<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>AhI149-2</title>
        <respStmt>
          <resp>Provided by</resp>
          <name>University Library of Tübingen</name>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp>Transcribed with</resp>
          <name>Tesseract</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <p>To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).</p>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <bibl>
          <title>Lehrreiche Unterhaltungen für Kinder, 2</title>
        </bibl>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
  </teiHeader>
  <sourceDoc>
    <surface n="1" type="page" xml:id="s_AhI149-2_001">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_001.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="293" lry="1887" type="textblock" ulx="278" uly="1813">
        <line lrx="293" lry="1887" ulx="278" uly="1813">ð</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="2" type="page" xml:id="s_AhI149-2_002">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_002.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="3091" lry="3970" type="textblock" ulx="2972" uly="160">
        <line lrx="3091" lry="3970" ulx="3085" uly="3620">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2334" lry="180" type="textblock" ulx="2300" uly="162">
        <line lrx="2334" lry="180" ulx="2300" uly="162">ge</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="3" type="page" xml:id="s_AhI149-2_003">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_003.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="259" lry="1668" type="textblock" ulx="0" uly="667">
        <line lrx="216" lry="766" ulx="0" uly="667">gſerch wol⸗</line>
        <line lrx="214" lry="866" ulx="0" uly="769">hhanherken⸗</line>
        <line lrx="213" lry="958" ulx="0" uly="874">lalle Ur</line>
        <line lrx="209" lry="1069" ulx="0" uly="976">1 n en</line>
        <line lrx="217" lry="1180" ulx="19" uly="1082">Wenn Mn</line>
        <line lrx="222" lry="1276" ulx="0" uly="1182">Geimm kem,</line>
        <line lrx="223" lry="1376" ulx="1" uly="1285">iem Mr de</line>
        <line lrx="254" lry="1462" ulx="0" uly="1382">en in Len</line>
        <line lrx="169" lry="1581" ulx="0" uly="1483">nheſten</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="4" type="page" xml:id="s_AhI149-2_004">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_004.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2650" lry="3607" type="textblock" ulx="2542" uly="3533">
        <line lrx="2650" lry="3607" ulx="2542" uly="3533">A!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2551" lry="3669" type="textblock" ulx="2418" uly="3526">
        <line lrx="2537" lry="3563" ulx="2421" uly="3526">, 1.</line>
        <line lrx="2551" lry="3615" ulx="2418" uly="3548">Alc</line>
        <line lrx="2539" lry="3669" ulx="2444" uly="3631">R v,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2440" lry="3610" type="textblock" ulx="2391" uly="3530">
        <line lrx="2420" lry="3610" ulx="2391" uly="3573">Z.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2437" lry="3707" type="textblock" ulx="2115" uly="3551">
        <line lrx="2398" lry="3637" ulx="2264" uly="3551">Dul’</line>
        <line lrx="2437" lry="3707" ulx="2115" uly="3630">wilr</line>
      </zone>
      <zone lrx="2079" lry="3702" type="textblock" ulx="1903" uly="3533">
        <line lrx="2079" lry="3614" ulx="1903" uly="3533">2SRea,</line>
        <line lrx="2073" lry="3702" ulx="1920" uly="3664">em,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1899" lry="3700" type="textblock" ulx="1847" uly="3663">
        <line lrx="1899" lry="3700" ulx="1847" uly="3663">g</line>
      </zone>
      <zone lrx="1904" lry="3706" type="textblock" ulx="1734" uly="3562">
        <line lrx="1904" lry="3645" ulx="1734" uly="3562">lJé-!.</line>
        <line lrx="1857" lry="3706" ulx="1756" uly="3646">v</line>
      </zone>
      <zone lrx="1734" lry="3705" type="textblock" ulx="1306" uly="3539">
        <line lrx="1728" lry="3638" ulx="1505" uly="3539">7 a,</line>
        <line lrx="1734" lry="3705" ulx="1306" uly="3634">worl oſe-‿ſ</line>
      </zone>
      <zone lrx="1483" lry="3560" type="textblock" ulx="1456" uly="3537">
        <line lrx="1483" lry="3560" ulx="1456" uly="3537">ℳ</line>
      </zone>
      <zone lrx="1419" lry="3624" type="textblock" ulx="1369" uly="3579">
        <line lrx="1394" lry="3624" ulx="1369" uly="3604">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1295" lry="3726" type="textblock" ulx="1230" uly="3590">
        <line lrx="1271" lry="3617" ulx="1253" uly="3590">4</line>
        <line lrx="1295" lry="3726" ulx="1230" uly="3656">2D</line>
      </zone>
      <zone lrx="1252" lry="3703" type="textblock" ulx="1166" uly="3560">
        <line lrx="1252" lry="3617" ulx="1166" uly="3560">zZi</line>
        <line lrx="1226" lry="3703" ulx="1198" uly="3666">„7</line>
      </zone>
      <zone lrx="1154" lry="3759" type="textblock" ulx="984" uly="853">
        <line lrx="1154" lry="3566" ulx="1136" uly="2767">2</line>
        <line lrx="1130" lry="1506" ulx="1121" uly="1156">SE</line>
        <line lrx="1129" lry="1510" ulx="1103" uly="1020">SSð</line>
        <line lrx="1112" lry="1531" ulx="1092" uly="1076">5“</line>
        <line lrx="1103" lry="2585" ulx="1090" uly="869">5</line>
        <line lrx="1091" lry="2723" ulx="1080" uly="862">è ?</line>
        <line lrx="1087" lry="2720" ulx="1070" uly="853">rf</line>
        <line lrx="1070" lry="2747" ulx="1060" uly="2421"> ᷑</line>
        <line lrx="1059" lry="2746" ulx="1041" uly="2435"> . l</line>
        <line lrx="1039" lry="2598" ulx="1027" uly="1214">. ãõ</line>
        <line lrx="1037" lry="3759" ulx="1004" uly="1087">?ò“ R .</line>
        <line lrx="1013" lry="3377" ulx="994" uly="1076">“</line>
      </zone>
      <zone lrx="1064" lry="3701" type="textblock" ulx="1033" uly="3694">
        <line lrx="1064" lry="3701" ulx="1033" uly="3694">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="982" lry="1190" type="textblock" ulx="956" uly="712">
        <line lrx="982" lry="1168" ulx="958" uly="837">EEEE</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="5" type="page" xml:id="s_AhI149-2_005">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_005.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2037" lry="3849" type="textblock" ulx="640" uly="545">
        <line lrx="1875" lry="705" ulx="786" uly="545">Lehrreiche</line>
        <line lrx="1845" lry="1296" ulx="640" uly="1160">ffur Kinder.</line>
        <line lrx="1693" lry="1743" ulx="949" uly="1653">Herausgegeben</line>
        <line lrx="2037" lry="1904" ulx="653" uly="1799">r doöon</line>
        <line lrx="1966" lry="2067" ulx="682" uly="1942">Wilhelm Rehm.</line>
        <line lrx="2012" lry="3439" ulx="655" uly="3321">Zweyhtes Baͤndchen.</line>
        <line lrx="1571" lry="3720" ulx="1078" uly="3610">Kempten,</line>
        <line lrx="1977" lry="3849" ulx="699" uly="3737">bey Joſeph Koͤſel 1798⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="6" type="page" xml:id="s_AhI149-2_006">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_006.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2741" lry="2184" type="textblock" ulx="914" uly="1782">
        <line lrx="2735" lry="1869" ulx="1051" uly="1782">Wer nur fuͤr ſich ſelbſt lebt, der iſt nicht wuͤrdig zu</line>
        <line lrx="2737" lry="1981" ulx="915" uly="1888">leben. — Deinen Freunden, deinen Verwandten, deinem</line>
        <line lrx="2737" lry="2073" ulx="914" uly="1985">Vaterlande, dir ſelbſt biſt du Rechenſchaft ſchuldig von deiner</line>
        <line lrx="2741" lry="2184" ulx="918" uly="2097">Zeit; zu ihrem Wohl, zu ihrer Ehre ſollſt du ſie anwenden.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="7" type="page" xml:id="s_AhI149-2_007">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_007.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1955" lry="1212" type="textblock" ulx="680" uly="482">
        <line lrx="1550" lry="557" ulx="1111" uly="482">Seiner</line>
        <line lrx="1955" lry="833" ulx="680" uly="667">Excel lenz</line>
        <line lrx="1492" lry="981" ulx="1256" uly="919">dem—</line>
        <line lrx="1770" lry="1212" ulx="772" uly="1096">Hochwohlgebohrnen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1514" lry="1460" type="textblock" ulx="1125" uly="1310">
        <line lrx="1514" lry="1460" ulx="1125" uly="1310">Herrn</line>
      </zone>
      <zone lrx="2237" lry="1854" type="textblock" ulx="394" uly="1461">
        <line lrx="2237" lry="1854" ulx="394" uly="1461">Johann Friedrich Loͤſch⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2126" lry="3018" type="textblock" ulx="513" uly="1781">
        <line lrx="1500" lry="1904" ulx="1145" uly="1781">Seiner</line>
        <line lrx="1858" lry="2057" ulx="773" uly="1866">koͤnigl. Majeſtaͤt in Preußen</line>
        <line lrx="1498" lry="2196" ulx="1121" uly="2128">wirklichen</line>
        <line lrx="2005" lry="2389" ulx="631" uly="2275">geheimen Rath?</line>
        <line lrx="1768" lry="2555" ulx="867" uly="2461">Praͤſidenten</line>
        <line lrx="1380" lry="2685" ulx="1246" uly="2624">de s</line>
        <line lrx="2126" lry="2963" ulx="513" uly="2767">hochpreißlichen Konſiſiorii</line>
        <line lrx="1454" lry="3018" ulx="1156" uly="2953">und</line>
      </zone>
      <zone lrx="2048" lry="3334" type="textblock" ulx="600" uly="3010">
        <line lrx="2048" lry="3198" ulx="600" uly="3010">Scholarchen an dem koͤnigl. Gymnaſia</line>
        <line lrx="1528" lry="3334" ulx="1118" uly="3237">zu Anſpach</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="8" type="page" xml:id="s_AhI149-2_008">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_008.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2833" lry="1875" type="textblock" ulx="971" uly="892">
        <line lrx="2179" lry="992" ulx="1630" uly="892">uͤberreicht</line>
        <line lrx="2582" lry="1237" ulx="1201" uly="1079">dieſe Kinderſchrift</line>
        <line lrx="1996" lry="1439" ulx="1796" uly="1326">mit</line>
        <line lrx="2833" lry="1653" ulx="971" uly="1521">der devoteſten Ehrerbietung</line>
        <line lrx="2519" lry="1875" ulx="1298" uly="1732">Hochderoſelben</line>
      </zone>
      <zone lrx="2800" lry="3584" type="textblock" ulx="1574" uly="3468">
        <line lrx="2800" lry="3584" ulx="1574" uly="3468">unterthaͤnigſt⸗verbundenſter Diener</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="9" type="page" xml:id="s_AhI149-2_009">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_009.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="39" lry="1227" type="textblock" ulx="19" uly="1129">
        <line lrx="39" lry="1227" ulx="19" uly="1129">—.</line>
      </zone>
      <zone lrx="143" lry="3757" type="textblock" ulx="2" uly="3546">
        <line lrx="143" lry="3638" ulx="4" uly="3546">ier</line>
        <line lrx="42" lry="3757" ulx="2" uly="3704">n.</line>
      </zone>
      <zone lrx="256" lry="1207" type="textblock" ulx="239" uly="1160">
        <line lrx="256" lry="1207" ulx="239" uly="1160">4</line>
      </zone>
      <zone lrx="162" lry="1653" type="textblock" ulx="9" uly="1556">
        <line lrx="162" lry="1653" ulx="9" uly="1556">nng</line>
      </zone>
      <zone lrx="2286" lry="1375" type="textblock" ulx="625" uly="1085">
        <line lrx="2286" lry="1375" ulx="625" uly="1085">Vorbericht da Herausgebers.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2317" lry="3578" type="textblock" ulx="569" uly="1456">
        <line lrx="2316" lry="1620" ulx="591" uly="1456">Der Hinblick auf eine ſo große Anzahl</line>
        <line lrx="2317" lry="1752" ulx="591" uly="1624">Liebhaber zu dem erſten Baͤndchen meiner</line>
        <line lrx="2312" lry="1906" ulx="588" uly="1763">lehrreichen Unterhaltungen fuͤr Kinder,</line>
        <line lrx="2314" lry="2031" ulx="582" uly="1910">verſenkt mein Herz in dankbare Bewun⸗</line>
        <line lrx="2313" lry="2187" ulx="586" uly="2036">derung, und ich halte es fuͤr Pflicht, auch</line>
        <line lrx="2312" lry="2334" ulx="585" uly="2191">gegen meine geehrteſten Leſer die Gefuͤhle</line>
        <line lrx="2305" lry="2466" ulx="576" uly="2330">meines Herzens nicht zu verkleiden „und</line>
        <line lrx="2306" lry="2612" ulx="572" uly="2472">Ihnen fuͤr die guͤtige Wuͤrdigung des Buͤ⸗</line>
        <line lrx="2303" lry="2812" ulx="579" uly="2619">chelchens, oͤffentlich meinen warmen lau⸗</line>
        <line lrx="1463" lry="2882" ulx="573" uly="2760">ten Dank zuzurufen!</line>
        <line lrx="2294" lry="3039" ulx="698" uly="2905">Moͤchte doch auch dieſes zweyte und</line>
        <line lrx="2297" lry="3179" ulx="571" uly="3043">letzte, eben ſo geneigt wie jenes aufgenom⸗</line>
        <line lrx="2289" lry="3328" ulx="575" uly="3188">men werden! Wie reichlich wuͤrde ich mich</line>
        <line lrx="2294" lry="3476" ulx="572" uly="3320">dann nicht fuͤr alle meine Bemuͤhungen</line>
        <line lrx="1204" lry="3578" ulx="569" uly="3457">belohnt fuͤhlen!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2276" lry="3751" type="textblock" ulx="2096" uly="3651">
        <line lrx="2276" lry="3751" ulx="2096" uly="3651">Von</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="10" type="page" xml:id="s_AhI149-2_010">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_010.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1942" lry="542" type="textblock" ulx="1879" uly="534">
        <line lrx="1942" lry="542" ulx="1879" uly="534">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2608" lry="2598" type="textblock" ulx="843" uly="645">
        <line lrx="2604" lry="757" ulx="984" uly="645">Von der Abſicht und dem Gebrauche</line>
        <line lrx="2602" lry="902" ulx="864" uly="775">dieſer Kinderſchrift habe ich nicht noͤthig</line>
        <line lrx="2606" lry="1036" ulx="865" uly="926">noch etwas beyzufuͤgen, weil ich es ſchon</line>
        <line lrx="2493" lry="1191" ulx="843" uly="1072">in dem erſten Theile gethan habe.</line>
        <line lrx="2608" lry="1323" ulx="981" uly="1207">Die haͤufige Nachfrage und der ſtarke</line>
        <line lrx="2605" lry="1459" ulx="864" uly="1349">Verſchluß jenes Baͤndchens beſtimmte mich</line>
        <line lrx="2603" lry="1596" ulx="865" uly="1487">dazu, der Koͤſeliſchen Buchhandlung in</line>
        <line lrx="2601" lry="1833" ulx="866" uly="1629">Kempten noch eine zweyte Auflage zi zu</line>
        <line lrx="1330" lry="1881" ulx="864" uly="1780">uͤberlaſſen.</line>
        <line lrx="2607" lry="2027" ulx="981" uly="1859">Dieſe zweyte Auflage wird nun gegen</line>
        <line lrx="2608" lry="2164" ulx="863" uly="2055">das Ende des Monat Maͤrz die Preſſe</line>
        <line lrx="2598" lry="2305" ulx="863" uly="2193">verlaſſen, und die erſte, in Ruͤckſicht des</line>
        <line lrx="2597" lry="2504" ulx="867" uly="2328">Drucks und Papiers bey weitem uͤber⸗</line>
        <line lrx="1142" lry="2598" ulx="864" uly="2499">treffen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2017" lry="2957" type="textblock" ulx="833" uly="2704">
        <line lrx="2017" lry="2850" ulx="833" uly="2704">Geſchrieben in Kaufbeuren</line>
        <line lrx="1847" lry="2957" ulx="1141" uly="2862">den 15. Nov. 1792.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3773" type="textblock" ulx="3036" uly="1091">
        <line lrx="3162" lry="1153" ulx="3095" uly="1091">Der</line>
        <line lrx="3180" lry="1255" ulx="3104" uly="1190">Ree⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="1345" ulx="3101" uly="1287">W</line>
        <line lrx="3180" lry="1460" ulx="3087" uly="1385">n l</line>
        <line lrx="3180" lry="1536" ulx="3072" uly="1476">Der Kn</line>
        <line lrx="3180" lry="1641" ulx="3064" uly="1572">hren</line>
        <line lrx="3179" lry="1728" ulx="3120" uly="1672">das</line>
        <line lrx="3180" lry="1828" ulx="3117" uly="1768">Cur⸗</line>
        <line lrx="3178" lry="1931" ulx="3124" uly="1865">We</line>
        <line lrx="3180" lry="2027" ulx="3136" uly="1962">W</line>
        <line lrx="3180" lry="2115" ulx="3148" uly="2058">R</line>
        <line lrx="3180" lry="2209" ulx="3141" uly="2147">.</line>
        <line lrx="3179" lry="2310" ulx="3053" uly="2231">ODer ⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="2405" ulx="3046" uly="2330">Lahren an</line>
        <line lrx="3178" lry="2499" ulx="3042" uly="2426">Eine geab</line>
        <line lrx="3172" lry="2606" ulx="3040" uly="2520">Cdelnutz</line>
        <line lrx="3180" lry="2695" ulx="3039" uly="2619">Erlheres</line>
        <line lrx="3180" lry="2902" ulx="3036" uly="2812">Wtnung</line>
        <line lrx="3180" lry="2998" ulx="3037" uly="2907">De Got</line>
        <line lrx="3180" lry="3079" ulx="3042" uly="3002">Berheltu</line>
        <line lrx="3180" lry="3177" ulx="3053" uly="3102">Riſpute</line>
        <line lrx="3180" lry="3269" ulx="3064" uly="3193">Weme</line>
        <line lrx="3180" lry="3364" ulx="3102" uly="3297">dem</line>
        <line lrx="3168" lry="3462" ulx="3058" uly="3389">Tobies</line>
        <line lrx="3179" lry="3576" ulx="3051" uly="3482">Wie ſe</line>
        <line lrx="3180" lry="3665" ulx="3082" uly="3590">len ke</line>
        <line lrx="3179" lry="3773" ulx="3046" uly="3674">der Enn</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="11" type="page" xml:id="s_AhI149-2_011">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_011.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="143" lry="2475" type="textblock" ulx="0" uly="1967">
        <line lrx="135" lry="2059" ulx="0" uly="1967">geen</line>
        <line lrx="143" lry="2204" ulx="0" uly="2092">Iſe</line>
        <line lrx="130" lry="2339" ulx="0" uly="2240">6, N</line>
        <line lrx="122" lry="2475" ulx="0" uly="2379">iber⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2077" lry="963" type="textblock" ulx="834" uly="836">
        <line lrx="2077" lry="963" ulx="834" uly="836">Inhalts⸗Verzeichniß.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2275" lry="3738" type="textblock" ulx="521" uly="1105">
        <line lrx="2271" lry="1188" ulx="547" uly="1105">Der Hirtenknabe. 3</line>
        <line lrx="2271" lry="1279" ulx="547" uly="1203">Briefe uͤber Jamaika. 10</line>
        <line lrx="2274" lry="1378" ulx="546" uly="1298">Von dem Kaffeebaum. 13</line>
        <line lrx="2273" lry="1471" ulx="545" uly="1389">Von dem Zuckerrohr 15</line>
        <line lrx="2273" lry="1571" ulx="539" uly="1486">Der Knabe und der Mond. 12</line>
        <line lrx="2272" lry="1659" ulx="540" uly="1581">Lehren eines Vaters an ſeinen Sohn ꝛc. 18</line>
        <line lrx="2127" lry="1759" ulx="674" uly="1673">Das merkwuͤrdigſte von den fuͤnf welttheilen.</line>
        <line lrx="2268" lry="1853" ulx="669" uly="1766">Europa. 23</line>
        <line lrx="2274" lry="1952" ulx="639" uly="1865">Aſien. 34</line>
        <line lrx="2269" lry="2142" ulx="684" uly="2053">Amerika. 44</line>
        <line lrx="2269" lry="2244" ulx="680" uly="2143">Suͤdindien obder die Suͤdlaͤnder. J 38</line>
        <line lrx="2275" lry="2326" ulx="531" uly="2236">Der Knabe und die Schlange, 66</line>
        <line lrx="2268" lry="2421" ulx="529" uly="2331">Lehren an Kinder. 68</line>
        <line lrx="2266" lry="2524" ulx="528" uly="2423">Eine arabiſche Geſchichte, MM 76</line>
        <line lrx="2266" lry="2617" ulx="526" uly="2519">Edelmuth unter Wilden. 78</line>
        <line lrx="2266" lry="2709" ulx="528" uly="2617">Goldenes A B C. 79</line>
        <line lrx="2262" lry="2803" ulx="524" uly="2712">Die wuͤſte Inſel. 83</line>
        <line lrx="2262" lry="2897" ulx="525" uly="2808">Warnung vor Naſchhaftigkeit. 90</line>
        <line lrx="2260" lry="3040" ulx="523" uly="2902">Die Geſchichte des alten Wolfs in ſieben Fabeln. 91</line>
        <line lrx="2262" lry="3088" ulx="523" uly="2992">Verhaltungsregeln beym Gewitter. 97</line>
        <line lrx="2261" lry="3181" ulx="526" uly="3089">Verſpaͤtete Schwalbon. 103</line>
        <line lrx="2124" lry="3268" ulx="527" uly="3182">Wie man es anfangen muß, wenn man auch nach</line>
        <line lrx="2262" lry="3356" ulx="598" uly="3280">dem Tode noch fortleben will. 106</line>
        <line lrx="2257" lry="3461" ulx="524" uly="3374">Tobias Witt, eine Erzaͤhlung. 109</line>
        <line lrx="2122" lry="3610" ulx="523" uly="3405">Wie ſehr man in manchen Faͤllen durch manon feh⸗</line>
        <line lrx="2253" lry="3640" ulx="596" uly="3569">len kann. 116</line>
        <line lrx="2253" lry="3738" ulx="521" uly="3658">Der Springkaͤfer, ein Geſpraͤch⸗ 118</line>
      </zone>
      <zone lrx="2253" lry="3824" type="textblock" ulx="2087" uly="3762">
        <line lrx="2253" lry="3824" ulx="2087" uly="3762">Brie⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="852" lry="3889" type="textblock" ulx="832" uly="3870">
        <line lrx="852" lry="3889" ulx="832" uly="3870">„</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="12" type="page" xml:id="s_AhI149-2_012">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_012.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2591" lry="985" type="textblock" ulx="921" uly="648">
        <line lrx="2591" lry="710" ulx="2426" uly="648">Seite</line>
        <line lrx="2590" lry="892" ulx="921" uly="788">Der Sohn an ſeinen Vater. B 122</line>
        <line lrx="2587" lry="985" ulx="936" uly="897">An einen Freund. . 123</line>
      </zone>
      <zone lrx="2597" lry="1259" type="textblock" ulx="922" uly="991">
        <line lrx="2587" lry="1068" ulx="933" uly="991">Eines Vaters an ſeinen Sohn, uͤber den Tod c. 125</line>
        <line lrx="2454" lry="1166" ulx="938" uly="1088">Einet Mutter an ihren Sohn, uͤber den Tod</line>
        <line lrx="2597" lry="1259" ulx="922" uly="1185">ſeines Baters. 127</line>
      </zone>
      <zone lrx="2658" lry="1357" type="textblock" ulx="936" uly="1262">
        <line lrx="2658" lry="1357" ulx="936" uly="1262">Die Beantwortung des vorigen Briefs. 129</line>
      </zone>
      <zone lrx="2513" lry="1587" type="textblock" ulx="936" uly="1360">
        <line lrx="2513" lry="1447" ulx="936" uly="1360">Eines Juͤnglings an einen wohlhabenden Buͤrger,</line>
        <line lrx="2459" lry="1587" ulx="1012" uly="1463">der ſeinen Freund in einer Krankheit wohlthaͤtig</line>
      </zone>
      <zone lrx="2668" lry="3311" type="textblock" ulx="878" uly="1553">
        <line lrx="2605" lry="1634" ulx="1012" uly="1553">unterſtuͤtzte. 13⁰</line>
        <line lrx="2462" lry="1724" ulx="943" uly="1615">Eines Fraͤuleins an ihre Freundin, einen Beſuch</line>
        <line lrx="2604" lry="1819" ulx="1018" uly="1744">abzulehnen. 132</line>
        <line lrx="2604" lry="1924" ulx="930" uly="1837">Eines Sohns an ſeine Eltern. 133</line>
        <line lrx="2609" lry="2006" ulx="947" uly="1935">Eines Bruders an den andern. 134</line>
        <line lrx="2658" lry="2113" ulx="947" uly="2028">Eines Sohns an ſeinen Bater. 135</line>
        <line lrx="2634" lry="2197" ulx="948" uly="2124">Eines Freunds an einen Freund, 136</line>
        <line lrx="2608" lry="2286" ulx="880" uly="2211">Die Kirſchberge. Eine Erzaͤhlung von Kindern. 1435</line>
        <line lrx="2611" lry="2379" ulx="878" uly="2308">Merkwuͤrdige Erfindungen. 152</line>
        <line lrx="2468" lry="2472" ulx="880" uly="2353">Ein paar Kinder an ihre Mutter, bey derſelben Ge⸗</line>
        <line lrx="2612" lry="2568" ulx="955" uly="2498">burtstage. 157</line>
        <line lrx="2612" lry="2676" ulx="887" uly="2574">Geſundheitsregeln. 15359</line>
        <line lrx="2612" lry="2762" ulx="886" uly="2675">Regeln zur Wiedererlangung der Geſundheit. 166</line>
        <line lrx="2633" lry="2858" ulx="886" uly="2779">Unterredung eines Lehrers mit ſeinen Zoͤglingen uͤber</line>
        <line lrx="2668" lry="2953" ulx="960" uly="2876">die Unkeuſchheit. 171</line>
        <line lrx="2615" lry="3055" ulx="885" uly="2929">Wom Kalender und der Zeitrechnung. 197</line>
        <line lrx="2615" lry="3132" ulx="891" uly="3054">Was ſind Erdbeben und woraus entſtehen ſie 203</line>
        <line lrx="2620" lry="3232" ulx="895" uly="3150">Von den feuerſpeyenden Vergen. 210</line>
        <line lrx="2620" lry="3311" ulx="895" uly="3237">Etwas in Stammbuͤcher. 216</line>
      </zone>
      <zone lrx="2623" lry="3530" type="textblock" ulx="894" uly="3340">
        <line lrx="2480" lry="3424" ulx="894" uly="3340">Weisheit und Guͤte Gottes aus dem Umlaufe des</line>
        <line lrx="2623" lry="3530" ulx="964" uly="3417">Bluts im menſchlichen Koͤrper. 2²6</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="13" type="page" xml:id="s_AhI149-2_013">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_013.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1755" lry="1600" type="textblock" ulx="0" uly="1485">
        <line lrx="1755" lry="1600" ulx="0" uly="1485">„ Lehrr eiche</line>
      </zone>
      <zone lrx="31" lry="1781" type="textblock" ulx="0" uly="1728">
        <line lrx="31" lry="1781" ulx="0" uly="1728">6</line>
      </zone>
      <zone lrx="2189" lry="1888" type="textblock" ulx="457" uly="1727">
        <line lrx="2189" lry="1888" ulx="457" uly="1727">Unterhaltungen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1767" lry="2566" type="textblock" ulx="2" uly="2438">
        <line lrx="1767" lry="2566" ulx="2" uly="2438">. Zweytes Baͤndchen.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="14" type="page" xml:id="s_AhI149-2_014">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_014.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2887" lry="4512" type="textblock" ulx="542" uly="104">
        <line lrx="2887" lry="4456" ulx="2863" uly="3149">.</line>
        <line lrx="2788" lry="4468" ulx="2781" uly="4464">.</line>
        <line lrx="2713" lry="4457" ulx="2700" uly="4445">D</line>
        <line lrx="2671" lry="4460" ulx="2662" uly="1412">.</line>
        <line lrx="2662" lry="4465" ulx="2655" uly="4460">.</line>
        <line lrx="2585" lry="3340" ulx="2577" uly="3334">.</line>
        <line lrx="2276" lry="2619" ulx="2269" uly="2616">.</line>
        <line lrx="2102" lry="4474" ulx="2081" uly="108">E</line>
        <line lrx="2072" lry="4463" ulx="2069" uly="4462">.</line>
        <line lrx="1951" lry="3530" ulx="1937" uly="3487">W</line>
        <line lrx="1833" lry="4469" ulx="1815" uly="2210">.</line>
        <line lrx="1443" lry="1786" ulx="1432" uly="1774">*</line>
        <line lrx="1386" lry="4455" ulx="1376" uly="4447">*</line>
        <line lrx="1362" lry="4458" ulx="1356" uly="4456">4</line>
        <line lrx="1237" lry="957" ulx="1215" uly="208">.</line>
        <line lrx="686" lry="782" ulx="674" uly="769">.</line>
        <line lrx="554" lry="4512" ulx="542" uly="4504">3</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="15" type="page" xml:id="s_AhI149-2_015">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_015.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1956" lry="1587" type="textblock" ulx="877" uly="1457">
        <line lrx="1956" lry="1587" ulx="877" uly="1457">Der Hirtenknabe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2388" lry="3548" type="textblock" ulx="563" uly="1762">
        <line lrx="2307" lry="1931" ulx="566" uly="1762">Abbas, mit dem Zunamen der Große, Koͤnig</line>
        <line lrx="2312" lry="2020" ulx="570" uly="1925">von Perſien, war einſt auf der Jagd verirrt. Er</line>
        <line lrx="2312" lry="2129" ulx="573" uly="2037">kam auf einen Berg, wo ein Hirtenknabe eine</line>
        <line lrx="2317" lry="2234" ulx="570" uly="2144">Heerde Schafe weidete; der Knabe ſaß unter ei⸗</line>
        <line lrx="2315" lry="2342" ulx="569" uly="2248">nem Baum und blies die Floͤte. Die ſuͤſſe Melo⸗</line>
        <line lrx="2388" lry="2446" ulx="567" uly="2356">die des Liedes und die Neugierde lockten den Koͤ⸗</line>
        <line lrx="2313" lry="2558" ulx="568" uly="2446">nig naͤher hinzu; das offene Geſicht des Knaben</line>
        <line lrx="2318" lry="2662" ulx="567" uly="2571">geſiel ihm; er fragte ihn uͤber allerley Dinge, und</line>
        <line lrx="2315" lry="2778" ulx="563" uly="2685">die ſchnellen treffenden Antworten dieſes Kindes der</line>
        <line lrx="2318" lry="2873" ulx="568" uly="2784">Natur, das ohne Unterricht bey ſeiner Heerde auf⸗</line>
        <line lrx="2320" lry="2993" ulx="573" uly="2888">gewachſen war, ſetzten den Koͤnig in Verwunde⸗</line>
        <line lrx="2320" lry="3086" ulx="570" uly="2998">rung. Er hatte noch ſeine Gedanken daruͤber, als</line>
        <line lrx="2332" lry="3265" ulx="570" uly="3097">ſein vezier *) dazu kam. „Komm Vezier, rief</line>
        <line lrx="2320" lry="3297" ulx="2160" uly="3230">er</line>
        <line lrx="2318" lry="3453" ulx="599" uly="3365">) Vezier, Weſyr, bedeutet ſoviel, als Stuͤtze, oder</line>
        <line lrx="2316" lry="3548" ulx="711" uly="3467">der die Laſt (eines Fuͤrſten) traͤgt. Bey den Tuͤrken</line>
      </zone>
      <zone lrx="2321" lry="3792" type="textblock" ulx="679" uly="3566">
        <line lrx="2321" lry="3686" ulx="711" uly="3566">werden die Miniſter oder Staatsraͤthe und die ober⸗</line>
        <line lrx="1587" lry="3792" ulx="679" uly="3664">ſten Hofbediente ſo benennet.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1549" lry="3835" type="textblock" ulx="1404" uly="3764">
        <line lrx="1549" lry="3835" ulx="1404" uly="3764">A 2</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="16" type="page" xml:id="s_AhI149-2_016">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_016.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2633" lry="1754" type="textblock" ulx="838" uly="544">
        <line lrx="1637" lry="621" ulx="883" uly="544">4 ——</line>
        <line lrx="2626" lry="780" ulx="894" uly="680">er ihm entgegen, und ſage mir, wie dir dieſer</line>
        <line lrx="2625" lry="883" ulx="838" uly="799">Knabe gefaͤllt.“ Der Vezier kam herbey, der Koͤ⸗</line>
        <line lrx="2625" lry="998" ulx="892" uly="912">nig ſetzte ſeine Fragen fort, und der Knabe blieb</line>
        <line lrx="2626" lry="1106" ulx="893" uly="1021">ihm keine Antwort ſchuldig. Seine Unerſchrocken⸗</line>
        <line lrx="2633" lry="1212" ulx="891" uly="1129">heit, ſein geſundes Urtheil, und ſeine offene Frey⸗</line>
        <line lrx="2629" lry="1321" ulx="895" uly="1232">muͤthigkeit nahmen den Koͤnig und den Vezier ſo</line>
        <line lrx="2628" lry="1432" ulx="891" uly="1347">ſehr ein, daß jener beſchloß, ihn mit ſich zu nehmen</line>
        <line lrx="2626" lry="1544" ulx="893" uly="1453">und erziehen zu laſſen, damit man ſaͤhe, was aus</line>
        <line lrx="2623" lry="1645" ulx="890" uly="1555">di eſer ſchoͤnen Anlage der Natur unter der Hand</line>
        <line lrx="2297" lry="1754" ulx="887" uly="1657">der Kunſt werde.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2635" lry="1865" type="textblock" ulx="978" uly="1780">
        <line lrx="2635" lry="1865" ulx="978" uly="1780">Wie eine Feldblume, die der Gaͤrtner aus ih⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2623" lry="2191" type="textblock" ulx="889" uly="1871">
        <line lrx="2623" lry="1972" ulx="890" uly="1871">rem duͤrren Boden hebt, und in ein beſſeres Erd⸗</line>
        <line lrx="2622" lry="2098" ulx="891" uly="1994">reich pflanzet, in kurzem ihren Kelch erweitert und</line>
        <line lrx="2621" lry="2191" ulx="889" uly="2099">glaͤnzendere Farben annimmt, ſo bildete ſich auch</line>
      </zone>
      <zone lrx="2633" lry="2303" type="textblock" ulx="887" uly="2209">
        <line lrx="2633" lry="2303" ulx="887" uly="2209">der Knabe unvermerkt zu einem Manne von gro⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2616" lry="2627" type="textblock" ulx="798" uly="2312">
        <line lrx="2616" lry="2424" ulx="798" uly="2312">ßen Tugenden aus. Der Koͤnig gewann ihn taͤg⸗</line>
        <line lrx="2615" lry="2519" ulx="885" uly="2423">lich lieber, er gab ihm den Namen Ali Beg und</line>
        <line lrx="2396" lry="2627" ulx="889" uly="2534">machte ihn zu ſeinem Großſchatzmeiſter.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2616" lry="2734" type="textblock" ulx="975" uly="2643">
        <line lrx="2616" lry="2734" ulx="975" uly="2643">Ali Beg beſaß alle Tugenden, die ſich nur zu⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2619" lry="3807" type="textblock" ulx="823" uly="2750">
        <line lrx="2617" lry="2842" ulx="887" uly="2750">ſammen vereinigen laſſen; Unſtraͤflichkeit in ſeinen</line>
        <line lrx="2616" lry="2948" ulx="890" uly="2858">Sitten, Treue und Klugheit in ſeinem Amt,</line>
        <line lrx="2613" lry="3062" ulx="887" uly="2965">Freygebigkeit und Großmuth gegen die Frem⸗</line>
        <line lrx="2615" lry="3168" ulx="889" uly="3075">den, Gefaͤlligkeit gegen Alle, die ihn um etwas</line>
        <line lrx="2616" lry="3283" ulx="823" uly="3183">baten, und ob er gleich der Liebling des Koͤnigs</line>
        <line lrx="2619" lry="3380" ulx="891" uly="3287">war, die beſcheidenſte Demuth. Was ihn aber</line>
        <line lrx="2616" lry="3483" ulx="890" uly="3398">am mehreſten unter den perſiſchen Hofleuten aus⸗</line>
        <line lrx="2613" lry="3595" ulx="888" uly="3504">zeichnete, war ſeine Uneigennuͤtzigkeit, denn nie</line>
        <line lrx="2612" lry="3706" ulx="884" uly="3617">ließ er ſich ſeine Dienſte bezahlen; ſeine gute Tha⸗</line>
        <line lrx="2606" lry="3807" ulx="2507" uly="3738">ten</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="17" type="page" xml:id="s_AhI149-2_017">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_017.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="123" lry="1664" type="textblock" ulx="0" uly="698">
        <line lrx="90" lry="779" ulx="7" uly="698">ieſer</line>
        <line lrx="90" lry="879" ulx="0" uly="805">a⸗</line>
        <line lrx="93" lry="991" ulx="0" uly="919">N</line>
        <line lrx="122" lry="1219" ulx="0" uly="1140">ne Iren</line>
        <line lrx="123" lry="1333" ulx="0" uly="1250">eher ſ⸗</line>
        <line lrx="117" lry="1441" ulx="13" uly="1367">nehmen</line>
        <line lrx="111" lry="1541" ulx="0" uly="1473">ves aus</line>
        <line lrx="107" lry="1664" ulx="0" uly="1580">Henmd</line>
      </zone>
      <zone lrx="118" lry="2559" type="textblock" ulx="0" uly="1804">
        <line lrx="96" lry="1885" ulx="0" uly="1804">ui ih⸗</line>
        <line lrx="110" lry="1988" ulx="0" uly="1918">e</line>
        <line lrx="118" lry="2099" ulx="0" uly="2026">net und</line>
        <line lrx="113" lry="2220" ulx="0" uly="2137">1 A</line>
        <line lrx="95" lry="2330" ulx="0" uly="2264">1Kc⸗</line>
        <line lrx="93" lry="2438" ulx="0" uly="2353"> ui⸗</line>
        <line lrx="103" lry="2559" ulx="0" uly="2468">eg wd</line>
      </zone>
      <zone lrx="128" lry="3866" type="textblock" ulx="0" uly="2703">
        <line lrx="96" lry="2772" ulx="0" uly="2703">r ⸗</line>
        <line lrx="109" lry="2872" ulx="0" uly="2800">ſandn</line>
        <line lrx="115" lry="2985" ulx="0" uly="2907">U/</line>
        <line lrx="115" lry="3102" ulx="0" uly="3017">Frem</line>
        <line lrx="121" lry="3210" ulx="0" uly="3124">n ws</line>
        <line lrx="128" lry="3324" ulx="0" uly="3233">Kncs</line>
        <line lrx="128" lry="3441" ulx="4" uly="3348">ihn che</line>
        <line lrx="117" lry="3541" ulx="0" uly="3457">ten ah</line>
        <line lrx="107" lry="3655" ulx="0" uly="3568">denn</line>
        <line lrx="102" lry="3768" ulx="0" uly="3681">,</line>
        <line lrx="104" lry="3866" ulx="58" uly="3798">e</line>
      </zone>
      <zone lrx="2280" lry="612" type="textblock" ulx="2241" uly="542">
        <line lrx="2280" lry="612" ulx="2241" uly="542">5</line>
      </zone>
      <zone lrx="2350" lry="1816" type="textblock" ulx="544" uly="682">
        <line lrx="2277" lry="777" ulx="547" uly="682">ten hatten die reinſte Quelle, das Verlangen,</line>
        <line lrx="2281" lry="889" ulx="544" uly="794">den Menſchen nuͤtzlich zu werden. Und doch ent⸗</line>
        <line lrx="2281" lry="990" ulx="547" uly="897">gieng er bey allen dieſen Tugenden den Verlaͤum⸗</line>
        <line lrx="2278" lry="1098" ulx="551" uly="1009">dungen der Hoͤflinge nicht, die ſeine Erhebung</line>
        <line lrx="2350" lry="1209" ulx="550" uly="1121">mit heimlichem NWeide anſahen. Sie legten ihm</line>
        <line lrx="2284" lry="1321" ulx="552" uly="1220">allerley Fallen, und ſuchten ihn bey dem Koͤnige</line>
        <line lrx="2282" lry="1415" ulx="550" uly="1327">verdaͤchtig zu machen. Aber Schach Abbas war</line>
        <line lrx="2283" lry="1527" ulx="548" uly="1432">ein Fuͤrſt von ſeltenen Eigenſchaften; argwoͤhniſcher</line>
        <line lrx="2282" lry="1633" ulx="547" uly="1544">Verdacht war fuͤr ſeine große Seele zu klein und</line>
        <line lrx="2286" lry="1816" ulx="547" uly="1658">Ali Beg blieb in Anſehen und Ruhe, ſo lange</line>
      </zone>
      <zone lrx="1727" lry="1856" type="textblock" ulx="491" uly="1764">
        <line lrx="1727" lry="1856" ulx="491" uly="1764">ſein großmuͤthiger Beſchuͤtzer lebte.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2348" lry="3709" type="textblock" ulx="546" uly="1808">
        <line lrx="2282" lry="1955" ulx="634" uly="1808">Zum Ungluͤck ſtarb dieſer große Koͤnig, und</line>
        <line lrx="2285" lry="2058" ulx="555" uly="1968">Schach Sefi, der ihm folgte, ſchien die Wehklage</line>
        <line lrx="2284" lry="2165" ulx="552" uly="2074">der Voͤlker zu rechtfertigen, die es bedauert, daß</line>
        <line lrx="2282" lry="2268" ulx="550" uly="2179">gute Fuͤrſten wie andere Menſchen ſterben. Er war</line>
        <line lrx="2287" lry="2376" ulx="546" uly="2289">das voͤllige Wiederſpiel ſeines Vorgaͤngers, voll</line>
        <line lrx="2287" lry="2487" ulx="548" uly="2395">Mißtrauen, Grauſamkeit und Geitz, Blutvergie⸗</line>
        <line lrx="2344" lry="2609" ulx="548" uly="2503">ßen ſchien ihn zu erquicken, wie den Durſtigen ein</line>
        <line lrx="2286" lry="2700" ulx="549" uly="2615">Trunk Waſſer. So einen Oberherrn hatten Ali's</line>
        <line lrx="2283" lry="2810" ulx="546" uly="2723">Feinde erwartet, und ihr verborgener Neid wurde</line>
        <line lrx="2285" lry="2922" ulx="547" uly="2835">ſogleich wieder ſichtbar. Sie brachten taͤglich Ver⸗</line>
        <line lrx="2315" lry="3037" ulx="548" uly="2942">laͤumdungen gegen den Schatzmeiſter an, auf die</line>
        <line lrx="2283" lry="3133" ulx="552" uly="3042">der Köͤnig Anfangs nicht achtete, bis eine unerwartete</line>
        <line lrx="2340" lry="3249" ulx="555" uly="3160">Begebenheit dieſe Anklage wahr zu machen ſchien.</line>
        <line lrx="2281" lry="3360" ulx="644" uly="3263">Der Koͤnig naͤmlich verlangte einen koſtbaren</line>
        <line lrx="2284" lry="3470" ulx="554" uly="3374">Saͤbel zu ſehen, den Schach Abbas vom tuͤrkiſchen</line>
        <line lrx="2279" lry="3582" ulx="551" uly="3486">Kaiſer zum Geſchenk bekommen hatte, und deſſen</line>
        <line lrx="2348" lry="3709" ulx="552" uly="3596">einige Hoſteute erwaͤhnten. Der Saͤbel war nicht</line>
      </zone>
      <zone lrx="2282" lry="3813" type="textblock" ulx="2210" uly="3737">
        <line lrx="2282" lry="3813" ulx="2210" uly="3737">zu</line>
      </zone>
      <zone lrx="2397" lry="4506" type="textblock" ulx="815" uly="4368">
        <line lrx="2397" lry="4406" ulx="2364" uly="4368">X</line>
      </zone>
      <zone lrx="1344" lry="4471" type="textblock" ulx="722" uly="4405">
        <line lrx="1344" lry="4439" ulx="722" uly="4405">”MV ððèð</line>
        <line lrx="1150" lry="4471" ulx="785" uly="4456">+☛☚</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="18" type="page" xml:id="s_AhI149-2_018">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_018.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2649" lry="3558" type="textblock" ulx="898" uly="656">
        <line lrx="2643" lry="741" ulx="910" uly="656">zu finden, ob er gleich in dem nachgelaſſenen Ver⸗</line>
        <line lrx="2642" lry="850" ulx="908" uly="761">zeichniſſe des großen Abbas eingetragen war; und</line>
        <line lrx="2642" lry="959" ulx="909" uly="861">ſo ſiel Schach Seſis Verdacht auf den Schatzmei⸗</line>
        <line lrx="2643" lry="1063" ulx="910" uly="970">ſter, daß er ihn veruntreuet habe. Dies war, was</line>
        <line lrx="2644" lry="1175" ulx="910" uly="1083">ſeine Feinde wuͤnſchten, ſie verdoppelten ihre Be⸗</line>
        <line lrx="2644" lry="1279" ulx="912" uly="1190">ſchuldigungen und mahlten ihn als den aͤrgſten</line>
        <line lrx="2649" lry="1394" ulx="912" uly="1296">Betruͤger. „Er hat viel Haͤuſer zur Bewirthung</line>
        <line lrx="2640" lry="1497" ulx="912" uly="1406">der Fremden gebaut, ſagten ſie, und andere öffent⸗</line>
        <line lrx="2637" lry="1608" ulx="911" uly="1511">liche Gebaͤude mit großen Koſten auffuͤhren laſſen.</line>
