaggeld zugleich.</line>
        <line lrx="1075" lry="454" ulx="330" uly="412">Anſicht des gegebenen Beiſpiels.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1131" lry="803" type="textblock" ulx="199" uly="530">
        <line lrx="1129" lry="573" ulx="256" uly="530">nat) multiplizirt, gibt zum Produkt 2760. B 600 fl.</line>
        <line lrx="1131" lry="629" ulx="229" uly="584">mit 4 (Monat) multiplizirt, kommt zum Produkt</line>
        <line lrx="874" lry="685" ulx="199" uly="648">2400⁰.</line>
        <line lrx="1130" lry="746" ulx="338" uly="702">Die Rechnung abzukuͤrzen, kann man dieſe Pro⸗</line>
        <line lrx="843" lry="803" ulx="255" uly="755">dukte auf folgende Art verkleinern:</line>
      </zone>
      <zone lrx="714" lry="870" type="textblock" ulx="675" uly="831">
        <line lrx="703" lry="851" ulx="689" uly="831">3</line>
      </zone>
      <zone lrx="861" lry="943" type="textblock" ulx="336" uly="859">
        <line lrx="861" lry="943" ulx="336" uly="859">3. B. 27 0  ο 9</line>
      </zone>
      <zone lrx="820" lry="982" type="textblock" ulx="560" uly="927">
        <line lrx="820" lry="982" ulx="560" uly="927">24000°50°8</line>
      </zone>
      <zone lrx="928" lry="1241" type="textblock" ulx="295" uly="1003">
        <line lrx="819" lry="1034" ulx="767" uly="1003">1 7</line>
        <line lrx="812" lry="1112" ulx="572" uly="1071">Operation:</line>
        <line lrx="889" lry="1180" ulx="295" uly="1135">fl. 2 9 fl. 2 8</line>
        <line lrx="928" lry="1241" ulx="350" uly="1191">17 340 fl. 17 340⁰</line>
      </zone>
      <zone lrx="1044" lry="1309" type="textblock" ulx="292" uly="1266">
        <line lrx="1044" lry="1309" ulx="292" uly="1266">Antw. 180 fl. A Antw. 160 fl. B</line>
      </zone>
      <zone lrx="918" lry="1515" type="textblock" ulx="441" uly="1357">
        <line lrx="788" lry="1398" ulx="617" uly="1357">Probe:</line>
        <line lrx="916" lry="1472" ulx="441" uly="1423">Gewinn von A 180 fl.</line>
        <line lrx="918" lry="1515" ulx="501" uly="1475">— — B 16090 fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="953" lry="1599" type="textblock" ulx="511" uly="1546">
        <line lrx="953" lry="1599" ulx="511" uly="1546">Hauptgewinn 3 40 fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1131" lry="1794" type="textblock" ulx="264" uly="1629">
        <line lrx="1122" lry="1690" ulx="264" uly="1629">9) Es mietheten 4 Schaafhalter eine Waide fuͤr</line>
        <line lrx="1122" lry="1748" ulx="334" uly="1696">ihre Schaafe um 250 fl. Der erſte trieb 20 Stuͤck</line>
        <line lrx="1131" lry="1794" ulx="332" uly="1749">9 Wochen darauf, der zweite 32 Stuͤck 12</line>
      </zone>
      <zone lrx="1163" lry="310" type="textblock" ulx="338" uly="268">
        <line lrx="1163" lry="310" ulx="338" uly="268">Auf dieſe Art richten ſich die Antheile der Kom⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1158" lry="523" type="textblock" ulx="337" uly="466">
        <line lrx="1158" lry="523" ulx="337" uly="466">Das Einleggeld A 920 fl. mit der Zahl 3 (Mo⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1160" lry="1845" type="textblock" ulx="333" uly="1804">
        <line lrx="1160" lry="1845" ulx="333" uly="1804">Wochen, der dritte 48 Stuͤck 16 Wochen, der</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="223" type="page" xml:id="s_AhI400_223">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_223.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="511" lry="1805" type="textblock" ulx="0" uly="271">
        <line lrx="69" lry="304" ulx="0" uly="271">et Kott⸗</line>
        <line lrx="69" lry="366" ulx="5" uly="324">zuglech.</line>
        <line lrx="32" lry="447" ulx="0" uly="414">ls.</line>
        <line lrx="336" lry="522" ulx="7" uly="481">3(M. 20</line>
        <line lrx="349" lry="582" ulx="1" uly="532">Hof. —2</line>
        <line lrx="334" lry="636" ulx="6" uly="586">Ptodekt 180</line>
        <line lrx="336" lry="691" ulx="273" uly="655">384</line>
        <line lrx="334" lry="756" ulx="0" uly="700">ſſechr⸗ 768</line>
        <line lrx="337" lry="795" ulx="230" uly="754">1536</line>
        <line lrx="463" lry="866" ulx="255" uly="827">2868 Stuͤck.</line>
        <line lrx="456" lry="982" ulx="329" uly="940">fl. 2</line>
        <line lrx="454" lry="1029" ulx="293" uly="992">St. 2868</line>
        <line lrx="499" lry="1116" ulx="361" uly="1073">Antwort</line>
        <line lrx="459" lry="1215" ulx="335" uly="1172">fl. 2</line>
        <line lrx="459" lry="1263" ulx="295" uly="1226">St. 2868</line>
        <line lrx="500" lry="1357" ulx="3" uly="1282">3 Antwort</line>
        <line lrx="461" lry="1447" ulx="338" uly="1406">fl. 2</line>
        <line lrx="460" lry="1495" ulx="300" uly="1459">St. 2868</line>
        <line lrx="506" lry="1573" ulx="369" uly="1539">Antwort</line>
        <line lrx="483" lry="1698" ulx="0" uly="1637">d. 2</line>
        <line lrx="511" lry="1805" ulx="0" uly="1769">ck 12 Antwort</line>
      </zone>
      <zone lrx="70" lry="1861" type="textblock" ulx="0" uly="1812">
        <line lrx="70" lry="1861" ulx="0" uly="1812">1, det</line>
      </zone>
      <zone lrx="1078" lry="208" type="textblock" ulx="1008" uly="139">
        <line lrx="1078" lry="208" ulx="1008" uly="139">203</line>
      </zone>
      <zone lrx="1115" lry="357" type="textblock" ulx="289" uly="233">
        <line lrx="1115" lry="301" ulx="289" uly="233">vierte 64 Stuͤck 24 Wochen; wie viel muß jeder</line>
        <line lrx="707" lry="357" ulx="292" uly="308">zum Beſtand beitragen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1045" lry="1032" type="textblock" ulx="491" uly="398">
        <line lrx="766" lry="439" ulx="491" uly="398">Operation:</line>
        <line lrx="1043" lry="505" ulx="586" uly="458">32 48 64</line>
        <line lrx="1043" lry="550" ulx="612" uly="512">12 16 24</line>
        <line lrx="1045" lry="632" ulx="609" uly="585">64 288 256</line>
        <line lrx="1025" lry="686" ulx="592" uly="644">32 48 128</line>
        <line lrx="1044" lry="762" ulx="591" uly="713">384 768 1536</line>
        <line lrx="726" lry="976" ulx="540" uly="936">180 Stuͤck.</line>
        <line lrx="652" lry="1032" ulx="538" uly="991">250 fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="989" lry="1119" type="textblock" ulx="531" uly="1065">
        <line lrx="989" lry="1119" ulx="531" uly="1065">15 fl. 41 ½ kr. der Erſte.</line>
      </zone>
      <zone lrx="732" lry="1214" type="textblock" ulx="543" uly="1169">
        <line lrx="732" lry="1214" ulx="543" uly="1169">384 Stuͤck.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1015" lry="1356" type="textblock" ulx="540" uly="1225">
        <line lrx="656" lry="1266" ulx="543" uly="1225">250 fl.</line>
        <line lrx="1015" lry="1356" ulx="540" uly="1303">33 fl. 28 3,35 kr. der Zweite.</line>
      </zone>
      <zone lrx="732" lry="1447" type="textblock" ulx="543" uly="1403">
        <line lrx="732" lry="1447" ulx="543" uly="1403">768 Stuͤck.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1054" lry="1581" type="textblock" ulx="533" uly="1457">
        <line lrx="659" lry="1499" ulx="533" uly="1457">250 fl.</line>
        <line lrx="1054" lry="1581" ulx="545" uly="1530">66 fl. 56 75 kr. der Dritte.</line>
      </zone>
      <zone lrx="776" lry="1586" type="textblock" ulx="710" uly="1564">
        <line lrx="776" lry="1586" ulx="710" uly="1564">239</line>
      </zone>
      <zone lrx="756" lry="1731" type="textblock" ulx="549" uly="1635">
        <line lrx="756" lry="1680" ulx="550" uly="1635">1536 Stuͤck.</line>
        <line lrx="741" lry="1731" ulx="549" uly="1690">250 fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1022" lry="1821" type="textblock" ulx="552" uly="1769">
        <line lrx="1022" lry="1821" ulx="552" uly="1769">133 fl. 53 ½  kr. der Vierte.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="224" type="page" xml:id="s_AhI400_224">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_224.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="804" lry="309" type="textblock" ulx="604" uly="271">
        <line lrx="804" lry="309" ulx="604" uly="271">Probe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1046" lry="968" type="textblock" ulx="380" uly="336">
        <line lrx="712" lry="377" ulx="506" uly="336">fl. kr.</line>
        <line lrx="879" lry="444" ulx="381" uly="378">I. I 5 4 1 3</line>
        <line lrx="830" lry="533" ulx="380" uly="466">II. 3 3 2 8 8-</line>
        <line lrx="823" lry="628" ulx="382" uly="549">III. 66 56 236</line>
        <line lrx="809" lry="716" ulx="381" uly="648">IV. 13 3 53 275</line>
        <line lrx="1046" lry="801" ulx="458" uly="755">2 5  fl. — 47 2 kr.</line>
        <line lrx="829" lry="852" ulx="722" uly="820">23 9</line>
        <line lrx="826" lry="902" ulx="738" uly="868">47 8</line>
        <line lrx="794" lry="968" ulx="774" uly="949">△</line>
      </zone>
      <zone lrx="1118" lry="1277" type="textblock" ulx="246" uly="1011">
        <line lrx="1118" lry="1061" ulx="246" uly="1011">10) Ein Partheigaͤnger, ein Unterofficier, ein Huſar</line>
        <line lrx="1117" lry="1107" ulx="285" uly="1066">und ein Bauer haben zuſammen 1810 Rthlr. erbeu⸗</line>
        <line lrx="1117" lry="1163" ulx="283" uly="1119">tet, und verglichen ſich, daß, ſo oft der Partheigaͤn⸗</line>
        <line lrx="1116" lry="1219" ulx="284" uly="1169">ger 10 erhaͤlt, ein Unteroffizier 8, der Huſar 6,</line>
        <line lrx="1079" lry="1277" ulx="284" uly="1218">der Bauer 3 haben ſoll. Wie viel erhaͤlt jeder?</line>
      </zone>
      <zone lrx="793" lry="1349" type="textblock" ulx="537" uly="1286">
        <line lrx="793" lry="1349" ulx="537" uly="1286">. Aufloͤſung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="431" lry="1507" type="textblock" ulx="408" uly="1354">
        <line lrx="431" lry="1507" ulx="408" uly="1354">◻  R ι°</line>
      </zone>
      <zone lrx="476" lry="1521" type="textblock" ulx="362" uly="1499">
        <line lrx="417" lry="1506" ulx="410" uly="1499">—</line>
        <line lrx="476" lry="1521" ulx="362" uly="1513">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1114" lry="1748" type="textblock" ulx="298" uly="1528">
        <line lrx="1114" lry="1570" ulx="384" uly="1528">27 Theile, haben nach Verhaͤltniß an 1810</line>
        <line lrx="1088" lry="1624" ulx="298" uly="1581">= Rthlr., wie 10, 9, 6, 3.</line>
        <line lrx="985" lry="1687" ulx="324" uly="1647">Rthlr. 2 10</line>
        <line lrx="988" lry="1748" ulx="428" uly="1704">27 1810 Rthlr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1070" lry="1834" type="textblock" ulx="352" uly="1764">
        <line lrx="1070" lry="1834" ulx="352" uly="1764">Antwort 67012⁹ Rthlr. der Partheigaͤnger.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="225" type="page" xml:id="s_AhI400_225">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_225.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1057" lry="449" type="textblock" ulx="296" uly="167">
        <line lrx="1057" lry="217" ulx="985" uly="167">205</line>
        <line lrx="515" lry="306" ulx="296" uly="265">Rthlr. 2 8</line>
        <line lrx="700" lry="360" ulx="401" uly="317">27 1810 Rthlr.</line>
        <line lrx="1012" lry="449" ulx="337" uly="395">Antwort 536 ½, Rthlr. der Unteroffizier.</line>
      </zone>
      <zone lrx="701" lry="605" type="textblock" ulx="297" uly="511">
        <line lrx="555" lry="551" ulx="297" uly="511">Rthlr. ?2 6</line>
        <line lrx="701" lry="605" ulx="402" uly="565">27 1810 Rthlr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="916" lry="850" type="textblock" ulx="298" uly="640">
        <line lrx="916" lry="693" ulx="337" uly="640">Antwort 4012 Rthlr. der Huſar.</line>
        <line lrx="543" lry="797" ulx="298" uly="739">Rthlr. 2 3</line>
        <line lrx="701" lry="850" ulx="402" uly="810">27 1810 Rthlr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="900" lry="938" type="textblock" ulx="336" uly="888">
        <line lrx="900" lry="938" ulx="336" uly="888">Antwort 201 ⅞ Rthlr. der Bauer.</line>
      </zone>
      <zone lrx="862" lry="1294" type="textblock" ulx="0" uly="1002">
        <line lrx="708" lry="1067" ulx="0" uly="1002">hrr Probe.</line>
        <line lrx="859" lry="1124" ulx="3" uly="1077">erber⸗ 670 2 Rthlr. der P.</line>
        <line lrx="854" lry="1183" ulx="1" uly="1129">egir⸗ 5 36 W ⸗- — u.</line>
        <line lrx="862" lry="1235" ulx="2" uly="1183">lſer , 40°1 23 – — H.</line>
        <line lrx="859" lry="1294" ulx="0" uly="1236">der? 200 T 7 — — B.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1065" lry="1374" type="textblock" ulx="214" uly="1332">
        <line lrx="1065" lry="1374" ulx="214" uly="1332">kommen 1810 (2 ganze Rthlr., dieſe zu jenen addirt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1094" lry="1627" type="textblock" ulx="0" uly="1422">
        <line lrx="1066" lry="1475" ulx="239" uly="1422">1II) Fuͤnf Bauren haueten gemeinſchaftlich ein un⸗</line>
        <line lrx="1078" lry="1524" ulx="282" uly="1478">wachsſames Bezirk Wald von 18 Morgen aus.</line>
        <line lrx="1094" lry="1591" ulx="0" uly="1529">“ aa..,. B und 0 gaben jeder 4 Taͤgloͤhner auf 7 Wo⸗</line>
        <line lrx="1068" lry="1627" ulx="281" uly="1582">chen zu dieſem Geſchaͤft her; D und h aber jeder</line>
      </zone>
      <zone lrx="1105" lry="1848" type="textblock" ulx="0" uly="1614">
        <line lrx="1105" lry="1681" ulx="0" uly="1614">3 Taglohner, welche 11 Wochen lang arbeiteten.</line>
        <line lrx="1069" lry="1730" ulx="264" uly="1683">Nun wollen ſie ſelbiges unter ſich theilen, wie</line>
        <line lrx="1069" lry="1786" ulx="282" uly="1738">viel darf jedem nach Recht und Billigkeit zuge⸗</line>
        <line lrx="647" lry="1848" ulx="0" uly="1790">e. ſprochen werden?</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="226" type="page" xml:id="s_AhI400_226">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_226.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="829" lry="316" type="textblock" ulx="561" uly="272">
        <line lrx="829" lry="316" ulx="561" uly="272">Aufldſung:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1120" lry="806" type="textblock" ulx="284" uly="346">
        <line lrx="864" lry="385" ulx="534" uly="346">7 11</line>
        <line lrx="864" lry="426" ulx="534" uly="388">4 —</line>
        <line lrx="889" lry="479" ulx="494" uly="435">2 8 , 8 3</line>
        <line lrx="918" lry="574" ulx="284" uly="527">28 Mrg. 2 28 Wochen.</line>
        <line lrx="923" lry="614" ulx="284" uly="569">28 W. yg 1YS8 Morgen.</line>
        <line lrx="864" lry="655" ulx="284" uly="619">28 75 9</line>
        <line lrx="758" lry="701" ulx="284" uly="664">33 251 3</line>
        <line lrx="1120" lry="761" ulx="285" uly="697">33 — ⁸ 4 3222 Morgen, jeder</line>
        <line lrx="1119" lry="806" ulx="729" uly="743">51 von A, B und C.</line>
      </zone>
      <zone lrx="485" lry="813" type="textblock" ulx="251" uly="742">
        <line lrx="485" lry="813" ulx="251" uly="742">750 Wochen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1105" lry="1139" type="textblock" ulx="513" uly="904">
        <line lrx="919" lry="954" ulx="515" uly="904">Mrg. 2] 33 Wochen.</line>
        <line lrx="925" lry="995" ulx="513" uly="953">W. Xyg 18 Morgen.</line>
        <line lrx="760" lry="1042" ulx="620" uly="999">50 6</line>
        <line lrx="1105" lry="1104" ulx="635" uly="1046"> 98 3 4⅝ Morgen, jede</line>
        <line lrx="1100" lry="1139" ulx="679" uly="1103">150 von D und E.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1125" lry="1492" type="textblock" ulx="289" uly="1273">
        <line lrx="1124" lry="1338" ulx="289" uly="1273">12) Es hinterlaͤßt jemand bei ſeinem Abſterben</line>
        <line lrx="1124" lry="1386" ulx="333" uly="1332">ein Vermoͤgen von 8802 Reichsthaler, welches</line>
        <line lrx="1125" lry="1442" ulx="335" uly="1390">vermoͤg Teſtaments unter A B C getheilt wer⸗</line>
        <line lrx="1125" lry="1492" ulx="334" uly="1441">den ſoll, daß ſich die Theile verhalten wie die</line>
      </zone>
      <zone lrx="1124" lry="1556" type="textblock" ulx="335" uly="1491">
        <line lrx="1124" lry="1556" ulx="335" uly="1491">Zahlen ,  und . Wie viel bekommt jeder?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1123" lry="1615" type="textblock" ulx="718" uly="1573">
        <line lrx="1123" lry="1598" ulx="723" uly="1573">12 5</line>
      </zone>
      <zone lrx="779" lry="1778" type="textblock" ulx="599" uly="1612">
        <line lrx="650" lry="1761" ulx="599" uly="1612"> *</line>
        <line lrx="717" lry="1778" ulx="692" uly="1620">—  P</line>
        <line lrx="779" lry="1768" ulx="757" uly="1627">+r b ◻</line>
      </zone>
      <zone lrx="721" lry="1857" type="textblock" ulx="700" uly="1826">
        <line lrx="721" lry="1857" ulx="700" uly="1826">O</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="390" type="textblock" ulx="1273" uly="264">
        <line lrx="1324" lry="348" ulx="1273" uly="310">welche</line>
        <line lrx="1325" lry="390" ulx="1274" uly="358">nuſn di</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1792" type="textblock" ulx="1297" uly="1632">
        <line lrx="1325" lry="1792" ulx="1297" uly="1632">= =</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="227" type="page" xml:id="s_AhI400_227">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_227.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="66" lry="805" type="textblock" ulx="2" uly="716">
        <line lrx="66" lry="757" ulx="2" uly="716">en, jeder</line>
        <line lrx="65" lry="805" ulx="3" uly="770">Bundl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="59" lry="1153" type="textblock" ulx="0" uly="1062">
        <line lrx="59" lry="1103" ulx="0" uly="1062">,jene</line>
        <line lrx="53" lry="1153" ulx="0" uly="1116">uh.</line>
      </zone>
      <zone lrx="59" lry="1342" type="textblock" ulx="0" uly="1290">
        <line lrx="59" lry="1342" ulx="0" uly="1290">ſerten</line>
      </zone>
      <zone lrx="59" lry="1391" type="textblock" ulx="0" uly="1352">
        <line lrx="59" lry="1391" ulx="0" uly="1352">belches</line>
      </zone>
      <zone lrx="91" lry="1450" type="textblock" ulx="0" uly="1411">
        <line lrx="91" lry="1450" ulx="0" uly="1411">ſt en</line>
      </zone>
      <zone lrx="57" lry="1557" type="textblock" ulx="0" uly="1456">
        <line lrx="57" lry="1496" ulx="7" uly="1456">nrie N</line>
        <line lrx="56" lry="1557" ulx="0" uly="1505">D “</line>
      </zone>
      <zone lrx="1052" lry="227" type="textblock" ulx="984" uly="190">
        <line lrx="1052" lry="227" ulx="984" uly="190">207</line>
      </zone>
      <zone lrx="1055" lry="311" type="textblock" ulx="196" uly="259">
        <line lrx="1055" lry="311" ulx="196" uly="259">Aus der zu theilenden Zahl 9 und den Zahlen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1055" lry="404" type="textblock" ulx="150" uly="313">
        <line lrx="1055" lry="358" ulx="150" uly="313">welche das Verhaͤltniß der Theile anzeigen, wird</line>
        <line lrx="995" lry="404" ulx="162" uly="362">nun die Gröͤße eines jeden Theils alſo berechnet.</line>
      </zone>
      <zone lrx="930" lry="477" type="textblock" ulx="399" uly="433">
        <line lrx="930" lry="477" ulx="399" uly="433">R. 2 822 Rthlr. A.</line>
      </zone>
      <zone lrx="747" lry="781" type="textblock" ulx="357" uly="493">
        <line lrx="673" lry="536" ulx="462" uly="493">9 3</line>
        <line lrx="747" lry="598" ulx="447" uly="545">3 2934</line>
        <line lrx="705" lry="666" ulx="357" uly="626">R. 2 § % 2% 2</line>
        <line lrx="637" lry="709" ulx="405" uly="678">9 2</line>
        <line lrx="711" lry="753" ulx="404" uly="719">3 2934</line>
        <line lrx="703" lry="781" ulx="681" uly="760">2</line>
      </zone>
      <zone lrx="1051" lry="891" type="textblock" ulx="472" uly="808">
        <line lrx="1051" lry="891" ulx="472" uly="808">3 5 6 195 6 Rthlr. B.</line>
        <line lrx="695" lry="890" ulx="585" uly="853">3 *—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1036" lry="1832" type="textblock" ulx="217" uly="907">
        <line lrx="635" lry="939" ulx="583" uly="907">2 8</line>
        <line lrx="637" lry="984" ulx="584" uly="953">2 7</line>
        <line lrx="675" lry="1037" ulx="587" uly="1005">. 16</line>
        <line lrx="921" lry="1087" ulx="622" uly="1055">15 .</line>
        <line lrx="890" lry="1146" ulx="605" uly="1091">— 1 8⁸</line>
        <line lrx="730" lry="1196" ulx="659" uly="1151">18</line>
        <line lrx="707" lry="1300" ulx="411" uly="1262">R. 2 8802</line>
        <line lrx="661" lry="1346" ulx="450" uly="1313">9 4</line>
        <line lrx="705" lry="1388" ulx="449" uly="1355">3 2934</line>
        <line lrx="733" lry="1441" ulx="544" uly="1401">— –</line>
        <line lrx="1036" lry="1525" ulx="494" uly="1445">3 1886. 36 2 Rthlr. C.</line>
        <line lrx="982" lry="1535" ulx="463" uly="1489">22</line>
        <line lrx="644" lry="1581" ulx="593" uly="1546">1 8</line>
        <line lrx="647" lry="1618" ulx="296" uly="1559">Probe. 1 S</line>
        <line lrx="682" lry="1717" ulx="217" uly="1671">B I9 5 6 3</line>
        <line lrx="715" lry="1767" ulx="219" uly="1726">C 3912 6</line>
        <line lrx="745" lry="1832" ulx="280" uly="1777">§80/2α Rthlr. 6</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="228" type="page" xml:id="s_AhI400_228">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_228.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="965" lry="451" type="textblock" ulx="405" uly="374">
        <line lrx="965" lry="451" ulx="405" uly="374">Keunzehnter Abſchnitt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1129" lry="547" type="textblock" ulx="245" uly="455">
        <line lrx="1129" lry="547" ulx="245" uly="455">Alligationsregel oder Verbindungs⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="828" lry="652" type="textblock" ulx="566" uly="551">
        <line lrx="828" lry="652" ulx="566" uly="551">rechnung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="760" lry="775" type="textblock" ulx="610" uly="721">
        <line lrx="760" lry="775" ulx="610" uly="721">§. 221.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1121" lry="1133" type="textblock" ulx="243" uly="800">
        <line lrx="1121" lry="875" ulx="243" uly="800">Wenn mehrere Dinge ſo gemiſcht werden ſollen,</line>
        <line lrx="1121" lry="923" ulx="246" uly="867">daß eine gegebene Menge herauskomme, in wel⸗</line>
        <line lrx="1120" lry="977" ulx="244" uly="919">cher die gemiſchten Dinge ein verlangtes Verhaͤltniß</line>
        <line lrx="1121" lry="1028" ulx="247" uly="975">haben, ſo lehrt die Vermiſchungsrechnung die Men⸗</line>
        <line lrx="1121" lry="1084" ulx="248" uly="1036">ge finden, welche von jedem Dinge genommen wer⸗</line>
        <line lrx="1103" lry="1133" ulx="248" uly="1089">den muß.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1125" lry="1803" type="textblock" ulx="247" uly="1161">
        <line lrx="1120" lry="1211" ulx="331" uly="1161">3. B. Man ſoll 50 †5 Metall aus Kupfer und</line>
        <line lrx="1122" lry="1263" ulx="249" uly="1213">Silber zuſammen ſchmelzen, die Menge des darinn</line>
        <line lrx="1121" lry="1317" ulx="248" uly="1265">befindlichen Kupfers aber ſoll ſich zur Menge Silber</line>
        <line lrx="1122" lry="1390" ulx="247" uly="1315">wie 3: 5 verhalten. Wie viel braucht man Kupfer</line>
        <line lrx="788" lry="1417" ulx="248" uly="1381">und Silber?</line>
        <line lrx="761" lry="1502" ulx="602" uly="1461">D. 222.</line>
        <line lrx="1039" lry="1572" ulx="334" uly="1517">Mittlerer Werth oder Gehalt.</line>
        <line lrx="1123" lry="1643" ulx="334" uly="1593">Wenn von einerlei Dinge mehrere Sorten von</line>
        <line lrx="1123" lry="1696" ulx="253" uly="1644">verſchiedenen Preiſen (oder Gehalt) miteinander</line>
        <line lrx="1124" lry="1748" ulx="252" uly="1696">vermiſcht werden, ſo muß ein gewiſſer Theil von</line>
        <line lrx="1125" lry="1803" ulx="255" uly="1750">Gemiſch weniger werth (oder geringhaltiger) ſeyn,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1127" lry="1894" type="textblock" ulx="236" uly="1802">
        <line lrx="1127" lry="1888" ulx="236" uly="1802">als ein eben ſo großer Theil von der beſſern</line>
        <line lrx="1091" lry="1894" ulx="965" uly="1859">Sorte;</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="414" type="textblock" ulx="1270" uly="274">
        <line lrx="1325" lry="314" ulx="1270" uly="274">Gorke</line>
        <line lrx="1325" lry="367" ulx="1272" uly="329">ſepnt,</line>
        <line lrx="1325" lry="414" ulx="1270" uly="382">ten Go</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1035" type="textblock" ulx="1264" uly="460">
        <line lrx="1325" lry="494" ulx="1305" uly="460">D</line>
        <line lrx="1325" lry="550" ulx="1264" uly="512">miſche</line>
        <line lrx="1321" lry="599" ulx="1265" uly="565">Mlitel</line>
        <line lrx="1325" lry="653" ulx="1266" uly="620">einer e</line>
        <line lrx="1323" lry="706" ulx="1265" uly="677">von d</line>
        <line lrx="1325" lry="760" ulx="1266" uly="731">man d</line>
        <line lrx="1325" lry="819" ulx="1267" uly="781">miſche</line>
        <line lrx="1325" lry="870" ulx="1267" uly="836">ten W</line>
        <line lrx="1325" lry="923" ulx="1269" uly="892">von der</line>
        <line lrx="1322" lry="982" ulx="1272" uly="940">Maß</line>
        <line lrx="1325" lry="1035" ulx="1280" uly="998">werch</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1160" type="textblock" ulx="1283" uly="1122">
        <line lrx="1325" lry="1160" ulx="1283" uly="1122">Pei</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1552" type="textblock" ulx="1280" uly="1409">
        <line lrx="1325" lry="1447" ulx="1280" uly="1409">Ne</line>
        <line lrx="1325" lry="1495" ulx="1284" uly="1466">und</line>
        <line lrx="1325" lry="1552" ulx="1286" uly="1515">Ger</line>
      </zone>
      <zone lrx="1324" lry="1864" type="textblock" ulx="1292" uly="1730">
        <line lrx="1324" lry="1762" ulx="1292" uly="1730">gene</line>
        <line lrx="1321" lry="1810" ulx="1294" uly="1781">und</line>
        <line lrx="1319" lry="1864" ulx="1294" uly="1828">der</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="229" type="page" xml:id="s_AhI400_229">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_229.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="60" lry="554" type="textblock" ulx="2" uly="497">
        <line lrx="60" lry="554" ulx="2" uly="497">unge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="60" lry="922" type="textblock" ulx="0" uly="836">
        <line lrx="60" lry="876" ulx="10" uly="836">ſolen,</line>
        <line lrx="57" lry="922" ulx="0" uly="886">1 wel⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="56" lry="983" type="textblock" ulx="0" uly="940">
        <line lrx="56" lry="983" ulx="0" uly="940">iltnis</line>
      </zone>
      <zone lrx="59" lry="1031" type="textblock" ulx="0" uly="997">
        <line lrx="59" lry="1031" ulx="0" uly="997">„Men⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="57" lry="1085" type="textblock" ulx="0" uly="1056">
        <line lrx="57" lry="1085" ulx="0" uly="1056">en wer⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="59" lry="1380" type="textblock" ulx="0" uly="1177">
        <line lrx="58" lry="1223" ulx="0" uly="1177">fer uid</line>
        <line lrx="59" lry="1267" ulx="0" uly="1232">dorinn</line>
        <line lrx="58" lry="1322" ulx="0" uly="1284">Silber</line>
        <line lrx="57" lry="1380" ulx="3" uly="1337">upſer</line>
      </zone>
      <zone lrx="57" lry="1924" type="textblock" ulx="0" uly="1549">
        <line lrx="22" lry="1585" ulx="2" uly="1549">lt</line>
        <line lrx="54" lry="1655" ulx="1" uly="1617">en o</line>
        <line lrx="53" lry="1707" ulx="0" uly="1668">ander</line>
        <line lrx="56" lry="1760" ulx="2" uly="1722">l won⸗</line>
        <line lrx="57" lry="1823" ulx="0" uly="1777">) ſeyn,</line>
        <line lrx="57" lry="1872" ulx="4" uly="1823">beſſenn</line>
        <line lrx="40" lry="1924" ulx="0" uly="1889">dtte;</line>
      </zone>
      <zone lrx="1068" lry="247" type="textblock" ulx="996" uly="211">
        <line lrx="1068" lry="247" ulx="996" uly="211">209</line>
      </zone>
      <zone lrx="1068" lry="330" type="textblock" ulx="192" uly="255">
        <line lrx="1068" lry="330" ulx="192" uly="255">Sorte; hingegen werth (oder p von beßern Gehalt)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1068" lry="452" type="textblock" ulx="192" uly="311">
        <line lrx="1068" lry="381" ulx="192" uly="311">ſeyn, als ein eben ſo großer Theil von der ſchlech⸗</line>
        <line lrx="369" lry="452" ulx="194" uly="393">ten Sorte.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1073" lry="932" type="textblock" ulx="192" uly="436">
        <line lrx="1069" lry="524" ulx="273" uly="436">Demnach muß eine gewiße Menge von Ge⸗</line>
        <line lrx="1070" lry="564" ulx="192" uly="504">miſch einen Werth (oder Gehalt) haben, der ein</line>
        <line lrx="1071" lry="616" ulx="193" uly="569">Mittel haͤlt zwiſchen dem Werth (oder Gehalt)</line>
        <line lrx="1072" lry="668" ulx="195" uly="626">einer eben ſo großen Menge von der beſten und</line>
        <line lrx="1073" lry="721" ulx="196" uly="669">von der ſchlechteſten Sorte, und dieſen nennt</line>
        <line lrx="1072" lry="773" ulx="195" uly="732">man den mittlern Werth (oder Gehalt) des Ge⸗</line>
        <line lrx="1071" lry="826" ulx="195" uly="779">miſches, z. B. Es miſcht jemand zweierlei Sor⸗</line>
        <line lrx="1070" lry="888" ulx="195" uly="832">ten Weins, von der erſten koſtet die Maaß 12 kr.,</line>
        <line lrx="1072" lry="932" ulx="197" uly="884">von der andern 10 kr., ſo wird vom Gemiſche eine</line>
      </zone>
      <zone lrx="1072" lry="990" type="textblock" ulx="180" uly="940">
        <line lrx="1072" lry="990" ulx="180" uly="940">Maaß weniger als 12 kr. und mehr als 10 kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="386" lry="1036" type="textblock" ulx="200" uly="997">
        <line lrx="386" lry="1036" ulx="200" uly="997">werth ſeyn.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1075" lry="1162" type="textblock" ulx="202" uly="1072">
        <line lrx="1075" lry="1116" ulx="282" uly="1072">Aus den Preiſen und Menge der Mixtorum den</line>
        <line lrx="800" lry="1162" ulx="202" uly="1124">Preis des Mixti.</line>
      </zone>
      <zone lrx="831" lry="1331" type="textblock" ulx="441" uly="1201">
        <line lrx="702" lry="1265" ulx="539" uly="1201">§. 223:</line>
        <line lrx="831" lry="1331" ulx="441" uly="1290">Erſte Aufgabe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1077" lry="1578" type="textblock" ulx="203" uly="1337">
        <line lrx="1074" lry="1397" ulx="263" uly="1337">Man gibt die Preiſe (oder den Gehalt) und</line>
        <line lrx="1076" lry="1448" ulx="203" uly="1407">die Menge der zu einem Gemiſch genommenen Sorte,</line>
        <line lrx="1077" lry="1527" ulx="204" uly="1450">und verlangt den mittleren Preis (oder Gehalt) des</line>
        <line lrx="555" lry="1578" ulx="204" uly="1511">Gemiſches zu wiſſen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="1704" type="textblock" ulx="287" uly="1598">
        <line lrx="753" lry="1641" ulx="519" uly="1598">Aufloͤſung.</line>
        <line lrx="1081" lry="1704" ulx="287" uly="1663">Man addire die von den verſchiedenen Sorten</line>
      </zone>
      <zone lrx="1080" lry="1760" type="textblock" ulx="177" uly="1716">
        <line lrx="1080" lry="1760" ulx="177" uly="1716">genommene Menge oder ihre Preiſe (oder Gehalt)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1103" lry="1863" type="textblock" ulx="206" uly="1767">
        <line lrx="1081" lry="1846" ulx="207" uly="1767">und dividire die Summe der Preiſe durch die Summe</line>
        <line lrx="1103" lry="1863" ulx="206" uly="1821">der Mengen.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="230" type="page" xml:id="s_AhI400_230">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_230.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1116" lry="627" type="textblock" ulx="234" uly="286">
        <line lrx="760" lry="326" ulx="573" uly="286">Beiſpiel.</line>
        <line lrx="1114" lry="403" ulx="234" uly="346">a) Ein Weinhaͤndler miſcht dreierlei Sorten Wein.</line>
        <line lrx="1115" lry="473" ulx="279" uly="402">1 Aimer von A koſtet 80 fl., von B 72 fl., und von</line>
        <line lrx="412" lry="504" ulx="277" uly="463">C 95 fl.</line>
        <line lrx="1116" lry="582" ulx="282" uly="529">Nun nimmt er von A 4 Aimer, von B 6 Ai⸗</line>
        <line lrx="1111" lry="627" ulx="278" uly="581">mer und von C 10 Aimer.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1088" lry="715" type="textblock" ulx="321" uly="647">
        <line lrx="1088" lry="715" ulx="321" uly="647">Wie viel iſt 1 Aimer des Gemiſches werth?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1068" lry="1271" type="textblock" ulx="201" uly="733">
        <line lrx="881" lry="787" ulx="201" uly="733">4 Aimer fl. fl.</line>
        <line lrx="910" lry="834" ulx="204" uly="782">von A 4 — à 80° thut 320</line>
        <line lrx="906" lry="896" ulx="213" uly="840">— B 6 — à 72 ⸗ 432</line>
        <line lrx="905" lry="933" ulx="254" uly="893">— C r1o — à 905 ⸗ 950</line>
        <line lrx="1068" lry="1008" ulx="396" uly="960">20 1792 893 fl.</line>
        <line lrx="902" lry="1046" ulx="795" uly="1012">16 G</line>
        <line lrx="914" lry="1131" ulx="801" uly="1100">02</line>
        <line lrx="914" lry="1167" ulx="829" uly="1137">180</line>
        <line lrx="915" lry="1238" ulx="864" uly="1217">1 2</line>
        <line lrx="920" lry="1271" ulx="855" uly="1247">BB</line>
      </zone>
      <zone lrx="1085" lry="1346" type="textblock" ulx="300" uly="1292">
        <line lrx="1085" lry="1346" ulx="300" uly="1292">Alſo 1 Aimer vom Gemiſch koſtet — 89  fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1128" lry="1607" type="textblock" ulx="242" uly="1380">
        <line lrx="1125" lry="1452" ulx="242" uly="1380">b) Es ſollen dreierlei Sorten Metall A B 0 zu⸗</line>
        <line lrx="1127" lry="1503" ulx="277" uly="1451">ſammen geſchmolzen werden, jede Sorte beſteht</line>
        <line lrx="1128" lry="1551" ulx="290" uly="1503">aus Silber und Kupfer, und zwar enthalten</line>
        <line lrx="1127" lry="1607" ulx="290" uly="1556">16 Loth oder eine Mark von A, 15 Loth fein</line>
      </zone>
      <zone lrx="1131" lry="1659" type="textblock" ulx="290" uly="1607">
        <line lrx="1131" lry="1659" ulx="290" uly="1607">Silber, von B 5 Loth, von C 9 Loth. Wie viel</line>
      </zone>
      <zone lrx="1128" lry="1872" type="textblock" ulx="289" uly="1662">
        <line lrx="1128" lry="1713" ulx="289" uly="1662">Loth fein Silber werden auſſer dem Kupfer in</line>
        <line lrx="1126" lry="1765" ulx="290" uly="1710">einer Mark des gemiſchten Metalls ſtecken, wenn</line>
        <line lrx="1127" lry="1817" ulx="292" uly="1770">man von à 9 Mark, von B 20 Mark, und von</line>
        <line lrx="1099" lry="1872" ulx="293" uly="1828">C 30 Mark nimmt? .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1315" lry="490" type="textblock" ulx="1232" uly="397">
        <line lrx="1313" lry="427" ulx="1232" uly="397">0</line>
        <line lrx="1315" lry="490" ulx="1269" uly="450">30</line>
      </zone>
      <zone lrx="1321" lry="567" type="textblock" ulx="1299" uly="536">
        <line lrx="1321" lry="567" ulx="1299" uly="536">99</line>
      </zone>
      <zone lrx="1315" lry="841" type="textblock" ulx="1280" uly="800">
        <line lrx="1315" lry="841" ulx="1280" uly="800">luth</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1035" type="textblock" ulx="1273" uly="891">
        <line lrx="1325" lry="929" ulx="1273" uly="891">9)W</line>
        <line lrx="1325" lry="978" ulx="1289" uly="945">Mei</line>
        <line lrx="1322" lry="1035" ulx="1291" uly="996">ſind</line>
      </zone>
      <zone lrx="1298" lry="1091" type="textblock" ulx="1274" uly="1064">
        <line lrx="1298" lry="1091" ulx="1288" uly="1073">S=</line>
      </zone>
      <zone lrx="1308" lry="1373" type="textblock" ulx="1281" uly="1086">
        <line lrx="1308" lry="1373" ulx="1281" uly="1086">111II1E E</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1465" type="textblock" ulx="1313" uly="1409">
        <line lrx="1325" lry="1465" ulx="1313" uly="1409">—</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="231" type="page" xml:id="s_AhI400_231">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_231.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="72" lry="386" type="textblock" ulx="0" uly="351">
        <line lrx="72" lry="386" ulx="0" uly="351">1 Weir.</line>
      </zone>
      <zone lrx="72" lry="438" type="textblock" ulx="9" uly="409">
        <line lrx="72" lry="438" ulx="9" uly="409">und von</line>
      </zone>
      <zone lrx="91" lry="571" type="textblock" ulx="9" uly="535">
        <line lrx="91" lry="571" ulx="9" uly="535">3 6 %</line>
      </zone>
      <zone lrx="53" lry="709" type="textblock" ulx="0" uly="667">
        <line lrx="53" lry="709" ulx="0" uly="667">verth!</line>
      </zone>
      <zone lrx="45" lry="1364" type="textblock" ulx="0" uly="1309">
        <line lrx="19" lry="1337" ulx="12" uly="1313">3</line>
        <line lrx="45" lry="1364" ulx="0" uly="1309">f.</line>
      </zone>
      <zone lrx="62" lry="1829" type="textblock" ulx="0" uly="1416">
        <line lrx="62" lry="1453" ulx="0" uly="1416">0 N</line>
        <line lrx="60" lry="1507" ulx="1" uly="1465"> beſceh⸗</line>
        <line lrx="60" lry="1562" ulx="0" uly="1520">Itfilt⸗</line>
        <line lrx="58" lry="1617" ulx="0" uly="1571">th fen</line>
        <line lrx="56" lry="1669" ulx="0" uly="1621">U ti</line>
        <line lrx="56" lry="1728" ulx="0" uly="1678">er in</line>
        <line lrx="56" lry="1780" ulx="1" uly="1739">wern</line>
        <line lrx="56" lry="1829" ulx="0" uly="1792">d bon</line>
      </zone>
      <zone lrx="1070" lry="235" type="textblock" ulx="1001" uly="208">
        <line lrx="1070" lry="235" ulx="1001" uly="208">211</line>
      </zone>
      <zone lrx="749" lry="331" type="textblock" ulx="525" uly="283">
        <line lrx="749" lry="331" ulx="525" uly="283">Aufloͤſung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1072" lry="722" type="textblock" ulx="199" uly="340">
        <line lrx="1072" lry="392" ulx="202" uly="340">A 9 Mark à 9 Loth thut 135 Loth f. Silber</line>
        <line lrx="1058" lry="442" ulx="199" uly="396">B 20 –— à 5 — — 100 — – —</line>
        <line lrx="1057" lry="516" ulx="199" uly="455">030 — à 9 – — 270 –— – —</line>
        <line lrx="1069" lry="603" ulx="212" uly="507">59 50 Mrk. Gemiſch enthalten 59 5.0 5 8 23 Loth</line>
        <line lrx="845" lry="722" ulx="730" uly="638">35</line>
      </zone>
      <zone lrx="1094" lry="867" type="textblock" ulx="200" uly="739">
        <line lrx="1094" lry="824" ulx="282" uly="739">Alſo 1 Mark vom Gemiſch beſteht aus 8 + 3½</line>
        <line lrx="943" lry="867" ulx="200" uly="794">Loth fein Silber und 7 + 2  Loth Kupfer.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1068" lry="1220" type="textblock" ulx="199" uly="891">
        <line lrx="1068" lry="932" ulx="199" uly="891">c) Was iſt die mittlere Sterbezahl von 22000</line>
        <line lrx="1067" lry="990" ulx="238" uly="943">Menſchen in Stuttgart, von welchen geſtorben</line>
        <line lrx="865" lry="1046" ulx="236" uly="995">ſind:</line>
        <line lrx="956" lry="1128" ulx="199" uly="1020">AO. 700 enſchen</line>
        <line lrx="758" lry="1138" ulx="672" uly="1107">80°0</line>
        <line lrx="797" lry="1182" ulx="670" uly="1150">75</line>
        <line lrx="757" lry="1220" ulx="673" uly="1189">8 2 0</line>
      </zone>
      <zone lrx="758" lry="1301" type="textblock" ulx="670" uly="1230">
        <line lrx="758" lry="1264" ulx="672" uly="1230">780</line>
        <line lrx="756" lry="1301" ulx="670" uly="1271">8 1</line>
      </zone>
      <zone lrx="755" lry="1389" type="textblock" ulx="668" uly="1312">
        <line lrx="755" lry="1347" ulx="668" uly="1312">780</line>
        <line lrx="754" lry="1389" ulx="670" uly="1356">272</line>
      </zone>
      <zone lrx="1068" lry="1506" type="textblock" ulx="258" uly="1389">
        <line lrx="1068" lry="1505" ulx="258" uly="1389">8 Angaben 8 D 62 37 779 Menſchen</line>
        <line lrx="720" lry="1506" ulx="670" uly="1472">6</line>
      </zone>
      <zone lrx="1000" lry="1472" type="textblock" ulx="208" uly="1076">
        <line lrx="266" lry="1368" ulx="208" uly="1118">e</line>
        <line lrx="579" lry="1391" ulx="494" uly="1076">1IEIII</line>
        <line lrx="1000" lry="1472" ulx="755" uly="1118">IIII</line>
      </zone>
      <zone lrx="755" lry="1770" type="textblock" ulx="627" uly="1529">
        <line lrx="726" lry="1591" ulx="627" uly="1529">63</line>
        <line lrx="728" lry="1642" ulx="673" uly="1602">5 6</line>
        <line lrx="755" lry="1718" ulx="701" uly="1687">77</line>
        <line lrx="754" lry="1770" ulx="700" uly="1738">7 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="754" lry="1903" type="textblock" ulx="656" uly="1814">
        <line lrx="754" lry="1846" ulx="656" uly="1814">85</line>
        <line lrx="730" lry="1903" ulx="659" uly="1872">O 2</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="232" type="page" xml:id="s_AhI400_232">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_232.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1116" lry="495" type="textblock" ulx="235" uly="318">
        <line lrx="1115" lry="386" ulx="235" uly="318">Menſchen, iſt alſo zwiſchen 779 und 780 Menſchen.</line>
        <line lrx="1116" lry="441" ulx="323" uly="384">Aus den Preiſen der Mixtorum und des Mixti</line>
        <line lrx="873" lry="495" ulx="241" uly="442">die Menge der Mixtorum. .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1118" lry="733" type="textblock" ulx="327" uly="553">
        <line lrx="847" lry="597" ulx="536" uly="553">. 224.</line>
        <line lrx="921" lry="662" ulx="398" uly="619">Zweite Aufgabe.</line>
        <line lrx="1118" lry="733" ulx="327" uly="684">Man gibt die Preiſe (oder den Gehalt) der zu</line>
      </zone>
      <zone lrx="1150" lry="800" type="textblock" ulx="238" uly="710">
        <line lrx="1150" lry="800" ulx="238" uly="710">miſchenden Sorten und den mittleren Preis oder Ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="836" type="textblock" ulx="243" uly="781">
        <line lrx="1119" lry="836" ulx="243" uly="781">halt, welchen das Gemiſch haben ſoll und verlangt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1130" lry="889" type="textblock" ulx="244" uly="843">
        <line lrx="1130" lry="889" ulx="244" uly="843">die Mengen zu wiſſen, welche von den verſchiedenen</line>
      </zone>
      <zone lrx="837" lry="943" type="textblock" ulx="246" uly="896">
        <line lrx="837" lry="943" ulx="246" uly="896">Sorten genommen werden muͤſſen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="808" lry="1076" type="textblock" ulx="533" uly="1000">
        <line lrx="808" lry="1076" ulx="533" uly="1000">Aufloſung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1123" lry="1349" type="textblock" ulx="230" uly="1050">
        <line lrx="1119" lry="1129" ulx="329" uly="1050">I. Wenn das Gemiſch nur aus zwo</line>
        <line lrx="1120" lry="1189" ulx="230" uly="1134">Sorten zuſammeng eſezt werden ſoll, z. B.</line>
        <line lrx="1122" lry="1244" ulx="329" uly="1196">Man ſoll aus einem Wein, wovon die Maaß</line>
        <line lrx="1123" lry="1301" ulx="249" uly="1252">24 kr. und einem andern, wovon ſie 16 kr. koſtet,</line>
        <line lrx="1122" lry="1349" ulx="248" uly="1301">einen Wein machen, wovon die Maaß 9 kr. koſtet.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1123" lry="1668" type="textblock" ulx="244" uly="1364">
        <line lrx="1095" lry="1437" ulx="244" uly="1364">Beſſere Sorte: Mittlere Menge von den</line>
        <line lrx="1100" lry="1489" ulx="268" uly="1438">Kreutzer 24 Sorte: 3 beſſern Sorten,</line>
        <line lrx="1122" lry="1537" ulx="248" uly="1490">ſchlechtere 16 Kreuzer 19 5 von der ſchlechten.</line>
        <line lrx="1123" lry="1611" ulx="331" uly="1552">Man ſubtrahire von dem Preis (24) der beſ⸗</line>
        <line lrx="1123" lry="1668" ulx="249" uly="1621">ſern Sorte den mittleren Preis (19), ſo iſt der</line>
      </zone>
      <zone lrx="1160" lry="1718" type="textblock" ulx="250" uly="1668">
        <line lrx="1160" lry="1718" ulx="250" uly="1668">Reſt (5) die von der geringern Sorte zunehmende</line>
      </zone>
      <zone lrx="1126" lry="1881" type="textblock" ulx="250" uly="1720">
        <line lrx="1126" lry="1777" ulx="250" uly="1720">Menge. Nun ſubtrahire man von dem mittlern</line>