        <line lrx="2637" lry="1724" ulx="915" uly="1624">Er kam als ein nakter Knabe an den Hof, und</line>
        <line lrx="2644" lry="1824" ulx="910" uly="1733">doch beſitzt er jetzt unermeßliche Reichthuͤmer. Wo⸗</line>
        <line lrx="2644" lry="1927" ulx="911" uly="1837">koͤnnte er alle die Koſtbarkeiten, womit ſein Haus</line>
        <line lrx="2646" lry="2031" ulx="911" uly="1941">angefuͤllt iſt, her haben, wenn er den koͤniglichen</line>
        <line lrx="2646" lry="2143" ulx="912" uly="2052">Schatz nicht beſtoͤhle?“ Ali Beg trat eben zum Koͤ⸗</line>
        <line lrx="2640" lry="2246" ulx="910" uly="2163">nige hinein, als ihn ſeine Feinde ſo verklagten,</line>
        <line lrx="2635" lry="2354" ulx="909" uly="2269">und mit zornigen Blicken ſprach der Koͤnig:</line>
        <line lrx="2634" lry="2462" ulx="906" uly="2376">„Ali Beg, deine Untreue iſt kund worden, du haſt</line>
        <line lrx="2638" lry="2578" ulx="908" uly="2485">dein Amt verlohren, und ich befehle dir, in vier⸗</line>
        <line lrx="2639" lry="2683" ulx="905" uly="2597">zehn Tagen Rechnung abzulegen.“ Ali Beg er⸗</line>
        <line lrx="2642" lry="2785" ulx="904" uly="2701">ſchrack nicht, denn ſein Gewiſſen wahr rein, aber</line>
        <line lrx="2635" lry="2894" ulx="906" uly="2804">er bedachte, wie gefaͤhrlich es ſeyn wuͤrde, ſeinen</line>
        <line lrx="2642" lry="3014" ulx="902" uly="2917">Feinden vierzehn Tage Zeit zu laſſen, ehe er ſeine</line>
        <line lrx="2643" lry="3120" ulx="905" uly="3023">Unſchuld bewieſe. „Herr, ſprach er, mein Leben</line>
        <line lrx="2638" lry="3231" ulx="902" uly="3141">iſt in deiner Hand. Ich bin bereit, die Schluͤſſel</line>
        <line lrx="2643" lry="3339" ulx="902" uly="3245">des koͤniglichen Schatzes und den Schmuck der</line>
        <line lrx="2644" lry="3447" ulx="902" uly="3357">Ehre, den du mir gegeben haſt, heute oder mor⸗</line>
        <line lrx="2633" lry="3558" ulx="898" uly="3465">gen vor deinem Throne niederzulegen, wenn du</line>
      </zone>
      <zone lrx="2691" lry="3673" type="textblock" ulx="896" uly="3565">
        <line lrx="2691" lry="3673" ulx="896" uly="3565">deinen Sklaven mit deiner Gegenwart begnadigen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2615" lry="3765" type="textblock" ulx="891" uly="3668">
        <line lrx="2615" lry="3765" ulx="891" uly="3668">Ww illſt.“ Di Ee⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3390" type="textblock" ulx="3073" uly="659">
        <line lrx="3180" lry="735" ulx="3126" uly="659">Di⸗</line>
        <line lrx="3154" lry="852" ulx="3095" uly="781">ſet</line>
        <line lrx="3180" lry="949" ulx="3095" uly="884">anden</line>
        <line lrx="3180" lry="1063" ulx="3101" uly="992">vo</line>
        <line lrx="3180" lry="1181" ulx="3114" uly="1099">ſah</line>
        <line lrx="3180" lry="1292" ulx="3120" uly="1211">e/</line>
        <line lrx="3180" lry="1391" ulx="3107" uly="1326">4</line>
        <line lrx="3180" lry="1508" ulx="3094" uly="1430"> a</line>
        <line lrx="3170" lry="1621" ulx="3087" uly="1531">ig</line>
        <line lrx="3180" lry="1733" ulx="3087" uly="1650">Mißte⸗</line>
        <line lrx="3164" lry="1833" ulx="3088" uly="1769">Wenn</line>
        <line lrx="3180" lry="1952" ulx="3100" uly="1878">N!</line>
        <line lrx="3180" lry="2165" ulx="3112" uly="2092">die</line>
        <line lrx="3179" lry="2277" ulx="3099" uly="2190">ſeint</line>
        <line lrx="3180" lry="2386" ulx="3087" uly="2308">err</line>
        <line lrx="3180" lry="2491" ulx="3085" uly="2416">Geme</line>
        <line lrx="3180" lry="2604" ulx="3083" uly="2543">mner</line>
        <line lrx="3180" lry="2719" ulx="3074" uly="2638">Helar⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="2826" ulx="3073" uly="2746">lune</line>
        <line lrx="3175" lry="2935" ulx="3076" uly="2860">N</line>
        <line lrx="3180" lry="3050" ulx="3082" uly="2965">ſch d</line>
        <line lrx="3178" lry="3162" ulx="3094" uly="3082">fer</line>
        <line lrx="3180" lry="3270" ulx="3101" uly="3189">Nas</line>
        <line lrx="3178" lry="3390" ulx="3102" uly="3296">Rieg</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3850" type="textblock" ulx="3107" uly="3567">
        <line lrx="3180" lry="3646" ulx="3107" uly="3567">90</line>
        <line lrx="3180" lry="3746" ulx="3133" uly="3681">E⸗</line>
        <line lrx="3172" lry="3850" ulx="3122" uly="3777">fer</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="19" type="page" xml:id="s_AhI149-2_019">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_019.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="60" lry="1277" type="textblock" ulx="0" uly="1199">
        <line lrx="60" lry="1277" ulx="0" uly="1199">ſten</line>
      </zone>
      <zone lrx="69" lry="2376" type="textblock" ulx="0" uly="1970">
        <line lrx="69" lry="2042" ulx="0" uly="1970">chen</line>
        <line lrx="54" lry="2262" ulx="0" uly="2200">,</line>
        <line lrx="39" lry="2376" ulx="0" uly="2301">:</line>
      </zone>
      <zone lrx="2216" lry="3803" type="textblock" ulx="464" uly="657">
        <line lrx="2210" lry="763" ulx="560" uly="657">Dieſe Bitte war dem Koͤnige um ſo willkomm⸗</line>
        <line lrx="2207" lry="856" ulx="477" uly="761">ner, er ſagte ſie ihm zu, und beſichtigte gleich des</line>
        <line lrx="2209" lry="967" ulx="477" uly="882">andern Tages die Schatzkammer. Alles war in der</line>
        <line lrx="2211" lry="1076" ulx="479" uly="989">vollkommenſten Richtigkeit, und Ali Beg uͤber⸗</line>
        <line lrx="2210" lry="1187" ulx="480" uly="1096">fuͤhrte ihn, daß Schach Abbas den vermißten Saͤ⸗</line>
        <line lrx="2214" lry="1303" ulx="478" uly="1196">bel ſelbſt herausgenommen, und mit den Diaman⸗</line>
        <line lrx="2213" lry="1407" ulx="477" uly="1319">ten ein anderes Kleinod habe ſchmuͤcken laſſen, ohne</line>
        <line lrx="2212" lry="1513" ulx="477" uly="1423">daß er es in ſeinem Verzeichniſſe bemerket. Der</line>
        <line lrx="2212" lry="1617" ulx="473" uly="1521">Koͤnig konnte nichts dagegen einwenden, allein</line>
        <line lrx="2209" lry="1729" ulx="476" uly="1640">Mißtrauen iſt ungerecht, und findet ſich beleidigt,</line>
        <line lrx="2212" lry="1839" ulx="476" uly="1755">wenn es ſich auch in ſeinen falſchen Muthmaſſun⸗</line>
        <line lrx="2211" lry="1944" ulx="477" uly="1849">gen betrogen ſiehet. Er erſann einen Vorwand</line>
        <line lrx="2214" lry="2060" ulx="474" uly="1970">und begleitete den Schatzmeiſter in ſein Haus, um</line>
        <line lrx="2216" lry="2173" ulx="478" uly="2075">die vielen Koſtbarkeiten zu finden, von denen ihm</line>
        <line lrx="2216" lry="2269" ulx="473" uly="2176">ſeine Hoͤflinge geſagt hatten. Zu ſeiner großen</line>
        <line lrx="2211" lry="2380" ulx="472" uly="2290">Verwunderung aber, war auch hier alles anders.</line>
        <line lrx="2213" lry="2481" ulx="475" uly="2395">Gemeine Tapeten bedeckten die Waͤnde, die Zim⸗</line>
        <line lrx="2213" lry="2588" ulx="473" uly="2501">mer waren mit nicht mehr, als nothduͤrftigem</line>
        <line lrx="2216" lry="2696" ulx="469" uly="2612">Hausrath verſehen, und Seſi mußte ſelbſt geſte⸗</line>
        <line lrx="2206" lry="2808" ulx="464" uly="2712">hen, ein mittelmaͤßiger Buͤrger wohne koͤſtlicher,</line>
        <line lrx="2212" lry="2916" ulx="468" uly="2826">als der Großſchatzmeiſter ſeines Reiches. Er ſchaͤmte</line>
        <line lrx="2210" lry="3024" ulx="465" uly="2934">ſich dieſer zweyten Taͤuſchung, und wollte ſich</line>
        <line lrx="2213" lry="3129" ulx="469" uly="3038">entfernen, als ihm ein Hoͤfling eine Thuͤr am Ende</line>
        <line lrx="2211" lry="3238" ulx="465" uly="3152">der Gallerie *) zeigte, die mit zwey ſtarken eiſernen</line>
        <line lrx="2209" lry="3361" ulx="470" uly="3257">Riegeln verſchloſſen war. Der Koͤnig gieng naͤ⸗</line>
        <line lrx="2203" lry="3458" ulx="2101" uly="3382">her</line>
        <line lrx="2200" lry="3604" ulx="531" uly="3524">*) Ein Zimmer in großen Gebaͤuden, ein ſehr langer</line>
        <line lrx="2197" lry="3701" ulx="604" uly="3627">Saal, ſie dient meiſtentheils zur Aufbewahrung gro⸗</line>
        <line lrx="2195" lry="3803" ulx="603" uly="3725">ßer Gemaͤlde, Statnen, Buͤſten, (Bildſaͤulen/ u. d. m.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="20" type="page" xml:id="s_AhI149-2_020">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_020.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2734" lry="1295" type="textblock" ulx="989" uly="666">
        <line lrx="2734" lry="768" ulx="991" uly="666">her und fragte den Ali Beg, was er unter ſo gro⸗</line>
        <line lrx="2728" lry="861" ulx="991" uly="770">ßen Schloͤſſern und Riegeln verwahre? — Ali</line>
        <line lrx="2726" lry="968" ulx="991" uly="881">Beg ſchien erſchrocken, ſein Geſicht erroͤthete, er</line>
        <line lrx="2730" lry="1078" ulx="992" uly="993">erhohlte ſich aber wieder und ſprach: „Herr! in</line>
        <line lrx="2731" lry="1185" ulx="989" uly="1096">dieſem Gemach bewahre ich das Liebſte, das ich</line>
        <line lrx="2731" lry="1295" ulx="993" uly="1198">auf der Welt habe, mein wahres Eigenthum.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2750" lry="1405" type="textblock" ulx="993" uly="1305">
        <line lrx="2750" lry="1405" ulx="993" uly="1305">Alles, was du in dieſem Hauſe geſehen haſt, ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2736" lry="2168" type="textblock" ulx="990" uly="1406">
        <line lrx="2730" lry="1518" ulx="990" uly="1406">hoͤrt dem Koͤnige, meinem Herrn; was dieſes Zim⸗</line>
        <line lrx="2735" lry="1621" ulx="995" uly="1519">mer enthaͤlt, iſt mein, aber es iſt ein Geheimniß,</line>
        <line lrx="2525" lry="1725" ulx="992" uly="1629">ich bitte dich, verlange nicht, es zu ſehen.“</line>
        <line lrx="2736" lry="1843" ulx="1079" uly="1738">Dies aͤngſtliche Betragen ſchien dem argwoͤhni⸗</line>
        <line lrx="2733" lry="1949" ulx="992" uly="1852">ſchen Sefi Gefuͤhl der Schuld, und er befahl mit</line>
        <line lrx="2734" lry="2060" ulx="991" uly="1963">Heftigkeit, die Thuͤre zu oͤffnen. Das Gemach</line>
        <line lrx="2735" lry="2168" ulx="990" uly="2070">that ſich auf, und ſiehe da! vier weiſſe Waͤnde</line>
      </zone>
      <zone lrx="2812" lry="2380" type="textblock" ulx="936" uly="2178">
        <line lrx="2730" lry="2277" ulx="936" uly="2178">mit einem Hirtenſtabe, einer Floͤte, einem ſchlech⸗</line>
        <line lrx="2812" lry="2380" ulx="989" uly="2288">ten Kleide und einer Hirtentaſche geſchmuͤckt, das</line>
      </zone>
      <zone lrx="2729" lry="2821" type="textblock" ulx="992" uly="2393">
        <line lrx="2729" lry="2511" ulx="994" uly="2393">waren die Schaͤtze, welche dieſe eiſernen Riegel</line>
        <line lrx="2016" lry="2586" ulx="995" uly="2496">und Schloͤſſer verwahrten. —</line>
        <line lrx="2725" lry="2710" ulx="1082" uly="2614">Alle Anweſende erſtaunten, und Schach Seſi</line>
        <line lrx="2726" lry="2821" ulx="992" uly="2711">ſchaͤmte ſich zum drittenmal, als Ali Beg mit</line>
      </zone>
      <zone lrx="2729" lry="2929" type="textblock" ulx="989" uly="2822">
        <line lrx="2729" lry="2929" ulx="989" uly="2822">der groͤßten Beſcheidenheit alſo ſprach: „Maͤchti⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2729" lry="3034" type="textblock" ulx="995" uly="2931">
        <line lrx="2729" lry="3034" ulx="995" uly="2931">ger Koͤnig! Als mich der große Abbas auf einem</line>
      </zone>
      <zone lrx="2764" lry="3253" type="textblock" ulx="993" uly="3042">
        <line lrx="2753" lry="3140" ulx="994" uly="3042">Berge antraf, wo ich meine Heerde huͤtete, wa⸗</line>
        <line lrx="2764" lry="3253" ulx="993" uly="3153">ren dieſe Armſeligkeiten all mein Reichthum. Ich</line>
      </zone>
      <zone lrx="2729" lry="3729" type="textblock" ulx="985" uly="3258">
        <line lrx="2729" lry="3356" ulx="990" uly="3258">bewahrte ſeitdem denſelben als mein einziges Ei⸗</line>
        <line lrx="2724" lry="3456" ulx="991" uly="3365">genthum, das Denkmal meiner gluͤcklichen Kind⸗</line>
        <line lrx="2717" lry="3582" ulx="985" uly="3466">heit, und der großmuͤthige Fuͤrſt war zu guͤtig,</line>
        <line lrx="2723" lry="3729" ulx="986" uly="3577">als daß er es mir haͤtte nehmen wollen. Ich</line>
      </zone>
      <zone lrx="2700" lry="3792" type="textblock" ulx="2517" uly="3700">
        <line lrx="2700" lry="3792" ulx="2517" uly="3700">hoffe,</line>
      </zone>
      <zone lrx="3026" lry="3400" type="textblock" ulx="3006" uly="3259">
        <line lrx="3026" lry="3400" ulx="3006" uly="3259">—</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="21" type="page" xml:id="s_AhI149-2_021">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_021.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="189" lry="2315" type="textblock" ulx="0" uly="683">
        <line lrx="139" lry="762" ulx="33" uly="683">aſ gro⸗</line>
        <line lrx="136" lry="866" ulx="2" uly="796">-U</line>
        <line lrx="138" lry="971" ulx="0" uly="900">e e</line>
        <line lrx="151" lry="1096" ulx="19" uly="1015">ven</line>
        <line lrx="165" lry="1202" ulx="0" uly="1122">e, dai ih</line>
        <line lrx="172" lry="1319" ulx="0" uly="1240">igenthun.</line>
        <line lrx="169" lry="1427" ulx="0" uly="1346">haſ, ge⸗</line>
        <line lrx="159" lry="1537" ulx="2" uly="1457">ieſes dim⸗</line>
        <line lrx="158" lry="1649" ulx="0" uly="1566">eheimnis,</line>
        <line lrx="64" lry="1749" ulx="0" uly="1683">en.*</line>
        <line lrx="179" lry="1978" ulx="0" uly="1901">wet we</line>
        <line lrx="188" lry="2102" ulx="0" uly="2010">s Gemc</line>
        <line lrx="189" lry="2208" ulx="0" uly="2120">eiſe Vicn</line>
        <line lrx="178" lry="2315" ulx="0" uly="2233">nin il⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="206" lry="2430" type="textblock" ulx="0" uly="2342">
        <line lrx="206" lry="2430" ulx="0" uly="2342">nickt, daos</line>
      </zone>
      <zone lrx="168" lry="2537" type="textblock" ulx="0" uly="2448">
        <line lrx="168" lry="2537" ulx="0" uly="2448">aen Niens</line>
      </zone>
      <zone lrx="206" lry="3860" type="textblock" ulx="0" uly="2664">
        <line lrx="171" lry="2764" ulx="0" uly="2664">Gech Seſ</line>
        <line lrx="178" lry="2877" ulx="0" uly="2784">Beg</line>
        <line lrx="199" lry="3096" ulx="0" uly="3011">s duf anen</line>
        <line lrx="202" lry="3211" ulx="0" uly="3127">hutat wo⸗</line>
        <line lrx="206" lry="3321" ulx="0" uly="3219">cthun. 0</line>
        <line lrx="206" lry="3431" ulx="41" uly="3328">einzist 436</line>
        <line lrx="196" lry="3544" ulx="0" uly="3436">fiichen in</line>
        <line lrx="185" lry="3770" ulx="9" uly="3645">volen 1</line>
        <line lrx="182" lry="3860" ulx="111" uly="3763">ſe⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="295" lry="3412" type="textblock" ulx="276" uly="3209">
        <line lrx="295" lry="3412" ulx="276" uly="3209">ð</line>
      </zone>
      <zone lrx="1142" lry="1288" type="textblock" ulx="541" uly="1201">
        <line lrx="1142" lry="1288" ulx="541" uly="1201">Thraͤnen geruͤhrt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1609" lry="560" type="textblock" ulx="1267" uly="552">
        <line lrx="1609" lry="560" ulx="1267" uly="552">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2296" lry="2163" type="textblock" ulx="545" uly="663">
        <line lrx="2270" lry="760" ulx="545" uly="663">hoffe, Herr, auch du wirſt es mir nicht nehmen,</line>
        <line lrx="2278" lry="872" ulx="551" uly="779">und mich mit ihm in jene friedlichen Thaͤler</line>
        <line lrx="2280" lry="974" ulx="549" uly="884">zuruͤckkehren laſſen, wo ich in meiner Duͤrſtigkeit</line>
        <line lrx="2281" lry="1089" ulx="556" uly="993">gluͤcklicher, als im Ueberfluß deines Hofes war.“</line>
        <line lrx="2278" lry="1199" ulx="558" uly="1095">Ali ſchwieg; und alle Umſtehenden waren bis zu</line>
        <line lrx="2284" lry="1293" ulx="1234" uly="1204">Der Koͤnig zog ſein Kleid aus</line>
        <line lrx="2291" lry="1419" ulx="561" uly="1309">und legte es ihm an, *) der WMeid und die Ver⸗</line>
        <line lrx="2288" lry="1514" ulx="557" uly="1418">laͤumdung waren mit Scham geſchlagen, und</line>
        <line lrx="2288" lry="1613" ulx="558" uly="1530">ſie konnten ſich gegen dieſen Edeln nie wieder</line>
        <line lrx="2286" lry="1731" ulx="559" uly="1637">erholen. Ali lebte lange und genoß die Beloh⸗</line>
        <line lrx="2284" lry="1845" ulx="560" uly="1747">nung ſeiner Tugenden, Liebe und Verehrung,</line>
        <line lrx="2289" lry="1957" ulx="562" uly="1853">bey ſeinem Leben und nach ſeinem Tode waren</line>
        <line lrx="2290" lry="2052" ulx="567" uly="1956">Thraͤnen die ſtillen Lobredner auf ſeinem Grabe.</line>
        <line lrx="2296" lry="2163" ulx="572" uly="2071">Alle Einwohner der Stadt begleiteten ſeine Leiche,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2297" lry="2275" type="textblock" ulx="496" uly="2181">
        <line lrx="2297" lry="2275" ulx="496" uly="2181">und noch im Munde der Nachwelt hieß er im⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1839" lry="2385" type="textblock" ulx="570" uly="2281">
        <line lrx="1839" lry="2385" ulx="570" uly="2281">mer der edle, uneigennuͤtzige Ali.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1696" lry="2616" type="textblock" ulx="1208" uly="2512">
        <line lrx="1447" lry="2556" ulx="1411" uly="2512">*</line>
        <line lrx="1696" lry="2616" ulx="1208" uly="2555">* *</line>
      </zone>
      <zone lrx="2300" lry="2823" type="textblock" ulx="625" uly="2730">
        <line lrx="2300" lry="2823" ulx="625" uly="2730">Nehmt euch ein Beyſpiel an dieſem vortreſlichen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2316" lry="3346" type="textblock" ulx="577" uly="2836">
        <line lrx="2299" lry="2929" ulx="577" uly="2836">Manne, lieben Kinder, wandelt immer, wie er,</line>
        <line lrx="2305" lry="3031" ulx="584" uly="2942">auf der Bahn der Tugend und Rechtſchaffen⸗</line>
        <line lrx="2316" lry="3135" ulx="584" uly="3047">heit, dann wird ſelbſt die entſchloſſenſte Bos⸗</line>
        <line lrx="2310" lry="3321" ulx="586" uly="3149">heit nicht vermoͤgend ſeyn, euch ganz unglück,</line>
        <line lrx="1132" lry="3346" ulx="590" uly="3262">lich zu machen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2259" lry="3808" type="textblock" ulx="656" uly="3525">
        <line lrx="2259" lry="3611" ulx="2042" uly="3525">Briefe</line>
        <line lrx="1718" lry="3808" ulx="656" uly="3694">*) Ein Zeichen ber hoͤchſten Gnade.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="22" type="page" xml:id="s_AhI149-2_022">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_022.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1019" lry="606" type="textblock" ulx="927" uly="523">
        <line lrx="1019" lry="606" ulx="927" uly="523">10</line>
      </zone>
      <zone lrx="2561" lry="1032" type="textblock" ulx="952" uly="781">
        <line lrx="2561" lry="896" ulx="952" uly="781">Briefe aus Jamaika an ein Kind in</line>
        <line lrx="1952" lry="1032" ulx="1617" uly="932">Europa.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2256" lry="1220" type="textblock" ulx="1296" uly="1121">
        <line lrx="2256" lry="1220" ulx="1296" uly="1121">a) Ueber Jamaika.*)</line>
      </zone>
      <zone lrx="2643" lry="2159" type="textblock" ulx="895" uly="1301">
        <line lrx="2642" lry="1388" ulx="975" uly="1301">Morgen iſt in Weſtindien wie in Deutſchland</line>
        <line lrx="2643" lry="1501" ulx="902" uly="1406">heiliger Chriſttag. Nun ſitzeſt du gewißlich beym</line>
        <line lrx="2641" lry="1607" ulx="901" uly="1515">Ofen, und magſt nicht vor die Thuͤre, weil es</line>
        <line lrx="2642" lry="1719" ulx="904" uly="1620">ſchneyt und weht und grimmig kalt iſt, magſt</line>
        <line lrx="2637" lry="1822" ulx="901" uly="1732">noch weniger vors Thor, wo alles gefroren und</line>
        <line lrx="2639" lry="1932" ulx="895" uly="1845">gar nichts mehr gruͤn iſt, wo der Boden mit</line>
        <line lrx="2641" lry="2043" ulx="895" uly="1947">Schnee und Eis bedeckt, und alle Baͤume kahl</line>
        <line lrx="2639" lry="2159" ulx="895" uly="2053">und duͤrr ſind. Ich aber, kleiner Vetter, ſitze hier</line>
      </zone>
      <zone lrx="2644" lry="2263" type="textblock" ulx="892" uly="2164">
        <line lrx="2644" lry="2263" ulx="892" uly="2164">nicht hinterm Ofen; denn auf ganz Jamaika giebts</line>
      </zone>
      <zone lrx="2631" lry="2599" type="textblock" ulx="887" uly="2269">
        <line lrx="2628" lry="2371" ulx="892" uly="2269">keinen Ofen. Und dennoch friere ich nicht, ja,</line>
        <line lrx="2629" lry="2483" ulx="889" uly="2380">ich ſchwitze vielmehr, mir iſt ſo heiß, wie bey euch</line>
        <line lrx="2631" lry="2599" ulx="887" uly="2489">in den Hundstagen, kaum kann ich meinen Rock</line>
      </zone>
      <zone lrx="2693" lry="2695" type="textblock" ulx="888" uly="2599">
        <line lrx="2693" lry="2695" ulx="888" uly="2599">auf dem Leibe leiden, und wenn ich des Mor⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2625" lry="3470" type="textblock" ulx="848" uly="2713">
        <line lrx="2624" lry="2808" ulx="887" uly="2713">gens nach 9 Uhr über die Straſſe gehe, moͤchte</line>
        <line lrx="2624" lry="2917" ulx="882" uly="2816">ich vor Hitze umfallen. Hier, auf Jamaika naͤm⸗</line>
        <line lrx="2625" lry="3033" ulx="848" uly="2927">lich, wie in ganz Weſtindien, iſt eine ganz an⸗</line>
        <line lrx="2622" lry="3141" ulx="878" uly="3038">dere Welt. Hier giebts gar keinen Winter, ſon⸗</line>
        <line lrx="2619" lry="3251" ulx="880" uly="3153">dern es iſt Sommer in einem fort. Alles iſt gruͤn,</line>
        <line lrx="2620" lry="3359" ulx="880" uly="3259">die Baͤume tragen Jahr aus, Jahr ein, in den</line>
        <line lrx="2623" lry="3470" ulx="2458" uly="3379">Gaͤr⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2632" lry="3601" type="textblock" ulx="948" uly="3527">
        <line lrx="2632" lry="3601" ulx="948" uly="3527">*) Iſt eine Inſel auf dem Mar del Nort in Nords</line>
      </zone>
      <zone lrx="2614" lry="3793" type="textblock" ulx="1017" uly="3617">
        <line lrx="2614" lry="3714" ulx="1017" uly="3617">amerika, und eine von den großen antilliſchen Inſeln,</line>
        <line lrx="2008" lry="3793" ulx="1027" uly="3714">welche den Englaͤndern zugehoͤrt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3718" type="textblock" ulx="2911" uly="652">
        <line lrx="3180" lry="732" ulx="3048" uly="652">Girten</line>
        <line lrx="3180" lry="851" ulx="3046" uly="768">age ka</line>
        <line lrx="3168" lry="962" ulx="3042" uly="876">ſucken.</line>
        <line lrx="3180" lry="1069" ulx="2991" uly="984">os ſür</line>
        <line lrx="3180" lry="1176" ulx="3048" uly="1104">Uns, e</line>
        <line lrx="3180" lry="1296" ulx="3053" uly="1210">keine /,</line>
        <line lrx="3177" lry="1395" ulx="3047" uly="1315">Cuuuhn,</line>
        <line lrx="3180" lry="1507" ulx="3035" uly="1424">Sfn, (.</line>
        <line lrx="3179" lry="1616" ulx="3022" uly="1536">Refee, (.</line>
        <line lrx="3180" lry="1732" ulx="3051" uly="1650">D ſhe</line>
        <line lrx="3180" lry="1846" ulx="3016" uly="1758">Veuchrge</line>
        <line lrx="3180" lry="1944" ulx="3028" uly="1865">Vde wen</line>
        <line lrx="3170" lry="2059" ulx="3037" uly="1975">Kſchen</line>
        <line lrx="3180" lry="2167" ulx="3032" uly="2092">ſan Mor</line>
        <line lrx="3180" lry="2282" ulx="3021" uly="2199">2) ne</line>
        <line lrx="3160" lry="2383" ulx="3017" uly="2303">ſern pon</line>
        <line lrx="3180" lry="2514" ulx="2943" uly="2418">ie Dutt</line>
        <line lrx="3180" lry="2626" ulx="2942" uly="2533">f dem</line>
        <line lrx="3180" lry="2733" ulx="3016" uly="2645">(en Nn</line>
        <line lrx="3180" lry="2833" ulx="2940" uly="2738">eEttr</line>
        <line lrx="3180" lry="2944" ulx="3017" uly="2857">ſhn, wen</line>
        <line lrx="3180" lry="3058" ulx="3030" uly="2962">N Kige</line>
        <line lrx="3180" lry="3159" ulx="3040" uly="3078">wt ver</line>
        <line lrx="3145" lry="3272" ulx="3044" uly="3172">mnogen</line>
        <line lrx="3180" lry="3380" ulx="3035" uly="3279">dieſen 1</line>
        <line lrx="3180" lry="3486" ulx="3023" uly="3393">chen, N</line>
        <line lrx="3169" lry="3602" ulx="2919" uly="3502">ereyen</line>
        <line lrx="3172" lry="3718" ulx="2911" uly="3608">Whinh</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="23" type="page" xml:id="s_AhI149-2_023">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_023.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="85" lry="888" type="textblock" ulx="0" uly="801">
        <line lrx="85" lry="888" ulx="0" uly="801">An</line>
      </zone>
      <zone lrx="194" lry="3441" type="textblock" ulx="0" uly="1328">
        <line lrx="155" lry="1414" ulx="0" uly="1328">tſchland</line>
        <line lrx="109" lry="1522" ulx="0" uly="1442">ch bey</line>
        <line lrx="146" lry="1626" ulx="31" uly="1554">weil t</line>
        <line lrx="147" lry="1750" ulx="7" uly="1661">mngſ</line>
        <line lrx="152" lry="1850" ulx="0" uly="1773">ren und</line>
        <line lrx="168" lry="1968" ulx="0" uly="1885">Rdon We</line>
        <line lrx="177" lry="2077" ulx="4" uly="1992">dume kaht</line>
        <line lrx="176" lry="2203" ulx="3" uly="2110">n, ſte hie</line>
        <line lrx="170" lry="2309" ulx="0" uly="2223">itn giehts</line>
        <line lrx="159" lry="2418" ulx="0" uly="2336">icht, ja,</line>
        <line lrx="169" lry="2528" ulx="3" uly="2441"> don tuch</line>
        <line lrx="175" lry="2640" ulx="0" uly="2545">anen Roc</line>
        <line lrx="167" lry="2752" ulx="14" uly="2672"> Wo,</line>
        <line lrx="163" lry="2882" ulx="0" uly="2777">e/ nice</line>
        <line lrx="170" lry="2982" ulx="0" uly="2895">aſko wͤ⸗</line>
        <line lrx="177" lry="3105" ulx="0" uly="3017"> gun en⸗</line>
        <line lrx="185" lry="3216" ulx="0" uly="3121">Vinter ſ⸗</line>
        <line lrx="192" lry="3326" ulx="0" uly="3222">les iſ pin/</line>
        <line lrx="194" lry="3441" ulx="7" uly="3343">n in N</line>
      </zone>
      <zone lrx="184" lry="3526" type="textblock" ulx="131" uly="3453">
        <line lrx="184" lry="3526" ulx="131" uly="3453">i⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="185" lry="3657" type="textblock" ulx="148" uly="3596">
        <line lrx="185" lry="3657" ulx="148" uly="3596">6</line>
      </zone>
      <zone lrx="147" lry="1502" type="textblock" ulx="112" uly="1452">
        <line lrx="147" lry="1502" ulx="112" uly="1452">=</line>
      </zone>
      <zone lrx="180" lry="3804" type="textblock" ulx="0" uly="3613">
        <line lrx="147" lry="3730" ulx="0" uly="3613">ſort n Z</line>
        <line lrx="164" lry="3755" ulx="19" uly="3704"> en</line>
        <line lrx="180" lry="3804" ulx="0" uly="3714">lſtn ,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2269" lry="3786" type="textblock" ulx="504" uly="642">
        <line lrx="2240" lry="748" ulx="504" uly="642">Gaͤrten waͤchſt beſtaͤndig friſches Gemuͤſe und alle</line>
        <line lrx="2241" lry="876" ulx="506" uly="762">Tage kann man junges Obſt von den Zweigen</line>
        <line lrx="2237" lry="971" ulx="508" uly="865">pfluͤcken. Aber was fuͤr Obſt, was fuͤr Fruͤchte,</line>
        <line lrx="2240" lry="1075" ulx="509" uly="977">was fuͤr Gewaͤchſe? — Faſt gar nichts, wie bey</line>
        <line lrx="2244" lry="1186" ulx="513" uly="1086">uns, außer Vitsbohnen und gelben ARuͤben;</line>
        <line lrx="2255" lry="1298" ulx="515" uly="1203">keine Aepfel und Birn, keine Zwetſchgen und</line>
        <line lrx="2247" lry="1403" ulx="518" uly="1308">Trauben, ſondern andere, theurere, delikatere</line>
        <line lrx="2244" lry="1510" ulx="516" uly="1417">Sachen, Citronen, Orangen, Ananas, Zucker,</line>
        <line lrx="1447" lry="1630" ulx="513" uly="1534">Raffee, Cacao, u. ſ. w.</line>
        <line lrx="2250" lry="1736" ulx="512" uly="1635">Da ſchick' ich dir, gutes Vetterchen, ein kleines</line>
        <line lrx="2250" lry="1835" ulx="512" uly="1752">Neujahrgeſchenk von lauter Sachen, die hier zu</line>
        <line lrx="2256" lry="1944" ulx="518" uly="1860">Lande um Weihnachten wachſen. In beygehendem</line>
        <line lrx="2262" lry="2052" ulx="520" uly="1962">Kaͤſtchen ſindeſt du 1) eine Citrone, die ich die⸗</line>
        <line lrx="2258" lry="2165" ulx="519" uly="2066">ſen Morgen erſt mit eigner Hand gepfluuͤckt habe,</line>
        <line lrx="2259" lry="2269" ulx="522" uly="2175">2) eine Dutte voll Kaffeebohnen, die ich vorge⸗</line>
        <line lrx="2257" lry="2382" ulx="520" uly="2275">ſtern von dem hieſigen Bloksberge mitnahm, 3)</line>
        <line lrx="2261" lry="2502" ulx="520" uly="2393">eine Dutte voll Zucker, der noch vorige Woche</line>
        <line lrx="2262" lry="2600" ulx="524" uly="2506">auf dem Zuckerfelde Halberſtadt, wie Saft in</line>
        <line lrx="2262" lry="2698" ulx="526" uly="2610">einem Rohre ſaß, 4) einige Cacaobohnen. —</line>
        <line lrx="2265" lry="2810" ulx="528" uly="2724">Die Citrone wird vermuthlich ſchon verſchimmelt</line>
        <line lrx="2265" lry="2924" ulx="518" uly="2833">ſeyn, wenn du ſie erhaͤltſt, denn vielleicht kommt</line>
        <line lrx="2265" lry="3040" ulx="530" uly="2939">das Kaͤſtchen erſt uͤbers Jahr an. Wir ſind ſehr</line>
        <line lrx="2267" lry="3131" ulx="533" uly="3051">weit von einander, von Kingſton nach G —</line>
        <line lrx="2267" lry="3242" ulx="537" uly="3156">moͤgen wohl volle tauſend Meilen ſeyn. Aber außer</line>
        <line lrx="2269" lry="3348" ulx="533" uly="3245">dieſen Naͤſchereyen liegt noch was anders im Kaͤſt⸗</line>
        <line lrx="2269" lry="3460" ulx="533" uly="3368">chen, das wird dir gewiß noch lieber als alle Naͤ⸗</line>
        <line lrx="2267" lry="3570" ulx="533" uly="3479">ſchereyen ſeyn — ein Packet Briefe an dich, lie⸗</line>
        <line lrx="2268" lry="3687" ulx="538" uly="3585">bes Kind. Ich weiß, du lernſt fleißig, und hoͤrſt</line>
        <line lrx="2266" lry="3786" ulx="2063" uly="3714">gerne</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="24" type="page" xml:id="s_AhI149-2_024">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_024.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2682" lry="2816" type="textblock" ulx="924" uly="665">
        <line lrx="2682" lry="774" ulx="944" uly="665">gerne, wenn man dir was aus der Geographie</line>
        <line lrx="2675" lry="876" ulx="943" uly="772">erzaͤhlt. Nun, Europa kennſt du ſchon recht gut,</line>
        <line lrx="2679" lry="979" ulx="942" uly="893">aber noch nicht Amerika, das ſfollſt du nun ken⸗</line>
        <line lrx="2679" lry="1086" ulx="939" uly="994">nen lexnen. Da ich jetzt in dieſem Welttheile her⸗</line>
        <line lrx="2679" lry="1202" ulx="939" uly="1107">umreiſe, ſo will ich alles merkwuͤrdige, was ich</line>
        <line lrx="2536" lry="1299" ulx="935" uly="1210">ſehe und hoͤre, aufſchreiben und dir zuſchicken.</line>
        <line lrx="2682" lry="1419" ulx="1027" uly="1330">Hier auf Jamaika lernen die lieben Kinderchen</line>
        <line lrx="2680" lry="1529" ulx="935" uly="1438">nichts. Die Leute ſind ſo gewaltig reich auf die⸗</line>
        <line lrx="2674" lry="1637" ulx="931" uly="1534">ſer Inſel, aber an ihre Kinder wenden ſie nichts.</line>
        <line lrx="2676" lry="1747" ulx="924" uly="1652">Ja, wenn mans ihnen eintrichten koͤnnte, wie</line>
        <line lrx="2677" lry="1855" ulx="933" uly="1764">Rum. *) Bis ins achte Jahr bleiben die Jungen</line>
        <line lrx="2676" lry="1961" ulx="933" uly="1875">unter den Bedienten und Negern, und werden</line>
        <line lrx="2679" lry="2081" ulx="931" uly="1983">daher ſo grob, ungezogen und unwiſſend, wie die</line>
        <line lrx="2676" lry="2181" ulx="932" uly="2092">Bedienten und Reger ſind. Nachher geht das</line>
        <line lrx="2670" lry="2294" ulx="928" uly="2192">junge Herrchen wohl in die Schule, weil ihn aber</line>
        <line lrx="2669" lry="2388" ulx="928" uly="2297">der Lehrmeiſter nicht zuͤchtigen darf, denn das lei⸗</line>
        <line lrx="2667" lry="2501" ulx="928" uly="2399">den die albernen Eltern nicht, — ſo lernt der Ben⸗</line>
        <line lrx="2668" lry="2599" ulx="932" uly="2509">gel nichts, als hoͤchſtens leſen. Hat er nun ein</line>
        <line lrx="2670" lry="2722" ulx="926" uly="2621">bischen leſen gelernt, dann geht er auf den Tanz⸗</line>
        <line lrx="2668" lry="2816" ulx="926" uly="2727">boden, wird ein Stutzer, macht Maͤnnchen, giebt</line>
      </zone>
      <zone lrx="2729" lry="2937" type="textblock" ulx="925" uly="2833">
        <line lrx="2729" lry="2937" ulx="925" uly="2833">Viſiten, und ſchlingelt ſo den ganzen lieben lan⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2669" lry="3142" type="textblock" ulx="926" uly="2944">
        <line lrx="2664" lry="3041" ulx="926" uly="2944">gen Tag mit ſeinen Kameraden herum. Geſtern</line>
        <line lrx="2669" lry="3142" ulx="2556" uly="3064">wie</line>
      </zone>
      <zone lrx="2664" lry="3484" type="textblock" ulx="991" uly="3189">
        <line lrx="2663" lry="3292" ulx="991" uly="3189">*) Kum, Rom, Drum, eine Gattung von Brandt⸗</line>
        <line lrx="2664" lry="3390" ulx="1059" uly="3313">wein, die aus dem Safte des Zuckerrohrs, oder viel⸗</line>
        <line lrx="2658" lry="3484" ulx="1061" uly="3403">mehr von der uͤbrig gebliebenen Unreinigkeit des Zu⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2735" lry="3581" type="textblock" ulx="1060" uly="3490">
        <line lrx="2735" lry="3581" ulx="1060" uly="3490">ckers und des Zuckerrohrs abgezogen wird. Er iſt viel</line>
      </zone>
      <zone lrx="2660" lry="3754" type="textblock" ulx="1056" uly="3584">
        <line lrx="2660" lry="3665" ulx="1056" uly="3584">ſtaͤrker, als der Brandtwein von Wein oder Wein⸗</line>
        <line lrx="2184" lry="3754" ulx="1059" uly="3684">heſen. ꝛc. S</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1884" type="textblock" ulx="2938" uly="1578">
        <line lrx="3178" lry="1666" ulx="2938" uly="1578">gte: „J</line>
        <line lrx="3180" lry="1771" ulx="3010" uly="1689">h habe</line>
        <line lrx="3180" lry="1884" ulx="2938" uly="1807">minen kic</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1560" type="textblock" ulx="3015" uly="704">
        <line lrx="3180" lry="787" ulx="3018" uly="704">Eeich 3</line>
        <line lrx="3180" lry="899" ulx="3017" uly="819">gen wol</line>
        <line lrx="3180" lry="1009" ulx="3015" uly="924">Sohn,</line>
        <line lrx="3180" lry="1105" ulx="3016" uly="1041">Ne m</line>
        <line lrx="3179" lry="1230" ulx="3031" uly="1146">Nuge n</line>
        <line lrx="3180" lry="1332" ulx="3038" uly="1252">heil C</line>
        <line lrx="3180" lry="1448" ulx="3030" uly="1353">Aimmmrge</line>
        <line lrx="3158" lry="1560" ulx="3051" uly="1475">Educh</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2433" type="textblock" ulx="3015" uly="1906">
        <line lrx="3169" lry="1989" ulx="3019" uly="1906">Phr al</line>
        <line lrx="3180" lry="2100" ulx="3031" uly="2016">Wron d</line>
        <line lrx="3180" lry="2221" ulx="3065" uly="2131">In ſ</line>
        <line lrx="3176" lry="2321" ulx="3020" uly="2233">Wilien.</line>
        <line lrx="3178" lry="2433" ulx="3015" uly="2346">Pordamert</line>
      </zone>
      <zone lrx="3164" lry="2679" type="textblock" ulx="3126" uly="2586">
        <line lrx="3164" lry="2679" ulx="3126" uly="2586">1</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2990" type="textblock" ulx="3010" uly="2784">
        <line lrx="3178" lry="2878" ulx="3037" uly="2784">Uater de</line>
        <line lrx="3180" lry="2990" ulx="3010" uly="2890">Pefftcherg</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3191" type="textblock" ulx="3018" uly="3006">
        <line lrx="3180" lry="3091" ulx="3018" uly="3006"> halde</line>
        <line lrx="3180" lry="3191" ulx="3030" uly="3105">er en</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3761" type="textblock" ulx="3001" uly="3212">
        <line lrx="3180" lry="3313" ulx="3030" uly="3212">lin Roßes</line>
        <line lrx="3179" lry="3422" ulx="3017" uly="3339">nen ſen</line>
        <line lrx="3179" lry="3536" ulx="3009" uly="3429">Schvefea</line>
        <line lrx="3179" lry="3655" ulx="3004" uly="3555">linen gtof</line>
        <line lrx="3180" lry="3761" ulx="3001" uly="3645">lnr</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="25" type="page" xml:id="s_AhI149-2_025">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_025.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="171" lry="1102" type="textblock" ulx="0" uly="690">
        <line lrx="171" lry="776" ulx="0" uly="690">heephte</line>
        <line lrx="167" lry="883" ulx="1" uly="810">um gut,</line>
        <line lrx="171" lry="1102" ulx="0" uly="1026">Belnhal N⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="260" lry="1219" type="textblock" ulx="0" uly="1132">
        <line lrx="260" lry="1219" ulx="0" uly="1132">ge, vas 9 .</line>
      </zone>
      <zone lrx="198" lry="2981" type="textblock" ulx="0" uly="1243">
        <line lrx="129" lry="1323" ulx="0" uly="1243">ſchicken.</line>
        <line lrx="190" lry="1435" ulx="13" uly="1354">Linderchen</line>
        <line lrx="185" lry="1550" ulx="0" uly="1467">ich auf die⸗</line>
        <line lrx="175" lry="1655" ulx="0" uly="1576">ſe nichto.</line>
        <line lrx="175" lry="1765" ulx="0" uly="1684">unte, wie</line>
        <line lrx="184" lry="1881" ulx="3" uly="1801">de Jungen</line>
        <line lrx="192" lry="1983" ulx="8" uly="1909">end weden</line>
        <line lrx="198" lry="2100" ulx="0" uly="2015">ſnd, wie die</line>
        <line lrx="180" lry="2327" ulx="0" uly="2239">ai ihn</line>
        <line lrx="173" lry="2434" ulx="1" uly="2345">mn daͦ le⸗</line>
        <line lrx="179" lry="2541" ulx="0" uly="2461">m WDn</line>
        <line lrx="188" lry="2651" ulx="0" uly="2562">tn fun en</line>
        <line lrx="191" lry="2761" ulx="2" uly="2678">den Lant⸗</line>
        <line lrx="188" lry="2879" ulx="0" uly="2780">hen geͤt</line>
        <line lrx="189" lry="2981" ulx="0" uly="2893">ſehen lu⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="201" lry="3181" type="textblock" ulx="0" uly="3007">
        <line lrx="195" lry="3101" ulx="0" uly="3007">n. Geſern</line>
        <line lrx="201" lry="3181" ulx="153" uly="3110">e</line>
      </zone>
      <zone lrx="199" lry="3761" type="textblock" ulx="0" uly="3279">
        <line lrx="199" lry="3415" ulx="0" uly="3279"> w! nun</line>
        <line lrx="145" lry="3482" ulx="0" uly="3394">urs, Re Ndet</line>
        <line lrx="179" lry="3571" ulx="0" uly="3477">igkeit</line>
        <line lrx="167" lry="3658" ulx="4" uly="3570">ed. G</line>
        <line lrx="181" lry="3761" ulx="0" uly="3655">jn ℳ bin</line>
      </zone>
      <zone lrx="1582" lry="597" type="textblock" ulx="1488" uly="587">
        <line lrx="1582" lry="597" ulx="1488" uly="587">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2224" lry="643" type="textblock" ulx="1163" uly="539">
        <line lrx="2224" lry="643" ulx="1163" uly="539">— 13</line>
      </zone>
      <zone lrx="2248" lry="2442" type="textblock" ulx="494" uly="716">
        <line lrx="2235" lry="817" ulx="501" uly="716">wie ich juſt den letzten Brief an dich fertig ma⸗</line>
        <line lrx="2232" lry="936" ulx="502" uly="833">chen wollte, lief mir meines Hauswirths aͤlteſter</line>
        <line lrx="2239" lry="1040" ulx="496" uly="935">Sohn, William, auf das Zimmer, und plau⸗</line>
        <line lrx="2238" lry="1134" ulx="500" uly="1041">derte mir in einem fort von ſeinem diamantnen</line>
        <line lrx="2237" lry="1246" ulx="504" uly="1154">Ringe vor, den ihm ſeine Tante aus London zum</line>
        <line lrx="2242" lry="1352" ulx="502" uly="1264">heil. Chriſt geſchickt hatte, und von dem Ball, der</line>
        <line lrx="2237" lry="1474" ulx="504" uly="1366">uͤbermorgen auf Howards⸗CTowern ſeyn wuͤrde.</line>
        <line lrx="2233" lry="1572" ulx="583" uly="1485">Endlich wurde ich des Dings uͤberdruͤßig, und</line>
        <line lrx="2231" lry="1679" ulx="494" uly="1589">ſagte: „Junger Herr, laſſen Sie mich zufrieden,</line>
        <line lrx="2237" lry="1790" ulx="497" uly="1697">ich habe was nuͤtzlichers zu thun, ich ſchreibe an</line>
        <line lrx="2248" lry="1906" ulx="498" uly="1788">meinen kleinen Vetter im Fraͤnkiſchen, der erſt ſechs</line>