        <line lrx="1123" lry="1828" ulx="251" uly="1776">Preis (19) den geringern (16), ſo zeigt der Reſt</line>
        <line lrx="1027" lry="1881" ulx="251" uly="1832">(3) die erforderliche Menge der beſten Sorte.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1151" lry="326" type="textblock" ulx="320" uly="264">
        <line lrx="1151" lry="326" ulx="320" uly="264">Die mittlere jaͤhrliche Sterbezahl von 220090</line>
      </zone>
      <zone lrx="1320" lry="376" type="textblock" ulx="1284" uly="336">
        <line lrx="1320" lry="376" ulx="1284" uly="336">z</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="596" type="textblock" ulx="1283" uly="519">
        <line lrx="1317" lry="544" ulx="1283" uly="519">von</line>
        <line lrx="1325" lry="596" ulx="1288" uly="575">10</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="650" type="textblock" ulx="1290" uly="617">
        <line lrx="1325" lry="650" ulx="1290" uly="617">Sor</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="233" type="page" xml:id="s_AhI400_233">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_233.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="69" lry="431" type="textblock" ulx="0" uly="288">
        <line lrx="69" lry="311" ulx="18" uly="288">22000</line>
        <line lrx="69" lry="372" ulx="0" uly="333">enſchen.</line>
        <line lrx="69" lry="431" ulx="1" uly="400">8s Müri</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="886" type="textblock" ulx="0" uly="692">
        <line lrx="66" lry="732" ulx="0" uly="692">) der</line>
        <line lrx="64" lry="779" ulx="2" uly="745">lder Ge⸗</line>
        <line lrx="64" lry="838" ulx="0" uly="799">herlangt</line>
        <line lrx="63" lry="886" ulx="0" uly="854">jedenen</line>
      </zone>
      <zone lrx="60" lry="1356" type="textblock" ulx="0" uly="1096">
        <line lrx="59" lry="1130" ulx="4" uly="1096">6 ziot</line>
        <line lrx="59" lry="1185" ulx="0" uly="1144">1,5.B.</line>
        <line lrx="60" lry="1247" ulx="0" uly="1207">Mnß</line>
        <line lrx="60" lry="1303" ulx="9" uly="1263">loſtet,</line>
        <line lrx="59" lry="1356" ulx="11" uly="1316">ſoſtet.</line>
      </zone>
      <zone lrx="46" lry="1487" type="textblock" ulx="0" uly="1400">
        <line lrx="45" lry="1433" ulx="1" uly="1400">n den</line>
        <line lrx="46" lry="1487" ulx="0" uly="1458">orten,</line>
      </zone>
      <zone lrx="53" lry="1543" type="textblock" ulx="0" uly="1505">
        <line lrx="53" lry="1543" ulx="0" uly="1505">lcten⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="53" lry="1779" type="textblock" ulx="0" uly="1578">
        <line lrx="53" lry="1620" ulx="0" uly="1578">derl⸗</line>
        <line lrx="51" lry="1677" ulx="2" uly="1637">ſt der</line>
        <line lrx="51" lry="1726" ulx="0" uly="1689">mende</line>
        <line lrx="51" lry="1779" ulx="0" uly="1741">gttletn</line>
      </zone>
      <zone lrx="84" lry="1832" type="textblock" ulx="1" uly="1788">
        <line lrx="84" lry="1832" ulx="1" uly="1788">Neſt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1083" lry="235" type="textblock" ulx="985" uly="187">
        <line lrx="1083" lry="235" ulx="985" uly="187">213</line>
      </zone>
      <zone lrx="1082" lry="314" type="textblock" ulx="295" uly="259">
        <line lrx="1082" lry="314" ulx="295" uly="259">II. Wenn das Gemiſch aus mehr als</line>
      </zone>
      <zone lrx="890" lry="382" type="textblock" ulx="214" uly="329">
        <line lrx="890" lry="382" ulx="214" uly="329">zwo Sorten beſtehen ſo ll, z. B.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1084" lry="621" type="textblock" ulx="212" uly="405">
        <line lrx="1082" lry="446" ulx="294" uly="405">Man ſoll dreierlei Sorten Kaffee miſchen;</line>
        <line lrx="1081" lry="501" ulx="214" uly="459">1I 5 von A koſtet 14 Batzen, von B 12 Batzen,</line>
        <line lrx="1083" lry="555" ulx="212" uly="509">von C 9 Batzen, und 1 [5 vom Gemiſch ſoll</line>
        <line lrx="1084" lry="621" ulx="214" uly="564">10 Batzen koſten, wie viel muß man von jeder</line>
      </zone>
      <zone lrx="481" lry="656" type="textblock" ulx="186" uly="617">
        <line lrx="481" lry="656" ulx="186" uly="617">Sorte nehmen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1106" lry="908" type="textblock" ulx="258" uly="702">
        <line lrx="1083" lry="748" ulx="258" uly="702">1) Zuvor iſt zu merken, daß man hier von zwo</line>
        <line lrx="1084" lry="806" ulx="296" uly="746">Sorten die Menge annehmen kann wie man</line>
        <line lrx="1106" lry="855" ulx="294" uly="804">will, und die Aufgabe doch aufgelost bleibt,</line>
        <line lrx="1039" lry="908" ulx="292" uly="866">z. B. Man nehme von A 3 5, von B 5 .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1083" lry="1100" type="textblock" ulx="253" uly="955">
        <line lrx="1083" lry="996" ulx="253" uly="955">2) Nun berechne man nach (§. 223.) den Werth</line>
        <line lrx="1082" lry="1067" ulx="293" uly="992">eines Gemiſches aus beiden willkuͤhrlichen Men⸗</line>
        <line lrx="804" lry="1100" ulx="293" uly="1061">gen von A und B. Nemlich:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1040" lry="1393" type="textblock" ulx="293" uly="1130">
        <line lrx="1040" lry="1203" ulx="294" uly="1130">A 3 f5 à II Batzen, thut 33 Batzen,</line>
        <line lrx="996" lry="1244" ulx="294" uly="1200">B 5 15 8 — — 40 —</line>
        <line lrx="1025" lry="1328" ulx="304" uly="1265">8 f vom Gemiſch 23 Batzen.</line>
        <line lrx="948" lry="1393" ulx="293" uly="1341">folglich 1 5 vom Gemiſch 0ε Batzen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="515" lry="1231" type="textblock" ulx="499" uly="1200">
        <line lrx="515" lry="1231" ulx="499" uly="1200">-</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="234" type="page" xml:id="s_AhI400_234">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_234.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="958" lry="445" type="textblock" ulx="427" uly="385">
        <line lrx="958" lry="445" ulx="427" uly="385">Zwanzigſter Abſchnitt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1140" lry="535" type="textblock" ulx="257" uly="471">
        <line lrx="1140" lry="535" ulx="257" uly="471">Die Regel de Quinque u. ſ. w.</line>
      </zone>
      <zone lrx="766" lry="594" type="textblock" ulx="602" uly="563">
        <line lrx="766" lry="594" ulx="602" uly="563">und</line>
      </zone>
      <zone lrx="1062" lry="678" type="textblock" ulx="330" uly="619">
        <line lrx="1062" lry="678" ulx="330" uly="619">Zuſammenſetzung der Verhaͤltniſſe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="768" lry="867" type="textblock" ulx="264" uly="751">
        <line lrx="768" lry="817" ulx="622" uly="751">§. 225.</line>
        <line lrx="338" lry="867" ulx="264" uly="826">.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1131" lry="894" type="textblock" ulx="259" uly="851">
        <line lrx="1131" lry="894" ulx="259" uly="851">WVft beſtimmt ſich eine Groͤße nicht aus einer al⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1131" lry="944" type="textblock" ulx="201" uly="904">
        <line lrx="1131" lry="944" ulx="201" uly="904">leein, ſondern aus mehrern zugleich. Alsdann muß</line>
      </zone>
      <zone lrx="1132" lry="1104" type="textblock" ulx="261" uly="957">
        <line lrx="1131" lry="1008" ulx="261" uly="957">man unterſuch en, wie ſie ſich aus jeder allein beſtim⸗</line>
        <line lrx="1132" lry="1051" ulx="261" uly="1009">men wuͤrde; wenn die andern beiſeite geſezt wer⸗</line>
        <line lrx="450" lry="1104" ulx="263" uly="1065">den, z. B.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1133" lry="1170" type="textblock" ulx="265" uly="1123">
        <line lrx="1133" lry="1170" ulx="265" uly="1123">1) Intereßen verhalten ſich bei gleichen Zeiten und</line>
      </zone>
      <zone lrx="1138" lry="1222" type="textblock" ulx="305" uly="1180">
        <line lrx="1138" lry="1222" ulx="305" uly="1180">Procenten wie die Kapitalien; bei gleichen Kapi⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1135" lry="1432" type="textblock" ulx="265" uly="1233">
        <line lrx="1135" lry="1275" ulx="304" uly="1233">talien und Procenten wie die Zeiten; bei gleichen</line>
        <line lrx="972" lry="1328" ulx="305" uly="1287">Zeiten und Kapitalien wie die Procente.</line>
        <line lrx="1135" lry="1381" ulx="265" uly="1332">2) Wenn die Rede iſt von Arbeitern, der Zeit, wel⸗</line>
        <line lrx="1135" lry="1432" ulx="307" uly="1391">che ſie brauchen, den taͤglichen Arbeitsſtunden</line>
      </zone>
      <zone lrx="1159" lry="1486" type="textblock" ulx="306" uly="1444">
        <line lrx="1159" lry="1486" ulx="306" uly="1444">und dem Werk, das ſie verfertigen, ſo iſt klar,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1136" lry="1858" type="textblock" ulx="305" uly="1496">
        <line lrx="1135" lry="1539" ulx="306" uly="1496">daß mehrere Arbeiter in mehr Zeit, und wenn ſie</line>
        <line lrx="1134" lry="1593" ulx="305" uly="1549">taͤglich mehr Arbeitsſtunden nehmen, ein groͤßeres</line>
        <line lrx="1135" lry="1645" ulx="306" uly="1603">Werk zu Stande bringen; z. B. 60 Perſonen</line>
        <line lrx="1134" lry="1698" ulx="306" uly="1654">bringen innerhalb 8 Wochen einen Graben, wel⸗</line>
        <line lrx="1134" lry="1751" ulx="307" uly="1709">cher 210 Fuß lang, 15 Fuß breit und 8 tief iſt,</line>
        <line lrx="1136" lry="1803" ulx="306" uly="1753">zu Stande, wie viel braucht man zu einem an⸗</line>
        <line lrx="1135" lry="1858" ulx="306" uly="1814">dern Graben, welcher 170 Fuß lang, 12 Fuß</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="577" type="textblock" ulx="1291" uly="492">
        <line lrx="1325" lry="516" ulx="1291" uly="492">von</line>
        <line lrx="1323" lry="577" ulx="1294" uly="539">her</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="235" type="page" xml:id="s_AhI400_235">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_235.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="66" lry="537" type="textblock" ulx="0" uly="480">
        <line lrx="66" lry="537" ulx="0" uly="480">1..</line>
      </zone>
      <zone lrx="44" lry="683" type="textblock" ulx="0" uly="630">
        <line lrx="44" lry="683" ulx="0" uly="630">ſiſe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="69" lry="1061" type="textblock" ulx="0" uly="857">
        <line lrx="69" lry="892" ulx="0" uly="857">ner ol⸗</line>
        <line lrx="65" lry="954" ulx="0" uly="911">n nuß</line>
        <line lrx="65" lry="998" ulx="7" uly="965">Reſtiurn⸗</line>
        <line lrx="60" lry="1061" ulx="0" uly="1026">ign wer</line>
      </zone>
      <zone lrx="67" lry="1228" type="textblock" ulx="0" uly="1136">
        <line lrx="67" lry="1174" ulx="1" uly="1136">eten und</line>
        <line lrx="67" lry="1228" ulx="0" uly="1188">en Kopi⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="67" lry="1289" type="textblock" ulx="5" uly="1244">
        <line lrx="67" lry="1289" ulx="5" uly="1244">gleicſen</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="1710" type="textblock" ulx="0" uly="1346">
        <line lrx="66" lry="1390" ulx="0" uly="1346">t, wel⸗</line>
        <line lrx="63" lry="1446" ulx="2" uly="1406">Sſtunden</line>
        <line lrx="59" lry="1502" ulx="4" uly="1457"> ,</line>
        <line lrx="59" lry="1548" ulx="4" uly="1506">gennſe</line>
        <line lrx="58" lry="1611" ulx="0" uly="1562">guifns</line>
        <line lrx="57" lry="1656" ulx="0" uly="1619">letſoten</line>
        <line lrx="56" lry="1710" ulx="0" uly="1666">1, wel⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="84" lry="1766" type="textblock" ulx="0" uly="1721">
        <line lrx="84" lry="1766" ulx="0" uly="1721">ef iſt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="84" lry="1816" type="textblock" ulx="0" uly="1777">
        <line lrx="84" lry="1816" ulx="0" uly="1777">n en</line>
      </zone>
      <zone lrx="56" lry="1871" type="textblock" ulx="0" uly="1826">
        <line lrx="56" lry="1871" ulx="0" uly="1826">1</line>
      </zone>
      <zone lrx="1094" lry="208" type="textblock" ulx="1024" uly="171">
        <line lrx="1094" lry="208" ulx="1024" uly="171">215</line>
      </zone>
      <zone lrx="1099" lry="685" type="textblock" ulx="228" uly="253">
        <line lrx="1097" lry="301" ulx="265" uly="253">breit und 5 Fuß tief werden ſoll, um ſelbigen</line>
        <line lrx="739" lry="352" ulx="267" uly="308">in 10 Wochen herzuſtellen?</line>
        <line lrx="1098" lry="423" ulx="309" uly="351">Hier helfen Perſonen und Wochen die Arbeit</line>
        <line lrx="1097" lry="471" ulx="228" uly="420">beſtimmen, und die Arbeit ſelbſt haͤngt wieder ab</line>
        <line lrx="1098" lry="525" ulx="230" uly="477">von der Laͤnge, Breite und Tiefe des Grabens, da⸗</line>
        <line lrx="1072" lry="579" ulx="231" uly="528">her muͤſſen die Beſtimmungen beieinander bleiben.</line>
        <line lrx="1099" lry="631" ulx="313" uly="581">Das oben gegebene Beiſpiel erhaͤlt (bei der</line>
        <line lrx="856" lry="685" ulx="233" uly="636">Reeſiſchen Regel) folgende Stellung:</line>
      </zone>
      <zone lrx="489" lry="1193" type="textblock" ulx="241" uly="784">
        <line lrx="485" lry="829" ulx="274" uly="784">Perſonen 2</line>
        <line lrx="465" lry="877" ulx="277" uly="840">Wochen 1</line>
        <line lrx="464" lry="938" ulx="249" uly="892">Graben 1</line>
        <line lrx="485" lry="992" ulx="241" uly="941">F. Laͤnge 210</line>
        <line lrx="489" lry="1037" ulx="249" uly="993">F. Breite 15</line>
        <line lrx="469" lry="1089" ulx="449" uly="1057">7</line>
        <line lrx="471" lry="1138" ulx="450" uly="1106">3</line>
        <line lrx="472" lry="1193" ulx="416" uly="1161">5</line>
      </zone>
      <zone lrx="759" lry="758" type="textblock" ulx="536" uly="718">
        <line lrx="759" lry="758" ulx="536" uly="718">Anſa tz.</line>
      </zone>
      <zone lrx="795" lry="1193" type="textblock" ulx="541" uly="783">
        <line lrx="703" lry="818" ulx="541" uly="783">1 Graben</line>
        <line lrx="788" lry="878" ulx="542" uly="829">179 Fuß lang</line>
        <line lrx="795" lry="932" ulx="560" uly="881">12 Fuß breit!</line>
        <line lrx="788" lry="982" ulx="582" uly="935">5 Fuß tief</line>
        <line lrx="749" lry="1032" ulx="583" uly="994">8 Wochen</line>
        <line lrx="772" lry="1086" ulx="565" uly="1047">6ο Perſonen</line>
        <line lrx="607" lry="1141" ulx="586" uly="1112">4</line>
        <line lrx="768" lry="1193" ulx="543" uly="1152">2 136</line>
      </zone>
      <zone lrx="768" lry="1245" type="textblock" ulx="533" uly="1215">
        <line lrx="768" lry="1245" ulx="533" uly="1215">10 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="799" lry="1364" type="textblock" ulx="680" uly="1290">
        <line lrx="767" lry="1321" ulx="680" uly="1290">54 4</line>
        <line lrx="799" lry="1364" ulx="749" uly="1342">I</line>
      </zone>
      <zone lrx="1110" lry="1503" type="textblock" ulx="593" uly="1389">
        <line lrx="1110" lry="1453" ulx="593" uly="1389">35 ]5.4 4 0] 126 ¾2 Perſonen</line>
        <line lrx="1109" lry="1503" ulx="660" uly="1451">35 d. Arbeiter.</line>
      </zone>
      <zone lrx="814" lry="1747" type="textblock" ulx="691" uly="1546">
        <line lrx="773" lry="1577" ulx="691" uly="1546">9 4</line>
        <line lrx="772" lry="1630" ulx="720" uly="1599">7 ◻</line>
        <line lrx="804" lry="1704" ulx="719" uly="1675">2 4</line>
        <line lrx="814" lry="1747" ulx="718" uly="1727">210</line>
      </zone>
      <zone lrx="805" lry="1833" type="textblock" ulx="719" uly="1803">
        <line lrx="805" lry="1833" ulx="719" uly="1803">- 3 ◻</line>
      </zone>
      <zone lrx="1163" lry="1462" type="textblock" ulx="1152" uly="1449">
        <line lrx="1163" lry="1462" ulx="1152" uly="1449">*</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="236" type="page" xml:id="s_AhI400_236">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_236.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="807" lry="298" type="textblock" ulx="554" uly="254">
        <line lrx="807" lry="298" ulx="554" uly="254">Anmerkung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1118" lry="521" type="textblock" ulx="241" uly="316">
        <line lrx="1118" lry="367" ulx="241" uly="316">Der Bruch 30 Arbeiter bedeutet nichts ungereim⸗</line>
        <line lrx="1115" lry="417" ulx="281" uly="353">tes, weil eigentlich nicht die Perſon eines Arbei⸗</line>
        <line lrx="1114" lry="481" ulx="279" uly="426">ters ſondern ſeine Arbeit in Rechnung gebracht wird,</line>
        <line lrx="762" lry="521" ulx="281" uly="479">welche ſich wohl theilen laͤßt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1115" lry="917" type="textblock" ulx="63" uly="543">
        <line lrx="1113" lry="590" ulx="238" uly="543">3) Iſt die Frage von Proviant, von Verzehrenden,</line>
        <line lrx="1113" lry="643" ulx="279" uly="596">und der Zeit in welcher ſie denſelben verzehren, ſo</line>
        <line lrx="1115" lry="696" ulx="63" uly="649">. iſt bekannt, daß mehr Verzehrende in mehr Zeit</line>
        <line lrx="1114" lry="748" ulx="280" uly="702">auch mehr Proviant brauchen, alſo iſt Proviant</line>
        <line lrx="780" lry="795" ulx="278" uly="749">die beſtimmte Groͤße.</line>
        <line lrx="1111" lry="885" ulx="319" uly="818">Dieſe Faͤlle und Erklaͤrungen werden hinreichen,</line>
        <line lrx="816" lry="917" ulx="235" uly="875">um andere darnach zu beurtheilen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1110" lry="1104" type="textblock" ulx="236" uly="988">
        <line lrx="1110" lry="1045" ulx="236" uly="988">Regel der Zuſammenſetzung der Verhaͤltniſſe und</line>
        <line lrx="925" lry="1104" ulx="425" uly="1057">der zu beſtimmenden Groͤße.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1108" lry="1258" type="textblock" ulx="318" uly="1152">
        <line lrx="1058" lry="1193" ulx="597" uly="1152">d. 226. —</line>
        <line lrx="1108" lry="1258" ulx="318" uly="1213">Man ſezt alle Verhaͤltniße, wovon die beſtimmte</line>
      </zone>
      <zone lrx="1106" lry="1842" type="textblock" ulx="226" uly="1320">
        <line lrx="1106" lry="1366" ulx="232" uly="1320">dentlichen Verhaͤltnißen das vorhergehende Glied zu</line>
        <line lrx="1104" lry="1418" ulx="231" uly="1371">der gegebenen Groͤße, die mit der geſuchten gleich⸗</line>
        <line lrx="1104" lry="1471" ulx="229" uly="1423">namig iſt, gehoͤre, das folgende aber zu der geſuch⸗</line>
        <line lrx="1103" lry="1534" ulx="229" uly="1478">ten Groͤße ſelbſt, in den umgekehrten aber dieſe Stel⸗</line>
        <line lrx="1102" lry="1583" ulx="229" uly="1519">lung umgekehrt werde. Das Produkt aller vorher⸗</line>
        <line lrx="1101" lry="1643" ulx="228" uly="1577">gehenden Glieder gibt das erſte Glied der Propor⸗</line>
        <line lrx="1100" lry="1683" ulx="228" uly="1627">tion, das Produkt der folgenden das zweite, die ge⸗</line>
        <line lrx="1099" lry="1736" ulx="226" uly="1690">gebene mit der geſuchten Groͤße gleichnamige, das</line>
        <line lrx="1100" lry="1789" ulx="226" uly="1742">dritte und die geſuchte Groͤße iſt das vierte Glied.</line>
        <line lrx="1098" lry="1842" ulx="226" uly="1790">Jedes der komponirenden Verhaͤltniße muß mit die⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1132" lry="1316" type="textblock" ulx="234" uly="1266">
        <line lrx="1132" lry="1316" ulx="234" uly="1266">Groͤße abhaͤngt, unter einander, ſo daß in den or⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="408" type="textblock" ulx="1271" uly="259">
        <line lrx="1323" lry="300" ulx="1271" uly="259">ſen be</line>
        <line lrx="1325" lry="354" ulx="1275" uly="314">richtig</line>
        <line lrx="1325" lry="408" ulx="1273" uly="366">ſilni⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="523" type="textblock" ulx="1267" uly="476">
        <line lrx="1325" lry="523" ulx="1267" uly="476">Frage</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="834" type="textblock" ulx="1264" uly="629">
        <line lrx="1325" lry="663" ulx="1311" uly="629">3</line>
        <line lrx="1324" lry="724" ulx="1266" uly="683">ein Fe</line>
        <line lrx="1323" lry="775" ulx="1264" uly="736">ſelbee</line>
        <line lrx="1325" lry="834" ulx="1264" uly="789">beide⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1127" type="textblock" ulx="1262" uly="924">
        <line lrx="1325" lry="961" ulx="1263" uly="924">ein Gre</line>
        <line lrx="1325" lry="1017" ulx="1266" uly="977">ſen, v</line>
        <line lrx="1325" lry="1066" ulx="1267" uly="1034">und J</line>
        <line lrx="1318" lry="1127" ulx="1262" uly="1081">che 3</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1173" type="textblock" ulx="1272" uly="1136">
        <line lrx="1325" lry="1173" ulx="1272" uly="1136">komm</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="237" type="page" xml:id="s_AhI400_237">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_237.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="74" lry="415" type="textblock" ulx="0" uly="330">
        <line lrx="74" lry="369" ulx="0" uly="330">ngerein⸗</line>
        <line lrx="72" lry="415" ulx="0" uly="384">s Arber</line>
      </zone>
      <zone lrx="69" lry="474" type="textblock" ulx="0" uly="436">
        <line lrx="69" lry="474" ulx="0" uly="436">ſchtwis,</line>
      </zone>
      <zone lrx="69" lry="591" type="textblock" ulx="0" uly="556">
        <line lrx="69" lry="591" ulx="0" uly="556">hrenden,</line>
      </zone>
      <zone lrx="98" lry="645" type="textblock" ulx="0" uly="609">
        <line lrx="98" lry="645" ulx="0" uly="609">ehren, ſ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="70" lry="756" type="textblock" ulx="0" uly="661">
        <line lrx="70" lry="702" ulx="0" uly="661">nehr Net</line>
        <line lrx="70" lry="756" ulx="3" uly="716">Povicrt</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="875" type="textblock" ulx="0" uly="836">
        <line lrx="66" lry="875" ulx="0" uly="836">nreichen,</line>
      </zone>
      <zone lrx="64" lry="1058" type="textblock" ulx="0" uly="1009">
        <line lrx="64" lry="1058" ulx="0" uly="1009">e vnd</line>
      </zone>
      <zone lrx="62" lry="1859" type="textblock" ulx="0" uly="1224">
        <line lrx="62" lry="1274" ulx="0" uly="1224">Ffinnt⸗</line>
        <line lrx="59" lry="1320" ulx="0" uly="1293">en ot⸗</line>
        <line lrx="58" lry="1376" ulx="0" uly="1341">lied zu</line>
        <line lrx="58" lry="1435" ulx="0" uly="1389">gleih⸗</line>
        <line lrx="57" lry="1490" ulx="7" uly="1442">geſch</line>
        <line lrx="55" lry="1543" ulx="0" uly="1495">Ent⸗</line>
        <line lrx="53" lry="1590" ulx="4" uly="1554">ther⸗</line>
        <line lrx="51" lry="1646" ulx="0" uly="1612">Moror⸗</line>
        <line lrx="48" lry="1699" ulx="2" uly="1663">Neege⸗</line>
        <line lrx="48" lry="1754" ulx="2" uly="1711">„ da</line>
        <line lrx="49" lry="1805" ulx="0" uly="1767">Gled.</line>
        <line lrx="49" lry="1859" ulx="2" uly="1820">die⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1061" lry="219" type="textblock" ulx="992" uly="184">
        <line lrx="1061" lry="219" ulx="992" uly="184">217</line>
      </zone>
      <zone lrx="1065" lry="413" type="textblock" ulx="196" uly="253">
        <line lrx="1065" lry="311" ulx="196" uly="253">ſen beiden Gliedern, was die Stellung betrift, eine</line>
        <line lrx="1065" lry="360" ulx="198" uly="314">richtige Proportion machen, wenn alle uͤbrige Ver⸗</line>
        <line lrx="810" lry="413" ulx="198" uly="371">haͤltniße auf die Seite geſezt werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1066" lry="531" type="textblock" ulx="195" uly="434">
        <line lrx="1066" lry="531" ulx="195" uly="434">Fragen, da die beſtimmte Große ein Produkt iſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1071" lry="833" type="textblock" ulx="196" uly="562">
        <line lrx="702" lry="604" ulx="553" uly="562">§. 227.</line>
        <line lrx="1068" lry="670" ulx="276" uly="626">Wenn die beſtimmte Groͤße eine Flaͤche iſt, z. B.</line>
        <line lrx="1071" lry="723" ulx="197" uly="682">ein Feld, welches bearbeitet werden ſoll, ſo iſt die⸗</line>
        <line lrx="1069" lry="784" ulx="196" uly="730">ſelbe ein Produkt aus der Laͤnge und Breite, welche</line>
        <line lrx="1068" lry="833" ulx="197" uly="788">beide Zahlen immer unter einander geſchrieben werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1068" lry="909" type="textblock" ulx="278" uly="864">
        <line lrx="1068" lry="909" ulx="278" uly="864">Iſt die beſtimmte Groͤße ein Koͤrper, z. B.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1070" lry="958" type="textblock" ulx="199" uly="915">
        <line lrx="1070" lry="958" ulx="199" uly="915">ein Graben, eine Mauer, ein Heu⸗ oder Holzhau⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1071" lry="1064" type="textblock" ulx="200" uly="960">
        <line lrx="1071" lry="1015" ulx="201" uly="960">fen, u. ſ. w. ſo iſt dieſelbe ein Produkt aus Laͤnge</line>
        <line lrx="1071" lry="1064" ulx="200" uly="1020">und Breite und Hohe oder Tiefe oder Dicke, wel⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1072" lry="1149" type="textblock" ulx="179" uly="1075">
        <line lrx="1072" lry="1149" ulx="179" uly="1075">che 3 Zahlen, auch mehrere⸗ immer unter einander</line>
      </zone>
      <zone lrx="345" lry="1165" type="textblock" ulx="202" uly="1132">
        <line lrx="345" lry="1165" ulx="202" uly="1132">kommen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="760" lry="1267" type="textblock" ulx="520" uly="1219">
        <line lrx="760" lry="1267" ulx="520" uly="1219">Aufgabe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1078" lry="1838" type="textblock" ulx="205" uly="1296">
        <line lrx="1073" lry="1342" ulx="205" uly="1296">2) Mit 2 Pferden iſt man in einem Tag im Stande</line>
        <line lrx="1075" lry="1393" ulx="248" uly="1348">ein Feld umzuackern, welches 16 Ruthen lang und</line>
        <line lrx="1076" lry="1445" ulx="247" uly="1400">6 Ruthen breit iſt; wenn nun ein Feld 21 Ruthen</line>
        <line lrx="1077" lry="1498" ulx="248" uly="1451">lang und 8 Ruthen breit iſt, wie viel Tage haben</line>
        <line lrx="1078" lry="1585" ulx="248" uly="1498">4 Pferde daran umzuackern? (die Ruthh⸗ zu 16</line>
        <line lrx="352" lry="1602" ulx="250" uly="1562">Fuß.)</line>
        <line lrx="716" lry="1673" ulx="290" uly="1598">Dis iſt die Bedingung: „</line>
        <line lrx="1076" lry="1732" ulx="292" uly="1687">Wie viel Tage werden 4 Pferde an einem Felde</line>
        <line lrx="1076" lry="1785" ulx="254" uly="1741">ackern, welches 21 Ruthen lang und 8 Ruthen</line>
        <line lrx="1076" lry="1838" ulx="253" uly="1793">breit iſt; wenn 2 Pferde in einem Tag ein Feld</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="238" type="page" xml:id="s_AhI400_238">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_238.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1325" lry="1568" type="textblock" ulx="177" uly="180">
        <line lrx="959" lry="213" ulx="260" uly="180">218</line>
        <line lrx="1134" lry="301" ulx="302" uly="259">beackern, das 16 Ruthen lang und 6 Ruthen breit</line>
        <line lrx="1094" lry="357" ulx="301" uly="303">iſt? dis iſt die Frage der Aufgabe.</line>
        <line lrx="810" lry="447" ulx="583" uly="404">Aufloͤſung.</line>
        <line lrx="804" lry="511" ulx="457" uly="469">Tag ? 44</line>
        <line lrx="1054" lry="576" ulx="472" uly="523">([Pferd z 191</line>
        <line lrx="1277" lry="618" ulx="471" uly="572">(Tag r MM ,</line>
        <line lrx="845" lry="683" ulx="468" uly="628">[B. F. 227 8</line>
        <line lrx="847" lry="724" ulx="470" uly="682">CL. F. 7 2</line>
        <line lrx="760" lry="773" ulx="630" uly="744">2</line>
        <line lrx="1011" lry="838" ulx="619" uly="789">7— 88 1IX Tag.</line>
        <line lrx="819" lry="882" ulx="761" uly="830">71</line>
        <line lrx="1325" lry="909" ulx="727" uly="881">—</line>
        <line lrx="1325" lry="972" ulx="747" uly="917">l ibelde</line>
        <line lrx="1325" lry="1013" ulx="1281" uly="979">3</line>
        <line lrx="1325" lry="1068" ulx="341" uly="1023">Der Anſatz kann auch ſo angeſchrieben werden: beſti</line>
        <line lrx="1313" lry="1117" ulx="177" uly="1072">„ man dividirt mit dem Produkt, welches auf der de</line>
        <line lrx="1325" lry="1171" ulx="261" uly="1118">Seite von (?) herauskommt, das Produkt von der 2</line>
        <line lrx="1317" lry="1229" ulx="260" uly="1183">andern Seite gibt dem Quotienten den Namen, der 5.</line>
        <line lrx="1320" lry="1282" ulx="260" uly="1237">neben (?) ſteht. daß</line>
        <line lrx="1325" lry="1342" ulx="448" uly="1291">([Pferde 2 16 F. lang) . r</line>
        <line lrx="1321" lry="1396" ulx="445" uly="1341">[Tag r. 6 F. breit 2=</line>
        <line lrx="1325" lry="1450" ulx="450" uly="1397">(Laͤnge 21 4 Pferde in</line>
        <line lrx="1325" lry="1502" ulx="448" uly="1448">(Breite 8 2 R</line>
        <line lrx="935" lry="1568" ulx="353" uly="1518">„ Antw. 1 ¼ Tag.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1136" lry="1799" type="textblock" ulx="263" uly="1592">
        <line lrx="1133" lry="1641" ulx="263" uly="1592">3) Ein hoͤlzerner Balken, der 4 Fuß lang, 3 Fuß</line>
        <line lrx="1136" lry="1689" ulx="304" uly="1642">breit, und 2 Fuß dick iſt, wiegt 240 I5; wie viel</line>
        <line lrx="1135" lry="1740" ulx="304" uly="1694">wird ein anderer Balken von dem nemlichen Holz</line>
        <line lrx="1136" lry="1799" ulx="273" uly="1749">waͤgen, der 10 Fuß lang 4 Fuß breit 1 Fuß dick</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="239" type="page" xml:id="s_AhI400_239">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_239.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="70" lry="301" type="textblock" ulx="1" uly="261">
        <line lrx="70" lry="301" ulx="1" uly="261">hen bret</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="1230" type="textblock" ulx="0" uly="1037">
        <line lrx="65" lry="1069" ulx="3" uly="1037">werden:</line>
        <line lrx="65" lry="1128" ulx="11" uly="1088">auf der</line>
        <line lrx="66" lry="1177" ulx="0" uly="1141">tbon der</line>
        <line lrx="65" lry="1230" ulx="0" uly="1193">hen, de</line>
      </zone>
      <zone lrx="14" lry="1533" type="textblock" ulx="0" uly="1525">
        <line lrx="14" lry="1533" ulx="0" uly="1525">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="88" lry="1754" type="textblock" ulx="0" uly="1603">
        <line lrx="57" lry="1652" ulx="0" uly="1603">3 li</line>
        <line lrx="88" lry="1698" ulx="3" uly="1655">ie tiel</line>
        <line lrx="58" lry="1754" ulx="0" uly="1709">n h</line>
      </zone>
      <zone lrx="1075" lry="653" type="textblock" ulx="354" uly="188">
        <line lrx="1075" lry="222" ulx="1006" uly="188">219</line>
        <line lrx="856" lry="320" ulx="458" uly="268">. 2 1 Balken</line>
        <line lrx="931" lry="381" ulx="360" uly="321">ſlang, Fuß 1g9 Fuß lang]</line>
        <line lrx="979" lry="430" ulx="354" uly="374">6 breit, — *£ Fuß breit</line>
        <line lrx="933" lry="471" ulx="362" uly="427">(dick, — 2 1 Fuß dick</line>
        <line lrx="821" lry="520" ulx="677" uly="480">223 [5.</line>
        <line lrx="809" lry="596" ulx="708" uly="549">80</line>
        <line lrx="752" lry="653" ulx="731" uly="620">5</line>
      </zone>
      <zone lrx="808" lry="673" type="textblock" ulx="647" uly="666">
        <line lrx="808" lry="673" ulx="647" uly="666">— ——</line>
      </zone>
      <zone lrx="1093" lry="709" type="textblock" ulx="1085" uly="679">
        <line lrx="1093" lry="709" ulx="1085" uly="679">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="855" lry="737" type="textblock" ulx="557" uly="687">
        <line lrx="855" lry="737" ulx="557" uly="687">Antw. 400 IB.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1117" lry="1435" type="textblock" ulx="217" uly="789">
        <line lrx="761" lry="832" ulx="538" uly="789">Erklaͤrung.</line>
        <line lrx="1085" lry="903" ulx="297" uly="857">Hier bei der Frage der Aufgabe darf man nur</line>
        <line lrx="1086" lry="954" ulx="217" uly="906">uͤberdenken, daß die Laͤnge von 4 Fuß die Breite von</line>
        <line lrx="1117" lry="1009" ulx="219" uly="964">3 und die Dicke von 2 Fuß die Schwere des Balkens</line>
        <line lrx="1095" lry="1062" ulx="220" uly="1007">beſtimmen; folglich muͤſſen nach der Regel (§. 226.)</line>
        <line lrx="1089" lry="1113" ulx="222" uly="1070">die erſten Zahlen auf eine Seite zu ſtehen kom⸗</line>
        <line lrx="1092" lry="1163" ulx="223" uly="1122">men, und das dadurch beſtimmte Gewicht von 240</line>
        <line lrx="1091" lry="1220" ulx="226" uly="1175">B. auf die andere. Nun zeigt ſich ſchon von ſelbſt,</line>
        <line lrx="1108" lry="1272" ulx="225" uly="1227">daß die uͤbrigen gegebenen Zahlen auf die Seite,</line>
        <line lrx="1094" lry="1325" ulx="225" uly="1275">wo 240 f5. ſtehen, gebracht werden muͤſſen, weil</line>
        <line lrx="1094" lry="1379" ulx="227" uly="1334">ſie, vermoͤg der Regel, den andern Groͤßen, die</line>
        <line lrx="1095" lry="1435" ulx="229" uly="1377">einerlei Bedingung haben, gegenuͤber zu ſtellen ſind.</line>
      </zone>
      <zone lrx="572" lry="1483" type="textblock" ulx="232" uly="1442">
        <line lrx="572" lry="1483" ulx="232" uly="1442">(§K. 227.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1100" lry="1848" type="textblock" ulx="233" uly="1537">
        <line lrx="1100" lry="1589" ulx="233" uly="1537">4) Gewiſſe Unterthanen, denen jaͤhrlich 3000 Klaf⸗</line>
        <line lrx="1099" lry="1636" ulx="274" uly="1592">ter Holz zu 2 fl. zu ſchlagen erlaubt war, verlaͤn⸗</line>
        <line lrx="1096" lry="1696" ulx="275" uly="1646">gerten den wirtembergiſchen Schuh um 1tels Zoll.</line>
        <line lrx="1100" lry="1742" ulx="276" uly="1699">Wie viel darf die Herrſchaft zur Schadloshaltung</line>
        <line lrx="1099" lry="1794" ulx="277" uly="1750">an Geld fordern, wenn ſie 7 Jahre hindurch die⸗</line>
        <line lrx="940" lry="1848" ulx="277" uly="1802">ſen gewiſſenloſen Betrug geſpielt haben?</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="240" type="page" xml:id="s_AhI400_240">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_240.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1122" lry="686" type="textblock" ulx="249" uly="259">
        <line lrx="745" lry="304" ulx="439" uly="259">fl. ? 7 Jahr</line>
        <line lrx="849" lry="357" ulx="354" uly="312">Klafter 1 3000 Klafter</line>
        <line lrx="1003" lry="419" ulx="391" uly="366">Jahr 1 12 ¼ Zoll in der Breite</line>
        <line lrx="993" lry="478" ulx="359" uly="394">W. 3. 12 124. Zoll in der Laͤnge</line>
        <line lrx="1122" lry="537" ulx="382" uly="454">L. 3. 12 Cr⸗ Zoll in der Scheuterlaͤnge</line>
        <line lrx="813" lry="573" ulx="249" uly="510">Scheuterl. Z. 12 2 “</line>
        <line lrx="942" lry="645" ulx="547" uly="593">Antw. 44680 3  fl.</line>
        <line lrx="781" lry="686" ulx="679" uly="656">42000</line>
      </zone>
      <zone lrx="781" lry="764" type="textblock" ulx="370" uly="717">
        <line lrx="781" lry="764" ulx="370" uly="717">Schadloshaltung 2680</line>
      </zone>
      <zone lrx="605" lry="473" type="textblock" ulx="593" uly="409">
        <line lrx="605" lry="473" ulx="593" uly="409">—.—</line>
      </zone>
      <zone lrx="995" lry="775" type="textblock" ulx="786" uly="726">
        <line lrx="995" lry="775" ulx="786" uly="726">S fl. s</line>
      </zone>
      <zone lrx="1115" lry="1860" type="textblock" ulx="222" uly="811">
        <line lrx="974" lry="855" ulx="519" uly="811">fl. ? 3 °0°6⏑ Klafter</line>
        <line lrx="732" lry="905" ulx="430" uly="863">Klafter 1 7</line>
        <line lrx="806" lry="962" ulx="468" uly="916">Jahr 1 2 fl.</line>
        <line lrx="844" lry="1003" ulx="692" uly="981">2 1IOOι¾ O½</line>
        <line lrx="745" lry="1042" ulx="725" uly="1022">2</line>
        <line lrx="897" lry="1130" ulx="689" uly="1089">42000⏑ fl.</line>
        <line lrx="1115" lry="1220" ulx="241" uly="1172">5) Wie viel Gulden koſtet der Sand zu einer Mauer,</line>
        <line lrx="1114" lry="1272" ulx="280" uly="1227">welche 15 Fuß lang, 4 Fuß breit und 5 Fuß hoch iſt,</line>
        <line lrx="1114" lry="1325" ulx="279" uly="1278">in Vergleichung mit einer andern Mauer, welche 28</line>
        <line lrx="1114" lry="1379" ulx="279" uly="1330">Fuß lang, 2 Fuß breit und 4 Fuß hoch iſt, wozu man</line>
        <line lrx="1112" lry="1459" ulx="278" uly="1382">32 Kaͤſten Sand brauchte, und der Kaſten Sand</line>
        <line lrx="530" lry="1480" ulx="222" uly="1437">28 kr. koſtete?</line>
        <line lrx="885" lry="1534" ulx="520" uly="1472">fl. 2 1 Mauer</line>
        <line lrx="1007" lry="1593" ulx="455" uly="1546">Mauer x. 15 Fuß lang)</line>
        <line lrx="992" lry="1656" ulx="349" uly="1594">1 breit, FPFuß 28 4 Fuß breit 4</line>
        <line lrx="1028" lry="1698" ulx="345" uly="1652">4lang, Fuß 2 5 Fuß hoch)</line>
        <line lrx="899" lry="1750" ulx="352" uly="1694">U hoch, dus 4 28 kr.</line>
        <line lrx="823" lry="1803" ulx="454" uly="1761">kr. 60 1 fl.</line>
        <line lrx="890" lry="1860" ulx="613" uly="1820">Antwort 20 fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="415" type="textblock" ulx="1272" uly="268">
        <line lrx="1325" lry="301" ulx="1316" uly="268">.</line>
        <line lrx="1325" lry="355" ulx="1273" uly="322">mmit en</line>
        <line lrx="1325" lry="415" ulx="1272" uly="377">Podu</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="849" type="textblock" ulx="1272" uly="763">
        <line lrx="1325" lry="849" ulx="1272" uly="816">V dio</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1329" type="textblock" ulx="1270" uly="922">
        <line lrx="1325" lry="956" ulx="1308" uly="922">G</line>
        <line lrx="1325" lry="1015" ulx="1270" uly="973">kunger</line>
        <line lrx="1324" lry="1069" ulx="1274" uly="1026">kunge</line>
        <line lrx="1325" lry="1122" ulx="1276" uly="1081">dingn</line>
        <line lrx="1325" lry="1175" ulx="1279" uly="1134">wirke</line>
        <line lrx="1324" lry="1225" ulx="1282" uly="1186">Zeite</line>
        <line lrx="1321" lry="1279" ulx="1280" uly="1241">Pitel</line>
        <line lrx="1322" lry="1329" ulx="1280" uly="1292">lende</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1531" type="textblock" ulx="1285" uly="1383">
        <line lrx="1325" lry="1424" ulx="1285" uly="1383">6)</line>
        <line lrx="1325" lry="1531" ulx="1313" uly="1503">2</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="241" type="page" xml:id="s_AhI400_241">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_241.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="65" lry="527" type="textblock" ulx="0" uly="481">
        <line lrx="65" lry="527" ulx="0" uly="481">terline</line>
      </zone>
      <zone lrx="59" lry="1443" type="textblock" ulx="0" uly="1196">
        <line lrx="59" lry="1231" ulx="3" uly="1196">Peuer,</line>
        <line lrx="58" lry="1288" ulx="0" uly="1245">ch iſ,</line>
        <line lrx="58" lry="1340" ulx="0" uly="1301">ſche 28</line>
        <line lrx="57" lry="1398" ulx="1" uly="1359">zumman</line>
        <line lrx="54" lry="1443" ulx="1" uly="1406">1Gnnd</line>
      </zone>
      <zone lrx="1057" lry="211" type="textblock" ulx="989" uly="185">
        <line lrx="1057" lry="211" ulx="989" uly="185">22 1</line>
      </zone>
      <zone lrx="1063" lry="420" type="textblock" ulx="192" uly="250">
        <line lrx="1063" lry="312" ulx="274" uly="250">Wenn auch mehrere Bedingungen auf dieſe Art</line>
        <line lrx="1063" lry="368" ulx="192" uly="319">mit einander verbunden werden, ſo ſind doch ihre</line>
        <line lrx="569" lry="420" ulx="192" uly="375">Produkte proportional.</line>
      </zone>
      <zone lrx="679" lry="498" type="textblock" ulx="589" uly="465">
        <line lrx="679" lry="498" ulx="589" uly="465">Als:</line>
      </zone>
      <zone lrx="634" lry="619" type="textblock" ulx="276" uly="530">
        <line lrx="630" lry="575" ulx="276" uly="530">Es ſey alſ T : t</line>
        <line lrx="634" lry="619" ulx="443" uly="585">und C: e</line>
      </zone>
      <zone lrx="641" lry="708" type="textblock" ulx="390" uly="668">
        <line lrx="641" lry="708" ulx="390" uly="668">ſo iſt C T : e</line>
      </zone>
      <zone lrx="722" lry="611" type="textblock" ulx="673" uly="540">
        <line lrx="722" lry="611" ulx="673" uly="540">I II</line>
      </zone>
      <zone lrx="859" lry="612" type="textblock" ulx="768" uly="584">
        <line lrx="859" lry="612" ulx="768" uly="584">WV : e</line>
      </zone>
      <zone lrx="933" lry="716" type="textblock" ulx="802" uly="659">
        <line lrx="933" lry="716" ulx="802" uly="659">EP: e V</line>
      </zone>
      <zone lrx="1069" lry="868" type="textblock" ulx="196" uly="725">
        <line lrx="1069" lry="839" ulx="277" uly="725">Oder wenn man die beiden letern Glieder durch</line>
        <line lrx="721" lry="868" ulx="196" uly="811">V dividirt, ſo iſt CT : ec E :</line>
      </zone>
      <zone lrx="1074" lry="1169" type="textblock" ulx="197" uly="888">
        <line lrx="1068" lry="953" ulx="220" uly="888">Es bedeuten hier T und t Zeiten, E und e Wir⸗</line>
        <line lrx="1071" lry="1011" ulx="197" uly="962">kungen, C und e die Urſachen, welche dieſe Wir⸗</line>
        <line lrx="1071" lry="1064" ulx="198" uly="1014">kungen hervorbringen, ſo ſind allemal die beiden Be⸗</line>
        <line lrx="1073" lry="1116" ulx="200" uly="1067">dingungen (Proportionen) richtig, nemlich wenn die</line>
        <line lrx="1074" lry="1169" ulx="201" uly="1118">wirkenden Urſachen gleich ſind, ſo verhalten ſich die</line>
      </zone>
      <zone lrx="1089" lry="1280" type="textblock" ulx="172" uly="1173">
        <line lrx="1074" lry="1221" ulx="172" uly="1173">Zeiten wie die Wirkungen. z. B. Es wuͤrde ein Ka⸗</line>
        <line lrx="1089" lry="1280" ulx="198" uly="1228">pital von 7836 fl. angelehnt, ſo iſt dieſes eine wir⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="439" lry="1340" type="textblock" ulx="202" uly="1277">
        <line lrx="439" lry="1340" ulx="202" uly="1277">kende Urſache.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1077" lry="1521" type="textblock" ulx="205" uly="1355">
        <line lrx="1077" lry="1419" ulx="205" uly="1355">6) Als: 7836 fl. zu 4 ¼ Procent angelegt, wie viel</line>
        <line lrx="1077" lry="1468" ulx="247" uly="1424">Intereſſe traͤgt es in 5 Jahren 7 Monaten und</line>
        <line lrx="443" lry="1521" ulx="249" uly="1478">25 Tagen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="983" lry="1674" type="textblock" ulx="346" uly="1567">
        <line lrx="757" lry="1609" ulx="524" uly="1567">Aufloͤſung.</line>
        <line lrx="983" lry="1674" ulx="346" uly="1630">Intereſſe fl. 2 7836 Kapital fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="967" lry="1854" type="textblock" ulx="427" uly="1683">
        <line lrx="950" lry="1740" ulx="441" uly="1683">fl. 100 5 3 &amp; fl.</line>
        <line lrx="949" lry="1837" ulx="427" uly="1736">( Jahr 1 HD fl. Int.</line>
        <line lrx="967" lry="1854" ulx="929" uly="1802">62</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="242" type="page" xml:id="s_AhI400_242">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_242.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1116" lry="723" type="textblock" ulx="239" uly="270">
        <line lrx="1116" lry="318" ulx="239" uly="270">7) Einer bekommt alle halb Jahr 2½ Reichsthaler</line>
        <line lrx="1116" lry="370" ulx="279" uly="325">Intereſſe von 100 Reichsthaler Kapital, und fin⸗</line>
        <line lrx="1116" lry="430" ulx="281" uly="378">det in ſeinem Schuldbuch, daß er in 8 Jahren</line>
        <line lrx="1116" lry="478" ulx="280" uly="426">eben 920 Rthlr. Intereſſe eingenommen habe; wie</line>
        <line lrx="780" lry="526" ulx="282" uly="484">viel iſt ſein Kapital geweſen?</line>
        <line lrx="1030" lry="606" ulx="326" uly="554">(Kap. Rthlr. 100] 2¼ Rthlr. Intereſſe</line>
        <line lrx="1033" lry="677" ulx="545" uly="611">J. 4, ?2 Rthlr. Kapital</line>
        <line lrx="1031" lry="723" ulx="711" uly="675">3 Jahr 3</line>
      </zone>
      <zone lrx="938" lry="797" type="textblock" ulx="582" uly="755">
        <line lrx="938" lry="797" ulx="582" uly="755">Antw. 2300 Rthlr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="351" lry="665" type="textblock" ulx="336" uly="600">
        <line lrx="351" lry="665" ulx="336" uly="600">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1120" lry="1214" type="textblock" ulx="239" uly="817">
        <line lrx="1119" lry="905" ulx="239" uly="817">) Wuͤrdige Vorſteher eines Konſiſtoriums ſind ent⸗</line>
        <line lrx="1117" lry="944" ulx="281" uly="898">ſchloſſen, ,ein Erziehungsſeminarium (zur Bildung</line>
        <line lrx="1118" lry="999" ulx="280" uly="952">fuͤr Schulkandidaten) anzulegen, das monatlich</line>
        <line lrx="1120" lry="1053" ulx="282" uly="1004">250 fl. zu unterhalten koſtet: Was muͤſſen die</line>
        <line lrx="1119" lry="1104" ulx="281" uly="1059">Landſtaͤnde fuͤr ein Kapital vorſchieſſen, wenn man</line>
        <line lrx="1118" lry="1159" ulx="282" uly="1078">dieſe nuͤzliche Anſtalt mit jaͤhrlichem Intereſſe zu</line>
        <line lrx="757" lry="1214" ulx="282" uly="1166">5 Procent unterhalten will?</line>
      </zone>
      <zone lrx="796" lry="1300" type="textblock" ulx="568" uly="1257">
        <line lrx="796" lry="1300" ulx="568" uly="1257">Aufloͤſung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="873" lry="1477" type="textblock" ulx="434" uly="1323">
        <line lrx="844" lry="1368" ulx="480" uly="1323">fl. 2 1 32 fl.</line>
        <line lrx="782" lry="1428" ulx="461" uly="1380">M. r 12</line>
        <line lrx="873" lry="1477" ulx="434" uly="1424">3. fl. 5 2 5  fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="916" lry="1857" type="textblock" ulx="550" uly="1806">
        <line lrx="916" lry="1857" ulx="550" uly="1806">Antw. 600ο⁄ο⏑ιο⏑ fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="476" type="textblock" ulx="1272" uly="328">
        <line lrx="1325" lry="370" ulx="1283" uly="328">7S</line>
        <line lrx="1325" lry="414" ulx="1272" uly="382">2ut</line>
        <line lrx="1325" lry="476" ulx="1278" uly="434">lang!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="940" type="textblock" ulx="1262" uly="842">
        <line lrx="1325" lry="883" ulx="1262" uly="842">10) We</line>
        <line lrx="1325" lry="940" ulx="1279" uly="897">ches⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1379" type="textblock" ulx="1267" uly="1231">
        <line lrx="1325" lry="1271" ulx="1277" uly="1231">11)</line>
        <line lrx="1325" lry="1321" ulx="1292" uly="1286">gtbe</line>
        <line lrx="1325" lry="1379" ulx="1267" uly="1340">AI</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1763" type="textblock" ulx="1283" uly="1714">
        <line lrx="1325" lry="1763" ulx="1283" uly="1714">1)</line>
      </zone>
      <zone lrx="1323" lry="1870" type="textblock" ulx="1309" uly="1831">
        <line lrx="1323" lry="1870" ulx="1309" uly="1831">—</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="243" type="page" xml:id="s_AhI400_243">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_243.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="72" lry="372" type="textblock" ulx="0" uly="277">
        <line lrx="72" lry="318" ulx="0" uly="277">ſchetheler</line>
        <line lrx="71" lry="372" ulx="0" uly="334">nd ſin⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="108" lry="481" type="textblock" ulx="0" uly="387">
        <line lrx="108" lry="425" ulx="1" uly="387">9 Juhten</line>
        <line lrx="67" lry="481" ulx="0" uly="441">etes ie</line>
      </zone>
      <zone lrx="37" lry="725" type="textblock" ulx="0" uly="564">
        <line lrx="36" lry="605" ulx="0" uly="564">eſſe</line>
        <line lrx="37" lry="683" ulx="0" uly="630">l</line>
      </zone>
      <zone lrx="71" lry="1169" type="textblock" ulx="0" uly="860">
        <line lrx="71" lry="900" ulx="0" uly="860">ſud ent⸗</line>
        <line lrx="65" lry="951" ulx="0" uly="912">Bildung</line>
        <line lrx="69" lry="1001" ulx="0" uly="963">Cgatlich</line>
        <line lrx="71" lry="1061" ulx="0" uly="1017">ſen die</line>
        <line lrx="69" lry="1109" ulx="0" uly="1079">vennmnn</line>
        <line lrx="69" lry="1169" ulx="0" uly="1127">ereſe u</line>
      </zone>
      <zone lrx="1054" lry="431" type="textblock" ulx="180" uly="265">
        <line lrx="1053" lry="330" ulx="180" uly="265">9) Wie viel Kubikruthen haͤlt eine Mauer, welche</line>
        <line lrx="1053" lry="379" ulx="223" uly="330">7 Ruthen lang, 4 Ruthen breit (oder hoch) und</line>
        <line lrx="1054" lry="431" ulx="204" uly="373">2 Ruthen dick iſt. Eine Kubikruthe iſt = I Ruthe</line>
      </zone>
      <zone lrx="771" lry="483" type="textblock" ulx="183" uly="434">
        <line lrx="771" lry="483" ulx="183" uly="434">lang und 1 Ruthe breit und dick.</line>
      </zone>
      <zone lrx="934" lry="819" type="textblock" ulx="383" uly="508">
        <line lrx="872" lry="560" ulx="405" uly="508">R. K. 2 7 Fuß lang</line>
        <line lrx="878" lry="614" ulx="406" uly="561">[lang 1 4 Fuß breit</line>
        <line lrx="869" lry="662" ulx="398" uly="611">4Nbreit 1 2 Fuß dick</line>
        <line lrx="553" lry="714" ulx="383" uly="666">(dick 1</line>
        <line lrx="934" lry="819" ulx="540" uly="747">Antw. 56 Kubikruthen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1060" lry="887" type="textblock" ulx="189" uly="805">
        <line lrx="1060" lry="887" ulx="189" uly="805">10) Wie viel Quadratſe chuh haͤlt ein Fenſter, wel⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1079" lry="1595" type="textblock" ulx="193" uly="892">
        <line lrx="1057" lry="940" ulx="193" uly="892">ches 5 Fuß lang oder hoch, und 4. Fuß breit iſt?</line>
        <line lrx="846" lry="1004" ulx="384" uly="961">F. OQ. 2 5 Fuß, lang</line>
        <line lrx="853" lry="1066" ulx="399" uly="1012">(lang 1 4 Fuß breit</line>
        <line lrx="884" lry="1116" ulx="400" uly="1060">breit 1 1I Quadratfuß</line>
        <line lrx="888" lry="1185" ulx="569" uly="1146">Antw. 20 ◻ Fuß.</line>
        <line lrx="1064" lry="1268" ulx="196" uly="1221">11) Wie viel Kubikfuß haͤlt ein in das Gevierte be⸗</line>
        <line lrx="1079" lry="1318" ulx="234" uly="1275">arbeitetes Stuͤck Holz, welches 36 Fuß lang, 18</line>
        <line lrx="738" lry="1374" ulx="237" uly="1329">Zoll breit und 16 Zoll dick iſt?</line>
        <line lrx="883" lry="1437" ulx="389" uly="1394">F. K. 2 36 Fuß lang</line>
        <line lrx="873" lry="1487" ulx="464" uly="1446"> 1I2 18 Zoll breit</line>
        <line lrx="889" lry="1540" ulx="413" uly="1497">1r12 16 Zoll dick.</line>
        <line lrx="557" lry="1595" ulx="408" uly="1545">1 12</line>
      </zone>
      <zone lrx="888" lry="1663" type="textblock" ulx="561" uly="1617">
        <line lrx="888" lry="1663" ulx="561" uly="1617">Antw. 6 Kubikfuß.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1074" lry="1872" type="textblock" ulx="204" uly="1701">
        <line lrx="1072" lry="1752" ulx="204" uly="1701">12) 25 Schreiber, von welchen jeder in einem Tag</line>
        <line lrx="1072" lry="1804" ulx="242" uly="1759">9 Stunden ſchreibt, ſchreiben in 8 Tagen 36 Buch</line>
        <line lrx="1074" lry="1857" ulx="246" uly="1813">Papier; wenn man 15 Schreiber nimmt, deren</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="244" type="page" xml:id="s_AhI400_244">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_244.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="326" lry="228" type="textblock" ulx="254" uly="193">
        <line lrx="326" lry="228" ulx="254" uly="193">224</line>
      </zone>
      <zone lrx="1131" lry="376" type="textblock" ulx="294" uly="268">
        <line lrx="1131" lry="313" ulx="294" uly="268">jeder in einem Tag 8 Stunden ſchreibt, in wie</line>
        <line lrx="1131" lry="376" ulx="295" uly="325">viel Tagen ſchreiben ſelbige 28 ¾ Buch Papier voll?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1096" lry="719" type="textblock" ulx="413" uly="401">
        <line lrx="1011" lry="445" ulx="515" uly="401">Tage 2 [25 Schreiber</line>
        <line lrx="923" lry="502" ulx="413" uly="458">Pap. Bch. 36 r Tag</line>
        <line lrx="1000" lry="562" ulx="459" uly="503">[Schr. 15 [„ Stunden</line>
        <line lrx="1096" lry="617" ulx="451" uly="563">8 T. r 284 Buch Papier</line>
        <line lrx="1080" lry="656" ulx="458" uly="618">St. 8</line>
        <line lrx="1026" lry="719" ulx="642" uly="679">Antw. in 12 Tagen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1133" lry="1084" type="textblock" ulx="256" uly="768">
        <line lrx="1133" lry="810" ulx="256" uly="768">13) Ein Kapitaliſt, ſo von Intereſſen lebt, wurde</line>
        <line lrx="1133" lry="862" ulx="296" uly="822">einſt von einem andern gefragt: wie hoch ſein</line>
        <line lrx="1133" lry="916" ulx="257" uly="869">ausgeliehenes Kapital wohl ſich belaufe? Er er⸗</line>
        <line lrx="1132" lry="970" ulx="257" uly="927">wiederte, ſo richtig wiſſe er es eben nicht anzu⸗</line>
        <line lrx="1132" lry="1027" ulx="271" uly="980">geben — doch in 4 ½¼ Jahren erhalte er laut ſeines</line>
        <line lrx="1133" lry="1084" ulx="298" uly="1031">Schuldbuchs 462 ¼ fl. Zins, und bekaͤme dem Zins⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1173" lry="1137" type="textblock" ulx="298" uly="1079">
        <line lrx="1173" lry="1137" ulx="298" uly="1079">fuß nach nicht weiter als 3½¼ fl. Was hat dieſer 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="1093" lry="1391" type="textblock" ulx="297" uly="1112">
        <line lrx="1093" lry="1185" ulx="297" uly="1112">Kapitaliſt fuͤr eine SLumme ausgeliehen gehabt?</line>
        <line lrx="1033" lry="1253" ulx="434" uly="1204">Kap. fl. 2 (462 4 fl. Zins</line>
        <line lrx="954" lry="1314" ulx="406" uly="1259">[Zins fl. 3 ½  1 Jahr</line>
        <line lrx="1030" lry="1391" ulx="391" uly="1312">¶Jahre 4 rvoo fl. K.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1133" lry="1444" type="textblock" ulx="1029" uly="1394">
        <line lrx="1133" lry="1444" ulx="1029" uly="1394">3,g fl.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1059" lry="1444" type="textblock" ulx="984" uly="1405">
        <line lrx="1059" lry="1430" ulx="984" uly="1405">T 3</line>
        <line lrx="1057" lry="1444" ulx="1018" uly="1422">35</line>
      </zone>
      <zone lrx="1002" lry="1576" type="textblock" ulx="432" uly="1394">
        <line lrx="1002" lry="1447" ulx="432" uly="1394">3 5 I IIO9600 3 1 6 1</line>
        <line lrx="796" lry="1518" ulx="579" uly="1432">rosà. .</line>
        <line lrx="769" lry="1536" ulx="715" uly="1494">3 6</line>
        <line lrx="768" lry="1576" ulx="715" uly="1545">5 I</line>
      </zone>
      <zone lrx="735" lry="1667" type="textblock" ulx="717" uly="1606">
        <line lrx="734" lry="1625" ulx="718" uly="1606">T</line>
        <line lrx="735" lry="1667" ulx="717" uly="1647">T</line>
      </zone>
      <zone lrx="703" lry="1708" type="textblock" ulx="681" uly="1604">
        <line lrx="703" lry="1708" ulx="681" uly="1604">D DO</line>
      </zone>
      <zone lrx="812" lry="1776" type="textblock" ulx="747" uly="1604">
        <line lrx="779" lry="1773" ulx="747" uly="1604">£ ο</line>
        <line lrx="812" lry="1776" ulx="782" uly="1606">.P ρ</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="750" type="textblock" ulx="1242" uly="273">
        <line lrx="1325" lry="316" ulx="1257" uly="273">19) M</line>
        <line lrx="1325" lry="366" ulx="1242" uly="328">ch</line>
        <line lrx="1313" lry="418" ulx="1275" uly="385">den,</line>
        <line lrx="1323" lry="475" ulx="1276" uly="435">VFu⸗</line>
        <line lrx="1317" lry="520" ulx="1277" uly="498">mern</line>
        <line lrx="1317" lry="578" ulx="1279" uly="543"> in</line>
        <line lrx="1325" lry="703" ulx="1304" uly="663">3</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="245" type="page" xml:id="s_AhI400_245">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_245.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1071" lry="241" type="textblock" ulx="979" uly="192">
        <line lrx="1071" lry="241" ulx="979" uly="192">225⁵</line>
      </zone>
      <zone lrx="1104" lry="527" type="textblock" ulx="0" uly="267">
        <line lrx="1104" lry="320" ulx="1" uly="267">„in wie 14) Mit einem Malter ungeloſchten Kalk können</line>
        <line lrx="1071" lry="369" ulx="0" uly="326">lertaata! nach Loſchung deſſelben 8 Zimmer geweißet wer⸗</line>
        <line lrx="1069" lry="428" ulx="236" uly="378">den, deren jedes 28 Fuß lang, 10 Fuß breit und</line>
        <line lrx="1068" lry="477" ulx="238" uly="431">12 Fuß hoch iſt; wie viel wird man Kalk zu 14 Zim⸗</line>
        <line lrx="1068" lry="527" ulx="237" uly="482">mern brauchen, wovon eins 32 Fuß in die Laͤnge,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1117" lry="1141" type="textblock" ulx="0" uly="527">
        <line lrx="1028" lry="611" ulx="0" uly="527">Du 18 in der Breite, und 15 in die Hoöhe betraͤgt?</line>
        <line lrx="891" lry="644" ulx="301" uly="602">Malter 2 14 Zimmer</line>
        <line lrx="939" lry="705" ulx="285" uly="652">(Zimmer 8§ 22 Fuß Laͤnge</line>
        <line lrx="949" lry="753" ulx="254" uly="702">Laͤnge Fuß 73  185 Fuß Breite</line>
        <line lrx="1081" lry="812" ulx="0" uly="763">t, vgee Breite — 1 15 Fuß Hoͤhe</line>
        <line lrx="905" lry="869" ulx="0" uly="817">ſoch ſen Hoͤhe — 7 r Malter</line>
        <line lrx="742" lry="914" ulx="18" uly="874">Er elt⸗ 2 7</line>
        <line lrx="1117" lry="973" ulx="0" uly="926">t anz⸗ 4 9 ⸗</line>
        <line lrx="742" lry="1027" ulx="0" uly="983">n ſoins 14 4</line>
        <line lrx="877" lry="1081" ulx="0" uly="1035">en ⸗ —</line>
        <line lrx="900" lry="1141" ulx="1" uly="1081">hot deſe . 4 6</line>
      </zone>
      <zone lrx="1079" lry="1769" type="textblock" ulx="0" uly="1286">
        <line lrx="1077" lry="1337" ulx="167" uly="1286">15) Wie viel Aimer (160 Maaß) haͤlt ein viereckig⸗</line>
        <line lrx="1079" lry="1408" ulx="249" uly="1346">ter Waſſertrog, welcher 16 Fuß lang, 4 Fuß breit,</line>
        <line lrx="759" lry="1445" ulx="0" uly="1401"> ſ⸗ und 3 Fuß hoch und dick iſt?</line>
        <line lrx="971" lry="1505" ulx="455" uly="1464">Aimer ? 16 Fuß lang</line>
        <line lrx="979" lry="1560" ulx="405" uly="1517">lang, Fuß 1 4 — breit d</line>
        <line lrx="972" lry="1614" ulx="405" uly="1561">breit, — 1 3 — dick</line>
        <line lrx="617" lry="1668" ulx="405" uly="1625">dich, — r</line>
        <line lrx="881" lry="1716" ulx="405" uly="1673">Kubikfuß 24 Maaß</line>
        <line lrx="880" lry="1769" ulx="410" uly="1727">Maaß 160 1 Aimer</line>
      </zone>
      <zone lrx="971" lry="1846" type="textblock" ulx="635" uly="1783">
        <line lrx="971" lry="1846" ulx="635" uly="1783">Antw. 28 4 Aimer.</line>
      </zone>
      <zone lrx="617" lry="1706" type="textblock" ulx="602" uly="1687">
        <line lrx="617" lry="1706" ulx="602" uly="1687">—</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="246" type="page" xml:id="s_AhI400_246">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_246.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="320" lry="224" type="textblock" ulx="229" uly="188">
        <line lrx="320" lry="224" ulx="229" uly="188">226</line>
      </zone>
      <zone lrx="1113" lry="772" type="textblock" ulx="232" uly="262">
        <line lrx="1111" lry="317" ulx="232" uly="262">16) Wann ein Scheffel Dinkel 5§ fl. koſtet, ſo ver⸗</line>
        <line lrx="1112" lry="374" ulx="272" uly="320">kauffen die Becken (in unſerer Gegend nach einer</line>
        <line lrx="1111" lry="425" ulx="275" uly="378">Schatzung von Stuttgart) 3 5 Brod fuͤr 7 ¼ kr.</line>
        <line lrx="1113" lry="475" ulx="275" uly="432">Was koſtet dieſe Portion Brod (eben dieſes Ge⸗</line>
        <line lrx="1112" lry="531" ulx="258" uly="485">wichts) wenn der Scheffel Dinkel 8 ½ fl. koſtet?</line>
        <line lrx="923" lry="621" ulx="416" uly="560">Scheffel 1 7 z kr.</line>
        <line lrx="1006" lry="672" ulx="409" uly="617">fl. 5 [r Scheffel</line>
        <line lrx="912" lry="717" ulx="416" uly="671">C P. 3 3 81 fl.</line>
        <line lrx="884" lry="772" ulx="532" uly="724">kr. 2 C 3 PF.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1115" lry="845" type="textblock" ulx="670" uly="806">
        <line lrx="1115" lry="845" ulx="670" uly="806">Antwort: 12 ¾ Kreuzer.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1143" lry="958" type="textblock" ulx="242" uly="881">
        <line lrx="1143" lry="958" ulx="242" uly="881">17) Ein Fuhrmann, der die Fracht Meilenweiſe be⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1122" lry="1701" type="textblock" ulx="282" uly="957">
        <line lrx="1115" lry="1005" ulx="282" uly="957">dingt, laͤßt ſich von 6 Waͤgen 9 Meilen weit 72 fl.</line>
        <line lrx="1117" lry="1063" ulx="283" uly="1007">bezahlen, wie viel gebuͤhrt ihm, wenn er mit 27</line>
        <line lrx="1077" lry="1111" ulx="285" uly="1063">Waͤgen (Fuhren) 15 Meilen weit fahren muß?</line>
        <line lrx="794" lry="1187" ulx="407" uly="1143">fl. 2 27 Wochen</line>
        <line lrx="784" lry="1244" ulx="295" uly="1196">15 Meilen</line>
        <line lrx="703" lry="1289" ulx="327" uly="1238">Waͤgen 6 7y2 fl.</line>
        <line lrx="766" lry="1343" ulx="328" uly="1304">Meilen 9 12 3</line>
        <line lrx="732" lry="1395" ulx="677" uly="1352">36</line>
        <line lrx="731" lry="1446" ulx="647" uly="1414">15</line>
        <line lrx="734" lry="1518" ulx="649" uly="1487">180</line>
        <line lrx="704" lry="1576" ulx="648" uly="1534">3 6</line>
        <line lrx="1121" lry="1658" ulx="475" uly="1605">Antw. 5 40 fl. koſten 27 Waͤgen,</line>
        <line lrx="1122" lry="1701" ulx="737" uly="1660">15 Meils weit zu fahren.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1126" lry="1851" type="textblock" ulx="254" uly="1751">
        <line lrx="1126" lry="1799" ulx="254" uly="1751">18) Mit einem gewißen Vorrath von Lebensmitteln</line>
        <line lrx="1125" lry="1851" ulx="294" uly="1801">koͤnnten 3500 Mann auf 4 Monat 2 Taͤge er⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="506" type="textblock" ulx="1287" uly="260">
        <line lrx="1325" lry="300" ulx="1291" uly="260">halt</line>
        <line lrx="1318" lry="347" ulx="1291" uly="324">mne.</line>
        <line lrx="1325" lry="400" ulx="1288" uly="371">der</line>
        <line lrx="1324" lry="461" ulx="1288" uly="430">zure</line>
        <line lrx="1325" lry="506" ulx="1287" uly="477">wer</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1122" type="textblock" ulx="1269" uly="868">
        <line lrx="1325" lry="907" ulx="1269" uly="868">96</line>
        <line lrx="1316" lry="963" ulx="1284" uly="922">duß</line>
        <line lrx="1325" lry="1018" ulx="1287" uly="979">8 9</line>
        <line lrx="1325" lry="1070" ulx="1291" uly="1032">muͤf</line>
        <line lrx="1316" lry="1122" ulx="1292" uly="1080">fel</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1178" type="textblock" ulx="1294" uly="1134">
        <line lrx="1325" lry="1178" ulx="1294" uly="1134">lan</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="247" type="page" xml:id="s_AhI400_247">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_247.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="67" lry="531" type="textblock" ulx="0" uly="275">
        <line lrx="65" lry="314" ulx="11" uly="275">ſo bet⸗</line>
        <line lrx="66" lry="366" ulx="0" uly="329">ch einer</line>
        <line lrx="66" lry="427" ulx="0" uly="381">71 t.</line>
        <line lrx="67" lry="475" ulx="1" uly="437">iſes Ge⸗</line>
        <line lrx="66" lry="531" ulx="0" uly="489">l beſte!</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="852" type="textblock" ulx="0" uly="816">
        <line lrx="66" lry="852" ulx="0" uly="816">Kreuger.</line>
      </zone>
      <zone lrx="65" lry="1115" type="textblock" ulx="0" uly="913">
        <line lrx="59" lry="953" ulx="0" uly="913">elſe be⸗</line>
        <line lrx="64" lry="1009" ulx="0" uly="966">f.</line>
        <line lrx="65" lry="1058" ulx="0" uly="1022">Wit 21</line>
        <line lrx="48" lry="1115" ulx="4" uly="1072">muß!</line>
      </zone>
      <zone lrx="60" lry="1722" type="textblock" ulx="0" uly="1623">
        <line lrx="59" lry="1666" ulx="2" uly="1623">Viten,</line>
        <line lrx="60" lry="1722" ulx="0" uly="1679">ſſrfen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="63" lry="1808" type="textblock" ulx="0" uly="1765">
        <line lrx="63" lry="1808" ulx="0" uly="1765">nitielt</line>
      </zone>
      <zone lrx="64" lry="1868" type="textblock" ulx="0" uly="1825">
        <line lrx="64" lry="1868" ulx="0" uly="1825">ile</line>
      </zone>
      <zone lrx="1071" lry="219" type="textblock" ulx="1000" uly="179">
        <line lrx="1071" lry="219" ulx="1000" uly="179">227</line>
      </zone>
      <zone lrx="1069" lry="723" type="textblock" ulx="236" uly="256">
        <line lrx="1069" lry="307" ulx="236" uly="256">halten werden, wenn jeder taͤglich 2½ f5 bekaͤ⸗</line>
        <line lrx="1068" lry="360" ulx="236" uly="315">me. Nun kommen noch 300 Mann dazu, und</line>
        <line lrx="1068" lry="409" ulx="237" uly="368">der nemliche Vorrath ſoll auf 5 Monat 18 Tag</line>
        <line lrx="1069" lry="464" ulx="240" uly="418">zureichen; wie viel kann jezt einem Mann gereicht</line>
        <line lrx="376" lry="548" ulx="236" uly="470">werden?</line>
        <line lrx="913" lry="566" ulx="373" uly="490">Mann 3500 I Vorrath</line>
        <line lrx="901" lry="624" ulx="374" uly="574">Tage 127 3800 Mann</line>
        <line lrx="825" lry="678" ulx="372" uly="629">taͤgl. 15. 2 168 T</line>
        <line lrx="1029" lry="723" ulx="372" uly="678">Vorrath 1. 2 5 taͤglicher Vorrath</line>
      </zone>
      <zone lrx="1021" lry="808" type="textblock" ulx="518" uly="759">
        <line lrx="1021" lry="808" ulx="518" uly="759">Antwort: 1 5. 23 ¾ Loth.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1099" lry="1405" type="textblock" ulx="196" uly="858">
        <line lrx="1062" lry="910" ulx="196" uly="858">19) Ein Fruchtboden, welcher 48 Fuß lang, und 50</line>
        <line lrx="1065" lry="957" ulx="234" uly="911">Fuß breit iſt, faßt 220 Scheffel Frucht, wenn</line>
        <line lrx="1067" lry="1013" ulx="234" uly="966">es 9 Zoll hoch gelegt werden darf. Wie hoch</line>
        <line lrx="1063" lry="1061" ulx="234" uly="1017">muͤſſen auf einem andern Fruchtboden 180 Schef⸗</line>
        <line lrx="1099" lry="1115" ulx="235" uly="1071">fel aufgeſchuͤttet werden, welcher nur 32 Fuß</line>
        <line lrx="711" lry="1168" ulx="235" uly="1120">lang und 18 Fuß breit iſt?</line>
        <line lrx="943" lry="1264" ulx="356" uly="1197">Fruchtboden 220 Scheffel</line>
        <line lrx="874" lry="1309" ulx="355" uly="1248">(S. F. 32 3 hoch</line>
        <line lrx="887" lry="1352" ulx="347" uly="1279">4 I. F. 18 48 F. l.</line>
        <line lrx="907" lry="1405" ulx="354" uly="1354">Schfl. 220 ( 50 F. br.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1012" lry="1489" type="textblock" ulx="619" uly="1437">
        <line lrx="1012" lry="1489" ulx="619" uly="1437">Antw. 1 2, Fuß hoch.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="248" type="page" xml:id="s_AhI400_248">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_248.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1045" lry="429" type="textblock" ulx="320" uly="377">
        <line lrx="1045" lry="429" ulx="320" uly="377">Lin und zwanzigſter Abſchnitt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="977" lry="572" type="textblock" ulx="396" uly="461">
        <line lrx="977" lry="513" ulx="396" uly="461">Das leichteſte und nothwendigſte</line>
        <line lrx="751" lry="572" ulx="623" uly="541">von der</line>
      </zone>
      <zone lrx="1122" lry="707" type="textblock" ulx="250" uly="564">
        <line lrx="1122" lry="707" ulx="250" uly="564">Interuſurienrechnung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1126" lry="948" type="textblock" ulx="254" uly="747">
        <line lrx="761" lry="788" ulx="616" uly="747">. 228.</line>
        <line lrx="1003" lry="863" ulx="376" uly="811">Interuſurium oder Rabatt.</line>
        <line lrx="1126" lry="948" ulx="254" uly="875">Einer hat uͤber 1 Jahr 100 fl. einzunehmen, und</line>
      </zone>
      <zone lrx="1133" lry="1053" type="textblock" ulx="252" uly="947">
        <line lrx="1127" lry="997" ulx="252" uly="947">wuͤnſchte ſolche gleich jezt in baarer Geldſumme zu</line>
        <line lrx="1133" lry="1053" ulx="255" uly="1000">erheben; fragt ſich, was ihme muͤſſe bezahlt werden?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1158" lry="1156" type="textblock" ulx="254" uly="1055">
        <line lrx="1158" lry="1108" ulx="255" uly="1055">zieht man ihm die gewoͤhnliche Zinſe mit 5 fl. davon,</line>
        <line lrx="1145" lry="1156" ulx="254" uly="1107">ſo hat er noch 95 fl., legt er ſolche in Zinſe an, ſo</line>
      </zone>
      <zone lrx="1134" lry="1210" type="textblock" ulx="254" uly="1161">
        <line lrx="1134" lry="1210" ulx="254" uly="1161">betragen ſolche = 4 fl. 45 kr., werden die 95 fl. Ka⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1172" lry="1318" type="textblock" ulx="254" uly="1213">
        <line lrx="1172" lry="1262" ulx="254" uly="1213">pital dazu geſchlagen, ſo kommen = 99 fl. 45 kr.</line>
        <line lrx="1167" lry="1318" ulx="256" uly="1266">Er ſolle aber 100 fl. haben, und muͤßte ihm wirk⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1133" lry="1871" type="textblock" ulx="255" uly="1322">
        <line lrx="1131" lry="1367" ulx="255" uly="1322">lich Unrecht geſchehen, woraus ſicher folgt, daß,</line>
        <line lrx="1129" lry="1420" ulx="255" uly="1374">weil er das, was er jetzo baar empfaͤngt, ſamt dem,</line>
        <line lrx="1130" lry="1473" ulx="256" uly="1426">was ſolches in einem Jahr Zins traͤgt, juſt 100 fl.</line>
        <line lrx="1111" lry="1554" ulx="257" uly="1481">ausmachen ſollte, ihm baar bezahlt werden muß:</line>
        <line lrx="1024" lry="1580" ulx="691" uly="1534">= 99 fl. 14 .1 kr.</line>
        <line lrx="967" lry="1634" ulx="258" uly="1563">Hiezu den Zins aus 9 fl., thut 4 fl. 45 kr.</line>
        <line lrx="915" lry="1670" ulx="763" uly="1640">— 14</line>
        <line lrx="905" lry="1716" ulx="865" uly="1694">20</line>
        <line lrx="1092" lry="1763" ulx="885" uly="1722">6 3 kr.</line>
        <line lrx="1053" lry="1821" ulx="847" uly="1787">420 210</line>
        <line lrx="1133" lry="1871" ulx="774" uly="1793">100 ſ. ſamt Intereſſe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1301" lry="1662" type="textblock" ulx="1258" uly="1632">
        <line lrx="1301" lry="1662" ulx="1258" uly="1632">U00</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="528" type="textblock" ulx="1266" uly="332">
        <line lrx="1325" lry="365" ulx="1272" uly="332">biel h</line>
        <line lrx="1325" lry="419" ulx="1273" uly="389">andere</line>
        <line lrx="1325" lry="480" ulx="1268" uly="440">obzube</line>
        <line lrx="1316" lry="528" ulx="1266" uly="494">rium.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="607" type="textblock" ulx="1269" uly="561">
        <line lrx="1325" lry="607" ulx="1269" uly="561">Ver</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1014" type="textblock" ulx="1263" uly="814">
        <line lrx="1325" lry="848" ulx="1309" uly="814">G</line>
        <line lrx="1325" lry="906" ulx="1263" uly="866">gebenen</line>
        <line lrx="1324" lry="960" ulx="1265" uly="919">ahitol</line>
        <line lrx="1325" lry="1014" ulx="1267" uly="971">lent we</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1882" type="textblock" ulx="1266" uly="1095">
        <line lrx="1325" lry="1129" ulx="1313" uly="1095">.</line>
        <line lrx="1324" lry="1185" ulx="1267" uly="1142">jhrli</line>
        <line lrx="1324" lry="1243" ulx="1266" uly="1197">ſll,</line>
        <line lrx="1309" lry="1291" ulx="1266" uly="1252">ird,</line>
        <line lrx="1316" lry="1347" ulx="1269" uly="1313">ſn,</line>
        <line lrx="1325" lry="1396" ulx="1270" uly="1368">wo</line>
        <line lrx="1324" lry="1449" ulx="1270" uly="1413">den ab</line>
        <line lrx="1325" lry="1501" ulx="1272" uly="1467">mit</line>
        <line lrx="1323" lry="1568" ulx="1274" uly="1516">bis z</line>
        <line lrx="1325" lry="1610" ulx="1272" uly="1570">ſo ſi</line>
        <line lrx="1323" lry="1725" ulx="1311" uly="1686">3</line>
        <line lrx="1324" lry="1778" ulx="1275" uly="1740">llo f</line>
        <line lrx="1321" lry="1827" ulx="1273" uly="1788">zon</line>
        <line lrx="1319" lry="1882" ulx="1273" uly="1843">I hle.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="249" type="page" xml:id="s_AhI400_249">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_249.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1099" lry="241" type="textblock" ulx="991" uly="200">
        <line lrx="1099" lry="241" ulx="991" uly="200">229</line>
      </zone>
      <zone lrx="1068" lry="326" type="textblock" ulx="280" uly="279">
        <line lrx="1068" lry="326" ulx="280" uly="279">Die Rechnung, wodurch gefunden wird', wie</line>
      </zone>
      <zone lrx="1079" lry="1621" type="textblock" ulx="0" uly="337">
        <line lrx="1079" lry="383" ulx="193" uly="337">viel baares Kapital eben ſo viel ausmache als ein</line>
        <line lrx="1067" lry="434" ulx="0" uly="380">iſtt. anderes, welches erſt nach Verfluß einiger Zeit</line>
        <line lrx="1066" lry="485" ulx="193" uly="442">abzubezahlen iſt, heißt Rabatt — oder Interuſu⸗</line>
        <line lrx="281" lry="530" ulx="193" uly="508">rium.</line>
        <line lrx="1067" lry="621" ulx="194" uly="531">Verwandlung eines aufgezielten Kapi⸗</line>
        <line lrx="799" lry="672" ulx="6" uly="616">119. tals in baares.</line>
        <line lrx="702" lry="750" ulx="563" uly="689">§. 229.</line>
        <line lrx="755" lry="798" ulx="506" uly="757">Aufgabe.</line>
        <line lrx="1068" lry="859" ulx="2" uly="791">. Eiin gegebenes Kapital ſollte erſt nach einer ge⸗</line>
        <line lrx="1066" lry="907" ulx="193" uly="864">gebenen Zeit bezahlt werden, wie groß muß ein</line>
        <line lrx="1065" lry="962" ulx="0" uly="906">1, und Kapital ſeyn, welches anſtatt des uͤbrigen baar er⸗</line>
        <line lrx="498" lry="1027" ulx="0" uly="967">hnnd 1. legt werden darf?</line>
        <line lrx="741" lry="1075" ulx="0" uly="1017">miet Aufldſung.</line>
        <line lrx="1067" lry="1132" ulx="0" uly="1072">S Man verfaͤhrt alſo: man bringt das Ziel, das</line>
        <line lrx="1068" lry="1182" ulx="0" uly="1125">ſe an, 6 jaͤhrlich, oder auch mehrere Jahre bezahlt werden</line>
        <line lrx="1070" lry="1236" ulx="4" uly="1173">Gll ſoll, zu Kreutzer, und wenn ganz genau gerechnet</line>
        <line lrx="1072" lry="1290" ulx="4" uly="1226">. Skr. wird, zu Heller, und werden 5 von 100 abge⸗</line>
        <line lrx="1069" lry="1341" ulx="0" uly="1277">n vit⸗ zogen, ſo muß der Kreutzer oder Hellerſumme mit</line>
        <line lrx="1068" lry="1396" ulx="0" uly="1339">1, , 100 multiplizirt, und mit 105 dividirt werden; wer⸗</line>
        <line lrx="1069" lry="1447" ulx="0" uly="1392">antden, den aber 6 von. 100 abgezogen, ſo multiplizirt man</line>
        <line lrx="1069" lry="1507" ulx="0" uly="1434">ſtrf mit 100 und dividirt mit 106, ſollten aber 7, 8</line>
        <line lrx="1068" lry="1553" ulx="0" uly="1501">en muß! bis 10 wie gewoͤhnlich von 100 abgezogen werden,</line>
        <line lrx="1069" lry="1621" ulx="0" uly="1558">. ſo wird immer mit 100 multiplizirt und mit 107,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1070" lry="1888" type="textblock" ulx="0" uly="1615">
        <line lrx="664" lry="1656" ulx="176" uly="1615">108, 109 u. ſ. w. dividirt.</line>
        <line lrx="1070" lry="1716" ulx="217" uly="1646">3. B. wenn 100 fl. in 10 Jahren jaͤhrlich mit</line>
        <line lrx="1070" lry="1786" ulx="19" uly="1720">3t. 1I0 fl. bezahlt werden ſollen, ſo ſind ſolche, wenn</line>
        <line lrx="1068" lry="1844" ulx="197" uly="1773">5 vom 100 abgezogen werden, baar werth 77113 kr.</line>
        <line lrx="291" lry="1888" ulx="0" uly="1828">te geſe⸗ 1 hlr.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="250" type="page" xml:id="s_AhI400_250">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_250.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1125" lry="679" type="textblock" ulx="217" uly="290">
        <line lrx="880" lry="333" ulx="492" uly="290">Das Verfahren dabei:</line>
        <line lrx="1124" lry="400" ulx="305" uly="351">10 fl. geben 600 Kreutzer oder 3600 Heller, die⸗</line>
        <line lrx="1125" lry="454" ulx="244" uly="405">ſe mit 100 multiplizirt und mit 105 d dividirt, gibt</line>
        <line lrx="1123" lry="507" ulx="246" uly="457">fuͤrs erſte Jahr 3429 Heller. 3429 mit 100 multi⸗</line>
        <line lrx="1125" lry="560" ulx="246" uly="510">plizirt und mit 105 dividirt, gibt fuͤrs zweyte Jahr</line>
        <line lrx="953" lry="613" ulx="248" uly="571">3265 Heller.</line>
        <line lrx="1124" lry="679" ulx="217" uly="617">8265] ( z3te Jahr 3110 hlr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="769" type="textblock" ulx="251" uly="677">
        <line lrx="1119" lry="723" ulx="251" uly="677">3110 Ate — 2962 –</line>
        <line lrx="1110" lry="769" ulx="251" uly="727">2962 Ite — 2821 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1111" lry="862" type="textblock" ulx="225" uly="766">
        <line lrx="1111" lry="815" ulx="249" uly="766">2821 mit 100 multiplizirt, und 6te — 2686 —</line>
        <line lrx="1111" lry="862" ulx="225" uly="821">2686 f mit 105 dividirt, gibt fuͤs 7te — 2558 –</line>
      </zone>
      <zone lrx="1112" lry="1007" type="textblock" ulx="251" uly="869">
        <line lrx="1112" lry="912" ulx="251" uly="869">2558 8te — 2437 —</line>
        <line lrx="1111" lry="961" ulx="252" uly="915">2437 gte — 2321 —</line>
        <line lrx="1112" lry="1007" ulx="253" uly="956">2321 rote — 2210 –</line>
      </zone>
      <zone lrx="1130" lry="1322" type="textblock" ulx="241" uly="1035">
        <line lrx="1070" lry="1070" ulx="645" uly="1035">Ganze Hellerſumme 27799</line>
        <line lrx="1129" lry="1140" ulx="318" uly="1090">Dieſe mit 6 zu Kreutzer, und mit 60 zu Gul⸗</line>
        <line lrx="969" lry="1194" ulx="254" uly="1146">den gemacht, iſt = 77 fl. 13 kr. X hlr.</line>
        <line lrx="1130" lry="1255" ulx="241" uly="1209">Diieſe hier angezeigte Methode iſt auf alle vor⸗</line>
        <line lrx="818" lry="1322" ulx="255" uly="1258">kommende Jahrzieler anwendbar.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1093" lry="1488" type="textblock" ulx="268" uly="1351">
        <line lrx="1093" lry="1415" ulx="268" uly="1351">Verwandlung der Zieler in baares</line>
        <line lrx="787" lry="1488" ulx="582" uly="1428">Kapital.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1132" lry="1880" type="textblock" ulx="254" uly="1504">
        <line lrx="760" lry="1546" ulx="631" uly="1504">G. 230.</line>
        <line lrx="1132" lry="1609" ulx="337" uly="1563">Eben ſo wird verfahren, wenn ein Kapital Zie⸗</line>
        <line lrx="1132" lry="1663" ulx="256" uly="1616">lerweiſe, d. i. wenn die Theile eines Kapitals zu</line>
        <line lrx="1131" lry="1715" ulx="255" uly="1669">verſchiedenen Zeiten (Zielern) bezahlt werden ſollen.</line>
        <line lrx="1131" lry="1764" ulx="337" uly="1715">Man berechne nemlich nach obigem (§F. 229.)</line>
        <line lrx="1132" lry="1818" ulx="254" uly="1771">fuͤr jeden Theil des Kapitals das gleichgeltende baare,</line>
        <line lrx="1073" lry="1880" ulx="256" uly="1826">und bringe die erhaltene Zahlen in eine Summe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="302" type="textblock" ulx="1273" uly="264">
        <line lrx="1325" lry="302" ulx="1273" uly="264">Vet</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="741" type="textblock" ulx="1278" uly="603">
        <line lrx="1325" lry="643" ulx="1278" uly="603">Zeitt</line>
        <line lrx="1319" lry="687" ulx="1281" uly="655">Nun</line>
        <line lrx="1324" lry="741" ulx="1282" uly="711">ner d</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1057" type="textblock" ulx="1278" uly="922">
        <line lrx="1325" lry="963" ulx="1278" uly="922">den:</line>
        <line lrx="1325" lry="1006" ulx="1286" uly="980">Md</line>
        <line lrx="1325" lry="1057" ulx="1292" uly="1026">dem</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1447" type="textblock" ulx="1290" uly="1141">
        <line lrx="1325" lry="1183" ulx="1295" uly="1141">Fil</line>
        <line lrx="1325" lry="1240" ulx="1294" uly="1196">lun</line>
        <line lrx="1325" lry="1294" ulx="1291" uly="1257">alß⸗</line>
        <line lrx="1325" lry="1338" ulx="1290" uly="1304">lerbea</line>
        <line lrx="1325" lry="1395" ulx="1292" uly="1359">481</line>
        <line lrx="1325" lry="1447" ulx="1294" uly="1407">han</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="251" type="page" xml:id="s_AhI400_251">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_251.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="104" lry="394" type="textblock" ulx="0" uly="357">
        <line lrx="104" lry="394" ulx="0" uly="357">er, Ne:</line>
      </zone>
      <zone lrx="70" lry="559" type="textblock" ulx="0" uly="411">
        <line lrx="70" lry="451" ulx="0" uly="411">tt, gbt</line>
        <line lrx="68" lry="496" ulx="0" uly="464">00 fflti⸗</line>
        <line lrx="68" lry="559" ulx="1" uly="518">ehte Joſt</line>
      </zone>
      <zone lrx="67" lry="959" type="textblock" ulx="0" uly="635">
        <line lrx="67" lry="671" ulx="0" uly="635">loft.</line>
        <line lrx="61" lry="717" ulx="8" uly="686">29602 —</line>
        <line lrx="61" lry="763" ulx="10" uly="738">l =</line>
        <line lrx="62" lry="811" ulx="9" uly="782">2686-</line>
        <line lrx="62" lry="863" ulx="4" uly="832">355—</line>
        <line lrx="62" lry="911" ulx="0" uly="882">497 —</line>
        <line lrx="57" lry="959" ulx="0" uly="930">21 =</line>
      </zone>
      <zone lrx="69" lry="1030" type="textblock" ulx="0" uly="980">
        <line lrx="60" lry="1001" ulx="0" uly="980">210—</line>
        <line lrx="69" lry="1030" ulx="0" uly="1017">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="68" lry="1149" type="textblock" ulx="0" uly="1052">
        <line lrx="43" lry="1081" ulx="4" uly="1052">20</line>
        <line lrx="68" lry="1149" ulx="0" uly="1100">zu</line>
      </zone>
      <zone lrx="69" lry="1261" type="textblock" ulx="6" uly="1226">
        <line lrx="69" lry="1261" ulx="6" uly="1226">ole vor⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="52" lry="1426" type="textblock" ulx="0" uly="1383">
        <line lrx="52" lry="1426" ulx="0" uly="1383">ſates</line>
      </zone>
      <zone lrx="65" lry="1888" type="textblock" ulx="0" uly="1579">
        <line lrx="64" lry="1630" ulx="2" uly="1579">nle⸗</line>
        <line lrx="63" lry="1684" ulx="0" uly="1636">bnlͦ N</line>
        <line lrx="64" lry="1729" ulx="0" uly="1688">0 ſlen.</line>
        <line lrx="64" lry="1789" ulx="0" uly="1734">29.</line>
        <line lrx="65" lry="1832" ulx="0" uly="1795">ebaalt,</line>
        <line lrx="41" lry="1888" ulx="0" uly="1856">nine.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1078" lry="221" type="textblock" ulx="999" uly="171">
        <line lrx="1078" lry="221" ulx="999" uly="171">231</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="317" type="textblock" ulx="197" uly="267">
        <line lrx="1081" lry="317" ulx="197" uly="267">Verwandlung mehrerer Zeitterminen</line>
      </zone>
      <zone lrx="850" lry="523" type="textblock" ulx="440" uly="333">
        <line lrx="850" lry="377" ulx="440" uly="333">in einen einzigen.</line>
        <line lrx="720" lry="457" ulx="577" uly="417">. 231.</line>
        <line lrx="764" lry="523" ulx="537" uly="482">Aufgabe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1086" lry="650" type="textblock" ulx="208" uly="546">
        <line lrx="1086" lry="591" ulx="293" uly="546">Man gibt die Theile eines Kapitals und die</line>
        <line lrx="1085" lry="650" ulx="208" uly="589">Zeittermine, da ſie haͤtten ſollen bezahlt werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1086" lry="695" type="textblock" ulx="205" uly="649">
        <line lrx="1086" lry="695" ulx="205" uly="649">Nun will man die Zeit wiſſen, wie lang der Schuld⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1067" lry="750" type="textblock" ulx="208" uly="700">
        <line lrx="1067" lry="750" ulx="208" uly="700">ner das ganze Kapital beiſammen behalten duͤrfe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="1494" type="textblock" ulx="214" uly="797">
        <line lrx="766" lry="839" ulx="536" uly="797">Aufloͤſung.</line>
        <line lrx="1089" lry="905" ulx="298" uly="857">Man multiplizire jeden Theil des Kapitals mit</line>
        <line lrx="1089" lry="959" ulx="214" uly="910">den Zeitterminen, in welchen er ſollte abbezahlt</line>
        <line lrx="1119" lry="1006" ulx="216" uly="962">werden, addire dieſe Produkte und dididire ſie mit</line>
        <line lrx="566" lry="1062" ulx="220" uly="1018">dem ganzen Kapital.</line>
        <line lrx="1091" lry="1125" ulx="299" uly="1048">Dis wird hinlaͤnglich ſeyn, alle vorkommende</line>
        <line lrx="1093" lry="1179" ulx="223" uly="1130">Faͤlle leicht zu berechnen. Wer es vollſtaͤndiger ver⸗</line>
        <line lrx="1095" lry="1232" ulx="222" uly="1185">langt, dem empfehle ich meine im Jahr 1797 her⸗</line>
        <line lrx="1096" lry="1285" ulx="220" uly="1235">ausgegebene „Anweiſung zu einer vollſtaͤndigen Zie⸗</line>
        <line lrx="1100" lry="1336" ulx="223" uly="1288">lerberechnungs⸗Methode ꝛc. mit Tafeln“ welche fuͤr</line>
        <line lrx="1096" lry="1392" ulx="223" uly="1342">48 kr. bei mir und bei Hrn. F. Chr. Loflund, Buch⸗</line>
        <line lrx="1098" lry="1439" ulx="224" uly="1389">haͤndler (in der Gymnaſiums⸗Gaſſe) in Stuttgart</line>
        <line lrx="442" lry="1494" ulx="226" uly="1450">zu haben iſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1013" lry="1583" type="textblock" ulx="316" uly="1533">
        <line lrx="1013" lry="1583" ulx="316" uly="1533">Von andern Rechnungsregeln.</line>
      </zone>
      <zone lrx="763" lry="1668" type="textblock" ulx="593" uly="1622">
        <line lrx="763" lry="1668" ulx="593" uly="1622">§. 232.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1105" lry="1845" type="textblock" ulx="232" uly="1691">
        <line lrx="1105" lry="1740" ulx="312" uly="1691">Mit denen bisher gegebenen Regeln laſſen ſich</line>
        <line lrx="1103" lry="1795" ulx="232" uly="1746">alle Aufgaben leicht beantworten, welche im gemei⸗</line>
        <line lrx="1104" lry="1845" ulx="232" uly="1798">nen Leben noch weiter vorkommen. Als: Holz⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="252" type="page" xml:id="s_AhI400_252">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_252.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="313" lry="221" type="textblock" ulx="239" uly="187">
        <line lrx="313" lry="221" ulx="239" uly="187">232</line>
      </zone>
      <zone lrx="1122" lry="410" type="textblock" ulx="238" uly="249">
        <line lrx="1122" lry="314" ulx="238" uly="249">Heu⸗ Accis ⸗Tauſch⸗Theilungs⸗Steuer⸗Wechſel⸗</line>
        <line lrx="1121" lry="359" ulx="240" uly="317">Gewinn und Verluſt⸗Bergwerks⸗Muͤnz⸗Gold⸗</line>
        <line lrx="803" lry="410" ulx="238" uly="370">und Silber⸗Rechnung, u. ſ. w.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1132" lry="802" type="textblock" ulx="237" uly="442">
        <line lrx="1120" lry="487" ulx="322" uly="442">Zur Berechnung derſelben, werden nur die vier</line>
        <line lrx="1118" lry="541" ulx="239" uly="497">Rechnungsarten: Reeſiſche Regel, Regel de Quin⸗</line>
        <line lrx="1115" lry="593" ulx="237" uly="548">que, und die uͤbrigen hier vorgetragenen Regeln,</line>
        <line lrx="1117" lry="644" ulx="238" uly="602">entweder einzeln oder einige zugleich erfordert, in⸗</line>
        <line lrx="1117" lry="696" ulx="239" uly="652">dem es uͤberfluͤßig waͤre, die Bogenanzahl zu ver⸗</line>
        <line lrx="1132" lry="792" ulx="238" uly="705">mehren — und das Buch aus dieſer Urſache koſt⸗</line>
        <line lrx="569" lry="802" ulx="237" uly="759">ſpielig zu machen.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="253" type="page" xml:id="s_AhI400_253">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_253.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="76" lry="697" type="textblock" ulx="0" uly="444">
        <line lrx="76" lry="477" ulx="2" uly="444">ur die lier</line>
        <line lrx="74" lry="531" ulx="4" uly="499">de Auln</line>
        <line lrx="74" lry="591" ulx="12" uly="551">Regeln,</line>
        <line lrx="73" lry="641" ulx="1" uly="604">dert, i⸗</line>
        <line lrx="73" lry="697" ulx="0" uly="656">zu ber⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="71" lry="751" type="textblock" ulx="0" uly="708">