        <line lrx="2239" lry="2009" ulx="500" uly="1914">Jahr alt iſt, aber ſchon mehr weiß, als Sie in</line>
        <line lrx="1435" lry="2137" ulx="499" uly="2022">Ihrem vierzehnten Jahre.“</line>
        <line lrx="2235" lry="2234" ulx="514" uly="2068">Inm fFraͤnkiſchen? Im Fraͤnkiſchen? fragte Mſr.</line>
        <line lrx="2234" lry="2341" ulx="498" uly="2239">William: wo liegt Franken? liegt es nicht in</line>
        <line lrx="1114" lry="2442" ulx="506" uly="2330">Nordamerika? —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1962" lry="2688" type="textblock" ulx="770" uly="2565">
        <line lrx="1962" lry="2688" ulx="770" uly="2565">b) Von dem Kaffeebaum.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2235" lry="3866" type="textblock" ulx="486" uly="2777">
        <line lrx="2230" lry="2879" ulx="576" uly="2777">Unter den Herren, die ich geſtern auf dem</line>
        <line lrx="2227" lry="2979" ulx="495" uly="2833">Kaffeehauſe kennen lernte, war ein Landsmann</line>
        <line lrx="2226" lry="3121" ulx="496" uly="2986">aus Halberſtadt, ſeines Handwerks ein Schneider,</line>
        <line lrx="2235" lry="3213" ulx="499" uly="3098">aber nun ein reicher und vornehmer Mann. Er hat</line>
        <line lrx="2230" lry="3309" ulx="498" uly="3207">ein großes Zuckerfeld, das nannte er nach dem Na⸗</line>
        <line lrx="2228" lry="3422" ulx="496" uly="3313">men ſeiner Vaterſtadt Halberſtadt. Und ſeine</line>
        <line lrx="2228" lry="3535" ulx="495" uly="3416">Schweſter, die auch mit hier im Lande iſt, hat</line>
        <line lrx="2225" lry="3633" ulx="492" uly="3529">einen großen Raffeeberg, den nannte ſie Bloks⸗</line>
        <line lrx="2217" lry="3757" ulx="486" uly="3639">berg. Auf dieſen Jamaikaniſchen Bloksberg ſtieg</line>
        <line lrx="2214" lry="3866" ulx="2131" uly="3774">ich</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="26" type="page" xml:id="s_AhI149-2_026">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_026.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2675" lry="3221" type="textblock" ulx="858" uly="734">
        <line lrx="2663" lry="835" ulx="938" uly="734">ich heute, machte der Madame meine Aufwartung,</line>
        <line lrx="2666" lry="1003" ulx="936" uly="855">und ſah zum erſtenmal Kaffee in großer Menge</line>
        <line lrx="1214" lry="1048" ulx="869" uly="970">wachſen.</line>
        <line lrx="2667" lry="1166" ulx="1022" uly="1028">Dieſer Kaffeewald war auf einem hohen Berge.</line>
        <line lrx="2668" lry="1270" ulx="937" uly="1177">Die Baͤumchen ſelbſt, worauf der Kaffe wuchs,</line>
        <line lrx="2675" lry="1378" ulx="937" uly="1286">waren nur klein, etwa wie bey uns die Vogel⸗</line>
        <line lrx="2673" lry="1480" ulx="934" uly="1389">kirſchen⸗Baͤume, und ſo roth, wie eine Vogelkir⸗</line>
        <line lrx="2666" lry="1588" ulx="934" uly="1501">ſche, ſieht der Kaffee auch in ſeiner Schaale aus.</line>
        <line lrx="2671" lry="1694" ulx="936" uly="1601">In einer jeden Kirſche liegen zwey Bohnen. Wenn</line>
        <line lrx="2669" lry="1799" ulx="934" uly="1712">dieſe voͤllig reif ſind, dann wird die Kirſche dun⸗</line>
        <line lrx="2672" lry="1907" ulx="933" uly="1819">kelbraun, und faͤllt von ſelbſt ab, wie reife Eicheln</line>
        <line lrx="2672" lry="2019" ulx="935" uly="1930">und Birn, oder man breitet ein Tuch unter den</line>
        <line lrx="2674" lry="2133" ulx="858" uly="2037">Baum, und ſchuͤttelt ihn. Nun werden dieſe</line>
        <line lrx="2670" lry="2238" ulx="935" uly="2145">Kaffeekirſchen, wie bey uns die Knoten, auf ein</line>
        <line lrx="2669" lry="2338" ulx="934" uly="2238">Laken ausgebreitet, damit die aͤußere Schaale auf⸗</line>
        <line lrx="2668" lry="2454" ulx="934" uly="2356">ſpringe. Nun fallen die Bohnen heraus, und dieſe</line>
        <line lrx="2669" lry="2562" ulx="940" uly="2451">werden zuletzt auf einer Windmuͤhle von aller Un⸗</line>
        <line lrx="2669" lry="2669" ulx="936" uly="2571">reinigkeit geſaͤubert. Nun ſchickt man ſie auf den</line>
        <line lrx="2672" lry="2780" ulx="938" uly="2671">Wochenmarkt nach Kingſton, und da werden ſie</line>
        <line lrx="2663" lry="2889" ulx="937" uly="2783">nicht nach dem Gewichte, ſondern Scheffelweiſe,</line>
        <line lrx="2674" lry="2999" ulx="936" uly="2897">wie bey uns der Haber verkauft. Die Kaffee⸗</line>
        <line lrx="2672" lry="3109" ulx="862" uly="3001">haͤumchen ſitzen ſo voller Zweige, wie der Mehl⸗</line>
        <line lrx="2674" lry="3221" ulx="933" uly="3117">dorn, und dieſe Zweige fangen ſchon unten am</line>
      </zone>
      <zone lrx="2679" lry="3326" type="textblock" ulx="938" uly="3233">
        <line lrx="2679" lry="3326" ulx="938" uly="3233">Stamme an. Sie tragen das ganze Jahr. So</line>
      </zone>
      <zone lrx="2668" lry="3652" type="textblock" ulx="934" uly="3340">
        <line lrx="2668" lry="3431" ulx="936" uly="3340">wie ein Zweig abgeleert worden iſt, kommt gleich</line>
        <line lrx="2668" lry="3536" ulx="935" uly="3429">wieder Bluͤte heraus. Zwiſchen dieſen Baͤumchen</line>
        <line lrx="2663" lry="3652" ulx="934" uly="3549">ſtehen auch Citronen⸗ und andere Baͤume. Da</line>
      </zone>
      <zone lrx="2666" lry="3851" type="textblock" ulx="934" uly="3644">
        <line lrx="2666" lry="3764" ulx="934" uly="3644">liegen die Citronen und Orangen in ganzen Hauf⸗</line>
        <line lrx="2666" lry="3851" ulx="2549" uly="3771">fen</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1342" type="textblock" ulx="3031" uly="1037">
        <line lrx="3180" lry="1121" ulx="3031" uly="1037">Song ſ</line>
        <line lrx="3165" lry="1231" ulx="3037" uly="1140">haͤume,</line>
        <line lrx="3180" lry="1342" ulx="3045" uly="1261">b ſi⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2618" type="textblock" ulx="3005" uly="1675">
        <line lrx="3180" lry="1763" ulx="3033" uly="1675">Deer Rr</line>
        <line lrx="3180" lry="1879" ulx="3010" uly="1798">Nann wh</line>
        <line lrx="3180" lry="1979" ulx="3020" uly="1881">Ueſtdt.</line>
        <line lrx="3180" lry="2093" ulx="3028" uly="1996">Bage,</line>
        <line lrx="3164" lry="2201" ulx="3025" uly="2119">r, vy;</line>
        <line lrx="3180" lry="2320" ulx="3014" uly="2219">us</line>
        <line lrx="3175" lry="2441" ulx="3005" uly="2325">Nſs heſt</line>
        <line lrx="3180" lry="2618" ulx="3043" uly="2448">n</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="27" type="page" xml:id="s_AhI149-2_027">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_027.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="193" lry="2494" type="textblock" ulx="0" uly="1218">
        <line lrx="181" lry="1289" ulx="2" uly="1218">ſe vucs</line>
        <line lrx="193" lry="2273" ulx="0" uly="2191">/ u n</line>
        <line lrx="189" lry="2494" ulx="0" uly="2404"> w di</line>
      </zone>
      <zone lrx="197" lry="2609" type="textblock" ulx="0" uly="2530">
        <line lrx="197" lry="2562" ulx="85" uly="2530">ſſor</line>
        <line lrx="197" lry="2607" ulx="0" uly="2530">von Ar 1</line>
        <line lrx="41" lry="2609" ulx="1" uly="2595">dor</line>
      </zone>
      <zone lrx="212" lry="3810" type="textblock" ulx="0" uly="3203">
        <line lrx="157" lry="3280" ulx="0" uly="3203">bon Mien</line>
        <line lrx="137" lry="3508" ulx="0" uly="3414">tomn</line>
        <line lrx="212" lry="3624" ulx="0" uly="3523">en Vuunmen</line>
        <line lrx="197" lry="3695" ulx="118" uly="3626">„ℳ</line>
        <line lrx="196" lry="3810" ulx="138" uly="3722">auſ⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="210" lry="3925" type="textblock" ulx="18" uly="3749">
        <line lrx="135" lry="3847" ulx="39" uly="3749">y9</line>
        <line lrx="210" lry="3925" ulx="18" uly="3807">ſen ſen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2227" lry="687" type="textblock" ulx="2130" uly="594">
        <line lrx="2227" lry="687" ulx="2130" uly="594">1 5</line>
      </zone>
      <zone lrx="2229" lry="1361" type="textblock" ulx="479" uly="730">
        <line lrx="2229" lry="826" ulx="479" uly="730">fen unter den Baͤumen, und werden ſo gering</line>
        <line lrx="2229" lry="926" ulx="491" uly="840">geachtet, daß man fuͤr ein Trinkgeld an den Ne⸗</line>
        <line lrx="2224" lry="1036" ulx="487" uly="946">ger ſo viel zu ſich ſtecken kann, als man will.</line>
        <line lrx="2224" lry="1151" ulx="483" uly="1060">Sonſt ſah ich hier in der Gegend auch Zimmet⸗</line>
        <line lrx="2222" lry="1257" ulx="484" uly="1162">baͤume, Baumwollenbaͤume, Cacaobaͤume</line>
        <line lrx="1503" lry="1361" ulx="497" uly="1281">und ſehr viele Tamarinden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1805" lry="1602" type="textblock" ulx="878" uly="1494">
        <line lrx="1805" lry="1602" ulx="878" uly="1494">c) Vom Zuckerrohr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2221" lry="3742" type="textblock" ulx="470" uly="1693">
        <line lrx="2220" lry="1796" ulx="557" uly="1693">Dieſen Morgen beſuchte ich den Herrn Lands⸗</line>
        <line lrx="2220" lry="1914" ulx="475" uly="1810">mann von Halberſtadt auf ſeinem Zuckergute Hal⸗</line>
        <line lrx="2216" lry="2019" ulx="485" uly="1903">berſtadt. Da war eine große Ebene auf einem</line>
        <line lrx="2217" lry="2129" ulx="486" uly="2013">Berge, die durchaus mit Zuckerrohr bepflanzet</line>
        <line lrx="2216" lry="2235" ulx="479" uly="2130">war, und unten am Berge ſtand das praͤchtige</line>
        <line lrx="2215" lry="2351" ulx="479" uly="2232">Haus des Schneiders. Eben wurde eine Menge</line>
        <line lrx="2214" lry="2451" ulx="476" uly="2340">dieſes abgeſchnittenen Zuckerrohrs auf Maulthieren</line>
        <line lrx="2213" lry="2559" ulx="477" uly="2451">von den Gebirgen heruntergebracht. Dieſes kam</line>
        <line lrx="2214" lry="2661" ulx="472" uly="2554">in eine Muͤhle, die neben dem Hauſe ſtand, um</line>
        <line lrx="2210" lry="2777" ulx="477" uly="2668">ausgepreßt zu werden. Hier waren acht Negreſſen,</line>
        <line lrx="2210" lry="2878" ulx="476" uly="2772">die das Rohr zwiſchen die Walzen der Muͤhle ſte⸗</line>
        <line lrx="2209" lry="2995" ulx="478" uly="2880">cken mußten, welche ebenfalls von Maulthieren</line>
        <line lrx="2211" lry="3094" ulx="477" uly="2994">umgetrieben wurden. Zweymal wird das Zucker⸗</line>
        <line lrx="2210" lry="3198" ulx="478" uly="3103">rohr ſo gepreßt, und nun iſt es ſo duͤrre wie</line>
        <line lrx="2214" lry="3313" ulx="478" uly="3205">Stroh, denn aller Saft iſt heraus. Dieſer Saft</line>
        <line lrx="2221" lry="3436" ulx="472" uly="3304">laͤuft in eine Rinne unter den Walzen, und dieſe</line>
        <line lrx="2216" lry="3546" ulx="473" uly="3416">Rinne bringt ihn bis in die Siederey. Hier in</line>
        <line lrx="2201" lry="3638" ulx="470" uly="3526">der Siederey wird er in großen Keſſeln ſo lang</line>
        <line lrx="2196" lry="3742" ulx="473" uly="3637">gekocht, bis er dicke und zuletzt zu lauter Sand</line>
      </zone>
      <zone lrx="2195" lry="3852" type="textblock" ulx="2076" uly="3784">
        <line lrx="2195" lry="3852" ulx="2076" uly="3784">und</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="28" type="page" xml:id="s_AhI149-2_028">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_028.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2022" lry="609" type="textblock" ulx="1981" uly="598">
        <line lrx="2022" lry="609" ulx="1981" uly="598">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2708" lry="2428" type="textblock" ulx="952" uly="713">
        <line lrx="2708" lry="818" ulx="958" uly="713">und Gruͤmeln wird. Solchen Zucker nennt man</line>
        <line lrx="2669" lry="912" ulx="953" uly="825">Sand⸗oder Puderzucker, und ſolchen, der den</line>
        <line lrx="2676" lry="1019" ulx="956" uly="937">Morgen noch im Rohre ſaß, hatten wir dieſen</line>
        <line lrx="2676" lry="1127" ulx="960" uly="1036">Nachmittag ſchon zum Kaffee. Vom Zucker⸗</line>
        <line lrx="2678" lry="1232" ulx="955" uly="1148">rohr kann man, ſo wie bey uns vom Flachſe,</line>
        <line lrx="2704" lry="1341" ulx="956" uly="1251">alles brauchen. Die Blatter, die am Stengel</line>
        <line lrx="2688" lry="1458" ulx="952" uly="1359">herauswachſen, dienen zur Fuͤtterung fuͤr die Maul⸗</line>
        <line lrx="2686" lry="1561" ulx="955" uly="1462">eſel. Das ausgepreßte Rohr wird in der Zucker⸗</line>
        <line lrx="2685" lry="1672" ulx="958" uly="1581">ſiederey verbrannt. Und aus dem, was zum kla⸗</line>
        <line lrx="2688" lry="1780" ulx="961" uly="1688">ren Zucker untauglich iſt, wird Aum oder Zu⸗</line>
        <line lrx="2708" lry="1888" ulx="968" uly="1795">ckerbrandtwein gemacht. Der ſchmeckt beſſer wie</line>
        <line lrx="2694" lry="1995" ulx="965" uly="1904">Nordhaͤuſer! ꝛc. In ganz Amerika und England</line>
        <line lrx="2699" lry="2100" ulx="968" uly="2010">trinkt oder ſauft man ihn, und durch die halbe</line>
        <line lrx="2695" lry="2210" ulx="973" uly="2121">Welt verfuͤhrt man ihn. Aber wehe dem, der ihn</line>
        <line lrx="2697" lry="2322" ulx="975" uly="2223">ſich zu gut ſchmecken laͤßt! Der wird gewiß keine</line>
        <line lrx="1579" lry="2428" ulx="977" uly="2346">dreyßig Jahr alt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2727" lry="2537" type="textblock" ulx="1067" uly="2438">
        <line lrx="2727" lry="2537" ulx="1067" uly="2438">Wenn man junges Zuckerrohr gelegt hat, ſo</line>
      </zone>
      <zone lrx="2705" lry="2976" type="textblock" ulx="985" uly="2552">
        <line lrx="2702" lry="2650" ulx="985" uly="2552">muß man zwey Jahre warten, ehe man es ſchnet⸗</line>
        <line lrx="2705" lry="2756" ulx="986" uly="2664">den kann. Nachher aber waͤchſt es zehn bis vier⸗</line>
        <line lrx="2705" lry="2875" ulx="994" uly="2774">zehn Jahre in einem fort, und alle Jahr kann</line>
        <line lrx="2346" lry="2976" ulx="991" uly="2885">man es wenigſtens zweymal ſchneiden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3181" type="textblock" ulx="3017" uly="1775">
        <line lrx="3180" lry="1856" ulx="3017" uly="1775">Na ſharne</line>
        <line lrx="3178" lry="1964" ulx="3031" uly="1881">RNe We⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="2069" ulx="3042" uly="1993">R und</line>
        <line lrx="3179" lry="2174" ulx="3046" uly="2105">nd het</line>
        <line lrx="3180" lry="2296" ulx="3031" uly="2203">Gerfantun</line>
        <line lrx="3176" lry="2513" ulx="3018" uly="2434">Ner Later</line>
        <line lrx="3175" lry="2627" ulx="3017" uly="2542">Leben d</line>
        <line lrx="3180" lry="2750" ulx="3018" uly="2657">MNann zu</line>
        <line lrx="3180" lry="2851" ulx="3018" uly="2776">derdunkel</line>
        <line lrx="3180" lry="2963" ulx="3022" uly="2874">Wenn</line>
        <line lrx="3175" lry="3068" ulx="3030" uly="2979">Koͤßermn</line>
        <line lrx="3180" lry="3181" ulx="3035" uly="3084">ſenes 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3851" type="textblock" ulx="3000" uly="3310">
        <line lrx="3180" lry="3395" ulx="3077" uly="3310">Der</line>
        <line lrx="3180" lry="3517" ulx="3009" uly="3410">ſe gſene</line>
        <line lrx="3178" lry="3621" ulx="3000" uly="3508">ſtart gege</line>
        <line lrx="3180" lry="3851" ulx="3027" uly="3739">Bin</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="29" type="page" xml:id="s_AhI149-2_029">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_029.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="117" lry="763" type="textblock" ulx="20" uly="704">
        <line lrx="117" lry="763" ulx="20" uly="704">nat</line>
      </zone>
      <zone lrx="130" lry="2306" type="textblock" ulx="0" uly="811">
        <line lrx="94" lry="871" ulx="1" uly="811">den</line>
        <line lrx="94" lry="979" ulx="0" uly="919">n</line>
        <line lrx="116" lry="1211" ulx="9" uly="1129">Flacht</line>
        <line lrx="125" lry="1316" ulx="3" uly="1233">Geenge</line>
        <line lrx="120" lry="1418" ulx="16" uly="1345">Woul⸗</line>
        <line lrx="111" lry="1542" ulx="0" uly="1456">Nucker⸗</line>
        <line lrx="103" lry="1642" ulx="0" uly="1566">n</line>
        <line lrx="101" lry="1755" ulx="5" uly="1676"> ⸗</line>
        <line lrx="117" lry="1867" ulx="0" uly="1782">ſer we</line>
        <line lrx="122" lry="1975" ulx="4" uly="1890">ngnd</line>
        <line lrx="130" lry="2083" ulx="10" uly="1999">Ui held⸗</line>
        <line lrx="126" lry="2192" ulx="0" uly="2112">NrA</line>
        <line lrx="116" lry="2306" ulx="0" uly="2218">ß kne</line>
      </zone>
      <zone lrx="122" lry="2848" type="textblock" ulx="0" uly="2439">
        <line lrx="114" lry="2531" ulx="7" uly="2439">ſat/</line>
        <line lrx="116" lry="2632" ulx="0" uly="2547">Sicnt⸗</line>
        <line lrx="113" lry="2742" ulx="0" uly="2667">6 viet⸗</line>
        <line lrx="122" lry="2848" ulx="51" uly="2774">ſn</line>
      </zone>
      <zone lrx="1906" lry="913" type="textblock" ulx="694" uly="751">
        <line lrx="1906" lry="913" ulx="694" uly="751">Der Knabe und der Mond.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2171" lry="1507" type="textblock" ulx="442" uly="990">
        <line lrx="2164" lry="1088" ulx="528" uly="990">Ein Mann gieng uͤber Land, neben ihm ſein</line>
        <line lrx="2165" lry="1193" ulx="446" uly="1090">kleiner Sohn. Die Sonne ſchien hell und mild.</line>
        <line lrx="2171" lry="1292" ulx="448" uly="1198">Bleich, wie ein helles Woͤlkchen, ſtand zu gleicher</line>
        <line lrx="2170" lry="1403" ulx="444" uly="1307">Zeit der Mond am Himmel, und der Knabe ſpot⸗</line>
        <line lrx="1673" lry="1507" ulx="442" uly="1417">tete ſeiner, als blaß und uͤberflußig.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2229" lry="1944" type="textblock" ulx="397" uly="1516">
        <line lrx="2227" lry="1619" ulx="522" uly="1516">Die Sonne gieng unter, die Nacht kam, die</line>
        <line lrx="2169" lry="1736" ulx="397" uly="1622">Reiſe war noch nicht vollendet, und jetzt erhellte</line>
        <line lrx="2197" lry="1845" ulx="438" uly="1742">der ſilberne Mond das Dunkel, ſtreute Licht auf</line>
        <line lrx="2229" lry="1944" ulx="440" uly="1847">ihren Weg, und vertrieb das Grauſen der Einſam⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2178" lry="2585" type="textblock" ulx="443" uly="1956">
        <line lrx="2174" lry="2054" ulx="446" uly="1956">keit und Nacht. Der Knabe erkannte ſein Unrecht,</line>
        <line lrx="2175" lry="2156" ulx="450" uly="2060">und bat tauſendmal die glaͤnzende Scheibe um</line>
        <line lrx="843" lry="2251" ulx="446" uly="2163">Verzeihung.</line>
        <line lrx="2173" lry="2375" ulx="528" uly="2274">„Das hoͤrt ſie freylich nicht?“ — ſprach laͤchelnd</line>
        <line lrx="2175" lry="2483" ulx="444" uly="2386">der Vater — »„aber zieh dir fuͤr dein kuͤnftiges</line>
        <line lrx="2178" lry="2585" ulx="443" uly="2499">Leben die Regel daraus, nie allzuraſch den</line>
      </zone>
      <zone lrx="2179" lry="2696" type="textblock" ulx="425" uly="2601">
        <line lrx="2179" lry="2696" ulx="425" uly="2601">Mann zu verachten, der, durch Uebermacht</line>
      </zone>
      <zone lrx="2179" lry="3023" type="textblock" ulx="442" uly="2718">
        <line lrx="2179" lry="2807" ulx="442" uly="2718">verdunkelt, lange Zeit unbemerkt da ſteht.</line>
        <line lrx="2175" lry="2914" ulx="442" uly="2825">Wenn Nacht einbricht, tritt er oft mit deſto</line>
        <line lrx="2178" lry="3023" ulx="444" uly="2926">groͤßerm Glanze hervor, und wird das Licht</line>
      </zone>
      <zone lrx="1335" lry="3187" type="textblock" ulx="446" uly="3034">
        <line lrx="1048" lry="3142" ulx="446" uly="3034">ſeines Landes.“</line>
        <line lrx="1335" lry="3187" ulx="1297" uly="3144">*</line>
      </zone>
      <zone lrx="1950" lry="3201" type="textblock" ulx="1926" uly="3190">
        <line lrx="1950" lry="3201" ulx="1926" uly="3190">„</line>
      </zone>
      <zone lrx="2182" lry="3740" type="textblock" ulx="438" uly="3179">
        <line lrx="2177" lry="3346" ulx="532" uly="3179">Der Knabe derſprach daran zu denken, und</line>
        <line lrx="2178" lry="3515" ulx="438" uly="3354">ſie giengen weiter. Immer war jetzt ſein Auge</line>
        <line lrx="2182" lry="3577" ulx="439" uly="3463">ſtarr gegen den lieblichen Mond gerichtet. — „Je⸗</line>
        <line lrx="2175" lry="3740" ulx="439" uly="3575">mehr ich ihn anſehe, — rief er endlich, — jemehr</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="30" type="page" xml:id="s_AhI149-2_030">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_030.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1233" lry="201" type="textblock" ulx="1169" uly="181">
        <line lrx="1233" lry="201" ulx="1169" uly="181">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1829" lry="600" type="textblock" ulx="1666" uly="589">
        <line lrx="1829" lry="600" ulx="1666" uly="589">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2738" lry="1428" type="textblock" ulx="1010" uly="689">
        <line lrx="2735" lry="787" ulx="1011" uly="689">fuͤhl ichs, daß ich ihm Unrecht that. Er iſt nicht</line>
        <line lrx="2731" lry="892" ulx="1015" uly="803">nur ſo gut wie die Sonne, er iſt vielleicht noch</line>
        <line lrx="2733" lry="1002" ulx="1010" uly="910">beſſer als ſie. Jene blendete meinen Blick, dieſer</line>
        <line lrx="2737" lry="1104" ulx="1014" uly="1018">lockt ihn an ſich. Das Licht von jener begleitet</line>
        <line lrx="2738" lry="1211" ulx="1013" uly="1118">druckende Warme, dieſer ſtralt mild und kuͤhl.</line>
        <line lrx="2702" lry="1315" ulx="1014" uly="1228">Wenn jene⸗⸗ ⸗</line>
        <line lrx="2735" lry="1428" ulx="1098" uly="1331">„Nicht doch, Knabe!“ fiel ihm der Vater ein:</line>
      </zone>
      <zone lrx="2760" lry="1543" type="textblock" ulx="987" uly="1444">
        <line lrx="2760" lry="1543" ulx="987" uly="1444">„Verfall nicht in den Fehler ſo vieler Menſchen,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2739" lry="1750" type="textblock" ulx="1010" uly="1550">
        <line lrx="2739" lry="1655" ulx="1010" uly="1550">die da glauben, nie den Einen loben zu koͤn⸗</line>
        <line lrx="2651" lry="1750" ulx="1011" uly="1667">nen, ohne einen Andern tadeln zu muͤſſen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2744" lry="2320" type="textblock" ulx="1017" uly="1979">
        <line lrx="2744" lry="2085" ulx="1017" uly="1979">Lehren eines Vaters an ſeinen Sohn, als die⸗</line>
        <line lrx="2740" lry="2203" ulx="1112" uly="2102">ſer im Begriff war, in die Welt zu treten</line>
        <line lrx="2202" lry="2320" ulx="1037" uly="2227">und ſich von ihm zu trennen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2758" lry="3243" type="textblock" ulx="1016" uly="2400">
        <line lrx="2740" lry="2492" ulx="1103" uly="2400">„Abdallah, du biſt mein einziges Kind, meine</line>
        <line lrx="2745" lry="2601" ulx="1019" uly="2511">einzige Wonne, biſt der Troſt meines Alters, —</line>
        <line lrx="2743" lry="2709" ulx="1017" uly="2619">ſagte einſt ein Vater zu ſeinem Sohne. — Lie⸗</line>
        <line lrx="2742" lry="2809" ulx="1019" uly="2726">ber als das Weib, das dich mir gebahr und ſtarb /</line>
        <line lrx="2745" lry="2926" ulx="1016" uly="2834">hatt' ich nie ein Weib; ihr Werth und ihr Ver⸗</line>
        <line lrx="2750" lry="3031" ulx="1019" uly="2941">luſt machten dich mir deſto theurer, Beweiſe da⸗</line>
        <line lrx="2758" lry="3150" ulx="1024" uly="3054">von mußt du in jedem Tage deines Lebens fin⸗</line>
        <line lrx="2750" lry="3243" ulx="1023" uly="3162">den. Da ich nach dir bange, ſo oft ich nur zwey</line>
      </zone>
      <zone lrx="2798" lry="3365" type="textblock" ulx="1026" uly="3272">
        <line lrx="2798" lry="3365" ulx="1026" uly="3272">Stunden lang dich nicht um mich habe, wie</line>
      </zone>
      <zone lrx="2747" lry="3572" type="textblock" ulx="1013" uly="3373">
        <line lrx="2745" lry="3464" ulx="1013" uly="3373">ſchmerzhaft muß mir der Gedanke einer langen,</line>
        <line lrx="2747" lry="3572" ulx="1022" uly="3487">fuͤr dieſes Leben vielleicht ſteten Trennung ſeyn? —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2750" lry="3694" type="textblock" ulx="978" uly="3587">
        <line lrx="2750" lry="3694" ulx="978" uly="3587">Doch — um hier in dieſem Winkel Nato⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2744" lry="3771" type="textblock" ulx="2592" uly="3703">
        <line lrx="2744" lry="3771" ulx="2592" uly="3703">liens</line>
      </zone>
      <zone lrx="2294" lry="3822" type="textblock" ulx="2280" uly="3804">
        <line lrx="2294" lry="3822" ulx="2280" uly="3804">*</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1867" type="textblock" ulx="3116" uly="1352">
        <line lrx="3180" lry="1424" ulx="3143" uly="1352">N</line>
        <line lrx="3180" lry="1533" ulx="3126" uly="1459">g</line>
        <line lrx="3165" lry="1630" ulx="3116" uly="1564">e</line>
        <line lrx="3167" lry="1753" ulx="3117" uly="1677">c</line>
        <line lrx="3180" lry="1867" ulx="3122" uly="1784">beng</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="31" type="page" xml:id="s_AhI149-2_031">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_031.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="163" lry="3825" type="textblock" ulx="0" uly="2431">
        <line lrx="125" lry="2512" ulx="0" uly="2431">d Wre</line>
        <line lrx="139" lry="2722" ulx="10" uly="2652">— li⸗</line>
        <line lrx="145" lry="2846" ulx="0" uly="2759">d ſacht</line>
        <line lrx="149" lry="2951" ulx="17" uly="2874">ihr Ve⸗</line>
        <line lrx="154" lry="3077" ulx="0" uly="2987">eweſ d</line>
        <line lrx="157" lry="3190" ulx="4" uly="3093">Aben ſt⸗</line>
        <line lrx="163" lry="3296" ulx="0" uly="3212"> wur wwe</line>
        <line lrx="163" lry="3407" ulx="14" uly="3308">habe e</line>
        <line lrx="149" lry="3515" ulx="0" uly="3433">er lan,</line>
        <line lrx="142" lry="3643" ulx="0" uly="3541">. -</line>
        <line lrx="145" lry="3745" ulx="0" uly="3646">P o⸗</line>
        <line lrx="149" lry="3825" ulx="78" uly="3742">ins</line>
      </zone>
      <zone lrx="2235" lry="2514" type="textblock" ulx="485" uly="695">
        <line lrx="2235" lry="785" ulx="498" uly="695">liens *) zu leben und zu ſterben, erzog ich dich</line>
        <line lrx="2234" lry="896" ulx="501" uly="809">nicht. Einſamkeit geziemt nur dem, der be⸗</line>
        <line lrx="2233" lry="1002" ulx="502" uly="908">reits die Welt geſehen, und genuͤglich ihr ge⸗</line>
        <line lrx="2230" lry="1101" ulx="506" uly="1012">nuͤtzt hat. Derjenige Juͤngling hingegen, der bey</line>
        <line lrx="2226" lry="1211" ulx="504" uly="1121">Vermoͤgen, Abkunft, Geiſtes⸗und Leibeskraͤften,</line>
        <line lrx="2229" lry="1323" ulx="489" uly="1237">die Hauptſtadt ſeines Vaterlandes nicht ſah, der</line>
        <line lrx="2229" lry="1428" ulx="502" uly="1347">hat nichts geſehn. Seinen Sohn lieben muß jeder</line>
        <line lrx="2223" lry="1536" ulx="494" uly="1451">rechtſchaffene Vater, ihn dem Vaterlande entziehn,</line>
        <line lrx="2224" lry="1645" ulx="491" uly="1551">das darf er nicht.“ — Ich laſſe dich alſo, ſo</line>
        <line lrx="2227" lry="1753" ulx="493" uly="1668">ſehr mich dieſe Trennung auf der andern Seite</line>
        <line lrx="2225" lry="1862" ulx="497" uly="1776">beugt, — ziehen, in der Hofnung, daß du dich</line>
        <line lrx="2229" lry="1965" ulx="493" uly="1885">beſtreben werdeſt, den Lehren der Weisheit — Ehre</line>
        <line lrx="2228" lry="2075" ulx="500" uly="1997">zu machen. — Um aber auch mir keinen Vor⸗</line>
        <line lrx="2224" lry="2190" ulx="499" uly="2100">wurf der Verſaͤumniß zu machen, will ich heute</line>
        <line lrx="2224" lry="2297" ulx="492" uly="2208">dir die Summe meines ganzen Unterrichts kuͤrz⸗</line>
        <line lrx="1473" lry="2399" ulx="485" uly="2318">lich noch einmal wiederholen.</line>
        <line lrx="2219" lry="2514" ulx="576" uly="2428">„Such' alles anzuſehen, was ſehbar iſt! Nichts</line>
      </zone>
      <zone lrx="2220" lry="2731" type="textblock" ulx="463" uly="2535">
        <line lrx="2220" lry="2622" ulx="481" uly="2535">ſey ſo hoch, daß deine Blicke ſich nicht gern dar⸗</line>
        <line lrx="2220" lry="2731" ulx="463" uly="2647">nach erheben, und nichts ſo tief, daß ſie nicht</line>
      </zone>
      <zone lrx="2221" lry="3166" type="textblock" ulx="491" uly="2755">
        <line lrx="2220" lry="2841" ulx="491" uly="2755">gleich ſo willig dahin ſich ſenken ſollten! Du kannſt</line>
        <line lrx="2221" lry="2958" ulx="498" uly="2852">lernen beym Anblick der Sonne und beym An⸗</line>
        <line lrx="1738" lry="3050" ulx="502" uly="2960">blick des Wuͤrmchens im Staube.“</line>
        <line lrx="2217" lry="3166" ulx="585" uly="3074">„Nie muß ein Unfall dich zur Schwermuth,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2278" lry="3274" type="textblock" ulx="506" uly="3179">
        <line lrx="2278" lry="3274" ulx="506" uly="3179">nie ein Gluͤck zum Taumel bringen. Eine Zaͤhre</line>
      </zone>
      <zone lrx="2227" lry="3822" type="textblock" ulx="501" uly="3289">
        <line lrx="2226" lry="3387" ulx="502" uly="3289">ſey hoͤchſtens fuͤr jenen, ein Laͤcheln fuͤr dieſes,</line>
        <line lrx="2022" lry="3495" ulx="501" uly="3402">denn beyde gleichen ſich an Wankelmuth!“</line>
        <line lrx="2227" lry="3734" ulx="569" uly="3623">*) Natolien, Anatholia, Aſia minor, Klein⸗Aſien,</line>
        <line lrx="1315" lry="3822" ulx="587" uly="3746">iſt ein großes Land zc.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="32" type="page" xml:id="s_AhI149-2_032">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_032.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2048" lry="624" type="textblock" ulx="1625" uly="538">
        <line lrx="2048" lry="624" ulx="1625" uly="538">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1092" lry="633" type="textblock" ulx="958" uly="566">
        <line lrx="1092" lry="633" ulx="958" uly="566">20</line>
      </zone>
      <zone lrx="2726" lry="901" type="textblock" ulx="993" uly="622">
        <line lrx="2725" lry="805" ulx="1076" uly="622">„Huͤte dich fuͤr jeder Auſallung des Zorns!</line>
        <line lrx="2726" lry="901" ulx="993" uly="815">Sie verſtellt deine Geberden, noch zehnmal ſtaͤr⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2740" lry="1065" type="textblock" ulx="988" uly="922">
        <line lrx="2740" lry="1065" ulx="988" uly="922">ker deine Seele, macht oft, daß wir raſch,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2154" lry="1115" type="textblock" ulx="990" uly="1025">
        <line lrx="2154" lry="1115" ulx="990" uly="1025">nie, daß wir kluͤglich handeln.“</line>
      </zone>
      <zone lrx="2791" lry="1223" type="textblock" ulx="1076" uly="1135">
        <line lrx="2791" lry="1223" ulx="1076" uly="1135">„Auf jeden Umſturz deiner Wuͤnſche ſey ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2729" lry="1561" type="textblock" ulx="989" uly="1239">
        <line lrx="2724" lry="1331" ulx="991" uly="1239">faßt, den vermutheten Gaſt empfaͤngt man beſ⸗</line>
        <line lrx="2729" lry="1440" ulx="991" uly="1354">ſer, als den Unverſehenen. Oft wehrt man An⸗</line>
        <line lrx="2210" lry="1561" ulx="989" uly="1457">griff ab, faſt nimmer Ueberfall.“</line>
      </zone>
      <zone lrx="2734" lry="1672" type="textblock" ulx="1074" uly="1572">
        <line lrx="2734" lry="1672" ulx="1074" uly="1572">„Liebe alle Menſchen, aber nur wenige</line>
      </zone>
      <zone lrx="2726" lry="1773" type="textblock" ulx="989" uly="1671">
        <line lrx="2726" lry="1773" ulx="989" uly="1671">ſchaͤtze hoch. Sie ſind ſaͤmmtlich deine Bruͤder,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2729" lry="1874" type="textblock" ulx="941" uly="1788">
        <line lrx="2729" lry="1874" ulx="941" uly="1788">Ledenk du ſtets daran! Sie werden es ſelten thun.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2719" lry="3063" type="textblock" ulx="915" uly="1888">
        <line lrx="2719" lry="2041" ulx="991" uly="1888">Doch fremde Fehler duͤrfen deine Tugend nicht</line>
        <line lrx="1426" lry="2075" ulx="915" uly="1990">ſchwaͤchen.“</line>
        <line lrx="2714" lry="2194" ulx="980" uly="2049">„BVerachte Ehre nicht! denn ſie iſt der Tugend</line>
        <line lrx="2714" lry="2299" ulx="986" uly="2207">Sporn und oͤfters auch der Tugend Lohn. —</line>
        <line lrx="2710" lry="2405" ulx="988" uly="2316">Verachte Reichthum nicht! er giebt dir Kraft,</line>
        <line lrx="2718" lry="2516" ulx="984" uly="2423">der Armuth wohlzuthun, der Unſchuld beyzu⸗</line>
        <line lrx="2718" lry="2638" ulx="987" uly="2532">ſtehn, und den Frevel des Bedruͤckers zu verla⸗</line>
        <line lrx="2712" lry="2726" ulx="989" uly="2640">chen. — Hingegen Pracht vermeide ſtets! Sie</line>
        <line lrx="2711" lry="2834" ulx="928" uly="2748">blendet nur den Geck, reizt den Neid, und iſt</line>
        <line lrx="2708" lry="2943" ulx="982" uly="2853">dem Feuer gleich, das ſchimmert, aber auch ſich</line>
        <line lrx="1552" lry="3063" ulx="980" uly="2967">ſelbſt verzehrt.“</line>
      </zone>
      <zone lrx="2724" lry="3164" type="textblock" ulx="1068" uly="3068">
        <line lrx="2724" lry="3164" ulx="1068" uly="3068">„Flieh' vor der Luͤge ſtaͤrker, als vor Vipern⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2719" lry="3718" type="textblock" ulx="970" uly="3165">
        <line lrx="2714" lry="3266" ulx="979" uly="3165">gift! Sie ſcheint dir guͤnſtig fuͤr den Augenblick,</line>
        <line lrx="2712" lry="3383" ulx="976" uly="3288">ſie ſchadet Monde, Jahre, mehr als Jahre</line>
        <line lrx="2719" lry="3479" ulx="973" uly="3391">lang — ſie huͤlle ſich in Purpur oder Nacht⸗</line>
        <line lrx="2709" lry="3580" ulx="970" uly="3498">Beym Strahl der Wahrheit wird ihr dichteſtes</line>
        <line lrx="2708" lry="3718" ulx="975" uly="3596">Gewand zum Kankergeſpinſte und wer es um ſich</line>
      </zone>
      <zone lrx="2703" lry="3800" type="textblock" ulx="2431" uly="3714">
        <line lrx="2703" lry="3800" ulx="2431" uly="3714">ſchlingt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="857" type="textblock" ulx="3118" uly="666">
        <line lrx="3180" lry="857" ulx="3118" uly="780">hher</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3010" type="textblock" ulx="3071" uly="2811">
        <line lrx="3180" lry="2894" ulx="3071" uly="2811">Wterſe</line>
        <line lrx="3180" lry="3010" ulx="3073" uly="2931">Ueſchen</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3684" type="textblock" ulx="3074" uly="3143">
        <line lrx="3179" lry="3229" ulx="3094" uly="3143">Sohe</line>
        <line lrx="3177" lry="3443" ulx="3093" uly="3361">jennl</line>
        <line lrx="3179" lry="3554" ulx="3085" uly="3469">Wort</line>
        <line lrx="3180" lry="3684" ulx="3074" uly="3579">nothi</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="33" type="page" xml:id="s_AhI149-2_033">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_033.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2302" lry="205" type="textblock" ulx="2104" uly="159">
        <line lrx="2302" lry="172" ulx="2148" uly="159">4 .</line>
        <line lrx="2282" lry="205" ulx="2104" uly="182">. SSSðõͤ</line>
      </zone>
      <zone lrx="2174" lry="1292" type="textblock" ulx="2" uly="635">
        <line lrx="2163" lry="791" ulx="443" uly="635">ſchlingt, ſteht bald vor aller Augen in ſchimpfli⸗</line>
        <line lrx="1297" lry="870" ulx="444" uly="783">cher Bloͤße zur Schau.“</line>
        <line lrx="2160" lry="973" ulx="531" uly="858">„Strebe nach einem Freund, und halt' ihn feſt,</line>
        <line lrx="2165" lry="1079" ulx="447" uly="970">wenn du ihn gefunden haſt. Doch Jahre lang</line>
        <line lrx="2174" lry="1189" ulx="343" uly="1074">mitßtraue deinem Funde. — Nur ſelten bluͤht die Aloe,</line>
        <line lrx="2168" lry="1292" ulx="2" uly="1168">364 doch ſeltner noch die Staude wahrer Freundſchaft.*</line>
      </zone>
      <zone lrx="76" lry="914" type="textblock" ulx="0" uly="727">
        <line lrx="71" lry="795" ulx="0" uly="727">ist</line>
        <line lrx="76" lry="914" ulx="10" uly="827">ſüͤt⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="77" lry="1025" type="textblock" ulx="0" uly="948">
        <line lrx="77" lry="1025" ulx="0" uly="948">ichn</line>
      </zone>
      <zone lrx="2244" lry="3756" type="textblock" ulx="0" uly="1273">
        <line lrx="2175" lry="1421" ulx="0" uly="1273">i „Sey nuͤchtern! Eines trunknen Mundes Zunge</line>
        <line lrx="2244" lry="1502" ulx="0" uly="1385">ta wird der Thorheit Eigenthum, des Unfalls Quelle,</line>
        <line lrx="1337" lry="1615" ulx="445" uly="1528">des Spottes Gegenſtand.“</line>
        <line lrx="2182" lry="1726" ulx="0" uly="1612">ne „Traue keinem, welcher dich mit Freundſchafts⸗</line>
        <line lrx="2211" lry="1826" ulx="0" uly="1724">dert dienſten uͤberhaͤuft, wovon du keinen Grund</line>
        <line lrx="2175" lry="1915" ulx="0" uly="1820">hes. erraͤthſt. Trug huͤllt ſich unter Freundlichkeit</line>
        <line lrx="2090" lry="2033" ulx="0" uly="1924">dicht und Eigennutz leiht ſtets auf Wucher aus.“</line>
        <line lrx="2178" lry="2127" ulx="541" uly="2025">„Halt feſt am Glauben deiner Vaͤter! Ver⸗</line>
        <line lrx="2179" lry="2233" ulx="4" uly="2136">tenm magſt du nicht, ihm beyzupflichten, ſo vermag</line>
        <line lrx="1708" lry="2343" ulx="0" uly="2251">- es wenigſtens — zu ſchweigen.“ —</line>
        <line lrx="2180" lry="2458" ulx="4" uly="2358">ſueſt „Dies meine Lehren, meine Bitten, Sohn!</line>
        <line lrx="2180" lry="2557" ulx="17" uly="2457">mne⸗ Komm ihnen nach! Erinnere dich mit jedem Tage,</line>
        <line lrx="2191" lry="2660" ulx="0" uly="2561">hell⸗ wer ſie dir gab! Laß in kein unfruchtbares Erd⸗</line>
        <line lrx="2181" lry="2772" ulx="0" uly="2674">6 4˙ reich der Weisheit Saamen ausgeſtreut, der</line>
        <line lrx="2181" lry="2877" ulx="0" uly="2783">d i Vaterliebe heißeſte Glut an keinen Undankbaren</line>
        <line lrx="1699" lry="2994" ulx="0" uly="2898">acſch verſchwendet worden ſeyn!</line>
        <line lrx="2194" lry="3115" ulx="226" uly="2997">Der Vater ſchwieg, und ehrerbietig kuͤßte ſein</line>
        <line lrx="2196" lry="3210" ulx="0" uly="3096">Pen⸗ Sohn die vaͤterliche Hand. — „Muͤſſe, ſprach</line>
        <line lrx="2190" lry="3339" ulx="2" uly="3217">Gunlch er, jedes Gluͤck von mir weichen, wenn ich mich</line>
        <line lrx="2199" lry="3431" ulx="2" uly="3324"> Jhee jemals deiner unwerth mache! Deine Worte ſind</line>
        <line lrx="2201" lry="3600" ulx="0" uly="3429">1 N⸗ Worte der Weisheit, und deine fichten gleich</line>
        <line lrx="2129" lry="3701" ulx="13" uly="3538">dimnis noͤthig/ und Aeich leicht.“</line>
        <line lrx="2215" lry="3756" ulx="0" uly="3638">in ſch Leicht ²</line>
      </zone>
      <zone lrx="130" lry="3880" type="textblock" ulx="1" uly="3773">
        <line lrx="130" lry="3880" ulx="1" uly="3773">ugt/</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="34" type="page" xml:id="s_AhI149-2_034">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_034.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2716" lry="964" type="textblock" ulx="979" uly="647">
        <line lrx="2707" lry="743" ulx="1034" uly="647">„Leicht? Leicht? unterbrach der Greis des</line>
        <line lrx="2716" lry="852" ulx="985" uly="762">Juͤnglings raſchen Ton mit mildem Ernſt. Nur</line>
        <line lrx="2699" lry="964" ulx="979" uly="880">deiner Unerfahrenheit vergiebt man einen ſolchen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2717" lry="1067" type="textblock" ulx="979" uly="976">
        <line lrx="2717" lry="1067" ulx="979" uly="976">Duͤnkel. — Mit tauſend Feinden kannſt du kaͤm⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2712" lry="3524" type="textblock" ulx="959" uly="1085">
        <line lrx="2706" lry="1174" ulx="981" uly="1085">pfen und ſiegen, doch mit dir ſelbſt! das iſt der</line>
        <line lrx="2712" lry="1284" ulx="982" uly="1191">ſchwerſte, iſt der ſo ſelten gluͤckliche Streit. —</line>
        <line lrx="2703" lry="1392" ulx="979" uly="1300">Sieh hier, auf dieſer Tafel ſtehen alle Worte auf⸗</line>
        <line lrx="2701" lry="1492" ulx="982" uly="1403">geſchrieben, die ich dir ſo eben ſagte; lies jeden</line>
        <line lrx="2697" lry="1603" ulx="979" uly="1508">Morgen, jeden Abend ſie von neuem durch,</line>
        <line lrx="2702" lry="1719" ulx="977" uly="1614">vielllicht, daß du dann minder fehlſt!“ Abdallah</line>
        <line lrx="2706" lry="1815" ulx="959" uly="1720">verſprach dies gern, und haͤtte wohl noch man⸗</line>
        <line lrx="2704" lry="1915" ulx="982" uly="1820">ches gleich willig verſprochen, waͤr' es gefordert</line>
        <line lrx="2709" lry="2026" ulx="978" uly="1932">worden. — Des andern Tags mit dem fruͤh⸗</line>
        <line lrx="2709" lry="2131" ulx="976" uly="2038">ſten brach er in Geſellſchaft einer Aaravane *)</line>
        <line lrx="2710" lry="2242" ulx="976" uly="2144">auf; Thraͤnen im Auge, Neugier im Herzen und</line>
        <line lrx="2707" lry="2354" ulx="976" uly="2254">Eil in ſeinen Fuͤſſen. — Daß Abdallah die Hof⸗</line>
        <line lrx="2709" lry="2458" ulx="975" uly="2365">nung ſeines guten Vaters wirklich erfuͤllt hat, und</line>
        <line lrx="2707" lry="2568" ulx="974" uly="2469">daß er nach einigen Jahren ſeiner Trennung, durch</line>
        <line lrx="2702" lry="2674" ulx="974" uly="2579">die getreue Ausfuͤhrung deſſen, was ihm ſein Va⸗</line>
        <line lrx="2699" lry="2781" ulx="975" uly="2682">ter ans Herz legte, — ein angeſehener, begluͤckter</line>
        <line lrx="2697" lry="2891" ulx="977" uly="2791">Mann wurde, der noch bis auf den heutigen Tag</line>
        <line lrx="2702" lry="3001" ulx="972" uly="2900">lebt, und von Jedermann geliebt und geſchaͤtzt</line>
        <line lrx="2701" lry="3103" ulx="976" uly="3000">wird, kann ich euch, lieben Kinder, mit Gewiß⸗</line>
        <line lrx="2702" lry="3217" ulx="971" uly="3119">heit ſagen. — Wuͤnſchet ihr nicht, meine Gu⸗</line>
        <line lrx="2705" lry="3324" ulx="971" uly="3230">ten, auch einmal ſo geehrt und geliebt zu wer⸗</line>
        <line lrx="2703" lry="3433" ulx="971" uly="3330">den? ſo gluͤcklich zu ſeyn? — So gehet hin,</line>
        <line lrx="2700" lry="3524" ulx="2576" uly="3460">und</line>
      </zone>
      <zone lrx="2784" lry="3660" type="textblock" ulx="1036" uly="3564">
        <line lrx="2784" lry="3660" ulx="1036" uly="3564">*) D. h. mit mehrern Reiſegefaͤhrten, mit mehrerrn</line>
      </zone>
      <zone lrx="1496" lry="3734" type="textblock" ulx="1100" uly="3663">
        <line lrx="1496" lry="3734" ulx="1100" uly="3663">Perſonen, ꝛc.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="35" type="page" xml:id="s_AhI149-2_035">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_035.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="142" lry="3730" type="textblock" ulx="0" uly="675">
        <line lrx="86" lry="740" ulx="34" uly="675">des</line>
        <line lrx="84" lry="854" ulx="17" uly="786">Jur</line>
        <line lrx="105" lry="1176" ulx="0" uly="1111">iN</line>
        <line lrx="110" lry="1284" ulx="0" uly="1220">it. —</line>
        <line lrx="98" lry="1402" ulx="0" uly="1326">auft</line>
        <line lrx="88" lry="1511" ulx="0" uly="1436">jedent</line>
        <line lrx="80" lry="1624" ulx="0" uly="1549">urch,</line>
        <line lrx="80" lry="1733" ulx="1" uly="1657">lleh</line>
        <line lrx="83" lry="1833" ulx="12" uly="1782">man⸗</line>
        <line lrx="95" lry="1933" ulx="0" uly="1868">WM</line>
        <line lrx="118" lry="2159" ulx="1" uly="2088">vane?</line>
        <line lrx="115" lry="2284" ulx="0" uly="2198">n d</line>
        <line lrx="109" lry="2391" ulx="4" uly="2305"> Hf⸗</line>
        <line lrx="115" lry="2493" ulx="0" uly="2421">n W</line>
        <line lrx="118" lry="2618" ulx="0" uly="2525"> ry</line>
        <line lrx="101" lry="2711" ulx="2" uly="2642">i Ne</line>
        <line lrx="93" lry="2834" ulx="0" uly="2748">gücte</line>
        <line lrx="101" lry="2947" ulx="0" uly="2859">D</line>
        <line lrx="123" lry="3151" ulx="0" uly="3065">borp</line>
        <line lrx="133" lry="3266" ulx="0" uly="3179">Hint d⸗</line>
        <line lrx="140" lry="3389" ulx="2" uly="3304">1 r⸗</line>
        <line lrx="142" lry="3498" ulx="2" uly="3402">t hin</line>
        <line lrx="139" lry="3730" ulx="1" uly="3641"> wen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1560" lry="531" type="textblock" ulx="1144" uly="446">
        <line lrx="1560" lry="531" ulx="1144" uly="446">——</line>
      </zone>
      <zone lrx="2220" lry="1276" type="textblock" ulx="491" uly="644">
        <line lrx="2211" lry="742" ulx="491" uly="644">und handelt eben ſo gut, edel und tugendhaft,</line>
        <line lrx="2210" lry="844" ulx="491" uly="755">wie Abdallah, o, dann wird es euch einſtens</line>
        <line lrx="2220" lry="955" ulx="492" uly="860">gewiß auch gut und wohl gehen! Denn die Vor⸗</line>
        <line lrx="2208" lry="1063" ulx="492" uly="967">ſicht belohnt Rechtſchaffenheit und Tugend gewiß,</line>
        <line lrx="2213" lry="1168" ulx="500" uly="1070">da hingegen der Laſterhafte von einer Stuffe des</line>
        <line lrx="1505" lry="1276" ulx="494" uly="1184">Elends zur andern herabſinkt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2218" lry="1402" type="textblock" ulx="2114" uly="1392">
        <line lrx="2218" lry="1402" ulx="2114" uly="1392">B</line>
      </zone>
      <zone lrx="2218" lry="1792" type="textblock" ulx="482" uly="1485">
        <line lrx="2218" lry="1650" ulx="482" uly="1485">Das Merkwuͤrdigſte von den fuͤnf Welt⸗</line>
        <line lrx="1917" lry="1792" ulx="910" uly="1660">theilen uͤberhaupt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1587" lry="1979" type="textblock" ulx="1113" uly="1807">
        <line lrx="1587" lry="1979" ulx="1113" uly="1807">I. Europa.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2226" lry="2229" type="textblock" ulx="487" uly="1970">
        <line lrx="2224" lry="2126" ulx="575" uly="1970">Europa iſt der kleinſte Welttheil, die Graͤnzen</line>
        <line lrx="2226" lry="2229" ulx="487" uly="2140">deſſelben ſind gegen Norden das nordiſche Eis⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2289" lry="2340" type="textblock" ulx="485" uly="2246">
        <line lrx="2289" lry="2340" ulx="485" uly="2246">meer, gegen Oſten Aſien, gegen Suͤden das</line>
      </zone>
      <zone lrx="2220" lry="2447" type="textblock" ulx="487" uly="2362">
        <line lrx="2220" lry="2447" ulx="487" uly="2362">mittellaͤndiſche Meer und gegen Weſten das</line>
      </zone>
      <zone lrx="2289" lry="2564" type="textblock" ulx="416" uly="2467">
        <line lrx="2289" lry="2564" ulx="416" uly="2467">altlantiſche Meer. Seine Groͤſſe von Suͤden ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2234" lry="2664" type="textblock" ulx="487" uly="2577">
        <line lrx="2234" lry="2664" ulx="487" uly="2577">gen Norden iſt 550. deutſche Meilen, von Weſten</line>
      </zone>
      <zone lrx="2225" lry="2772" type="textblock" ulx="481" uly="2685">
        <line lrx="2225" lry="2772" ulx="481" uly="2685">gegen Oſten aber 800. deutſche Meilen. Seine</line>
      </zone>
      <zone lrx="2230" lry="2985" type="textblock" ulx="488" uly="2793">
        <line lrx="2229" lry="2882" ulx="488" uly="2793">Flaͤche aber betraͤgt ungefaͤhr 152000 geographiſche</line>
        <line lrx="2230" lry="2985" ulx="495" uly="2897">Quadratmeilen. Kein Welttheil iſt nach Verhaͤlt⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2256" lry="3097" type="textblock" ulx="495" uly="3005">
        <line lrx="2256" lry="3097" ulx="495" uly="3005">niß ſeiner Groͤſſe beſſer bevoͤlkert, beſſer aufgeklaͤrt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2240" lry="3531" type="textblock" ulx="498" uly="3121">
        <line lrx="2235" lry="3205" ulx="500" uly="3121">und mit beſſern politiſchen, und Civilanſtalten ver⸗</line>
        <line lrx="2235" lry="3316" ulx="498" uly="3226">ſehen, als dieſer; ob er gleich ſpaͤter als Aſien und</line>
        <line lrx="2240" lry="3424" ulx="499" uly="3331">Afrika recht gekannt und bevoͤlkert worden, auch</line>
        <line lrx="2240" lry="3531" ulx="499" uly="3440">ſehr vieles von dieſen beiden Welttheilen an Fruͤch⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2250" lry="3713" type="textblock" ulx="497" uly="3552">
        <line lrx="2250" lry="3713" ulx="497" uly="3552">ten, Kuͤnſten, und Erſindungen entlehnt hat. Feld⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2249" lry="3742" type="textblock" ulx="2055" uly="3664">
        <line lrx="2249" lry="3742" ulx="2055" uly="3664">hau,</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="36" type="page" xml:id="s_AhI149-2_036">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_036.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2702" lry="967" type="textblock" ulx="971" uly="648">
        <line lrx="2700" lry="776" ulx="977" uly="648">bau, Kuͤnſte, Wiſſenſchaften und Gewerbe, find</line>
        <line lrx="2702" lry="865" ulx="971" uly="765">hier in ihrer ſchoͤnſten Bluͤte. Seine jetzige Groͤſſe</line>
        <line lrx="2702" lry="967" ulx="974" uly="874">verdankt Europa der Erſindung des Kompaſſes.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2752" lry="1067" type="textblock" ulx="979" uly="974">
        <line lrx="2752" lry="1067" ulx="979" uly="974">Denn durch denſelben fand man Amerika, Suͤd⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2713" lry="1415" type="textblock" ulx="975" uly="1082">
        <line lrx="2708" lry="1185" ulx="982" uly="1082">afrika und Oſtindien, und dieſe drey Welttheile</line>
        <line lrx="2713" lry="1293" ulx="975" uly="1203">zuſammen genommen, haben Europa zu derjeni⸗</line>
        <line lrx="2710" lry="1415" ulx="980" uly="1299">gen Groͤſſe erhoben, auf welcher es gegenwaͤrtig</line>
      </zone>
      <zone lrx="2776" lry="1620" type="textblock" ulx="978" uly="1415">
        <line lrx="2729" lry="1506" ulx="978" uly="1415">ſteht. Afrika liefert Sclaven fuͤr ſeine amerikani⸗</line>
        <line lrx="2776" lry="1620" ulx="980" uly="1515">ſchen Pflanzungen. Amerika giebt Europa Stoff</line>
      </zone>
      <zone lrx="2726" lry="2779" type="textblock" ulx="975" uly="1634">
        <line lrx="2723" lry="1720" ulx="977" uly="1634">zu ſeinem Handel mit Oſtindien, Gold und Sil⸗</line>
        <line lrx="2721" lry="1828" ulx="975" uly="1736">ber, die Baſis*) alles Handels; Aſien Waaren des</line>
        <line lrx="2722" lry="1929" ulx="981" uly="1831">Luxus **), die uns Europaͤern zum Beduͤrfniß ge⸗</line>
        <line lrx="2722" lry="2037" ulx="982" uly="1944">worden ſind. Die Anzahl der Einwohner rechnet</line>
        <line lrx="2721" lry="2141" ulx="983" uly="2047">man auf 15°2 Millionen. — Die Sprachen in</line>
        <line lrx="2720" lry="2250" ulx="987" uly="2153">Europa ſind zwar beynahe bey jeder Nation dieſes</line>
        <line lrx="2726" lry="2370" ulx="985" uly="2263">Welttheils verſchieden, doch kann man ſie alle auf</line>
        <line lrx="2716" lry="2467" ulx="994" uly="2369">3 bis 4 Mutterſprachen zuruͤckfuͤhren. Die griechi⸗</line>
        <line lrx="2718" lry="2567" ulx="987" uly="2469">ſche, roͤmiſche, celto⸗ ſeytiſche, und Slavo⸗</line>
        <line lrx="2716" lry="2677" ulx="990" uly="2584">niſche. Die deutſche, welche von der eceltiſchen</line>
        <line lrx="2715" lry="2779" ulx="992" uly="2695">abſtammt, wird außer Deutſchland auch in der</line>
      </zone>
      <zone lrx="2788" lry="3011" type="textblock" ulx="986" uly="2797">
        <line lrx="2788" lry="2914" ulx="987" uly="2797">Schweiz, Preußen, den NMiederlanden, Cur⸗</line>
        <line lrx="2715" lry="3011" ulx="986" uly="2911">land, Liefland, und Ingermannland; auch in</line>
      </zone>
      <zone lrx="2717" lry="3115" type="textblock" ulx="987" uly="3019">
        <line lrx="2717" lry="3115" ulx="987" uly="3019">einem Theile von Daͤnemark, Ungarn und Sie⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2794" lry="3249" type="textblock" ulx="984" uly="3125">
        <line lrx="2794" lry="3249" ulx="984" uly="3125">benbuͤrgen geredet. Die daͤniſche, ſchwediſche,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2720" lry="3757" type="textblock" ulx="995" uly="3271">
        <line lrx="2720" lry="3325" ulx="2584" uly="3271">nor⸗</line>
        <line lrx="2718" lry="3539" ulx="995" uly="3349">V „ Baſi 8s, der Grund, Grundſtein, die Stuͤtze, die</line>
        <line lrx="1512" lry="3571" ulx="1122" uly="3467">Grundlage ꝛc.</line>
        <line lrx="2679" lry="3713" ulx="1036" uly="3587">**) Pracht in Kleidung, Koſtbarkeit der Mobilien</line>
        <line lrx="1447" lry="3757" ulx="1123" uly="3684">A. d. g .„m.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3178" lry="2721" type="textblock" ulx="3100" uly="2639">
        <line lrx="3128" lry="2702" ulx="3110" uly="2650">SS</line>
        <line lrx="3140" lry="2703" ulx="3130" uly="2639">SS.</line>
        <line lrx="3178" lry="2721" ulx="3147" uly="2640">S</line>
      </zone>
      <zone lrx="3128" lry="2811" type="textblock" ulx="3112" uly="2762">
        <line lrx="3128" lry="2811" ulx="3112" uly="2762">=</line>
      </zone>
      <zone lrx="3159" lry="2827" type="textblock" ulx="3130" uly="2766">
        <line lrx="3144" lry="2827" ulx="3130" uly="2766">=—.</line>
        <line lrx="3159" lry="2815" ulx="3146" uly="2769">E</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2938" type="textblock" ulx="3108" uly="2757">
        <line lrx="3121" lry="2919" ulx="3108" uly="2868">—</line>
        <line lrx="3144" lry="2923" ulx="3123" uly="2859">—</line>
        <line lrx="3171" lry="2938" ulx="3145" uly="2757">E S=.</line>
        <line lrx="3180" lry="2928" ulx="3170" uly="2794"> =</line>
      </zone>
      <zone lrx="3176" lry="3037" type="textblock" ulx="3143" uly="2972">
        <line lrx="3161" lry="3031" ulx="3143" uly="2983">=E</line>
        <line lrx="3176" lry="3037" ulx="3159" uly="2972">S= -</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="37" type="page" xml:id="s_AhI149-2_037">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_037.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="170" lry="3170" type="textblock" ulx="0" uly="1451">
        <line lrx="142" lry="1521" ulx="0" uly="1451">meritani⸗</line>
        <line lrx="139" lry="1640" ulx="11" uly="1556">ne Glof</line>
        <line lrx="144" lry="1742" ulx="11" uly="1666">und S⸗</line>
        <line lrx="170" lry="2174" ulx="0" uly="2099">rucher i</line>
        <line lrx="155" lry="2391" ulx="2" uly="2313"> Ae af</line>
        <line lrx="160" lry="2609" ulx="0" uly="2535">d Sluovo⸗</line>
        <line lrx="156" lry="2721" ulx="0" uly="2642"> Aliſchen</line>
        <line lrx="161" lry="2945" ulx="0" uly="2864">den C</line>
        <line lrx="169" lry="3062" ulx="0" uly="2968">d uuhn</line>
        <line lrx="142" lry="3170" ulx="2" uly="3100">md</line>
      </zone>
      <zone lrx="185" lry="3291" type="textblock" ulx="23" uly="3195">
        <line lrx="185" lry="3291" ulx="23" uly="3195">ſhraͤſche⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="190" lry="3375" type="textblock" ulx="137" uly="3316">
        <line lrx="190" lry="3375" ulx="137" uly="3316">ſor⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1384" lry="603" type="textblock" ulx="1205" uly="591">
        <line lrx="1384" lry="603" ulx="1205" uly="591">———</line>
      </zone>
      <zone lrx="2282" lry="3794" type="textblock" ulx="541" uly="698">
        <line lrx="2267" lry="789" ulx="551" uly="698">norwegiſche und hollaͤndiſche ſind mit ihr verwandt.</line>
        <line lrx="2274" lry="905" ulx="552" uly="804">Von der lateiniſchen ſtammen die italiaͤniſche fran⸗</line>
        <line lrx="2270" lry="1000" ulx="550" uly="905">zoͤſiſche, ſpaniſche, portugieſiſche und walla⸗</line>
        <line lrx="2275" lry="1104" ulx="552" uly="1015">chiſche ab. Die engliſche iſt aus der alt brit⸗</line>
        <line lrx="2264" lry="1210" ulx="555" uly="1121">tiſchen, lateiniſchen und deutſchen entſtanden.</line>
        <line lrx="2279" lry="1320" ulx="551" uly="1234">Die Mundarten der ſlavoniſchen ſind, die rußiſche,</line>
        <line lrx="2274" lry="1425" ulx="545" uly="1335">ungariſche, polniſche, boͤhmiſche, maͤhriſche und</line>
        <line lrx="2269" lry="1542" ulx="543" uly="1444">wendiſche. Die tuͤrkiſche, die in der Tuͤrkey, und</line>
        <line lrx="2273" lry="1632" ulx="544" uly="1551">Tatarey geſprochen wird, hat viele Woͤrter aus der</line>
        <line lrx="2278" lry="1746" ulx="542" uly="1655">arabiſchen, und perſiſchen Sprache angenommen;</line>
        <line lrx="2276" lry="1851" ulx="541" uly="1760">hin und wieder im tuͤrkiſchen Reiche wird auch die</line>
        <line lrx="2276" lry="1955" ulx="545" uly="1865">neu⸗griechiſche geredet. Die islaͤndiſche iſt die alte</line>
        <line lrx="2277" lry="2110" ulx="546" uly="1975">Norwegiſche, und die finniſche hat mit der ebraͤi⸗</line>
        <line lrx="1411" lry="2163" ulx="548" uly="2079">ſchen viel Verwandtſchaft.</line>
        <line lrx="2279" lry="2281" ulx="637" uly="2189">Die Religionen in Europa ſind die chriſtliche,</line>
        <line lrx="2275" lry="2422" ulx="552" uly="2295">die muhamedaniſche, die juͤdiſche und die heid⸗</line>
        <line lrx="771" lry="2486" ulx="550" uly="2405">niſche.</line>
        <line lrx="2277" lry="2602" ulx="636" uly="2511">Die chriſtliche wird eingetheilt: 1) in die roͤ⸗</line>
        <line lrx="2276" lry="2718" ulx="549" uly="2618">miſchkatholiſche. Dieſe herrſcht in Spanien, Por⸗</line>
        <line lrx="2277" lry="2826" ulx="549" uly="2731">tugal, Frankreich, Italien, Polen, Ungarn, oͤſt⸗</line>
        <line lrx="2280" lry="2935" ulx="550" uly="2841">reichiſchen Niederlanden, zum Theil in Deutſch⸗</line>
        <line lrx="2280" lry="3043" ulx="546" uly="2946">land, und in einigen Landſchaften der Schweiz,</line>
        <line lrx="2279" lry="3146" ulx="555" uly="3045">Siebenbuͤrgen, Curlands und Irrlands. — Die</line>
        <line lrx="2280" lry="3255" ulx="558" uly="3155">Glieder der Roͤmiſchkatholiſchen Kirche erkennen die</line>
        <line lrx="2275" lry="3356" ulx="552" uly="3262">geiſtliche Oberherrſchaft und Gerichtsbarkeit des</line>
        <line lrx="1211" lry="3457" ulx="558" uly="3371">Pabſtes zu Rom.</line>
        <line lrx="2281" lry="3583" ulx="648" uly="3426">2) in die griechiſche. Die griechiſche Kirche</line>
        <line lrx="2282" lry="3759" ulx="555" uly="3588">beſindet ſich in Zußland, und hin und wieder im</line>
        <line lrx="2279" lry="3794" ulx="2145" uly="3714">tur⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="38" type="page" xml:id="s_AhI149-2_038">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_038.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2641" lry="1082" type="textblock" ulx="901" uly="655">
        <line lrx="2638" lry="758" ulx="908" uly="655">tuͤrkiſchen Reiche, Polen, Ungarn, und Dal⸗</line>
        <line lrx="2641" lry="858" ulx="904" uly="778">matien. — Sie hat den Namen von Griechen⸗</line>
        <line lrx="2639" lry="974" ulx="901" uly="890">land, von da aus ſie ſich nach Rußland und an⸗</line>
        <line lrx="2639" lry="1082" ulx="902" uly="998">dern Orten ausgebreitet. Diejenigen Griechen, die</line>
      </zone>
      <zone lrx="2643" lry="1190" type="textblock" ulx="893" uly="1104">
        <line lrx="2643" lry="1190" ulx="893" uly="1104">ſich in Polen, Ungarn und Dalmatien, dem Pabſte</line>
      </zone>
      <zone lrx="2646" lry="2919" type="textblock" ulx="894" uly="1215">
        <line lrx="2644" lry="1297" ulx="903" uly="1215">unterworfen haben, heißen Uniten *); die andern</line>
        <line lrx="2644" lry="1406" ulx="904" uly="1320">Disuniten *). Bis zum neunten Jahrhundert</line>
        <line lrx="2638" lry="1515" ulx="902" uly="1422">war die griechiſche Kirche mit der abendlaͤndiſchen</line>
        <line lrx="2639" lry="1624" ulx="899" uly="1535">im Glauben vereiniget. Aber von der Zeit an, iſt</line>
        <line lrx="2633" lry="1731" ulx="896" uly="1643">der Grund zu einer großen Trennung gelegt wor⸗</line>
        <line lrx="2596" lry="1836" ulx="897" uly="1749">den, welche bis auf den heutigen Fag fortdauert.</line>
        <line lrx="2641" lry="1942" ulx="997" uly="1857">3.) in die evangeliſchlutheriſche. Dieſe iſt in</line>
        <line lrx="2646" lry="2051" ulx="900" uly="1959">Daͤnemark, Norwegen, Schweden, Preuſ⸗</line>
        <line lrx="2640" lry="2158" ulx="898" uly="2070">ſen, Liefland, Ingermannland, Curland,</line>
        <line lrx="2638" lry="2261" ulx="894" uly="2173">in einigen Gegenden von Deutſchland, Sieben⸗</line>
        <line lrx="2641" lry="2375" ulx="896" uly="2283">buͤrgen, Ungarn und Polen. Sie heißt die Lu⸗</line>
        <line lrx="2641" lry="2479" ulx="896" uly="2391">theriſche, weil die Glieder dieſer Kirche ſie von</line>
        <line lrx="2639" lry="2598" ulx="897" uly="2497">Luther, einem Profeſſor zu Wittenberg, ſeit</line>
        <line lrx="1809" lry="2698" ulx="904" uly="2609">1517 angenommen haben.</line>
        <line lrx="2636" lry="2810" ulx="981" uly="2713">4) In die evangeliſchreformirte. Dieſe be⸗</line>
        <line lrx="2630" lry="2919" ulx="899" uly="2821">findet ſich in einigen Landſchaften der Schweiz,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2631" lry="3051" type="textblock" ulx="844" uly="2929">
        <line lrx="2631" lry="3051" ulx="844" uly="2929">Deutſchlands, Siebenbuͤrgen, in Großbrittan⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2624" lry="3105" type="textblock" ulx="2468" uly="3037">
        <line lrx="2624" lry="3105" ulx="2468" uly="3037">nien</line>
      </zone>
      <zone lrx="2658" lry="3323" type="textblock" ulx="968" uly="3225">
        <line lrx="2658" lry="3323" ulx="968" uly="3225">*) Unirte Griechen, heiſſen diejenigen, welche den</line>
      </zone>
      <zone lrx="2640" lry="3791" type="textblock" ulx="952" uly="3328">
        <line lrx="2640" lry="3417" ulx="1042" uly="3328">Pabſt fuͤr das geiſtliche Oberhaupt erkennen, und</line>
        <line lrx="2639" lry="3508" ulx="1033" uly="3428">alſo mit der roͤmiſchen Kirche vereiniget — oder unirt</line>
        <line lrx="1160" lry="3602" ulx="1034" uly="3534">ſind.</line>
        <line lrx="2637" lry="3700" ulx="952" uly="3613">„ Disunirte Griechen, ſind dieſenigen, welche den</line>
        <line lrx="2629" lry="3791" ulx="1035" uly="3713">Pabſt nicht fuͤr das Oberhaupt der Kirche erkennen ꝛc.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2600" type="textblock" ulx="3003" uly="680">
        <line lrx="3180" lry="747" ulx="3048" uly="680">ſien un</line>
        <line lrx="3171" lry="870" ulx="3049" uly="792">Polen</line>
        <line lrx="3180" lry="983" ulx="3053" uly="895">zwing</line>
        <line lrx="3173" lry="1073" ulx="3058" uly="1005">vinus</line>
        <line lrx="3180" lry="1192" ulx="3073" uly="1113">geſtift,</line>
        <line lrx="3177" lry="1510" ulx="3030" uly="1435">Morirt</line>
        <line lrx="3180" lry="1618" ulx="3024" uly="1545">Gcer di</line>
        <line lrx="3176" lry="1742" ulx="3016" uly="1654">ſelung des</line>
        <line lrx="3162" lry="1843" ulx="3013" uly="1764">ſiefen ſe</line>
        <line lrx="3179" lry="2058" ulx="3022" uly="1981">Men habe</line>
        <line lrx="3179" lry="2162" ulx="3030" uly="2078">ſiht, und</line>
        <line lrx="3180" lry="2270" ulx="3020" uly="2192">N N</line>
        <line lrx="3180" lry="2392" ulx="3009" uly="2296">Cflinoſcce</line>
        <line lrx="3180" lry="2492" ulx="3004" uly="2404">mittn wen</line>
        <line lrx="3158" lry="2600" ulx="3003" uly="2509">dab iſ ſit</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3833" type="textblock" ulx="3063" uly="3251">
        <line lrx="3180" lry="3334" ulx="3071" uly="3251">) Cant</line>
        <line lrx="3177" lry="3431" ulx="3099" uly="3363">lͤein</line>
        <line lrx="3178" lry="3530" ulx="3097" uly="3473">Caton</line>
        <line lrx="3180" lry="3631" ulx="3090" uly="3555">den d</line>
        <line lrx="3180" lry="3833" ulx="3063" uly="3761">lehenne</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="39" type="page" xml:id="s_AhI149-2_039">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_039.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="158" lry="1758" type="textblock" ulx="0" uly="1238">
        <line lrx="158" lry="1301" ulx="0" uly="1238">die audem</line>
        <line lrx="158" lry="1412" ulx="6" uly="1343">grhundert</line>
        <line lrx="146" lry="1521" ulx="3" uly="1448">landiſcher</line>
        <line lrx="141" lry="1758" ulx="2" uly="1686">tlegt wor⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="163" lry="2049" type="textblock" ulx="0" uly="1883">
        <line lrx="163" lry="1968" ulx="0" uly="1883">D m</line>
      </zone>
      <zone lrx="170" lry="2484" type="textblock" ulx="0" uly="2318">
        <line lrx="166" lry="2402" ulx="3" uly="2318">it die u⸗</line>
        <line lrx="170" lry="2484" ulx="0" uly="2437">6 66 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="172" lry="2631" type="textblock" ulx="0" uly="2544">
        <line lrx="172" lry="2631" ulx="0" uly="2544">herg/ ie</line>
      </zone>
      <zone lrx="169" lry="3152" type="textblock" ulx="0" uly="2752">
        <line lrx="154" lry="2845" ulx="20" uly="2752">ice de</line>
        <line lrx="152" lry="2956" ulx="13" uly="2864">Schwei⸗</line>
        <line lrx="161" lry="3079" ulx="0" uly="2980">dritatp</line>
        <line lrx="169" lry="3152" ulx="104" uly="3085">en</line>
      </zone>
      <zone lrx="185" lry="3380" type="textblock" ulx="0" uly="3280">
        <line lrx="184" lry="3303" ulx="169" uly="3287">6</line>
        <line lrx="185" lry="3380" ulx="0" uly="3280">, n N</line>
      </zone>
      <zone lrx="133" lry="3477" type="textblock" ulx="0" uly="3410">
        <line lrx="133" lry="3477" ulx="0" uly="3410">leunen,</line>
      </zone>
      <zone lrx="182" lry="3559" type="textblock" ulx="0" uly="3478">
        <line lrx="182" lry="3559" ulx="0" uly="3478">— ode M</line>
      </zone>
      <zone lrx="172" lry="3829" type="textblock" ulx="105" uly="3768">
        <line lrx="172" lry="3829" ulx="105" uly="3768">Nu.</line>
      </zone>
      <zone lrx="13" lry="3883" type="textblock" ulx="0" uly="3852">
        <line lrx="13" lry="3883" ulx="0" uly="3852">7</line>
      </zone>
      <zone lrx="2272" lry="1412" type="textblock" ulx="536" uly="533">
        <line lrx="2252" lry="608" ulx="2156" uly="533">27</line>
        <line lrx="2272" lry="769" ulx="536" uly="679">nien und Irland, hin und wieder in Ungarn,</line>
        <line lrx="2252" lry="880" ulx="538" uly="788">Polen und Frankreich. — Dieſe Kirche iſt vom</line>
        <line lrx="2251" lry="992" ulx="540" uly="891">Zwinglius, einen Prediger zu Zuͤrich und Cal⸗</line>
        <line lrx="2248" lry="1091" ulx="541" uly="1001">vinus einem Prediger zu Genf, im Jahr 1519</line>
        <line lrx="2252" lry="1200" ulx="545" uly="1117">geſtiftet worden. Erſterer predigte dieſe Lehre an⸗</line>
        <line lrx="2248" lry="1311" ulx="540" uly="1224">faͤnglich in der Schweitz, letzterer ſetzte ſie hernach</line>
        <line lrx="2247" lry="1412" ulx="540" uly="1328">in der Piccardie und zu Genf fort. Den Namen</line>
      </zone>
      <zone lrx="1331" lry="583" type="textblock" ulx="1183" uly="569">
        <line lrx="1331" lry="583" ulx="1183" uly="569">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2251" lry="1514" type="textblock" ulx="490" uly="1432">
        <line lrx="2251" lry="1514" ulx="490" uly="1432">Reformirte, das iſt Verbeſſerte, haben ſich die</line>
      </zone>
      <zone lrx="2256" lry="3035" type="textblock" ulx="525" uly="1546">
        <line lrx="2256" lry="1628" ulx="532" uly="1546">Glieder dieſer Kirche von der reinſten Wiederher⸗</line>
        <line lrx="2254" lry="1740" ulx="525" uly="1655">ſtellung des chriſtlichen Glaubens beygelegt. Erſt</line>
        <line lrx="2253" lry="1848" ulx="525" uly="1763">hießen ſie Zwinglianer, nachher Calviniſten.</line>
        <line lrx="2255" lry="1953" ulx="527" uly="1864">Die ſchweitzeriſche Konfeſſion, welche ſie angenom⸗</line>
        <line lrx="2254" lry="2058" ulx="528" uly="1970">men haben, wurde erſtlich zu Baſel 1530 aufge⸗</line>
        <line lrx="2251" lry="2166" ulx="530" uly="2074">ſetzt, und hernach von allen reformirten Cantons *)</line>
        <line lrx="2253" lry="2274" ulx="531" uly="2181">zu Arau approbirt und endlich auch von andern</line>
        <line lrx="2254" lry="2385" ulx="528" uly="2282">auslaͤndiſchen Kirchen unterſchrieben. Die Refor⸗</line>
        <line lrx="2246" lry="2496" ulx="528" uly="2394">mirten werden ſeit dem weſtphaͤliſchen Frieden,</line>
        <line lrx="2250" lry="2599" ulx="525" uly="2501">das iſt ſeit 1648 mit den Lutheranern in Deutſch⸗</line>
        <line lrx="2250" lry="2703" ulx="527" uly="2609">land Proteſtanten, und in Polen Diſſidenten</line>
        <line lrx="2250" lry="2818" ulx="530" uly="2726">genannt. Die Lutheraner proteſtirten auf dem</line>
        <line lrx="2252" lry="2923" ulx="528" uly="2826">Reichstage zu Speyer, 1529 wider alles, was</line>
        <line lrx="2248" lry="3035" ulx="529" uly="2933">die Katholiſchen, zur Hinderniß der Reformation,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2256" lry="3791" type="textblock" ulx="609" uly="3226">
        <line lrx="2254" lry="3316" ulx="609" uly="3226">*²) Canton, der Theil eines Landes, ſo fern derſelbe</line>
        <line lrx="2255" lry="3411" ulx="674" uly="3324">als ein Ganzes genommen wird. Z. B. Schweitzer⸗</line>
        <line lrx="2251" lry="3506" ulx="673" uly="3411">cantons, d. i. die loͤblichen Eidgenoſſen. Alſo wer⸗</line>
        <line lrx="2256" lry="3601" ulx="672" uly="3517">den die 13 Orte, daraus die ſchweitzeriſche Repu⸗</line>
        <line lrx="2249" lry="3697" ulx="671" uly="3612">blick beſtehet, uͤberhaupt, und ein jeder inſonderheit</line>
        <line lrx="2205" lry="3791" ulx="655" uly="3686">genennet.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="40" type="page" xml:id="s_AhI149-2_040">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_040.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1993" lry="552" type="textblock" ulx="1574" uly="509">
        <line lrx="1993" lry="552" ulx="1574" uly="509">EEE</line>
      </zone>
      <zone lrx="2651" lry="974" type="textblock" ulx="926" uly="644">
        <line lrx="2651" lry="767" ulx="928" uly="644">beſchloſſen hatten. Daher dieſe Benennung, welche</line>
        <line lrx="2639" lry="866" ulx="928" uly="784">aber erſt 1541 von dem Kardinal Contarenus,</line>
        <line lrx="2639" lry="974" ulx="926" uly="890">bey der Verſammlung zu Regensburg gebraucht</line>
      </zone>
      <zone lrx="2698" lry="1083" type="textblock" ulx="928" uly="999">
        <line lrx="2698" lry="1083" ulx="928" uly="999">wurde. Die Benennung der Diſſidenten aber,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2647" lry="2787" type="textblock" ulx="914" uly="1108">
        <line lrx="2645" lry="1190" ulx="927" uly="1108">in ſo fern die Nichtkatholiken dadurch angezeigt</line>
        <line lrx="2647" lry="1296" ulx="927" uly="1212">werden, iſt neu. Ihre Zahl war vormals, bald</line>
        <line lrx="2638" lry="1406" ulx="928" uly="1320">nach Anfang der Reformation den Katholiken gleich,</line>
        <line lrx="2640" lry="1522" ulx="925" uly="1422">und Koͤnig Sigismund Auguſt, gab ihnen 1550</line>
        <line lrx="1795" lry="1624" ulx="928" uly="1540">gleiche Rechte mit dieſen.</line>
        <line lrx="2641" lry="1733" ulx="1012" uly="1644">Nach deſſen Tode erhoben ſich verſchiedene Zwi⸗</line>
        <line lrx="2644" lry="1834" ulx="922" uly="1749">ſtigkeiten unter den polniſchen Reichsſtaͤnden, welche</line>
        <line lrx="2646" lry="1938" ulx="922" uly="1853">die Religion noch mehr anzufeuren ſchien, indem</line>
        <line lrx="2646" lry="2037" ulx="923" uly="1954">die meiſten Reichsraͤthe und Edelleute, nicht mehr</line>
        <line lrx="2646" lry="2146" ulx="925" uly="2059">Roͤmiſchkatholiſch waren. Der Biſchof Karnkowsky</line>
        <line lrx="2643" lry="2252" ulx="923" uly="2166">entwarf aber einen Vergleich, durch welchen ſich</line>
        <line lrx="2647" lry="2352" ulx="924" uly="2270">alle, in der chriſtlichen Religion von einan⸗</line>
        <line lrx="2644" lry="2454" ulx="916" uly="2366">der abweichende Staͤnde, die daher mit dem</line>
        <line lrx="2645" lry="2568" ulx="920" uly="2476">gemeinſchaftlichen Namen der Diſſidenten belegt</line>
        <line lrx="2640" lry="2675" ulx="917" uly="2589">wurden, gleiche Rechte verſprachen, nur die hohen</line>
        <line lrx="2645" lry="2787" ulx="914" uly="2694">geiſtlichen Stellen ausgenommen, welche den Roͤ⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2704" lry="2893" type="textblock" ulx="916" uly="2808">
        <line lrx="2704" lry="2893" ulx="916" uly="2808">miſchkatholiſchen verbleiben ſollten. Gegen die Mitte</line>
      </zone>
      <zone lrx="2643" lry="3332" type="textblock" ulx="908" uly="2913">
        <line lrx="2638" lry="3006" ulx="913" uly="2913">des ſiebenzehnten Jahrhunderts wollten die roͤmiſch⸗</line>
        <line lrx="2643" lry="3115" ulx="909" uly="3030">katholiſchen Staͤnde ihren andern chriſtlichen Mit⸗</line>
        <line lrx="2643" lry="3232" ulx="910" uly="3137">buͤrgern die ehemals feſtgeſetzte Religionsfreyheit</line>
        <line lrx="2642" lry="3332" ulx="908" uly="3244">durchaus nicht laͤnger goͤnnen, und brachten es</line>
      </zone>
      <zone lrx="2700" lry="3452" type="textblock" ulx="909" uly="3351">
        <line lrx="2700" lry="3452" ulx="909" uly="3351">ſo weit, daß der bisher von allen chriſtlichen Re⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2642" lry="3745" type="textblock" ulx="902" uly="3451">
        <line lrx="2642" lry="3561" ulx="902" uly="3451">ligionsgeſellſchaften uͤblich geweſene Name der Diſ⸗</line>
        <line lrx="2636" lry="3664" ulx="905" uly="3571">ſidenten, nur denen, welchen von ihrer Kirche ge⸗</line>
        <line lrx="2636" lry="3745" ulx="2443" uly="3679">trennt</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1874" type="textblock" ulx="3008" uly="1691">
        <line lrx="3180" lry="1761" ulx="3008" uly="1691">der,</line>
        <line lrx="3180" lry="1874" ulx="3009" uly="1797">wiſt, wan</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2874" type="textblock" ulx="2921" uly="2341">
        <line lrx="3144" lry="2421" ulx="2926" uly="2341">ecbiener</line>
        <line lrx="3097" lry="2529" ulx="2925" uly="2440">UVirtn.</line>
        <line lrx="3165" lry="2647" ulx="2924" uly="2552">ell ſe die</line>
        <line lrx="3180" lry="2761" ulx="2999" uly="2674">n tibfin</line>
        <line lrx="3180" lry="2874" ulx="2921" uly="2786">Wdig hit</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1657" type="textblock" ulx="3012" uly="710">
        <line lrx="3180" lry="773" ulx="3047" uly="710">Gentt wen</line>
        <line lrx="3180" lry="897" ulx="3039" uly="818">n Fronm</line>
        <line lrx="3180" lry="1003" ulx="3037" uly="932">ſen geng</line>
        <line lrx="3179" lry="1110" ulx="3040" uly="1033">guf de</line>
        <line lrx="3177" lry="1224" ulx="3048" uly="1139">Schottea</line>
        <line lrx="3180" lry="1322" ulx="3047" uly="1256">ee.</line>
        <line lrx="3178" lry="1439" ulx="3030" uly="1358">Mather 6</line>
        <line lrx="3180" lry="1544" ulx="3017" uly="1472">bel ſe lah</line>
        <line lrx="3169" lry="1657" ulx="3012" uly="1571">ſinglch du</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2421" type="textblock" ulx="3017" uly="1909">
        <line lrx="3180" lry="1992" ulx="3017" uly="1909">d N</line>
        <line lrx="3180" lry="2092" ulx="3025" uly="2015">h, und</line>
        <line lrx="3180" lry="2201" ulx="3023" uly="2126">n gie</line>
        <line lrx="3179" lry="2421" ulx="3040" uly="2246">iie 1</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3740" type="textblock" ulx="3009" uly="2888">
        <line lrx="3178" lry="2987" ulx="3009" uly="2888">nn hernn</line>
        <line lrx="3180" lry="3080" ulx="3015" uly="2993">r Ren</line>
        <line lrx="3180" lry="3184" ulx="3033" uly="3102">n Rehe</line>
        <line lrx="3180" lry="3301" ulx="3038" uly="3222">Mrnehene</line>
        <line lrx="3180" lry="3404" ulx="3035" uly="3316">der hor⸗</line>
        <line lrx="3176" lry="3521" ulx="3026" uly="3423">der fen</line>
        <line lrx="3180" lry="3629" ulx="3017" uly="3539">mnehr, a</line>
        <line lrx="3161" lry="3740" ulx="3014" uly="3644">Shapen.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="41" type="page" xml:id="s_AhI149-2_041">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_041.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="159" lry="1191" type="textblock" ulx="0" uly="668">
        <line lrx="150" lry="749" ulx="0" uly="668"> vecſe</line>
        <line lrx="142" lry="852" ulx="3" uly="791">omemus,</line>
        <line lrx="140" lry="967" ulx="0" uly="889">g wucht</line>
        <line lrx="138" lry="1067" ulx="0" uly="1014">enten</line>
        <line lrx="159" lry="1191" ulx="0" uly="1114">6 angent</line>
      </zone>
      <zone lrx="246" lry="1307" type="textblock" ulx="2" uly="1215">
        <line lrx="246" lry="1307" ulx="2" uly="1215">mts, Na N)</line>
      </zone>
      <zone lrx="157" lry="1406" type="textblock" ulx="3" uly="1324">
        <line lrx="157" lry="1406" ulx="3" uly="1324">len gleich,</line>
      </zone>
      <zone lrx="151" lry="1526" type="textblock" ulx="1" uly="1453">
        <line lrx="151" lry="1526" ulx="1" uly="1453">nen iiſo</line>
      </zone>
      <zone lrx="182" lry="3800" type="textblock" ulx="0" uly="1652">
        <line lrx="154" lry="1737" ulx="2" uly="1652">oene zw⸗</line>
        <line lrx="161" lry="1845" ulx="1" uly="1761"> Wche</line>
        <line lrx="172" lry="1945" ulx="0" uly="1871">en wdenn</line>
        <line lrx="177" lry="2052" ulx="7" uly="1968">nict nih⸗</line>
        <line lrx="181" lry="2164" ulx="0" uly="2078">urnkowwok,</line>
        <line lrx="181" lry="2275" ulx="0" uly="2179">velchen ſg⸗</line>
        <line lrx="174" lry="2370" ulx="0" uly="2296">von einan⸗</line>
        <line lrx="176" lry="2479" ulx="0" uly="2403"> wn den</line>
        <line lrx="176" lry="2590" ulx="0" uly="2509">muen belge</line>
        <line lrx="165" lry="2700" ulx="0" uly="2620"> M Mn</line>
        <line lrx="157" lry="2821" ulx="0" uly="2719"> Nr Ni</line>
        <line lrx="158" lry="2923" ulx="0" uly="2841">ae Wi</line>
        <line lrx="167" lry="3041" ulx="4" uly="2949">i wniſc⸗</line>
        <line lrx="176" lry="3162" ulx="0" uly="3061">chn M⸗</line>
        <line lrx="182" lry="3284" ulx="0" uly="3166">gtnüfne</line>
        <line lrx="182" lry="3373" ulx="0" uly="3276">Kuhtn</line>
        <line lrx="181" lry="3495" ulx="0" uly="3387">filen N</line>
        <line lrx="180" lry="3598" ulx="0" uly="3493">ne N N</line>
        <line lrx="115" lry="3720" ulx="0" uly="3620">j Sicf</line>
        <line lrx="162" lry="3800" ulx="84" uly="3715">m</line>
      </zone>
      <zone lrx="2237" lry="1226" type="textblock" ulx="514" uly="697">
        <line lrx="2230" lry="797" ulx="514" uly="697">trennt waren, von dieſer Zeit an, beygelegt wurde,</line>
        <line lrx="2231" lry="910" ulx="515" uly="802">In Frankreich werden die Reformirten Hugenot⸗</line>
        <line lrx="2228" lry="1004" ulx="519" uly="907">ten genannt. Der Name kam ums Jahr 1560</line>
        <line lrx="2229" lry="1114" ulx="517" uly="1029">auf, der Urſprung aber davon iſt ungewiß. In</line>
        <line lrx="2237" lry="1226" ulx="515" uly="1129">Schottland heißen ſie Presbyterianer oder Du⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2283" lry="1338" type="textblock" ulx="520" uly="1234">
        <line lrx="2283" lry="1338" ulx="520" uly="1234">ritaner. Die Presbyterianer ſind eigentlich eine</line>
      </zone>
      <zone lrx="2239" lry="1655" type="textblock" ulx="510" uly="1354">
        <line lrx="2233" lry="1440" ulx="515" uly="1354">beſondere Sekte, und werden deßwegen ſo genennt,</line>
        <line lrx="2239" lry="1549" ulx="510" uly="1464">weil ſie lehren, es ſey die chriſtliche Kirche an⸗</line>
        <line lrx="2237" lry="1655" ulx="511" uly="1564">faͤnglich durch Presbyteros oder Aelteſten regiert</line>
      </zone>
      <zone lrx="2235" lry="1874" type="textblock" ulx="470" uly="1666">
        <line lrx="2235" lry="1775" ulx="471" uly="1666">worden, und daß ſolches auch noch geſchehen</line>
        <line lrx="2228" lry="1874" ulx="470" uly="1780">muͤſſe, weil das Wort Presbyter ein Aelteſter,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2241" lry="2190" type="textblock" ulx="514" uly="1889">
        <line lrx="2241" lry="1978" ulx="515" uly="1889">und Epiſcopus ein Biſchoff in der Schrift einer⸗</line>
        <line lrx="2239" lry="2085" ulx="514" uly="1999">ley, und das Amt eines Biſchofs von dem Amte</line>
        <line lrx="2240" lry="2190" ulx="517" uly="2104">eines Aelteſten faſt 300 Jahre lang nach Chriſti</line>