        <line lrx="71" lry="751" ulx="0" uly="708">che koſ⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="854" lry="613" type="textblock" ulx="427" uly="545">
        <line lrx="854" lry="613" ulx="427" uly="545">Anleitung</line>
      </zone>
      <zone lrx="952" lry="885" type="textblock" ulx="329" uly="667">
        <line lrx="710" lry="705" ulx="574" uly="667">zu den</line>
        <line lrx="952" lry="804" ulx="329" uly="751">beim Bauweſen</line>
        <line lrx="791" lry="885" ulx="483" uly="852">vorkommenden</line>
      </zone>
      <zone lrx="1069" lry="985" type="textblock" ulx="206" uly="926">
        <line lrx="1069" lry="985" ulx="206" uly="926">Rechnungsgegenſtaͤnden.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="254" type="page" xml:id="s_AhI400_254">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_254.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
    </surface>
    <surface n="255" type="page" xml:id="s_AhI400_255">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_255.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1026" lry="528" type="textblock" ulx="271" uly="465">
        <line lrx="1026" lry="528" ulx="271" uly="465">Vorlaͤufige Erklaͤrungen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="833" lry="753" type="textblock" ulx="448" uly="641">
        <line lrx="700" lry="681" ulx="592" uly="641">Q. I.</line>
        <line lrx="833" lry="753" ulx="448" uly="707">Was ein Koͤrper iſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1085" lry="1093" type="textblock" ulx="215" uly="766">
        <line lrx="1083" lry="840" ulx="219" uly="766">Aues was wir hier vor uns ſehen, Tiſche, Buͤ⸗</line>
        <line lrx="1081" lry="889" ulx="216" uly="843">cher u. d. gl. wie es auch Namen haben mag, nen⸗</line>
        <line lrx="1084" lry="944" ulx="215" uly="894">net man uͤberhaupt Korper; und an dieſen Koͤrpern</line>
        <line lrx="1085" lry="989" ulx="216" uly="945">bemerkt man, daß ſie nach drei verſchiedenen Rich⸗</line>
        <line lrx="1085" lry="1044" ulx="218" uly="996">tungen ausgedehnt ſind, welches man die Laͤnge,</line>
        <line lrx="628" lry="1093" ulx="219" uly="1055">Breite und Dicke nennt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1134" lry="1580" type="textblock" ulx="211" uly="1134">
        <line lrx="709" lry="1176" ulx="596" uly="1134">QD. 2.</line>
        <line lrx="846" lry="1253" ulx="454" uly="1199">Was eine Flaͤche iſt.</line>
        <line lrx="1089" lry="1316" ulx="302" uly="1271">Das Aeußerſte was man an einem Koͤrper ſieht,</line>
        <line lrx="1091" lry="1369" ulx="222" uly="1321">heißt die Flaͤche deſſelben. Daher kann eine Flaͤche</line>
        <line lrx="1134" lry="1421" ulx="211" uly="1376">blos nach der Laͤnge und Breite betrachtet werden.</line>
        <line lrx="1115" lry="1471" ulx="224" uly="1425">Denn ſo bald man die Dicke mit in Erwaͤgung zoͤge, ſo</line>
        <line lrx="1113" lry="1522" ulx="225" uly="1469">wuͤrde man nicht mit der Flaͤche allein, ſondern mit</line>
        <line lrx="977" lry="1580" ulx="227" uly="1530">dem ganzen Koͤrper ſich beſchaͤftigen. (§K. 1.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="844" lry="1733" type="textblock" ulx="481" uly="1687">
        <line lrx="844" lry="1733" ulx="481" uly="1687">Was eine Linie iſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1097" lry="1855" type="textblock" ulx="232" uly="1754">
        <line lrx="1096" lry="1802" ulx="309" uly="1754">Das Aeußerſte oder die Grenze einer Flaͤche nen⸗</line>
        <line lrx="1097" lry="1855" ulx="232" uly="1807">net man die Linie. Folglich ſiehet man bei einer Li⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="256" type="page" xml:id="s_AhI400_256">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_256.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1115" lry="371" type="textblock" ulx="234" uly="254">
        <line lrx="1115" lry="335" ulx="234" uly="254">nie blos auf die Ausdehnung nach der Laͤnge, ohne</line>
        <line lrx="927" lry="371" ulx="235" uly="329">dabei an die Breite und Dicke zu denken.</line>
      </zone>
      <zone lrx="867" lry="546" type="textblock" ulx="486" uly="497">
        <line lrx="867" lry="546" ulx="486" uly="497">Was der Punkt iſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1113" lry="669" type="textblock" ulx="231" uly="552">
        <line lrx="1113" lry="617" ulx="316" uly="552">Die Stelle wo ſich zwei Linien ſchneiden, nennt</line>
        <line lrx="1112" lry="669" ulx="231" uly="624">man einen Punkt. Daher betrachtet man auch den</line>
      </zone>
      <zone lrx="1112" lry="718" type="textblock" ulx="232" uly="676">
        <line lrx="1112" lry="718" ulx="232" uly="676">Punkt als die Grenze der Linie, da nemlich, wo die</line>
      </zone>
      <zone lrx="893" lry="771" type="textblock" ulx="227" uly="727">
        <line lrx="893" lry="771" ulx="227" uly="727">Laͤnge der Linie aufhoͤrt, iſt der Punkt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1111" lry="1080" type="textblock" ulx="229" uly="831">
        <line lrx="727" lry="872" ulx="617" uly="831">§. 5.</line>
        <line lrx="859" lry="971" ulx="491" uly="894">Was Meſſen heißt.</line>
        <line lrx="1111" lry="1027" ulx="313" uly="964">Die Koͤrper, Flaͤchen und Linien haben eine ge⸗</line>
        <line lrx="1111" lry="1080" ulx="229" uly="1037">wiſſe begrenzte Groͤße. Und wenn man dieſe Groͤße</line>
      </zone>
      <zone lrx="1110" lry="1184" type="textblock" ulx="228" uly="1088">
        <line lrx="1110" lry="1132" ulx="229" uly="1088">auf eine zuverlaͤßige Weiſe ſo beſtimmt, daß ein jeder</line>
        <line lrx="1108" lry="1184" ulx="228" uly="1142">ſich davon einen Begriff machen kann, ſo heißt das:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1138" lry="1240" type="textblock" ulx="228" uly="1195">
        <line lrx="1138" lry="1240" ulx="228" uly="1195">man mißt den Koͤrper, die Flaͤche oder die Linie aus.</line>
      </zone>
      <zone lrx="900" lry="1423" type="textblock" ulx="454" uly="1311">
        <line lrx="727" lry="1352" ulx="618" uly="1311">§. 6.</line>
        <line lrx="900" lry="1423" ulx="454" uly="1378">Was der Maasſtab iſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1107" lry="1807" type="textblock" ulx="215" uly="1450">
        <line lrx="1107" lry="1495" ulx="313" uly="1450">Zur Ausmeſſung der Linien nimmt man eine</line>
        <line lrx="1106" lry="1545" ulx="227" uly="1502">andere beſtimmte Linie, welche mit der Laͤnge des</line>
        <line lrx="1103" lry="1598" ulx="215" uly="1554">Fußes oder Schuhes eines erwachſenen Menſchen</line>
        <line lrx="1102" lry="1649" ulx="225" uly="1605">ungefaͤhr uͤbereinkommt, und nennt dieſes einen Fuß</line>
        <line lrx="1102" lry="1701" ulx="223" uly="1653">oder Schuh. Und ein Staab, worauf eine oder</line>
        <line lrx="1104" lry="1755" ulx="223" uly="1707">mehrere von dieſen Fuͤßen verzeichnet ſind, heißt ein</line>
        <line lrx="1106" lry="1807" ulx="224" uly="1758">Maasſtab. — Dieſer Maasſtab dienet demnach zur</line>
      </zone>
      <zone lrx="1131" lry="1858" type="textblock" ulx="223" uly="1813">
        <line lrx="1131" lry="1858" ulx="223" uly="1813">Ausmeſſung der Linien, und man ſagt z. B. eine</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="355" type="textblock" ulx="1262" uly="261">
        <line lrx="1325" lry="298" ulx="1262" uly="261">Linie ſ</line>
        <line lrx="1325" lry="355" ulx="1263" uly="312">Linge</line>
      </zone>
      <zone lrx="1321" lry="650" type="textblock" ulx="1260" uly="595">
        <line lrx="1321" lry="650" ulx="1260" uly="595">ſen 9</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1334" type="textblock" ulx="1267" uly="662">
        <line lrx="1325" lry="702" ulx="1273" uly="662">Maam</line>
        <line lrx="1325" lry="750" ulx="1275" uly="716">die E</line>
        <line lrx="1325" lry="808" ulx="1277" uly="770">den ſ</line>
        <line lrx="1325" lry="854" ulx="1275" uly="821">lebien</line>
        <line lrx="1325" lry="915" ulx="1270" uly="879">lözn</line>
        <line lrx="1325" lry="963" ulx="1267" uly="927">eine A</line>
        <line lrx="1325" lry="1014" ulx="1270" uly="980">obet</line>
        <line lrx="1325" lry="1071" ulx="1272" uly="1030">uß b</line>
        <line lrx="1325" lry="1118" ulx="1271" uly="1086">und d</line>
        <line lrx="1314" lry="1174" ulx="1272" uly="1136">chen.</line>
        <line lrx="1325" lry="1229" ulx="1274" uly="1191">welche</line>
        <line lrx="1325" lry="1285" ulx="1273" uly="1247">tman ſ.</line>
        <line lrx="1324" lry="1334" ulx="1271" uly="1297">ne</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1854" type="textblock" ulx="1280" uly="1451">
        <line lrx="1325" lry="1487" ulx="1280" uly="1451">Ein</line>
        <line lrx="1325" lry="1541" ulx="1303" uly="1507">nie</line>
        <line lrx="1325" lry="1593" ulx="1303" uly="1560">ein</line>
        <line lrx="1325" lry="1646" ulx="1303" uly="1613">ein</line>
        <line lrx="1325" lry="1698" ulx="1302" uly="1673">nen</line>
        <line lrx="1324" lry="1752" ulx="1304" uly="1717">VD</line>
        <line lrx="1325" lry="1854" ulx="1313" uly="1824">d</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="257" type="page" xml:id="s_AhI400_257">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_257.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="68" lry="328" type="textblock" ulx="1" uly="288">
        <line lrx="68" lry="328" ulx="1" uly="288">t, ohne</line>
      </zone>
      <zone lrx="65" lry="621" type="textblock" ulx="0" uly="587">
        <line lrx="65" lry="621" ulx="0" uly="587">, nernt</line>
      </zone>
      <zone lrx="61" lry="675" type="textblock" ulx="1" uly="637">
        <line lrx="61" lry="675" ulx="1" uly="637">huch den</line>
      </zone>
      <zone lrx="63" lry="730" type="textblock" ulx="1" uly="689">
        <line lrx="63" lry="730" ulx="1" uly="689">,bo die</line>
      </zone>
      <zone lrx="65" lry="1254" type="textblock" ulx="0" uly="1004">
        <line lrx="65" lry="1042" ulx="0" uly="1004">anege⸗</line>
        <line lrx="64" lry="1097" ulx="0" uly="1053"> Griß⸗</line>
        <line lrx="63" lry="1158" ulx="0" uly="1109">ef eder</line>
        <line lrx="61" lry="1204" ulx="0" uly="1162">r dos:</line>
        <line lrx="60" lry="1254" ulx="0" uly="1215">eane.</line>
      </zone>
      <zone lrx="60" lry="1880" type="textblock" ulx="0" uly="1470">
        <line lrx="60" lry="1512" ulx="0" uly="1470">gen ein</line>
        <line lrx="60" lry="1569" ulx="0" uly="1522">e de</line>
        <line lrx="57" lry="1619" ulx="0" uly="1576">Perſher</line>
        <line lrx="49" lry="1713" ulx="19" uly="1683">lder</line>
        <line lrx="54" lry="1777" ulx="0" uly="1732">ftein</line>
        <line lrx="56" lry="1828" ulx="3" uly="1790">h zur</line>
        <line lrx="59" lry="1880" ulx="0" uly="1839"> eine</line>
      </zone>
      <zone lrx="1059" lry="226" type="textblock" ulx="990" uly="188">
        <line lrx="1059" lry="226" ulx="990" uly="188">237</line>
      </zone>
      <zone lrx="1065" lry="372" type="textblock" ulx="191" uly="257">
        <line lrx="1065" lry="313" ulx="191" uly="257">Linie ſey 122 Fuß lang, wenn 12 einzelne Fuͤße die</line>
        <line lrx="776" lry="372" ulx="191" uly="323">Laͤnge der ganzen Linie ausmachen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1067" lry="813" type="textblock" ulx="195" uly="411">
        <line lrx="682" lry="454" ulx="577" uly="411">. 7.</line>
        <line lrx="905" lry="537" ulx="354" uly="489">Wie vielerlei Maaße es gibt.</line>
        <line lrx="1063" lry="608" ulx="278" uly="561">Es muß ſo vielerlei Maaße geben, als es Groͤ⸗</line>
        <line lrx="1063" lry="657" ulx="195" uly="614">ßen gibt, welche ausgemeſſen werden koͤnnen. Die</line>
        <line lrx="1064" lry="708" ulx="196" uly="667">Maaße muͤſſen auch von der nemlichen Art ſeyn, wie</line>
        <line lrx="1065" lry="761" ulx="196" uly="720">die Sache ſelbſt, welche dadurch ausgemeſſen wer⸗</line>
        <line lrx="1067" lry="813" ulx="196" uly="771">den ſoll, das heißt: zur Ausmeſſung eines Koͤrpers</line>
      </zone>
      <zone lrx="1067" lry="866" type="textblock" ulx="187" uly="823">
        <line lrx="1067" lry="866" ulx="187" uly="823">bedient man ſich eines Koͤrpers; um eine Flaͤche</line>
      </zone>
      <zone lrx="1066" lry="918" type="textblock" ulx="197" uly="874">
        <line lrx="1066" lry="918" ulx="197" uly="874">auszumeſſen bedient man ſich einer Flaͤche, und um</line>
      </zone>
      <zone lrx="1066" lry="969" type="textblock" ulx="183" uly="930">
        <line lrx="1066" lry="969" ulx="183" uly="930">eine Linie auszumeſſen einer Linie. Nehmen wir</line>
      </zone>
      <zone lrx="1068" lry="1336" type="textblock" ulx="197" uly="979">
        <line lrx="1066" lry="1023" ulx="198" uly="979">aber eine Flaͤche, welche einen Fuß lang und einen</line>
        <line lrx="1065" lry="1076" ulx="199" uly="1030">Fuß breit iſt, ſo nennt man das einen Quadratfuß,</line>
        <line lrx="1067" lry="1128" ulx="197" uly="1084">und dieſer dient demnach zur Ausmeſſung der Flaͤ⸗</line>
        <line lrx="1066" lry="1180" ulx="199" uly="1136">chen. Nimmt man aber endlich auch einen Koͤrper,</line>
        <line lrx="1068" lry="1232" ulx="200" uly="1188">welcher einen Fuß lang, breit und dick iſt, ſo heißt</line>
        <line lrx="1068" lry="1318" ulx="199" uly="1240">man ſelbigen einen Kubikfuß, und dieſer dient zur</line>
        <line lrx="955" lry="1336" ulx="199" uly="1293">Ausmeſſung eines Koͤrpers.</line>
      </zone>
      <zone lrx="758" lry="1425" type="textblock" ulx="510" uly="1384">
        <line lrx="758" lry="1425" ulx="510" uly="1384">Anmerkung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1096" lry="1861" type="textblock" ulx="207" uly="1412">
        <line lrx="1072" lry="1492" ulx="207" uly="1412">Ein korperliches Maaß iſt ein ſo ungewohnliches Ding</line>
        <line lrx="1069" lry="1541" ulx="245" uly="1497">nicht als es anfangs ſcheint. Denn daß man z. B.</line>
        <line lrx="1074" lry="1592" ulx="247" uly="1540">ein Aimerigs Faß mit Kannenmaaß ausmißt, iſt</line>
        <line lrx="1083" lry="1647" ulx="247" uly="1601">eine alltaͤgliche Sache. Man gebe aber dem Kan⸗</line>
        <line lrx="1072" lry="1697" ulx="246" uly="1655">nenmaaß eine kubiſche Geſtalt oder die Figur eines</line>
        <line lrx="1073" lry="1749" ulx="248" uly="1705">Wuͤrfels, ſo wird man einen Begriff davon be⸗</line>
        <line lrx="1096" lry="1799" ulx="214" uly="1758">kommen, wie ein Koͤrper, z. B. ein Aimerigs Faß,</line>
        <line lrx="1082" lry="1861" ulx="251" uly="1807">durch einen wuͤrfelformigen, d. i. durch einen ku⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="353" lry="1893" type="textblock" ulx="340" uly="1885">
        <line lrx="353" lry="1893" ulx="340" uly="1885">“</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="258" type="page" xml:id="s_AhI400_258">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_258.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="304" lry="234" type="textblock" ulx="232" uly="187">
        <line lrx="304" lry="234" ulx="232" uly="187">238</line>
      </zone>
      <zone lrx="1117" lry="889" type="textblock" ulx="242" uly="261">
        <line lrx="1115" lry="311" ulx="273" uly="261">biſchen Korper ausgemeſſen werden kann. — Das</line>
        <line lrx="1117" lry="359" ulx="273" uly="307">Quadrat oder Flaͤchenmaaß iſt auch im Anfang nicht</line>
        <line lrx="1115" lry="419" ulx="274" uly="368">gleich auffallend deutlich und bekannt, doch ſind</line>
        <line lrx="1116" lry="475" ulx="277" uly="421">verſchiedene Handwerker, namentlich Schreiner</line>
        <line lrx="1115" lry="517" ulx="278" uly="472">und Glaſer gewohnt, Fußboden und Fenſter nach</line>
        <line lrx="1116" lry="570" ulx="278" uly="523">Quadratfuͤßen auszumeſſen; und ſelbſt der Schnei⸗</line>
        <line lrx="1116" lry="624" ulx="275" uly="576">der fraͤgt, ob man 10 oder 11 Viertel breites Tuch</line>
        <line lrx="1116" lry="680" ulx="242" uly="629">zum Kleide nehmen will, ehe er die Anzahl der</line>
        <line lrx="1116" lry="727" ulx="278" uly="679">Ellen beſtimmt, d. i. er beſtimmt die Quantitaͤt des</line>
        <line lrx="1117" lry="781" ulx="280" uly="734">Tuches nach Quadratellen, obgleich ſeine Idee</line>
        <line lrx="1117" lry="831" ulx="277" uly="787">dabei nicht vollkommen klar iſt; er treibt es ut</line>
        <line lrx="1078" lry="889" ulx="279" uly="843">apes geometriam. .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1059" lry="1041" type="textblock" ulx="243" uly="919">
        <line lrx="1059" lry="983" ulx="243" uly="919">Fernere Abtheilung der Maaße.</line>
        <line lrx="731" lry="1041" ulx="621" uly="997">§. 8.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1152" lry="1105" type="textblock" ulx="323" uly="1058">
        <line lrx="1152" lry="1105" ulx="323" uly="1058">Eine Linie kann ſo lang ſeyn, daß es unbequem</line>
      </zone>
      <zone lrx="1116" lry="1586" type="textblock" ulx="238" uly="1110">
        <line lrx="1115" lry="1166" ulx="238" uly="1110">fiele, ſelbige mit einzelnen Fuͤßen auszumeſſen.</line>
        <line lrx="1116" lry="1215" ulx="243" uly="1162">Man nimmt alsdann (10) 12 oder 16 Fuß (beim</line>
        <line lrx="1116" lry="1267" ulx="239" uly="1215">Bauweſen nur 12) auf einen Maaßſtab bei einan⸗</line>
        <line lrx="1116" lry="1320" ulx="238" uly="1267">der, und nennet das 1 Ruthe. Oder die Linie kann</line>
        <line lrx="1115" lry="1376" ulx="238" uly="1319">ſo kurz ſeyn, daß die Laͤnge eines Fußes zu groß</line>
        <line lrx="1113" lry="1428" ulx="238" uly="1368">dazu waͤre. Um aber die Worte Ruthen, Fuͤße,</line>
        <line lrx="1113" lry="1481" ulx="241" uly="1426">Zoll u. ſ. w. kurz auszudruͤcken, bezeichnet man</line>
        <line lrx="1111" lry="1531" ulx="239" uly="1477">ſolche o,, , , z. B. 4 Ruthen, 3 Fuß,</line>
        <line lrx="1111" lry="1586" ulx="240" uly="1529">5§5 Zoll, 7 Linien, ſchreibt man ſo: 40 3. 50 2577.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1077" lry="1666" type="textblock" ulx="289" uly="1613">
        <line lrx="1077" lry="1666" ulx="289" uly="1613">Von Ausrechnung des Quadrats.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1127" lry="1802" type="textblock" ulx="321" uly="1730">
        <line lrx="1127" lry="1802" ulx="321" uly="1730">Ein Quadrat halte auf jeder Seite 6 Fuß; —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1113" lry="1849" type="textblock" ulx="240" uly="1800">
        <line lrx="1113" lry="1849" ulx="240" uly="1800">wenn man nun das Ganze durch die den Seiten pa⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="335" lry="1924" type="textblock" ulx="332" uly="1914">
        <line lrx="335" lry="1924" ulx="332" uly="1914">1</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="629" type="textblock" ulx="1263" uly="271">
        <line lrx="1324" lry="305" ulx="1267" uly="271">ralele</line>
        <line lrx="1325" lry="364" ulx="1269" uly="322">ſudet</line>
        <line lrx="1325" lry="417" ulx="1265" uly="377">ßen, ſi</line>
        <line lrx="1325" lry="471" ulx="1263" uly="430">ans fe</line>
        <line lrx="1325" lry="519" ulx="1265" uly="485">OQuad</line>
        <line lrx="1325" lry="574" ulx="1266" uly="535">mit ſi</line>
        <line lrx="1325" lry="629" ulx="1268" uly="587">6 gil</line>
      </zone>
      <zone lrx="1321" lry="722" type="textblock" ulx="1274" uly="680">
        <line lrx="1321" lry="722" ulx="1274" uly="680">Ws</line>
      </zone>
      <zone lrx="1324" lry="1000" type="textblock" ulx="1265" uly="960">
        <line lrx="1324" lry="1000" ulx="1265" uly="960">3) En</line>
      </zone>
      <zone lrx="1323" lry="1107" type="textblock" ulx="1293" uly="1015">
        <line lrx="1323" lry="1053" ulx="1293" uly="1015">cher</line>
        <line lrx="1318" lry="1107" ulx="1294" uly="1067">ſen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1426" type="textblock" ulx="1287" uly="1178">
        <line lrx="1325" lry="1219" ulx="1294" uly="1178">gi</line>
        <line lrx="1325" lry="1265" ulx="1292" uly="1238">wen</line>
        <line lrx="1325" lry="1324" ulx="1287" uly="1285">zuſe</line>
        <line lrx="1325" lry="1372" ulx="1288" uly="1336">de</line>
        <line lrx="1320" lry="1426" ulx="1291" uly="1388">hen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1802" type="textblock" ulx="1278" uly="1503">
        <line lrx="1325" lry="1532" ulx="1295" uly="1503">un</line>
        <line lrx="1321" lry="1584" ulx="1294" uly="1551">der</line>
        <line lrx="1325" lry="1647" ulx="1294" uly="1602">lif</line>
        <line lrx="1325" lry="1696" ulx="1278" uly="1655">9D</line>
        <line lrx="1325" lry="1750" ulx="1296" uly="1713">ſet</line>
        <line lrx="1325" lry="1802" ulx="1300" uly="1774">n</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="259" type="page" xml:id="s_AhI400_259">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_259.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="70" lry="834" type="textblock" ulx="0" uly="270">
        <line lrx="68" lry="304" ulx="3" uly="270">— Ms</line>
        <line lrx="70" lry="363" ulx="0" uly="323">ng nicht</line>
        <line lrx="68" lry="412" ulx="0" uly="374">och ſind</line>
        <line lrx="70" lry="466" ulx="0" uly="428">Schteinet</line>
        <line lrx="68" lry="519" ulx="0" uly="479">ſter nich</line>
        <line lrx="68" lry="569" ulx="0" uly="531">1 Schne⸗</line>
        <line lrx="67" lry="622" ulx="0" uly="584">tes An</line>
        <line lrx="65" lry="680" ulx="0" uly="638">nzafl N</line>
        <line lrx="68" lry="726" ulx="0" uly="689">tfrürde</line>
        <line lrx="69" lry="782" ulx="0" uly="745">ine Ne</line>
        <line lrx="69" lry="834" ulx="0" uly="800">bt es u</line>
      </zone>
      <zone lrx="40" lry="982" type="textblock" ulx="0" uly="934">
        <line lrx="40" lry="982" ulx="0" uly="934">ße.</line>
      </zone>
      <zone lrx="68" lry="1544" type="textblock" ulx="0" uly="1074">
        <line lrx="68" lry="1114" ulx="0" uly="1074">rbegtet</line>
        <line lrx="67" lry="1176" ulx="1" uly="1120">zunefen⸗</line>
        <line lrx="68" lry="1269" ulx="1" uly="1232">e einan⸗</line>
        <line lrx="67" lry="1322" ulx="1" uly="1284">ie kann</line>
        <line lrx="66" lry="1382" ulx="4" uly="1332">zu geoß</line>
        <line lrx="62" lry="1432" ulx="0" uly="1388">Fr</line>
        <line lrx="59" lry="1485" ulx="0" uly="1445">ne nn</line>
        <line lrx="58" lry="1544" ulx="8" uly="1493">3 iß/</line>
      </zone>
      <zone lrx="54" lry="1569" type="textblock" ulx="13" uly="1545">
        <line lrx="54" lry="1569" ulx="13" uly="1545">61.</line>
      </zone>
      <zone lrx="59" lry="1680" type="textblock" ulx="0" uly="1562">
        <line lrx="59" lry="1596" ulx="5" uly="1562">H</line>
        <line lrx="38" lry="1680" ulx="0" uly="1631">ts.</line>
      </zone>
      <zone lrx="61" lry="1862" type="textblock" ulx="0" uly="1771">
        <line lrx="61" lry="1814" ulx="0" uly="1771">6,=</line>
        <line lrx="61" lry="1862" ulx="1" uly="1823">len tpe</line>
      </zone>
      <zone lrx="1053" lry="237" type="textblock" ulx="982" uly="201">
        <line lrx="1053" lry="237" ulx="982" uly="201">239</line>
      </zone>
      <zone lrx="1056" lry="633" type="textblock" ulx="184" uly="277">
        <line lrx="1054" lry="319" ulx="185" uly="277">rallellauffende Linien in Quadratfuße abtheilt, ſo</line>
        <line lrx="1055" lry="372" ulx="185" uly="329">findet ſich, daß 6 Reihen, jede von 6 Quadratfuͤ⸗</line>
        <line lrx="1054" lry="425" ulx="184" uly="376">ßen, ſich darinn befinden, welches 24 betraͤgt. Dar⸗</line>
        <line lrx="1053" lry="476" ulx="184" uly="434">aus folgt alſo die Regel, daß der Innhalt eines</line>
        <line lrx="1056" lry="531" ulx="186" uly="486">Quadrats gefunden wird, wenn man ſeine Seite</line>
        <line lrx="1055" lry="582" ulx="185" uly="538">mit ſich ſelbſt multiplizirt, d. i. in dieſem Fall 6mal</line>
        <line lrx="706" lry="633" ulx="185" uly="589">6 gibt 24 Quadratfuͤße.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1052" lry="794" type="textblock" ulx="188" uly="638">
        <line lrx="1052" lry="766" ulx="188" uly="638">Was ein Kubus oder Wuͤrfel iſt und wie ebher</line>
        <line lrx="781" lry="794" ulx="460" uly="748">ausgemeſſen wird.</line>
      </zone>
      <zone lrx="808" lry="937" type="textblock" ulx="477" uly="826">
        <line lrx="808" lry="870" ulx="555" uly="826">G. 10. 3.</line>
        <line lrx="757" lry="937" ulx="477" uly="891">Erklaͤrungen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1060" lry="1853" type="textblock" ulx="171" uly="922">
        <line lrx="1055" lry="1010" ulx="171" uly="922">) Ein Kubus oder Wuͤrfel iſt ein Koͤrper, wel⸗</line>
        <line lrx="1056" lry="1059" ulx="230" uly="1012">cher durch ſechs Quadrate rechtwinklicht eingeſchloſ⸗</line>
        <line lrx="344" lry="1104" ulx="229" uly="1064">ſen iſt.</line>
        <line lrx="1056" lry="1163" ulx="189" uly="1099">2) Man kann ſolche Figur, (um einen deutlichen Be⸗</line>
        <line lrx="1054" lry="1218" ulx="230" uly="1171">griff zu bekommen,) aus Pappe zuſammen kleben,</line>
        <line lrx="1055" lry="1275" ulx="230" uly="1223">wenn man die ſechs Quadrate in der Ordnung</line>
        <line lrx="1055" lry="1319" ulx="230" uly="1276">zuſammen zeichnet und abwechſelnd eine Seite um</line>
        <line lrx="1056" lry="1377" ulx="230" uly="1329">die andere einen kleinen Rand zum anleimen ſte⸗</line>
        <line lrx="379" lry="1419" ulx="230" uly="1377">hen laͤßt.</line>
        <line lrx="1058" lry="1484" ulx="192" uly="1432">3) Wenn dieſe ſechs Quadrate, jedes 1 Fuß lang</line>
        <line lrx="1056" lry="1535" ulx="233" uly="1486">und breit ſind, ſo ſind es Quadratfuͤße (§. 7.) und</line>
        <line lrx="1058" lry="1586" ulx="232" uly="1541">der daraus zuſammengelegte Wuͤrfel heißt ein Ku⸗</line>
        <line lrx="480" lry="1634" ulx="232" uly="1591">bikfuß (S. 7.)</line>
        <line lrx="1059" lry="1694" ulx="195" uly="1638">4) Dieſer Kubikfuß nun iſt das Maaß, womit groͤ⸗</line>
        <line lrx="1060" lry="1742" ulx="232" uly="1699">ßere Koͤrper ausgemeſſen werden koͤnnen; indem</line>
        <line lrx="1059" lry="1796" ulx="234" uly="1752">man nemlich unterſucht, wie viel dergleichen Wuͤr⸗</line>
        <line lrx="938" lry="1853" ulx="197" uly="1802">fel in einem groͤßern Koͤrper enthalten ſind.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="260" type="page" xml:id="s_AhI400_260">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_260.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1149" lry="241" type="textblock" ulx="250" uly="186">
        <line lrx="1149" lry="241" ulx="250" uly="186">24⁰</line>
      </zone>
      <zone lrx="1127" lry="584" type="textblock" ulx="251" uly="272">
        <line lrx="1126" lry="324" ulx="251" uly="272">5) Damit man aber auch kleinere Koͤrper ausmeſ⸗</line>
        <line lrx="1127" lry="376" ulx="292" uly="324">ſen koͤnne, ſo theilt man den Kubikfuß in Kubik⸗</line>
        <line lrx="1127" lry="430" ulx="292" uly="379">zolle, und bei naͤherer Betrachtung eines ſolchen</line>
        <line lrx="1127" lry="480" ulx="294" uly="430">Kubikfußes findet man: a) daß die Oberflaͤche</line>
        <line lrx="1127" lry="530" ulx="296" uly="484">12mal 12 Quadratzolle, und alſo zunaͤchſt un⸗</line>
        <line lrx="1127" lry="584" ulx="295" uly="538">ter der Oberflaͤche 144 Kubikzolle enthalten ſind.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1155" lry="642" type="textblock" ulx="270" uly="587">
        <line lrx="1155" lry="642" ulx="270" uly="587">p) Daß dergleichen Lagen von 144 Kubikzoll 12 an</line>
      </zone>
      <zone lrx="1130" lry="803" type="textblock" ulx="297" uly="639">
        <line lrx="1129" lry="694" ulx="297" uly="639">der Zahl vorhanden ſind, mithin 12mal 144 Ku⸗</line>
        <line lrx="1130" lry="748" ulx="297" uly="696">bikzolle in dem ganzen Wuͤrfel, d. i. 1728 Kubik⸗</line>
        <line lrx="851" lry="803" ulx="297" uly="755">zolle im Kubikfuße enthalten ſind.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="892" type="textblock" ulx="305" uly="821">
        <line lrx="1081" lry="892" ulx="305" uly="821">Berechnung der Koͤrper nach Kubikmaaß.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1142" lry="1820" type="textblock" ulx="226" uly="916">
        <line lrx="762" lry="956" ulx="634" uly="916">. TII.</line>
        <line lrx="862" lry="1022" ulx="500" uly="980">VPorſtellung hievon:</line>
        <line lrx="1134" lry="1080" ulx="343" uly="1024">3. B. Ein rechtwinklichter Koͤrper oder eine</line>
        <line lrx="1134" lry="1139" ulx="263" uly="1070">Mauer waͤre 30 Fuß lang, 5 Fuß breit oder dick</line>
        <line lrx="1134" lry="1184" ulx="261" uly="1133">und 12 Fuß hoch, ſo iſt leicht einzuſehen, daß, um</line>
        <line lrx="1134" lry="1238" ulx="263" uly="1184">eine gleiche große Mauer von Kubikfuͤße (geſezt,</line>
        <line lrx="1135" lry="1289" ulx="262" uly="1236">man haͤtte ſolche Wuͤrfel (F. 10.) 4) die einen Fuß</line>
        <line lrx="1140" lry="1345" ulx="263" uly="1286">lang, breit und hoch waͤren) aufzuſtellen, man auf</line>
        <line lrx="1135" lry="1398" ulx="249" uly="1342">die vorgedachte Laͤnge von 30 Fuß, 30 dergleichen</line>
        <line lrx="1134" lry="1451" ulx="260" uly="1394">Kubikfuß neben einander ſtellen konnte; ferner, daß</line>
        <line lrx="1134" lry="1500" ulx="262" uly="1440">man in der Breite von 5 Fuß, 5 Reihen ſolcher Ku⸗</line>
        <line lrx="1137" lry="1558" ulx="226" uly="1497">bikfuße, alſo auf die Grundflaͤche der Mauer 5mal</line>
        <line lrx="1136" lry="1615" ulx="261" uly="1557">30, d. i. 150 Kubikfuß ſetzen koͤnnte. Wenn nun</line>
        <line lrx="1136" lry="1660" ulx="261" uly="1607">die Mauer 12 Fuß hoch werden ſoll, ſo iſt wieder⸗</line>
        <line lrx="1138" lry="1721" ulx="261" uly="1665">um klar, daß 12 ſolcher Schichten, jede von 150</line>
        <line lrx="1142" lry="1768" ulx="261" uly="1709">Kubikfuß aufeinander geſtellt werden muͤßten, alſo</line>
        <line lrx="1138" lry="1820" ulx="262" uly="1765">rzmal 150, d. i. 1800 Kubikfuß wuͤrden den Inn⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1103" lry="1904" type="textblock" ulx="261" uly="1830">
        <line lrx="1005" lry="1871" ulx="261" uly="1830">halt der Mauer ausmachen. .</line>
        <line lrx="1103" lry="1904" ulx="965" uly="1860">Hieraus</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="561" type="textblock" ulx="1270" uly="261">
        <line lrx="1324" lry="354" ulx="1273" uly="315">Innhe</line>
        <line lrx="1325" lry="407" ulx="1271" uly="369">ſenkres</line>
        <line lrx="1325" lry="457" ulx="1270" uly="422">Maue</line>
        <line lrx="1325" lry="508" ulx="1270" uly="475">Breit</line>
        <line lrx="1325" lry="561" ulx="1273" uly="529">multi</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="942" type="textblock" ulx="1272" uly="792">
        <line lrx="1311" lry="831" ulx="1281" uly="792">ihre</line>
        <line lrx="1325" lry="942" ulx="1272" uly="900">mlltip</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1062" type="textblock" ulx="1280" uly="1028">
        <line lrx="1325" lry="1062" ulx="1280" uly="1028">multi</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1494" type="textblock" ulx="1277" uly="1352">
        <line lrx="1323" lry="1389" ulx="1277" uly="1352">W</line>
        <line lrx="1320" lry="1440" ulx="1298" uly="1408">bei</line>
        <line lrx="1325" lry="1494" ulx="1301" uly="1462">all</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="261" type="page" xml:id="s_AhI400_261">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_261.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="78" lry="751" type="textblock" ulx="0" uly="279">
        <line lrx="76" lry="313" ulx="0" uly="279">gubͤrneſ⸗</line>
        <line lrx="76" lry="364" ulx="2" uly="330">in Kubik⸗</line>
        <line lrx="75" lry="424" ulx="0" uly="385">es ſolßen</line>
        <line lrx="73" lry="477" ulx="1" uly="437">Obetſiche</line>
        <line lrx="72" lry="530" ulx="0" uly="491">naͤchſt um</line>
        <line lrx="75" lry="583" ulx="0" uly="545">lten ſid.</line>
        <line lrx="77" lry="642" ulx="0" uly="602">zoll Iu</line>
        <line lrx="77" lry="694" ulx="11" uly="653">144 K</line>
        <line lrx="78" lry="751" ulx="0" uly="703">1 Kubt⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="52" lry="890" type="textblock" ulx="0" uly="838">
        <line lrx="52" lry="890" ulx="0" uly="838">nuiß.</line>
      </zone>
      <zone lrx="76" lry="1831" type="textblock" ulx="0" uly="1035">
        <line lrx="74" lry="1075" ulx="10" uly="1035">der e⸗</line>
        <line lrx="74" lry="1132" ulx="0" uly="1086">del N</line>
        <line lrx="75" lry="1191" ulx="12" uly="1144">duß, n</line>
        <line lrx="75" lry="1241" ulx="0" uly="1197">(Ne,</line>
        <line lrx="75" lry="1291" ulx="0" uly="1247">elten Fuß</line>
        <line lrx="76" lry="1342" ulx="8" uly="1296">mnan af</line>
        <line lrx="72" lry="1403" ulx="0" uly="1355">etgleche</line>
        <line lrx="69" lry="1452" ulx="0" uly="1405">net, M</line>
        <line lrx="67" lry="1508" ulx="0" uly="1462">lcherke⸗</line>
        <line lrx="69" lry="1559" ulx="0" uly="1508">er i</line>
        <line lrx="67" lry="1616" ulx="0" uly="1569">Venn fuun</line>
        <line lrx="66" lry="1674" ulx="0" uly="1625"> nidee</line>
        <line lrx="68" lry="1716" ulx="10" uly="1679">ton 190</line>
        <line lrx="69" lry="1773" ulx="0" uly="1723">, N</line>
        <line lrx="69" lry="1831" ulx="0" uly="1780">en IJnm</line>
      </zone>
      <zone lrx="53" lry="1922" type="textblock" ulx="0" uly="1878">
        <line lrx="53" lry="1922" ulx="0" uly="1878">jergls⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1108" lry="939" type="textblock" ulx="203" uly="267">
        <line lrx="1108" lry="310" ulx="284" uly="267">Hieraus fließt die Regel, daßs man, um den</line>
        <line lrx="1080" lry="361" ulx="203" uly="318">Innhalt der rechtwinklichten Koͤrper, als z. B. die</line>
        <line lrx="1080" lry="414" ulx="203" uly="369">ſenkrecht aufgefuͤhrten, unten und oben gleich dicken</line>
        <line lrx="1080" lry="467" ulx="203" uly="419">Mauern zu finden, die Laͤnge derſelben mit ihrer</line>
        <line lrx="1077" lry="524" ulx="203" uly="478">Breite, und das, was herauskommt, mit der Hohe</line>
        <line lrx="700" lry="573" ulx="204" uly="532">multipliziren muß.</line>
        <line lrx="752" lry="649" ulx="529" uly="608">Aufgabe.</line>
        <line lrx="804" lry="714" ulx="584" uly="670">S. 2.</line>
        <line lrx="1089" lry="780" ulx="289" uly="736">Es ſey z. B. die Laͤnge einer Mauer 82 Fuß,</line>
        <line lrx="1079" lry="833" ulx="209" uly="789">ihre Breite 4 Fuß, und die Hoͤhe 16 Fuß, ſo iſt</line>
        <line lrx="871" lry="891" ulx="508" uly="848">8 2</line>
        <line lrx="837" lry="939" ulx="207" uly="895">multiplizirt mit 4 ⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="562" lry="1179" type="textblock" ulx="210" uly="1022">
        <line lrx="562" lry="1065" ulx="210" uly="1022">multiplizirt mit 1 6</line>
        <line lrx="562" lry="1139" ulx="446" uly="1097">1968</line>
        <line lrx="529" lry="1179" ulx="443" uly="1143">3 2 8</line>
      </zone>
      <zone lrx="1080" lry="1325" type="textblock" ulx="443" uly="1212">
        <line lrx="1080" lry="1255" ulx="443" uly="1212">5 2 4 8 Kubikfuß, der Inhalt d. Mauer</line>
        <line lrx="767" lry="1325" ulx="515" uly="1278">Anmerkung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1083" lry="1794" type="textblock" ulx="212" uly="1339">
        <line lrx="1080" lry="1386" ulx="212" uly="1339">Wenn nun in die Laͤnge, Breite und Hoͤhe, oder</line>
        <line lrx="1081" lry="1439" ulx="253" uly="1396">bei einigen von dieſen Stuͤcken, oder bei einem</line>
        <line lrx="1080" lry="1489" ulx="253" uly="1447">allein, Fuͤße und Zolle vorkaͤmen, ſo muß alles</line>
        <line lrx="672" lry="1543" ulx="252" uly="1502">zu Zolle gemacht werden.</line>
        <line lrx="755" lry="1619" ulx="531" uly="1577">Aufgahbe.</line>
        <line lrx="704" lry="1684" ulx="585" uly="1644">S. 13.</line>
        <line lrx="1083" lry="1742" ulx="294" uly="1698">Z. B. Eine Mauer ſey 24 Fuß 5 Zoll lang,</line>
        <line lrx="1083" lry="1794" ulx="214" uly="1748">3 Fuß 4 Zoll breit, und 8 Fuß 27 Zoll hoch, ſo be⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="338" lry="1844" type="textblock" ulx="215" uly="1808">
        <line lrx="338" lry="1844" ulx="215" uly="1808">tragen:</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="262" type="page" xml:id="s_AhI400_262">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_262.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="305" lry="226" type="textblock" ulx="177" uly="186">
        <line lrx="305" lry="226" ulx="177" uly="186">242</line>
      </zone>
      <zone lrx="1114" lry="420" type="textblock" ulx="233" uly="244">
        <line lrx="1100" lry="309" ulx="236" uly="244">1) 24 Fuß 5 Zoll — —– 293 Zoll als die Laͤnge</line>
        <line lrx="1114" lry="372" ulx="234" uly="312">2) 3 Fuß 4 Zoll — – 400 Zoll als die Breite</line>
        <line lrx="1095" lry="420" ulx="233" uly="369">3) 8 Fuß 7 Zoll — — 1023 Zoll als die Hohe</line>
      </zone>
      <zone lrx="881" lry="530" type="textblock" ulx="234" uly="431">
        <line lrx="872" lry="477" ulx="560" uly="431">293 Zoll die Laͤnge</line>
        <line lrx="881" lry="530" ulx="234" uly="487">multiplizirt mit 40 Zoll die Breite</line>
      </zone>
      <zone lrx="1115" lry="825" type="textblock" ulx="237" uly="538">
        <line lrx="1114" lry="616" ulx="514" uly="538">11720 Quadratzoll, ſo die Grund⸗</line>
        <line lrx="1115" lry="643" ulx="680" uly="601">flaͤche hat, wiederum mul⸗</line>
        <line lrx="621" lry="689" ulx="237" uly="647">tiplizirt mit 103</line>
        <line lrx="618" lry="762" ulx="516" uly="722">35160</line>
        <line lrx="579" lry="825" ulx="445" uly="774">22⁰</line>
      </zone>
      <zone lrx="1116" lry="886" type="textblock" ulx="357" uly="821">
        <line lrx="1116" lry="886" ulx="357" uly="821">ſind 1207160 Kubikzoll, der Innhalt der</line>
      </zone>
      <zone lrx="1033" lry="926" type="textblock" ulx="907" uly="891">
        <line lrx="1033" lry="926" ulx="907" uly="891">Mauer.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1116" lry="1029" type="textblock" ulx="241" uly="979">
        <line lrx="1116" lry="1029" ulx="241" uly="979">a) Will man nun aber wiſſen, wie viel dies Kubik⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1118" lry="1130" type="textblock" ulx="283" uly="1032">
        <line lrx="1118" lry="1080" ulx="283" uly="1032">fuß ſind, ſo muß man mit 1228 dividiren, weil</line>
        <line lrx="1075" lry="1130" ulx="283" uly="1085">nach (F. 10.) 1 Kubikfuß 1728 Kubikzoll hat.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1116" lry="1270" type="textblock" ulx="407" uly="1141">
        <line lrx="1116" lry="1228" ulx="407" uly="1141">17281I207I60 69 3 Kubikfuß.</line>
        <line lrx="783" lry="1270" ulx="569" uly="1224">1036 8</line>
      </zone>
      <zone lrx="789" lry="1527" type="textblock" ulx="552" uly="1283">
        <line lrx="756" lry="1346" ulx="552" uly="1283">17036</line>
        <line lrx="755" lry="1398" ulx="601" uly="1365">I 5. 5. 5 2</line>
        <line lrx="789" lry="1473" ulx="602" uly="1437"> 1484.0</line>
        <line lrx="788" lry="1527" ulx="637" uly="1489">13824</line>
      </zone>
      <zone lrx="798" lry="1626" type="textblock" ulx="646" uly="1561">
        <line lrx="788" lry="1592" ulx="670" uly="1561">1016</line>
        <line lrx="798" lry="1626" ulx="646" uly="1600">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="950" lry="1702" type="textblock" ulx="328" uly="1619">
        <line lrx="950" lry="1702" ulx="328" uly="1619">Der Bruch  2916 gibt 42¾ Kubikfuß.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1123" lry="1849" type="textblock" ulx="244" uly="1750">
        <line lrx="1119" lry="1794" ulx="244" uly="1750">b) Will man ferner wiſſen, wie viel Schachtruthen</line>
        <line lrx="1123" lry="1849" ulx="286" uly="1802">(Quadratruthe) dieſe 698 K. F. betragen, ſo darf</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="359" type="textblock" ulx="1289" uly="282">
        <line lrx="1325" lry="307" ulx="1291" uly="282">mar</line>
        <line lrx="1321" lry="359" ulx="1289" uly="327">eine</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1377" type="textblock" ulx="1272" uly="761">
        <line lrx="1325" lry="795" ulx="1285" uly="761">Man</line>
        <line lrx="1325" lry="855" ulx="1281" uly="818">e m</line>
        <line lrx="1325" lry="901" ulx="1277" uly="870">mitde</line>
        <line lrx="1325" lry="960" ulx="1273" uly="923">daß w</line>
        <line lrx="1325" lry="1016" ulx="1272" uly="975">multis</line>
        <line lrx="1324" lry="1069" ulx="1274" uly="1026">bar 3</line>
        <line lrx="1323" lry="1166" ulx="1279" uly="1134">Nnn</line>
        <line lrx="1325" lry="1231" ulx="1282" uly="1186">die</line>
        <line lrx="1322" lry="1272" ulx="1283" uly="1236">ware</line>
        <line lrx="1313" lry="1325" ulx="1280" uly="1299">flan⸗</line>
        <line lrx="1307" lry="1377" ulx="1281" uly="1349">Und</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1522" type="textblock" ulx="1283" uly="1424">
        <line lrx="1324" lry="1455" ulx="1283" uly="1424">oddir</line>
        <line lrx="1325" lry="1522" ulx="1286" uly="1486">holb⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1801" type="textblock" ulx="1287" uly="1590">
        <line lrx="1323" lry="1625" ulx="1288" uly="1590">die</line>
        <line lrx="1325" lry="1690" ulx="1287" uly="1652">ſobe</line>
        <line lrx="1325" lry="1742" ulx="1306" uly="1709">die</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="263" type="page" xml:id="s_AhI400_263">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_263.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="73" lry="414" type="textblock" ulx="0" uly="264">
        <line lrx="66" lry="309" ulx="0" uly="264">eLange</line>
        <line lrx="73" lry="353" ulx="2" uly="320">ie Breit</line>
        <line lrx="64" lry="414" ulx="0" uly="373">ie Hoe</line>
      </zone>
      <zone lrx="96" lry="603" type="textblock" ulx="0" uly="569">
        <line lrx="96" lry="603" ulx="0" uly="569"> Grund.</line>
      </zone>
      <zone lrx="71" lry="644" type="textblock" ulx="0" uly="609">
        <line lrx="71" lry="644" ulx="0" uly="609">Uum mll,</line>
      </zone>
      <zone lrx="101" lry="890" type="textblock" ulx="0" uly="849">
        <line lrx="101" lry="890" ulx="0" uly="849">ele der</line>
      </zone>
      <zone lrx="22" lry="936" type="textblock" ulx="0" uly="913">
        <line lrx="22" lry="936" ulx="0" uly="913">el.</line>
      </zone>
      <zone lrx="103" lry="1028" type="textblock" ulx="0" uly="989">
        <line lrx="103" lry="1028" ulx="0" uly="989"> Kct.</line>
      </zone>
      <zone lrx="70" lry="1138" type="textblock" ulx="0" uly="1042">
        <line lrx="70" lry="1084" ulx="0" uly="1042">en, wel</line>
        <line lrx="52" lry="1138" ulx="0" uly="1099">A het.</line>
      </zone>
      <zone lrx="70" lry="1227" type="textblock" ulx="0" uly="1185">
        <line lrx="70" lry="1227" ulx="0" uly="1185">gubikfub.</line>
      </zone>
      <zone lrx="68" lry="1868" type="textblock" ulx="0" uly="1768">
        <line lrx="67" lry="1816" ulx="0" uly="1768">ruthen</line>
        <line lrx="68" lry="1868" ulx="13" uly="1824">ſodarf</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="220" type="textblock" ulx="1011" uly="184">
        <line lrx="1081" lry="220" ulx="1011" uly="184">243</line>
      </zone>
      <zone lrx="1083" lry="801" type="textblock" ulx="208" uly="257">
        <line lrx="1080" lry="329" ulx="251" uly="257">man nur mit 144 dividiren, weil nach (F. 10.)</line>
        <line lrx="879" lry="369" ulx="250" uly="323">eine Schachtruthe 144 K. F. enthaͤlt.</line>
        <line lrx="1078" lry="436" ulx="208" uly="390">Als: 144 6984 Sch. Ruthen u. 122 Kubikfuß.</line>
        <line lrx="501" lry="488" ulx="418" uly="447">576</line>
        <line lrx="503" lry="534" ulx="420" uly="511">1 2 2</line>
        <line lrx="748" lry="630" ulx="537" uly="578">Aufgabe:</line>
        <line lrx="1010" lry="685" ulx="584" uly="644">§. 14.</line>
        <line lrx="1083" lry="751" ulx="294" uly="705">Von einer ſchraͤgen (ſchiefen) Arbeit, z. B. einer</line>