      </zone>
      <zone lrx="2311" lry="2301" type="textblock" ulx="515" uly="2217">
        <line lrx="2311" lry="2301" ulx="515" uly="2217">Geburt, nicht unterſchieden worden, auch alle Kir⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2245" lry="2742" type="textblock" ulx="510" uly="2323">
        <line lrx="2241" lry="2408" ulx="513" uly="2323">chendiener als Bottſchafter Chriſti, einander gleich</line>
        <line lrx="2231" lry="2515" ulx="512" uly="2435">waͤren. Den Namen der Puritaner bekamen ſie,</line>
        <line lrx="2237" lry="2625" ulx="510" uly="2537">weil ſie die Reinigung (Puritaͤt) der Kirche von</line>
        <line lrx="2245" lry="2742" ulx="510" uly="2648">allen paͤbſtlich ſcheinenden Gebraͤuchen fuͤr noth⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2286" lry="3056" type="textblock" ulx="482" uly="2762">
        <line lrx="2250" lry="2863" ulx="499" uly="2762">wendig hielten. — Die muhametaniſche Reli⸗</line>
        <line lrx="2286" lry="2952" ulx="513" uly="2863">gion herrſcht im tuͤrkiſchen Reiche. Der Stifter</line>
        <line lrx="2240" lry="3056" ulx="482" uly="2973">dieſer Religion war Mahomet oder Mohamet,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2252" lry="3485" type="textblock" ulx="516" uly="3072">
        <line lrx="2243" lry="3157" ulx="520" uly="3072">ein Araber aus Mekka gebuͤrtig. Er war von</line>
        <line lrx="2249" lry="3268" ulx="518" uly="3177">vornehmer Herkunft, aus dem anſehnlichen Stamme</line>
        <line lrx="2252" lry="3375" ulx="517" uly="3287">der Koraiſchiten, verlohr aber ſeinen Vater in</line>
        <line lrx="2249" lry="3485" ulx="516" uly="3395">der erſten Kindheit, und dieſer hinterließ ihm nicht</line>
      </zone>
      <zone lrx="2279" lry="3590" type="textblock" ulx="514" uly="3496">
        <line lrx="2279" lry="3590" ulx="514" uly="3496">mehr, als fuͤnf Kamele und einen aͤthiopiſchen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2251" lry="3706" type="textblock" ulx="509" uly="3605">
        <line lrx="2251" lry="3706" ulx="509" uly="3605">Sklaven. Er war von ſchoͤner Geſtalt, ſehr ein⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2268" lry="3810" type="textblock" ulx="2093" uly="3727">
        <line lrx="2268" lry="3810" ulx="2093" uly="3727">neh⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="42" type="page" xml:id="s_AhI149-2_042">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_042.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1702" lry="651" type="textblock" ulx="909" uly="566">
        <line lrx="1702" lry="651" ulx="909" uly="566">30o —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2649" lry="3373" type="textblock" ulx="901" uly="709">
        <line lrx="2647" lry="802" ulx="927" uly="709">nehmendem Betragen, hatte eine natuͤrliche Be⸗</line>
        <line lrx="2641" lry="911" ulx="930" uly="827">redſamkeit, und wurde durch ſeine Aufrichtigkeit</line>
        <line lrx="2639" lry="1013" ulx="923" uly="923">beliebt, die ſich in allen ſeinen Hanolungen zeigte.</line>
        <line lrx="2643" lry="1121" ulx="923" uly="1035">Er wurde von ſeines Vaters Bruder zur Handel⸗</line>
        <line lrx="2649" lry="1226" ulx="920" uly="1141">ſchaft erzogen, und endlich Faktor *) bey der Hand⸗</line>
        <line lrx="2647" lry="1332" ulx="921" uly="1238">lung einer reichen Kaufmannswittwe, die er in</line>
        <line lrx="2645" lry="1437" ulx="920" uly="1349">der Folge heurathete. Auf ſeinen haͤuſigen Hand⸗</line>
        <line lrx="2640" lry="1543" ulx="918" uly="1461">lungsreiſen, auch außerhalb Arabien, hatte er ſich</line>
        <line lrx="2636" lry="1661" ulx="919" uly="1568">viel Menſchenkenntniß erworben, und ob er gleich</line>
        <line lrx="2637" lry="1767" ulx="916" uly="1681">noch vor dem dreyßigſten Jahre ein reicher Herr</line>
        <line lrx="2634" lry="1876" ulx="916" uly="1792">geworden war, der es in ſeiner Gewalt hatte,</line>
        <line lrx="2637" lry="1982" ulx="917" uly="1892">ein ruhiges und bequemes Leben zu fuͤhren, ſo</line>
        <line lrx="2634" lry="2089" ulx="916" uly="1987">entſchloß er ſich doch, anſtatt ſich dieſem zu erge⸗</line>
        <line lrx="2637" lry="2198" ulx="912" uly="2107">ben, in den erſten Jahren des ſiebenten Jahr⸗</line>
        <line lrx="2627" lry="2304" ulx="908" uly="2207">hunderts zu einer der kuͤhnſten Unternehmungen,</line>
        <line lrx="2631" lry="2419" ulx="912" uly="2328">zur Einfuͤhrung einer neuen Religion in Arabien.</line>
        <line lrx="2635" lry="2525" ulx="913" uly="2433">Er gab ſich fuͤr einen Propheten und Geſandten</line>
        <line lrx="2632" lry="2625" ulx="915" uly="2541">Gottes aus, und die erſte Lehre ſeiner Religion</line>
        <line lrx="2630" lry="2740" ulx="912" uly="2652">war dieſe: es iſt nur ein Gott und Mahomet</line>
        <line lrx="2629" lry="2855" ulx="906" uly="2752">iſt der Prophet Gottes. Er wollte die Reli⸗</line>
        <line lrx="2632" lry="2962" ulx="910" uly="2870">gion des Moſes und Chriſtus wieder in ihrer er⸗</line>
        <line lrx="2631" lry="3071" ulx="908" uly="2972">ſten Reinigkeit herſtellen, welche ſie laͤngſt durch</line>
        <line lrx="2634" lry="3176" ulx="901" uly="3087">die Verfaͤlſchung der Juden, Heiden und Chri⸗</line>
        <line lrx="2634" lry="3289" ulx="904" uly="3191">ſten, verlohren haͤtte, und ſie uͤberhaupt in den</line>
        <line lrx="2631" lry="3373" ulx="2495" uly="3304">voll⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2627" lry="3818" type="textblock" ulx="969" uly="3440">
        <line lrx="2627" lry="3548" ulx="969" uly="3440">2²) Faktoren werden diejenigen Perſonen in einer Hand⸗</line>
        <line lrx="2623" lry="3637" ulx="1040" uly="3560">lung ꝛc. genennet, die die Stelle eines Prinzipals</line>
        <line lrx="2624" lry="3727" ulx="1038" uly="3652">vertreten, z. B. wenn eine Wittwe Beſitzerin einer</line>
        <line lrx="1526" lry="3818" ulx="1037" uly="3747">Handlung ꝛc. iſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3631" type="textblock" ulx="3006" uly="700">
        <line lrx="3180" lry="770" ulx="3048" uly="700">Mlottr</line>
        <line lrx="3180" lry="889" ulx="3042" uly="811">ſich nie</line>
        <line lrx="3180" lry="989" ulx="3037" uly="920">hald mer</line>
        <line lrx="3156" lry="1106" ulx="3040" uly="1025">Kam</line>
        <line lrx="3180" lry="1219" ulx="3051" uly="1128">nichti</line>
        <line lrx="3180" lry="1315" ulx="3056" uly="1244">Er p</line>
        <line lrx="3180" lry="1438" ulx="3036" uly="1368">NM en</line>
        <line lrx="3180" lry="1540" ulx="3022" uly="1459">Cer nit</line>
        <line lrx="3177" lry="1660" ulx="3019" uly="1574">r nehmen,</line>
        <line lrx="3180" lry="1771" ulx="3018" uly="1677">Nes Progt</line>
        <line lrx="3180" lry="1872" ulx="3023" uly="1794">boce w</line>
        <line lrx="3180" lry="1971" ulx="3033" uly="1892">W wer</line>
        <line lrx="3180" lry="2082" ulx="3044" uly="1989">Cheſi 6</line>
        <line lrx="3180" lry="2194" ulx="3040" uly="2113">iligen</line>
        <line lrx="3180" lry="2297" ulx="3024" uly="2215">Ne Nrer</line>
        <line lrx="3180" lry="2420" ulx="3014" uly="2321">en ennehn</line>
        <line lrx="3169" lry="2632" ulx="3015" uly="2437">Nen ni⸗</line>
        <line lrx="3144" lry="2626" ulx="3045" uly="2534">*R</line>
        <line lrx="3180" lry="2859" ulx="3006" uly="2764">nlhemetan</line>
        <line lrx="3180" lry="2972" ulx="3015" uly="2869">W dn</line>
        <line lrx="3180" lry="3072" ulx="3026" uly="2979">ric d</line>
        <line lrx="3180" lry="3180" ulx="3034" uly="3086">ſhigen 4</line>
        <line lrx="3180" lry="3294" ulx="3036" uly="3205">dunen</line>
        <line lrx="3174" lry="3414" ulx="3029" uly="3305">Der us</line>
        <line lrx="3180" lry="3517" ulx="3017" uly="3427">nete, ſf</line>
        <line lrx="3180" lry="3631" ulx="3011" uly="3524">Iu ſine</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3749" type="textblock" ulx="3012" uly="3646">
        <line lrx="3180" lry="3749" ulx="3012" uly="3646">w ſe</line>
      </zone>
      <zone lrx="3051" lry="2608" type="textblock" ulx="3012" uly="2534">
        <line lrx="3051" lry="2608" ulx="3012" uly="2534">—2</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="43" type="page" xml:id="s_AhI149-2_043">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_043.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="183" lry="1687" type="textblock" ulx="0" uly="1168">
        <line lrx="179" lry="1248" ulx="5" uly="1168">oder Hend.</line>
        <line lrx="183" lry="1343" ulx="0" uly="1273">ie cr in</line>
        <line lrx="176" lry="1466" ulx="0" uly="1385">igen Hand⸗</line>
        <line lrx="166" lry="1568" ulx="26" uly="1488">ne a ſch</line>
        <line lrx="162" lry="1687" ulx="7" uly="1603"> a gih</line>
      </zone>
      <zone lrx="191" lry="2238" type="textblock" ulx="0" uly="2156">
        <line lrx="181" lry="2197" ulx="67" uly="2156"> (vebe,</line>
        <line lrx="191" lry="2238" ulx="0" uly="2173">benten Jor⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="231" lry="3432" type="textblock" ulx="0" uly="2490">
        <line lrx="196" lry="2571" ulx="0" uly="2490">d Geand</line>
        <line lrx="188" lry="2792" ulx="0" uly="2702">thonet</line>
        <line lrx="207" lry="3016" ulx="19" uly="2938">õ</line>
        <line lrx="217" lry="3131" ulx="0" uly="3029">uͤneſ duh</line>
        <line lrx="231" lry="3368" ulx="0" uly="3257">Nehaupt  N</line>
        <line lrx="231" lry="3432" ulx="181" uly="3355">o⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="204" lry="3729" type="textblock" ulx="0" uly="3559">
        <line lrx="194" lry="3601" ulx="46" uly="3559">in einet</line>
        <line lrx="204" lry="3671" ulx="0" uly="3567">n in eine 47</line>
        <line lrx="189" lry="3729" ulx="15" uly="3647">eines Ne</line>
      </zone>
      <zone lrx="1561" lry="593" type="textblock" ulx="1426" uly="583">
        <line lrx="1561" lry="593" ulx="1426" uly="583">—.—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2232" lry="1009" type="textblock" ulx="507" uly="702">
        <line lrx="2228" lry="795" ulx="510" uly="702">dollkommenſten Zuſtand ſetzen, in welchem ſie ſich</line>
        <line lrx="2230" lry="901" ulx="509" uly="810">noch niemals befunden haͤtte. Ob er nun gleich</line>
        <line lrx="2232" lry="1009" ulx="507" uly="921">bald mehrere Anhaͤnger in, und außerhalb Mekka</line>
      </zone>
      <zone lrx="2253" lry="1119" type="textblock" ulx="510" uly="1024">
        <line lrx="2253" lry="1119" ulx="510" uly="1024">bekam, ſo widerſetzten ſich doch die meiſten und</line>
      </zone>
      <zone lrx="2238" lry="1985" type="textblock" ulx="510" uly="1130">
        <line lrx="2233" lry="1223" ulx="514" uly="1130">maͤchtigſten aus ſeinem Stamme, ſeiner Religion.</line>
        <line lrx="2238" lry="1330" ulx="518" uly="1249">Er wurde alſo, nach vielen Gefahren und Verfol⸗</line>
        <line lrx="2229" lry="1442" ulx="515" uly="1354">gungen genoͤthigt, ſeine Zuflucht nach Jatſchreb,</line>
        <line lrx="2231" lry="1548" ulx="511" uly="1464">einer mit Mekka in Feindſchaft lebenden Stadt,</line>
        <line lrx="2232" lry="1659" ulx="510" uly="1573">zu nehmen, die ſeitdem ihm zu Ehren, die Stadt</line>
        <line lrx="2234" lry="1771" ulx="512" uly="1683">des Propheten (Medinat el Nabi) genannt</line>
        <line lrx="2238" lry="1880" ulx="514" uly="1787">wurde, und jetzt kuͤrzer Medina (die Stadt) heißt.</line>
        <line lrx="2235" lry="1985" ulx="522" uly="1894">Weil nun dieſe Flucht Mahomets, die im Jahr</line>
      </zone>
      <zone lrx="2255" lry="2092" type="textblock" ulx="523" uly="1990">
        <line lrx="2255" lry="2092" ulx="523" uly="1990">Chriſti 622 geſchahe, der Grund zu ſeiner nach⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2250" lry="3739" type="textblock" ulx="517" uly="2099">
        <line lrx="2240" lry="2201" ulx="523" uly="2099">maligen Groͤße und Herrſchaft wurde, ſo haben</line>
        <line lrx="2242" lry="2306" ulx="519" uly="2211">die Araber und andere Nationen, die ſeinen Glau⸗</line>
        <line lrx="2242" lry="2423" ulx="517" uly="2320">ben annahmen, ihre Zeitrechnung von dieſer Be⸗</line>
        <line lrx="2241" lry="2528" ulx="521" uly="2431">gebenheit angefangen. Das Buch, woraus die</line>
        <line lrx="2241" lry="2655" ulx="521" uly="2528">Tuͤrken die zuverlaͤßige Erkenntniß ihrer Religion</line>
        <line lrx="2239" lry="2765" ulx="521" uly="2635">ſchoͤpfen, heißt der Roran oder Alkoran. Die</line>
        <line lrx="2235" lry="2862" ulx="522" uly="2748">muhametaniſche Religion hatte das Gute an ſich,</line>
        <line lrx="2239" lry="2973" ulx="524" uly="2862">daß durch dieſelbe der ſchaͤdliche Goͤtzendienſt bey</line>
        <line lrx="2242" lry="3082" ulx="528" uly="2967">ſo viel Tauſenden zerſtoͤret, und die Anbetung des</line>
        <line lrx="2246" lry="3184" ulx="533" uly="3075">einzigen wahren Gottes, weit mehr ausgebreitet</line>
        <line lrx="2242" lry="3305" ulx="534" uly="3185">wurde, als ſie ſeit vielen Jahrhunderten war.</line>
        <line lrx="2246" lry="3411" ulx="533" uly="3284">Der aͤußere Gottesdienſt, den Mahomet anord⸗</line>
        <line lrx="2244" lry="3513" ulx="533" uly="3401">nete, iſt auch zum Theil nicht tadelnswuͤrdig. —</line>
        <line lrx="2250" lry="3628" ulx="533" uly="3513">In ſeinen Lehren iſt Wahres und Falſches, gute</line>
        <line lrx="2244" lry="3739" ulx="535" uly="3623">und ſchlechte Einfaͤlle unter einander gemengt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2267" lry="3850" type="textblock" ulx="2136" uly="3780">
        <line lrx="2267" lry="3850" ulx="2136" uly="3780">vie⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="44" type="page" xml:id="s_AhI149-2_044">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_044.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="3180" lry="3855" type="textblock" ulx="870" uly="616">
        <line lrx="3180" lry="788" ulx="938" uly="616">vieles aber, was der Menſch zu ſeiner richtigen ehe</line>
        <line lrx="3172" lry="890" ulx="939" uly="773">Erkenntniß und voͤlligen Beruhigung von einer ſrchtſh</line>
        <line lrx="3173" lry="1003" ulx="938" uly="880">goͤttlichen Religion erwartet, findet man, in der Moneng</line>
        <line lrx="3179" lry="1106" ulx="937" uly="993">von Mahomet vorgetragenen, gar nicht. Gleich⸗ Kaiſtht</line>
        <line lrx="3177" lry="1203" ulx="939" uly="1107">wohl iſt dieſe Religion nach und nach von vielen chn Ken</line>
        <line lrx="3180" lry="1318" ulx="939" uly="1219">Millionen Menſchen und ganzen Nationen, in tugel,</line>
        <line lrx="3161" lry="1425" ulx="937" uly="1325">Aſien und Afrika angenommen worden, die ſich Glin,</line>
        <line lrx="3178" lry="1546" ulx="935" uly="1435">auch noch immer zu derſelben bekennen, dergleichen  Noru</line>
        <line lrx="3180" lry="1642" ulx="937" uly="1530">ſind naͤchſt den Arabern, die Tuͤrken, die Per⸗ ſſchen e⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="1753" ulx="893" uly="1647">ſer, die Mogolen, die Mauren u. a. m. Von katiche,t)</line>
        <line lrx="3180" lry="1885" ulx="870" uly="1753">der naͤhern Beſchaffenheit dieſer Religion werde ich Uid haga⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="1960" ulx="936" uly="1871">im folgenden noch etwas mit anfuͤhren. dch Nriſ</line>
        <line lrx="3180" lry="2063" ulx="1026" uly="1978">Die juͤdiſche Religion iſt faſt in allen europaͤi⸗ wökrenͤ</line>
        <line lrx="3170" lry="2182" ulx="942" uly="2085">ſchen Staaten, nur nicht in Rußland, Schwe.  des</line>
        <line lrx="2664" lry="2289" ulx="945" uly="2193">den, Norwegen, Portugall und Spanien.</line>
        <line lrx="3160" lry="2409" ulx="942" uly="2291">In Polen und Litthauen ſind die meiſten, in c. .</line>
        <line lrx="3180" lry="2444" ulx="3035" uly="2365">)o e</line>
        <line lrx="3180" lry="2538" ulx="949" uly="2411">Portugall und Spanien aber werden viele heim⸗ “</line>
        <line lrx="3180" lry="2633" ulx="950" uly="2524">liche Juden bemerkt. *) P ge</line>
        <line lrx="3179" lry="2738" ulx="1039" uly="2574">Die Heidniſche iſt in den aͤußerſten nordlichen D</line>
        <line lrx="3167" lry="2845" ulx="913" uly="2716">Theilen von Europa, und in einigen Gegenden –</line>
        <line lrx="3180" lry="2946" ulx="957" uly="2833">des rußiſchen Reichs, dergleichen ſind viele LQap⸗ mi</line>
        <line lrx="3180" lry="3045" ulx="958" uly="2938">pen, Samojeten, Tſcheremiſſen und Tſchuwa⸗ mgi</line>
        <line lrx="3180" lry="3149" ulx="963" uly="3048">ſchen. Sie werden aber nach und nach zur chriſt⸗ irem</line>
        <line lrx="3160" lry="3310" ulx="960" uly="3142">lichen Religion gebracht. H da</line>
        <line lrx="3180" lry="3515" ulx="3080" uly="3440">Uenſfen</line>
        <line lrx="3157" lry="3602" ulx="2629" uly="3523">. 1A.</line>
        <line lrx="3180" lry="3715" ulx="2542" uly="3566">Die uli⸗</line>
        <line lrx="3178" lry="3811" ulx="3014" uly="3703">1 Bn</line>
        <line lrx="985" lry="3855" ulx="913" uly="3807">*</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="45" type="page" xml:id="s_AhI149-2_045">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_045.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="123" lry="1861" type="textblock" ulx="0" uly="695">
        <line lrx="85" lry="778" ulx="0" uly="695">tigen</line>
        <line lrx="84" lry="874" ulx="12" uly="811">aner</line>
        <line lrx="86" lry="984" ulx="5" uly="924">W.R</line>
        <line lrx="95" lry="1101" ulx="17" uly="1027">Rec:</line>
        <line lrx="115" lry="1202" ulx="0" uly="1137">1 D</line>
        <line lrx="123" lry="1326" ulx="0" uly="1245">1, in</line>
        <line lrx="119" lry="1432" ulx="0" uly="1353">die ſch</line>
        <line lrx="107" lry="1542" ulx="0" uly="1462">gichen</line>
        <line lrx="104" lry="1651" ulx="4" uly="1572">e be⸗</line>
        <line lrx="106" lry="1748" ulx="2" uly="1679">D</line>
        <line lrx="108" lry="1861" ulx="0" uly="1779">eich</line>
      </zone>
      <zone lrx="133" lry="2520" type="textblock" ulx="0" uly="1996">
        <line lrx="133" lry="2081" ulx="0" uly="1996">cndd⸗</line>
        <line lrx="129" lry="2190" ulx="16" uly="2114">Scwi</line>
        <line lrx="116" lry="2303" ulx="2" uly="2220">hanten.</line>
        <line lrx="60" lry="2406" ulx="0" uly="2342">ſun</line>
        <line lrx="131" lry="2520" ulx="0" uly="2439">AAher</line>
      </zone>
      <zone lrx="138" lry="2953" type="textblock" ulx="0" uly="2655">
        <line lrx="134" lry="2733" ulx="0" uly="2655">Prolichent</line>
        <line lrx="126" lry="2852" ulx="0" uly="2769">Gegentcs</line>
        <line lrx="138" lry="2953" ulx="0" uly="2872">ce C</line>
      </zone>
      <zone lrx="214" lry="3191" type="textblock" ulx="0" uly="2987">
        <line lrx="214" lry="3068" ulx="1" uly="2987">Cſn</line>
        <line lrx="159" lry="3191" ulx="0" uly="3079">n cſ⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="154" lry="3705" type="textblock" ulx="99" uly="3624">
        <line lrx="154" lry="3705" ulx="99" uly="3624">de</line>
      </zone>
      <zone lrx="1492" lry="540" type="textblock" ulx="1443" uly="533">
        <line lrx="1492" lry="540" ulx="1443" uly="533">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2176" lry="1292" type="textblock" ulx="444" uly="642">
        <line lrx="2176" lry="746" ulx="513" uly="642">Die Regierungsform in Europa iſt theils mo⸗</line>
        <line lrx="2169" lry="850" ulx="447" uly="753">narchiſch, *) theils republikaniſch. **) Der</line>
        <line lrx="2166" lry="952" ulx="453" uly="850">Monarchien ſind zwoͤlf: als zwey ſouvraine **)</line>
        <line lrx="2167" lry="1068" ulx="448" uly="959">Kaiſerthuͤmer, Außland und die Turkey, und</line>
        <line lrx="2169" lry="1180" ulx="444" uly="1077">zehn Koͤnigreiche oder acht ſouveraine Koͤnige, Por⸗</line>
        <line lrx="2168" lry="1292" ulx="455" uly="1193">tugall, Spanien, Frankreich, Neapolis mit</line>
      </zone>
      <zone lrx="2168" lry="1400" type="textblock" ulx="440" uly="1295">
        <line lrx="2168" lry="1400" ulx="440" uly="1295">Sicilien, Sardinien, Ungarn,; Daͤnemark</line>
      </zone>
      <zone lrx="2171" lry="1826" type="textblock" ulx="445" uly="1408">
        <line lrx="2170" lry="1505" ulx="453" uly="1408">mit Norwegen und Preußen. Der republika⸗</line>
        <line lrx="2171" lry="1612" ulx="447" uly="1511">niſchen **) Staaten ſind eilf, als: fuͤnf ariſto⸗</line>
        <line lrx="2166" lry="1717" ulx="445" uly="1629">kratiſche,  Holland, Venedig, Genua, Lucca</line>
        <line lrx="2171" lry="1826" ulx="447" uly="1733">und Ragua, ein demokratiſcher, † ) zum Theil</line>
      </zone>
      <zone lrx="2179" lry="1933" type="textblock" ulx="418" uly="1840">
        <line lrx="2179" lry="1933" ulx="418" uly="1840">auch ariſtokratiſcher, Schweitz. Marino iſt de⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2219" lry="2037" type="textblock" ulx="456" uly="1944">
        <line lrx="2219" lry="2037" ulx="456" uly="1944">mokratiſch, zwey monarchiſch⸗ariſtokratiſche,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2174" lry="2147" type="textblock" ulx="388" uly="2057">
        <line lrx="2174" lry="2147" ulx="388" uly="2057">14†) das romiſche Kaiſerthum und polniſche</line>
      </zone>
      <zone lrx="2173" lry="2250" type="textblock" ulx="1957" uly="2164">
        <line lrx="2173" lry="2250" ulx="1957" uly="2164">Reich;</line>
      </zone>
      <zone lrx="2176" lry="2601" type="textblock" ulx="494" uly="2330">
        <line lrx="2176" lry="2445" ulx="515" uly="2330">*) Wo eine einzelne Perſon die Regierung fuͤhrt, der</line>
        <line lrx="1444" lry="2505" ulx="583" uly="2431">alle andere unterworfen ſind.</line>
        <line lrx="2067" lry="2601" ulx="494" uly="2502">**) Wo mehrere die oberſte Gewalt zugleich haben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2186" lry="3645" type="textblock" ulx="521" uly="2625">
        <line lrx="2179" lry="2712" ulx="529" uly="2625">**½¾ Souverain, (ſpr. Suwereng) unnmſchraͤnkt,</line>
        <line lrx="1279" lry="2805" ulx="571" uly="2734">niemanden unterwuͤrfig.</line>
        <line lrx="2181" lry="2899" ulx="521" uly="2817">sses*) Eine Republik iſt ein freyer Staat, der von eig⸗</line>
        <line lrx="2186" lry="2993" ulx="594" uly="2913">nen Mitbuͤrgern regiert wird, von denen keiner die</line>
        <line lrx="1197" lry="3087" ulx="594" uly="3007">Alleinherrſchaft hat.</line>
        <line lrx="2185" lry="3180" ulx="533" uly="3089">P) Wo die Regierung von den Vornehmſten des Lan⸗</line>
        <line lrx="1099" lry="3269" ulx="602" uly="3199">des gefuͤhrt wird.</line>
        <line lrx="2186" lry="3368" ulx="537" uly="3245">† †) Wo die Regieruͤng vom ganzen Volke, durch einen</line>
        <line lrx="1539" lry="3458" ulx="605" uly="3384">gewiſſen Ausſchuß gefuͤhrt wird.</line>
        <line lrx="2181" lry="3574" ulx="531" uly="3466"> †) Wo ein Monarch mit den Vornehmſten des</line>
        <line lrx="1433" lry="3645" ulx="598" uly="3559">Landes die Regierung fuͤhrt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1457" lry="3751" type="textblock" ulx="532" uly="3662">
        <line lrx="1457" lry="3751" ulx="532" uly="3662">II. Baͤndch. C</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="46" type="page" xml:id="s_AhI149-2_046">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_046.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2060" lry="619" type="textblock" ulx="991" uly="544">
        <line lrx="2060" lry="619" ulx="991" uly="544">34 S</line>
      </zone>
      <zone lrx="2772" lry="830" type="textblock" ulx="1000" uly="652">
        <line lrx="2772" lry="830" ulx="1000" uly="652">Reich; zwey monarchiſch⸗demokratiſche, 5 das</line>
      </zone>
      <zone lrx="2755" lry="2173" type="textblock" ulx="999" uly="788">
        <line lrx="2134" lry="896" ulx="1000" uly="788">brittiſche Reich und Schweden.</line>
        <line lrx="2728" lry="989" ulx="1084" uly="898">Europa hat ſeine erſten Einwohner aus Aſien,</line>
        <line lrx="2734" lry="1089" ulx="1000" uly="1005">von den Söhnen Japhets erhalten. *) Vom Go⸗</line>
        <line lrx="2755" lry="1187" ulx="999" uly="1113">mer kommen die Cimbrier und Gallier oder Cel⸗</line>
        <line lrx="2734" lry="1306" ulx="999" uly="1211">ten, vom Magoz die Scyten und Gothen,</line>
        <line lrx="2739" lry="1412" ulx="1003" uly="1331">vom Thubal die Tatarn, vom Meſech die Mo⸗</line>
        <line lrx="2737" lry="1518" ulx="1002" uly="1433">ſchen und Kuſſen, vom Thiros die Thracier</line>
        <line lrx="2737" lry="1623" ulx="1005" uly="1514">oder alten Einwohner Romaniens, und vom</line>
        <line lrx="2734" lry="1739" ulx="1003" uly="1649">Javan die Griechen, deſſen erſter Sohn Eliſa,</line>
        <line lrx="2733" lry="1848" ulx="1000" uly="1755">Pelopones oder Morea und deſſen dritter Sohn</line>
        <line lrx="2737" lry="1950" ulx="1003" uly="1865">Kithim, Macedonien Einwohner gegeben. Aſce⸗</line>
        <line lrx="2738" lry="2060" ulx="1005" uly="1968">nas ein Sohn Gomers, wird fuͤr den Vater</line>
        <line lrx="2741" lry="2173" ulx="1001" uly="2083">der Deutſchen gehalten, wie denn daher die Ju⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2754" lry="2284" type="textblock" ulx="936" uly="2194">
        <line lrx="2754" lry="2284" ulx="936" uly="2194">den die Deutſchen Aſceniſim zu nennen pflegen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2751" lry="2718" type="textblock" ulx="1007" uly="2300">
        <line lrx="2732" lry="2394" ulx="1094" uly="2300">In dem Zeitraum vor Chriſti Geburt, waren</line>
        <line lrx="2751" lry="2495" ulx="1007" uly="2405">die Griechen und Roͤmer die beruͤhmteſten euro⸗</line>
        <line lrx="2737" lry="2614" ulx="1010" uly="2520">paͤiſchen Voͤlker. In unſerm Zeitraum hat ſich jede</line>
        <line lrx="2735" lry="2718" ulx="1009" uly="2624">Nation durch eigene Vorzuͤge ruͤhmlichſt hervorgethan.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2161" lry="2916" type="textblock" ulx="1669" uly="2779">
        <line lrx="2161" lry="2916" ulx="1669" uly="2779">II. Aſien.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2764" lry="3228" type="textblock" ulx="1010" uly="3022">
        <line lrx="2764" lry="3119" ulx="1095" uly="3022">Der Welttheil Aſien liegt uns Europaͤern gegen</line>
        <line lrx="2764" lry="3228" ulx="1010" uly="3135">Morgen. Seine Grenzen ſind alſo gegen We⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2744" lry="3426" type="textblock" ulx="1010" uly="3240">
        <line lrx="2741" lry="3336" ulx="1010" uly="3240">ſten Europa, die levantiſchen Gewaͤſſer und</line>
        <line lrx="2744" lry="3426" ulx="2628" uly="3348">Af⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2745" lry="3593" type="textblock" ulx="1079" uly="3468">
        <line lrx="2745" lry="3593" ulx="1079" uly="3468">*) Wo ein monarch mit dem ganzen Volke die Re⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1946" lry="3790" type="textblock" ulx="1074" uly="3617">
        <line lrx="1573" lry="3689" ulx="1148" uly="3617">gierung fuͤhrt.</line>
        <line lrx="1946" lry="3790" ulx="1074" uly="3685">**) 1 B. Moſ. 10 v. 2⸗ 5</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3736" type="textblock" ulx="3051" uly="3518">
        <line lrx="3180" lry="3624" ulx="3051" uly="3518">letſen</line>
        <line lrx="3180" lry="3736" ulx="3052" uly="3641">lcuhe</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="47" type="page" xml:id="s_AhI149-2_047">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_047.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="177" lry="1542" type="textblock" ulx="0" uly="915">
        <line lrx="143" lry="989" ulx="14" uly="915">ni ſin,</line>
        <line lrx="167" lry="1205" ulx="0" uly="1133">er ober E⸗</line>
        <line lrx="176" lry="1318" ulx="27" uly="1244">Gothen,</line>
        <line lrx="177" lry="1429" ulx="0" uly="1358"> die Mo⸗</line>
        <line lrx="173" lry="1542" ulx="0" uly="1462">eer</line>
      </zone>
      <zone lrx="247" lry="1646" type="textblock" ulx="8" uly="1548">
        <line lrx="247" lry="1646" ulx="8" uly="1548">W n</line>
      </zone>
      <zone lrx="219" lry="2779" type="textblock" ulx="0" uly="1680">
        <line lrx="168" lry="1768" ulx="0" uly="1680">Sihr Elſt,</line>
        <line lrx="171" lry="1867" ulx="6" uly="1788">zon Stn</line>
        <line lrx="184" lry="1996" ulx="0" uly="1898">gin. We</line>
        <line lrx="198" lry="2097" ulx="0" uly="2014"> W W</line>
        <line lrx="206" lry="2215" ulx="10" uly="2116">Neher Ne h</line>
        <line lrx="196" lry="2320" ulx="0" uly="2239">nor Ne.</line>
        <line lrx="188" lry="2428" ulx="0" uly="2348">urt, waren</line>
        <line lrx="195" lry="2547" ulx="0" uly="2463">tſin eurd⸗</line>
        <line lrx="206" lry="2664" ulx="0" uly="2559">her ſc⸗ ſe</line>
        <line lrx="219" lry="2779" ulx="0" uly="2672">enmgehon.</line>
      </zone>
      <zone lrx="253" lry="3470" type="textblock" ulx="0" uly="3183">
        <line lrx="249" lry="3293" ulx="29" uly="3183">alſe gegen R</line>
        <line lrx="172" lry="3352" ulx="88" uly="3309">. c⸗</line>
        <line lrx="248" lry="3407" ulx="0" uly="3321"> Gewiſe .</line>
        <line lrx="253" lry="3470" ulx="7" uly="3365">=</line>
      </zone>
      <zone lrx="241" lry="3695" type="textblock" ulx="0" uly="3567">
        <line lrx="241" lry="3695" ulx="0" uly="3567">en Vlle</line>
      </zone>
      <zone lrx="2269" lry="632" type="textblock" ulx="1132" uly="538">
        <line lrx="2269" lry="632" ulx="1132" uly="538">— 35</line>
      </zone>
      <zone lrx="2297" lry="3489" type="textblock" ulx="503" uly="698">
        <line lrx="2268" lry="787" ulx="519" uly="698">Afrika, uͤbrigens iſt er mit dem großen Welt⸗</line>
        <line lrx="2264" lry="904" ulx="521" uly="809">meer umgeben, welches von den verſchiedenen Laͤn⸗</line>
        <line lrx="2259" lry="1008" ulx="516" uly="922">dern, die daran ſtoſſen, auch verſchiedene Namen</line>
        <line lrx="2255" lry="1116" ulx="516" uly="1025">hat. Seine Groͤße hat von Abend gegen Morgen</line>
        <line lrx="2254" lry="1215" ulx="528" uly="1129">1700, von Mitternacht gegen Mittag 1300 deutſche</line>
        <line lrx="2244" lry="1326" ulx="522" uly="1240">Meilen. Sein Flaͤchen⸗Inhalt aber iſt 641093</line>
        <line lrx="2251" lry="1491" ulx="511" uly="1343">Quadratmeilen, und iſt alſo viermal groͤßer, als</line>
        <line lrx="1175" lry="1533" ulx="514" uly="1457">Europa.</line>
        <line lrx="2201" lry="1653" ulx="531" uly="1484">Die Religionen in Aſien ſind:</line>
        <line lrx="2251" lry="1758" ulx="595" uly="1673">a) die muhametaniſche, ſonderlich in der Tuͤr⸗</line>
        <line lrx="2248" lry="1941" ulx="512" uly="1773">key, Perſien, Indoſtan und der weſtlichen freyen</line>
        <line lrx="799" lry="1967" ulx="511" uly="1889">Tatarey.</line>
        <line lrx="2249" lry="2085" ulx="599" uly="1935">b) die heidniſche. Dieſe herrſcht auf den Halb⸗</line>
        <line lrx="2244" lry="2193" ulx="511" uly="2101">inſeln dies⸗und jenſeits des Ganges, in China,</line>
        <line lrx="2244" lry="2327" ulx="503" uly="2207">Japan, Indoſtan und der weſtlichen freyen Ta⸗</line>
        <line lrx="695" lry="2398" ulx="508" uly="2324">tarey.</line>
        <line lrx="2243" lry="2511" ulx="593" uly="2382">Die Tempel der Heiden heißen Pagoden, die</line>
        <line lrx="2244" lry="2644" ulx="510" uly="2535">Prieſter auf der Halbinſel diſſeits des Ganges,</line>
        <line lrx="2240" lry="2742" ulx="508" uly="2645">Braminen, jenſeits des Ganges aber, Talapoi⸗</line>
        <line lrx="2243" lry="2846" ulx="508" uly="2751">nen, in China und Japan, Bonzen, in der chi⸗</line>
        <line lrx="2236" lry="2952" ulx="510" uly="2855">neſiſchen und oͤſtlichen freyen Tatarey, Lamos.</line>
        <line lrx="2237" lry="3059" ulx="517" uly="2960">Der Oberprieſter bey den Japanern wird Dairo</line>
        <line lrx="2297" lry="3171" ulx="516" uly="3077">oder Mikaddo, in der chineſiſchen Tatakey Khu⸗</line>
        <line lrx="2244" lry="3330" ulx="516" uly="3177">tuku, und in der oͤſtlichen freyen Tatarey Dalai</line>
        <line lrx="1342" lry="3369" ulx="515" uly="3290">Lama genennt.</line>
        <line lrx="2239" lry="3489" ulx="601" uly="3389">c) die juͤdiſche wird in tuͤrkiſchen Landen, in</line>
      </zone>
      <zone lrx="2239" lry="3594" type="textblock" ulx="503" uly="3500">
        <line lrx="2239" lry="3594" ulx="503" uly="3500">Perſien, China, dies⸗ und jenſeits des Ganges</line>
      </zone>
      <zone lrx="2235" lry="3813" type="textblock" ulx="510" uly="3616">
        <line lrx="801" lry="3698" ulx="510" uly="3616">geduldet.</line>
        <line lrx="2235" lry="3813" ulx="2029" uly="3729">d) die</line>
      </zone>
      <zone lrx="1385" lry="3838" type="textblock" ulx="1315" uly="3726">
        <line lrx="1385" lry="3838" ulx="1315" uly="3726">C</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="48" type="page" xml:id="s_AhI149-2_048">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_048.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2771" lry="892" type="textblock" ulx="968" uly="666">
        <line lrx="2771" lry="787" ulx="1069" uly="666">d) die griechiſche, dieſe herrſcht in der rußi⸗</line>
        <line lrx="2758" lry="892" ulx="968" uly="805">ſchen Tatarey, und iſt in den tuͤrkiſchen und per⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2706" lry="1325" type="textblock" ulx="981" uly="912">
        <line lrx="2624" lry="1006" ulx="988" uly="912">ſiſchen Laͤndern.</line>
        <line lrx="2701" lry="1115" ulx="1073" uly="1012">e) die uͤbrigen chriſtlichen Religionen werden</line>
        <line lrx="2706" lry="1215" ulx="988" uly="1120">von den europaͤiſchen Nationen in ihren Kolonien</line>
        <line lrx="2236" lry="1325" ulx="981" uly="1241">immer mehr und mehr ausgebreitet.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2790" lry="1438" type="textblock" ulx="1072" uly="1349">
        <line lrx="2790" lry="1438" ulx="1072" uly="1349">Die Regierungsform iſt in den großen Rei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2716" lry="2401" type="textblock" ulx="979" uly="1451">
        <line lrx="2702" lry="1542" ulx="982" uly="1451">chen monarchiſch, republikaniſch aber bey den</line>
        <line lrx="2702" lry="1691" ulx="980" uly="1557">kleinen Voͤlkern, die ſich entweder durch Aelteſten</line>
        <line lrx="1971" lry="1753" ulx="981" uly="1663">oder Fuͤrſten regieren laſſen.</line>
        <line lrx="2706" lry="1868" ulx="991" uly="1772">Die Hauptſprachen ſind: die arabiſche, per⸗</line>
        <line lrx="2716" lry="1968" ulx="981" uly="1878">ſiſche, tamuliſche, (oder malabariſche) chineſiſche,</line>
        <line lrx="2712" lry="2069" ulx="985" uly="1978">tuͤrkiſche. Außer dieſen wird in den nordlichen</line>
        <line lrx="2713" lry="2225" ulx="979" uly="2090">Theilen die rußiſche, und in den ſüdlichen die</line>
        <line lrx="1933" lry="2285" ulx="979" uly="2202">portugieſiſche viel gebraucht.</line>
        <line lrx="2710" lry="2401" ulx="1070" uly="2276">Waaren ſo aus Aſien gefuͤhrt werden, ſind</line>
      </zone>
      <zone lrx="2762" lry="2502" type="textblock" ulx="984" uly="2410">
        <line lrx="2762" lry="2502" ulx="984" uly="2410">uͤberhaupt, Gold, Silber, Kupfer, Perlen, Edel⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2729" lry="2939" type="textblock" ulx="846" uly="2515">
        <line lrx="2714" lry="2623" ulx="846" uly="2515">geſteine, Seide, Baumwolle, baumwollene und</line>
        <line lrx="2721" lry="2755" ulx="912" uly="2631">ſeidene Stoffe, Kattune, Zize, Baumoͤl, Wein,</line>
        <line lrx="2717" lry="2831" ulx="985" uly="2747">Wachs, Honig, Getraide, Reiß Zucker, Tobak,</line>
        <line lrx="2729" lry="2939" ulx="986" uly="2859">Citronen, Pomeranzen, Limonien, Datteln, Co⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2797" lry="3105" type="textblock" ulx="992" uly="2962">
        <line lrx="2797" lry="3105" ulx="992" uly="2962">cosnuͤſſe, Caſſia, Myrrhen, Manna, Opium und</line>
      </zone>
      <zone lrx="2729" lry="3480" type="textblock" ulx="959" uly="3072">
        <line lrx="1554" lry="3162" ulx="988" uly="3072">Salveter.</line>
        <line lrx="2729" lry="3265" ulx="1073" uly="3180">Beſonders koſtbar Pelzwerk, Hausblaſe und</line>
        <line lrx="2729" lry="3372" ulx="959" uly="3287">Magneten aus Sibirien, Rhabarber aus Sibi⸗</line>
        <line lrx="2729" lry="3480" ulx="1003" uly="3393">rien und China, Gallaͤpfel, Eicheln zum Gaͤr⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2729" lry="3585" type="textblock" ulx="987" uly="3498">
        <line lrx="2729" lry="3585" ulx="987" uly="3498">ben, tuͤrkiſch Garn, Kameelhaare, Korduan, Saf⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2724" lry="3796" type="textblock" ulx="988" uly="3601">
        <line lrx="2724" lry="3767" ulx="988" uly="3601">ſan u und Apothekerwagten aus den tuͤrkiſchen Laͤn⸗</line>
        <line lrx="2718" lry="3796" ulx="2519" uly="3716">dern;</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="49" type="page" xml:id="s_AhI149-2_049">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_049.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="106" lry="1215" type="textblock" ulx="0" uly="1040">
        <line lrx="88" lry="1099" ulx="9" uly="1040">Na</line>
        <line lrx="106" lry="1215" ulx="0" uly="1150">blornen</line>
      </zone>
      <zone lrx="104" lry="1666" type="textblock" ulx="0" uly="1365">
        <line lrx="104" lry="1438" ulx="0" uly="1365">1Nei</line>
        <line lrx="90" lry="1555" ulx="0" uly="1480">N</line>
        <line lrx="90" lry="1666" ulx="2" uly="1585">lieſten</line>
      </zone>
      <zone lrx="127" lry="2213" type="textblock" ulx="0" uly="1815">
        <line lrx="102" lry="1876" ulx="0" uly="1815">We⸗</line>
        <line lrx="115" lry="1992" ulx="0" uly="1911">iſcher</line>
        <line lrx="127" lry="2093" ulx="0" uly="2018">wuchen</line>
        <line lrx="125" lry="2213" ulx="0" uly="2122">zen N</line>
      </zone>
      <zone lrx="134" lry="2876" type="textblock" ulx="0" uly="2339">
        <line lrx="117" lry="2434" ulx="0" uly="2339">1 ſd</line>
        <line lrx="131" lry="2538" ulx="0" uly="2445">⸗</line>
        <line lrx="134" lry="2643" ulx="0" uly="2556">mne und</line>
        <line lrx="133" lry="2752" ulx="0" uly="2674">Vein,</line>
        <line lrx="130" lry="2876" ulx="0" uly="2778">Wf</line>
      </zone>
      <zone lrx="160" lry="3105" type="textblock" ulx="0" uly="2894">
        <line lrx="155" lry="2985" ulx="0" uly="2894">n W</line>
        <line lrx="160" lry="3105" ulx="0" uly="2997">Nion und</line>
      </zone>
      <zone lrx="2216" lry="895" type="textblock" ulx="470" uly="682">
        <line lrx="2204" lry="779" ulx="470" uly="682">dern; Albe aus China, Kaffee und Weyrauch aus A⸗</line>
        <line lrx="2216" lry="895" ulx="473" uly="803">rabien und Java, Pfeffer, Demanten und Karde⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2202" lry="1108" type="textblock" ulx="354" uly="912">
        <line lrx="2197" lry="1009" ulx="453" uly="912">momen aus der Halbinſel diſſeits des Ganges,</line>
        <line lrx="2202" lry="1108" ulx="354" uly="1021">Zinmmet aus Ceylon, Ingber aus Java, Ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2247" lry="2084" type="textblock" ulx="479" uly="1123">
        <line lrx="2247" lry="1211" ulx="486" uly="1123">wuͤrznelken, Muskatennuͤſſe und Bluͤthen aus den</line>
        <line lrx="2247" lry="1319" ulx="490" uly="1227">molukiſchen Inſeln, The, Porzellain, lakirte</line>
        <line lrx="2207" lry="1429" ulx="490" uly="1347">Sachen und Kampfer aus China und Japan und</line>
        <line lrx="1963" lry="1539" ulx="479" uly="1451">endlich Chinawurzel aus China.</line>
        <line lrx="2210" lry="1649" ulx="574" uly="1564">Unter den aſiatiſchen Thieren ſind inſonderheit</line>
        <line lrx="2207" lry="1753" ulx="488" uly="1671">bekannt, das Krokodill, das Kamaͤleon, der</line>
        <line lrx="2212" lry="1867" ulx="492" uly="1770">Ichneumon, das Elendthier, der Elephant,</line>
        <line lrx="2217" lry="2026" ulx="492" uly="1892">das Kameel, der Urang Utang, die angoriſche</line>
        <line lrx="1110" lry="2084" ulx="495" uly="1999">Ziege und Zobel.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2216" lry="2194" type="textblock" ulx="577" uly="2103">