        <line lrx="1082" lry="801" ulx="216" uly="756">Mauer, (oder einem andern Fundament) wird die Laͤn⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1083" lry="856" type="textblock" ulx="183" uly="811">
        <line lrx="1083" lry="856" ulx="183" uly="811">ge mit der Breite multiplizirt, und was herauskommt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1117" lry="1113" type="textblock" ulx="213" uly="856">
        <line lrx="1111" lry="905" ulx="213" uly="856">mit der Hoͤhe. Hier wird aber folgendes beobachtet:</line>
        <line lrx="1117" lry="957" ulx="214" uly="916">daß weder mit der untern noch mit der obern Breite</line>
        <line lrx="1084" lry="1010" ulx="213" uly="966">multiplizirt werden muß, denn erſteres wuͤrde offen⸗</line>
        <line lrx="1030" lry="1062" ulx="214" uly="1017">bar zu viel und lezters zu wenig Innhalt geben.</line>
        <line lrx="1084" lry="1113" ulx="259" uly="1065">Es muͤſſen alſo erſt beide Breiten addirt, und</line>
      </zone>
      <zone lrx="1125" lry="1161" type="textblock" ulx="218" uly="1113">
        <line lrx="1125" lry="1161" ulx="218" uly="1113">dann die Summen halbirt werden, wodurch man</line>
      </zone>
      <zone lrx="1086" lry="1374" type="textblock" ulx="217" uly="1174">
        <line lrx="1086" lry="1222" ulx="217" uly="1174">die mittlere Breite bekommt. Z. B. eine Mauer</line>
        <line lrx="1085" lry="1270" ulx="219" uly="1227">waͤre unten 6 Fuß und oben 4 Fuß, ſo iſt, wenn</line>
        <line lrx="757" lry="1323" ulx="218" uly="1281">man zu 6 als die obere Breite,</line>
        <line lrx="639" lry="1374" ulx="219" uly="1335">und 4 als die untere</line>
      </zone>
      <zone lrx="1091" lry="1847" type="textblock" ulx="219" uly="1411">
        <line lrx="385" lry="1446" ulx="219" uly="1411">addirt, 10</line>
        <line lrx="874" lry="1514" ulx="221" uly="1459">halb. 5 Fuß fuͤr die mittlere Breite.</line>
        <line lrx="1088" lry="1564" ulx="302" uly="1522">Iſt nun die Mauer ⸗⸗⸗⸗ 82 Fuß lang,</line>
        <line lrx="926" lry="1623" ulx="223" uly="1576">die mittlere Breitt⸗e⸗:⸗ ⸗⸗ 5</line>
        <line lrx="991" lry="1683" ulx="223" uly="1638">ſo bekomt man durch die Multiplikat. 4ro</line>
        <line lrx="800" lry="1734" ulx="264" uly="1690">dieſe wieder durch die ſenkrechte</line>
        <line lrx="1090" lry="1784" ulx="262" uly="1741">Hoͤhe multiplizirt, welche wir zu 8 allehmen,</line>
        <line lrx="1091" lry="1847" ulx="264" uly="1800">ſo enthaͤlt die Mauer ⸗⸗⸗ 3280 Kubikfuß.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="264" type="page" xml:id="s_AhI400_264">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_264.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="298" lry="228" type="textblock" ulx="229" uly="173">
        <line lrx="298" lry="228" ulx="229" uly="173">244</line>
      </zone>
      <zone lrx="995" lry="427" type="textblock" ulx="220" uly="267">
        <line lrx="995" lry="335" ulx="371" uly="267">Berechnung eines Pfalers.</line>
        <line lrx="766" lry="427" ulx="220" uly="314">Es ſey z. B. der lete unten</line>
      </zone>
      <zone lrx="916" lry="480" type="textblock" ulx="709" uly="386">
        <line lrx="889" lry="428" ulx="709" uly="386">Fuß lang</line>
        <line lrx="916" lry="480" ulx="733" uly="430">Fuß breit</line>
      </zone>
      <zone lrx="1105" lry="713" type="textblock" ulx="206" uly="566">
        <line lrx="1105" lry="610" ulx="679" uly="566">halt der Unterflaͤche.</line>
        <line lrx="1020" lry="668" ulx="206" uly="617">Die Oberflaͤche ſey 4 Fuß lang</line>
        <line lrx="894" lry="713" ulx="668" uly="672">3 Fuß breit</line>
      </zone>
      <zone lrx="1106" lry="899" type="textblock" ulx="231" uly="736">
        <line lrx="1106" lry="795" ulx="590" uly="736">12 Fuß fuͤr die Oberflaͤche</line>
        <line lrx="908" lry="842" ulx="231" uly="797">Die Unterflaͤche hatte 2 ο Quadratfuß</line>
        <line lrx="694" lry="899" ulx="231" uly="849">Die Oberflaͤche 1 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="1110" lry="1205" type="textblock" ulx="234" uly="935">
        <line lrx="697" lry="968" ulx="642" uly="935">3 2</line>
        <line lrx="1107" lry="1044" ulx="648" uly="995">16 Quadratfuß fuͤr die mitt⸗</line>
        <line lrx="1046" lry="1098" ulx="817" uly="1055">lere Flaͤche.</line>
        <line lrx="895" lry="1155" ulx="234" uly="1082">Dieſe mit der Hoͤhe des 1 6 Quadratfuß</line>
        <line lrx="1110" lry="1205" ulx="234" uly="1162">Pfeilers ſo wir zu 6 Fuß anehmen multiplizirt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1109" lry="1330" type="textblock" ulx="294" uly="1236">
        <line lrx="1109" lry="1280" ulx="294" uly="1236">gibt⸗⸗⸗ ⸗ 96 Kubikfuß fuͤr den Innhalt</line>
        <line lrx="1035" lry="1330" ulx="362" uly="1289">des Pfeilers.</line>
      </zone>
      <zone lrx="996" lry="1487" type="textblock" ulx="356" uly="1359">
        <line lrx="985" lry="1429" ulx="529" uly="1359">Aufg a b e:</line>
        <line lrx="996" lry="1487" ulx="356" uly="1439">Die Berechnung einer Saͤule,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1148" lry="1565" type="textblock" ulx="208" uly="1492">
        <line lrx="1148" lry="1565" ulx="208" uly="1492">die oben eine kleinere Zirkelflaͤche hat als die untere.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1106" lry="1858" type="textblock" ulx="233" uly="1583">
        <line lrx="837" lry="1629" ulx="611" uly="1583">C. r5.</line>
        <line lrx="807" lry="1693" ulx="532" uly="1650">Aufldſung.</line>
        <line lrx="1106" lry="1744" ulx="317" uly="1697">Es ſey der Diameter (Durchmeſſer) der untern</line>
        <line lrx="1106" lry="1796" ulx="234" uly="1751">Flaͤche 2 Fuß 8 Zoll. Der Durchmeſſer der obern</line>
        <line lrx="1033" lry="1858" ulx="233" uly="1802">Flaͤche 2 Fuß 5 Zoll, und die Hoͤhe 16 Fuß.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1104" lry="557" type="textblock" ulx="637" uly="514">
        <line lrx="1104" lry="557" ulx="637" uly="514">2,0 ◻ Fuß, als den Inn⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="887" type="textblock" ulx="1273" uly="793">
        <line lrx="1325" lry="887" ulx="1273" uly="844">tl</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1141" type="textblock" ulx="1271" uly="1098">
        <line lrx="1325" lry="1141" ulx="1271" uly="1098">jeztdi</line>
      </zone>
      <zone lrx="1321" lry="1350" type="textblock" ulx="1272" uly="1307">
        <line lrx="1321" lry="1350" ulx="1272" uly="1307">2 s</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="265" type="page" xml:id="s_AhI400_265">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_265.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="64" lry="556" type="textblock" ulx="0" uly="518">
        <line lrx="64" lry="556" ulx="0" uly="518">en Inne</line>
      </zone>
      <zone lrx="97" lry="612" type="textblock" ulx="0" uly="568">
        <line lrx="97" lry="612" ulx="0" uly="568">tfliche.</line>
      </zone>
      <zone lrx="64" lry="796" type="textblock" ulx="0" uly="752">
        <line lrx="64" lry="796" ulx="0" uly="752">herfaͤche</line>
      </zone>
      <zone lrx="60" lry="1108" type="textblock" ulx="0" uly="1013">
        <line lrx="60" lry="1049" ulx="0" uly="1013">Newwitt⸗</line>
        <line lrx="18" lry="1108" ulx="0" uly="1079">l.</line>
      </zone>
      <zone lrx="61" lry="1216" type="textblock" ulx="0" uly="1171">
        <line lrx="61" lry="1216" ulx="0" uly="1171">ſtillzet</line>
      </zone>
      <zone lrx="61" lry="1343" type="textblock" ulx="0" uly="1246">
        <line lrx="61" lry="1292" ulx="0" uly="1246">unhri.</line>
        <line lrx="24" lry="1343" ulx="0" uly="1308">.</line>
      </zone>
      <zone lrx="52" lry="1561" type="textblock" ulx="7" uly="1527">
        <line lrx="52" lry="1561" ulx="7" uly="1527">Uutere.</line>
      </zone>
      <zone lrx="54" lry="1808" type="textblock" ulx="0" uly="1722">
        <line lrx="53" lry="1755" ulx="3" uly="1722">Utett</line>
        <line lrx="54" lry="1808" ulx="0" uly="1773">obbern</line>
      </zone>
      <zone lrx="1099" lry="313" type="textblock" ulx="329" uly="188">
        <line lrx="1073" lry="230" ulx="1003" uly="188">245</line>
        <line lrx="1099" lry="313" ulx="329" uly="259">7 – 22 32 Zoll, (d. i. 2 Fuß 8 Zoll.)</line>
      </zone>
      <zone lrx="610" lry="352" type="textblock" ulx="556" uly="331">
        <line lrx="610" lry="352" ulx="556" uly="331">2 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="634" lry="488" type="textblock" ulx="522" uly="408">
        <line lrx="634" lry="447" ulx="556" uly="408">64</line>
        <line lrx="577" lry="488" ulx="522" uly="448">6 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="1031" lry="565" type="textblock" ulx="447" uly="515">
        <line lrx="1031" lry="565" ulx="447" uly="515">7 704 100 fuͤr den Umkreis.</line>
      </zone>
      <zone lrx="605" lry="740" type="textblock" ulx="550" uly="669">
        <line lrx="570" lry="690" ulx="550" uly="669">0</line>
        <line lrx="605" lry="740" ulx="583" uly="710">4</line>
      </zone>
      <zone lrx="1072" lry="932" type="textblock" ulx="206" uly="784">
        <line lrx="1072" lry="835" ulx="271" uly="784">Der gefundene Umkreis mit dem Diameter mul⸗</line>
        <line lrx="907" lry="883" ulx="206" uly="837">tiplizirt, als: 100 Zoll Urnmkreis</line>
        <line lrx="838" lry="932" ulx="598" uly="890">3 2 Diameter</line>
      </zone>
      <zone lrx="1075" lry="1203" type="textblock" ulx="207" uly="975">
        <line lrx="653" lry="996" ulx="568" uly="975">2 △σ½</line>
        <line lrx="650" lry="1063" ulx="535" uly="1013">300</line>
        <line lrx="1075" lry="1203" ulx="207" uly="1060">kerrrtineels 3200 800 Quadratzoll Inn⸗</line>
        <line lrx="1074" lry="1175" ulx="738" uly="1133">halt der Unterflaͤche.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1074" lry="1431" type="textblock" ulx="208" uly="1235">
        <line lrx="1074" lry="1286" ulx="247" uly="1235">Berechnung der Oberflaͤche, deren Diameter</line>
        <line lrx="500" lry="1338" ulx="208" uly="1296">2 Fuß 5 Zoll iſt.</line>
        <line lrx="995" lry="1431" ulx="366" uly="1328">7 — 22 29 (d. i. 2 Fuß 5 Zoll</line>
      </zone>
      <zone lrx="655" lry="1447" type="textblock" ulx="602" uly="1426">
        <line lrx="655" lry="1447" ulx="602" uly="1426">2 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="655" lry="1572" type="textblock" ulx="568" uly="1496">
        <line lrx="655" lry="1530" ulx="594" uly="1496">5 8</line>
        <line lrx="622" lry="1572" ulx="568" uly="1536">5 8</line>
      </zone>
      <zone lrx="1082" lry="1699" type="textblock" ulx="490" uly="1582">
        <line lrx="1082" lry="1656" ulx="490" uly="1582">7 [638 91 ½ Zoll fuͤr den Um⸗</line>
        <line lrx="1076" lry="1699" ulx="544" uly="1647">63 kreis der Oberflaͤche.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="266" type="page" xml:id="s_AhI400_266">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_266.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="304" lry="242" type="textblock" ulx="234" uly="197">
        <line lrx="304" lry="242" ulx="234" uly="197">246</line>
      </zone>
      <zone lrx="1111" lry="381" type="textblock" ulx="318" uly="273">
        <line lrx="1111" lry="324" ulx="318" uly="273">Dieſen Umkreis mit dem Diameter multiplizirt,</line>
        <line lrx="633" lry="381" ulx="408" uly="335">als: 9 1</line>
      </zone>
      <zone lrx="1163" lry="1043" type="textblock" ulx="238" uly="397">
        <line lrx="601" lry="428" ulx="548" uly="397">2 9</line>
        <line lrx="602" lry="498" ulx="515" uly="467">8 82</line>
        <line lrx="570" lry="565" ulx="485" uly="503">1 1 8 2</line>
        <line lrx="1163" lry="629" ulx="238" uly="549">dividirt mit 4/2 7 22 675 ¼ Quadratinnhalt der</line>
        <line lrx="1035" lry="671" ulx="483" uly="628">2 4 Oberflaͤche.</line>
        <line lrx="567" lry="749" ulx="514" uly="718">3.0</line>
        <line lrx="644" lry="795" ulx="514" uly="765">2 G8</line>
        <line lrx="1115" lry="841" ulx="825" uly="791">675 ¼ Soll.</line>
        <line lrx="930" lry="882" ulx="546" uly="844">2 2 (8 0</line>
        <line lrx="953" lry="917" ulx="548" uly="897">2 ₰ — —</line>
        <line lrx="962" lry="967" ulx="518" uly="923">— 1475 ½</line>
        <line lrx="988" lry="992" ulx="584" uly="969">2 2 – —</line>
        <line lrx="1117" lry="1043" ulx="565" uly="998">— 7374 U ZSoll</line>
      </zone>
      <zone lrx="1116" lry="1160" type="textblock" ulx="325" uly="1048">
        <line lrx="1115" lry="1091" ulx="758" uly="1048">fuͤr die mittlere Flaͤche.</line>
        <line lrx="1116" lry="1160" ulx="325" uly="1114">Dieſe mit der Hoͤhe 16 Fuß, oder da hier ſchon</line>
      </zone>
      <zone lrx="686" lry="1254" type="textblock" ulx="241" uly="1173">
        <line lrx="653" lry="1215" ulx="241" uly="1173">Zoll ſind, mit 2737</line>
        <line lrx="686" lry="1254" ulx="569" uly="1222">T 9 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="1115" lry="1863" type="textblock" ulx="239" uly="1297">
        <line lrx="1051" lry="1332" ulx="468" uly="1297">1474</line>
        <line lrx="618" lry="1369" ulx="495" uly="1328">6633</line>
        <line lrx="581" lry="1410" ulx="529" uly="1378">3 7</line>
        <line lrx="1115" lry="1487" ulx="322" uly="1412">iſt  I 4 I 5 04 Kubikzoll fuͤr den ganzen</line>
        <line lrx="1113" lry="1539" ulx="241" uly="1493">Flaͤcheninnhalt der Saͤule, oder mit 1728 dividirt,</line>
        <line lrx="533" lry="1591" ulx="239" uly="1549">gibt 81 Kubikfuß.</line>
        <line lrx="782" lry="1654" ulx="568" uly="1614">Aufgabe:</line>
        <line lrx="739" lry="1706" ulx="617" uly="1665">D. 16.</line>
        <line lrx="1114" lry="1757" ulx="304" uly="1686">Den Innhalt eines im halben Zirkel uͤber eine</line>
        <line lrx="1112" lry="1819" ulx="240" uly="1755">Bruͤckendffnung aufgefuͤhrten tannenen Gewolbes</line>
        <line lrx="720" lry="1863" ulx="241" uly="1823">auszurechnen und zu finden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="592" type="textblock" ulx="1267" uly="339">
        <line lrx="1325" lry="372" ulx="1308" uly="339">D</line>
        <line lrx="1325" lry="427" ulx="1268" uly="391">Dicke</line>
        <line lrx="1325" lry="476" ulx="1267" uly="446">undde</line>
        <line lrx="1325" lry="537" ulx="1270" uly="495">dlaͤch</line>
        <line lrx="1325" lry="592" ulx="1271" uly="551">gibtne</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="867" type="textblock" ulx="1279" uly="823">
        <line lrx="1325" lry="867" ulx="1279" uly="823">=</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="917" type="textblock" ulx="1272" uly="874">
        <line lrx="1325" lry="917" ulx="1272" uly="874">ilßern</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1023" type="textblock" ulx="1269" uly="982">
        <line lrx="1325" lry="1023" ulx="1269" uly="982">fuden,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1404" type="textblock" ulx="1280" uly="1361">
        <line lrx="1325" lry="1404" ulx="1280" uly="1361">tlin</line>
      </zone>
      <zone lrx="1324" lry="1595" type="textblock" ulx="1265" uly="1551">
        <line lrx="1324" lry="1595" ulx="1265" uly="1551">dirde</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="267" type="page" xml:id="s_AhI400_267">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_267.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="68" lry="325" type="textblock" ulx="0" uly="284">
        <line lrx="68" lry="325" ulx="0" uly="284">iplizitt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="68" lry="678" type="textblock" ulx="0" uly="584">
        <line lrx="68" lry="625" ulx="0" uly="584">holt de</line>
        <line lrx="35" lry="678" ulx="0" uly="637">he.</line>
      </zone>
      <zone lrx="67" lry="842" type="textblock" ulx="12" uly="799">
        <line lrx="67" lry="842" ulx="12" uly="799">l.</line>
      </zone>
      <zone lrx="65" lry="1105" type="textblock" ulx="0" uly="1003">
        <line lrx="65" lry="1054" ulx="32" uly="1003">ZDl</line>
        <line lrx="65" lry="1105" ulx="0" uly="1060">eige.</line>
      </zone>
      <zone lrx="65" lry="1174" type="textblock" ulx="0" uly="1126">
        <line lrx="65" lry="1174" ulx="0" uly="1126">ſer ſchen</line>
      </zone>
      <zone lrx="57" lry="1551" type="textblock" ulx="0" uly="1511">
        <line lrx="57" lry="1551" ulx="0" uly="1511">gpddt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="55" lry="1826" type="textblock" ulx="0" uly="1732">
        <line lrx="55" lry="1771" ulx="0" uly="1732">et eine</line>
        <line lrx="55" lry="1826" ulx="0" uly="1785">wolbes</line>
      </zone>
      <zone lrx="399" lry="1392" type="textblock" ulx="218" uly="1340">
        <line lrx="399" lry="1392" ulx="218" uly="1340">multiplizirt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1073" lry="229" type="textblock" ulx="1003" uly="189">
        <line lrx="1073" lry="229" ulx="1003" uly="189">247</line>
      </zone>
      <zone lrx="1101" lry="1050" type="textblock" ulx="205" uly="275">
        <line lrx="779" lry="316" ulx="498" uly="275">Aufldſung.</line>
        <line lrx="1076" lry="381" ulx="286" uly="335">Der Diameter (Durchmeſſer) mit Inbegriff der</line>
        <line lrx="1077" lry="433" ulx="205" uly="388">Dicke des Gewolbes, oder der aͤußere Diameter ſey 24</line>
        <line lrx="1077" lry="484" ulx="207" uly="436">und der innere Diameter 18“; ſo muß man erſtlich den</line>
        <line lrx="1076" lry="542" ulx="210" uly="490">Flaͤcheninnhalt des ganzen Zirkels ſuchen nach (§. 15.)</line>
        <line lrx="961" lry="596" ulx="207" uly="542">gibt nach der Rechnung 757</line>
        <line lrx="847" lry="643" ulx="607" uly="603">2 4“ Diameter</line>
        <line lrx="690" lry="702" ulx="577" uly="650">300</line>
        <line lrx="631" lry="755" ulx="546" uly="706">150</line>
        <line lrx="1080" lry="807" ulx="541" uly="758">190/0 hievon den 4ten Theil</line>
        <line lrx="1081" lry="867" ulx="213" uly="808">iſt = 450 Quadratfuß Innhalt des großen oder</line>
        <line lrx="1101" lry="915" ulx="213" uly="870">aͤußern Zirkels.</line>
        <line lrx="1081" lry="967" ulx="291" uly="919">Den Innhalt des innern oder kleinern Zirkels zu</line>
        <line lrx="750" lry="1021" ulx="212" uly="970">finden, ſezt man: 7 — 22 18˖;</line>
        <line lrx="732" lry="1050" ulx="664" uly="1025">22</line>
      </zone>
      <zone lrx="1083" lry="1214" type="textblock" ulx="612" uly="1074">
        <line lrx="1083" lry="1121" ulx="612" uly="1074">7 396 56 Fuß der kleine</line>
        <line lrx="1027" lry="1163" ulx="686" uly="1117">35 Umkreis.</line>
        <line lrx="762" lry="1214" ulx="714" uly="1173">46</line>
      </zone>
      <zone lrx="762" lry="1254" type="textblock" ulx="706" uly="1220">
        <line lrx="762" lry="1254" ulx="706" uly="1220">42</line>
      </zone>
      <zone lrx="776" lry="1324" type="textblock" ulx="709" uly="1280">
        <line lrx="776" lry="1324" ulx="709" uly="1280">(*</line>
      </zone>
      <zone lrx="776" lry="1484" type="textblock" ulx="308" uly="1302">
        <line lrx="313" lry="1319" ulx="308" uly="1302">1</line>
        <line lrx="767" lry="1393" ulx="541" uly="1334">6 d. Umkr.</line>
        <line lrx="776" lry="1428" ulx="510" uly="1393">18 d. Diamet.</line>
        <line lrx="559" lry="1484" ulx="539" uly="1452">8</line>
      </zone>
      <zone lrx="528" lry="1422" type="textblock" ulx="507" uly="1359">
        <line lrx="528" lry="1422" ulx="507" uly="1359">—1</line>
      </zone>
      <zone lrx="527" lry="1518" type="textblock" ulx="504" uly="1457">
        <line lrx="527" lry="1518" ulx="504" uly="1457">△</line>
      </zone>
      <zone lrx="1088" lry="1631" type="textblock" ulx="222" uly="1457">
        <line lrx="494" lry="1486" ulx="474" uly="1457">4</line>
        <line lrx="586" lry="1536" ulx="414" uly="1497">— 5 %</line>
        <line lrx="1088" lry="1612" ulx="222" uly="1534">dividirt mit  r 00°=8 25 2¾ Quadratfaß Innhalt des</line>
        <line lrx="1006" lry="1631" ulx="472" uly="1576">8 kleinen Zirkels.</line>
      </zone>
      <zone lrx="526" lry="1708" type="textblock" ulx="472" uly="1648">
        <line lrx="526" lry="1668" ulx="472" uly="1648">2˙◻</line>
        <line lrx="525" lry="1708" ulx="473" uly="1688">2 ◻</line>
      </zone>
      <zone lrx="608" lry="1807" type="textblock" ulx="544" uly="1737">
        <line lrx="563" lry="1766" ulx="544" uly="1737">8</line>
        <line lrx="608" lry="1807" ulx="545" uly="1778">8</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="268" type="page" xml:id="s_AhI400_268">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_268.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1116" lry="311" type="textblock" ulx="237" uly="186">
        <line lrx="1110" lry="236" ulx="237" uly="186">248</line>
        <line lrx="1116" lry="311" ulx="238" uly="266">Das Maaß fuͤr den groͤßern Zirkel iſt = 450 ◻ Fuß</line>
      </zone>
      <zone lrx="1117" lry="362" type="textblock" ulx="251" uly="295">
        <line lrx="1117" lry="362" ulx="251" uly="295">— kleinern = 252 ſubtrahirt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1115" lry="493" type="textblock" ulx="584" uly="395">
        <line lrx="1115" lry="439" ulx="712" uly="395">kommen 198 [Fuß fuͤr</line>
        <line lrx="1113" lry="493" ulx="584" uly="447">das Stuͤck zwiſchen beide Zirkel.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1113" lry="820" type="textblock" ulx="219" uly="539">
        <line lrx="1044" lry="585" ulx="549" uly="539">Anmerkung:</line>
        <line lrx="1113" lry="646" ulx="219" uly="602">Weil aber bei einem Gewolbe nur die Haͤlfte dieſes Zwi⸗</line>
        <line lrx="1113" lry="698" ulx="277" uly="655">ſchenraums zwiſchen beiden Zirkeln oder die Stirne</line>
        <line lrx="1111" lry="771" ulx="276" uly="706">des Gewoͤlbes in Betrachtung kommt, ſo muß auch</line>
        <line lrx="1112" lry="820" ulx="277" uly="761">von obiger Zahl (198) nur die Haͤlfte genommen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1107" lry="987" type="textblock" ulx="316" uly="877">
        <line lrx="1091" lry="925" ulx="319" uly="877">,B Stirne des Gewoͤlbes.</line>
        <line lrx="1107" lry="987" ulx="316" uly="941">Dieſe mit der Laͤnge des Gewoͤlbes multiplizirt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="832" lry="1080" type="textblock" ulx="234" uly="994">
        <line lrx="832" lry="1041" ulx="234" uly="994">ſie ſei 32 Fuß 9 9</line>
        <line lrx="830" lry="1080" ulx="777" uly="1050">3 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="833" lry="1196" type="textblock" ulx="714" uly="1111">
        <line lrx="833" lry="1155" ulx="717" uly="1111">19 8</line>
        <line lrx="800" lry="1196" ulx="714" uly="1164">297</line>
      </zone>
      <zone lrx="1022" lry="1297" type="textblock" ulx="234" uly="1190">
        <line lrx="1022" lry="1297" ulx="234" uly="1190">Ganzer Innhalt des Gew. 3 1 68 Kubilfuß.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1102" lry="1854" type="textblock" ulx="220" uly="1324">
        <line lrx="961" lry="1370" ulx="474" uly="1324">Erſte Anmerkung.</line>
        <line lrx="1102" lry="1435" ulx="220" uly="1388">1) In der vorigen Aufgabe iſt der Bogen zu 3 Fuß</line>
        <line lrx="1102" lry="1483" ulx="272" uly="1440">angenommen, bei ſchwaͤchern Boͤgen, als uͤber die</line>
        <line lrx="1100" lry="1540" ulx="271" uly="1492">Keller, welche nur 1 bis 1 Fuß dick ſind, wird</line>
        <line lrx="1100" lry="1588" ulx="271" uly="1544">die Bezahlung des Arbeitslohns nach dem Flaͤ⸗</line>
        <line lrx="1100" lry="1639" ulx="271" uly="1599">cheninnhalt des Raums, den das Gewolbe be⸗</line>
        <line lrx="1100" lry="1696" ulx="272" uly="1649">dekt, bezahlt, weshalb auch gemeiniglich in den</line>
        <line lrx="1100" lry="1746" ulx="269" uly="1702">Anſchlaͤgen ſteht, ſo und ſo viel Quadratruthen in</line>
        <line lrx="1100" lry="1800" ulx="268" uly="1756">plano gemeſſen, zu uͤberwoͤlben. Dieſer Ausdruck</line>
        <line lrx="1098" lry="1854" ulx="268" uly="1806">will ſagen, daß nicht nach der Rundung des Ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1137" lry="870" type="textblock" ulx="275" uly="799">
        <line lrx="1137" lry="870" ulx="275" uly="799">werden 2P. 99 Fuß der Innhalt der</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="364" type="textblock" ulx="1281" uly="269">
        <line lrx="1325" lry="304" ulx="1282" uly="269">wolb</line>
        <line lrx="1325" lry="364" ulx="1281" uly="328">des;</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="571" type="textblock" ulx="1280" uly="431">
        <line lrx="1325" lry="465" ulx="1280" uly="431">breit</line>
        <line lrx="1324" lry="519" ulx="1282" uly="486">Oug</line>
        <line lrx="1325" lry="571" ulx="1289" uly="540">den</line>
      </zone>
      <zone lrx="1322" lry="734" type="textblock" ulx="1264" uly="693">
        <line lrx="1322" lry="734" ulx="1264" uly="693">2) De</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1542" type="textblock" ulx="1273" uly="750">
        <line lrx="1320" lry="788" ulx="1283" uly="750">dick,</line>
        <line lrx="1316" lry="836" ulx="1280" uly="812">monn</line>
        <line lrx="1325" lry="898" ulx="1275" uly="858">guf /</line>
        <line lrx="1325" lry="956" ulx="1273" uly="911">Keng</line>
        <line lrx="1325" lry="1000" ulx="1276" uly="967">NerS</line>
        <line lrx="1325" lry="1060" ulx="1281" uly="1018">Weß</line>
        <line lrx="1325" lry="1113" ulx="1284" uly="1072">ingtea</line>
        <line lrx="1325" lry="1164" ulx="1285" uly="1127">den,</line>
        <line lrx="1325" lry="1222" ulx="1289" uly="1185">ter</line>
        <line lrx="1325" lry="1268" ulx="1290" uly="1239">wer</line>
        <line lrx="1325" lry="1327" ulx="1286" uly="1289">erfte</line>
        <line lrx="1325" lry="1382" ulx="1286" uly="1342">dße</line>
        <line lrx="1321" lry="1433" ulx="1289" uly="1399">und</line>
        <line lrx="1322" lry="1489" ulx="1295" uly="1450">guf</line>
        <line lrx="1325" lry="1542" ulx="1297" uly="1501">eff.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="269" type="page" xml:id="s_AhI400_269">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_269.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1055" lry="234" type="textblock" ulx="972" uly="197">
        <line lrx="1055" lry="234" ulx="972" uly="197">249</line>
      </zone>
      <zone lrx="1057" lry="425" type="textblock" ulx="0" uly="271">
        <line lrx="1057" lry="318" ulx="0" uly="271"> S⸗ woͤlbes, ſondern nur nach der Laͤnge und Breite</line>
        <line lrx="1056" lry="379" ulx="0" uly="328">trahitt des zu uͤberwoͤlbenden Raums gerechnet worden.</line>
        <line lrx="1057" lry="425" ulx="227" uly="378">3. B. ein Keller waͤre 60 Fuß lang und 24 Fuß</line>
      </zone>
      <zone lrx="1091" lry="1819" type="textblock" ulx="0" uly="408">
        <line lrx="1057" lry="496" ulx="0" uly="408">Ne breit, ſo betruͤge deſſen gerade Grundflaͤche 10</line>
        <line lrx="1055" lry="535" ulx="224" uly="487">Quadratruthen, und ſo viele Quadratruthen wer⸗</line>
        <line lrx="764" lry="584" ulx="229" uly="540">den nur zu uͤberwoͤlben angeſezt.</line>
        <line lrx="830" lry="691" ulx="0" uly="617">ſee Zweite Anmerkung.</line>
        <line lrx="1057" lry="764" ulx="0" uly="677">ah 2) Die Kellergewolbe ſind gemeiniglich nur ½ Stein</line>
        <line lrx="1058" lry="811" ulx="0" uly="749">namen dick, haben jedoch Gurte; zu den Gewoͤlben nimmt</line>
        <line lrx="1056" lry="845" ulx="225" uly="802">man auch eine kleine Steinform. Man kann alſo</line>
        <line lrx="1058" lry="908" ulx="0" uly="844">t de auf eine R. Kuffengewolbe 1000 Stuͤck, bei</line>
        <line lrx="1057" lry="952" ulx="1" uly="897">lit Kreuzgewoͤlben aber wegen des mehrern Verhauens</line>
        <line lrx="1059" lry="1003" ulx="0" uly="956">liict, der Steine auf X  R. 1200 Steine rechnen. —</line>
        <line lrx="1057" lry="1055" ulx="228" uly="1014">Weiß man dieſes, ſo kann man den Arbeitslohn,</line>
        <line lrx="1091" lry="1110" ulx="228" uly="1059">ingleichen wie viel Kalk und Sand erfordert wer⸗</line>
        <line lrx="1058" lry="1160" ulx="224" uly="1113">den, berechnen, wenn man weiß, daß dem Mau⸗</line>
        <line lrx="1059" lry="1214" ulx="229" uly="1171">rer fuͤr das Kubik⸗Klafter, d. i. 36 Fuß, bezahlt</line>
        <line lrx="1059" lry="1274" ulx="0" uly="1225">. werde: im Fundament und im Heller 24 kr. im</line>
        <line lrx="1057" lry="1326" ulx="230" uly="1278">erſten Stock 28 kr. im zweiten Stock 32 kr. und</line>
        <line lrx="1058" lry="1375" ulx="219" uly="1332">daß auf 4 Klafter Maurerwerk 1 Kubikfuß Steine,</line>
        <line lrx="1057" lry="1454" ulx="0" uly="1374">38 und auf 13 Klafter Maurerwerk 1 Fuder Steine,</line>
        <line lrx="1068" lry="1501" ulx="0" uly="1438">ſerte auf 1 Klafter Maurerwerk aber 1 Karren Sand</line>
        <line lrx="514" lry="1558" ulx="0" uly="1491">1D erfordert werde.</line>
        <line lrx="767" lry="1624" ulx="476" uly="1581">Aufga bee:</line>
        <line lrx="627" lry="1657" ulx="15" uly="1631">e be⸗</line>
        <line lrx="685" lry="1714" ulx="2" uly="1647">n den C. 17.</line>
        <line lrx="1058" lry="1774" ulx="0" uly="1709">n Den Innhalt eines hohlen Gefaͤſſes, z. B. ei⸗</line>
        <line lrx="1058" lry="1819" ulx="1" uly="1761">Kunc nes viereckigten Brunnentrogs oder Fruchtfachs zu</line>
      </zone>
      <zone lrx="890" lry="1858" type="textblock" ulx="191" uly="1811">
        <line lrx="890" lry="1858" ulx="191" uly="1811">finden.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="270" type="page" xml:id="s_AhI400_270">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_270.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="320" lry="239" type="textblock" ulx="248" uly="204">
        <line lrx="320" lry="239" ulx="248" uly="204">250</line>
      </zone>
      <zone lrx="1130" lry="722" type="textblock" ulx="247" uly="277">
        <line lrx="809" lry="318" ulx="566" uly="277">Aufloͤſung:</line>
        <line lrx="1126" lry="388" ulx="330" uly="326">Man meſſe die innwendige Laͤnge, Breite und</line>
        <line lrx="1128" lry="446" ulx="247" uly="388">Tiefe, multiplizire die gefundene Maaße miteinan⸗</line>
        <line lrx="1127" lry="499" ulx="249" uly="452">der, ſo zeigt das Produkt den Innhalt des Brun⸗</line>
        <line lrx="1130" lry="560" ulx="248" uly="507">nentrogs oder Fruchtfachs an. 3. B. eines Brun⸗</line>
        <line lrx="1052" lry="612" ulx="250" uly="556">nentrogs ſey 8 Fuß 4 Zoll innwendige Laͤnge</line>
        <line lrx="730" lry="664" ulx="292" uly="623">Die Breite 4 Fuß 5 Zoll</line>
        <line lrx="733" lry="722" ulx="291" uly="679">Die Tiefe 3 Fuß 4 Zoll</line>
      </zone>
      <zone lrx="1025" lry="914" type="textblock" ulx="253" uly="749">
        <line lrx="1025" lry="799" ulx="253" uly="749">Dieſe dreierlei Maaße miteinander multiplizirt</line>
        <line lrx="752" lry="865" ulx="377" uly="819">gibt Laͤnge 8 4“3]</line>
        <line lrx="749" lry="914" ulx="411" uly="872">Breite 4 5</line>
      </zone>
      <zone lrx="704" lry="1043" type="textblock" ulx="544" uly="958">
        <line lrx="704" lry="989" ulx="588" uly="958">4 2</line>
        <line lrx="688" lry="1043" ulx="544" uly="1002">3 3 6</line>
      </zone>
      <zone lrx="1137" lry="1439" type="textblock" ulx="392" uly="1071">
        <line lrx="961" lry="1140" ulx="426" uly="1071">3 7 8 0“] multiplizirt</line>
        <line lrx="752" lry="1174" ulx="392" uly="1123">Tiefe 37 44)</line>
        <line lrx="708" lry="1250" ulx="505" uly="1218">I 5 I 2 O</line>
        <line lrx="662" lry="1303" ulx="457" uly="1271">I I 3 4 0</line>
        <line lrx="1137" lry="1383" ulx="416" uly="1338">1I 2 85 2 0“ Innhalt des Brunnen⸗</line>
        <line lrx="1135" lry="1439" ulx="689" uly="1394">trogs an Kubikfuße u. Zolle.</line>
      </zone>
      <zone lrx="984" lry="882" type="textblock" ulx="773" uly="841">
        <line lrx="984" lry="882" ulx="773" uly="841">multiplizirt</line>
      </zone>
      <zone lrx="829" lry="1554" type="textblock" ulx="567" uly="1514">
        <line lrx="829" lry="1554" ulx="567" uly="1514">Anmerkung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1137" lry="1856" type="textblock" ulx="264" uly="1585">
        <line lrx="1135" lry="1633" ulx="264" uly="1585">Wuͤrde aber der Korper oben weiter als unten ſeyn, ſo</line>
        <line lrx="1136" lry="1698" ulx="305" uly="1639">muͤßten die untere und obere Weiten genau gemeſ⸗</line>
        <line lrx="1136" lry="1745" ulx="303" uly="1696">ſen, und miteinander verglichen werden. (§. 14.)</line>
        <line lrx="1137" lry="1800" ulx="304" uly="1754">Dieſe Aufloͤſung laͤßt ſich beim Ausmeſſen eines</line>
        <line lrx="744" lry="1856" ulx="307" uly="1815">Heubar u. dgl. anwenden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1324" lry="379" type="textblock" ulx="1265" uly="346">
        <line lrx="1324" lry="379" ulx="1265" uly="346">deuhrer</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="704" type="textblock" ulx="1256" uly="603">
        <line lrx="1325" lry="648" ulx="1256" uly="603">diemte</line>
        <line lrx="1325" lry="704" ulx="1258" uly="667">die ober</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1155" type="textblock" ulx="1262" uly="880">
        <line lrx="1325" lry="916" ulx="1262" uly="880">De Ve</line>
        <line lrx="1325" lry="1000" ulx="1280" uly="959">jent</line>
        <line lrx="1325" lry="1044" ulx="1287" uly="1015">der</line>
        <line lrx="1325" lry="1099" ulx="1288" uly="1066">dut</line>
        <line lrx="1325" lry="1155" ulx="1291" uly="1118">Int</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1848" type="textblock" ulx="1286" uly="1755">
        <line lrx="1322" lry="1848" ulx="1289" uly="1803">ſll;</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="271" type="page" xml:id="s_AhI400_271">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_271.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="57" lry="494" type="textblock" ulx="0" uly="348">
        <line lrx="57" lry="381" ulx="0" uly="348">ite und</line>
        <line lrx="56" lry="436" ulx="1" uly="404">teinan⸗</line>
        <line lrx="56" lry="494" ulx="12" uly="462">Mun⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="103" lry="550" type="textblock" ulx="0" uly="518">
        <line lrx="103" lry="550" ulx="0" uly="518">Vla</line>
      </zone>
      <zone lrx="27" lry="613" type="textblock" ulx="0" uly="581">
        <line lrx="27" lry="613" ulx="0" uly="581">ge</line>
      </zone>
      <zone lrx="58" lry="1456" type="textblock" ulx="0" uly="1362">
        <line lrx="58" lry="1393" ulx="0" uly="1362">kubnere</line>
        <line lrx="53" lry="1456" ulx="0" uly="1411">4.M.</line>
      </zone>
      <zone lrx="50" lry="1651" type="textblock" ulx="0" uly="1608">
        <line lrx="50" lry="1651" ulx="0" uly="1608">,</line>
      </zone>
      <zone lrx="50" lry="1708" type="textblock" ulx="3" uly="1656">
        <line lrx="50" lry="1708" ulx="3" uly="1656">geneß</line>
      </zone>
      <zone lrx="90" lry="1764" type="textblock" ulx="0" uly="1713">
        <line lrx="90" lry="1764" ulx="0" uly="1713">“</line>
      </zone>
      <zone lrx="53" lry="1810" type="textblock" ulx="0" uly="1771">
        <line lrx="53" lry="1810" ulx="0" uly="1771">eines</line>
      </zone>
      <zone lrx="1044" lry="236" type="textblock" ulx="977" uly="199">
        <line lrx="1044" lry="236" ulx="977" uly="199">251</line>
      </zone>
      <zone lrx="800" lry="553" type="textblock" ulx="176" uly="287">
        <line lrx="415" lry="326" ulx="294" uly="287">3. B.</line>
        <line lrx="654" lry="372" ulx="198" uly="350">1 „ ,£ 4 47</line>
        <line lrx="800" lry="408" ulx="176" uly="349">die untere Laͤnge ſi 804) addirt</line>
        <line lrx="676" lry="438" ulx="609" uly="401">8</line>
        <line lrx="655" lry="517" ulx="514" uly="480">1I 2“</line>
        <line lrx="682" lry="553" ulx="439" uly="490">2) 7</line>
      </zone>
      <zone lrx="950" lry="711" type="textblock" ulx="175" uly="553">
        <line lrx="950" lry="600" ulx="563" uly="553">85˙69 mittlere Laͤnge</line>
        <line lrx="770" lry="658" ulx="175" uly="618">die untere Breite 4 5] „addz</line>
        <line lrx="760" lry="673" ulx="671" uly="642">add</line>
        <line lrx="802" lry="711" ulx="176" uly="645">die obere Breite 4 99 irt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1076" lry="1153" type="textblock" ulx="178" uly="749">
        <line lrx="659" lry="790" ulx="469" uly="749">2 7 9² 40</line>
        <line lrx="950" lry="827" ulx="428" uly="782">—  ——</line>
        <line lrx="959" lry="867" ulx="563" uly="824">4¹˙7“ mittlere Breite</line>
        <line lrx="657" lry="922" ulx="178" uly="881">Die Tiefe 3˙ 4*7</line>
        <line lrx="1053" lry="999" ulx="219" uly="951">jezt multiplizire man die verglichene Laͤnge mit</line>
        <line lrx="1053" lry="1050" ulx="223" uly="1006">der verglichenen Breite, und das kommende Pro⸗</line>
        <line lrx="1076" lry="1100" ulx="223" uly="1056">dukt mit der Hoͤhe oder Tiefe, ſo kommt der</line>
        <line lrx="847" lry="1153" ulx="225" uly="1111">Innhalt des Brunnenkaſtens heraus.</line>
      </zone>
      <zone lrx="883" lry="1281" type="textblock" ulx="297" uly="1190">
        <line lrx="883" lry="1281" ulx="297" uly="1190">mittlere Laͤnge 3 multiplizirt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1036" lry="1497" type="textblock" ulx="388" uly="1324">
        <line lrx="850" lry="1363" ulx="476" uly="1324">4 0 4 2) z I:</line>
        <line lrx="883" lry="1377" ulx="675" uly="1344">multiplizirt</line>
        <line lrx="840" lry="1415" ulx="570" uly="1352">3˙4 vinz</line>
        <line lrx="1036" lry="1497" ulx="388" uly="1441">1 3 774 2 89 Kubikfuß des Trogs.</line>
      </zone>
      <zone lrx="722" lry="1661" type="textblock" ulx="521" uly="1554">
        <line lrx="722" lry="1595" ulx="521" uly="1554">Aufgabe:</line>
        <line lrx="687" lry="1661" ulx="564" uly="1621">§. 18.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1058" lry="1835" type="textblock" ulx="189" uly="1683">
        <line lrx="1058" lry="1729" ulx="249" uly="1683">2. B. Ein Keller ſolle ausgegraben werden, der</line>
        <line lrx="1058" lry="1782" ulx="189" uly="1736">3° 2 lang, 2° 9; breit, und 10⁄52 tief werden</line>
        <line lrx="985" lry="1835" ulx="190" uly="1787">ſoll; wie viel Kubikfuß muß man ausgraben?</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="272" type="page" xml:id="s_AhI400_272">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_272.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="815" lry="321" type="textblock" ulx="557" uly="279">
        <line lrx="815" lry="321" ulx="557" uly="279">Aufldſung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1107" lry="528" type="textblock" ulx="492" uly="347">
        <line lrx="848" lry="437" ulx="492" uly="347">30  n multiplizirt</line>
        <line lrx="1107" lry="528" ulx="493" uly="427">90  s- multiplizirt “</line>
      </zone>
      <zone lrx="1125" lry="579" type="textblock" ulx="458" uly="488">
        <line lrx="533" lry="514" ulx="495" uly="488">19</line>
        <line lrx="1125" lry="579" ulx="458" uly="536">13° 920“ muͤſſen ausgegraben werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1156" lry="769" type="textblock" ulx="249" uly="603">
        <line lrx="1155" lry="650" ulx="330" uly="603">Dieſe Aufloſung genauer beſtimmt, bedient man</line>
        <line lrx="1144" lry="701" ulx="249" uly="655">ſich der gegebenen Regeln (F. 13.) a) und b). d. i.</line>
        <line lrx="1156" lry="769" ulx="249" uly="710">was machen 13 Ruthen in Fuͤße und Zolle ausge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="374" lry="799" type="textblock" ulx="250" uly="764">
        <line lrx="374" lry="799" ulx="250" uly="764">druͤckt?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1130" lry="862" type="textblock" ulx="331" uly="817">
        <line lrx="1130" lry="862" ulx="331" uly="817">Man didvidirt nun die gegebene Zahl mit der</line>
      </zone>
      <zone lrx="1125" lry="966" type="textblock" ulx="247" uly="870">
        <line lrx="1125" lry="912" ulx="248" uly="870">Reſolvirung ihrer Einheit (mit 144) ſo gibt der Quo⸗</line>
        <line lrx="1124" lry="966" ulx="247" uly="920">tient die naͤchſt groͤßere Einheiten als Fuͤße und Zolle.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1126" lry="1389" type="textblock" ulx="241" uly="1018">
        <line lrx="750" lry="1060" ulx="629" uly="1018">C. 19.</line>
        <line lrx="1126" lry="1126" ulx="332" uly="1075">Nun folgen noch einige zuſammengeſezte bei dem</line>
        <line lrx="1051" lry="1180" ulx="248" uly="1135">Bauweſen haͤufig vorkommende Aufgaben.</line>
        <line lrx="1124" lry="1232" ulx="331" uly="1186">3Z. B. es ſoll eine Fluhr, (Wohr) ſo 36 Fuß lang</line>
        <line lrx="1126" lry="1284" ulx="248" uly="1240">und 20 Fuß breit iſt, mit Flieſen belegt werden,</line>
        <line lrx="1126" lry="1351" ulx="241" uly="1291">welche 8 Zoll ins Gevierte groß ſind; fragt ſich,</line>
        <line lrx="831" lry="1389" ulx="248" uly="1343">wie viele Flieſen erforderlich ſind?</line>
      </zone>
      <zone lrx="904" lry="1603" type="textblock" ulx="416" uly="1434">
        <line lrx="816" lry="1476" ulx="567" uly="1434">Au fldſung:</line>
        <line lrx="904" lry="1551" ulx="416" uly="1498">Der Fluhr iſt = 3 6“ lang</line>
        <line lrx="903" lry="1603" ulx="728" uly="1552">2 07 breit</line>
      </zone>
      <zone lrx="1036" lry="1783" type="textblock" ulx="342" uly="1626">
        <line lrx="1036" lry="1670" ulx="362" uly="1626">Innhalt derſelben 720 Quadratfuß</line>
        <line lrx="745" lry="1735" ulx="342" uly="1693">Eine Flieſe = 8“ lang</line>
        <line lrx="748" lry="1783" ulx="608" uly="1746">8 breit</line>
      </zone>
      <zone lrx="923" lry="1882" type="textblock" ulx="439" uly="1803">
        <line lrx="923" lry="1882" ulx="439" uly="1803">Innhalt 6 4 Quadratzoll</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="358" type="textblock" ulx="1262" uly="264">
        <line lrx="1325" lry="298" ulx="1262" uly="264">V</line>
        <line lrx="1325" lry="358" ulx="1264" uly="318">drotfuß</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="412" type="textblock" ulx="1238" uly="362">
        <line lrx="1325" lry="412" ulx="1238" uly="362">ytdelt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="663" type="textblock" ulx="1259" uly="620">
        <line lrx="1325" lry="663" ulx="1259" uly="620">gib zun</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="865" type="textblock" ulx="1260" uly="669">
        <line lrx="1325" lry="715" ulx="1260" uly="669">halt de</line>
        <line lrx="1325" lry="774" ulx="1263" uly="739">Dbidir</line>
        <line lrx="1325" lry="827" ulx="1266" uly="779">als den</line>
        <line lrx="1325" lry="865" ulx="1268" uly="825">ijner</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1389" type="textblock" ulx="1263" uly="1248">
        <line lrx="1325" lry="1340" ulx="1263" uly="1294">bteſif,</line>
        <line lrx="1325" lry="1389" ulx="1263" uly="1352">und nos</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1447" type="textblock" ulx="1224" uly="1400">
        <line lrx="1325" lry="1447" ulx="1224" uly="1400">(uͤnde</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1495" type="textblock" ulx="1266" uly="1453">
        <line lrx="1325" lry="1495" ulx="1266" uly="1453">ſch:</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="273" type="page" xml:id="s_AhI400_273">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_273.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="56" lry="762" type="textblock" ulx="0" uly="549">
        <line lrx="56" lry="581" ulx="0" uly="549">werder.</line>
        <line lrx="55" lry="647" ulx="0" uly="621">t mnan</line>
        <line lrx="54" lry="709" ulx="0" uly="666">). di.</line>
        <line lrx="55" lry="762" ulx="8" uly="725">gubge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="57" lry="864" type="textblock" ulx="0" uly="831">
        <line lrx="57" lry="864" ulx="0" uly="831">it der</line>
      </zone>
      <zone lrx="79" lry="917" type="textblock" ulx="0" uly="884">
        <line lrx="79" lry="917" ulx="0" uly="884">ON⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="49" lry="979" type="textblock" ulx="4" uly="936">
        <line lrx="49" lry="979" ulx="4" uly="936">Zole.</line>
      </zone>
      <zone lrx="53" lry="1133" type="textblock" ulx="1" uly="1095">
        <line lrx="53" lry="1133" ulx="1" uly="1095">heidett</line>
      </zone>
      <zone lrx="87" lry="1245" type="textblock" ulx="0" uly="1201">