        <line lrx="2216" lry="2194" ulx="577" uly="2103">Aſien iſt in vieler Abſicht ein ſehr merkwuͤrdiger Welt⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2214" lry="2305" type="textblock" ulx="451" uly="2218">
        <line lrx="2214" lry="2305" ulx="451" uly="2218">theil. Es iſt nicht nur nach Erſchaffung der Welt zuerſt</line>
      </zone>
      <zone lrx="2226" lry="2959" type="textblock" ulx="492" uly="2322">
        <line lrx="2214" lry="2412" ulx="492" uly="2322">bewohnt, ſondern hat auch nach der Suͤndſtuth die</line>
        <line lrx="2215" lry="2522" ulx="495" uly="2430">erſten und meiſten Voͤlker, von den fuͤnf Soͤhnen</line>
        <line lrx="2214" lry="2633" ulx="495" uly="2542">Sems erhalten. *) Von Elam kommen die Perſer,</line>
        <line lrx="2226" lry="2737" ulx="493" uly="2640">von Aſſur die Aſſyrer, von Arphachſad die Chal⸗</line>
        <line lrx="2214" lry="2848" ulx="492" uly="2754">daͤer, von Lud die Lydier in klein Aſien, und von Aram</line>
        <line lrx="2217" lry="2959" ulx="494" uly="2868">die Syrer. Canaan der vierte Sohn Hams, nahm</line>
      </zone>
      <zone lrx="2222" lry="3057" type="textblock" ulx="435" uly="2969">
        <line lrx="2222" lry="3057" ulx="435" uly="2969">mit ſeinen eilf Soͤhnen das Land von Libanon</line>
      </zone>
      <zone lrx="2221" lry="3270" type="textblock" ulx="497" uly="3070">
        <line lrx="2221" lry="3163" ulx="497" uly="3070">bis nach Egypten ein. **) Außerdem iſt Chri⸗</line>
        <line lrx="2220" lry="3270" ulx="501" uly="3185">ſtus in dieſem Welttheile gebohren, und die vier</line>
      </zone>
      <zone lrx="2219" lry="3384" type="textblock" ulx="472" uly="3287">
        <line lrx="2219" lry="3384" ulx="472" uly="3287">Hauptreligionen in demſelben nach und nach ent⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2256" lry="3801" type="textblock" ulx="501" uly="3398">
        <line lrx="2256" lry="3527" ulx="501" uly="3398">ſtanden. Viele Kuͤnſte und Wiſſenſchaften ſind</line>
        <line lrx="2236" lry="3589" ulx="2126" uly="3519">da⸗</line>
        <line lrx="1509" lry="3709" ulx="540" uly="3578">*) I B. Moſ. 10. v. 21⸗ 2 ³.</line>
        <line lrx="1515" lry="3801" ulx="517" uly="3729">2*) 1 B. Moſ. 10. v. 15⸗19.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="50" type="page" xml:id="s_AhI149-2_050">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_050.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2751" lry="758" type="textblock" ulx="1020" uly="673">
        <line lrx="2751" lry="758" ulx="1020" uly="673">daſelbſt erfunden worden. Auch hat man in die⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2737" lry="870" type="textblock" ulx="1019" uly="776">
        <line lrx="2737" lry="870" ulx="1019" uly="776">ſem Welttheile die erſten Königreiche errichtet,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2758" lry="977" type="textblock" ulx="1020" uly="875">
        <line lrx="2758" lry="977" ulx="1020" uly="875">die erſte Handelſchaft getrieben, und die Bewoh⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2740" lry="2698" type="textblock" ulx="993" uly="993">
        <line lrx="2735" lry="1089" ulx="1020" uly="993">ner Aſiens haben außer den herrlichſten und an⸗</line>
        <line lrx="2739" lry="1201" ulx="1021" uly="1094">muthigſten Gegenden, die nirgends in der Welt</line>
        <line lrx="2740" lry="1292" ulx="1016" uly="1202">ehedem ſo haͤufig angetroffen wurden, einen mei⸗</line>
        <line lrx="2730" lry="1409" ulx="1014" uly="1313">ſtentheils gemaͤßigten Himmelsſtrich, viele Fruͤchte,</line>
        <line lrx="2733" lry="1517" ulx="1017" uly="1420">Waaren, Kuͤnſte und Erfindungen eine zeitlang</line>
        <line lrx="2730" lry="1631" ulx="1014" uly="1529">eigenthuͤmlich gehabt. So hatte es in den aͤlteſten</line>
        <line lrx="2725" lry="1730" ulx="1007" uly="1639">Zeiten das Anſehen, als wenn Aſien der vornehmſte</line>
        <line lrx="2723" lry="1831" ulx="1008" uly="1746">und gluͤcklichſte unter allen Welttheilen bleiben wuͤrde.</line>
        <line lrx="2731" lry="1950" ulx="1006" uly="1860">Allein die Menſchen haben daſelbſt ihre Gewalt uͤber</line>
        <line lrx="2727" lry="2051" ulx="1007" uly="1958">einander ſo ſehr gemißbraucht, haben ganze Laͤnder</line>
        <line lrx="2727" lry="2166" ulx="1004" uly="2073">ſo oft verwuͤſtet, ſind zum Theil ſo wild, ſo un⸗</line>
        <line lrx="2722" lry="2275" ulx="1006" uly="2183">wiſſend und ungeſchickt geworden, ihr gemeinſchaft⸗</line>
        <line lrx="2718" lry="2376" ulx="1003" uly="2289">liches Beſtes zu befoͤrdern, daß jetzt nur in einem</line>
        <line lrx="2717" lry="2487" ulx="993" uly="2397">geringen Theil von Aſien einiger Wohlſtand herrſcht.</line>
        <line lrx="2732" lry="2587" ulx="1087" uly="2497">Die Zahl der Einwohner in Aſien wird auf</line>
        <line lrx="1848" lry="2698" ulx="1002" uly="2605">300 Millionen gerechnet.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2135" lry="2922" type="textblock" ulx="1517" uly="2828">
        <line lrx="2135" lry="2922" ulx="1517" uly="2828">III. Afrika.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2717" lry="3772" type="textblock" ulx="988" uly="3051">
        <line lrx="2717" lry="3148" ulx="1085" uly="3051">Dieſer Theil der Welt liegt uns Kuropaͤern</line>
        <line lrx="2716" lry="3261" ulx="997" uly="3166">gegen Mittag, und iſt beynahe eine Halbinſel.</line>
        <line lrx="2716" lry="3359" ulx="999" uly="3270">Seine Grenzen ſind gegen Norden das mittellaͤn⸗</line>
        <line lrx="2716" lry="3464" ulx="993" uly="3375">diſche Meer, gegen Oſten Aſien und der ara⸗</line>
        <line lrx="2711" lry="3567" ulx="989" uly="3479">biſche Meerbuſen, gegen Suͤden und Weſten der</line>
        <line lrx="2703" lry="3679" ulx="988" uly="3591">indiſche, aͤthiopiſche und atlantiſche Ocean.</line>
        <line lrx="2696" lry="3772" ulx="2500" uly="3700">Seine</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3061" type="textblock" ulx="3073" uly="2305">
        <line lrx="3180" lry="2396" ulx="3082" uly="2305">ſen</line>
        <line lrx="3171" lry="2501" ulx="3080" uly="2417">ſchen</line>
        <line lrx="3179" lry="2618" ulx="3076" uly="2529">Obergn</line>
        <line lrx="3180" lry="2720" ulx="3073" uly="2639">Cineg</line>
        <line lrx="3180" lry="2831" ulx="3075" uly="2753">Kre</line>
        <line lrx="3180" lry="2950" ulx="3114" uly="2878">9</line>
        <line lrx="3179" lry="3061" ulx="3090" uly="2962">1 Enn</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="51" type="page" xml:id="s_AhI149-2_051">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_051.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="179" lry="2660" type="textblock" ulx="0" uly="718">
        <line lrx="142" lry="779" ulx="0" uly="718">m nNe</line>
        <line lrx="137" lry="1112" ulx="0" uly="1055">u.</line>
        <line lrx="150" lry="1223" ulx="0" uly="1155">der W</line>
        <line lrx="154" lry="1330" ulx="0" uly="1262">nen ne⸗</line>
        <line lrx="149" lry="1461" ulx="0" uly="1371">Früchte,</line>
        <line lrx="145" lry="1569" ulx="0" uly="1486">lang</line>
        <line lrx="148" lry="1673" ulx="0" uly="1596">n alteſen</line>
        <line lrx="140" lry="1782" ulx="0" uly="1702">ernehmtt</line>
        <line lrx="143" lry="1887" ulx="0" uly="1808">unwirde.</line>
        <line lrx="154" lry="2011" ulx="0" uly="1918">Gerchiher</line>
        <line lrx="168" lry="2127" ulx="0" uly="2028">zan 4 Lnde</line>
        <line lrx="168" lry="2220" ulx="0" uly="2150">io, ſo</line>
        <line lrx="157" lry="2332" ulx="0" uly="2237">mencctal⸗</line>
        <line lrx="156" lry="2440" ulx="0" uly="2359">in Cnen</line>
        <line lrx="179" lry="2660" ulx="0" uly="2564">1 wtd a</line>
      </zone>
      <zone lrx="208" lry="3428" type="textblock" ulx="0" uly="3130">
        <line lrx="202" lry="3298" ulx="23" uly="3130">Entin</line>
        <line lrx="208" lry="3428" ulx="0" uly="3234">4 n binet</line>
      </zone>
      <zone lrx="207" lry="3631" type="textblock" ulx="86" uly="3378">
        <line lrx="207" lry="3631" ulx="86" uly="3378">ien 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="194" lry="3868" type="textblock" ulx="2" uly="3595">
        <line lrx="132" lry="3803" ulx="2" uly="3595">5</line>
        <line lrx="194" lry="3868" ulx="114" uly="3685">1</line>
      </zone>
      <zone lrx="1575" lry="576" type="textblock" ulx="1161" uly="562">
        <line lrx="1575" lry="576" ulx="1161" uly="562">— —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2240" lry="3135" type="textblock" ulx="486" uly="678">
        <line lrx="2234" lry="771" ulx="497" uly="678">Seine Groͤße erſtreckt ſich von Mittag gegen Mit⸗</line>
        <line lrx="2231" lry="880" ulx="495" uly="792">ternacht auf 1080 deutſche Meilen, und nimmt von</line>
        <line lrx="2232" lry="987" ulx="495" uly="897">Abend gegen Morgen von 30 bis 1050 deutſche</line>
        <line lrx="2231" lry="1091" ulx="492" uly="1000">Meilen zu, und ſein Flaͤcheninhalt iſt 53 1,638</line>
        <line lrx="2230" lry="1248" ulx="495" uly="1110">Quadratmeilen. Seine Geſtalt iſt einem Herzen</line>
        <line lrx="759" lry="1313" ulx="498" uly="1225">aͤhnlich.</line>
        <line lrx="1690" lry="1420" ulx="585" uly="1331">Die Religionen in Afrika ſind:</line>
        <line lrx="2227" lry="1525" ulx="582" uly="1406">a) Die muhamedaniſche. Dieſe herrſcht in</line>
        <line lrx="2224" lry="1638" ulx="489" uly="1542">Egypten, der Barbarey, Wuͤſte Sara, auf der</line>
        <line lrx="2221" lry="1750" ulx="488" uly="1651">oͤſtlichen Kuͤſte der Kaffern, Zanguebar, Ajan und</line>
        <line lrx="1846" lry="1854" ulx="487" uly="1768">Albex, und wird geduldet in Abyßinien.</line>
        <line lrx="2222" lry="1964" ulx="531" uly="1880">b) Die heidniſche. Dieſe herrſcht in Nubien,</line>
        <line lrx="2240" lry="2075" ulx="495" uly="1989">Nigritien, Ober⸗ und Unterguinea, in Mittel⸗</line>
        <line lrx="2228" lry="2184" ulx="491" uly="2092">aͤthiopien, auf der weſtlichen und ſuͤdlichen Kuͤſte</line>
        <line lrx="2225" lry="2290" ulx="491" uly="2208">der Kaffern, auf Madagaskar und comorriſchen</line>
        <line lrx="2225" lry="2400" ulx="489" uly="2315">Inſeln, geduldet wird ſie in Abyßinien. Die heid⸗</line>
        <line lrx="2224" lry="2509" ulx="486" uly="2422">niſchen Prieſter heiſſen in Nigritien Marbuten, in</line>
        <line lrx="2228" lry="2619" ulx="487" uly="2536">Oberguinea Fetſchiren oder Domine, in Unter⸗</line>
        <line lrx="2227" lry="2729" ulx="487" uly="2639">guinea Gomga Mokiſſos, auf der Inſel Mada⸗</line>
        <line lrx="1156" lry="2836" ulx="489" uly="2752">gaskar Ombiaſſen.</line>
        <line lrx="2224" lry="3001" ulx="573" uly="2862">c) Die griechiſche, und zwar die coptiſche *)</line>
        <line lrx="2231" lry="3135" ulx="491" uly="2973">in Eaopten, Nubien und Abyßinien. 5)</line>
      </zone>
      <zone lrx="2234" lry="3795" type="textblock" ulx="566" uly="3338">
        <line lrx="2234" lry="3416" ulx="566" uly="3338">*) Die coptiſche Religion iſt diejenige, der die Cop⸗</line>
        <line lrx="2224" lry="3509" ulx="707" uly="3436">ten oder Kopten zugethan ſind. Sie haben ihren</line>
        <line lrx="2230" lry="3599" ulx="704" uly="3524">Namen von Koptus, der ehemaligen Hauptſtadt</line>
        <line lrx="2227" lry="3695" ulx="626" uly="3607">in der aͤgyptiſchen Landſchaft Thebais, und breiten</line>
        <line lrx="2214" lry="3795" ulx="691" uly="3717">fich durch Egypten, Nubien und Abyßinien aus A⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="52" type="page" xml:id="s_AhI149-2_052">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_052.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2707" lry="1104" type="textblock" ulx="982" uly="680">
        <line lrx="2707" lry="779" ulx="1039" uly="680">d) Die roͤmiſchkatholiſche in den portugieſiſchen</line>
        <line lrx="2705" lry="893" ulx="983" uly="792">und ſpaniſchen Inſeln und Kolonien, wie auch im</line>
        <line lrx="2706" lry="996" ulx="982" uly="909">Koͤnigreiche Congo, wo ſich der Koͤnig nebſt den</line>
        <line lrx="2707" lry="1104" ulx="983" uly="1014">Vornehmſten des Landes zu diefer Religion bekennet.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2728" lry="1384" type="textblock" ulx="981" uly="1121">
        <line lrx="2724" lry="1215" ulx="1070" uly="1121">e) Die reformirte, auf der fuͤdlichen Kuͤſte von</line>
        <line lrx="2728" lry="1384" ulx="981" uly="1225">Kaffern, in den hollaͤndiſchen Kolonien, und auf</line>
      </zone>
      <zone lrx="2710" lry="1761" type="textblock" ulx="982" uly="1341">
        <line lrx="1653" lry="1428" ulx="982" uly="1341">der Inſel Helena.</line>
        <line lrx="2710" lry="1548" ulx="1067" uly="1379">f) Juden werden in Egyoten „Nubien, Abyſe⸗</line>
        <line lrx="2708" lry="1652" ulx="982" uly="1555">ſinien und in der Barbarey geduldet. Die Regie⸗</line>
        <line lrx="2707" lry="1761" ulx="983" uly="1660">rungsform iſt theils monarchiſch, theils repu⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2747" lry="1978" type="textblock" ulx="985" uly="1771">
        <line lrx="2739" lry="1864" ulx="985" uly="1771">blikaniſch, und in der Wuͤſte Sara anarchiſch *).</line>
        <line lrx="2747" lry="1978" ulx="985" uly="1883">Der abyßiniſche Kaiſer wird der große Negus,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2713" lry="2294" type="textblock" ulx="983" uly="1990">
        <line lrx="2087" lry="2075" ulx="983" uly="1990">und Prieſter Johannes titulirt.</line>
        <line lrx="2713" lry="2197" ulx="1069" uly="2100">Die Hauptſprache in Afrika iſt die ſogenannte</line>
        <line lrx="2707" lry="2294" ulx="988" uly="2206">afrikaniſche; in dem noͤrdlichen Theil die arabi⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2702" lry="2416" type="textblock" ulx="952" uly="2316">
        <line lrx="2702" lry="2416" ulx="952" uly="2316">ſche, in dem weſtlichen die Sprache der Negern</line>
      </zone>
      <zone lrx="2708" lry="3480" type="textblock" ulx="977" uly="2418">
        <line lrx="2706" lry="2514" ulx="983" uly="2418">und Hottentotten; in den oͤſtlichen Theilen die</line>
        <line lrx="1401" lry="2624" ulx="983" uly="2537">aͤthiopiſche.</line>
        <line lrx="2702" lry="2731" ulx="1071" uly="2589">Die Waaren, welche aus Afrika gehen, ſind</line>
        <line lrx="2706" lry="2898" ulx="985" uly="2739">uͤberhaupt Gold, Goldſtaub, Silber, Reis, Zu⸗</line>
        <line lrx="2700" lry="2949" ulx="983" uly="2858">cker, Baumoͤl, Baumwolle, Datteln, Hanf,</line>
        <line lrx="2708" lry="3062" ulx="984" uly="2974">Wachs, Elfenbein, Ziebeth, Ambra, Straußfe⸗</line>
        <line lrx="2702" lry="3171" ulx="977" uly="3076">dern, Straußeneyer, Pavageyen, Schildkroͤten</line>
        <line lrx="2705" lry="3278" ulx="980" uly="3186">und Regers oder Sklaven. Beſonders Senes⸗</line>
        <line lrx="2705" lry="3413" ulx="977" uly="3297">blaͤtter, Balſam, Mumien; Gummi arabikum und</line>
        <line lrx="2703" lry="3480" ulx="2578" uly="3407">Ka⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2708" lry="3878" type="textblock" ulx="1047" uly="3542">
        <line lrx="2701" lry="3637" ulx="1047" uly="3542">*) Anarchie iſt eine ſolche Regierungsform, wo kein</line>
        <line lrx="2708" lry="3729" ulx="1183" uly="3653">Haupt einer Familie einen Obern er kennet, ſon</line>
        <line lrx="2270" lry="3878" ulx="1181" uly="3729">dern jeder thut, was iym gefaͤllt.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="53" type="page" xml:id="s_AhI149-2_053">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_053.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="182" lry="1341" type="textblock" ulx="0" uly="1272">
        <line lrx="182" lry="1341" ulx="0" uly="1272">1, und auf</line>
      </zone>
      <zone lrx="204" lry="2010" type="textblock" ulx="0" uly="1484">
        <line lrx="164" lry="1504" ulx="148" uly="1484">₰</line>
        <line lrx="168" lry="1561" ulx="0" uly="1484">en/ My⸗</line>
        <line lrx="161" lry="1678" ulx="0" uly="1602">De hegie⸗</line>
        <line lrx="164" lry="1789" ulx="13" uly="1720">tis repu⸗</line>
        <line lrx="141" lry="1840" ulx="80" uly="1821">z1 *</line>
        <line lrx="204" lry="2010" ulx="1" uly="1934"> W</line>
      </zone>
      <zone lrx="202" lry="2336" type="textblock" ulx="7" uly="2154">
        <line lrx="202" lry="2236" ulx="7" uly="2154">die ſege enannte</line>
        <line lrx="195" lry="2336" ulx="31" uly="2252">De⸗  4 bi⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="94" lry="2455" type="textblock" ulx="0" uly="2429">
        <line lrx="94" lry="2455" ulx="0" uly="2429">„Nee V</line>
      </zone>
      <zone lrx="235" lry="3532" type="textblock" ulx="0" uly="2471">
        <line lrx="204" lry="2567" ulx="0" uly="2471">, Thelen R</line>
        <line lrx="192" lry="2847" ulx="30" uly="2693">in, /ſ</line>
        <line lrx="235" lry="3427" ulx="0" uly="3161">duen nen</line>
        <line lrx="233" lry="3532" ulx="162" uly="3408">⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="232" lry="3822" type="textblock" ulx="0" uly="3708">
        <line lrx="20" lry="3743" ulx="0" uly="3708">*</line>
        <line lrx="232" lry="3822" ulx="43" uly="3719">tkeuntt/ 1</line>
      </zone>
      <zone lrx="22" lry="3928" type="textblock" ulx="0" uly="3876">
        <line lrx="22" lry="3928" ulx="0" uly="3876">.</line>
      </zone>
      <zone lrx="238" lry="3722" type="textblock" ulx="2" uly="3621">
        <line lrx="238" lry="3722" ulx="2" uly="3621">girn, 1, ℳ</line>
      </zone>
      <zone lrx="2255" lry="633" type="textblock" ulx="1203" uly="540">
        <line lrx="2255" lry="633" ulx="1203" uly="540">— 41</line>
      </zone>
      <zone lrx="2265" lry="798" type="textblock" ulx="515" uly="664">
        <line lrx="2265" lry="798" ulx="515" uly="664">Kaßia aus Egypten  Wein von den kanariſchen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2272" lry="1873" type="textblock" ulx="547" uly="800">
        <line lrx="2265" lry="893" ulx="550" uly="800">Inſeln und Vorgebirge der guten Hoffnung; Ku⸗</line>
        <line lrx="2267" lry="1000" ulx="552" uly="910">pfer aus Fez und Marokko; Pfeffer von der</line>
        <line lrx="2268" lry="1110" ulx="552" uly="1020">Pfefferkuͤſte in Guinea. Es giebt in Afrika aller⸗</line>
        <line lrx="2267" lry="1219" ulx="550" uly="1140">ley zahmes Vieh und Pferde; unter den wilden</line>
        <line lrx="2269" lry="1333" ulx="554" uly="1244">Thieren aber auch viele LCoͤwen, Tieger, Kroko⸗</line>
        <line lrx="2270" lry="1438" ulx="555" uly="1352">dille, Affen, Zebra und mancherley beſchwerliche</line>
        <line lrx="883" lry="1546" ulx="547" uly="1464">Inſekten.</line>
        <line lrx="2268" lry="1658" ulx="637" uly="1576">In Afrika haben ſich die Nachkommen Hams</line>
        <line lrx="2272" lry="1773" ulx="547" uly="1676">zuerſt ausgebreitet ). Mizraim, der zweyte</line>
        <line lrx="2269" lry="1873" ulx="549" uly="1785">Sohn Hams, gruͤndete Egypten, daher es auch</line>
      </zone>
      <zone lrx="2274" lry="1991" type="textblock" ulx="507" uly="1899">
        <line lrx="2274" lry="1991" ulx="507" uly="1899">das Land Ham heißt **). Die Nachkommen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2346" lry="3830" type="textblock" ulx="554" uly="1996">
        <line lrx="2271" lry="2090" ulx="556" uly="1996">von Chus lieſſen ſich anfaͤnglich in Arabien nieder,</line>
        <line lrx="2277" lry="2196" ulx="558" uly="2115">von da wandten ſie ſich in die Barbarey, und die</line>
        <line lrx="2275" lry="2305" ulx="557" uly="2221">Nachkoͤmmlinge Puts zogen in die Gegend des</line>
        <line lrx="2272" lry="2416" ulx="554" uly="2329">atlantiſchen Meeres, wo jetzt Fez und Marokko iſt.</line>
        <line lrx="2273" lry="2525" ulx="642" uly="2438">Ob nun gleich Egypten unter den afrikaniſchen</line>
        <line lrx="2289" lry="2631" ulx="554" uly="2539">Reichen am erſten bevoͤlkert zu ſeyn ſcheint, ſo laͤßt</line>
        <line lrx="2274" lry="2747" ulx="558" uly="2653">ſich doch nicht wohl ſagen, ob ganz Afrika von</line>
        <line lrx="2278" lry="2847" ulx="558" uly="2749">Egypten aus bevoͤlkert worden, oder ob andere aſia⸗</line>
        <line lrx="2275" lry="2950" ulx="561" uly="2856">tiſche oder europaͤiſche Kolonien *) hinuͤber gekom⸗</line>
        <line lrx="2275" lry="3060" ulx="559" uly="2966">men ſind; aber das iſt gewiß, daß die Phoͤnizier</line>
        <line lrx="2274" lry="3173" ulx="562" uly="3072">fruͤhzeitig Kolonien nach Afrika geſchickt haben.</line>
        <line lrx="2280" lry="3276" ulx="570" uly="3181">Unter den fuͤnf jetzt bekannten Welttheilen iſt Afrika</line>
        <line lrx="2346" lry="3387" ulx="571" uly="3291">noch der unbekannteſte. Die aͤlteſte Beſchreibung</line>
        <line lrx="2275" lry="3482" ulx="2040" uly="3424">von</line>
        <line lrx="1325" lry="3631" ulx="632" uly="3562">*) B. Moſ. 10. v. 6.</line>
        <line lrx="1877" lry="3726" ulx="625" uly="3653">**) Pſ. 105. v. 23. und Pſ. 106. v. 22.</line>
        <line lrx="2065" lry="3830" ulx="619" uly="3747">*) Siehe erſtes Baͤndchen Pag. 5. (*) Koloniſt.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="54" type="page" xml:id="s_AhI149-2_054">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_054.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1703" lry="541" type="textblock" ulx="1647" uly="533">
        <line lrx="1703" lry="541" ulx="1647" uly="533">——</line>
      </zone>
      <zone lrx="2047" lry="617" type="textblock" ulx="956" uly="534">
        <line lrx="2047" lry="617" ulx="956" uly="534">42 —NM</line>
      </zone>
      <zone lrx="2685" lry="1193" type="textblock" ulx="884" uly="679">
        <line lrx="2685" lry="771" ulx="952" uly="679">von Afrika ſcheint die des NMuba zu ſeyn, der ſie</line>
        <line lrx="2684" lry="880" ulx="884" uly="786">ums Jahr 11653 in arabiſcher Sprache ſchrieb, und</line>
        <line lrx="2096" lry="987" ulx="947" uly="898">die 1592 zu Rom gedruckt wurde.</line>
        <line lrx="2680" lry="1093" ulx="1033" uly="998">In Egypten, Biledulgerid, und Sara, wie auch</line>
        <line lrx="2678" lry="1193" ulx="946" uly="1104">in der Barbarey und in der ſudlichen Spitze ſind</line>
      </zone>
      <zone lrx="2734" lry="1307" type="textblock" ulx="942" uly="1210">
        <line lrx="2734" lry="1307" ulx="942" uly="1210">die Afrikaner gelb und braun, in den uͤbrigen Laͤn⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2675" lry="1961" type="textblock" ulx="935" uly="1327">
        <line lrx="2675" lry="1414" ulx="943" uly="1327">dern aber ſchwarz. Sie ſind laſterhaft, wild,</line>
        <line lrx="2674" lry="1530" ulx="943" uly="1425">grauſam und ſtark, wohnen theils in Staͤdten,</line>
        <line lrx="2674" lry="1632" ulx="941" uly="1539">theils unter Huͤtten, theils ſtreifen ſie von einem</line>
        <line lrx="2673" lry="1744" ulx="937" uly="1648">Orte zum andern, und werden davon eine ſehr</line>
        <line lrx="2666" lry="1856" ulx="939" uly="1748">große Menge jaͤhrlich als Sklaven an die Europaͤer</line>
        <line lrx="2205" lry="1961" ulx="935" uly="1868">verkauft, und nach Amerika gebracht.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2677" lry="2062" type="textblock" ulx="1023" uly="1924">
        <line lrx="2677" lry="2062" ulx="1023" uly="1924">Die Zahl der Einwohner in Afrika wird auf</line>
      </zone>
      <zone lrx="2666" lry="3585" type="textblock" ulx="902" uly="2080">
        <line lrx="2666" lry="2171" ulx="940" uly="2080">15% Millionen geſchaͤtzt, wiewohl nicht ſehr gewiß,</line>
        <line lrx="2663" lry="2277" ulx="933" uly="2189">weil man die Mitte von Afrika, die noch von</line>
        <line lrx="2664" lry="2388" ulx="929" uly="2297">keinem Europaͤer beſucht worden, zu wenig ken⸗</line>
        <line lrx="2663" lry="2496" ulx="931" uly="2410">net. Man weis nur ſo viel, daß die Bewohner</line>
        <line lrx="2659" lry="2612" ulx="927" uly="2516">derſelben grauſame, menſchenfreſſende Voͤlker ſind,</line>
        <line lrx="2657" lry="2720" ulx="928" uly="2625">und durch ihre Einfaͤlle in die Laͤnder an den</line>
        <line lrx="2238" lry="2832" ulx="929" uly="2739">Kuͤſten große Verwuͤſtungen anrichten.</line>
        <line lrx="2654" lry="2937" ulx="959" uly="2844">Die Afrikaner kann man uͤberhaupt unter drey</line>
        <line lrx="2654" lry="3051" ulx="924" uly="2954">Klaſſen bringen, Moslems, Eingebohrne, und</line>
        <line lrx="2650" lry="3162" ulx="902" uly="3066">Juden. Die Moslems und Juden bewohnen</line>
        <line lrx="2656" lry="3269" ulx="920" uly="3178">den noͤrdlichen Theil, und ſind Nachkommen der</line>
        <line lrx="2657" lry="3375" ulx="923" uly="3285">Mauren und Juden, die ein unzeitiger Eifer aus</line>
        <line lrx="2653" lry="3482" ulx="913" uly="3396">Spanien vertrieben hat. Sie lieſſen ſich an der</line>
        <line lrx="2648" lry="3585" ulx="918" uly="3501">Nordkuͤſte nieder, und errichteten große Reiche,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2649" lry="3796" type="textblock" ulx="913" uly="3606">
        <line lrx="2649" lry="3756" ulx="913" uly="3606">die, beſonders Aldſchier, den Spaniern ſchon oft</line>
        <line lrx="2642" lry="3796" ulx="2517" uly="3714">ihre</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2309" type="textblock" ulx="3047" uly="703">
        <line lrx="3175" lry="777" ulx="3121" uly="703">ſſte</line>
        <line lrx="3170" lry="888" ulx="3115" uly="810">ind</line>
        <line lrx="3180" lry="997" ulx="3111" uly="917">Har</line>
        <line lrx="3176" lry="1095" ulx="3115" uly="1044">nen</line>
        <line lrx="3170" lry="1205" ulx="3122" uly="1139">die</line>
        <line lrx="3174" lry="1324" ulx="3122" uly="1246">ſid</line>
        <line lrx="3173" lry="1422" ulx="3059" uly="1356">m</line>
        <line lrx="3179" lry="1544" ulx="3084" uly="1469">upen</line>
        <line lrx="3180" lry="1653" ulx="3068" uly="1575"> N</line>
        <line lrx="3180" lry="1762" ulx="3059" uly="1683">Der 11</line>
        <line lrx="3180" lry="1874" ulx="3057" uly="1796">Ohenna</line>
        <line lrx="3177" lry="1987" ulx="3056" uly="1901">Regercn</line>
        <line lrx="3168" lry="2094" ulx="3067" uly="2012">ſchaft,</line>
        <line lrx="3180" lry="2197" ulx="3064" uly="2119">tmene</line>
        <line lrx="3180" lry="2309" ulx="3047" uly="2233">nucht /</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="55" type="page" xml:id="s_AhI149-2_055">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_055.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="134" lry="768" type="textblock" ulx="0" uly="694">
        <line lrx="134" lry="768" ulx="0" uly="694">nN</line>
      </zone>
      <zone lrx="174" lry="1875" type="textblock" ulx="0" uly="1356">
        <line lrx="171" lry="1433" ulx="4" uly="1356">, w/</line>
        <line lrx="161" lry="1544" ulx="21" uly="1461">Stidten,</line>
        <line lrx="164" lry="1649" ulx="21" uly="1582">non awean</line>
        <line lrx="165" lry="1764" ulx="0" uly="1679"> ant ſchr</line>
        <line lrx="174" lry="1875" ulx="0" uly="1784">Euhar</line>
      </zone>
      <zone lrx="202" lry="2100" type="textblock" ulx="0" uly="2006">
        <line lrx="199" lry="2054" ulx="96" uly="2006">N 1</line>
        <line lrx="202" lry="2100" ulx="0" uly="2027"> W</line>
      </zone>
      <zone lrx="199" lry="2324" type="textblock" ulx="24" uly="2243">
        <line lrx="199" lry="2324" ulx="24" uly="2243">die ſch on</line>
      </zone>
      <zone lrx="205" lry="2668" type="textblock" ulx="0" uly="2459">
        <line lrx="205" lry="2556" ulx="15" uly="2459">de Berchne⸗</line>
        <line lrx="204" lry="2668" ulx="0" uly="2567">Polr in/</line>
      </zone>
      <zone lrx="19" lry="2892" type="textblock" ulx="0" uly="2849">
        <line lrx="10" lry="2870" ulx="0" uly="2849">†</line>
      </zone>
      <zone lrx="216" lry="3119" type="textblock" ulx="2" uly="3004">
        <line lrx="216" lry="3119" ulx="2" uly="3004">Kolrin u</line>
      </zone>
      <zone lrx="46" lry="3241" type="textblock" ulx="0" uly="3184">
        <line lrx="46" lry="3212" ulx="0" uly="3184">den</line>
      </zone>
      <zone lrx="237" lry="3335" type="textblock" ulx="0" uly="3236">
        <line lrx="237" lry="3335" ulx="0" uly="3236">achtommen N</line>
      </zone>
      <zone lrx="235" lry="3793" type="textblock" ulx="0" uly="3457">
        <line lrx="235" lry="3579" ulx="0" uly="3457">=l</line>
        <line lrx="224" lry="3724" ulx="22" uly="3568">goße en</line>
        <line lrx="204" lry="3746" ulx="24" uly="3684">1,en ſc</line>
        <line lrx="175" lry="3793" ulx="54" uly="3694">n .</line>
      </zone>
      <zone lrx="242" lry="3469" type="textblock" ulx="2" uly="3333">
        <line lrx="242" lry="3469" ulx="2" uly="3333">ninr Ein .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1618" lry="604" type="textblock" ulx="1214" uly="587">
        <line lrx="1618" lry="604" ulx="1214" uly="587">— —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2271" lry="3809" type="textblock" ulx="515" uly="700">
        <line lrx="2260" lry="789" ulx="534" uly="700">ihre Uebermacht haben fuͤhlen laſſen. Ihre Reiche</line>
        <line lrx="2259" lry="896" ulx="534" uly="803">ſind ordentlich eingerichtet, und ſie haben Kuͤnſte,</line>
        <line lrx="2261" lry="1006" ulx="533" uly="915">Handwerker, und große Staͤdte. Die Eingebohr⸗</line>
        <line lrx="2263" lry="1113" ulx="537" uly="1026">nen theilen ſich in viele Staͤmme, davon zween</line>
        <line lrx="2260" lry="1225" ulx="537" uly="1135">die groͤſten ſind, die Negern und Kaffern. Dieſe</line>
        <line lrx="2263" lry="1336" ulx="537" uly="1244">ſind ſaͤmmtlich Heyden, ſtehen zwar, ſo viel man</line>
        <line lrx="2252" lry="1438" ulx="533" uly="1351">deren bis jetzt kennet, zum Theil unter Koͤnigen,</line>
        <line lrx="2260" lry="1548" ulx="529" uly="1460">wohnen aber in elenden Huͤtten, und verdienen</line>
        <line lrx="2257" lry="1660" ulx="522" uly="1573">den NRamen wohleingerichteter Reiche nicht.</line>
        <line lrx="2256" lry="1758" ulx="522" uly="1674">Der Karakter der Afrikaner iſt Traͤgheit und</line>
        <line lrx="2255" lry="1878" ulx="522" uly="1789">Ohnmacht. Der Ueberſluß der Nahrungsmittel</line>
        <line lrx="2259" lry="1975" ulx="520" uly="1891">beguͤnſtigt ihre Faulheit; ſie haben keine Leiden⸗</line>
        <line lrx="2260" lry="2089" ulx="525" uly="2004">ſchaft, als Rache, und die brennende Sonnenhitze</line>
        <line lrx="2258" lry="2190" ulx="522" uly="2102">trocknet alle koͤrperliche Feuchtigkeiten auf, und</line>
        <line lrx="2257" lry="2300" ulx="523" uly="2208">macht ſie traͤg, muthlos und ohnmaͤchtig. Ihre</line>
        <line lrx="2271" lry="2408" ulx="521" uly="2318">Traͤgheit hat den Europaͤern erlaubt, Niederlaſſun⸗</line>
        <line lrx="2258" lry="2518" ulx="521" uly="2426">gen an ihren Kuͤſten aufzurichten. Die Portu⸗</line>
        <line lrx="2255" lry="2624" ulx="522" uly="2537">gieſen, welche im 15. Jahrhundert die erſten in</line>
        <line lrx="2258" lry="2737" ulx="519" uly="2649">neuern Zeiten waren, welche die afrikaniſchen Kuͤ⸗</line>
        <line lrx="2255" lry="2840" ulx="521" uly="2758">ſten beſuchten, und umſchifften, haben nebſt andern</line>
        <line lrx="2252" lry="2952" ulx="515" uly="2865">Maͤchten, hie und da, wichtige Etabliſſements.</line>
        <line lrx="2254" lry="3065" ulx="519" uly="2969">Da die Afrikaner uͤberhaupt zu wenig Eifer ange⸗</line>
        <line lrx="2257" lry="3169" ulx="518" uly="3079">wandt haben, um aus einem rohen, und unor⸗</line>
        <line lrx="2252" lry="3278" ulx="518" uly="3185">dentlichen Zuſtande, in einen geſitteten und feinern</line>
        <line lrx="2251" lry="3382" ulx="521" uly="3288">zu gelangen, ſo iſt jetzt Afrika derjenige unter allen</line>
        <line lrx="2260" lry="3501" ulx="518" uly="3390">Welttheilen, wo am wenigſten buͤrgerliche Ord⸗</line>
        <line lrx="2262" lry="3598" ulx="519" uly="3509">nung, Wiſſenſchaft, Weisheit, und vernuͤnftige</line>
        <line lrx="2055" lry="3702" ulx="517" uly="3618">Religion anzutrefen ſind.</line>
        <line lrx="2245" lry="3809" ulx="2106" uly="3732">Die</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="56" type="page" xml:id="s_AhI149-2_056">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_056.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2692" lry="1000" type="textblock" ulx="960" uly="558">
        <line lrx="2043" lry="636" ulx="965" uly="558">44 —</line>
        <line lrx="2674" lry="788" ulx="1046" uly="691">Die Araber nennen dieſen Welttheil Magreb,</line>
        <line lrx="2692" lry="899" ulx="960" uly="813">(das Abendland, Occident,) nur Egypten ausge⸗</line>
        <line lrx="2011" lry="1000" ulx="962" uly="916">nommen, das ſie Meſr heiſſen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2211" lry="1194" type="textblock" ulx="1501" uly="1096">
        <line lrx="2211" lry="1194" ulx="1501" uly="1096">IV. Amerika.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2700" lry="3604" type="textblock" ulx="921" uly="1285">
        <line lrx="2690" lry="1375" ulx="1050" uly="1285">Amerika liegt uns Europaͤern gegen Abend.</line>
        <line lrx="2689" lry="1487" ulx="965" uly="1400">Seine Graͤnzen ſind gegen Mitternacht das Eis⸗</line>
        <line lrx="2679" lry="1590" ulx="965" uly="1501">meer, gegen Abend das Sud⸗oder ſtille Meer *),</line>
        <line lrx="2683" lry="1698" ulx="964" uly="1610">gegen Mittag das magellaniſche, oder patago⸗</line>
        <line lrx="2685" lry="1804" ulx="963" uly="1717">niſche Meer, und gegen Morgen das atlantiſche</line>
        <line lrx="2688" lry="1912" ulx="965" uly="1821">Meer. Seine groͤſte Laͤnge ſoll 1800 und ſeine</line>
        <line lrx="2080" lry="2018" ulx="964" uly="1930">hoͤchſte Breite 1200 Meilen ſeyn.</line>
        <line lrx="2692" lry="2131" ulx="1049" uly="2046">Es laͤßt ſich als zwo Halbinſeln anſehen, die</line>
        <line lrx="2687" lry="2239" ulx="964" uly="2157">in der Mitte, durch die Erdenge von Panama zu⸗</line>
        <line lrx="2683" lry="2348" ulx="963" uly="2259">ſammenhaͤngen, und das feſte Land ausmachen,</line>
        <line lrx="2690" lry="2455" ulx="967" uly="2361">welches in Nord⸗ und Sudamerika eingetheilt</line>
        <line lrx="2687" lry="2554" ulx="968" uly="2470">wird. Die in der Mitte liegenden Inſeln werden</line>
        <line lrx="2682" lry="2664" ulx="965" uly="2580">Weſtindien genannt. Dies ſind die Inſeln, die</line>
        <line lrx="2688" lry="2766" ulx="965" uly="2681">uͤberhaupt Antillen, oder Zuckerinſeln, genannt</line>
        <line lrx="2690" lry="2872" ulx="965" uly="2778">werden. Ehemals wurde ganz Amerika. Weſtin⸗</line>
        <line lrx="2695" lry="2998" ulx="921" uly="2897">dien genannt, weil damals alles von den Bemuͤ⸗</line>
        <line lrx="2687" lry="3100" ulx="953" uly="3007">hungen der Portugieſen, nach Indien in Aſien,</line>
        <line lrx="2698" lry="3214" ulx="968" uly="3111">um die ſuͤdliche Spitze von Afrika herum zu ſchif⸗</line>
        <line lrx="2700" lry="3310" ulx="964" uly="3228">fen, voll war, und man ein entferntes, und mit</line>
        <line lrx="2700" lry="3419" ulx="2499" uly="3334">Schaͤ⸗</line>
        <line lrx="2698" lry="3509" ulx="1028" uly="3437">*) Die Benennung: ſtilles Meer, hat es von dem</line>
        <line lrx="2697" lry="3604" ulx="1173" uly="3531">Portugieſen Magellan bekommen, weil er 1522</line>
      </zone>
      <zone lrx="2771" lry="3709" type="textblock" ulx="1178" uly="3621">
        <line lrx="2771" lry="3709" ulx="1178" uly="3621">auf ſeiner Fahrt durch daſſelbe ſo guͤnſtiges, ange⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1816" lry="3783" type="textblock" ulx="1176" uly="3712">
        <line lrx="1816" lry="3783" ulx="1176" uly="3712">nehmes Wetter hatte.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3087" type="textblock" ulx="3016" uly="692">
        <line lrx="3180" lry="787" ulx="3061" uly="692">Schte</line>
        <line lrx="3176" lry="879" ulx="3056" uly="806">hunen</line>
        <line lrx="3155" lry="1001" ulx="3056" uly="920">haher</line>
        <line lrx="3180" lry="1101" ulx="3108" uly="1031">Die</line>
        <line lrx="3170" lry="1205" ulx="3071" uly="1136">einem</line>
        <line lrx="3180" lry="1327" ulx="3070" uly="1244">ijn en</line>
        <line lrx="3180" lry="1427" ulx="3051" uly="1348"> l</line>
        <line lrx="3180" lry="1528" ulx="3034" uly="1457">len Gen</line>
        <line lrx="3180" lry="1639" ulx="3032" uly="1567">Vaterlord</line>
        <line lrx="3167" lry="1760" ulx="3027" uly="1663">kang er</line>
        <line lrx="3170" lry="1874" ulx="3030" uly="1802">nen, an</line>
        <line lrx="3180" lry="1982" ulx="3038" uly="1905">oewgic⸗</line>
        <line lrx="3155" lry="2080" ulx="3048" uly="2013">tewarh</line>
        <line lrx="3171" lry="2193" ulx="3039" uly="2116">Daomaſ</line>
        <line lrx="3180" lry="2316" ulx="3029" uly="2222">linin e</line>
        <line lrx="3180" lry="2419" ulx="3022" uly="2330">ſnden; 8</line>
        <line lrx="3180" lry="2544" ulx="3021" uly="2438">en Sueft</line>
        <line lrx="3180" lry="2639" ulx="3017" uly="2547">Cebirge</line>
        <line lrx="3180" lry="2748" ulx="3016" uly="2655">holunbus</line>
        <line lrx="3176" lry="2869" ulx="3017" uly="2778">nan den T</line>
        <line lrx="3180" lry="2972" ulx="3021" uly="2876">niſte e</line>
        <line lrx="3167" lry="3087" ulx="3030" uly="2999">N nch</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="57" type="page" xml:id="s_AhI149-2_057">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_057.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="148" lry="796" type="textblock" ulx="0" uly="709">
        <line lrx="148" lry="796" ulx="0" uly="709">hures,</line>
      </zone>
      <zone lrx="182" lry="1933" type="textblock" ulx="0" uly="1309">
        <line lrx="178" lry="1382" ulx="2" uly="1309">n Mend.</line>
        <line lrx="176" lry="1496" ulx="4" uly="1420">des Lls⸗</line>
        <line lrx="165" lry="1603" ulx="0" uly="1530">emheer),</line>
        <line lrx="164" lry="1714" ulx="0" uly="1646">r palago⸗</line>
        <line lrx="168" lry="1820" ulx="8" uly="1740">lamiſche</line>
      </zone>
      <zone lrx="210" lry="3153" type="textblock" ulx="0" uly="2073">
        <line lrx="195" lry="2161" ulx="22" uly="2073">nſchen, N.</line>
        <line lrx="184" lry="2276" ulx="0" uly="2198">Deema</line>
        <line lrx="188" lry="2489" ulx="0" uly="2396">. angchelt</line>
        <line lrx="187" lry="2722" ulx="18" uly="2614">NMen, Ne</line>
        <line lrx="185" lry="2817" ulx="0" uly="2727">1t,gaumm</line>
        <line lrx="192" lry="2925" ulx="0" uly="2836">ta. Weſh⸗</line>
        <line lrx="207" lry="3042" ulx="0" uly="2946">den Dond⸗</line>
        <line lrx="210" lry="3153" ulx="0" uly="3056">en in Men</line>
      </zone>
      <zone lrx="265" lry="3264" type="textblock" ulx="0" uly="3155">
        <line lrx="265" lry="3264" ulx="0" uly="3155">trum i⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="227" lry="3792" type="textblock" ulx="3" uly="3274">
        <line lrx="225" lry="3383" ulx="3" uly="3274">nts,  n</line>
        <line lrx="227" lry="3465" ulx="144" uly="3374">Sh⸗</line>
        <line lrx="223" lry="3599" ulx="8" uly="3491">gat es uin m</line>
        <line lrx="217" lry="3693" ulx="14" uly="3589">, wil a</line>
        <line lrx="220" lry="3792" ulx="5" uly="3677">gintins/ℳ</line>
      </zone>
      <zone lrx="2282" lry="3819" type="textblock" ulx="502" uly="569">
        <line lrx="2223" lry="640" ulx="2130" uly="569">45</line>
        <line lrx="2227" lry="800" ulx="506" uly="704">Schaͤtzen angefuͤlltes Land, Indien heißen zu</line>
        <line lrx="2229" lry="906" ulx="507" uly="815">koͤnnen glaubte; das eigentliche alte Indien, bekam</line>
        <line lrx="2126" lry="1017" ulx="508" uly="929">daher zum Unterſchied den Namen Gſtindien.</line>
        <line lrx="2230" lry="1127" ulx="593" uly="1037">Die Entdeckung dieſes Welttheiles ruͤhrt von</line>
        <line lrx="2235" lry="1228" ulx="511" uly="1143">einem Genueſer, Chriſtoph Kolumbus, oder wie</line>
        <line lrx="2233" lry="1332" ulx="508" uly="1250">ihn einige nennen, Rolon, oder Kolomba, her,</line>
        <line lrx="2233" lry="1442" ulx="507" uly="1349">und faͤllt ins Jahr 1492. In einem Seekriege;,</line>
        <line lrx="2237" lry="1550" ulx="502" uly="1455">den Genua mit Venedig fuͤhrte, diente er ſeinem</line>
        <line lrx="2225" lry="1651" ulx="506" uly="1567">Vaterlande. Da aber ſein Schiff in Brand gerieth,</line>
        <line lrx="2239" lry="1760" ulx="502" uly="1666">ſprang er ins Meer, und rettete ſich durch Schwim⸗</line>