        <line lrx="87" lry="1245" ulx="0" uly="1201">Slen</line>
      </zone>
      <zone lrx="54" lry="1293" type="textblock" ulx="0" uly="1261">
        <line lrx="54" lry="1293" ulx="0" uly="1261">verden,</line>
      </zone>
      <zone lrx="51" lry="1350" type="textblock" ulx="0" uly="1307">
        <line lrx="51" lry="1350" ulx="0" uly="1307">ſch,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1083" lry="229" type="textblock" ulx="968" uly="188">
        <line lrx="1083" lry="229" ulx="968" uly="188">253</line>
      </zone>
      <zone lrx="1040" lry="473" type="textblock" ulx="168" uly="271">
        <line lrx="1040" lry="319" ulx="251" uly="271">Weil wir nun hier Quadratzolle und oben Qua⸗</line>
        <line lrx="1040" lry="367" ulx="170" uly="323">dratfuße haben, ſo muͤſſen ſolche nach (§. 13.) be⸗</line>
        <line lrx="532" lry="425" ulx="168" uly="379">handelt werden, als:</line>
        <line lrx="803" lry="473" ulx="244" uly="429">. 720 Quadratfuß</line>
      </zone>
      <zone lrx="1040" lry="526" type="textblock" ulx="271" uly="479">
        <line lrx="1040" lry="526" ulx="271" uly="479">muͤſſen mit 1 4 4 multiplizirt werden, weil</line>
      </zone>
      <zone lrx="1039" lry="601" type="textblock" ulx="400" uly="526">
        <line lrx="1039" lry="566" ulx="402" uly="526">—— –— ein ◻Fuß 144 Zoll hat.</line>
        <line lrx="584" lry="601" ulx="400" uly="561">103680</line>
      </zone>
      <zone lrx="1038" lry="668" type="textblock" ulx="167" uly="623">
        <line lrx="1038" lry="668" ulx="167" uly="623">gib zum Produkt 103680 Quadratzoll fuͤr den Inn⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1039" lry="1078" type="textblock" ulx="168" uly="670">
        <line lrx="435" lry="718" ulx="168" uly="670">halt des Fluhrs.</line>
        <line lrx="1039" lry="784" ulx="168" uly="742">dividirt mit 64 103 680 1620, ſo viel Flieſen</line>
        <line lrx="1038" lry="836" ulx="168" uly="783">als den Innhalt 6. 4Kwerden zu Belegung</line>
        <line lrx="1038" lry="893" ulx="170" uly="825">einer Flieſe. 9G6 des Fluhrs erfordert.</line>
        <line lrx="579" lry="933" ulx="491" uly="898">384</line>
        <line lrx="607" lry="984" ulx="494" uly="954">- 128</line>
        <line lrx="637" lry="1032" ulx="524" uly="994">I 2 8</line>
        <line lrx="798" lry="1078" ulx="783" uly="1064">C</line>
      </zone>
      <zone lrx="693" lry="1157" type="textblock" ulx="508" uly="1110">
        <line lrx="693" lry="1157" ulx="508" uly="1110">Aufgabe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1038" lry="1389" type="textblock" ulx="169" uly="1177">
        <line lrx="663" lry="1224" ulx="345" uly="1177">H S. 20.</line>
        <line lrx="1038" lry="1283" ulx="250" uly="1229">Es ſoll ein Boden, welcher 204 lang und 42˙</line>
        <line lrx="1037" lry="1350" ulx="169" uly="1293">breit iſt, mit Bretter belegt werden, welche 22 lang</line>
        <line lrx="1037" lry="1389" ulx="169" uly="1347">und nach Abzug des Pfunds, oder wenn ſie unge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1039" lry="1441" type="textblock" ulx="149" uly="1397">
        <line lrx="1039" lry="1441" ulx="149" uly="1397">ſpuͤndet gelegt werden, 11 Zoll breit ſind. Fragt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1037" lry="1499" type="textblock" ulx="171" uly="1452">
        <line lrx="1037" lry="1499" ulx="171" uly="1452">ſich: wie viel dergleichen Bretter erfordert werden?</line>
      </zone>
      <zone lrx="834" lry="1780" type="textblock" ulx="289" uly="1528">
        <line lrx="697" lry="1598" ulx="469" uly="1528">Aufloͤſung.</line>
        <line lrx="826" lry="1667" ulx="289" uly="1592">Der Boden iſt = = 2 04“ lang</line>
        <line lrx="834" lry="1681" ulx="661" uly="1640">4 2“ breit</line>
        <line lrx="715" lry="1743" ulx="629" uly="1709">408</line>
        <line lrx="681" lry="1780" ulx="594" uly="1745">8 1 6</line>
      </zone>
      <zone lrx="897" lry="1847" type="textblock" ulx="324" uly="1803">
        <line lrx="897" lry="1847" ulx="324" uly="1803">enthaͤlt alſo 8 5 68 Quadratfuß</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="274" type="page" xml:id="s_AhI400_274">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_274.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="320" lry="236" type="textblock" ulx="247" uly="196">
        <line lrx="320" lry="236" ulx="247" uly="196">254</line>
      </zone>
      <zone lrx="1129" lry="410" type="textblock" ulx="310" uly="265">
        <line lrx="1129" lry="313" ulx="310" uly="265">Ein Brett iſt 22“ lang, wofuͤr wir gleich ſetzen</line>
        <line lrx="823" lry="362" ulx="709" uly="322">2 6 435</line>
        <line lrx="921" lry="410" ulx="595" uly="375">und 1 1“ breit</line>
      </zone>
      <zone lrx="1137" lry="1015" type="textblock" ulx="256" uly="455">
        <line lrx="803" lry="496" ulx="714" uly="455">2 6 4</line>
        <line lrx="830" lry="548" ulx="683" uly="509">264</line>
        <line lrx="1023" lry="627" ulx="256" uly="580">es enthaͤlt alſo ein Brett 2 9 °ο4 Quadratzoll</line>
        <line lrx="1132" lry="699" ulx="273" uly="646">Die 98568 Quadratfuß ſo der Boden enthielte,</line>
        <line lrx="1134" lry="747" ulx="339" uly="700">mit 144 multiplizirt, weil nach (§. 13.) ein</line>
        <line lrx="1135" lry="797" ulx="298" uly="754">—– Auadratfuß 144 Quadratzoll hat,</line>
        <line lrx="1137" lry="858" ulx="258" uly="807">gibt 1233216 Quadratzoll. Werden dieſe mit 2904</line>
        <line lrx="1137" lry="906" ulx="260" uly="859">Quadratzoll, als den Innhalt einer Diele dividirt,</line>
        <line lrx="1136" lry="962" ulx="261" uly="912">ſo kommen 424 heraus, als ſo viel Bretter zur Be⸗</line>
        <line lrx="899" lry="1015" ulx="263" uly="966">legung des Bodens erfordert werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="808" lry="1170" type="textblock" ulx="560" uly="1060">
        <line lrx="808" lry="1104" ulx="599" uly="1060">Aufgabe.</line>
        <line lrx="767" lry="1170" ulx="560" uly="1127">S8. 271.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1142" lry="1298" type="textblock" ulx="271" uly="1189">
        <line lrx="1142" lry="1242" ulx="346" uly="1189">Die erforderlichen Mauerſteine zu einer Mauer</line>
        <line lrx="809" lry="1298" ulx="271" uly="1248">auszurechnen und zu beſtimmen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1093" lry="1772" type="textblock" ulx="273" uly="1348">
        <line lrx="822" lry="1398" ulx="587" uly="1348">Aufloͤſung.</line>
        <line lrx="1044" lry="1476" ulx="282" uly="1412">Es ſey die Mauer — 75 lang</line>
        <line lrx="1037" lry="1522" ulx="273" uly="1468">ihre Breite und Dicke betragen = 3</line>
        <line lrx="1093" lry="1586" ulx="856" uly="1543">2,2 5 ◻ Fuß.</line>
        <line lrx="955" lry="1647" ulx="356" uly="1600">Die Hoͤhe der Mauer ſey = 12</line>
        <line lrx="947" lry="1720" ulx="859" uly="1684">4 50</line>
        <line lrx="909" lry="1772" ulx="821" uly="1740">2 2 5</line>
      </zone>
      <zone lrx="1142" lry="1853" type="textblock" ulx="655" uly="1804">
        <line lrx="1142" lry="1853" ulx="655" uly="1804">Innhalt 2 700° Kubikfuß.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="910" type="textblock" ulx="1253" uly="345">
        <line lrx="1325" lry="386" ulx="1253" uly="345">N Beze</line>
        <line lrx="1325" lry="452" ulx="1266" uly="412">die Fe</line>
        <line lrx="1325" lry="519" ulx="1270" uly="478">gerech</line>
        <line lrx="1325" lry="585" ulx="1269" uly="546">gen,</line>
        <line lrx="1325" lry="651" ulx="1266" uly="610">Fonſer</line>
        <line lrx="1325" lry="714" ulx="1266" uly="676">ſot, 9</line>
        <line lrx="1325" lry="784" ulx="1269" uly="742">etech</line>
        <line lrx="1325" lry="844" ulx="1276" uly="807">Gter d</line>
        <line lrx="1325" lry="910" ulx="1273" uly="877">erden</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1499" type="textblock" ulx="1297" uly="1463">
        <line lrx="1325" lry="1499" ulx="1297" uly="1463">Ein</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="275" type="page" xml:id="s_AhI400_275">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_275.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="76" lry="317" type="textblock" ulx="0" uly="258">
        <line lrx="76" lry="317" ulx="0" uly="258">hſir</line>
      </zone>
      <zone lrx="62" lry="967" type="textblock" ulx="0" uly="592">
        <line lrx="62" lry="754" ulx="0" uly="710">3)</line>
        <line lrx="60" lry="809" ulx="0" uly="765">Hol hen⸗</line>
        <line lrx="62" lry="859" ulx="0" uly="821">nit 2004</line>
        <line lrx="58" lry="967" ulx="0" uly="925">r Be⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="62" lry="1245" type="textblock" ulx="0" uly="1207">
        <line lrx="62" lry="1245" ulx="0" uly="1207">Mane</line>
      </zone>
      <zone lrx="39" lry="1609" type="textblock" ulx="6" uly="1563">
        <line lrx="39" lry="1609" ulx="6" uly="1563">s</line>
      </zone>
      <zone lrx="51" lry="1873" type="textblock" ulx="0" uly="1824">
        <line lrx="51" lry="1873" ulx="0" uly="1824">fii</line>
      </zone>
      <zone lrx="1039" lry="235" type="textblock" ulx="968" uly="196">
        <line lrx="1039" lry="235" ulx="968" uly="196">255</line>
      </zone>
      <zone lrx="731" lry="317" type="textblock" ulx="481" uly="275">
        <line lrx="731" lry="317" ulx="481" uly="275">Anmerkung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1044" lry="394" type="textblock" ulx="146" uly="347">
        <line lrx="1044" lry="394" ulx="146" uly="347">Bei Bezahlung des Mauerlohns werden nun zwar</line>
      </zone>
      <zone lrx="596" lry="427" type="textblock" ulx="559" uly="415">
        <line lrx="596" lry="427" ulx="559" uly="415">e</line>
      </zone>
      <zone lrx="1059" lry="922" type="textblock" ulx="176" uly="417">
        <line lrx="1059" lry="459" ulx="208" uly="417">die Fenſter⸗ und Thuͤroͤffnungen als volle Mauer</line>
        <line lrx="1040" lry="527" ulx="208" uly="483">gerechnet, weil der Maurer wegen der Schmi⸗</line>
        <line lrx="1039" lry="594" ulx="207" uly="528">gen, Anſchlaͤge und Ueberwoͤlben der Thuͤr⸗ und</line>
        <line lrx="1039" lry="658" ulx="208" uly="614">Fenſterbffnungen ſo viel und mehr zu thun</line>
        <line lrx="1039" lry="723" ulx="207" uly="679">hat, als wenn alles voll Mauer waͤre. Bei</line>
        <line lrx="1037" lry="789" ulx="209" uly="744">Berechnung der erforderlichen Steine muͤſſen</line>
        <line lrx="1039" lry="857" ulx="210" uly="804">aber die Fenſter⸗ und Thuͤrbffnungen abgezogen</line>
        <line lrx="335" lry="922" ulx="176" uly="877">werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="742" lry="1075" type="textblock" ulx="168" uly="969">
        <line lrx="641" lry="1003" ulx="565" uly="969">Als:</line>
        <line lrx="742" lry="1075" ulx="168" uly="1027">Die Thuͤrbffnung von 4 Fuß breit</line>
      </zone>
      <zone lrx="1041" lry="1176" type="textblock" ulx="539" uly="1091">
        <line lrx="1041" lry="1134" ulx="539" uly="1091">3 Fuß tief d. i. ſo viel als die</line>
        <line lrx="957" lry="1176" ulx="722" uly="1133">Mauer dik iſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="564" lry="1205" type="textblock" ulx="525" uly="1184">
        <line lrx="564" lry="1205" ulx="525" uly="1184">12</line>
      </zone>
      <zone lrx="853" lry="1275" type="textblock" ulx="539" uly="1230">
        <line lrx="853" lry="1275" ulx="539" uly="1230">7 Hoͤhe der Thuͤr</line>
      </zone>
      <zone lrx="610" lry="1296" type="textblock" ulx="496" uly="1289">
        <line lrx="610" lry="1296" ulx="496" uly="1289">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1039" lry="1413" type="textblock" ulx="523" uly="1315">
        <line lrx="1039" lry="1363" ulx="523" uly="1315">84 Kubikſuß, betraͤgt die Oeff⸗</line>
        <line lrx="942" lry="1413" ulx="671" uly="1371">nung der Thuͤr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1039" lry="1556" type="textblock" ulx="234" uly="1454">
        <line lrx="690" lry="1499" ulx="234" uly="1454">Ein Fenſter 3 Fuß breit</line>
        <line lrx="1039" lry="1556" ulx="483" uly="1514">3 Fuß tief die Dicke der Mauer.</line>
      </zone>
      <zone lrx="687" lry="1693" type="textblock" ulx="483" uly="1606">
        <line lrx="504" lry="1637" ulx="483" uly="1606">9</line>
        <line lrx="687" lry="1693" ulx="485" uly="1651">6 Fuß hoch</line>
      </zone>
      <zone lrx="1042" lry="1828" type="textblock" ulx="383" uly="1730">
        <line lrx="1042" lry="1782" ulx="383" uly="1730">ſind 54 Kubikfuß ſo eine Fenſteroͤffnung</line>
        <line lrx="842" lry="1828" ulx="706" uly="1787">enthaͤlt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="700" lry="2127" type="textblock" ulx="653" uly="2117">
        <line lrx="700" lry="2127" ulx="653" uly="2117">—</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="276" type="page" xml:id="s_AhI400_276">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_276.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="901" lry="365" type="textblock" ulx="322" uly="269">
        <line lrx="901" lry="315" ulx="322" uly="269">Ein Fenſter betraͤgt 54 Kubikfuß</line>
        <line lrx="729" lry="365" ulx="466" uly="326">deren ſind 5</line>
      </zone>
      <zone lrx="916" lry="442" type="textblock" ulx="527" uly="380">
        <line lrx="916" lry="442" ulx="527" uly="380">alſo 270 Kubikfuß.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1095" lry="592" type="textblock" ulx="328" uly="474">
        <line lrx="1095" lry="541" ulx="328" uly="474">Die Thuͤroͤffnung enthielt = 84 Kubikfuß</line>
        <line lrx="895" lry="592" ulx="518" uly="547">die 5 Fenſter = 270</line>
      </zone>
      <zone lrx="1073" lry="666" type="textblock" ulx="643" uly="623">
        <line lrx="1073" lry="666" ulx="643" uly="623">zuſammen 354 Kubikfuß.</line>
      </zone>
      <zone lrx="822" lry="784" type="textblock" ulx="292" uly="713">
        <line lrx="822" lry="784" ulx="292" uly="713">Der Inhalt der ganzen Mauer</line>
      </zone>
      <zone lrx="1037" lry="931" type="textblock" ulx="268" uly="760">
        <line lrx="1037" lry="815" ulx="362" uly="760">war — — =— 2700 K. F.</line>
        <line lrx="800" lry="880" ulx="268" uly="830">Hievon fuͤr die Thuͤr⸗ und Fen⸗</line>
        <line lrx="924" lry="931" ulx="309" uly="887">ſterdffnungen abgezogen — 354</line>
      </zone>
      <zone lrx="1147" lry="1052" type="textblock" ulx="780" uly="933">
        <line lrx="1147" lry="1003" ulx="832" uly="933">2346 5 Kubikfuß haͤlt</line>
        <line lrx="1146" lry="1052" ulx="780" uly="1008">alſo die reine Mauer.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1152" lry="1467" type="textblock" ulx="256" uly="1118">
        <line lrx="842" lry="1164" ulx="573" uly="1118">Aufgab e.</line>
        <line lrx="781" lry="1229" ulx="541" uly="1185">G. 22.</line>
        <line lrx="1151" lry="1302" ulx="357" uly="1245">Es ſey ein Graben (Teich) zu machen, deſſen</line>
        <line lrx="1151" lry="1354" ulx="276" uly="1297">obere Breite 18 die untere aber 147, die Tiefe 9 9</line>
        <line lrx="1152" lry="1411" ulx="256" uly="1358">wie viel Kubikfuß Erde muß man ausgraben, wenn</line>
        <line lrx="963" lry="1467" ulx="276" uly="1415">der Graben 500 Fuß lang werden ſoll?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1155" lry="1841" type="textblock" ulx="243" uly="1479">
        <line lrx="862" lry="1493" ulx="852" uly="1479">4</line>
        <line lrx="853" lry="1549" ulx="573" uly="1510">Anmerkung.</line>
        <line lrx="1152" lry="1623" ulx="243" uly="1561">Waeil hier die obere und untere Breite ungleich iſt,</line>
        <line lrx="1153" lry="1678" ulx="323" uly="1624">muß man eine mittlere Breite ſuchen, welches ge⸗</line>
        <line lrx="1155" lry="1734" ulx="322" uly="1676">ſchieht, wenn man die obere und untere Breite</line>
        <line lrx="1155" lry="1790" ulx="322" uly="1733">zuſammen addirt, und das herausgebrachte mit 2</line>
        <line lrx="591" lry="1841" ulx="324" uly="1801">dividirt. Z. B.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1154" lry="1896" type="textblock" ulx="963" uly="1855">
        <line lrx="1154" lry="1896" ulx="963" uly="1855">18 obere</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1207" type="textblock" ulx="1257" uly="686">
        <line lrx="1324" lry="727" ulx="1257" uly="686">hiebei i</line>
        <line lrx="1324" lry="780" ulx="1279" uly="743">nachd</line>
        <line lrx="1325" lry="832" ulx="1283" uly="794">ſtimn</line>
        <line lrx="1325" lry="882" ulx="1282" uly="853">o</line>
        <line lrx="1325" lry="939" ulx="1274" uly="901">Oreſe</line>
        <line lrx="1325" lry="990" ulx="1272" uly="955">Urbeite</line>
        <line lrx="1316" lry="1049" ulx="1271" uly="1008">Dieſe</line>
        <line lrx="1325" lry="1097" ulx="1272" uly="1061">Grabe</line>
        <line lrx="1325" lry="1157" ulx="1272" uly="1119">net iſ</line>
        <line lrx="1325" lry="1207" ulx="1272" uly="1169">lotte</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1728" type="textblock" ulx="1266" uly="1690">
        <line lrx="1325" lry="1728" ulx="1266" uly="1690"> divf</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="277" type="page" xml:id="s_AhI400_277">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_277.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="69" lry="1060" type="textblock" ulx="0" uly="960">
        <line lrx="69" lry="1010" ulx="0" uly="960">ecore</line>
        <line lrx="67" lry="1060" ulx="0" uly="1023">e ane</line>
      </zone>
      <zone lrx="71" lry="1312" type="textblock" ulx="0" uly="1257">
        <line lrx="71" lry="1312" ulx="0" uly="1257">, deſet</line>
      </zone>
      <zone lrx="69" lry="1417" type="textblock" ulx="0" uly="1314">
        <line lrx="69" lry="1360" ulx="0" uly="1314">Tife 9,</line>
        <line lrx="69" lry="1417" ulx="1" uly="1376">en, wven</line>
      </zone>
      <zone lrx="67" lry="1736" type="textblock" ulx="0" uly="1579">
        <line lrx="65" lry="1638" ulx="0" uly="1579">eih 1,</line>
        <line lrx="65" lry="1684" ulx="0" uly="1643">ſſuge</line>
        <line lrx="67" lry="1736" ulx="22" uly="1688">Vleite</line>
      </zone>
      <zone lrx="79" lry="1804" type="textblock" ulx="0" uly="1750">
        <line lrx="79" lry="1804" ulx="0" uly="1750">e nit?</line>
      </zone>
      <zone lrx="54" lry="1916" type="textblock" ulx="19" uly="1878">
        <line lrx="54" lry="1916" ulx="19" uly="1878">Cbere</line>
      </zone>
      <zone lrx="1052" lry="1099" type="textblock" ulx="179" uly="269">
        <line lrx="570" lry="314" ulx="237" uly="269">18˙ obere Breite,</line>
        <line lrx="547" lry="364" ulx="217" uly="318">14“ untere —</line>
        <line lrx="687" lry="459" ulx="180" uly="391">2 3 2 1 6, mittl. Breite,</line>
        <line lrx="573" lry="494" ulx="215" uly="444">2 97 Tiefe,</line>
        <line lrx="1051" lry="539" ulx="331" uly="496">144“ dieſes mit der Laͤnge des Grabens</line>
        <line lrx="861" lry="583" ulx="211" uly="539">12 500 multiplizirt.</line>
        <line lrx="1052" lry="657" ulx="327" uly="580">7200°0° Kubikfuß Erde muͤßen ausge⸗</line>
        <line lrx="954" lry="676" ulx="661" uly="635">graben werden.</line>
        <line lrx="1051" lry="730" ulx="179" uly="685">Hiebei iſt noch folgendes zu bemerken: man muß,</line>
        <line lrx="1051" lry="781" ulx="220" uly="738">nachdem die Laͤnge und Breite des Grabens be⸗</line>
        <line lrx="1049" lry="834" ulx="220" uly="786">ſtimmt worden, verſchiedene Stellen bemerken,</line>
        <line lrx="1050" lry="884" ulx="220" uly="845">wo das Erdreich am hoͤchſten, und wo es am nie⸗</line>
        <line lrx="1048" lry="940" ulx="217" uly="898">drigſten iſt; an dieſen Stellen muͤßen die Graben⸗</line>
        <line lrx="1048" lry="993" ulx="200" uly="952">arbeiter Kegel von Erden bilden und ſtehen laſſen.</line>
        <line lrx="1049" lry="1049" ulx="216" uly="1003">Dieſe werden nun, wenn die Grundflaͤche des</line>
        <line lrx="1048" lry="1099" ulx="217" uly="1058">Grabens nach der Wage ausgegraben und geeb⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1050" lry="1151" type="textblock" ulx="176" uly="1109">
        <line lrx="1050" lry="1151" ulx="176" uly="1109">net iſt, verſchiedene Hoͤhen haben. Z. B. man</line>
      </zone>
      <zone lrx="1049" lry="1581" type="textblock" ulx="215" uly="1159">
        <line lrx="1049" lry="1223" ulx="215" uly="1159">hatte 10 ſolcher Kegel ſtellen muͤßen, wovon der</line>
        <line lrx="719" lry="1298" ulx="335" uly="1216">xte 3 Fuß hoch</line>
        <line lrx="384" lry="1289" ulx="334" uly="1263">2te</line>
        <line lrx="525" lry="1338" ulx="333" uly="1267">Z3te 3</line>
        <line lrx="524" lry="1378" ulx="333" uly="1345">4te 2</line>
        <line lrx="522" lry="1421" ulx="335" uly="1385">5te 7</line>
        <line lrx="524" lry="1461" ulx="335" uly="1420">6te 4</line>
        <line lrx="524" lry="1498" ulx="333" uly="1466">2te 2</line>
        <line lrx="523" lry="1542" ulx="337" uly="1503">Lte 3</line>
        <line lrx="523" lry="1581" ulx="502" uly="1552">4</line>
      </zone>
      <zone lrx="541" lry="1615" type="textblock" ulx="317" uly="1544">
        <line lrx="541" lry="1581" ulx="336" uly="1544">gte L</line>
        <line lrx="522" lry="1615" ulx="317" uly="1584">Iote 6</line>
      </zone>
      <zone lrx="709" lry="1605" type="textblock" ulx="506" uly="1236">
        <line lrx="649" lry="1605" ulx="506" uly="1236">ti t t i1</line>
        <line lrx="709" lry="1605" ulx="663" uly="1275">LEEIIIIII</line>
      </zone>
      <zone lrx="1007" lry="1679" type="textblock" ulx="652" uly="1639">
        <line lrx="1007" lry="1679" ulx="652" uly="1639">dieſe mit der Anzahl</line>
      </zone>
      <zone lrx="627" lry="1679" type="textblock" ulx="482" uly="1640">
        <line lrx="522" lry="1670" ulx="503" uly="1650">O</line>
        <line lrx="580" lry="1679" ulx="544" uly="1640">2</line>
        <line lrx="627" lry="1676" ulx="616" uly="1662">„</line>
      </zone>
      <zone lrx="555" lry="1679" type="textblock" ulx="545" uly="1658">
        <line lrx="555" lry="1679" ulx="545" uly="1658">7</line>
      </zone>
      <zone lrx="371" lry="1714" type="textblock" ulx="171" uly="1676">
        <line lrx="371" lry="1714" ulx="171" uly="1676">To dividirt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1046" lry="1801" type="textblock" ulx="337" uly="1718">
        <line lrx="1046" lry="1761" ulx="337" uly="1718">als: 10 40 4 Fuß fuͤr die mittlere Durch⸗</line>
        <line lrx="1044" lry="1801" ulx="478" uly="1760">40 ſchhnittstiefe des Grabens.</line>
      </zone>
      <zone lrx="691" lry="1887" type="textblock" ulx="659" uly="1853">
        <line lrx="691" lry="1887" ulx="659" uly="1853">R</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="278" type="page" xml:id="s_AhI400_278">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_278.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="319" lry="223" type="textblock" ulx="248" uly="181">
        <line lrx="319" lry="223" ulx="248" uly="181">258</line>
      </zone>
      <zone lrx="924" lry="418" type="textblock" ulx="251" uly="256">
        <line lrx="876" lry="305" ulx="333" uly="256">Die Laͤnge des Grabens betraͤgt:</line>
        <line lrx="924" lry="367" ulx="473" uly="326">3 50°0%6</line>
        <line lrx="704" lry="418" ulx="251" uly="378">die mittlere Breite 16</line>
      </zone>
      <zone lrx="1128" lry="765" type="textblock" ulx="254" uly="470">
        <line lrx="705" lry="502" ulx="583" uly="470">3 ₰◻  ◻D</line>
        <line lrx="672" lry="554" ulx="584" uly="522">500</line>
        <line lrx="1128" lry="633" ulx="584" uly="586">800ο0ο ◻ Fuß fuͤr die Flaͤche</line>
        <line lrx="1053" lry="678" ulx="254" uly="632">dieſe Anzahl ◻ Fuß des Grabens.</line>
        <line lrx="508" lry="717" ulx="274" uly="676">mit der Tiefe</line>
        <line lrx="710" lry="765" ulx="275" uly="716">multiplizirt, 9</line>
      </zone>
      <zone lrx="1129" lry="897" type="textblock" ulx="213" uly="795">
        <line lrx="1112" lry="841" ulx="430" uly="795">gibt: 7200ο650ο Kubikfuß;</line>
        <line lrx="1129" lry="897" ulx="213" uly="846">dieſe nach (§F. 13.) dividirt mit 144 72000 500 LR.</line>
      </zone>
      <zone lrx="865" lry="1019" type="textblock" ulx="257" uly="969">
        <line lrx="865" lry="1019" ulx="257" uly="969">welche ausgegraben werden muͤßen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1324" lry="620" type="textblock" ulx="1253" uly="564">
        <line lrx="1324" lry="620" ulx="1253" uly="564">Polt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="980" type="textblock" ulx="1253" uly="709">
        <line lrx="1316" lry="764" ulx="1253" uly="709">Vun</line>
        <line lrx="1325" lry="817" ulx="1256" uly="780">loonen D</line>
        <line lrx="1325" lry="872" ulx="1259" uly="833">jede den</line>
        <line lrx="1325" lry="929" ulx="1255" uly="887">in ,</line>
        <line lrx="1325" lry="980" ulx="1253" uly="940">ſt de</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1383" type="textblock" ulx="1258" uly="1292">
        <line lrx="1320" lry="1326" ulx="1294" uly="1292">De</line>
        <line lrx="1325" lry="1383" ulx="1258" uly="1339">Azelt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1432" type="textblock" ulx="1259" uly="1399">
        <line lrx="1325" lry="1432" ulx="1259" uly="1399">werden</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="279" type="page" xml:id="s_AhI400_279">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_279.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="58" lry="679" type="textblock" ulx="0" uly="599">
        <line lrx="58" lry="642" ulx="0" uly="599">. ſhe</line>
        <line lrx="24" lry="679" ulx="0" uly="649">i.</line>
      </zone>
      <zone lrx="63" lry="901" type="textblock" ulx="0" uly="859">
        <line lrx="63" lry="901" ulx="0" uly="859">olN.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1039" lry="224" type="textblock" ulx="961" uly="187">
        <line lrx="1039" lry="224" ulx="961" uly="187">259</line>
      </zone>
      <zone lrx="778" lry="469" type="textblock" ulx="425" uly="425">
        <line lrx="778" lry="469" ulx="425" uly="425">E t w a 6</line>
      </zone>
      <zone lrx="666" lry="535" type="textblock" ulx="539" uly="503">
        <line lrx="666" lry="535" ulx="539" uly="503">von der</line>
      </zone>
      <zone lrx="1038" lry="639" type="textblock" ulx="165" uly="535">
        <line lrx="1038" lry="639" ulx="165" uly="535">politiſchen Rechenkun ſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1036" lry="989" type="textblock" ulx="164" uly="711">
        <line lrx="1036" lry="777" ulx="164" uly="711">Wenn man annimmt, daß ungefaͤhr 1000 Mil⸗</line>
        <line lrx="1036" lry="821" ulx="165" uly="779">lionen Menſchen auf der Erde leben, und daß eine</line>
        <line lrx="1036" lry="879" ulx="165" uly="832">jede Generation aus 33 Jahren beſteht: ſo ſterben</line>
        <line lrx="1035" lry="931" ulx="164" uly="884">in 33 Jahren 1000 Millionen Menſchen. Folglich</line>
        <line lrx="781" lry="989" ulx="164" uly="937">iſt die Anzahl der Todten auf Erden:</line>
      </zone>
      <zone lrx="916" lry="1255" type="textblock" ulx="325" uly="998">
        <line lrx="916" lry="1044" ulx="327" uly="998">Alle Jahre 30 Millionen</line>
        <line lrx="873" lry="1099" ulx="325" uly="1057">Alle Tage 82000</line>
        <line lrx="874" lry="1147" ulx="326" uly="1109">Alle Stunden 340⁰⁰</line>
        <line lrx="900" lry="1202" ulx="326" uly="1157">Eine jede Minute 60</line>
        <line lrx="874" lry="1255" ulx="326" uly="1215">Eine jede Sekunde 1</line>
      </zone>
      <zone lrx="1035" lry="1492" type="textblock" ulx="164" uly="1278">
        <line lrx="1035" lry="1324" ulx="245" uly="1278">Da ſich nun die Anzahl der Verſtorbenen zu der</line>
        <line lrx="1033" lry="1380" ulx="164" uly="1326">Anzahl der Gebohrnen verhaͤlt, wie 10 zu 12, ſo</line>
        <line lrx="852" lry="1437" ulx="164" uly="1387">werden auch wieder gebohren:</line>
        <line lrx="914" lry="1492" ulx="327" uly="1448">Alle Jahre 26 Millionen</line>
      </zone>
      <zone lrx="924" lry="1711" type="textblock" ulx="299" uly="1507">
        <line lrx="871" lry="1547" ulx="326" uly="1507">Alle Tage 98400</line>
        <line lrx="874" lry="1596" ulx="325" uly="1561">Alle Stunden 4080</line>
        <line lrx="854" lry="1650" ulx="325" uly="1612">Alle Minuten 7</line>
        <line lrx="924" lry="1711" ulx="299" uly="1663">Alle Sekunden 1</line>
      </zone>
      <zone lrx="1036" lry="1780" type="textblock" ulx="248" uly="1736">
        <line lrx="1036" lry="1780" ulx="248" uly="1736">Wenn kein Menſch auf Erden ſtuͤrbe, ſo lebten in</line>
      </zone>
      <zone lrx="1036" lry="1839" type="textblock" ulx="159" uly="1790">
        <line lrx="1036" lry="1839" ulx="159" uly="1790">dem gegenwaͤrtigen 5748 ſten Jahre nach Erſchaffung</line>
      </zone>
      <zone lrx="759" lry="1890" type="textblock" ulx="648" uly="1848">
        <line lrx="759" lry="1890" ulx="648" uly="1848">R 2</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="280" type="page" xml:id="s_AhI400_280">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_280.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="573" lry="210" type="textblock" ulx="250" uly="176">
        <line lrx="573" lry="210" ulx="250" uly="176">260</line>
      </zone>
      <zone lrx="1130" lry="527" type="textblock" ulx="252" uly="245">
        <line lrx="1126" lry="301" ulx="252" uly="245">der Welt (nach A. F. W. Crome) 146262500 Mil⸗</line>
        <line lrx="1129" lry="352" ulx="252" uly="305">lionen Menſchen beiſammen. Da nun das feſte</line>
        <line lrx="1129" lry="408" ulx="254" uly="359">Land (eben nach obigem) 164090 Quadratmeilen</line>
        <line lrx="1130" lry="464" ulx="255" uly="412">haͤlt, ſo wuͤrde jeder Menſch doch noch 1000 Qua⸗</line>
        <line lrx="1033" lry="527" ulx="256" uly="466">dratfuͤße zu ſeinem Plaz (Raum) bekommen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1145" lry="1191" type="textblock" ulx="241" uly="522">
        <line lrx="1133" lry="593" ulx="341" uly="522">Wenn man auf 100 Jahre drei Generationen</line>
        <line lrx="1132" lry="648" ulx="258" uly="593">rechnet, und annimmt, daß die Welt wenigſtens</line>
        <line lrx="1135" lry="701" ulx="260" uly="654">6000 Jahr alt iſt, ſo ſind ſeit Erſchaffung der Welt</line>
        <line lrx="1137" lry="756" ulx="261" uly="702">nicht mehr als 171 Generationen, ſeit der Suͤnd⸗</line>
        <line lrx="1137" lry="813" ulx="241" uly="761">fluth 124, und ſeit Chriſti Geburt 53 verfloſſen.</line>
        <line lrx="1137" lry="862" ulx="263" uly="812">Da keine Familie iſt, welche ihren Urſprung bis uͤber</line>
        <line lrx="1139" lry="921" ulx="263" uly="867">Karln den Großen hinausfuͤhren kann: ſo folgt dar⸗</line>
        <line lrx="1139" lry="968" ulx="266" uly="919">aus, daß die aͤlteſten Haͤuſer in Europa 30 Genera⸗</line>
        <line lrx="1140" lry="1022" ulx="256" uly="971">tionen zaͤhlen koͤnnen. Aber auch ſo weit koͤnnen es</line>
        <line lrx="1143" lry="1096" ulx="270" uly="1024">nur ſehr wenige bringen; und was iſt ein Glanz</line>
        <line lrx="1145" lry="1130" ulx="269" uly="1078">von 30 Ahnen gegen 140 andere, von welchen man</line>
        <line lrx="984" lry="1191" ulx="269" uly="1125">nicht einmal weiß, wer ſie geweſen ſind?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1146" lry="1430" type="textblock" ulx="237" uly="1210">
        <line lrx="1145" lry="1270" ulx="353" uly="1210">Die Zahl der Einwohner eines Landes oder ei⸗</line>
        <line lrx="1146" lry="1312" ulx="273" uly="1268">ner Stadt wird beinahe alle 30 Jahre erneuert,</line>
        <line lrx="1146" lry="1366" ulx="274" uly="1318">und in 100 Jahren erneuert ſich das menſchliche Ge⸗</line>
        <line lrx="850" lry="1430" ulx="237" uly="1367">ſchlecht 34mal.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1153" lry="1832" type="textblock" ulx="276" uly="1449">
        <line lrx="1149" lry="1496" ulx="360" uly="1449">Von allen Einwohnern eines Landes wohnt</line>
        <line lrx="1152" lry="1563" ulx="276" uly="1502">gemeiniglich  in den Staͤdten, und die uͤbrigen 3.</line>
        <line lrx="960" lry="1608" ulx="277" uly="1563">befinden ſich auf den Dorfern.</line>
        <line lrx="1150" lry="1669" ulx="363" uly="1623">Wenn man die Todtenregiſter mit einander ver⸗</line>
        <line lrx="1152" lry="1727" ulx="280" uly="1672">gleicht, ſo ſieht man, daß auf den Dorfern gemei⸗</line>
        <line lrx="1153" lry="1778" ulx="280" uly="1727">niglich 1 von 40, in den kleinen Staͤdten 1 von</line>
        <line lrx="1153" lry="1832" ulx="282" uly="1777">32, in mittelmaͤßigen 1 von 28, und in den groͤß⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1227" lry="1450" type="textblock" ulx="1224" uly="1437">
        <line lrx="1227" lry="1450" ulx="1224" uly="1437">R</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="606" type="textblock" ulx="1251" uly="284">
        <line lrx="1325" lry="317" ulx="1251" uly="284">ten 6</line>
        <line lrx="1325" lry="380" ulx="1271" uly="339">irga</line>
        <line lrx="1315" lry="424" ulx="1265" uly="400">1 von</line>
        <line lrx="1316" lry="484" ulx="1262" uly="444">Jahre</line>
        <line lrx="1325" lry="606" ulx="1261" uly="565">den, ſe</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1447" type="textblock" ulx="1269" uly="1200">
        <line lrx="1325" lry="1237" ulx="1272" uly="1200">muß n</line>
        <line lrx="1319" lry="1288" ulx="1271" uly="1250">Zelnen</line>
        <line lrx="1325" lry="1347" ulx="1269" uly="1308">l.</line>
        <line lrx="1325" lry="1397" ulx="1270" uly="1361">e,</line>
        <line lrx="1312" lry="1447" ulx="1271" uly="1417">unter</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1570" type="textblock" ulx="1257" uly="1530">
        <line lrx="1325" lry="1570" ulx="1257" uly="1530">Wtte</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1627" type="textblock" ulx="1274" uly="1591">
        <line lrx="1325" lry="1627" ulx="1274" uly="1591">1000</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1732" type="textblock" ulx="1273" uly="1637">
        <line lrx="1325" lry="1682" ulx="1273" uly="1637">ſochſe</line>
        <line lrx="1325" lry="1732" ulx="1277" uly="1689">Antre</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="281" type="page" xml:id="s_AhI400_281">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_281.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="76" lry="504" type="textblock" ulx="0" uly="249">
        <line lrx="74" lry="296" ulx="0" uly="249">50o il⸗</line>
        <line lrx="76" lry="349" ulx="8" uly="310">das ſeſe</line>
        <line lrx="74" lry="396" ulx="0" uly="364">dtatmneſeen</line>
        <line lrx="74" lry="451" ulx="1" uly="418">000 Ql⸗</line>
        <line lrx="35" lry="504" ulx="0" uly="481">nen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="76" lry="1264" type="textblock" ulx="0" uly="555">
        <line lrx="76" lry="588" ulx="0" uly="555">heratioren</line>
        <line lrx="75" lry="650" ulx="0" uly="609">genigſtens</line>
        <line lrx="76" lry="704" ulx="0" uly="661">der Vit</line>
        <line lrx="76" lry="750" ulx="0" uly="714">er Eind⸗</line>
        <line lrx="74" lry="810" ulx="6" uly="769">berſoſe.</line>
        <line lrx="76" lry="868" ulx="0" uly="821">bis ibet</line>
        <line lrx="76" lry="918" ulx="0" uly="878">ſolgt dor⸗</line>
        <line lrx="74" lry="965" ulx="8" uly="931">Genera⸗</line>
        <line lrx="76" lry="1018" ulx="0" uly="982">anen 6</line>
        <line lrx="76" lry="1072" ulx="3" uly="1034">in Gon</line>
        <line lrx="76" lry="1131" ulx="0" uly="1093">lchen mian</line>
        <line lrx="5" lry="1172" ulx="0" uly="1148">.</line>
        <line lrx="76" lry="1264" ulx="0" uly="1221">6 oder i⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="76" lry="1381" type="textblock" ulx="0" uly="1281">
        <line lrx="76" lry="1317" ulx="5" uly="1281">ltetet/</line>
        <line lrx="75" lry="1381" ulx="0" uly="1331">ſiche G⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="72" lry="1561" type="textblock" ulx="0" uly="1462">
        <line lrx="72" lry="1507" ulx="0" uly="1462">; ope</line>
        <line lrx="72" lry="1561" ulx="4" uly="1516">fkihen,</line>
      </zone>
      <zone lrx="73" lry="1785" type="textblock" ulx="0" uly="1640">
        <line lrx="71" lry="1680" ulx="0" uly="1640">hrte⸗</line>
        <line lrx="72" lry="1734" ulx="0" uly="1693">n gene</line>
        <line lrx="73" lry="1785" ulx="0" uly="1744"> 1 bn</line>
      </zone>
      <zone lrx="1068" lry="683" type="textblock" ulx="196" uly="209">
        <line lrx="1067" lry="244" ulx="998" uly="209">261</line>
        <line lrx="1068" lry="336" ulx="200" uly="277">ten Staͤdten 2 von 24 — 25 jaͤhrlich ſtirbet. Fuͤr</line>
        <line lrx="1067" lry="394" ulx="200" uly="345">ein ganzes Land zuſammen genommen, rechnet man</line>
        <line lrx="1067" lry="442" ulx="198" uly="398">X von 36. Von 1000 Lebenden ſterben alſo alle</line>
        <line lrx="643" lry="489" ulx="196" uly="448">Jahre 28. H</line>
        <line lrx="1066" lry="562" ulx="264" uly="515">Wenn r00 Kinder zu gleicher Zeit geboren wer⸗</line>
        <line lrx="852" lry="615" ulx="196" uly="568">den, ſo ſind von denſelben noch uͤbrig:</line>
        <line lrx="852" lry="683" ulx="419" uly="636">nach 6 Jahren 64</line>
      </zone>
      <zone lrx="887" lry="1095" type="textblock" ulx="399" uly="690">
        <line lrx="855" lry="732" ulx="553" uly="690">16 — 4⁰</line>
        <line lrx="852" lry="785" ulx="428" uly="743">— 26 — 25</line>
        <line lrx="855" lry="836" ulx="427" uly="796">— 36 — 16</line>
        <line lrx="854" lry="889" ulx="425" uly="849">— 46 — 10</line>
        <line lrx="847" lry="942" ulx="426" uly="899">— 56 — 6</line>
        <line lrx="849" lry="997" ulx="426" uly="954">— 60 — 3</line>
        <line lrx="887" lry="1047" ulx="399" uly="1016">— 70 — 18</line>
        <line lrx="848" lry="1095" ulx="428" uly="1065">— 80 — 0</line>
      </zone>
      <zone lrx="1097" lry="1444" type="textblock" ulx="193" uly="1133">
        <line lrx="1097" lry="1186" ulx="262" uly="1133">Unter 100 Kindern, die in einem Jahre ſterben,</line>
        <line lrx="1061" lry="1238" ulx="195" uly="1191">muß man allezeit drei todtgebohrne rechnen: In ein⸗</line>
        <line lrx="1062" lry="1291" ulx="194" uly="1244">zelnen Oertern trift dieſes Verhaͤltniß nicht allemal</line>
        <line lrx="1059" lry="1347" ulx="194" uly="1298">zu. In Dresden iſt unter 16 Kindern 1 todtgebohr⸗</line>
        <line lrx="1060" lry="1415" ulx="193" uly="1352">nes, in Stuttgart unter 30, und in Schweden nur</line>
        <line lrx="350" lry="1444" ulx="193" uly="1408">unter 50.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1061" lry="1675" type="textblock" ulx="192" uly="1469">
        <line lrx="1059" lry="1517" ulx="275" uly="1469">Man hat beobachtet, daß an den natuͤrlichen</line>
        <line lrx="1060" lry="1568" ulx="195" uly="1522">Blattern mehr Maͤdchen als Knaben ſterben. Von</line>
        <line lrx="1061" lry="1622" ulx="193" uly="1576">1000 Kindern, melche die Muͤtter ſtillen, ſterben</line>
        <line lrx="1059" lry="1675" ulx="192" uly="1627">hoͤchſtens 300; aber von 1000 Kindern welche durch</line>
      </zone>
      <zone lrx="936" lry="1728" type="textblock" ulx="176" uly="1680">
        <line lrx="936" lry="1728" ulx="176" uly="1680">Ammen geſtillet werden, ſterben gewiß 500.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1058" lry="1855" type="textblock" ulx="192" uly="1758">
        <line lrx="1058" lry="1831" ulx="242" uly="1758">Von Kindern, die die natuͤrlichen Blattern he⸗</line>
        <line lrx="658" lry="1855" ulx="192" uly="1808">kommen, ſterben 8 von 100.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="282" type="page" xml:id="s_AhI400_282">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_282.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="315" lry="232" type="textblock" ulx="242" uly="192">
        <line lrx="315" lry="232" ulx="242" uly="192">262</line>
      </zone>
      <zone lrx="461" lry="486" type="textblock" ulx="236" uly="442">
        <line lrx="461" lry="486" ulx="236" uly="442">gefaͤhr 2500.</line>
      </zone>
      <zone lrx="519" lry="673" type="textblock" ulx="245" uly="631">
        <line lrx="519" lry="673" ulx="245" uly="631">ſind, befunden:</line>
      </zone>
      <zone lrx="608" lry="1313" type="textblock" ulx="565" uly="1305">
        <line lrx="608" lry="1313" ulx="565" uly="1305">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="609" lry="1365" type="textblock" ulx="567" uly="1356">
        <line lrx="609" lry="1365" ulx="567" uly="1356">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="610" lry="1469" type="textblock" ulx="568" uly="1462">
        <line lrx="610" lry="1469" ulx="568" uly="1462">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="611" lry="1522" type="textblock" ulx="569" uly="1514">
        <line lrx="611" lry="1522" ulx="569" uly="1514">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="481" lry="1585" type="textblock" ulx="443" uly="1247">
        <line lrx="481" lry="1585" ulx="443" uly="1247">—  ◻△  £ ιο—</line>
      </zone>
      <zone lrx="612" lry="1575" type="textblock" ulx="570" uly="1567">
        <line lrx="612" lry="1575" ulx="570" uly="1567">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="641" lry="1269" type="textblock" ulx="554" uly="1244">
        <line lrx="641" lry="1269" ulx="554" uly="1244">von</line>
      </zone>
      <zone lrx="760" lry="724" type="textblock" ulx="674" uly="702">
        <line lrx="760" lry="724" ulx="674" uly="702">1I00°α</line>
      </zone>
      <zone lrx="758" lry="790" type="textblock" ulx="655" uly="755">
        <line lrx="758" lry="790" ulx="655" uly="755">101</line>
      </zone>
      <zone lrx="760" lry="995" type="textblock" ulx="670" uly="807">
        <line lrx="758" lry="829" ulx="671" uly="807">10 2</line>
        <line lrx="756" lry="891" ulx="670" uly="860">1 03</line>
        <line lrx="760" lry="942" ulx="672" uly="911">10 4</line>
        <line lrx="758" lry="995" ulx="672" uly="962">105</line>
      </zone>
      <zone lrx="760" lry="1040" type="textblock" ulx="644" uly="1008">
        <line lrx="760" lry="1040" ulx="644" uly="1008">1I0O6</line>
      </zone>
      <zone lrx="760" lry="1104" type="textblock" ulx="675" uly="1070">
        <line lrx="760" lry="1104" ulx="675" uly="1070">107</line>
      </zone>
      <zone lrx="763" lry="1585" type="textblock" ulx="670" uly="1237">
        <line lrx="762" lry="1269" ulx="675" uly="1237">108</line>
        <line lrx="758" lry="1329" ulx="671" uly="1297">109</line>
        <line lrx="757" lry="1371" ulx="670" uly="1348">I I O</line>
        <line lrx="759" lry="1422" ulx="671" uly="1400">I I I</line>
        <line lrx="757" lry="1476" ulx="671" uly="1453">I I 2</line>
        <line lrx="763" lry="1528" ulx="674" uly="1495">1I16</line>
        <line lrx="762" lry="1585" ulx="674" uly="1553">1I 1 8</line>
      </zone>
      <zone lrx="941" lry="728" type="textblock" ulx="822" uly="689">
        <line lrx="941" lry="728" ulx="822" uly="689">Jahren</line>
      </zone>
      <zone lrx="927" lry="1081" type="textblock" ulx="832" uly="759">
        <line lrx="927" lry="1081" ulx="832" uly="759">“</line>
      </zone>
      <zone lrx="985" lry="1200" type="textblock" ulx="290" uly="1154">
        <line lrx="985" lry="1200" ulx="290" uly="1154">Unter einer Million Verſtorbener waren</line>
      </zone>
      <zone lrx="851" lry="1248" type="textblock" ulx="826" uly="1232">
        <line lrx="851" lry="1248" ulx="826" uly="1232">C</line>
      </zone>
      <zone lrx="943" lry="1571" type="textblock" ulx="825" uly="1231">
        <line lrx="943" lry="1571" ulx="825" uly="1231">1IIIE</line>
      </zone>
      <zone lrx="1121" lry="427" type="textblock" ulx="242" uly="261">
        <line lrx="1121" lry="325" ulx="268" uly="261">Von 300 Kindern, denen die Blattern einge⸗</line>
        <line lrx="723" lry="379" ulx="242" uly="332">pfropft werden, ſtirbt nur 1.</line>
        <line lrx="1120" lry="427" ulx="244" uly="379">net man jaͤhrlich die an den Blattern ſterben, un⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="366" type="textblock" ulx="766" uly="324">
        <line lrx="1119" lry="366" ulx="766" uly="324">In Wirtemberg rech⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1122" lry="640" type="textblock" ulx="247" uly="487">
        <line lrx="1122" lry="564" ulx="329" uly="487">Nach einer in England gemachten Berechnung</line>
        <line lrx="1122" lry="640" ulx="247" uly="559">haben ſich unter 1000000 Menſchen, die geſtorben</line>
      </zone>
      <zone lrx="1129" lry="1851" type="textblock" ulx="252" uly="1640">
        <line lrx="1125" lry="1689" ulx="337" uly="1640">Nach dieſem Verhaͤltniß befinden ſich unter 3125</line>
        <line lrx="956" lry="1740" ulx="253" uly="1695">Todten nur 9 Perſonen von 100 Jahren.</line>
        <line lrx="1129" lry="1795" ulx="254" uly="1745">Menſchen gegeben, welche ein ganz auſſerordentli⸗</line>
        <line lrx="678" lry="1851" ulx="252" uly="1805">ches Alter erreicht haben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1127" lry="1731" type="textblock" ulx="1009" uly="1694">
        <line lrx="1127" lry="1731" ulx="1009" uly="1694">Es hat</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1330" type="textblock" ulx="1263" uly="270">
        <line lrx="1325" lry="305" ulx="1305" uly="270">l</line>
        <line lrx="1325" lry="358" ulx="1270" uly="328">der nen</line>
        <line lrx="1325" lry="421" ulx="1267" uly="380">ger G</line>
        <line lrx="1325" lry="471" ulx="1263" uly="433">Fenkin</line>
        <line lrx="1325" lry="531" ulx="1265" uly="490">den 9</line>
        <line lrx="1325" lry="582" ulx="1267" uly="543">und</line>
        <line lrx="1324" lry="638" ulx="1265" uly="595">Englen</line>
        <line lrx="1321" lry="688" ulx="1263" uly="650">daß er</line>
        <line lrx="1325" lry="744" ulx="1264" uly="705">ganz ſ.</line>
        <line lrx="1325" lry="800" ulx="1264" uly="756">lch g</line>
        <line lrx="1325" lry="844" ulx="1264" uly="809">Stebin</line>
        <line lrx="1325" lry="906" ulx="1265" uly="863">ſine g</line>
        <line lrx="1325" lry="1013" ulx="1277" uly="969">nce</line>
        <line lrx="1322" lry="1064" ulx="1282" uly="1024">teicht</line>
        <line lrx="1323" lry="1196" ulx="1278" uly="1165">euoͤdt</line>
        <line lrx="1325" lry="1261" ulx="1279" uly="1214">nußi</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1402" type="textblock" ulx="1282" uly="1330">
        <line lrx="1325" lry="1353" ulx="1315" uly="1330">8</line>
        <line lrx="1325" lry="1402" ulx="1282" uly="1366">te,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1315" lry="1539" type="textblock" ulx="1287" uly="1503">
        <line lrx="1315" lry="1539" ulx="1287" uly="1503">ben</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1601" type="textblock" ulx="1289" uly="1559">
        <line lrx="1325" lry="1601" ulx="1289" uly="1559">ſicht</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1751" type="textblock" ulx="1292" uly="1707">
        <line lrx="1325" lry="1751" ulx="1292" uly="1707">ſf</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1805" type="textblock" ulx="1296" uly="1760">
        <line lrx="1325" lry="1805" ulx="1296" uly="1760">ln</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1855" type="textblock" ulx="1301" uly="1814">
        <line lrx="1325" lry="1855" ulx="1301" uly="1814">he</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="283" type="page" xml:id="s_AhI400_283">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_283.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="70" lry="321" type="textblock" ulx="1" uly="280">
        <line lrx="70" lry="321" ulx="1" uly="280">n einge</line>
      </zone>
      <zone lrx="103" lry="375" type="textblock" ulx="0" uly="334">
        <line lrx="103" lry="375" ulx="0" uly="334">rg tec</line>
      </zone>
      <zone lrx="69" lry="426" type="textblock" ulx="0" uly="397">
        <line lrx="69" lry="426" ulx="0" uly="397">en, unn</line>
      </zone>
      <zone lrx="107" lry="572" type="textblock" ulx="0" uly="524">
        <line lrx="107" lry="572" ulx="0" uly="524">eiſnin</line>
      </zone>
      <zone lrx="69" lry="622" type="textblock" ulx="0" uly="577">
        <line lrx="69" lry="622" ulx="0" uly="577">heſtolken</line>
      </zone>
      <zone lrx="68" lry="1708" type="textblock" ulx="0" uly="1664">
        <line lrx="68" lry="1708" ulx="0" uly="1664">6,915</line>
      </zone>
      <zone lrx="90" lry="1756" type="textblock" ulx="3" uly="1716">
        <line lrx="90" lry="1756" ulx="3" uly="1716">E t</line>
      </zone>
      <zone lrx="58" lry="1812" type="textblock" ulx="0" uly="1767">
        <line lrx="58" lry="1812" ulx="0" uly="1767">dentl⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1116" lry="908" type="textblock" ulx="202" uly="197">
        <line lrx="1071" lry="243" ulx="981" uly="197">263</line>
        <line lrx="1076" lry="326" ulx="286" uly="283">Unter den vorzuͤglich alt gewordenen Menſchen</line>
        <line lrx="1098" lry="381" ulx="205" uly="332">der neueſten Zeiten, deren Alter man mit voͤlli⸗</line>
        <line lrx="1076" lry="432" ulx="203" uly="388">ger Gewißheit angeben kann, nimmt Heinrich</line>
        <line lrx="1078" lry="484" ulx="202" uly="442">Jenkins den erſten Platz ein. Im Jahr r1513.</line>
        <line lrx="1076" lry="540" ulx="204" uly="495">den gten September war er bereits 12 Jahr alt,</line>
        <line lrx="1078" lry="590" ulx="203" uly="548">und ſtarb erſt im Jahr 1670. zu Ellerton in</line>
        <line lrx="1077" lry="645" ulx="203" uly="594">England, alſo in ſeinem 170ſten Lebensjahre, ſo</line>
        <line lrx="1079" lry="696" ulx="203" uly="653">daß er wirklich 169 Jahr durchlebt hatte. Nicht</line>
        <line lrx="1078" lry="751" ulx="203" uly="707">ganz ſo ausgemacht zuverlaͤßig, obgleich auch ziem⸗</line>
        <line lrx="1079" lry="804" ulx="204" uly="756">lich glaubwuͤrdig iſt die Erzaͤhlung, daß Johann</line>
        <line lrx="1077" lry="856" ulx="204" uly="812">Stevin in Ungarn Ao. 1727. bereits 172 Jahr,</line>
        <line lrx="1116" lry="908" ulx="204" uly="864">ſeine Frau aber 164 Jahr alt geweſen. Er ſoll</line>
      </zone>
      <zone lrx="1107" lry="963" type="textblock" ulx="185" uly="918">
        <line lrx="1107" lry="963" ulx="185" uly="918">147 Jahr im Eheſtand mit ihr gelebt, und ſein</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="1064" type="textblock" ulx="208" uly="972">
        <line lrx="1081" lry="1014" ulx="208" uly="972">juͤngſter Sohn damals ſchon das 118te Jahr ers</line>
        <line lrx="453" lry="1064" ulx="210" uly="1026">reicht haben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1078" lry="1256" type="textblock" ulx="210" uly="1108">
        <line lrx="1078" lry="1153" ulx="290" uly="1108">Von den meiſten dieſer alten Leute wird es</line>
        <line lrx="1078" lry="1203" ulx="210" uly="1160">ausdruͤcklich angemerkt, daß ſie von Jugend auf ſehr</line>
        <line lrx="996" lry="1256" ulx="210" uly="1212">maͤßig, arbeitſam und tugendhaft gelebt haben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1115" lry="1403" type="textblock" ulx="212" uly="1307">
        <line lrx="1115" lry="1351" ulx="290" uly="1307">In bergigten Laͤndern findet man mehr alte Leu⸗</line>
        <line lrx="553" lry="1403" ulx="212" uly="1361">te, als in niedrigen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1083" lry="1603" type="textblock" ulx="212" uly="1445">
        <line lrx="1080" lry="1493" ulx="294" uly="1445">Man kann rechnen, daß der Menſch allenthal⸗</line>
        <line lrx="1083" lry="1543" ulx="212" uly="1499">ben 90 bis 100 Jahre alt wird, wenn ſein Leben</line>
        <line lrx="955" lry="1603" ulx="214" uly="1551">nicht durch aͤußerliche Zufaͤlle verkuͤrzt wird.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1085" lry="1846" type="textblock" ulx="215" uly="1625">
        <line lrx="1085" lry="1692" ulx="296" uly="1625">Aus Vergleichung verſchiedener Todtenliſten laͤſ⸗</line>
        <line lrx="1084" lry="1739" ulx="215" uly="1698">ſet ſich eine muthmaßliche Berechnung machen, wie</line>
        <line lrx="1084" lry="1795" ulx="217" uly="1751">lange eine Perſon von gewiſſem Alter wahrſcheinli⸗</line>
        <line lrx="1083" lry="1846" ulx="219" uly="1799">cher Weiſe noch leben koͤnne. Es iſt nemlich wahr⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="284" type="page" xml:id="s_AhI400_284">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_284.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1325" lry="1842" type="textblock" ulx="210" uly="260">
        <line lrx="1325" lry="304" ulx="238" uly="260">ſcheinlich, daß ein neugebohrnes Kind noch lebe demne</line>
        <line lrx="1325" lry="359" ulx="239" uly="314">wird 334 Jahr 6 Monat ſe hen</line>
        <line lrx="1325" lry="409" ulx="283" uly="369">Ein Kind von 1 Jahr 41 — 9 — leben a</line>
        <line lrx="1325" lry="489" ulx="620" uly="418">3 — 45 — 7 — 8</line>
        <line lrx="1324" lry="515" ulx="621" uly="470">5 — 46 — 4 —</line>
        <line lrx="1325" lry="567" ulx="603" uly="509">0% — 44 — 9 — einen</line>
        <line lrx="1324" lry="622" ulx="283" uly="564">Eine Perſon von 15 — 41 — 6 — den,dr</line>
        <line lrx="1325" lry="676" ulx="593" uly="617">20 – 38 — 3 — dr n</line>
        <line lrx="1317" lry="728" ulx="602" uly="677">25 — 35 — 3 — wie 27</line>
        <line lrx="1323" lry="782" ulx="601" uly="727">30 —-· 32 —- 3 — Verheur</line>
        <line lrx="1325" lry="842" ulx="601" uly="790">35 — 209 — 8</line>
        <line lrx="1322" lry="898" ulx="601" uly="843">40 — 26 — 6 — nnhet</line>
        <line lrx="1319" lry="950" ulx="602" uly="907">45 23 Mnt</line>
        <line lrx="1325" lry="1008" ulx="602" uly="958">50 20 — 1I1 — ſd</line>
        <line lrx="1325" lry="1055" ulx="604" uly="1011">55 17 — elmte</line>
        <line lrx="1083" lry="1096" ulx="603" uly="1057">60 — 14 — 2 —</line>
        <line lrx="1325" lry="1150" ulx="602" uly="1108">65 — II — 5 —</line>
        <line lrx="1317" lry="1208" ulx="603" uly="1156">70  8 — II — füitbt</line>
        <line lrx="1325" lry="1256" ulx="604" uly="1213">725 – 5 — 8 —- n</line>
        <line lrx="1317" lry="1307" ulx="605" uly="1265">80 — 4 — 10 — llen,</line>
        <line lrx="1320" lry="1361" ulx="604" uly="1323">85 — 3 — 3 – RN</line>
        <line lrx="1325" lry="1423" ulx="600" uly="1382">90 — ⸗ — - —</line>
        <line lrx="1325" lry="1499" ulx="328" uly="1458">Das Alter von ſieben Jahren iſt dasjenige, werd</line>
        <line lrx="1325" lry="1555" ulx="210" uly="1512">worinn man noch die groͤßte Anzahl Jahre zu leben nmua</line>
        <line lrx="1058" lry="1608" ulx="243" uly="1560">Hoffnung hat.</line>
        <line lrx="1324" lry="1682" ulx="246" uly="1624">In dem Alter von 12 bis 13 Jahren hat man hilt</line>
        <line lrx="1320" lry="1734" ulx="242" uly="1685">den 4ten Theil ſeines Lebens zuruͤckgelegt. Mit Nen</line>
        <line lrx="1325" lry="1790" ulx="242" uly="1737">25 und 29 iſt man in der Haͤlfte ſeines Lebens, und</line>
        <line lrx="1325" lry="1842" ulx="242" uly="1788">mit 50 Jahren hat man 3 deſſelben vollbracht. Aus e</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="285" type="page" xml:id="s_AhI400_285">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_285.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="49" lry="892" type="textblock" ulx="0" uly="446">
        <line lrx="49" lry="724" ulx="31" uly="715">1</line>
      </zone>
      <zone lrx="59" lry="1526" type="textblock" ulx="0" uly="1483">
        <line lrx="59" lry="1526" ulx="0" uly="1483">enge,</line>
      </zone>
      <zone lrx="90" lry="1701" type="textblock" ulx="0" uly="1653">
        <line lrx="90" lry="1701" ulx="0" uly="1653">Gtoan</line>
      </zone>
      <zone lrx="57" lry="1747" type="textblock" ulx="25" uly="1709">
        <line lrx="57" lry="1747" ulx="25" uly="1709">Nt</line>
      </zone>
      <zone lrx="57" lry="1807" type="textblock" ulx="0" uly="1764">
        <line lrx="57" lry="1807" ulx="0" uly="1764">, und</line>
      </zone>
      <zone lrx="92" lry="1860" type="textblock" ulx="0" uly="1816">
        <line lrx="92" lry="1860" ulx="0" uly="1816">H</line>
      </zone>
      <zone lrx="91" lry="1585" type="textblock" ulx="0" uly="1535">
        <line lrx="91" lry="1585" ulx="0" uly="1535"> n</line>
      </zone>
      <zone lrx="1063" lry="236" type="textblock" ulx="989" uly="193">
        <line lrx="1063" lry="236" ulx="989" uly="193">265</line>
      </zone>
      <zone lrx="1062" lry="436" type="textblock" ulx="193" uly="278">
        <line lrx="1062" lry="320" ulx="194" uly="278">dem Sterbregiſter erhellet, daß die Weiber, wenn</line>
        <line lrx="1062" lry="374" ulx="194" uly="330">ſie gewiſſe Jahre uͤberlebt haben, insgemein laͤnger</line>
        <line lrx="576" lry="436" ulx="193" uly="380">leben als die Maͤnner.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1061" lry="614" type="textblock" ulx="192" uly="466">
        <line lrx="1061" lry="502" ulx="275" uly="466">Wenn man die Summe der Verſtorbenen in</line>
        <line lrx="1061" lry="565" ulx="194" uly="520">einem Lande zuſammen nimmt, ſo wird man fin⸗</line>
        <line lrx="1061" lry="614" ulx="192" uly="573">den, daß die der verſtorbenen Mannsperſonen ſich zu</line>
      </zone>
      <zone lrx="1059" lry="675" type="textblock" ulx="147" uly="621">
        <line lrx="1059" lry="675" ulx="147" uly="621">der Anzahl der verſtorbenen Weibsperſonen verhaͤlt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1062" lry="783" type="textblock" ulx="192" uly="679">
        <line lrx="1062" lry="720" ulx="192" uly="679">wie 27 zu 25. Unter den Weibern ſelber leben die</line>
        <line lrx="1007" lry="783" ulx="193" uly="726">verheuratheten laͤnger, als die unverheuratheten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1062" lry="1078" type="textblock" ulx="193" uly="815">
        <line lrx="1060" lry="856" ulx="253" uly="815">Aus Beobachtung von einer Zeit von 50 Jah⸗</line>
        <line lrx="1059" lry="909" ulx="193" uly="864">ren hat ſich ergeben, daß die meiſten Menſchen im</line>
        <line lrx="1059" lry="961" ulx="194" uly="916">Monat Merz, wie auch im Auguſt und September</line>
        <line lrx="1062" lry="1043" ulx="197" uly="971">ſterben; die wenigſten hingegen im November, De⸗</line>
        <line lrx="545" lry="1078" ulx="200" uly="1026">eember und Februar.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1091" lry="1363" type="textblock" ulx="197" uly="1103">
        <line lrx="1091" lry="1150" ulx="279" uly="1103">Die Haͤlfte derjenigen, die gebohren werden,</line>
        <line lrx="1060" lry="1203" ulx="199" uly="1161">ſtirbt vor dem Alter von 17 Jahren, ſo daß dieje⸗</line>
        <line lrx="1061" lry="1257" ulx="198" uly="1214">nigen, die dieſen Zeitpunkt weniger oder mehr uͤber⸗</line>
        <line lrx="1059" lry="1310" ulx="197" uly="1267">leben, einen Vorzug genießen, zu welchem die Haͤlf⸗</line>
        <line lrx="1058" lry="1363" ulx="199" uly="1322">te des menſchlichen Geſchlechts nicht gelangt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1064" lry="1571" type="textblock" ulx="201" uly="1403">
        <line lrx="1060" lry="1443" ulx="282" uly="1403">Nach den Beobachtungen des großen Boerhaave</line>
        <line lrx="1064" lry="1495" ulx="201" uly="1452">werden die geſundeſten Kinder in den Monaten Ja⸗</line>
        <line lrx="793" lry="1571" ulx="203" uly="1505">nuar, Februar und Merz gebohren.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1068" lry="1633" type="textblock" ulx="286" uly="1562">
        <line lrx="1068" lry="1633" ulx="286" uly="1562">Die Anzahl derer, die jaͤhrlich ſterben, „ver⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1065" lry="1683" type="textblock" ulx="182" uly="1639">
        <line lrx="1065" lry="1683" ulx="182" uly="1639">haͤlt ſich zu der Anzahl derer, die gebohren wer⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1084" lry="1841" type="textblock" ulx="205" uly="1694">
        <line lrx="1067" lry="1770" ulx="205" uly="1694">den, wie 10 zu 12 dder 13, ſo daß in einem</line>
        <line lrx="1084" lry="1794" ulx="207" uly="1743">Lande jaͤhrlich 2, oder 3. Menſchen mehr geboh⸗</line>
        <line lrx="1071" lry="1841" ulx="207" uly="1773">ren werden, als ſterben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="847" lry="2000" type="textblock" ulx="845" uly="1993">
        <line lrx="847" lry="2000" ulx="845" uly="1993">4</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="286" type="page" xml:id="s_AhI400_286">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_286.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="841" lry="255" type="textblock" ulx="831" uly="235">
        <line lrx="841" lry="248" ulx="835" uly="235">6</line>
        <line lrx="837" lry="255" ulx="831" uly="245">4</line>
      </zone>
      <zone lrx="1154" lry="317" type="textblock" ulx="344" uly="271">
        <line lrx="1154" lry="317" ulx="344" uly="271">Wenn der ganze Haufe der Lebenden in zween</line>
      </zone>
      <zone lrx="1142" lry="368" type="textblock" ulx="260" uly="324">
        <line lrx="1142" lry="368" ulx="260" uly="324">Theile getheilt wird, ſo iſt ein Theil 27 Jahre und</line>
      </zone>
      <zone lrx="1176" lry="419" type="textblock" ulx="261" uly="377">
        <line lrx="1176" lry="419" ulx="261" uly="377">daruͤber alt, und der andere Theil iſt unter dieſem</line>
      </zone>
      <zone lrx="1143" lry="805" type="textblock" ulx="259" uly="427">
        <line lrx="755" lry="475" ulx="261" uly="427">Alter. .</line>
        <line lrx="1141" lry="540" ulx="343" uly="494">Die Zahl der Knaben, die jaͤhrlich gebohren</line>
        <line lrx="1143" lry="591" ulx="262" uly="547">werden, verhaͤlt ſich zu der Zahl der Maͤdchen wie</line>
        <line lrx="1141" lry="644" ulx="260" uly="603">21 zu 20, oder wie 104 zu 100. Allein da in der</line>
        <line lrx="1141" lry="706" ulx="260" uly="654">Kindheit wieder ½ mehr Knaben als Maͤdchen ſter⸗</line>
        <line lrx="1142" lry="751" ulx="261" uly="709">ben, ſo wird die Anzahl der Manns⸗ und Weibsper⸗</line>
        <line lrx="1116" lry="805" ulx="259" uly="762">ſonen gegen das mannbare Alter wieder gleich.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1178" lry="883" type="textblock" ulx="342" uly="834">
        <line lrx="1178" lry="883" ulx="342" uly="834">Unter 65 bis 70 Kindern, die gebohren wer⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1139" lry="943" type="textblock" ulx="240" uly="892">
        <line lrx="1139" lry="943" ulx="240" uly="892">den, befindet ſich gemeiniglich nur 1 Paar Zwillinge.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1140" lry="1514" type="textblock" ulx="245" uly="956">
        <line lrx="1139" lry="1011" ulx="320" uly="956">Die Anzahl der getauften Kinder verhaͤlt ſich</line>
        <line lrx="1140" lry="1067" ulx="263" uly="1022">zu der Anzahl der Familien in einem Lande wie 10</line>
        <line lrx="1138" lry="1121" ulx="261" uly="1066">zu 66, ſo daß man auf 66 Familien jaͤhrlich nur</line>
        <line lrx="939" lry="1173" ulx="260" uly="1122">10 getaufte Kinder rechnen kann.</line>
        <line lrx="1139" lry="1234" ulx="342" uly="1191">In einem wohlbevolkerten Lande kann man un⸗</line>
        <line lrx="1138" lry="1290" ulx="259" uly="1243">ter 50 oder 52 Perſonen jaͤhrlich nicht mehr als</line>
        <line lrx="976" lry="1346" ulx="261" uly="1301">eine Perſon rechnen, die ſich verheurathet.</line>
        <line lrx="1137" lry="1405" ulx="302" uly="1365">Die Maͤnner, die im Stande ſind, Waffen zu</line>
        <line lrx="1137" lry="1488" ulx="245" uly="1410">tragen, machen in einem ganzen Lande allezeit den</line>
        <line lrx="820" lry="1514" ulx="248" uly="1473">vierten Theil der Einwohner aus.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1137" lry="1848" type="textblock" ulx="258" uly="1500">
        <line lrx="1136" lry="1580" ulx="342" uly="1500">In Engelland wird dasjenige, was ein Menſch</line>
        <line lrx="1136" lry="1634" ulx="259" uly="1591">jaͤhrlich zu ſeiner nothduͤrftigen Unterhaltung ge⸗</line>
        <line lrx="1134" lry="1686" ulx="259" uly="1640">braucht, auf 7 5 Sterling gerechnet. In Frank⸗</line>
        <line lrx="1136" lry="1738" ulx="258" uly="1694">reich ſchaͤzt man es nur auf 100 Liores. In Deutſch⸗</line>
        <line lrx="1137" lry="1792" ulx="259" uly="1748">land rechnert man es ohngefehr 30 Thaler. Da</line>
        <line lrx="1136" lry="1848" ulx="259" uly="1801">aber dieſe Berechnung blos die Landleute und die</line>
      </zone>
      <zone lrx="456" lry="1909" type="textblock" ulx="437" uly="1902">
        <line lrx="456" lry="1909" ulx="437" uly="1902">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="280" lry="1920" type="textblock" ulx="277" uly="1911">
        <line lrx="280" lry="1920" ulx="277" uly="1911">.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="575" type="textblock" ulx="1268" uly="263">
        <line lrx="1325" lry="301" ulx="1271" uly="263">aͤrnſt</line>
        <line lrx="1325" lry="362" ulx="1270" uly="321">Herr!</line>
        <line lrx="1324" lry="407" ulx="1268" uly="374">treides</line>
        <line lrx="1325" lry="467" ulx="1270" uly="428">che ar</line>
        <line lrx="1325" lry="522" ulx="1272" uly="481">gen</line>
        <line lrx="1325" lry="575" ulx="1276" uly="534">gel n</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="626" type="textblock" ulx="1254" uly="586">
        <line lrx="1325" lry="626" ulx="1254" uly="586">(Ehe</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1267" type="textblock" ulx="1269" uly="641">
        <line lrx="1325" lry="680" ulx="1269" uly="641">zu ihre</line>
        <line lrx="1324" lry="733" ulx="1269" uly="695">den Pr</line>
        <line lrx="1325" lry="782" ulx="1271" uly="747">die S</line>
        <line lrx="1325" lry="839" ulx="1270" uly="792">6 Get</line>
        <line lrx="1325" lry="893" ulx="1274" uly="855">chen</line>
        <line lrx="1313" lry="946" ulx="1274" uly="900">nuc.</line>
        <line lrx="1321" lry="999" ulx="1284" uly="962">Rr</line>
        <line lrx="1325" lry="1054" ulx="1288" uly="1015">341</line>
        <line lrx="1324" lry="1108" ulx="1287" uly="1067">Pfe</line>
        <line lrx="1322" lry="1208" ulx="1285" uly="1183">man</line>
        <line lrx="1323" lry="1267" ulx="1286" uly="1232">muß</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1323" type="textblock" ulx="1265" uly="1283">
        <line lrx="1325" lry="1323" ulx="1265" uly="1283">alf</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1421" type="textblock" ulx="1291" uly="1340">
        <line lrx="1325" lry="1370" ulx="1291" uly="1340">Re</line>
        <line lrx="1325" lry="1421" ulx="1292" uly="1390">trei</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1529" type="textblock" ulx="1294" uly="1439">
        <line lrx="1325" lry="1476" ulx="1294" uly="1439">in</line>
        <line lrx="1325" lry="1529" ulx="1297" uly="1501">ren</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="287" type="page" xml:id="s_AhI400_287">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_287.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="67" lry="427" type="textblock" ulx="0" uly="288">
        <line lrx="65" lry="321" ulx="0" uly="288">1 zween</line>
        <line lrx="66" lry="371" ulx="0" uly="335">hre und</line>
        <line lrx="67" lry="427" ulx="1" uly="388"> dieſen</line>
      </zone>
      <zone lrx="66" lry="761" type="textblock" ulx="0" uly="507">
        <line lrx="66" lry="550" ulx="1" uly="507">gebehten</line>
        <line lrx="66" lry="602" ulx="0" uly="561">chen nie</line>
        <line lrx="65" lry="649" ulx="0" uly="615"> in der</line>
        <line lrx="66" lry="707" ulx="0" uly="667">hen ſet⸗</line>
        <line lrx="66" lry="761" ulx="0" uly="722">deiböper⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="55" lry="817" type="textblock" ulx="0" uly="775">
        <line lrx="55" lry="817" ulx="0" uly="775">leich.</line>
      </zone>
      <zone lrx="68" lry="946" type="textblock" ulx="0" uly="861">
        <line lrx="68" lry="888" ulx="0" uly="861">en et⸗</line>
        <line lrx="64" lry="946" ulx="0" uly="907">Uilinge-</line>
      </zone>
      <zone lrx="68" lry="1132" type="textblock" ulx="0" uly="981">
        <line lrx="68" lry="1025" ulx="0" uly="981">Pr ſih</line>
        <line lrx="67" lry="1073" ulx="2" uly="1038">e wie o</line>
        <line lrx="67" lry="1132" ulx="0" uly="1092">lch nur</line>
      </zone>
      <zone lrx="68" lry="1306" type="textblock" ulx="0" uly="1217">
        <line lrx="68" lry="1248" ulx="4" uly="1217">mon ur⸗</line>
        <line lrx="68" lry="1306" ulx="0" uly="1261">ſehr</line>
      </zone>
      <zone lrx="65" lry="1485" type="textblock" ulx="0" uly="1385">
        <line lrx="65" lry="1427" ulx="0" uly="1385">dofen</line>
        <line lrx="63" lry="1485" ulx="0" uly="1439">ezet din</line>
      </zone>
      <zone lrx="64" lry="1810" type="textblock" ulx="0" uly="1551">
        <line lrx="63" lry="1597" ulx="0" uly="1551">Mineh</line>
        <line lrx="62" lry="1654" ulx="0" uly="1614">ung Ne</line>
        <line lrx="61" lry="1707" ulx="1" uly="1657">F⸗</line>
        <line lrx="64" lry="1760" ulx="0" uly="1712">Duntſch⸗</line>
        <line lrx="64" lry="1810" ulx="4" uly="1768">N</line>
      </zone>
      <zone lrx="127" lry="1866" type="textblock" ulx="2" uly="1818">
        <line lrx="127" lry="1866" ulx="2" uly="1818">1rd N</line>
      </zone>
      <zone lrx="1055" lry="219" type="textblock" ulx="575" uly="173">
        <line lrx="1055" lry="219" ulx="575" uly="173">4 267</line>
      </zone>
      <zone lrx="1080" lry="787" type="textblock" ulx="184" uly="261">
        <line lrx="1056" lry="315" ulx="184" uly="261">aͤrmſten Einwohner der Staͤdte betrift, ſo hat der</line>
        <line lrx="1056" lry="370" ulx="185" uly="314">Herr Unger in einer Schrift von dem Preis des Ge⸗</line>
        <line lrx="1059" lry="418" ulx="185" uly="360">treides, ſich bemuͤhet, eine Regel anzugeben, wel⸗</line>
        <line lrx="1056" lry="474" ulx="187" uly="416">che auf Perſonen mittlern Standes in mittelmaͤßi⸗</line>
        <line lrx="1058" lry="529" ulx="188" uly="473">gen Staͤdten anzuwenden waͤre. Nach dieſer Re⸗</line>
        <line lrx="1059" lry="582" ulx="190" uly="525">gel muß man zuerſt wiſſen, wie viele Malter,</line>
        <line lrx="1060" lry="632" ulx="191" uly="577">(Scheffel) Korn in einem Lande eine Perſon jaͤhrlich</line>
        <line lrx="1062" lry="686" ulx="189" uly="633">zu ihrem Unterhalt noͤthig hat. Hierauf machet man</line>
        <line lrx="1080" lry="738" ulx="190" uly="686">den Preis dieſes Korns zu Pfenningen, und dividirt</line>
        <line lrx="1064" lry="787" ulx="192" uly="741">die Summe mit 64. Der Quotient wird alsdann</line>
      </zone>
      <zone lrx="1064" lry="843" type="textblock" ulx="184" uly="791">
        <line lrx="1064" lry="843" ulx="184" uly="791">ſo viele Thaler anzeigen, als man fuͤr den jaͤhrli⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1077" lry="1524" type="textblock" ulx="194" uly="842">
        <line lrx="1064" lry="895" ulx="194" uly="842">chen Unterhalt einer Perſon in dieſem Lande rechnen</line>
        <line lrx="1066" lry="949" ulx="194" uly="899">muß. 3. B. in den Laͤndern, wo man 2¼ Malter</line>
        <line lrx="1065" lry="1000" ulx="197" uly="951">Korn auf eine Perſon rechnet, und das Malter</line>
        <line lrx="1068" lry="1054" ulx="199" uly="1005">3 Thaler 8 Groſchen gilt, wird dieſe Summe 2400</line>
        <line lrx="1071" lry="1106" ulx="201" uly="1056">Pfenninge machen, dieſe mit 64 dividirt, geben</line>
        <line lrx="1072" lry="1162" ulx="200" uly="1110">37 Thaler, welches dieſe Summe anzeiget, die</line>
        <line lrx="1072" lry="1211" ulx="202" uly="1162">man zum jaͤhrlichen Unterhalt einer Perſon rechnen</line>
        <line lrx="1074" lry="1263" ulx="203" uly="1214">muß. Dieſer Schriftſteller hat ſeine Regel auch</line>
        <line lrx="1074" lry="1317" ulx="205" uly="1270">auf die vergangene Jahrhunderte angewandt, und</line>
        <line lrx="1075" lry="1366" ulx="205" uly="1321">vermittelſt der Vergleichung des Preiſes, des Ge⸗</line>
        <line lrx="1076" lry="1424" ulx="206" uly="1368">treides, in jenen Zeiten die Rechnung gemacht, daß</line>
        <line lrx="1077" lry="1471" ulx="207" uly="1427">in Deutſchland eine Familie von Perſonen, zu ih⸗</line>
        <line lrx="1012" lry="1524" ulx="209" uly="1474">rem jaͤhrlichen Unterhalt noͤthig gehabt haben:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1019" lry="1837" type="textblock" ulx="290" uly="1531">
        <line lrx="1019" lry="1581" ulx="290" uly="1531">im Jahr I1500 — 5 ¾ Thaler</line>
        <line lrx="981" lry="1637" ulx="306" uly="1585">— 1550 — 3 33 —</line>
        <line lrx="981" lry="1683" ulx="330" uly="1637">— 1600 — 6 33</line>
        <line lrx="983" lry="1738" ulx="332" uly="1685">— 1I650 — 92 ½ —</line>
        <line lrx="983" lry="1792" ulx="333" uly="1745">— 1700° — 1 2 3 ¾ —</line>
        <line lrx="984" lry="1837" ulx="335" uly="1802">— 1750 — 150 —</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="288" type="page" xml:id="s_AhI400_288">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_288.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="303" lry="225" type="textblock" ulx="256" uly="190">
        <line lrx="303" lry="225" ulx="256" uly="190">26</line>
      </zone>
      <zone lrx="1136" lry="478" type="textblock" ulx="254" uly="275">
        <line lrx="1136" lry="317" ulx="340" uly="275">Eben dieſer Regel hat er ſich auch bedient, die</line>
        <line lrx="1136" lry="373" ulx="257" uly="327">Menge des Geldes zu beſtimmen, welches zu ver⸗</line>
        <line lrx="1136" lry="430" ulx="255" uly="383">ſchiedenen Zeiten in Deutſchland geweſen iſt. Die⸗</line>
        <line lrx="900" lry="478" ulx="254" uly="437">ſemnach rechnet er</line>
      </zone>
      <zone lrx="570" lry="552" type="textblock" ulx="297" uly="513">
        <line lrx="570" lry="552" ulx="297" uly="513">im Jahr 1 500</line>
      </zone>
      <zone lrx="592" lry="897" type="textblock" ulx="310" uly="574">
        <line lrx="571" lry="605" ulx="314" uly="574">—, 1550</line>
        <line lrx="592" lry="649" ulx="314" uly="618">— 1600</line>
        <line lrx="568" lry="710" ulx="314" uly="671">—, 1650</line>
        <line lrx="569" lry="764" ulx="310" uly="730">— 1700</line>
        <line lrx="567" lry="816" ulx="315" uly="785">—— 1750</line>
        <line lrx="397" lry="897" ulx="337" uly="864">Die</line>
      </zone>
      <zone lrx="650" lry="694" type="textblock" ulx="609" uly="687">
        <line lrx="650" lry="694" ulx="609" uly="687">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1112" lry="560" type="textblock" ulx="752" uly="500">
        <line lrx="1112" lry="560" ulx="752" uly="500">7 ¾ Millionen Thlr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="836" lry="671" type="textblock" ulx="712" uly="568">
        <line lrx="836" lry="618" ulx="712" uly="568">4 5</line>
        <line lrx="836" lry="671" ulx="719" uly="622">9 9 5</line>
      </zone>
      <zone lrx="852" lry="725" type="textblock" ulx="672" uly="673">
        <line lrx="852" lry="725" ulx="672" uly="673">1 33 ☛</line>
      </zone>
      <zone lrx="808" lry="827" type="textblock" ulx="683" uly="728">
        <line lrx="807" lry="773" ulx="684" uly="728">28349</line>
        <line lrx="808" lry="827" ulx="683" uly="782">4284</line>
      </zone>
      <zone lrx="981" lry="644" type="textblock" ulx="899" uly="636">
        <line lrx="981" lry="644" ulx="899" uly="636">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="977" lry="750" type="textblock" ulx="895" uly="743">
        <line lrx="977" lry="750" ulx="895" uly="743">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="978" lry="804" type="textblock" ulx="896" uly="795">
        <line lrx="978" lry="804" ulx="896" uly="795">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="592" type="textblock" ulx="1039" uly="585">
        <line lrx="1081" lry="592" ulx="1039" uly="585">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1081" lry="645" type="textblock" ulx="1040" uly="638">
        <line lrx="1081" lry="645" ulx="1040" uly="638">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1143" lry="1013" type="textblock" ulx="254" uly="842">
        <line lrx="1143" lry="913" ulx="420" uly="842">Arbeit von 25 erwachſenen Perſonen iſt</line>
        <line lrx="1130" lry="960" ulx="254" uly="914">hinlaͤnglich, 100 andern erwachſenen Perſonen die</line>
        <line lrx="941" lry="1013" ulx="257" uly="966">Nothdurft und Unterhalt zu verſchaffen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="633" type="textblock" ulx="1272" uly="529">
        <line lrx="1324" lry="568" ulx="1272" uly="529">wie</line>
        <line lrx="1325" lry="633" ulx="1296" uly="601">gu</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="890" type="textblock" ulx="1278" uly="784">
        <line lrx="1315" lry="807" ulx="1299" uly="784">R</line>
        <line lrx="1325" lry="890" ulx="1278" uly="859">oder</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="972" type="textblock" ulx="1277" uly="898">
        <line lrx="1325" lry="932" ulx="1277" uly="898">Euin</line>
        <line lrx="1325" lry="972" ulx="1278" uly="940">V. de</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="289" type="page" xml:id="s_AhI400_289">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_289.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="62" lry="428" type="textblock" ulx="0" uly="288">
        <line lrx="62" lry="323" ulx="0" uly="288">nt, die</line>
        <line lrx="62" lry="379" ulx="0" uly="347">u ver⸗</line>
        <line lrx="61" lry="428" ulx="22" uly="394">Die⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="857" lry="515" type="textblock" ulx="380" uly="455">
        <line lrx="857" lry="515" ulx="380" uly="455">Anleitung,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1055" lry="702" type="textblock" ulx="183" uly="530">
        <line lrx="1055" lry="586" ulx="183" uly="530">wie bei mehrern Faͤllen, ſowol im Kaufen als</line>
        <line lrx="1003" lry="650" ulx="233" uly="599">auch Verkaufen, kurz und leicht gerechnet</line>
        <line lrx="740" lry="702" ulx="497" uly="662">werden kann.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1105" lry="1673" type="textblock" ulx="187" uly="784">
        <line lrx="1058" lry="861" ulx="187" uly="784">Wenn ſich der Werth eines einzelnen in Sechſern</line>
        <line lrx="1056" lry="901" ulx="188" uly="860">oder Groſchen beſtimmen laͤßt, und man daraus die</line>
        <line lrx="1057" lry="946" ulx="188" uly="901">Summe von mehrern, z. E. W. Ellen, Maaßen</line>
        <line lrx="1058" lry="988" ulx="188" uly="941">ꝛc. berechnen will, ſo verfahre man auf folgende</line>
        <line lrx="769" lry="1019" ulx="189" uly="982">Art, als:</line>
        <line lrx="1059" lry="1079" ulx="277" uly="1033">So viel Sechſer 1 fH. oder Elle ꝛc. koſtet,</line>
        <line lrx="1087" lry="1118" ulx="192" uly="1075">multiplizire man mit der Anzahl 5. oder Ellen,</line>
        <line lrx="1061" lry="1161" ulx="193" uly="1117">von denen man den Werth wiſſen will, und ſchnei⸗</line>
        <line lrx="1064" lry="1202" ulx="194" uly="1157">de durch ein Comma die lezte Ziffer rechter Hand</line>
        <line lrx="1063" lry="1244" ulx="194" uly="1197">davon ab, ſo bezeichnen die vorherſtehende die fl⸗</line>
        <line lrx="979" lry="1283" ulx="194" uly="1239">und die abgeſchnittene ſind Sechſer; z. B.</line>
        <line lrx="1064" lry="1337" ulx="235" uly="1292">Ich kaufe 798 [5, wovon jedes 42 kr. koſtet,</line>
        <line lrx="1012" lry="1379" ulx="277" uly="1332">was habe ich zu bezahlen?</line>
        <line lrx="1066" lry="1432" ulx="280" uly="1386">Zuerſt muß man wiſſen, wie viel Sechſer 42</line>
        <line lrx="1067" lry="1469" ulx="197" uly="1425">kr. ſind; man dividire daher mit 6 in 42, ſo fin⸗</line>
        <line lrx="1067" lry="1511" ulx="198" uly="1467">det man 7; mit dieſem Ener multiplizire man 78 5,</line>
        <line lrx="1105" lry="1549" ulx="199" uly="1507">ſo kommt 54,6, daran unterſcheide man durch ein</line>
        <line lrx="1072" lry="1594" ulx="201" uly="1549">Comma 6, ſo gilt 54 vor ſich und bezeichnet 54 fl.</line>
        <line lrx="1070" lry="1636" ulx="200" uly="1589">und der abgetheilte 6er ſind 6 Sechſer, folglich</line>
        <line lrx="955" lry="1673" ulx="201" uly="1630">36 kr. mithin in allem 54 fl. 36 kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="583" lry="1832" type="textblock" ulx="407" uly="1695">
        <line lrx="583" lry="1735" ulx="442" uly="1695">78 .</line>
        <line lrx="506" lry="1776" ulx="486" uly="1744">2</line>
        <line lrx="509" lry="1832" ulx="407" uly="1792">5 4,6</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="290" type="page" xml:id="s_AhI400_290">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_290.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1078" lry="310" type="textblock" ulx="244" uly="191">
        <line lrx="314" lry="233" ulx="244" uly="191">270</line>
        <line lrx="1078" lry="310" ulx="333" uly="263">Eine Elle um 36 kr., was koſten 94 Ellen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1145" lry="412" type="textblock" ulx="243" uly="321">
        <line lrx="1145" lry="368" ulx="302" uly="321">Man dividire zuerſt wieder mit 6 kr. eines Sech⸗</line>
        <line lrx="1117" lry="412" ulx="243" uly="363">ſers, ſo findet man, daß 36 kr. 6 Sechſer machen;</line>
      </zone>
      <zone lrx="1115" lry="669" type="textblock" ulx="243" uly="408">
        <line lrx="755" lry="456" ulx="243" uly="408">folglich nach obiger Anleitung:</line>
        <line lrx="766" lry="515" ulx="599" uly="461">9 4 Ellen</line>
        <line lrx="1115" lry="612" ulx="507" uly="565">fl. 5 6, 4 Sechſer heißt 56 fl. 24 kr.</line>
        <line lrx="1060" lry="669" ulx="245" uly="619">weil die lezt abgeſchnittene Zahl 4 Sechſer ſind.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1114" lry="773" type="textblock" ulx="285" uly="684">
        <line lrx="1114" lry="735" ulx="285" uly="684">Einer giebt taͤglich vor Koſt und Wohnung 54 kr.;</line>
        <line lrx="1023" lry="773" ulx="327" uly="726">wie viel hat er in 178 Tagen zu zahlen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="718" lry="838" type="textblock" ulx="498" uly="792">
        <line lrx="718" lry="838" ulx="498" uly="792">1 7 8 Tage</line>
      </zone>
      <zone lrx="1126" lry="932" type="textblock" ulx="226" uly="835">
        <line lrx="1126" lry="888" ulx="226" uly="835">54 kr. machen 9 Sechſer</line>
        <line lrx="1113" lry="932" ulx="458" uly="884">1 6 0, 2 thut 160 fl. 2 Sechſer od. 12 kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1115" lry="1251" type="textblock" ulx="240" uly="974">
        <line lrx="1114" lry="1028" ulx="298" uly="974">Was koſten 134 Imi Wein, 1 Maaß zu 48 kr. ²</line>
        <line lrx="1115" lry="1086" ulx="325" uly="1029">Zuerſt muͤſſen die Imi in Maaß verwandelt</line>
        <line lrx="1113" lry="1122" ulx="240" uly="1070">werden, dieß geſchieht, wenn ſolche mit 10 multi⸗</line>
        <line lrx="1113" lry="1169" ulx="240" uly="1111">plizirt werden, weil 1 Imi 10 Maaß iſt. Man</line>
        <line lrx="1112" lry="1211" ulx="240" uly="1154">ſage: 13 mal 10 iſt 130, und 5 Maaß von dein</line>
        <line lrx="1112" lry="1251" ulx="240" uly="1193">halben Imi dazu, macht 135, und dann 6 iſt in</line>
      </zone>
      <zone lrx="1011" lry="1374" type="textblock" ulx="240" uly="1232">
        <line lrx="1011" lry="1293" ulx="240" uly="1232">48 kr. 8 mal, und nun wie oben multiplizirt.</line>
        <line lrx="978" lry="1344" ulx="484" uly="1297">13 5 D</line>
        <line lrx="583" lry="1374" ulx="564" uly="1343">8</line>
      </zone>
      <zone lrx="1110" lry="1432" type="textblock" ulx="447" uly="1384">
        <line lrx="1110" lry="1432" ulx="447" uly="1384">110 8,0 macht 108 fl. und keine kr.,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1127" lry="1492" type="textblock" ulx="240" uly="1433">
        <line lrx="1127" lry="1492" ulx="240" uly="1433">denn wenn die lezte abgetheilte Ziffer eine Null iſt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1068" lry="1541" type="textblock" ulx="240" uly="1485">
        <line lrx="1068" lry="1541" ulx="240" uly="1485">ſo macht es immer nur fl. und nichts mehr dazu.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1132" lry="1587" type="textblock" ulx="323" uly="1522">
        <line lrx="1132" lry="1587" ulx="323" uly="1522">Auf dieſe Art wird immer durch alle Zahlen,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1109" lry="1811" type="textblock" ulx="237" uly="1577">
        <line lrx="1040" lry="1629" ulx="240" uly="1577">welche ſich in Sechſer theilen laſſen, verfahren.</line>
        <line lrx="1109" lry="1681" ulx="322" uly="1627">Da nun aber viele Zahlen ſich nicht immer in</line>
        <line lrx="1108" lry="1725" ulx="238" uly="1668">Sechſer, ofters aber in Groſchen eintheilen laſſen,</line>
        <line lrx="1073" lry="1768" ulx="237" uly="1716">ſo verfahre man auf folgende Art: ,</line>
        <line lrx="1104" lry="1811" ulx="320" uly="1760">Man dividire mit 3 in die Kreuzer eines ein⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1102" lry="1876" type="textblock" ulx="233" uly="1800">
        <line lrx="1102" lry="1860" ulx="233" uly="1800">zelnen Pfunds ꝛc., wenn es aufgeht, ſo giebt die</line>
        <line lrx="1070" lry="1876" ulx="997" uly="1850">neue</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="412" type="textblock" ulx="1271" uly="260">
        <line lrx="1325" lry="290" ulx="1273" uly="260">neue</line>
        <line lrx="1325" lry="330" ulx="1272" uly="299">der</line>
        <line lrx="1325" lry="370" ulx="1271" uly="339">dibidir</line>
        <line lrx="1325" lry="412" ulx="1271" uly="382">und d</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="595" type="textblock" ulx="1274" uly="561">
        <line lrx="1325" lry="595" ulx="1274" uly="561">11 G</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1291" type="textblock" ulx="1275" uly="1122">
        <line lrx="1318" lry="1157" ulx="1278" uly="1122">Null</line>
        <line lrx="1325" lry="1201" ulx="1276" uly="1165">dire d</line>
        <line lrx="1316" lry="1240" ulx="1276" uly="1207">wird</line>
        <line lrx="1325" lry="1291" ulx="1275" uly="1249">geſozt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1486" type="textblock" ulx="1279" uly="1404">
        <line lrx="1325" lry="1445" ulx="1279" uly="1404">lche</line>
        <line lrx="1325" lry="1486" ulx="1282" uly="1448">den</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="291" type="page" xml:id="s_AhI400_291">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_291.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="39" lry="368" type="textblock" ulx="0" uly="330">
        <line lrx="39" lry="368" ulx="0" uly="330">Heche</line>
      </zone>
      <zone lrx="37" lry="413" type="textblock" ulx="0" uly="373">
        <line lrx="37" lry="413" ulx="0" uly="373">hen;</line>
      </zone>
      <zone lrx="39" lry="619" type="textblock" ulx="0" uly="576">
        <line lrx="39" lry="619" ulx="0" uly="576">k.</line>
      </zone>
      <zone lrx="35" lry="933" type="textblock" ulx="2" uly="899">
        <line lrx="35" lry="933" ulx="2" uly="899">21.</line>
      </zone>
      <zone lrx="76" lry="1032" type="textblock" ulx="0" uly="988">
        <line lrx="76" lry="1032" ulx="0" uly="988">t.2</line>
      </zone>
      <zone lrx="43" lry="1253" type="textblock" ulx="0" uly="1043">
        <line lrx="43" lry="1080" ulx="0" uly="1043">hudett</line>
        <line lrx="41" lry="1121" ulx="0" uly="1086">ut⸗</line>
        <line lrx="40" lry="1164" ulx="5" uly="1129">Mn</line>
        <line lrx="41" lry="1205" ulx="0" uly="1174">Dden</line>
        <line lrx="42" lry="1253" ulx="6" uly="1209">ſen</line>
      </zone>
      <zone lrx="40" lry="1500" type="textblock" ulx="1" uly="1404">
        <line lrx="39" lry="1440" ulx="1" uly="1404">4 v/</line>
        <line lrx="40" lry="1500" ulx="1" uly="1459">i,</line>
      </zone>
      <zone lrx="77" lry="1596" type="textblock" ulx="0" uly="1557">
        <line lrx="77" lry="1596" ulx="0" uly="1557">len ,</line>
      </zone>
      <zone lrx="78" lry="1695" type="textblock" ulx="0" uly="1648">
        <line lrx="78" lry="1695" ulx="0" uly="1648">t</line>
      </zone>
      <zone lrx="39" lry="1735" type="textblock" ulx="0" uly="1693">
        <line lrx="39" lry="1735" ulx="0" uly="1693">ſen,</line>
      </zone>
      <zone lrx="39" lry="1906" type="textblock" ulx="0" uly="1784">
        <line lrx="39" lry="1817" ulx="12" uly="1784">eint</line>
        <line lrx="24" lry="1906" ulx="0" uly="1877">eue</line>
      </zone>
      <zone lrx="1032" lry="216" type="textblock" ulx="962" uly="179">
        <line lrx="1032" lry="216" ulx="962" uly="179">271</line>
      </zone>
      <zone lrx="1038" lry="491" type="textblock" ulx="166" uly="259">
        <line lrx="1038" lry="300" ulx="167" uly="259">neue Zahl die Groſchen, dieſe multiplizire man mit</line>