        <line lrx="2254" lry="1879" ulx="507" uly="1790">men, an die, zwo Seemeilen *) weit entfernte</line>
        <line lrx="2240" lry="1982" ulx="515" uly="1891">portugieſiſche Kuͤſte. Er kam nach Liſſabon, und</line>
        <line lrx="2239" lry="2087" ulx="516" uly="2003">erwarb ſich da die Freundſchaft vieler Seeleute.</line>
        <line lrx="2239" lry="2203" ulx="511" uly="2112">Damals machten die Portugieſen kuͤhne Verſuche,</line>
        <line lrx="2241" lry="2309" ulx="511" uly="2216">einen Weg nach Oſtindien um Afrika herum zu</line>
        <line lrx="2282" lry="2430" ulx="513" uly="2324">finden; Bartholomaͤus Diaz, einer ihrer kuͤhne⸗⸗</line>
        <line lrx="2243" lry="2527" ulx="513" uly="2431">ſten Seefahrer, war 1486 ſchon bis an das Vor⸗</line>
        <line lrx="2240" lry="2634" ulx="515" uly="2536">gebirge der guten Hoffnung *) gekommen.</line>
        <line lrx="2243" lry="2744" ulx="511" uly="2646">Kolumbus uͤberlegte die Sache, und ſchloß, daß</line>
        <line lrx="2243" lry="2856" ulx="516" uly="2764">man den Weg dahin viel naͤher und leichter finden</line>
        <line lrx="2245" lry="2962" ulx="518" uly="2862">muͤßte, wenn man, da unſre Welt rund ſey, im⸗</line>
        <line lrx="2247" lry="3069" ulx="523" uly="2975">mer nach Weſten zu ſegelte. In ſeiner Vermu⸗</line>
        <line lrx="2242" lry="3174" ulx="2052" uly="3093">thung</line>
        <line lrx="2031" lry="3333" ulx="593" uly="3238">*) Eine Seemeile iſt 1 und eine halbe SEtunde.</line>
        <line lrx="2250" lry="3442" ulx="595" uly="3369">*n) Diaz nannte es Cabo tormentoſo, oder das ſtuͤr⸗</line>
        <line lrx="2249" lry="3538" ulx="731" uly="3462">miſche Vorgebirge. Aber Johann der zweyte</line>
        <line lrx="2247" lry="3631" ulx="728" uly="3554">Koͤnig von Portugall gab ihm den jetzigen Namen,</line>
        <line lrx="2250" lry="3722" ulx="733" uly="3644">weil es die beſte Hoffnung machte, den geſuchten</line>
        <line lrx="1645" lry="3819" ulx="717" uly="3737">Weg nach Indien zu finden. —</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="58" type="page" xml:id="s_AhI149-2_058">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_058.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2670" lry="3364" type="textblock" ulx="915" uly="670">
        <line lrx="2669" lry="766" ulx="927" uly="670">thung beſtaͤrkte ihn ein, von einem weit gegen We⸗</line>
        <line lrx="2659" lry="879" ulx="931" uly="778">ſten geſegelten portugieſiſchen Schiffe aufgefangenes,</line>
        <line lrx="2659" lry="986" ulx="926" uly="883">kuͤnſtlich geſchnitztes Holz; auch unbekannte Baͤume,</line>
        <line lrx="2663" lry="1094" ulx="923" uly="997">die oͤfters aus Weſten an die Kuͤſten der azoriſchen</line>
        <line lrx="2660" lry="1201" ulx="928" uly="1104">Inſeln getrieben wurden. Er entdeckte dem Rath</line>
        <line lrx="2661" lry="1302" ulx="923" uly="1217">zu Genua ſeine Gedanken; der wies ihn ab. Nach</line>
        <line lrx="2656" lry="1400" ulx="923" uly="1320">vielen auch an dem ſpaniſchen Hofe, an den er</line>
        <line lrx="2665" lry="1517" ulx="921" uly="1425">ſich endlich wandte, hiebey gefundenen Hinderniſſen,</line>
        <line lrx="2668" lry="1620" ulx="919" uly="1535">brachte er es doch ſo weit, daß Iſabella, die Ge⸗</line>
        <line lrx="2657" lry="1735" ulx="919" uly="1636">mahlin des Koͤnigs Ferdinand des katholiſchen,</line>
        <line lrx="2669" lry="1841" ulx="929" uly="1746">3 kleine Schiffe ausruͤſten ließ, mit welchen Rolum.</line>
        <line lrx="2670" lry="1951" ulx="916" uly="1845">bus den 3. Auguſt 1492 abſegelte. Er ſegelte</line>
        <line lrx="2666" lry="2057" ulx="922" uly="1965">immer nach Weſten zu, und in der Nacht vom 11.</line>
        <line lrx="2668" lry="2163" ulx="915" uly="2073">Oktober wurde Land entdeckt. Dies war die Inſel</line>
        <line lrx="2667" lry="2263" ulx="925" uly="2176">Guanahani, oder Kot Inſel *), die nun Ko⸗</line>
        <line lrx="2654" lry="2386" ulx="918" uly="2283">lumbus im Namen der Koͤnigin Iſabella in Beſitz</line>
        <line lrx="1128" lry="2468" ulx="926" uly="2394">nahm.</line>
        <line lrx="2661" lry="2597" ulx="1002" uly="2503">Den 15. Merz 1493 kam er wieder in Spanien</line>
        <line lrx="2659" lry="2705" ulx="920" uly="2595">an; nachdem er 7 Monate und 11 Tage auf ſeiner</line>
        <line lrx="2655" lry="2817" ulx="921" uly="2721">Hin⸗und Herreiſe zugebracht hatte. In der Folge</line>
        <line lrx="2658" lry="2914" ulx="925" uly="2828">ſchiffete Rolumbus noch dreymal, mithin viermal</line>
        <line lrx="2659" lry="3025" ulx="925" uly="2936">in allem, in dieſe neuen Gegenden, und entdeckte</line>
        <line lrx="2656" lry="3134" ulx="922" uly="3028">bey ſeiner dritten Reiſe 1496 das feſte Land an</line>
        <line lrx="2659" lry="3245" ulx="918" uly="3147">der Kuͤſte, die den Namen Paria hatte, den es</line>
        <line lrx="2657" lry="3364" ulx="921" uly="3257">noch fuͤhrt *). Rolumbus war aus Koguro</line>
      </zone>
      <zone lrx="2655" lry="3473" type="textblock" ulx="2568" uly="3407">
        <line lrx="2655" lry="3473" ulx="2568" uly="3407">ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2651" lry="3794" type="textblock" ulx="990" uly="3522">
        <line lrx="2651" lry="3608" ulx="990" uly="3522">*) Kolumbus nannte ſie bey ſeiner Entdeckung St.</line>
        <line lrx="1465" lry="3678" ulx="1138" uly="3621">Salvador.</line>
        <line lrx="2388" lry="3794" ulx="996" uly="3714">*) Iſt ein Theil der Kuͤſte von Terra firma.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3119" lry="691" type="textblock" ulx="3109" uly="667">
        <line lrx="3119" lry="691" ulx="3109" uly="667">1</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3261" type="textblock" ulx="3025" uly="673">
        <line lrx="3180" lry="757" ulx="3058" uly="673">ſhuetia</line>
        <line lrx="3180" lry="863" ulx="3055" uly="785">ſerb er</line>
        <line lrx="3180" lry="974" ulx="3057" uly="894">in z9.</line>
        <line lrx="3180" lry="1075" ulx="3111" uly="1003">Di</line>
        <line lrx="3180" lry="1190" ulx="3067" uly="1111">heil</line>
        <line lrx="3180" lry="1301" ulx="3074" uly="1222">ſchen</line>
        <line lrx="3180" lry="1411" ulx="3055" uly="1329">Mir</line>
        <line lrx="3180" lry="1521" ulx="3043" uly="1436">ſn dahi</line>
        <line lrx="3175" lry="1615" ulx="3044" uly="1542">Crlaubnt</line>
        <line lrx="3180" lry="1736" ulx="3042" uly="1648">Cungen</line>
        <line lrx="3180" lry="1842" ulx="3046" uly="1760">chickte</line>
        <line lrx="3180" lry="1954" ulx="3054" uly="1882">Ur woe</line>
        <line lrx="3180" lry="2056" ulx="3064" uly="1989">don der</line>
        <line lrx="3180" lry="2170" ulx="3061" uly="2085">Neſen</line>
        <line lrx="3180" lry="2288" ulx="3041" uly="2196">Mviſj</line>
        <line lrx="3180" lry="2388" ulx="3034" uly="2310">Glch an</line>
        <line lrx="3179" lry="2503" ulx="3032" uly="2410">elan</line>
        <line lrx="3178" lry="2606" ulx="3031" uly="2520">Veſputin</line>
        <line lrx="3180" lry="2731" ulx="3026" uly="2633">iſe Neie</line>
        <line lrx="3178" lry="2830" ulx="3025" uly="2739">N r n</line>
        <line lrx="3180" lry="2937" ulx="3030" uly="2848">ch une</line>
        <line lrx="3158" lry="3055" ulx="3043" uly="2955">ichtge</line>
        <line lrx="3177" lry="3162" ulx="3045" uly="3059">leſcchrh</line>
        <line lrx="3176" lry="3261" ulx="3048" uly="3174">abͤſere</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3374" type="textblock" ulx="2989" uly="3296">
        <line lrx="3180" lry="3374" ulx="2989" uly="3296">inn henne</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3712" type="textblock" ulx="3014" uly="3390">
        <line lrx="3180" lry="3481" ulx="3027" uly="3390">deckt pa</line>
        <line lrx="3178" lry="3597" ulx="3064" uly="3510">Diex</line>
        <line lrx="3180" lry="3712" ulx="3014" uly="3619">ſer, oh</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="59" type="page" xml:id="s_AhI149-2_059">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_059.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="190" lry="2323" type="textblock" ulx="0" uly="1259">
        <line lrx="168" lry="1335" ulx="5" uly="1259">b. Nach</line>
        <line lrx="160" lry="1432" ulx="2" uly="1372">an den en</line>
        <line lrx="165" lry="1552" ulx="0" uly="1477">derniſſea,</line>
        <line lrx="172" lry="1667" ulx="0" uly="1588">,die Ge⸗</line>
        <line lrx="172" lry="1885" ulx="0" uly="1812">n Rolum.</line>
        <line lrx="186" lry="2002" ulx="4" uly="1920">K e</line>
        <line lrx="190" lry="2107" ulx="0" uly="2046">Gi dom I.</line>
        <line lrx="190" lry="2218" ulx="1" uly="2131"> die Nſl</line>
        <line lrx="182" lry="2323" ulx="0" uly="2250">.t nun Bo⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="188" lry="2659" type="textblock" ulx="64" uly="2576">
        <line lrx="188" lry="2659" ulx="64" uly="2576">in Spenien</line>
      </zone>
      <zone lrx="206" lry="3448" type="textblock" ulx="0" uly="2901">
        <line lrx="181" lry="2996" ulx="0" uly="2901">in wammd</line>
        <line lrx="195" lry="3107" ulx="0" uly="3013">nd endetn</line>
        <line lrx="199" lry="3219" ulx="2" uly="3138">1e Lond</line>
        <line lrx="206" lry="3336" ulx="2" uly="3235">gene, dent</line>
        <line lrx="206" lry="3448" ulx="5" uly="3359">uus Bogin</line>
      </zone>
      <zone lrx="203" lry="3521" type="textblock" ulx="179" uly="3475">
        <line lrx="195" lry="3497" ulx="181" uly="3475">6</line>
        <line lrx="203" lry="3521" ulx="179" uly="3482">66</line>
      </zone>
      <zone lrx="207" lry="3711" type="textblock" ulx="0" uly="3614">
        <line lrx="207" lry="3711" ulx="0" uly="3614">thetn 5,</line>
      </zone>
      <zone lrx="87" lry="3917" type="textblock" ulx="9" uly="3845">
        <line lrx="87" lry="3917" ulx="9" uly="3845">ſirme</line>
      </zone>
      <zone lrx="1573" lry="586" type="textblock" ulx="1489" uly="578">
        <line lrx="1573" lry="586" ulx="1489" uly="578">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2252" lry="629" type="textblock" ulx="2153" uly="558">
        <line lrx="2252" lry="629" ulx="2153" uly="558">47</line>
      </zone>
      <zone lrx="2262" lry="3708" type="textblock" ulx="500" uly="695">
        <line lrx="2244" lry="786" ulx="503" uly="695">gebuͤrtig, und eines Wollenkaͤmmers Sohn. Er</line>
        <line lrx="2244" lry="898" ulx="503" uly="811">ſtarb endlich zu Valladolid den 20. May 1506,</line>
        <line lrx="1449" lry="1003" ulx="510" uly="920">im 59. Jahre ſeines Alters.</line>
        <line lrx="2259" lry="1110" ulx="602" uly="1025">Die Benennung Amerika hat dieſer neue Welt⸗</line>
        <line lrx="2262" lry="1218" ulx="510" uly="1133">theil unrechtmaͤßiger Weiſe von einem florentini⸗</line>
        <line lrx="2250" lry="1335" ulx="509" uly="1242">ſchen Kaufmann Amerikus Veſputius erhalten.</line>
        <line lrx="2253" lry="1431" ulx="506" uly="1349">Dieſer gieng den 20. May 1499 mit den 4 Schif⸗</line>
        <line lrx="2252" lry="1543" ulx="506" uly="1456">fen dahin, die einige Kaufleute zu Sevilla, mit</line>
        <line lrx="2252" lry="1647" ulx="511" uly="1561">Erlaubniß des ſpaniſchen Hofes, zu neuen Entde⸗</line>
        <line lrx="2247" lry="1756" ulx="508" uly="1666">ckungen unter Anfuͤhrung des Alonzo de Oieda</line>
        <line lrx="2248" lry="1866" ulx="512" uly="1774">abſchickten. Gieda hatte den Rolumbus auf ſei⸗</line>
        <line lrx="2248" lry="1976" ulx="509" uly="1890">ner zweyten Reiſe nach Weſtindien begleitet, und</line>
        <line lrx="2251" lry="2079" ulx="509" uly="1997">von der dritten Reiſe des Aolumbus bekam er</line>
        <line lrx="2247" lry="2190" ulx="513" uly="2098">deſſen Tagebuch und Karten zu ſehen. Er befolgte</line>
        <line lrx="2244" lry="2303" ulx="505" uly="2208">ſclaviſch den Weg des Rolumbus, und kam alſo</line>
        <line lrx="2248" lry="2409" ulx="506" uly="2313">auch an der Kuͤſte Paria an, ſegelte bis Capo de</line>
        <line lrx="2241" lry="2520" ulx="503" uly="2424">Vela, unterſuchte die Geſtalt der Kuͤſte, wobey</line>
        <line lrx="2250" lry="2623" ulx="504" uly="2529">Veſputius, welcher die vornehmſte Aufſicht uͤber</line>
        <line lrx="2236" lry="2737" ulx="501" uly="2636">dieſe Reiſe fuͤhrte, alles ſehr ſorgfaͤltig beobachtete.</line>
        <line lrx="2242" lry="2842" ulx="500" uly="2748">Als er nach Spanien zuruͤckkam, machte er eine</line>
        <line lrx="2243" lry="2953" ulx="500" uly="2857">ſehr unterhaltende Beſchreibung, und ertheilte</line>
        <line lrx="2244" lry="3061" ulx="508" uly="2961">wichtige Nachrichten von den Laͤndern, welche er</line>
        <line lrx="2243" lry="3166" ulx="505" uly="3065">beſucht hatte, und hatte das Herz, dieſen Welttheil</line>
        <line lrx="2239" lry="3269" ulx="504" uly="3174">als ſeine Entdeckung nach ſeinem Namen Amerika</line>
        <line lrx="2238" lry="3385" ulx="504" uly="3284">zu nennen; welcher Betrug aber in der Folge ent⸗</line>
        <line lrx="1829" lry="3468" ulx="502" uly="3388">deckt worden iſt.</line>
        <line lrx="2239" lry="3599" ulx="593" uly="3499">Die Einwohner von Amerika ſind theils India⸗</line>
        <line lrx="2234" lry="3708" ulx="505" uly="3607">ner, oder Eingebohrne, (Ureinwohner) theils</line>
      </zone>
      <zone lrx="2227" lry="3817" type="textblock" ulx="2088" uly="3745">
        <line lrx="2227" lry="3817" ulx="2088" uly="3745">Eu⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="60" type="page" xml:id="s_AhI149-2_060">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_060.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2020" lry="569" type="textblock" ulx="1615" uly="553">
        <line lrx="2020" lry="569" ulx="1615" uly="553">2</line>
      </zone>
      <zone lrx="2027" lry="601" type="textblock" ulx="973" uly="510">
        <line lrx="2027" lry="601" ulx="973" uly="510">48 õõ</line>
      </zone>
      <zone lrx="2695" lry="3576" type="textblock" ulx="964" uly="669">
        <line lrx="2681" lry="766" ulx="972" uly="669">Luropaͤer, theils Negers, oder Mohren. Cha⸗</line>
        <line lrx="2680" lry="872" ulx="969" uly="791">petonen iſt der allgemeine Name der amerikaniſchen</line>
        <line lrx="2679" lry="980" ulx="970" uly="893">Europaͤer. Ihre Nachkommen heiſſen Kreolen. —</line>
        <line lrx="2679" lry="1138" ulx="965" uly="1004">Woher Amerika ſeine erſte Einwohner bekommen</line>
        <line lrx="2038" lry="1191" ulx="965" uly="1105">habe, laͤßt ſich nicht beſtimmen.</line>
        <line lrx="2679" lry="1309" ulx="1051" uly="1137">Der Religionen in Amerika ſind mancherley.</line>
        <line lrx="2682" lry="1409" ulx="967" uly="1321">Die Europaer haben ihre chriſtlichen National⸗</line>
        <line lrx="2676" lry="1518" ulx="966" uly="1427">religionen mit hinuͤber gebracht, und ſuchen ſolche</line>
        <line lrx="2678" lry="1624" ulx="964" uly="1537">in ihren Kolonien und unter den angraͤnzenden</line>
        <line lrx="2678" lry="1736" ulx="966" uly="1645">Indianern auszubreiten, und fortzupflanzen. In</line>
        <line lrx="2677" lry="1837" ulx="965" uly="1748">den englaͤndiſchen Kolonien ſind nebſt den engliſch</line>
        <line lrx="2683" lry="1948" ulx="966" uly="1860">und franzoͤſiſch Reformirten viele Lutheraner, Qua⸗</line>
        <line lrx="2683" lry="2054" ulx="972" uly="1961">ker, Widertaͤufer, Herrnhuter, auch Juden, die zu</line>
        <line lrx="2686" lry="2172" ulx="968" uly="2076">Neuyork und Neuport Synagogen haben, und in</line>
        <line lrx="2675" lry="2269" ulx="967" uly="2188">den neuen Eroberungen von den Franzoſen und</line>
        <line lrx="2685" lry="2377" ulx="968" uly="2296">Spaniern, viele Katholicken. In Surinam, Eße⸗</line>
        <line lrx="2682" lry="2488" ulx="972" uly="2407">quebo, und auf der Inſel Kuroſa, haben die Luthe⸗</line>
        <line lrx="2688" lry="2607" ulx="969" uly="2512">raner Kirchen, und die Juden Synagogen. Die</line>
        <line lrx="2690" lry="2709" ulx="968" uly="2623">Aufſicht der katholiſchen Religion haben in dem</line>
        <line lrx="2689" lry="2818" ulx="965" uly="2726">ſpaniſchen Amerika 6 Erzbiſchoͤffe und 31 Biſchoͤffe</line>
        <line lrx="2688" lry="2919" ulx="966" uly="2836">nebſt 3 Inquiſitionstribunalen; im portugieſiſchen</line>
        <line lrx="2693" lry="3030" ulx="968" uly="2948">aber ein Erzbiſchoff zu St. Salvador, und 3 Bi⸗</line>
        <line lrx="2689" lry="3145" ulx="968" uly="3053">ſchoͤffe zu St. Sebaſtian, Olinde und Maragnan.</line>
        <line lrx="2693" lry="3256" ulx="968" uly="3170">Frankreich hatte einen Biſchoff zu Quebeck, welcher</line>
        <line lrx="2695" lry="3368" ulx="972" uly="3278">nun unter englaͤndiſchem Schutze ſteht. Der Erz⸗</line>
        <line lrx="2693" lry="3473" ulx="968" uly="3380">biſchoff von Hiſpaniola fuͤhrt den Titel Primas</line>
        <line lrx="2189" lry="3576" ulx="968" uly="3493">des ſogenannten ſpaniſchen Indiens.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2706" lry="3789" type="textblock" ulx="2576" uly="3713">
        <line lrx="2706" lry="3789" ulx="2576" uly="3713">Die</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1327" type="textblock" ulx="3060" uly="706">
        <line lrx="3180" lry="778" ulx="3106" uly="706">N.</line>
        <line lrx="3180" lry="891" ulx="3067" uly="815">aidniſ</line>
        <line lrx="3180" lry="992" ulx="3060" uly="923">Cler Dr</line>
        <line lrx="3180" lry="1113" ulx="3061" uly="1040">merge</line>
        <line lrx="3180" lry="1218" ulx="3074" uly="1156">Nn,</line>
        <line lrx="3178" lry="1327" ulx="3080" uly="1246">bittung</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2529" type="textblock" ulx="3024" uly="2005">
        <line lrx="3180" lry="2084" ulx="3049" uly="2005">WMiance</line>
        <line lrx="3180" lry="2206" ulx="3047" uly="2129">Perwan</line>
        <line lrx="3180" lry="2414" ulx="3024" uly="2335">Reveis ho</line>
        <line lrx="3180" lry="2529" ulx="3024" uly="2440">ſundes,</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="61" type="page" xml:id="s_AhI149-2_061">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_061.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="94" lry="732" type="textblock" ulx="10" uly="658">
        <line lrx="94" lry="732" ulx="10" uly="658">Cha⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="160" lry="844" type="textblock" ulx="0" uly="768">
        <line lrx="160" lry="844" ulx="0" uly="768">iſchen</line>
      </zone>
      <zone lrx="159" lry="3501" type="textblock" ulx="0" uly="1201">
        <line lrx="120" lry="1279" ulx="0" uly="1201">Nherley⸗</line>
        <line lrx="116" lry="1375" ulx="0" uly="1310">onal</line>
        <line lrx="102" lry="1501" ulx="0" uly="1420">ſache</line>
        <line lrx="95" lry="1613" ulx="0" uly="1534">gaden</line>
        <line lrx="100" lry="1829" ulx="0" uly="1745">ngich</line>
        <line lrx="100" lry="1938" ulx="6" uly="1865">OQua⸗</line>
        <line lrx="123" lry="2161" ulx="2" uly="2071">Id n</line>
        <line lrx="112" lry="2256" ulx="0" uly="2180">r</line>
        <line lrx="107" lry="2376" ulx="0" uly="2291">Ee</line>
        <line lrx="111" lry="2483" ulx="0" uly="2404">he</line>
        <line lrx="123" lry="2594" ulx="0" uly="2508">. De</line>
        <line lrx="125" lry="2698" ulx="21" uly="2628"> dem</line>
        <line lrx="117" lry="2822" ulx="0" uly="2728">biſhiſe</line>
        <line lrx="125" lry="2938" ulx="2" uly="2843">geſce</line>
        <line lrx="141" lry="3039" ulx="0" uly="2953">d; Be</line>
        <line lrx="147" lry="3161" ulx="0" uly="3077">Nnragrone</line>
        <line lrx="155" lry="3273" ulx="0" uly="3179">, c</line>
        <line lrx="158" lry="3384" ulx="29" uly="3291">Der Ei</line>
        <line lrx="159" lry="3501" ulx="0" uly="3399">A peimn</line>
      </zone>
      <zone lrx="161" lry="3803" type="textblock" ulx="98" uly="3717">
        <line lrx="161" lry="3803" ulx="98" uly="3717">Die</line>
      </zone>
      <zone lrx="2279" lry="190" type="textblock" ulx="2158" uly="166">
        <line lrx="2279" lry="190" ulx="2158" uly="166">Sõñůüõ</line>
      </zone>
      <zone lrx="2189" lry="624" type="textblock" ulx="2089" uly="552">
        <line lrx="2189" lry="624" ulx="2089" uly="552">49</line>
      </zone>
      <zone lrx="2269" lry="878" type="textblock" ulx="463" uly="643">
        <line lrx="2269" lry="781" ulx="541" uly="643">Die Religion der Indianer und Mohren iſt D</line>
        <line lrx="2258" lry="878" ulx="463" uly="787">heidniſch. Sie glauben einen Gott und Schoͤpfer</line>
      </zone>
      <zone lrx="2189" lry="1096" type="textblock" ulx="462" uly="893">
        <line lrx="2189" lry="998" ulx="462" uly="893">aller Dinge, der die Regierung der Welt gewiſſen</line>
        <line lrx="2187" lry="1096" ulx="463" uly="1008">untergeordneten Gottheiten oder Geiſtern aufgetra⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2230" lry="1203" type="textblock" ulx="464" uly="1111">
        <line lrx="2230" lry="1203" ulx="464" uly="1111">gen, welchen ſie ſammt der Sonne, einige Ehrer⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2192" lry="1416" type="textblock" ulx="465" uly="1212">
        <line lrx="2185" lry="1328" ulx="466" uly="1212">bietung erweiſen und in Peru kommen ſie bey</line>
        <line lrx="2192" lry="1416" ulx="465" uly="1320">Mondsfinſterniſſen dem leidenden Monde mit Angſt⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2204" lry="1524" type="textblock" ulx="464" uly="1425">
        <line lrx="2204" lry="1524" ulx="464" uly="1425">geſchrey, Trommeln und angelegtem Feuer zu</line>
      </zone>
      <zone lrx="2189" lry="1849" type="textblock" ulx="463" uly="1534">
        <line lrx="2186" lry="1631" ulx="463" uly="1534">Hilfe; zur Zeit großer Truͤbſale bringen ſie auch</line>
        <line lrx="2184" lry="1749" ulx="463" uly="1642">wohl ihren erzuͤrnten Goͤttern Menſchenopfer.</line>
        <line lrx="2189" lry="1849" ulx="463" uly="1748">Ihre Prieſter treiben viel Weſens mit Beſchwoͤren.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2229" lry="2053" type="textblock" ulx="465" uly="1852">
        <line lrx="2223" lry="1947" ulx="542" uly="1852">Die Hauptſprachen der ſogenannten wilden</line>
        <line lrx="2229" lry="2053" ulx="465" uly="1965">Indianer *), ſind die kanariſche, mexikaniſche,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2193" lry="2484" type="textblock" ulx="462" uly="2071">
        <line lrx="2191" lry="2165" ulx="463" uly="2071">peruaniſche und braſiliſche. Es ſind aber alle</line>
        <line lrx="2191" lry="2276" ulx="462" uly="2182">dieſe Sprachen ſehr arm, und geben daher einen</line>
        <line lrx="2193" lry="2369" ulx="462" uly="2288">Beweis von der geringen Vollkommenheit des Ver⸗</line>
        <line lrx="2190" lry="2484" ulx="463" uly="2388">ſtandes, und wenigen Beduͤrfniſſen dieſer Voͤlker.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2250" lry="2585" type="textblock" ulx="465" uly="2481">
        <line lrx="2250" lry="2585" ulx="465" uly="2481">Die Eſquimeaux ſprechen groͤnlaͤndiſch. Die</line>
      </zone>
      <zone lrx="2192" lry="2806" type="textblock" ulx="467" uly="2609">
        <line lrx="2192" lry="2709" ulx="467" uly="2609">europaͤiſchen Rationen haben in ihren Kolonien ihre</line>
        <line lrx="1410" lry="2806" ulx="469" uly="2711">eigene Sprache eingefuͤhrt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2211" lry="3025" type="textblock" ulx="421" uly="2803">
        <line lrx="2207" lry="2936" ulx="549" uly="2803">Die Regierungsform der wilden indianiſchen</line>
        <line lrx="2211" lry="3025" ulx="421" uly="2933">Nationen iſt entweder monarchiſch, oder republi⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2201" lry="3655" type="textblock" ulx="475" uly="3041">
        <line lrx="2192" lry="3147" ulx="476" uly="3041">kaniſch. Einige haben Koͤnige, jedoch von geringer</line>
        <line lrx="2197" lry="3258" ulx="475" uly="3146">Bedeutung; andere Fuͤrſten oder Hauptleute, die</line>
        <line lrx="2199" lry="3364" ulx="478" uly="3256">entweder Sachems oder Caſiquen heiſſen. Die</line>
        <line lrx="2201" lry="3449" ulx="2087" uly="3384">pe⸗</line>
        <line lrx="2198" lry="3547" ulx="546" uly="3469">*) So nennt man ſolche, die unter keiner europaͤiſchen</line>
        <line lrx="1928" lry="3655" ulx="687" uly="3563">Herrſchaft ſtehen, und in Waͤldern leben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1459" lry="3773" type="textblock" ulx="583" uly="3677">
        <line lrx="1459" lry="3773" ulx="583" uly="3677">II. Baͤndch, D</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="62" type="page" xml:id="s_AhI149-2_062">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_062.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2037" lry="631" type="textblock" ulx="961" uly="557">
        <line lrx="2037" lry="631" ulx="961" uly="557">50 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2713" lry="890" type="textblock" ulx="908" uly="688">
        <line lrx="2702" lry="809" ulx="967" uly="688">peruaniſchen Koͤnige fuͤhrten, ehe die Spanier</line>
        <line lrx="2713" lry="890" ulx="908" uly="802">dieſes Land eroberten, den Titel Inga oder Inca.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2722" lry="1003" type="textblock" ulx="967" uly="907">
        <line lrx="2722" lry="1003" ulx="967" uly="907">Die europaͤiſchen Nationen haben in ihren Kolo⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2695" lry="1207" type="textblock" ulx="966" uly="1014">
        <line lrx="2693" lry="1104" ulx="966" uly="1014">nien ihre eigenen Regierungsformen eingefuͤhrt,</line>
        <line lrx="2695" lry="1207" ulx="967" uly="1128">und laſſen die Regierung durch Vice⸗Re oder</line>
      </zone>
      <zone lrx="2767" lry="1316" type="textblock" ulx="970" uly="1230">
        <line lrx="2767" lry="1316" ulx="970" uly="1230">Gouverneurs verwalten. Spanien hat 3 Unterkoͤ⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2708" lry="3275" type="textblock" ulx="886" uly="1339">
        <line lrx="2707" lry="1428" ulx="964" uly="1339">nige oder Vice⸗Re, einen zu Mexiko, den andern</line>
        <line lrx="2706" lry="1538" ulx="965" uly="1449">zu St. Fe de Bogota in Terra ſirma, und den</line>
        <line lrx="2686" lry="1643" ulx="962" uly="1556">dritten zu Lima; Portugall aber einen zu St.</line>
        <line lrx="2554" lry="1745" ulx="952" uly="1664">Salvador.</line>
        <line lrx="2697" lry="1874" ulx="1049" uly="1777">Die Thiere des Landes ſind theils ſolche, als in</line>
        <line lrx="2693" lry="1983" ulx="958" uly="1878">den andern Welttheilen gefunden werden, theils</line>
        <line lrx="2708" lry="2080" ulx="957" uly="1995">auch ganz andere Arten. Auch ſind hier die war⸗</line>
        <line lrx="2697" lry="2184" ulx="959" uly="2092">men Laͤnder mit giftigen und ſchaͤdlichen Thieren,</line>
        <line lrx="2700" lry="2294" ulx="957" uly="2201">vornehmlich Inſekten, geplagt. Die zahmen Haus,⸗</line>
        <line lrx="2704" lry="2403" ulx="956" uly="2302">thiere haben die Europaͤer nach Weſtindien gebracht,</line>
        <line lrx="2694" lry="2504" ulx="950" uly="2411">die aber hier ſehr ausarten. Die Pferde ſind klein;</line>
        <line lrx="2698" lry="2617" ulx="952" uly="2521">die Schaafe verlieren hier ihee Wolle, und bekom⸗</line>
        <line lrx="2695" lry="2729" ulx="886" uly="2629">men ziegenhaare; die Hunde, die hier geworfen</line>
        <line lrx="2693" lry="2833" ulx="954" uly="2738">werden, werden nie toll. Wegen der vielen Rat⸗</line>
        <line lrx="2693" lry="2940" ulx="946" uly="2845">ten und Maͤuſe, die durch die europaͤiſchen Schiffe</line>
        <line lrx="2694" lry="3057" ulx="956" uly="2949">erſt dahin kommen, ſind die Katzen ſehr geachtet.</line>
        <line lrx="2689" lry="3161" ulx="958" uly="3055">Skorpione haͤlt man hier gern in Schraͤnken,</line>
        <line lrx="2690" lry="3275" ulx="958" uly="3171">wegen der Schaben; ihr Stich ſchmerzt nur eine</line>
      </zone>
      <zone lrx="2748" lry="3390" type="textblock" ulx="951" uly="3279">
        <line lrx="2748" lry="3390" ulx="951" uly="3279">Viertelſtunde. Von Spinnen giebt es hier viele</line>
      </zone>
      <zone lrx="2693" lry="3787" type="textblock" ulx="947" uly="3378">
        <line lrx="2687" lry="3478" ulx="955" uly="3378">Arten, und manche ſind ſo groß, wie eine Fauſt.</line>
        <line lrx="2693" lry="3587" ulx="956" uly="3491">Die großen Erdſpinnen oder Carantuln gehen auf</line>
        <line lrx="2684" lry="3692" ulx="947" uly="3601">den Menſchen los, der nach ihnen greift, und ihr</line>
        <line lrx="2669" lry="3787" ulx="2428" uly="3706">Biß</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2199" type="textblock" ulx="3113" uly="2122">
        <line lrx="3180" lry="2199" ulx="3113" uly="2122">ſyon</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2311" type="textblock" ulx="3055" uly="2234">
        <line lrx="3180" lry="2311" ulx="3055" uly="2234">(ſii</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3184" type="textblock" ulx="3088" uly="2341">
        <line lrx="3179" lry="2434" ulx="3090" uly="2341">ſeteg⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="2530" ulx="3092" uly="2456">Cien</line>
        <line lrx="3158" lry="2649" ulx="3088" uly="2570">den,</line>
        <line lrx="3180" lry="2755" ulx="3088" uly="2686">ſedie⸗</line>
        <line lrx="3166" lry="2884" ulx="3089" uly="2790">N</line>
        <line lrx="3180" lry="2984" ulx="3101" uly="2897">We</line>
        <line lrx="3180" lry="3184" ulx="3119" uly="3109">G</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="63" type="page" xml:id="s_AhI149-2_063">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_063.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2255" lry="177" type="textblock" ulx="2155" uly="166">
        <line lrx="2255" lry="177" ulx="2155" uly="166">”</line>
      </zone>
      <zone lrx="1541" lry="560" type="textblock" ulx="1421" uly="553">
        <line lrx="1541" lry="560" ulx="1421" uly="553">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2178" lry="593" type="textblock" ulx="1135" uly="505">
        <line lrx="2178" lry="593" ulx="1135" uly="505">— 51</line>
      </zone>
      <zone lrx="2221" lry="764" type="textblock" ulx="0" uly="656">
        <line lrx="2221" lry="764" ulx="0" uly="656">mnie⸗ Biß iſt gefaͤhrlich. Den großen Springkaͤfer, der</line>
      </zone>
      <zone lrx="2255" lry="3817" type="textblock" ulx="0" uly="784">
        <line lrx="2190" lry="884" ulx="5" uly="784">W. uͤber einen Zoll lang iſt, kann man, ſo lange er</line>
        <line lrx="2190" lry="984" ulx="0" uly="886">1 K⸗ lebt, als eine Lampe gebrauchen, denn er leuchtet</line>
        <line lrx="2191" lry="1094" ulx="0" uly="999">kfut ſo ſtark, daß man dabey leſen kann. Die Pro⸗</line>
        <line lrx="2189" lry="1203" ulx="3" uly="1108">e ſ⸗ dukte, welche die Europaͤer aus Amerika erhalten,</line>
        <line lrx="2196" lry="1316" ulx="0" uly="1214">ntitti⸗ ſind ſehr betraͤchtlich. Die Fruchtbarkeit dieſes</line>
        <line lrx="2198" lry="1421" ulx="0" uly="1324">gbern Welttheils iſt ſo ſchaͤtzbar, daß es nicht allein die</line>
        <line lrx="2195" lry="1529" ulx="0" uly="1436">ddoax europaͤiſchen Schaͤtze, nebſt verſchiedenen aſiatiſchen</line>
        <line lrx="2199" lry="1628" ulx="0" uly="1539">6. .d und afrikaniſchen zeuget, ſondern auch noch viele</line>
        <line lrx="2200" lry="1739" ulx="419" uly="1641">eigene Produkte darſtellet. Dahin gehoͤren: die</line>
        <line lrx="2205" lry="1845" ulx="4" uly="1748">Ein Faͤrbehoͤlzer, als das Mahagonie⸗Braſilien⸗</line>
        <line lrx="2201" lry="1955" ulx="471" uly="1869">und Fernambuk⸗Holz, das Inſekt Cochenille, ſo</line>
        <line lrx="2203" lry="2068" ulx="0" uly="1976">uw⸗ von einer Art Feigenbaͤume in Mexiko oder Neu⸗</line>
        <line lrx="2205" lry="2176" ulx="0" uly="2079">Hurn, ſpanien in Nordamerika geſammelt wird; die medi⸗</line>
        <line lrx="2206" lry="2298" ulx="1" uly="2188">Huut, cwiniſchen Hoͤlzer: als Guaiakum⸗ oder Franzo⸗</line>
        <line lrx="2203" lry="2395" ulx="0" uly="2299">acht, ſen⸗Holz aus Neuſpanien, und Letterholz aus</line>
        <line lrx="2210" lry="2493" ulx="12" uly="2408">Kn; Cuiana in Suͤdamerika; die mediciniſchen Rin⸗</line>
        <line lrx="2255" lry="2619" ulx="3" uly="2517">hetonv den, als Kaskarille, Saßafraß in Mexico; die</line>
        <line lrx="2204" lry="2728" ulx="0" uly="2622">dn mediciniſchen Wurzeln, als Ipekakuanha in</line>
        <line lrx="2205" lry="2832" ulx="0" uly="2739">N Teru, Mechoakan oder weiſſe Rhabarbar *) in</line>
        <line lrx="2203" lry="2948" ulx="0" uly="2845">Sefe⸗ Mechoakan in Neuſpanien; ferner die Stuͤcke, aus</line>
        <line lrx="2206" lry="3066" ulx="0" uly="2945">tactt⸗ welchen die Chokolate verfertiget wird, als die</line>
        <line lrx="2206" lry="3174" ulx="0" uly="3053">pinicn, Cacaonuͤſſe, die Vanillſchote und Aſchiotle</line>
        <line lrx="2208" lry="3270" ulx="10" uly="3171">nur ant D 2 oder</line>
        <line lrx="2161" lry="3401" ulx="0" uly="3278">hir i⸗ L M</line>
        <line lrx="2218" lry="3519" ulx="0" uly="3400">e lu *) Die mehreſte Rhabarber iſt in den chineſiſchen Staͤd⸗</line>
        <line lrx="2215" lry="3624" ulx="0" uly="3505">ehen ten Doba, Selin Jutkſchi, die an dem tangu⸗</line>
        <line lrx="2215" lry="3712" ulx="23" uly="3601"> e⸗ tiſchen Lande angraͤnzen, wie auch in dieſem Lande</line>
        <line lrx="2145" lry="3817" ulx="59" uly="3688">zl ſelbſt, und um den See Kokonon anzutreffen.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="64" type="page" xml:id="s_AhI149-2_064">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_064.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2062" lry="632" type="textblock" ulx="983" uly="542">
        <line lrx="2062" lry="632" ulx="983" uly="542">52</line>
      </zone>
      <zone lrx="2749" lry="775" type="textblock" ulx="993" uly="667">
        <line lrx="2749" lry="775" ulx="993" uly="667">oder Uruka *). Auch ſind der Tobak und die</line>
      </zone>
      <zone lrx="2717" lry="2507" type="textblock" ulx="971" uly="782">
        <line lrx="2717" lry="876" ulx="992" uly="782">Kartoffeln urſpruͤnglich aus Amerika zu uns ge⸗</line>
        <line lrx="2711" lry="984" ulx="987" uly="887">kommen, und vor Entdeckung dieſes Welttheils</line>
        <line lrx="1799" lry="1105" ulx="987" uly="1009">ganz unbekannt geweſen.</line>
        <line lrx="2711" lry="1200" ulx="1073" uly="1113">Die Spanier bekommen aus ihren amerikaniſchen</line>
        <line lrx="2708" lry="1310" ulx="986" uly="1222">Kolonien Gold, Silber, Kupfer, Queckſilber **),</line>
        <line lrx="2711" lry="1416" ulx="987" uly="1324">Schmaragden, Baumwolle ꝛc. aus Peru; Cacao⸗</line>
        <line lrx="2707" lry="1527" ulx="986" uly="1431">nuͤſſe, Balſam, Zucker, Toback, Cochenille, Indi⸗</line>
        <line lrx="2703" lry="1640" ulx="983" uly="1542">go ***), Saßaparille, Kaskarille, Kaßia u. derg.</line>
        <line lrx="2702" lry="1753" ulx="982" uly="1653">Die Einkuͤnfte vom Gold und Silber, ſo Spanien</line>
        <line lrx="2703" lry="1854" ulx="982" uly="1766">aus Amerika erhaͤlt, belaufen ſich an 16 Millionen.</line>
        <line lrx="2703" lry="1971" ulx="981" uly="1868">Das reinſte Gold in der Welt iſt in Chili, und</line>
        <line lrx="2708" lry="2070" ulx="978" uly="1986">das herrlichſte Aupfer iſt gemeiniglich mit Golde</line>
        <line lrx="2707" lry="2180" ulx="977" uly="2090">vermiſcht; alle Glocken in Chili und Peru ſind aus</line>
        <line lrx="2081" lry="2300" ulx="971" uly="2208">dieſem chiliſchen Kupfer gegoſſen.</line>
        <line lrx="2703" lry="2400" ulx="1065" uly="2311">Die Portugieſen holen alle Arten von Zucker,</line>
        <line lrx="2703" lry="2507" ulx="978" uly="2425">Roll⸗ und Schnupftoback, Gold, Demanten, In⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2704" lry="2664" type="textblock" ulx="972" uly="2517">
        <line lrx="2704" lry="2664" ulx="972" uly="2517">digo, Balſam, Braſilien⸗ und Fernambukholz,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2701" lry="3071" type="textblock" ulx="973" uly="2643">
        <line lrx="1462" lry="2794" ulx="973" uly="2643">Baumwolle 10.</line>
        <line lrx="2697" lry="2839" ulx="2564" uly="2669">Die</line>
        <line lrx="2701" lry="2980" ulx="1041" uly="2900">*) Die Cacaokoͤrnew ſind das Hauptwerk der Schoko⸗</line>
        <line lrx="2700" lry="3071" ulx="1183" uly="2999">late. Der Baum, von welchem die Frucht koͤmmt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2705" lry="3283" type="textblock" ulx="1180" uly="3088">
        <line lrx="2703" lry="3184" ulx="1183" uly="3088">waͤchſt am ſchoͤnſten auf den caraibiſchen Inſeln.</line>
        <line lrx="2705" lry="3283" ulx="1180" uly="3173">Die Vanille waͤchſt beſonders in Neuſpanien auf</line>
      </zone>
      <zone lrx="2746" lry="3362" type="textblock" ulx="1181" uly="3288">
        <line lrx="2746" lry="3362" ulx="1181" uly="3288">Bergen, welche nur Indianer erklettern koͤnnen ꝛc0.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2709" lry="3654" type="textblock" ulx="968" uly="3384">
        <line lrx="2709" lry="3485" ulx="968" uly="3384">e) Das Queck ſilber koͤmmt aus dem Bergwerke Guan⸗</line>
        <line lrx="2695" lry="3573" ulx="1179" uly="3490">ca Velica in Peru, welches 1556 ſechzig Stun⸗</line>
        <line lrx="2210" lry="3654" ulx="1175" uly="3591">den von Lima entdeckt worden ꝛc.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2689" lry="3791" type="textblock" ulx="1028" uly="3686">
        <line lrx="2689" lry="3791" ulx="1028" uly="3686">„e*) Iſt eine aus einer Pflanze gebeitzte blaue Farbe⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="65" type="page" xml:id="s_AhI149-2_065">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_065.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2265" lry="3552" type="textblock" ulx="0" uly="685">
        <line lrx="2265" lry="782" ulx="12" uly="685">d Ne Die Englaͤnder fuͤhren aus Reis *), Getraide,</line>
        <line lrx="2239" lry="899" ulx="0" uly="797">lns Leinſaamen, Tobak **), Stockfiſch, Kabeliau,</line>
        <line lrx="2237" lry="1000" ulx="0" uly="902">Wes Hirſch⸗Baͤren⸗Elend⸗und Buͤffelhaͤute, Biber⸗</line>
        <line lrx="2249" lry="1101" ulx="504" uly="1005">Otter⸗Fuchs⸗Luchs⸗Marder⸗ und wilde Katzen⸗</line>
        <line lrx="2243" lry="1226" ulx="0" uly="1114">luniſchen baͤlge, Fiſchbein ***), Thran, Harz, Wachs, Gum⸗</line>
        <line lrx="2231" lry="1332" ulx="0" uly="1215">Aer , mi, Baumwolle, Zucker, Pfeffer, Ingwer, Sal⸗</line>
        <line lrx="1740" lry="1437" ulx="11" uly="1339">Cacale peter, Rum, ꝛc.</line>
        <line lrx="2251" lry="1550" ulx="3" uly="1438">di Die Franzoſen erhalten zur Ausfuhr Indigo,</line>
        <line lrx="2232" lry="1662" ulx="0" uly="1551">“ Tobak, Cacao, Ingwer, Kattun, Kaſtor⸗ und</line>
        <line lrx="2232" lry="1769" ulx="0" uly="1655">enin Biberhaͤute, Zucker, Kaffee, Pelzwerk und Stock⸗</line>
        <line lrx="2225" lry="1877" ulx="0" uly="1762">*“ ſiſche. Aus Guadalupe fuͤhren die Franzoſen</line>
        <line lrx="2247" lry="1991" ulx="0" uly="1867">a,d allein auf 80002 Oxhoft Zucker nebſt einer großen</line>
        <line lrx="1313" lry="2101" ulx="0" uly="1984">nt Goe Menge von Indigo aus.</line>
        <line lrx="2227" lry="2227" ulx="12" uly="2089">a Die</line>
        <line lrx="2221" lry="2343" ulx="486" uly="2250">9) Das eigentliche Vaterland des Reiſes iſt vielleicht</line>
        <line lrx="2224" lry="2448" ulx="4" uly="2346">⸗ Aeethiopien. Er wird aber haͤufig in Oſt⸗ und</line>
        <line lrx="2221" lry="2555" ulx="0" uly="2451">un, I Weſtindien, Spanien, Frankreich und Italien ge⸗</line>
        <line lrx="2220" lry="2673" ulx="0" uly="2543">Gho/ baut; das aͤuſſere Anſehen und Wachsthum koͤmmt</line>
        <line lrx="2228" lry="2726" ulx="490" uly="2646">mit den Graͤßern uͤberein. In Europa wird der</line>
        <line lrx="1932" lry="2878" ulx="56" uly="2744">de . Reis am haͤufigſten in Italien gebaut.</line>
        <line lrx="2224" lry="2942" ulx="522" uly="2846">Se) Virginien zeugt den beſten Tobak in der ganzen</line>
        <line lrx="2215" lry="3039" ulx="0" uly="2958">Schoko⸗ . Welt, und iſt das Vaterland des wahren Kna⸗</line>
        <line lrx="2215" lry="3144" ulx="0" uly="3052"> Kunt, ſttertobaks. — Die Weſtindianer nennen den Tobak</line>
        <line lrx="1658" lry="3233" ulx="0" uly="3146">en Iſen. Petum ꝛc. H</line>