        <line lrx="1036" lry="345" ulx="166" uly="300">der Anzahl I5, Ellen ꝛc., das kommende Produkt</line>
        <line lrx="1035" lry="384" ulx="167" uly="342">dividire man mit 20, ſo bringt der Quotient die fl.</line>
        <line lrx="796" lry="425" ulx="166" uly="384">und der Reſt ſind Groſchen. Z. B.</line>
        <line lrx="927" lry="491" ulx="276" uly="441">1 15. um 33 kr., was koſten 89 152</line>
      </zone>
      <zone lrx="1037" lry="649" type="textblock" ulx="170" uly="512">
        <line lrx="1037" lry="561" ulx="249" uly="512">3 iſt in 33 kr. 11 mal, mithin machen 33 kr.</line>
        <line lrx="806" lry="605" ulx="170" uly="560">11 Groſchen, dieſe mit 89 multiplizirt</line>
        <line lrx="470" lry="649" ulx="454" uly="634">„</line>
      </zone>
      <zone lrx="910" lry="989" type="textblock" ulx="294" uly="681">
        <line lrx="535" lry="719" ulx="494" uly="681">1</line>
        <line lrx="510" lry="767" ulx="450" uly="732">8 9</line>
        <line lrx="472" lry="808" ulx="413" uly="773">8 9</line>
        <line lrx="910" lry="864" ulx="294" uly="819">2,0) 9 7 9 48 fl. 19 Groſchen.</line>
        <line lrx="512" lry="900" ulx="413" uly="866">8 0</line>
        <line lrx="473" lry="958" ulx="414" uly="927">1 7</line>
        <line lrx="497" lry="989" ulx="415" uly="959">1I 6G</line>
      </zone>
      <zone lrx="1048" lry="1336" type="textblock" ulx="176" uly="1012">
        <line lrx="1048" lry="1055" ulx="439" uly="1012">(1 9 Groſchen, od. 3 mal 10 iſt 57 kr.</line>
        <line lrx="1045" lry="1118" ulx="258" uly="1071">Der Kuͤrze wegen ſetze man immer ſogleich die</line>
        <line lrx="1045" lry="1159" ulx="178" uly="1117">Null unter die lezte Ziffer des Produkts, und divi⸗</line>
        <line lrx="1045" lry="1200" ulx="177" uly="1157">dire die vorherigen nur mit 2 von 20, zu dem Reſt</line>
        <line lrx="1045" lry="1240" ulx="177" uly="1198">wird aber immer die uͤber der Null ſtehende Zahl</line>
        <line lrx="278" lry="1285" ulx="176" uly="1245">geſezt.</line>
        <line lrx="964" lry="1336" ulx="261" uly="1290">1 Elle um 27 kr. was koſten 236 Ellen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1060" lry="1646" type="textblock" ulx="181" uly="1357">
        <line lrx="1047" lry="1408" ulx="194" uly="1357">3 kr. eines Groſchen ſind in 27 kr. 0 mal, folg⸗</line>
        <line lrx="1060" lry="1442" ulx="181" uly="1398">lich o mit den Ellen multiplizirt, und das kommen⸗</line>
        <line lrx="806" lry="1476" ulx="181" uly="1442">de mit 20 dividirt. .</line>
        <line lrx="565" lry="1547" ulx="466" uly="1506">2 3 6</line>
        <line lrx="568" lry="1588" ulx="390" uly="1558">. 9</line>
        <line lrx="917" lry="1646" ulx="344" uly="1600">2) 2 I 2 4 T0O06 fl. I 2 kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="987" lry="1770" type="textblock" ulx="983" uly="1763">
        <line lrx="987" lry="1770" ulx="983" uly="1763">.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1063" lry="1844" type="textblock" ulx="450" uly="1784">
        <line lrx="1063" lry="1844" ulx="450" uly="1784">Groſchen iſt 4 mal3 = 12 kr.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="292" type="page" xml:id="s_AhI400_292">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_292.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="324" lry="223" type="textblock" ulx="252" uly="187">
        <line lrx="324" lry="223" ulx="252" uly="187">272</line>
      </zone>
      <zone lrx="1128" lry="305" type="textblock" ulx="251" uly="250">
        <line lrx="1128" lry="305" ulx="251" uly="250">Ein Beck backt taͤglich 3 mal, und zwar auf ein⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1145" lry="344" type="textblock" ulx="293" uly="302">
        <line lrx="1145" lry="344" ulx="293" uly="302">mal 4 Laib, jeden zu 6 b, und 52 Laib, je⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1127" lry="463" type="textblock" ulx="292" uly="343">
        <line lrx="1127" lry="387" ulx="294" uly="343">den zu 3 l5, der 6 pfuͤndige Laib wird um 21 kr.</line>
        <line lrx="1127" lry="429" ulx="292" uly="382">gegeben; vor wie viel Gulden backt er taͤglich</line>
        <line lrx="715" lry="463" ulx="294" uly="429">Brod?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1136" lry="525" type="textblock" ulx="338" uly="481">
        <line lrx="1136" lry="525" ulx="338" uly="481">Man ſage zuerſt, 52 Laib zu 3 . machen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1128" lry="608" type="textblock" ulx="255" uly="524">
        <line lrx="1128" lry="574" ulx="255" uly="524">26 Laib zu 6 f5. aus, weil 2 ſo ſchwer als ein gro⸗</line>
        <line lrx="1127" lry="608" ulx="257" uly="564">ßer ſind, addire nun 54 und 26, ſo kommt 80,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1168" lry="647" type="textblock" ulx="258" uly="605">
        <line lrx="1168" lry="647" ulx="258" uly="605">welche er auf einmal backt, und auf 3 mal 240</line>
      </zone>
      <zone lrx="1130" lry="919" type="textblock" ulx="255" uly="644">
        <line lrx="1130" lry="691" ulx="257" uly="644">Laib, folalich taͤglich vor 240 mal 7 Groſchen, weil</line>
        <line lrx="1105" lry="734" ulx="255" uly="691">21 kr. 7 Groſchen machen.</line>
        <line lrx="642" lry="789" ulx="495" uly="750">240</line>
        <line lrx="672" lry="842" ulx="477" uly="798">— —</line>
        <line lrx="894" lry="885" ulx="543" uly="844">6 80°% 84 Gulden.</line>
        <line lrx="643" lry="919" ulx="543" uly="888">6 ‧0</line>
      </zone>
      <zone lrx="521" lry="918" type="textblock" ulx="504" uly="858">
        <line lrx="520" lry="878" ulx="507" uly="858">1I</line>
        <line lrx="521" lry="918" ulx="504" uly="899">I</line>
      </zone>
      <zone lrx="460" lry="887" type="textblock" ulx="419" uly="846">
        <line lrx="460" lry="887" ulx="419" uly="846">2)</line>
      </zone>
      <zone lrx="630" lry="1035" type="textblock" ulx="553" uly="948">
        <line lrx="630" lry="1035" ulx="553" uly="948">D</line>
      </zone>
      <zone lrx="1130" lry="1105" type="textblock" ulx="344" uly="1057">
        <line lrx="1130" lry="1105" ulx="344" uly="1057">Wenn die lezte Zahl im Produkt eine Null iſt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1131" lry="1184" type="textblock" ulx="262" uly="1101">
        <line lrx="1131" lry="1149" ulx="262" uly="1101">und von der vorhergehenden kein Reſt bleibt, ſo</line>
        <line lrx="1131" lry="1184" ulx="264" uly="1142">macht es nur Gulden und keine Groſchen oder kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1142" lry="1231" type="textblock" ulx="264" uly="1185">
        <line lrx="1142" lry="1231" ulx="264" uly="1185">aus; bleibt aber bei der lezten im dividiren nur 1.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1133" lry="1270" type="textblock" ulx="262" uly="1225">
        <line lrx="1133" lry="1270" ulx="262" uly="1225">und die lezte iſt eine Null, ſo wird die Null hinter</line>
      </zone>
      <zone lrx="1152" lry="1313" type="textblock" ulx="263" uly="1264">
        <line lrx="1152" lry="1313" ulx="263" uly="1264">I zum Reſt herunter geſezt, und zeigt dann uͤber</line>
      </zone>
      <zone lrx="993" lry="1351" type="textblock" ulx="265" uly="1314">
        <line lrx="993" lry="1351" ulx="265" uly="1314">die Gulden noch 10 Groſchen an.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1134" lry="1686" type="textblock" ulx="262" uly="1368">
        <line lrx="1133" lry="1418" ulx="264" uly="1368">Ein Meiſter hat 0 Geſellen, und giebt jedem taͤg⸗</line>
        <line lrx="1132" lry="1466" ulx="304" uly="1417">lich 30 kr., wie viel hat er an jeden, und alle,</line>
        <line lrx="1132" lry="1509" ulx="305" uly="1460">in der ganzen Woche, (das heißt in 6 Tagen)</line>
        <line lrx="855" lry="1554" ulx="306" uly="1509">zu bezahlen? S</line>
        <line lrx="1134" lry="1602" ulx="348" uly="1554">3 kr. ſind in 30 kr. 13 mal, folglich erhaͤlt einer</line>
        <line lrx="1100" lry="1643" ulx="266" uly="1595">taͤglich 13 Groſchen, und in 6 Tagen, 13 mal</line>
        <line lrx="1036" lry="1686" ulx="262" uly="1643">thut 78 Groſchen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1136" lry="1781" type="textblock" ulx="471" uly="1701">
        <line lrx="1136" lry="1750" ulx="471" uly="1701">2) 8 3 fl. 54 kr. einer woͤchentlich</line>
        <line lrx="1099" lry="1781" ulx="598" uly="1761">S .</line>
      </zone>
      <zone lrx="611" lry="1801" type="textblock" ulx="520" uly="1793">
        <line lrx="611" lry="1801" ulx="520" uly="1793">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="796" lry="1848" type="textblock" ulx="557" uly="1805">
        <line lrx="796" lry="1848" ulx="557" uly="1805">1 8 Groſchen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1102" lry="1887" type="textblock" ulx="1043" uly="1853">
        <line lrx="1102" lry="1887" ulx="1043" uly="1853">und</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="356" type="textblock" ulx="1287" uly="274">
        <line lrx="1319" lry="306" ulx="1287" uly="274">und</line>
        <line lrx="1325" lry="356" ulx="1287" uly="315">zwei</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1428" type="textblock" ulx="1292" uly="1381">
        <line lrx="1325" lry="1428" ulx="1292" uly="1381">ti</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="293" type="page" xml:id="s_AhI400_293">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_293.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="71" lry="385" type="textblock" ulx="0" uly="268">
        <line lrx="71" lry="315" ulx="0" uly="268">e</line>
        <line lrx="52" lry="350" ulx="0" uly="312">, ſe⸗</line>
        <line lrx="51" lry="385" ulx="4" uly="353">21 kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="52" lry="436" type="textblock" ulx="1" uly="393">
        <line lrx="52" lry="436" ulx="1" uly="393">ticſch</line>
      </zone>
      <zone lrx="55" lry="699" type="textblock" ulx="0" uly="493">
        <line lrx="51" lry="527" ulx="0" uly="493">machen</line>
        <line lrx="53" lry="573" ulx="0" uly="537">in are:</line>
        <line lrx="54" lry="611" ulx="1" uly="582">nt Jo,</line>
        <line lrx="54" lry="652" ulx="0" uly="619">al 0</line>
        <line lrx="55" lry="699" ulx="0" uly="656">, wel</line>
      </zone>
      <zone lrx="54" lry="1114" type="textblock" ulx="0" uly="1073">
        <line lrx="54" lry="1114" ulx="0" uly="1073">ul ſ,</line>
      </zone>
      <zone lrx="85" lry="1155" type="textblock" ulx="0" uly="1116">
        <line lrx="85" lry="1155" ulx="0" uly="1116">ebt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="58" lry="1321" type="textblock" ulx="0" uly="1158">
        <line lrx="57" lry="1194" ulx="2" uly="1158">ſet kr⸗</line>
        <line lrx="56" lry="1238" ulx="0" uly="1207"> nut 1</line>
        <line lrx="58" lry="1280" ulx="0" uly="1244"> hinter</line>
        <line lrx="58" lry="1321" ulx="0" uly="1283"> ber</line>
      </zone>
      <zone lrx="56" lry="1525" type="textblock" ulx="0" uly="1387">
        <line lrx="56" lry="1430" ulx="0" uly="1387">en ti⸗</line>
        <line lrx="54" lry="1476" ulx="2" uly="1436">10 ale,</line>
        <line lrx="54" lry="1525" ulx="0" uly="1478">Lnen)</line>
      </zone>
      <zone lrx="57" lry="1668" type="textblock" ulx="0" uly="1576">
        <line lrx="57" lry="1617" ulx="0" uly="1576">ſt erte</line>
        <line lrx="42" lry="1668" ulx="0" uly="1615">3 l</line>
      </zone>
      <zone lrx="59" lry="1776" type="textblock" ulx="0" uly="1715">
        <line lrx="59" lry="1776" ulx="0" uly="1715">etich</line>
      </zone>
      <zone lrx="44" lry="1915" type="textblock" ulx="17" uly="1877">
        <line lrx="44" lry="1915" ulx="17" uly="1877">ud</line>
      </zone>
      <zone lrx="1068" lry="231" type="textblock" ulx="998" uly="194">
        <line lrx="1068" lry="231" ulx="998" uly="194">273</line>
      </zone>
      <zone lrx="1073" lry="366" type="textblock" ulx="194" uly="267">
        <line lrx="1073" lry="324" ulx="194" uly="267">und 9 Geſellen haben 9 mal 3 fl. 54 kr., welche auf</line>
        <line lrx="914" lry="366" ulx="195" uly="316">zweierlei Art kurz gefunden werden koͤnnen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1075" lry="772" type="textblock" ulx="237" uly="378">
        <line lrx="1070" lry="433" ulx="237" uly="378">1) Man ſage, 3 fl. machen 3 mal 10 Sechſer, und</line>
        <line lrx="1073" lry="477" ulx="278" uly="424">9 Sechſer von 54. kr. dazu, thut 3 9 Sechſer,</line>
        <line lrx="1045" lry="512" ulx="280" uly="466">dieſe multiplizirt mit . . . 9 Geſellen</line>
        <line lrx="1056" lry="569" ulx="749" uly="527">fl. 3 5, I Sechſer.</line>
        <line lrx="1060" lry="629" ulx="279" uly="575">35 fl. 6 kr. bekommen 90 Geſellen woͤchentlich.</line>
        <line lrx="1073" lry="693" ulx="238" uly="644">2) Man multiplizire 13 Groſchen mit 9 Geſellen,</line>
        <line lrx="1075" lry="725" ulx="279" uly="685">und das kommende noch mit 6 Tagen, ſo hat</line>
        <line lrx="892" lry="772" ulx="280" uly="726">man die ganze Summe in Groſchen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="552" lry="839" type="textblock" ulx="485" uly="802">
        <line lrx="552" lry="839" ulx="485" uly="802">1 3</line>
      </zone>
      <zone lrx="553" lry="880" type="textblock" ulx="532" uly="849">
        <line lrx="553" lry="880" ulx="532" uly="849">O</line>
      </zone>
      <zone lrx="509" lry="925" type="textblock" ulx="451" uly="904">
        <line lrx="509" lry="925" ulx="451" uly="904">1 I</line>
      </zone>
      <zone lrx="554" lry="963" type="textblock" ulx="532" uly="903">
        <line lrx="554" lry="963" ulx="532" uly="903">△Qα☚</line>
      </zone>
      <zone lrx="1079" lry="1031" type="textblock" ulx="394" uly="976">
        <line lrx="1079" lry="1031" ulx="394" uly="976">) 2 [3 5 fl. 2 Groſchen oder 6 kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="554" lry="1042" type="textblock" ulx="494" uly="997">
        <line lrx="514" lry="1042" ulx="494" uly="999">0</line>
        <line lrx="554" lry="1018" ulx="535" uly="997">O</line>
      </zone>
      <zone lrx="557" lry="1061" type="textblock" ulx="452" uly="999">
        <line lrx="475" lry="1061" ulx="452" uly="999">RN</line>
      </zone>
      <zone lrx="519" lry="1166" type="textblock" ulx="459" uly="1095">
        <line lrx="477" lry="1166" ulx="459" uly="1095">— —</line>
        <line lrx="519" lry="1155" ulx="499" uly="1095">ο</line>
      </zone>
      <zone lrx="1003" lry="1315" type="textblock" ulx="311" uly="1190">
        <line lrx="562" lry="1213" ulx="541" uly="1190">2</line>
        <line lrx="1003" lry="1315" ulx="311" uly="1243">1 Elle um 51 kr., was koſten 96 Ellen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1084" lry="1422" type="textblock" ulx="210" uly="1329">
        <line lrx="1084" lry="1388" ulx="231" uly="1329">r lr. machen 17 Groſchen, dieſe mit 96 mul⸗</line>
        <line lrx="344" lry="1422" ulx="210" uly="1380">tiplizirt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1083" lry="1654" type="textblock" ulx="357" uly="1602">
        <line lrx="1083" lry="1654" ulx="357" uly="1602">2) 1632 8r fl. 12 Groſchen oder 36 kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="562" lry="1703" type="textblock" ulx="397" uly="1651">
        <line lrx="562" lry="1682" ulx="449" uly="1651">16‧ 0</line>
        <line lrx="528" lry="1703" ulx="397" uly="1690">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="533" lry="1745" type="textblock" ulx="510" uly="1715">
        <line lrx="533" lry="1745" ulx="510" uly="1715">3</line>
      </zone>
      <zone lrx="768" lry="1881" type="textblock" ulx="463" uly="1755">
        <line lrx="535" lry="1775" ulx="514" uly="1755">2</line>
        <line lrx="754" lry="1839" ulx="463" uly="1787">1 2 Groſchen.</line>
        <line lrx="768" lry="1881" ulx="734" uly="1847">S</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="294" type="page" xml:id="s_AhI400_294">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_294.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="322" lry="241" type="textblock" ulx="249" uly="203">
        <line lrx="322" lry="241" ulx="249" uly="203">274</line>
      </zone>
      <zone lrx="1132" lry="323" type="textblock" ulx="310" uly="279">
        <line lrx="1132" lry="323" ulx="310" uly="279">Nun laſſen ſich aber mehrere Zahlen, weder in</line>
      </zone>
      <zone lrx="1131" lry="449" type="textblock" ulx="249" uly="318">
        <line lrx="1131" lry="374" ulx="253" uly="318">Sechſer noch Groſchen, wohl aber in 6 Theile eines</line>
        <line lrx="1131" lry="405" ulx="250" uly="364">Guldens, wie zum Beweis, 10 kr., 20 kr., 40 kr.,</line>
        <line lrx="866" lry="449" ulx="249" uly="406">50 kr. verwandeln, oder berechnen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1132" lry="566" type="textblock" ulx="332" uly="459">
        <line lrx="1031" lry="503" ulx="332" uly="459">Dabei iſt nun folgende Regel zu merken:</line>
        <line lrx="1132" lry="566" ulx="335" uly="526">Wenn 1 P, Elle ꝛc. 10 kr. koſtet, ſo dividire</line>
      </zone>
      <zone lrx="1131" lry="650" type="textblock" ulx="211" uly="567">
        <line lrx="1131" lry="610" ulx="249" uly="567">man ſogleich, ohne zu multipliciren das ganze Quan⸗</line>
        <line lrx="1131" lry="650" ulx="211" uly="609">tum mit 6, ſo bringt der Quotient die Gulden und</line>
      </zone>
      <zone lrx="1047" lry="1079" type="textblock" ulx="250" uly="651">
        <line lrx="911" lry="692" ulx="250" uly="651">der Reſt mit 10 multiplizirt bringt kr.</line>
        <line lrx="779" lry="759" ulx="309" uly="707">Zum Beweis:</line>
        <line lrx="1040" lry="826" ulx="394" uly="781">1 P. um 10 kr., was koſten 59 15Bͦ2</line>
        <line lrx="1047" lry="890" ulx="435" uly="843">6) 5 9  fl. 50 kr.</line>
        <line lrx="629" lry="941" ulx="478" uly="897">—</line>
        <line lrx="589" lry="983" ulx="552" uly="943">S</line>
        <line lrx="629" lry="1024" ulx="570" uly="994">10</line>
        <line lrx="707" lry="1079" ulx="568" uly="1037">5 0 kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1082" lry="1317" type="textblock" ulx="315" uly="1131">
        <line lrx="1082" lry="1180" ulx="315" uly="1131">1 Maas um ro kr., was koſtet der Eimer?</line>
        <line lrx="1032" lry="1254" ulx="357" uly="1197">1 Eimer hat im Wuͤrtemb. 160 Maas.</line>
        <line lrx="963" lry="1317" ulx="423" uly="1272">6) 1 6 % 26 fl. 40° kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="656" lry="1541" type="textblock" ulx="510" uly="1322">
        <line lrx="603" lry="1347" ulx="510" uly="1322">1I 2 *</line>
        <line lrx="614" lry="1412" ulx="548" uly="1383">4.</line>
        <line lrx="612" lry="1454" ulx="550" uly="1413">3 6</line>
        <line lrx="614" lry="1510" ulx="575" uly="1470">(4</line>
        <line lrx="656" lry="1541" ulx="595" uly="1520">1 0</line>
      </zone>
      <zone lrx="1088" lry="1670" type="textblock" ulx="335" uly="1566">
        <line lrx="921" lry="1608" ulx="596" uly="1566">4 0 kfr. .</line>
        <line lrx="1088" lry="1670" ulx="335" uly="1627">115. um 20 kr., was koſten 2 Centn. 68 f5?²</line>
      </zone>
      <zone lrx="1137" lry="1861" type="textblock" ulx="222" uly="1692">
        <line lrx="1137" lry="1733" ulx="314" uly="1692">2 Centner 68 5. machen 268 P5. dieſe muͤßen</line>
        <line lrx="1128" lry="1780" ulx="222" uly="1736">zuerſt mit 2 von 20 multiplizirt, und dann das</line>
        <line lrx="1129" lry="1821" ulx="252" uly="1776">kommende mit 6 dividirt werden, weil 20 kr. 2 Sechs⸗</line>
        <line lrx="694" lry="1861" ulx="251" uly="1819">theile eines Guldens ſind.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="802" type="textblock" ulx="1292" uly="768">
        <line lrx="1325" lry="802" ulx="1292" uly="768">An</line>
      </zone>
      <zone lrx="1323" lry="1155" type="textblock" ulx="1291" uly="1127">
        <line lrx="1323" lry="1155" ulx="1291" uly="1127">don</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="295" type="page" xml:id="s_AhI400_295">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_295.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="42" lry="366" type="textblock" ulx="0" uly="293">
        <line lrx="42" lry="325" ulx="0" uly="293">er in</line>
        <line lrx="42" lry="366" ulx="2" uly="335">eines</line>
      </zone>
      <zone lrx="71" lry="411" type="textblock" ulx="0" uly="375">
        <line lrx="71" lry="411" ulx="0" uly="375">.,</line>
      </zone>
      <zone lrx="44" lry="656" type="textblock" ulx="0" uly="539">
        <line lrx="44" lry="571" ulx="2" uly="539">bidire</line>
        <line lrx="43" lry="616" ulx="0" uly="585">uan⸗</line>
        <line lrx="42" lry="656" ulx="1" uly="625"> und</line>
      </zone>
      <zone lrx="87" lry="1802" type="textblock" ulx="0" uly="1718">
        <line lrx="50" lry="1755" ulx="0" uly="1718">nüßen</line>
        <line lrx="87" lry="1802" ulx="1" uly="1757">n des</line>
      </zone>
      <zone lrx="50" lry="1841" type="textblock" ulx="0" uly="1800">
        <line lrx="50" lry="1841" ulx="0" uly="1800">Sichi⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="109" lry="364" type="textblock" ulx="103" uly="347">
        <line lrx="109" lry="364" ulx="103" uly="347">7</line>
      </zone>
      <zone lrx="1086" lry="228" type="textblock" ulx="946" uly="183">
        <line lrx="1086" lry="228" ulx="946" uly="183">275</line>
      </zone>
      <zone lrx="573" lry="417" type="textblock" ulx="469" uly="270">
        <line lrx="490" lry="302" ulx="469" uly="281">d</line>
        <line lrx="531" lry="301" ulx="505" uly="270">W</line>
        <line lrx="573" lry="417" ulx="550" uly="276">◻R  .</line>
      </zone>
      <zone lrx="644" lry="305" type="textblock" ulx="599" uly="270">
        <line lrx="644" lry="305" ulx="599" uly="270">.</line>
      </zone>
      <zone lrx="934" lry="409" type="textblock" ulx="637" uly="364">
        <line lrx="934" lry="409" ulx="637" uly="364">89 fl. 2,0 kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="533" lry="447" type="textblock" ulx="453" uly="371">
        <line lrx="498" lry="447" ulx="453" uly="371">1</line>
        <line lrx="533" lry="443" ulx="512" uly="377">0</line>
      </zone>
      <zone lrx="1060" lry="601" type="textblock" ulx="580" uly="552">
        <line lrx="1060" lry="601" ulx="580" uly="552">multiplizirt mit 10 thut 20 kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="578" lry="623" type="textblock" ulx="511" uly="463">
        <line lrx="530" lry="544" ulx="511" uly="473">◻ O1</line>
        <line lrx="578" lry="623" ulx="551" uly="463">D  ◻△</line>
      </zone>
      <zone lrx="1063" lry="744" type="textblock" ulx="230" uly="641">
        <line lrx="1063" lry="692" ulx="230" uly="641">1 Vierling Haber um 20 kr., was koſten 28</line>
        <line lrx="446" lry="744" ulx="274" uly="703">Scheffel?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1062" lry="850" type="textblock" ulx="190" uly="760">
        <line lrx="1062" lry="810" ulx="190" uly="760">Anmerkung. Die Scheffel muͤßen zuerſt zu Simri;</line>
        <line lrx="898" lry="850" ulx="271" uly="809">und dann zu Vierlg. gemacht werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="945" lry="1254" type="textblock" ulx="192" uly="873">
        <line lrx="664" lry="914" ulx="429" uly="873">2 8 Scheffel</line>
        <line lrx="636" lry="955" ulx="471" uly="920">8 Simri</line>
        <line lrx="635" lry="1018" ulx="392" uly="976">2 2 4 Simri</line>
        <line lrx="492" lry="1057" ulx="398" uly="1030">24</line>
        <line lrx="671" lry="1119" ulx="394" uly="1073">8 9° 6 Vierling</line>
        <line lrx="657" lry="1157" ulx="192" uly="1117">von 20 kr. 2 5 M</line>
        <line lrx="945" lry="1254" ulx="272" uly="1167">6) 1722 2 9 8 fl. 4  kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="453" lry="1245" type="textblock" ulx="355" uly="1218">
        <line lrx="453" lry="1245" ulx="355" uly="1218">I 2 R*</line>
      </zone>
      <zone lrx="457" lry="1354" type="textblock" ulx="393" uly="1278">
        <line lrx="416" lry="1354" ulx="393" uly="1278">„W01</line>
        <line lrx="457" lry="1353" ulx="434" uly="1279">+— ◻</line>
      </zone>
      <zone lrx="536" lry="1540" type="textblock" ulx="435" uly="1383">
        <line lrx="494" lry="1403" ulx="473" uly="1383">2</line>
        <line lrx="493" lry="1449" ulx="474" uly="1419">8</line>
        <line lrx="497" lry="1513" ulx="435" uly="1469">(4</line>
        <line lrx="536" lry="1540" ulx="478" uly="1518">1I O</line>
      </zone>
      <zone lrx="617" lry="1607" type="textblock" ulx="420" uly="1554">
        <line lrx="617" lry="1607" ulx="420" uly="1554">4 kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="463" lry="1453" type="textblock" ulx="433" uly="1382">
        <line lrx="463" lry="1453" ulx="433" uly="1382">P£ 1</line>
      </zone>
      <zone lrx="1071" lry="1816" type="textblock" ulx="197" uly="1658">
        <line lrx="972" lry="1705" ulx="296" uly="1658">1 Elle um 40 kr. was koſten 95 Ellen?</line>
        <line lrx="1071" lry="1791" ulx="197" uly="1717">Anmerkung. 4 von 40 kr. wird zuerſt mit den</line>
        <line lrx="575" lry="1816" ulx="278" uly="1774">Ellen multiplizirt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="758" lry="1883" type="textblock" ulx="684" uly="1834">
        <line lrx="758" lry="1883" ulx="684" uly="1834">S 2</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="296" type="page" xml:id="s_AhI400_296">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_296.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="660" lry="689" type="textblock" ulx="501" uly="604">
        <line lrx="576" lry="625" ulx="515" uly="604">10</line>
        <line lrx="660" lry="689" ulx="501" uly="647">4 0 kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1130" lry="824" type="textblock" ulx="294" uly="736">
        <line lrx="1130" lry="780" ulx="294" uly="736">Einer braucht taͤglich zu ſeinen beſtimmten Aus⸗</line>
        <line lrx="1036" lry="824" ulx="334" uly="779">gaben 50 kr., wie viel macht es jaͤhrlich?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1129" lry="963" type="textblock" ulx="253" uly="825">
        <line lrx="1129" lry="892" ulx="253" uly="825">Anmerkung. 5 von 50 kr. wird mit 365 Tagen,</line>
        <line lrx="1129" lry="927" ulx="266" uly="886">die ein gemeines Jahr hat, multiplizirt und dann</line>
        <line lrx="533" lry="963" ulx="294" uly="928">mit 6 dividirt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="990" lry="1412" type="textblock" ulx="319" uly="993">
        <line lrx="559" lry="1037" ulx="456" uly="993">3 6 5</line>
        <line lrx="559" lry="1074" ulx="539" uly="1042">5</line>
        <line lrx="990" lry="1131" ulx="338" uly="1088">6) 1825 304 fl. X o kr.</line>
        <line lrx="675" lry="1177" ulx="319" uly="1126">. I 8. 141 „</line>
        <line lrx="559" lry="1226" ulx="498" uly="1193">2 5</line>
        <line lrx="597" lry="1265" ulx="499" uly="1236">2 4</line>
        <line lrx="554" lry="1322" ulx="384" uly="1280">7. (1</line>
        <line lrx="598" lry="1354" ulx="483" uly="1334">1</line>
        <line lrx="677" lry="1412" ulx="539" uly="1377">1 o kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1128" lry="1651" type="textblock" ulx="252" uly="1528">
        <line lrx="1128" lry="1572" ulx="334" uly="1528">Wenn man franzoſiſche Liores in Gulden be⸗</line>
        <line lrx="1128" lry="1612" ulx="253" uly="1571">rechnen will, ſo multiplizire man die Anzahl Livres</line>
        <line lrx="1127" lry="1651" ulx="252" uly="1611">mit 11 und dividire das Produkt mit 24, bleibt ein</line>
      </zone>
      <zone lrx="1127" lry="1819" type="textblock" ulx="251" uly="1733">
        <line lrx="1127" lry="1774" ulx="252" uly="1733">bleibt dann wieder ein Reſt, ſo enthaͤlt ſolcher Heller;</line>
        <line lrx="1074" lry="1819" ulx="251" uly="1773">3. Beweis: wie viel Gulden machen 375 Liores?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1158" lry="1734" type="textblock" ulx="248" uly="1652">
        <line lrx="1158" lry="1693" ulx="252" uly="1652">Reſt, ſo wird ſolcher mit 60 multiplizirt, das kom⸗</line>
        <line lrx="1140" lry="1734" ulx="248" uly="1691">mende wieder mit 24 dividirt, ſo erhaͤlt man die kr.,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1600" type="textblock" ulx="1284" uly="1359">
        <line lrx="1324" lry="1395" ulx="1284" uly="1359">den,</line>
        <line lrx="1325" lry="1434" ulx="1284" uly="1400">didir</line>
        <line lrx="1312" lry="1473" ulx="1287" uly="1440">ein</line>
        <line lrx="1324" lry="1517" ulx="1290" uly="1484">1</line>
        <line lrx="1323" lry="1557" ulx="1291" uly="1523">divi</line>
        <line lrx="1325" lry="1600" ulx="1291" uly="1564">Der</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="297" type="page" xml:id="s_AhI400_297">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_297.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1053" lry="219" type="textblock" ulx="981" uly="177">
        <line lrx="1053" lry="219" ulx="981" uly="177">277</line>
      </zone>
      <zone lrx="985" lry="1253" type="textblock" ulx="0" uly="276">
        <line lrx="940" lry="318" ulx="377" uly="276">3 7 5 .</line>
        <line lrx="479" lry="339" ulx="421" uly="319">1 1</line>
        <line lrx="479" lry="405" ulx="359" uly="362">3 7 5</line>
        <line lrx="848" lry="447" ulx="335" uly="413">3 2 5</line>
        <line lrx="974" lry="512" ulx="221" uly="455">(24) 4. 1 2 5 1I 7 1 fl. 3 2 kr. 3 hlr.</line>
        <line lrx="751" lry="544" ulx="338" uly="502">2 4 1</line>
        <line lrx="443" lry="597" ulx="340" uly="566">1I 7. 2</line>
        <line lrx="441" lry="634" ulx="340" uly="598">I 6 8</line>
        <line lrx="486" lry="694" ulx="326" uly="652">25</line>
        <line lrx="494" lry="734" ulx="426" uly="705">2 4</line>
        <line lrx="535" lry="790" ulx="0" uly="745">Ul (2 1</line>
        <line lrx="770" lry="827" ulx="605" uly="786">Reſt 2 1</line>
        <line lrx="804" lry="858" ulx="748" uly="827">6</line>
        <line lrx="961" lry="899" ulx="0" uly="844">en, — e</line>
        <line lrx="985" lry="930" ulx="0" uly="882">dent 24) 1260 52 kx.</line>
        <line lrx="803" lry="955" ulx="684" uly="932">I 2 O.</line>
        <line lrx="807" lry="1009" ulx="701" uly="974">6.0</line>
        <line lrx="806" lry="1058" ulx="752" uly="1023">4 8</line>
        <line lrx="807" lry="1115" ulx="737" uly="1075">(1 2</line>
        <line lrx="809" lry="1146" ulx="788" uly="1116">6</line>
        <line lrx="967" lry="1213" ulx="654" uly="1170">24) 7 2l 3 hlr.</line>
        <line lrx="810" lry="1253" ulx="755" uly="1222">7 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="809" lry="1289" type="textblock" ulx="763" uly="1279">
        <line lrx="809" lry="1289" ulx="763" uly="1279">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1091" lry="1589" type="textblock" ulx="0" uly="1305">
        <line lrx="1063" lry="1342" ulx="271" uly="1305">Sollen aber Gulden in Liores berechnet wer⸗</line>
        <line lrx="1065" lry="1388" ulx="189" uly="1347">den, ſo multiplizirt man die Gulden mit 24 und di⸗</line>
        <line lrx="1067" lry="1427" ulx="189" uly="1387">vidirt das Produkt mit 11 ſo kommen Livres, bleibt</line>
        <line lrx="1067" lry="1480" ulx="190" uly="1424">ein Reſt, ſo wird ſolcher mit 20 multiplizirt (weil</line>
        <line lrx="1091" lry="1508" ulx="192" uly="1467">I Liores 20 Sols iſt) das kommende mit 11 wieder</line>
        <line lrx="1068" lry="1572" ulx="82" uly="1507">D dividirt, ſo erhaͤlt nan Sols, im folgenden Reſt ſind</line>
        <line lrx="743" lry="1589" ulx="0" uly="1545">en H Deniers enthalten. Z. Beweis:</line>
      </zone>
      <zone lrx="960" lry="1836" type="textblock" ulx="0" uly="1602">
        <line lrx="960" lry="1647" ulx="276" uly="1602">Wie viel Liores machen 2 8 6 0. fl. ?</line>
        <line lrx="857" lry="1710" ulx="0" uly="1647">jin⸗ 2 4</line>
        <line lrx="858" lry="1750" ulx="0" uly="1709">lekrer 1 I 4 4 0</line>
        <line lrx="819" lry="1794" ulx="0" uly="1749">elet; H72</line>
        <line lrx="857" lry="1836" ulx="676" uly="1795">6 8 6 4</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="298" type="page" xml:id="s_AhI400_298">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_298.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="327" lry="223" type="textblock" ulx="266" uly="183">
        <line lrx="327" lry="223" ulx="266" uly="183">378</line>
      </zone>
      <zone lrx="939" lry="304" type="textblock" ulx="338" uly="234">
        <line lrx="939" lry="304" ulx="338" uly="234">1 1) 68 64 6240 Liores</line>
      </zone>
      <zone lrx="586" lry="334" type="textblock" ulx="442" uly="305">
        <line lrx="586" lry="334" ulx="442" uly="305">6 6 7</line>
      </zone>
      <zone lrx="507" lry="431" type="textblock" ulx="486" uly="369">
        <line lrx="507" lry="431" ulx="486" uly="369"> d</line>
      </zone>
      <zone lrx="548" lry="535" type="textblock" ulx="525" uly="358">
        <line lrx="548" lry="535" ulx="525" uly="358">+ £—+  △</line>
      </zone>
      <zone lrx="598" lry="535" type="textblock" ulx="569" uly="464">
        <line lrx="598" lry="495" ulx="569" uly="464">4</line>
        <line lrx="589" lry="535" ulx="569" uly="506">4</line>
      </zone>
      <zone lrx="871" lry="717" type="textblock" ulx="357" uly="665">
        <line lrx="871" lry="717" ulx="357" uly="665">Wie viel Liores ſind 578 fl.?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1028" lry="1581" type="textblock" ulx="296" uly="736">
        <line lrx="658" lry="785" ulx="486" uly="736">5 7 8 fl.</line>
        <line lrx="592" lry="826" ulx="528" uly="795">2 4</line>
        <line lrx="588" lry="886" ulx="447" uly="847">2 3 1I 2</line>
        <line lrx="547" lry="920" ulx="405" uly="882">I F 5 6</line>
        <line lrx="1028" lry="984" ulx="296" uly="935">5 1) I 3 98722 1261 Liores 1 Sols</line>
        <line lrx="1002" lry="1027" ulx="405" uly="978">1 X 2 und 9 ½21 Deniers.</line>
        <line lrx="505" lry="1071" ulx="445" uly="1039">2 8</line>
        <line lrx="506" lry="1106" ulx="445" uly="1074">2 2</line>
        <line lrx="546" lry="1170" ulx="483" uly="1130">6 7</line>
        <line lrx="965" lry="1221" ulx="485" uly="1171">6 6</line>
        <line lrx="586" lry="1259" ulx="527" uly="1236">1 2</line>
        <line lrx="587" lry="1299" ulx="527" uly="1279">X 1</line>
        <line lrx="586" lry="1354" ulx="492" uly="1314">r</line>
        <line lrx="725" lry="1474" ulx="578" uly="1411">Reſt 1</line>
        <line lrx="755" lry="1484" ulx="701" uly="1463">2 0</line>
        <line lrx="915" lry="1554" ulx="595" uly="1494">II) 2.0 2.0 1 Sols</line>
        <line lrx="752" lry="1581" ulx="701" uly="1561">I I</line>
      </zone>
      <zone lrx="1119" lry="1687" type="textblock" ulx="697" uly="1618">
        <line lrx="827" lry="1647" ulx="730" uly="1618">9</line>
        <line lrx="1119" lry="1687" ulx="697" uly="1652">I 2 weil 1 Sols 12 Den. iſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="983" lry="1801" type="textblock" ulx="663" uly="1693">
        <line lrx="983" lry="1801" ulx="663" uly="1693">55 rr Der</line>
      </zone>
      <zone lrx="750" lry="1843" type="textblock" ulx="729" uly="1812">
        <line lrx="750" lry="1843" ulx="729" uly="1812">9</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="438" type="textblock" ulx="1292" uly="323">
        <line lrx="1325" lry="360" ulx="1296" uly="323">che⸗</line>
        <line lrx="1324" lry="397" ulx="1293" uly="366">dire</line>
        <line lrx="1321" lry="438" ulx="1292" uly="409">den</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="522" type="textblock" ulx="1293" uly="490">
        <line lrx="1325" lry="522" ulx="1293" uly="490">did</line>
      </zone>
      <zone lrx="1325" lry="1173" type="textblock" ulx="1293" uly="1132">
        <line lrx="1325" lry="1173" ulx="1293" uly="1132">Jol</line>
      </zone>
      <zone lrx="1322" lry="1208" type="textblock" ulx="1283" uly="1176">
        <line lrx="1322" lry="1208" ulx="1283" uly="1176">mit</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="299" type="page" xml:id="s_AhI400_299">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_299.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="40" lry="1714" type="textblock" ulx="1" uly="1677">
        <line lrx="40" lry="1714" ulx="1" uly="1677">lt⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="92" lry="1718" type="textblock" ulx="80" uly="1704">
        <line lrx="92" lry="1718" ulx="80" uly="1704">DM</line>
      </zone>
      <zone lrx="1051" lry="244" type="textblock" ulx="980" uly="208">
        <line lrx="1051" lry="244" ulx="980" uly="208">279</line>
      </zone>
      <zone lrx="1055" lry="454" type="textblock" ulx="173" uly="287">
        <line lrx="1053" lry="330" ulx="256" uly="287">Das jaͤhrliche Intereſſe eines Capitals, wel⸗</line>
        <line lrx="1053" lry="372" ulx="175" uly="330">ches zu 5 pro Cent ausgeſtellt iſt zu finden, divi⸗</line>
        <line lrx="1054" lry="411" ulx="174" uly="370">dire man das Capital mit 20, ſo bringt der Quotient</line>
        <line lrx="1055" lry="454" ulx="173" uly="411">den Zins; bleibt ein Reſt, ſo wird ſolcher nur mit</line>
      </zone>
      <zone lrx="1054" lry="497" type="textblock" ulx="160" uly="451">
        <line lrx="1054" lry="497" ulx="160" uly="451">3 multiplizirt, ſo erhaͤlt man kr. ohne weiters zu</line>
      </zone>
      <zone lrx="468" lry="534" type="textblock" ulx="175" uly="496">
        <line lrx="468" lry="534" ulx="175" uly="496">dividiren. Z. B.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1056" lry="631" type="textblock" ulx="217" uly="545">
        <line lrx="1056" lry="588" ulx="217" uly="545">Wie viel jaͤhrl. Zins bringen 2678 Gulden Capi⸗</line>
        <line lrx="859" lry="631" ulx="246" uly="586">tal zu 5 pro Cent?</line>
      </zone>
      <zone lrx="942" lry="722" type="textblock" ulx="339" uly="638">
        <line lrx="942" lry="691" ulx="339" uly="638">2,0) 2 678 I33 fl. 5 4 kr.</line>
        <line lrx="645" lry="722" ulx="461" uly="680">2 0</line>
      </zone>
      <zone lrx="511" lry="733" type="textblock" ulx="442" uly="725">
        <line lrx="511" lry="733" ulx="442" uly="725">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="543" lry="829" type="textblock" ulx="451" uly="822">
        <line lrx="543" lry="829" ulx="451" uly="822">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="549" lry="904" type="textblock" ulx="528" uly="843">
        <line lrx="549" lry="904" ulx="528" uly="843">O</line>
      </zone>
      <zone lrx="648" lry="1063" type="textblock" ulx="463" uly="737">
        <line lrx="515" lry="768" ulx="495" uly="737">6</line>
        <line lrx="515" lry="809" ulx="495" uly="778">6</line>
        <line lrx="583" lry="967" ulx="463" uly="917">1 8</line>
        <line lrx="648" lry="1063" ulx="530" uly="1001">54 kr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1067" lry="1170" type="textblock" ulx="182" uly="1079">
        <line lrx="1067" lry="1137" ulx="243" uly="1079">Will man aber das Intereſſe von mehr als einem</line>
        <line lrx="1057" lry="1170" ulx="182" uly="1129">Jahr wiſſen, ſo multiplizire man zuerſt die Jahre</line>
      </zone>
      <zone lrx="1050" lry="1212" type="textblock" ulx="166" uly="1170">
        <line lrx="1050" lry="1212" ulx="166" uly="1170">mit dem Capital, und dividire das Produkt mit 20.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1056" lry="1492" type="textblock" ulx="223" uly="1218">
        <line lrx="1056" lry="1266" ulx="223" uly="1218">3. Beweis. Wie viel Zins zu 5 pro Cent bringen</line>
        <line lrx="873" lry="1309" ulx="265" uly="1263">975 Gulden Capital in 3 Jahren?</line>
        <line lrx="649" lry="1356" ulx="493" uly="1316">9 75 fl.</line>
        <line lrx="694" lry="1399" ulx="558" uly="1358">3 Jahr</line>
        <line lrx="954" lry="1454" ulx="349" uly="1411">2,0) 292 5 4 6 fl. 1 5 kr.</line>
        <line lrx="638" lry="1492" ulx="461" uly="1451">2 5 l2</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="300" type="page" xml:id="s_AhI400_300">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_300.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="874" lry="734" type="textblock" ulx="539" uly="692">
        <line lrx="874" lry="734" ulx="539" uly="692">Druckfehler:</line>
      </zone>
      <zone lrx="1069" lry="854" type="textblock" ulx="266" uly="767">
        <line lrx="1069" lry="808" ulx="266" uly="767">Seite 239. Zeile 3. und 7. ſtatt 24 lies: 36 24.⸗</line>
        <line lrx="1043" lry="854" ulx="282" uly="811">— 253. — 20. ſtatt Pfunds lies: Spunds⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="301" type="page" xml:id="s_AhI400_301">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_301.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="90" lry="1788" type="textblock" ulx="77" uly="1511">
        <line lrx="90" lry="1788" ulx="77" uly="1511">—</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="302" type="page" xml:id="s_AhI400_302">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_302.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
    </surface>
    <surface n="303" type="page" xml:id="s_AhI400_303">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_303.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
    </surface>
    <surface n="304" type="page" xml:id="s_AhI400_304">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_304.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
    </surface>
    <surface n="305" type="page" xml:id="s_AhI400_305">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI400/AhI400_305.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="815" lry="609" type="textblock" ulx="496" uly="550">
        <line lrx="815" lry="609" ulx="496" uly="550">A. Koch,</line>
      </zone>
      <zone lrx="984" lry="666" type="textblock" ulx="315" uly="628">
        <line lrx="984" lry="666" ulx="315" uly="628">Schullehrer und Geometers,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1124" lry="807" type="textblock" ulx="179" uly="689">
        <line lrx="1124" lry="807" ulx="179" uly="689">Rechenbuch</line>
      </zone>
      <zone lrx="1084" lry="1218" type="textblock" ulx="209" uly="840">
        <line lrx="675" lry="882" ulx="620" uly="840">fuͤr</line>
        <line lrx="890" lry="967" ulx="408" uly="913">alle Staͤnd e,</line>
        <line lrx="702" lry="1056" ulx="209" uly="986">. oder</line>
        <line lrx="1084" lry="1155" ulx="215" uly="1068">Anweiſung zum Rechnen,</line>
        <line lrx="679" lry="1218" ulx="616" uly="1189">bei</line>
      </zone>
      <zone lrx="987" lry="1314" type="textblock" ulx="308" uly="1237">
        <line lrx="987" lry="1314" ulx="308" uly="1237">allen Vorfaͤllen des Lebens,</line>
      </zone>
      <zone lrx="693" lry="1430" type="textblock" ulx="599" uly="1368">
        <line lrx="693" lry="1430" ulx="599" uly="1368">nebſt</line>
      </zone>
      <zone lrx="878" lry="1516" type="textblock" ulx="419" uly="1419">
        <line lrx="878" lry="1516" ulx="419" uly="1419">einer Anl itung,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1087" lry="1654" type="textblock" ulx="211" uly="1518">
        <line lrx="1087" lry="1606" ulx="211" uly="1518">wie beim Kauf und. Verkauf kurz und leicht</line>
        <line lrx="827" lry="1654" ulx="426" uly="1578">gerechnekn werden kann.</line>
      </zone>
      <zone lrx="972" lry="2179" type="textblock" ulx="323" uly="2066">
        <line lrx="789" lry="2115" ulx="507" uly="2066">Stuttgart</line>
        <line lrx="972" lry="2179" ulx="323" uly="2140">be i Friedrich üUebel.</line>
      </zone>
      <zone lrx="738" lry="2232" type="textblock" ulx="556" uly="2207">
        <line lrx="738" lry="2232" ulx="556" uly="2207">I 8 o o.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1639" lry="368" type="textblock" ulx="1620" uly="183">
        <line lrx="1639" lry="368" ulx="1620" uly="183">Euroskala Offset</line>
      </zone>
      <zone lrx="1638" lry="701" type="textblock" ulx="1619" uly="377">
        <line lrx="1638" lry="701" ulx="1619" uly="377">VierFarbSelector Standard*-</line>
      </zone>
      <zone lrx="1596" lry="1699" type="textblock" ulx="1577" uly="1687">
        <line lrx="1596" lry="1699" ulx="1577" uly="1687">8</line>
      </zone>
      <zone lrx="1641" lry="2304" type="textblock" ulx="1576" uly="1654">
        <line lrx="1594" lry="2117" ulx="1576" uly="2104">4</line>
        <line lrx="1641" lry="2304" ulx="1616" uly="1654">Copyright 4/1999 VXyMaster GmbH wwWW.yxymaster. com</line>
      </zone>
      <zone lrx="1595" lry="1804" type="textblock" ulx="1577" uly="1791">
        <line lrx="1595" lry="1804" ulx="1577" uly="1791">7</line>
      </zone>
    </surface>
  </sourceDoc>
</TEI>