        <line lrx="2214" lry="3330" ulx="2" uly="3235">venin i **) Fiſchbein iſt eine Art von langem, einen Schuh</line>
        <line lrx="2213" lry="3433" ulx="0" uly="3325">hmmm e breitem Horne, welches den Wallfiſchen an den</line>
        <line lrx="2214" lry="3552" ulx="2" uly="3416">tbe obern Lefzen ſitzt, und ihnen ſtatt der Zaͤhne</line>
      </zone>
      <zone lrx="2215" lry="3878" type="textblock" ulx="0" uly="3508">
        <line lrx="2214" lry="3596" ulx="35" uly="3508"> 3 dient; von Farbe braun, ſchwarz, auch gelb,</line>
        <line lrx="2215" lry="3682" ulx="692" uly="3606">mit bunten Strichen. — In Gruͤnland dienet das</line>
        <line lrx="1543" lry="3779" ulx="482" uly="3700">Fiiſchbein zum Dachdecken.</line>
        <line lrx="132" lry="3878" ulx="0" uly="3778">efule⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="66" type="page" xml:id="s_AhI149-2_066">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_066.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2706" lry="1546" type="textblock" ulx="969" uly="680">
        <line lrx="2690" lry="809" ulx="1061" uly="680">Die Hollaͤnder ziehen aus ihren Kolonien Zucker,</line>
        <line lrx="2698" lry="940" ulx="969" uly="796">Kaffee, Indigo, Baumwolle, Cacao und To⸗</line>
        <line lrx="1097" lry="978" ulx="969" uly="907">bak.</line>
        <line lrx="2698" lry="1104" ulx="1057" uly="969">Die Daͤnen verſehen ſich aus ihren Inſeln ſon⸗</line>
        <line lrx="2706" lry="1219" ulx="969" uly="1124">derlich mit Zucker, Indigo und Tobak. Der</line>
        <line lrx="2698" lry="1327" ulx="970" uly="1234">Hauptmangel beſteht in Menſchen und Pferden,</line>
        <line lrx="2706" lry="1433" ulx="969" uly="1338">daher auch aus Europa Koloniſten, und aus</line>
        <line lrx="2698" lry="1546" ulx="970" uly="1445">Afrika Mohren oder Negers als Sklaven in die</line>
      </zone>
      <zone lrx="2716" lry="1652" type="textblock" ulx="970" uly="1553">
        <line lrx="2716" lry="1652" ulx="970" uly="1553">Bergwerke, wie auch auf Zucker⸗und Kaffeeplan⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2705" lry="2266" type="textblock" ulx="952" uly="1655">
        <line lrx="1815" lry="1749" ulx="967" uly="1655">tagen eingefuͤhrt werden.</line>
        <line lrx="1968" lry="1890" ulx="1691" uly="1808">X* X NR*</line>
        <line lrx="2704" lry="2039" ulx="952" uly="1926">Von der Geſtalt, Farbe, Aebensart und</line>
        <line lrx="2705" lry="2159" ulx="970" uly="2055">dem Karakter der eigentlichen amerikaniſchen</line>
        <line lrx="2697" lry="2266" ulx="968" uly="2170">Voͤlker laͤßt ſich ungefaͤhr Folgendes ſagen: Sie</line>
      </zone>
      <zone lrx="2748" lry="2382" type="textblock" ulx="963" uly="2280">
        <line lrx="2748" lry="2382" ulx="963" uly="2280">ſind, gegen andere Nationen, von Leibesgeſtalt</line>
      </zone>
      <zone lrx="2700" lry="3775" type="textblock" ulx="957" uly="2387">
        <line lrx="2693" lry="2479" ulx="971" uly="2387">groß, ſtark, breitſchulterig, und alle ohne Bart.</line>
        <line lrx="2700" lry="2595" ulx="971" uly="2484">Ihre Koͤpfe ſind durch die Kunſt platt, weil es bey</line>
        <line lrx="2694" lry="2701" ulx="967" uly="2604">ihnen Gewohnheit iſt, die Haupthaare auszureiſ⸗</line>
        <line lrx="2690" lry="2802" ulx="964" uly="2708">ſen, bis auf einen Fleck, in der Groͤße eines Tha⸗</line>
        <line lrx="2695" lry="2917" ulx="965" uly="2824">lers, mitten auf dem Kopfe, wo ſie die Haare lang</line>
        <line lrx="2695" lry="3023" ulx="966" uly="2931">wachſen laſſen, um einen Zopf, mit allerhand Zier⸗</line>
        <line lrx="2694" lry="3135" ulx="966" uly="3039">rathen beſleckt, daraus zu ſtechten; ſonſt ſind ihre</line>
        <line lrx="2699" lry="3250" ulx="965" uly="3147">Haare ſchwarz, lang, gerade, und beynahe ſo</line>
        <line lrx="2693" lry="3352" ulx="963" uly="3248">ſtark, als Pferdehaare. Ihre Geſichtszuͤge ſind</line>
        <line lrx="2692" lry="3452" ulx="961" uly="3357">regelmaͤßig. Die Farbe ihrer Haut iſt in Canada</line>
        <line lrx="2687" lry="3578" ulx="957" uly="3459">braun, in Florida „Louiſiana und Mexico</line>
        <line lrx="2687" lry="3745" ulx="958" uly="3565">elivenſaͤrbig „in den cordilleriſchen Gebirgen</line>
        <line lrx="2687" lry="3775" ulx="2513" uly="3700">aber,</line>
      </zone>
      <zone lrx="3178" lry="3720" type="textblock" ulx="3078" uly="3624">
        <line lrx="3178" lry="3720" ulx="3078" uly="3624">Vergn</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="67" type="page" xml:id="s_AhI149-2_067">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_067.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1667" lry="769" type="textblock" ulx="413" uly="676">
        <line lrx="1667" lry="769" ulx="413" uly="676">aber, und in der Prdenge weiß.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2212" lry="878" type="textblock" ulx="470" uly="669">
        <line lrx="2208" lry="753" ulx="1772" uly="669">Ihr Geſicht</line>
        <line lrx="2212" lry="878" ulx="470" uly="779">und andere Theile ihres Koͤrpers ſind auf eine wun⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2205" lry="985" type="textblock" ulx="397" uly="882">
        <line lrx="2205" lry="985" ulx="397" uly="882">derbare Weiſe gezeichnet und gemahlet; einige laſ⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2237" lry="3766" type="textblock" ulx="440" uly="994">
        <line lrx="2217" lry="1099" ulx="467" uly="994">ſen ſich ſogar mit Nadeln mancherley Figuren auf</line>
        <line lrx="2197" lry="1200" ulx="466" uly="1099">ihren Koͤrpern einſtechen. Ihre Geberden ſind</line>
        <line lrx="2198" lry="1312" ulx="467" uly="1208">ernſthaft und hochmuͤthig. Ihr Umgang iſt gegen</line>
        <line lrx="2197" lry="1413" ulx="462" uly="1321">die Europaͤer voll Eigenliebe. Sie ſind aber ſehr</line>
        <line lrx="2207" lry="1518" ulx="455" uly="1419">dumm, aberglaͤubiſch, traͤge, in einigen Faͤllen</line>
        <line lrx="2191" lry="1629" ulx="453" uly="1535">ſchuͤchtern und verzagt, in andern herzhaft und</line>
        <line lrx="2194" lry="1732" ulx="451" uly="1636">kuͤhn, und gegen ihre uͤberwundenen Feinde bis zur</line>
        <line lrx="2190" lry="1847" ulx="454" uly="1748">Ausſchweifung grauſam. Die Caraiben, ſo auch</line>
        <line lrx="2193" lry="1952" ulx="454" uly="1866">Kanibalen heiſſen, eſſen noch aus Rachſucht das</line>
        <line lrx="2195" lry="2061" ulx="455" uly="1977">Fleiſch ihrer Feinde. Wenn ſie zum Tode verur⸗</line>
        <line lrx="2196" lry="2168" ulx="451" uly="2073">theilt werden, ſo bieten ſie den groͤſten Martern</line>
        <line lrx="2184" lry="2274" ulx="450" uly="2179">Trotz, ſingen unter den groͤſten Qualen, und</line>
        <line lrx="2185" lry="2384" ulx="448" uly="2290">ſterben als die groͤſten Helden. Ihre eigentliche</line>
        <line lrx="2186" lry="2486" ulx="451" uly="2397">Arbeit iſt Fiſchen und Jagen, welche Lebensart ſie</line>
        <line lrx="2181" lry="2596" ulx="445" uly="2502">ſo ſtark macht, daß ſie Froſt und Hitze nicht achten.</line>
        <line lrx="2182" lry="2707" ulx="447" uly="2612">Ihr gemeiner Trank iſt Waſſer, und ihre Speiſen</line>
        <line lrx="2182" lry="2815" ulx="443" uly="2715">ſind Fleiſch, Fiſche und Voͤgel. Das indianiſche</line>
        <line lrx="2179" lry="2914" ulx="451" uly="2827">Korn Mais, die Wurzel Manioc und das Mehl</line>
        <line lrx="2237" lry="3026" ulx="451" uly="2938">Caßave aus der Wurzel Yucca dienet Vielen ſtatt</line>
        <line lrx="2176" lry="3144" ulx="446" uly="3043">des Brods. Wenn ſie auf der Jagd und beym</line>
        <line lrx="2174" lry="3239" ulx="446" uly="3154">Fiſchen nichts ſinden, leben ſie blos von Nokohic,</line>
        <line lrx="2176" lry="3347" ulx="444" uly="3259">das iſt, von einem Loͤffel voll gebrannten Mehls</line>
        <line lrx="2174" lry="3453" ulx="445" uly="3358">und eben ſo viel Waſſer, wovon ſie den ganzen</line>
        <line lrx="2178" lry="3563" ulx="443" uly="3469">Tag leben koͤnnen. Der Tobak iſt ihr groͤſtes</line>
        <line lrx="2177" lry="3690" ulx="440" uly="3576">Vergnuͤgen. Einige haben keine bleibende Staͤtte,</line>
        <line lrx="2162" lry="3766" ulx="2034" uly="3696">und</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="68" type="page" xml:id="s_AhI149-2_068">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_068.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1134" lry="595" type="textblock" ulx="998" uly="487">
        <line lrx="1134" lry="595" ulx="998" uly="487">86</line>
      </zone>
      <zone lrx="2762" lry="3647" type="textblock" ulx="949" uly="647">
        <line lrx="2739" lry="747" ulx="994" uly="647">und ziehen aus einer Gegend in die andere umher;</line>
        <line lrx="2737" lry="845" ulx="1024" uly="751">andere wohnen in Doͤrfern, ſo aus elenden Huͤtten</line>
        <line lrx="2739" lry="964" ulx="998" uly="856">beſtehen. Die jungen Leute und viele andere gehen</line>
        <line lrx="2740" lry="1055" ulx="983" uly="961">ganz nackend ꝛc. Auf dem Kopfe tragen ſie aller⸗</line>
        <line lrx="2748" lry="1164" ulx="975" uly="1075">hand Federn; in der Naſe und den Ohren Mu⸗</line>
        <line lrx="2750" lry="1280" ulx="971" uly="1122">ſcheln und Goldbleche zur Zierde. Auch putzen ſie</line>
        <line lrx="2755" lry="1397" ulx="1020" uly="1290">ſich mit Korallen. Einige Reiche wiſſen ſich ſehr</line>
        <line lrx="2747" lry="1501" ulx="1023" uly="1401">wohl in Seide und Kattun zu kleiden. Diejenigen,</line>
        <line lrx="2753" lry="1603" ulx="1023" uly="1507">ſo in ſehr kalten Gegenden wohnen, werfen Felle</line>
        <line lrx="2751" lry="1710" ulx="1029" uly="1611">oder Haͤute von Thieren um ihren Leib. Ehe Eu⸗</line>
        <line lrx="2755" lry="1819" ulx="975" uly="1719">ropaͤer zu ihnen kamen, war ihnen der Gebrauch</line>
        <line lrx="2754" lry="1921" ulx="1000" uly="1829">des Eiſens ganz unbekannt. Alle ihre ſchneidende</line>
        <line lrx="2752" lry="2032" ulx="1011" uly="1940">Inſtrumente waren aus Feuerſteinen, ſcharf gemach⸗</line>
        <line lrx="2756" lry="2142" ulx="1015" uly="2045">ten Schilfroͤhren, Knochen oder Muſchelſchalen</line>
        <line lrx="2751" lry="2246" ulx="1033" uly="2157">gemacht, und ihre Aexte waren ſcharfe Steine.</line>
        <line lrx="2749" lry="2355" ulx="949" uly="2259">Ihre Schwerdter und Spieſſe waren aus Holz</line>
        <line lrx="2751" lry="2459" ulx="980" uly="2365">verfertiget. Ihre Spieſſe haben ſie noch ſo; aber</line>
        <line lrx="2753" lry="2572" ulx="1029" uly="2474">ihre ſchneidenden Inſtrumente ſuchen ſie, wenn es</line>
        <line lrx="2750" lry="2683" ulx="1029" uly="2578">ihnen moͤglich iſt, von Stahl zu bekommen. Ihre</line>
        <line lrx="2754" lry="2775" ulx="978" uly="2683">vorzuͤglichſten Waffen ſind eine Streitkolbe, Bogen</line>
        <line lrx="2748" lry="2886" ulx="1029" uly="2787">und Pfeile, und zur Vertheidigung haben ſie einen</line>
        <line lrx="2750" lry="2995" ulx="981" uly="2901">Schild. Sonſt rieben ſie Feuer aus dem Holze,</line>
        <line lrx="2751" lry="3102" ulx="1030" uly="3001">und faͤlleten große Baͤume, indem ſie ſolche bey</line>
        <line lrx="2760" lry="3208" ulx="1026" uly="3115">den Wurzeln niederbrannten. Zu den Wiſſen⸗</line>
        <line lrx="2757" lry="3314" ulx="981" uly="3221">ſchaften und der Gelehrſamkeit hat man den</line>
        <line lrx="2758" lry="3451" ulx="974" uly="3328">Indianern bisher noch wenig Luſt und Neigung</line>
        <line lrx="2758" lry="3552" ulx="1017" uly="3436">beybringen koͤnnen. In den ſpaniſchen Laͤndern</line>
        <line lrx="2762" lry="3647" ulx="1023" uly="3531">ſind zu Mexico, Quito und St. Fe de Bogota,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2763" lry="3746" type="textblock" ulx="2624" uly="3672">
        <line lrx="2763" lry="3746" ulx="2624" uly="3672">Uni⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1824" type="textblock" ulx="3155" uly="1538">
        <line lrx="3165" lry="1824" ulx="3155" uly="1753">—</line>
        <line lrx="3180" lry="1822" ulx="3163" uly="1538">— — —.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2277" type="textblock" ulx="3149" uly="1867">
        <line lrx="3180" lry="2277" ulx="3149" uly="1867">SKsS-  —</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2810" type="textblock" ulx="3154" uly="2537">
        <line lrx="3180" lry="2810" ulx="3154" uly="2537">—  —</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3094" type="textblock" ulx="3159" uly="2848">
        <line lrx="3180" lry="3094" ulx="3159" uly="2848">— ,☛ —</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="69" type="page" xml:id="s_AhI149-2_069">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_069.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="72" lry="687" type="textblock" ulx="62" uly="664">
        <line lrx="72" lry="687" ulx="62" uly="664">.</line>
      </zone>
      <zone lrx="197" lry="3280" type="textblock" ulx="0" uly="1331">
        <line lrx="162" lry="1408" ulx="0" uly="1331">ſch ſehr</line>
        <line lrx="147" lry="1522" ulx="0" uly="1449">ihjenigen,</line>
        <line lrx="153" lry="1914" ulx="15" uly="1703">6 r ,</line>
        <line lrx="165" lry="2287" ulx="3" uly="2211">8 Gunt.</line>
        <line lrx="166" lry="2503" ulx="0" uly="2437">hſe; M</line>
        <line lrx="170" lry="2943" ulx="1" uly="2866">n ſe en</line>
        <line lrx="181" lry="3057" ulx="2" uly="2970">donn Holte</line>
        <line lrx="197" lry="3280" ulx="18" uly="3187">den Wiſen⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="269" lry="3383" type="textblock" ulx="0" uly="3304">
        <line lrx="269" lry="3330" ulx="178" uly="3304">.</line>
        <line lrx="198" lry="3365" ulx="0" uly="3310">„* e</line>
        <line lrx="128" lry="3383" ulx="68" uly="3331">an</line>
      </zone>
      <zone lrx="197" lry="3616" type="textblock" ulx="0" uly="3421">
        <line lrx="196" lry="3506" ulx="0" uly="3421">1nd Nugn</line>
        <line lrx="197" lry="3616" ulx="0" uly="3523">en Lindan</line>
      </zone>
      <zone lrx="197" lry="3816" type="textblock" ulx="0" uly="3612">
        <line lrx="197" lry="3743" ulx="0" uly="3612"> de zen ,/</line>
        <line lrx="193" lry="3816" ulx="137" uly="3747">⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2284" lry="765" type="textblock" ulx="556" uly="536">
        <line lrx="2284" lry="616" ulx="1174" uly="536">— — 57</line>
        <line lrx="2282" lry="765" ulx="556" uly="672">Univerſitaͤten, wie auch zu St. Domingo, auf der</line>
      </zone>
      <zone lrx="1163" lry="806" type="textblock" ulx="1062" uly="784">
        <line lrx="1163" lry="806" ulx="1062" uly="784">2 — —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2289" lry="871" type="textblock" ulx="497" uly="788">
        <line lrx="2289" lry="871" ulx="497" uly="788">nunmehr franzoͤſiſchen Inſel; die aber von den nie⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2290" lry="2081" type="textblock" ulx="517" uly="896">
        <line lrx="2281" lry="979" ulx="553" uly="896">dern Schulen eben nicht ſehr unterſchieden ſeyn</line>
        <line lrx="2289" lry="1090" ulx="553" uly="1004">ſollen; jedoch muß man von den Englaͤndern ruͤh⸗</line>
        <line lrx="2287" lry="1205" ulx="560" uly="1117">men, daß ſie nicht allein auf die Vergroͤßerung der</line>
        <line lrx="2285" lry="1317" ulx="517" uly="1221">Handlung, ſondern auch zugleich mit auf die Befoͤr⸗</line>
        <line lrx="2281" lry="1422" ulx="556" uly="1332">derung der Gelehrſamkeit ihr Augenmerk richten.</line>
        <line lrx="2283" lry="1536" ulx="555" uly="1437">Sie haben daher zu Philadelphia, Boſton,</line>
        <line lrx="2283" lry="1651" ulx="557" uly="1541">Williamsburg, und Cambridge Univerſitaͤten</line>
        <line lrx="2290" lry="1749" ulx="557" uly="1657">und Bibliotheken, auch hin und wieder Freyſchu⸗</line>
        <line lrx="2279" lry="1859" ulx="546" uly="1762">len, Buchdruckereyen und Buchlaͤden angelegt. Zu</line>
        <line lrx="2282" lry="1970" ulx="546" uly="1875">Boſton ſind fuͤnf Buchdruckereyen, in deren einer</line>
        <line lrx="2283" lry="2081" ulx="557" uly="1980">woͤchentlich zweymal Zeitungen gedruckt werden,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2290" lry="2243" type="textblock" ulx="509" uly="2094">
        <line lrx="2290" lry="2243" ulx="509" uly="2094">dergleichen auch zu Philadelphia und Neuyork</line>
      </zone>
      <zone lrx="1425" lry="2378" type="textblock" ulx="553" uly="2199">
        <line lrx="881" lry="2287" ulx="553" uly="2199">geſchiehet.</line>
        <line lrx="1425" lry="2378" ulx="1390" uly="2338">XX</line>
      </zone>
      <zone lrx="2284" lry="2521" type="textblock" ulx="640" uly="2417">
        <line lrx="2284" lry="2521" ulx="640" uly="2417">Die Entdeckung von Amerika hat in das Wohl</line>
      </zone>
      <zone lrx="2281" lry="2615" type="textblock" ulx="485" uly="2525">
        <line lrx="2281" lry="2615" ulx="485" uly="2525">und Wehe der Menſchheit, in die Syſteme der</line>
      </zone>
      <zone lrx="2284" lry="3707" type="textblock" ulx="533" uly="2631">
        <line lrx="2284" lry="2730" ulx="557" uly="2631">Weltweiſen, Staatsmaͤnner und Geſetzgeber großen</line>
        <line lrx="2280" lry="2833" ulx="555" uly="2739">Einfluß gehabt. Die Erdkunde, Natur⸗ und</line>
        <line lrx="2284" lry="2945" ulx="559" uly="2840">Voͤlkerkunde iſt durch vortrefliche Beytraͤge berei⸗</line>
        <line lrx="2283" lry="3056" ulx="556" uly="2951">chert worden. Die Schiffahrt und Handlung</line>
        <line lrx="2281" lry="3156" ulx="552" uly="3055">iſt ungemein dadurch erweitert worden. Zwar</line>
        <line lrx="2284" lry="3268" ulx="556" uly="3161">ſind auch manche trefliche Kenntniſſe und Kuͤnſte</line>
        <line lrx="2283" lry="3369" ulx="555" uly="3272">erſt aus Europa unter die Bewohner von Amerika</line>
        <line lrx="2280" lry="3486" ulx="555" uly="3380">gekommen. Doch hat es vielen Tauſenden vorher</line>
        <line lrx="2280" lry="3604" ulx="548" uly="3491">nicht an menſchenfreundlichen Sitten und Einrich⸗</line>
        <line lrx="2284" lry="3707" ulx="533" uly="3599">tungen gefehlt. Amerika hat von den Europaͤern</line>
      </zone>
      <zone lrx="2285" lry="3807" type="textblock" ulx="2169" uly="3734">
        <line lrx="2285" lry="3807" ulx="2169" uly="3734">viel</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="70" type="page" xml:id="s_AhI149-2_070">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_070.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2645" lry="901" type="textblock" ulx="923" uly="691">
        <line lrx="2645" lry="788" ulx="923" uly="691">viel gelernet, und iſt zugleich durch ſie ungluͤcklich</line>
        <line lrx="2645" lry="901" ulx="923" uly="807">geworden. Und viele Kriege, die in dieſem Welt⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2652" lry="1011" type="textblock" ulx="920" uly="916">
        <line lrx="2652" lry="1011" ulx="920" uly="916">theile entſprungen ſind, haben ſich oft uͤber die</line>
      </zone>
      <zone lrx="2594" lry="1326" type="textblock" ulx="916" uly="1035">
        <line lrx="1782" lry="1119" ulx="916" uly="1035">drey uͤbrigen ausgebreitet.</line>
        <line lrx="2594" lry="1326" ulx="972" uly="1196">V. Suͤdindien oder die Suͤdlaͤnder.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2641" lry="3194" type="textblock" ulx="905" uly="1380">
        <line lrx="2641" lry="1473" ulx="1007" uly="1380">Man hat laͤngſt vermuthet, daß in dem großen</line>
        <line lrx="2638" lry="1577" ulx="919" uly="1484">Suͤdmeer *) zwiſchen Aſien und Amerika ein</line>
        <line lrx="2636" lry="1695" ulx="920" uly="1594">großes feſtes Land liege, welches zum Theil ſchon</line>
        <line lrx="2635" lry="1799" ulx="920" uly="1706">von einigen Seefahrern geſehen, aber nicht genau</line>
        <line lrx="2636" lry="1905" ulx="920" uly="1810">unterſucht worden war. Auf alten Karten findet</line>
        <line lrx="2638" lry="2013" ulx="918" uly="1914">man dieſes vermeinte Suͤdland mit terra incognita</line>
        <line lrx="2639" lry="2116" ulx="918" uly="2024">auſtralis bezeichnet. Man behauptete das Daſeyn</line>
        <line lrx="2635" lry="2228" ulx="918" uly="2136">eines ſolchen feſten Landes, dem man den Namen</line>
        <line lrx="2627" lry="2327" ulx="919" uly="2236">Suͤdindien beylegte, bis nach Cooks zwoter Reiſe,</line>
        <line lrx="2632" lry="2433" ulx="913" uly="2342">der dieſes vorgebliche Land nicht gefunden hatte.</line>
        <line lrx="2637" lry="2547" ulx="914" uly="2444">Im Gegentheil entdeckte er viele große und kleine</line>
        <line lrx="2631" lry="2653" ulx="911" uly="2544">Inſeln, und unterſuchte und berichtigte die Laͤnge</line>
        <line lrx="2630" lry="2754" ulx="910" uly="2664">und Groͤße anderer. Dieſe ſaͤnmmtlichen, in dem</line>
        <line lrx="2625" lry="2866" ulx="910" uly="2769">großen Suͤdocean liegenden Inſeln und Inſelmeere,</line>
        <line lrx="2633" lry="2974" ulx="909" uly="2874">machen den fuͤnften Welttheil aus, und fuͤhren</line>
        <line lrx="2629" lry="3079" ulx="907" uly="2989">den Namen Suͤdlaͤnder **). Es iſt dieſer Inſeln</line>
        <line lrx="2633" lry="3194" ulx="905" uly="3099">eine auſſerordentliche Menge, und ſie ſind im Gan⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2634" lry="3281" type="textblock" ulx="2535" uly="3215">
        <line lrx="2634" lry="3281" ulx="2535" uly="3215">zen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2631" lry="3510" type="textblock" ulx="972" uly="3259">
        <line lrx="2081" lry="3393" ulx="972" uly="3259">*) Mare pacificum, mar del zur.</line>
        <line lrx="2631" lry="3510" ulx="973" uly="3353">**) Etliche haben ihnen den Namen Magellanica bev⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2662" lry="3604" type="textblock" ulx="1105" uly="3519">
        <line lrx="2662" lry="3604" ulx="1105" uly="3519">gelegt, andere aber Suͤdindien, Auſtralien und</line>
      </zone>
      <zone lrx="2619" lry="3794" type="textblock" ulx="1104" uly="3618">
        <line lrx="2619" lry="3701" ulx="1108" uly="3618">Polyneſien genannt; doch iſt noch keine von die⸗</line>
        <line lrx="2264" lry="3794" ulx="1104" uly="3723">ſen Benennungen allgemein geworben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2441" type="textblock" ulx="3026" uly="721">
        <line lrx="3180" lry="791" ulx="3066" uly="721">ſen ge</line>
        <line lrx="3180" lry="894" ulx="3066" uly="822">Spure</line>
        <line lrx="3180" lry="1007" ulx="3066" uly="931">feift</line>
        <line lrx="3180" lry="1113" ulx="3077" uly="1040">infute</line>
        <line lrx="3180" lry="1229" ulx="3084" uly="1150">Farbe</line>
        <line lrx="3180" lry="1334" ulx="3084" uly="1258">o</line>
        <line lrx="3180" lry="1443" ulx="3067" uly="1371">M F</line>
        <line lrx="3180" lry="1566" ulx="3050" uly="1478">Eiige</line>
        <line lrx="3112" lry="1669" ulx="3039" uly="1589">ſud:</line>
        <line lrx="3174" lry="1780" ulx="3074" uly="1706">)6⸗</line>
        <line lrx="3179" lry="1893" ulx="3037" uly="1814">ward u</line>
        <line lrx="3180" lry="2005" ulx="3041" uly="1918">Aſtſt</line>
        <line lrx="3180" lry="2102" ulx="3056" uly="2024">Fernan</line>
        <line lrx="3180" lry="2220" ulx="3051" uly="2131">Gegite</line>
        <line lrx="3180" lry="2320" ulx="3035" uly="2240">os iehe⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="2441" ulx="3026" uly="2350">he Ju⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="71" type="page" xml:id="s_AhI149-2_071">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_071.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="147" lry="766" type="textblock" ulx="10" uly="682">
        <line lrx="147" lry="766" ulx="10" uly="682">nſicich</line>
      </zone>
      <zone lrx="143" lry="870" type="textblock" ulx="4" uly="804">
        <line lrx="143" lry="870" ulx="4" uly="849"> le</line>
      </zone>
      <zone lrx="145" lry="1280" type="textblock" ulx="0" uly="1199">
        <line lrx="145" lry="1280" ulx="0" uly="1199">laͤnder.</line>
      </zone>
      <zone lrx="177" lry="3315" type="textblock" ulx="0" uly="1490">
        <line lrx="145" lry="1562" ulx="0" uly="1490">teika tin</line>
        <line lrx="139" lry="1672" ulx="0" uly="1605">eil ſhon</line>
        <line lrx="138" lry="1785" ulx="0" uly="1671">t genan</line>
        <line lrx="145" lry="1899" ulx="1" uly="1822">un iade</line>
        <line lrx="159" lry="2229" ulx="0" uly="2160"> Wond</line>
        <line lrx="144" lry="2333" ulx="0" uly="2255">eer Naſe,</line>
        <line lrx="142" lry="2442" ulx="0" uly="2373">den halt.</line>
        <line lrx="152" lry="2548" ulx="12" uly="2470">nd bene</line>
        <line lrx="152" lry="2664" ulx="16" uly="2577">ne Linge</line>
        <line lrx="148" lry="2775" ulx="6" uly="2697">i den</line>
        <line lrx="146" lry="2890" ulx="2" uly="2809">ſſamten</line>
        <line lrx="163" lry="3001" ulx="0" uly="2912">nd ſihen</line>
        <line lrx="170" lry="3118" ulx="0" uly="3024">6n Men</line>
        <line lrx="175" lry="3231" ulx="0" uly="3138">din en</line>
        <line lrx="177" lry="3315" ulx="142" uly="3244">1</line>
      </zone>
      <zone lrx="169" lry="3718" type="textblock" ulx="0" uly="3459">
        <line lrx="169" lry="3568" ulx="1" uly="3459">vlatia i⸗</line>
        <line lrx="160" lry="3666" ulx="0" uly="3555">uſriis⸗</line>
        <line lrx="156" lry="3718" ulx="128" uly="3667">ſ⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="108" lry="3868" type="textblock" ulx="0" uly="3686">
        <line lrx="102" lry="3712" ulx="30" uly="3693">„</line>
        <line lrx="108" lry="3761" ulx="1" uly="3686">tin ⸗</line>
        <line lrx="22" lry="3868" ulx="0" uly="3825">1.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1614" lry="599" type="textblock" ulx="1205" uly="587">
        <line lrx="1614" lry="599" ulx="1205" uly="587">— —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2277" lry="789" type="textblock" ulx="534" uly="705">
        <line lrx="2277" lry="789" ulx="534" uly="705">gen genommen, fruchtbar. Die Meiſten tragen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2285" lry="3609" type="textblock" ulx="541" uly="811">
        <line lrx="2280" lry="899" ulx="552" uly="811">Spuren vulkaniſcher Ausbruͤche, und auf Vielen</line>
        <line lrx="2281" lry="1008" ulx="552" uly="916">trift man noch brennende Vulkane an. Die Suͤd⸗</line>
        <line lrx="2279" lry="1116" ulx="559" uly="1031">inſulaner ſind im Ganzen durch Kultur, Sprache,</line>
        <line lrx="2281" lry="1222" ulx="554" uly="1144">Farbe und Geſtalt von einander unterſchieden;</line>
        <line lrx="2280" lry="1331" ulx="552" uly="1250">doch tragen Viele die unleugbaren Spuren einer</line>
        <line lrx="2278" lry="1441" ulx="551" uly="1359">durch Koloniſirungen entſtandenen Verwandſchaft.</line>
        <line lrx="2277" lry="1562" ulx="550" uly="1468">Einige der merkwuͤrdigſten von dieſen Inſeln</line>
        <line lrx="1785" lry="1665" ulx="541" uly="1574">ſind:</line>
        <line lrx="2277" lry="1774" ulx="637" uly="1690">1) OQ⸗Taheiti, oder Tahiti. Dieſe Inſel</line>
        <line lrx="2277" lry="1879" ulx="547" uly="1797">ward 1767 durch Kapitain Wallis entdeckt; doch</line>
        <line lrx="2273" lry="1998" ulx="547" uly="1903">ſoll ſie ſchon vorher 1667 von dem Spanier Petro</line>
        <line lrx="2276" lry="2096" ulx="550" uly="2007">Fernandez de Guiras zuerſt entdeckt, von ihm</line>
        <line lrx="2281" lry="2197" ulx="551" uly="2113">Sagittaria genennt, und nachher nur von Wal⸗</line>
        <line lrx="2284" lry="2310" ulx="548" uly="2222">lis wieder gefunden ſeyn. Dieſe geſunde und anmu⸗</line>
        <line lrx="2274" lry="2421" ulx="548" uly="2328">thige Inſel beſteht aus zwo Halbinſeln, die durch</line>
        <line lrx="2281" lry="2523" ulx="544" uly="2435">eine ſchmale Erdzunge mit einander verbunden ſind.</line>
        <line lrx="2279" lry="2634" ulx="550" uly="2547">Ihrer Produkte ſind mancherley. Sie hat vor⸗</line>
        <line lrx="2280" lry="2745" ulx="580" uly="2656">reſliche Waldungen, beſonders auf Bergen, herr⸗</line>
        <line lrx="2277" lry="2854" ulx="547" uly="2754">liche ObſtTaͤume, anmuthige Haine, und ſchoͤne</line>
        <line lrx="2272" lry="2962" ulx="550" uly="2860">Kraͤuter, Muskatennuͤſſe, Maulbeere, Zuckerrohr.</line>
        <line lrx="2273" lry="3069" ulx="551" uly="2972">Ihr zahmes Vieh beſteht in Schweinen, Schafen,</line>
        <line lrx="2275" lry="3179" ulx="560" uly="3080">Widdern, Ochſen, und Thieren, die ſie, ſo wie</line>
        <line lrx="2285" lry="3288" ulx="559" uly="3187">den Gebrauch der Metalle, den Englaͤndern zu ver⸗</line>
        <line lrx="2285" lry="3399" ulx="558" uly="3295">danken haben; und in Hunden, die ſie ebenfalls</line>
        <line lrx="2277" lry="3501" ulx="561" uly="3405">eſſen, und die, da ſie blos von Pflanzen und</line>
        <line lrx="2279" lry="3609" ulx="556" uly="3512">Baumfruͤchten leben, einen ſehr guten Geſchmack</line>
      </zone>
      <zone lrx="2276" lry="3716" type="textblock" ulx="540" uly="3621">
        <line lrx="2276" lry="3716" ulx="540" uly="3621">haben. Fiſche giebt es in ausnehmender Guͤte und</line>
      </zone>
      <zone lrx="2274" lry="3826" type="textblock" ulx="2027" uly="3741">
        <line lrx="2274" lry="3826" ulx="2027" uly="3741">Menge.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="72" type="page" xml:id="s_AhI149-2_072">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_072.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2639" lry="3784" type="textblock" ulx="853" uly="683">
        <line lrx="2632" lry="767" ulx="902" uly="683">Menge Sie fangen ſie des Nachts bey Fackeln,</line>
        <line lrx="2627" lry="874" ulx="905" uly="786">die aus oͤhligten Nuͤſſen eines Baums gemacht,</line>
        <line lrx="2631" lry="985" ulx="900" uly="901">und an ein ſpitziges Holz auf einander geſpießt</line>
        <line lrx="2631" lry="1111" ulx="910" uly="1005">werden. Das wilde Gefuͤgel beſteht in Tauben,</line>
        <line lrx="2639" lry="1197" ulx="899" uly="1112">Endten, Papagayen, und Tropikvoͤgeln. — Die</line>
        <line lrx="2639" lry="1301" ulx="903" uly="1216">Farbe der Otaheiten faͤllt ins Braune, oder viel⸗</line>
        <line lrx="2631" lry="1413" ulx="907" uly="1329">mehr Olivenfarbige. Ihr feiner Himmelsſtrich,</line>
        <line lrx="2628" lry="1522" ulx="900" uly="1435">und ihre vortreflichen Fruͤchte geben ihrem Leibe</line>
        <line lrx="2627" lry="1627" ulx="899" uly="1537">Anmuth und Staͤrke. Ihre Geſichtsbildungen ſind</line>
        <line lrx="2629" lry="1737" ulx="905" uly="1651">angenehm, heiter, und frey vom Ausdruck irgend</line>
        <line lrx="2631" lry="1843" ulx="904" uly="1760">einer heftigen Leidenſchaft. Ihre Lebensart hat</line>
        <line lrx="2622" lry="1952" ulx="897" uly="1863">eine Einfoͤrmigkeit, die gewiſſermaſſen gluͤcklich iſt.</line>
        <line lrx="2633" lry="2062" ulx="896" uly="1980">Mit Aufgang der Sonne ſtehen ſie auf, und eilen</line>
        <line lrx="2633" lry="2175" ulx="897" uly="2085">ſogleich zu den Baͤchen, oder Quellen, ſich zu wa⸗</line>
        <line lrx="2623" lry="2285" ulx="898" uly="2203">ſchen und zu erfriſchen, welches beym Beſchluß</line>
        <line lrx="2623" lry="2394" ulx="897" uly="2310">des Tages abermals geſchiehet. Ihre Haare pfle⸗</line>
        <line lrx="2615" lry="2503" ulx="894" uly="2419">gen ſie mit wohlriechendem Oehle einzuſalben. Beyde</line>
        <line lrx="2614" lry="2614" ulx="897" uly="2526">Geſchlechter gehen anſtaͤndig gekleidet, und die</line>
        <line lrx="2617" lry="2719" ulx="896" uly="2637">Weibsperſonen wiſſen die Zeuge aus Maulbeerbaſt</line>
        <line lrx="2620" lry="2827" ulx="891" uly="2745">ſehr ſtark zu verfertigen, und ihnen allerhand Far⸗</line>
        <line lrx="2618" lry="2934" ulx="891" uly="2850">ben zu geben. Ihre Leiber bemahlen ſie mit vielen</line>
        <line lrx="2621" lry="3047" ulx="896" uly="2961">Zeichnungen, die ihnen ſchon in der Jugend mit</line>
        <line lrx="2619" lry="3162" ulx="888" uly="3070">einem ſpitzigen Kamm unter vielen Schmerzen</line>
        <line lrx="2624" lry="3283" ulx="853" uly="3181">eingedruͤckt werden. Gegen Fremde ſind ſie auſſer⸗</line>
        <line lrx="2618" lry="3378" ulx="887" uly="3292">ordentlich freundſchaftlich und gaſtfrey. — Ihre</line>
        <line lrx="2618" lry="3486" ulx="882" uly="3401">Wohnungen ſtoßen nicht zuſammen, ſondern lie⸗</line>
        <line lrx="2609" lry="3588" ulx="886" uly="3501">gen in bluͤhenden Thaͤlern, unter ſchattigen Baͤu⸗</line>
        <line lrx="2603" lry="3690" ulx="881" uly="3606">men, oder in anmuthigen Hainen zerſtreut. Sie</line>
        <line lrx="2610" lry="3784" ulx="2516" uly="3711">be⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3521" type="textblock" ulx="3024" uly="693">
        <line lrx="3180" lry="773" ulx="3069" uly="693">Nſehen</line>
        <line lrx="3179" lry="885" ulx="3070" uly="807">auf et</line>
        <line lrx="3180" lry="994" ulx="3067" uly="914">her,</line>
        <line lrx="3180" lry="1101" ulx="3069" uly="1023">Palem</line>
        <line lrx="3180" lry="1206" ulx="3078" uly="1127">Pfoſea</line>
        <line lrx="3180" lry="1312" ulx="3078" uly="1240">Der</line>
        <line lrx="3179" lry="1424" ulx="3064" uly="1347">s ane</line>
        <line lrx="3180" lry="1543" ulx="3044" uly="1454"> Lage</line>
        <line lrx="3179" lry="1652" ulx="3039" uly="1571">wenge in</line>
        <line lrx="3176" lry="1750" ulx="3043" uly="1674">ten. Gi</line>
        <line lrx="3180" lry="1863" ulx="3042" uly="1777">Begrabn</line>
        <line lrx="3180" lry="1964" ulx="3044" uly="1886">Naherbe</line>
        <line lrx="3180" lry="2077" ulx="3052" uly="1990">het ge</line>
        <line lrx="3180" lry="2179" ulx="3055" uly="2103">weßtere</line>
        <line lrx="3168" lry="2288" ulx="3043" uly="2209">Stiche⸗</line>
        <line lrx="3164" lry="2404" ulx="3031" uly="2325">berehren.</line>
        <line lrx="3180" lry="2512" ulx="3030" uly="2429">nigen, un</line>
        <line lrx="3180" lry="2633" ulx="3025" uly="2546">l befthſe</line>
        <line lrx="3180" lry="2733" ulx="3024" uly="2647">de aute</line>
        <line lrx="3180" lry="2851" ulx="3024" uly="2757">len Pebel</line>
        <line lrx="3163" lry="2957" ulx="3028" uly="2881">en cder</line>
        <line lrx="3146" lry="3057" ulx="3033" uly="2965">nen.</line>
        <line lrx="3119" lry="3170" ulx="3041" uly="3094">Koe</line>
        <line lrx="3169" lry="3285" ulx="3051" uly="3194">Aanten</line>
        <line lrx="3170" lry="3404" ulx="3087" uly="3314">Dieſe</line>
        <line lrx="3177" lry="3521" ulx="3040" uly="3423">und auf</line>
      </zone>
      <zone lrx="3171" lry="3779" type="textblock" ulx="3056" uly="3696">
        <line lrx="3171" lry="3779" ulx="3056" uly="3696">)Eire</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="73" type="page" xml:id="s_AhI149-2_073">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_073.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="112" lry="868" type="textblock" ulx="15" uly="677">
        <line lrx="78" lry="695" ulx="15" uly="677">,</line>
        <line lrx="112" lry="868" ulx="16" uly="792">rnact,</line>
      </zone>
      <zone lrx="115" lry="967" type="textblock" ulx="0" uly="904">
        <line lrx="103" lry="943" ulx="0" uly="904"> eſ</line>
        <line lrx="115" lry="967" ulx="45" uly="910">eect</line>
      </zone>
      <zone lrx="167" lry="3201" type="textblock" ulx="0" uly="1096">
        <line lrx="140" lry="1190" ulx="33" uly="1096">— R</line>
        <line lrx="147" lry="1294" ulx="8" uly="1226">oder biehe</line>
        <line lrx="127" lry="1521" ulx="0" uly="1447">n Luibe</line>
        <line lrx="122" lry="1640" ulx="0" uly="1557">gen ind</line>
        <line lrx="124" lry="1749" ulx="1" uly="1668">rgend</line>
        <line lrx="134" lry="1850" ulx="2" uly="1780">zar hat</line>
        <line lrx="141" lry="1966" ulx="0" uly="1885">cc .</line>
        <line lrx="156" lry="2078" ulx="0" uly="2000">d dien</line>
        <line lrx="151" lry="2195" ulx="6" uly="2121">i  N</line>
        <line lrx="138" lry="2305" ulx="21" uly="2221">Sſceß</line>
        <line lrx="133" lry="2414" ulx="0" uly="2340">Cart Re⸗</line>
        <line lrx="141" lry="2527" ulx="0" uly="2448">a. dende</line>
        <line lrx="140" lry="2635" ulx="26" uly="2555">Und N</line>
        <line lrx="137" lry="2747" ulx="0" uly="2663">heerhet</line>
        <line lrx="135" lry="2862" ulx="0" uly="2784">end Fat⸗</line>
        <line lrx="149" lry="2973" ulx="0" uly="2892">gin d</line>
        <line lrx="160" lry="3096" ulx="3" uly="2996">Cgend i</line>
        <line lrx="167" lry="3201" ulx="13" uly="3119">Schwerzen</line>
      </zone>
      <zone lrx="175" lry="3315" type="textblock" ulx="0" uly="3216">
        <line lrx="175" lry="3315" ulx="0" uly="3216">die Auſct⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="175" lry="3658" type="textblock" ulx="0" uly="3334">
        <line lrx="175" lry="3445" ulx="0" uly="3334">— N</line>
        <line lrx="167" lry="3564" ulx="5" uly="3442">ſenden 1</line>
        <line lrx="154" lry="3658" ulx="0" uly="3546">igen</line>
      </zone>
      <zone lrx="147" lry="3715" type="textblock" ulx="115" uly="3653">
        <line lrx="147" lry="3715" ulx="115" uly="3653">7.</line>
      </zone>
      <zone lrx="154" lry="3832" type="textblock" ulx="0" uly="3688">
        <line lrx="147" lry="3761" ulx="0" uly="3688">eut.</line>
        <line lrx="154" lry="3832" ulx="114" uly="3760">le⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2251" lry="1646" type="textblock" ulx="498" uly="690">
        <line lrx="2235" lry="789" ulx="515" uly="690">beſtehen mehrentheils nur aus einem Dache, das</line>
        <line lrx="2236" lry="892" ulx="525" uly="804">auf etlichen Pfoſten ruhet, und von allen Seiten</line>
        <line lrx="2234" lry="999" ulx="516" uly="910">her, frey iſt. Zu den Daͤchern liefert ihnen der</line>
        <line lrx="2241" lry="1104" ulx="511" uly="1017">Palmnußbaum ſeine breiten Blaͤtter. Und zu den</line>
        <line lrx="2250" lry="1225" ulx="515" uly="1119">Pfoſten, der Brodfruchtbaum, ſeinen Stamm.</line>
        <line lrx="2248" lry="1320" ulx="511" uly="1221">Der Boden iſt mit weichem Heu belegt, uͤber wel⸗</line>
        <line lrx="2230" lry="1430" ulx="508" uly="1338">ches eine Binſenmatte ausgebreitet iſt, worauf ſie</line>
        <line lrx="2230" lry="1548" ulx="498" uly="1445">des Tages ſitzen, und des Nachts ſchlafen. Nur</line>
        <line lrx="2251" lry="1646" ulx="501" uly="1555">wenige ihrer Huͤtten ſind mit Hordenwerk umſloch⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2238" lry="1753" type="textblock" ulx="470" uly="1658">
        <line lrx="2238" lry="1753" ulx="470" uly="1658">ten. Sie haben auch Bethaͤuſer, und oͤffentliche</line>
      </zone>
      <zone lrx="2247" lry="1862" type="textblock" ulx="510" uly="1763">
        <line lrx="2247" lry="1862" ulx="510" uly="1763">Begraͤbnißplaͤtze. Man hat bemerkt, daß ſie die</line>
      </zone>
      <zone lrx="2249" lry="1961" type="textblock" ulx="464" uly="1870">
        <line lrx="2249" lry="1961" ulx="464" uly="1870">Unſterblichkeit der Seele, und eine unſichtbare Gott⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2302" lry="2722" type="textblock" ulx="499" uly="1976">
        <line lrx="2233" lry="2074" ulx="502" uly="1976">heit glauben. Die ganze Nation theilt ſich, ſo wie</line>
        <line lrx="2233" lry="2180" ulx="509" uly="2082">mehrere Bewohner der Südinſeln, faſt alle in 4</line>
        <line lrx="2302" lry="2293" ulx="507" uly="2186">Staͤnde. Die Ehries ſind ihre Koͤnige, die ſie ſehr</line>
        <line lrx="2234" lry="2394" ulx="500" uly="2301">verehren. Ehriois ſind die Naͤchſten nach den Koͤ⸗</line>
        <line lrx="2234" lry="2508" ulx="504" uly="2406">nigen, und haben uͤber die Krieger ihrer Bezirke</line>
        <line lrx="2233" lry="2617" ulx="500" uly="2520">zu befehlen. Manahounes ſind Freyſaßen, und</line>
        <line lrx="2260" lry="2722" ulx="499" uly="2623">die Tautaus machen die niedrigſte Volksklaſſe, oder</line>
      </zone>
      <zone lrx="2232" lry="2835" type="textblock" ulx="451" uly="2731">
        <line lrx="2232" lry="2835" ulx="451" uly="2731">den Poͤbel aus. Die Gtaheiten haben auch Piro⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2277" lry="3585" type="textblock" ulx="503" uly="2848">
        <line lrx="2235" lry="2948" ulx="504" uly="2848">gen, oder Fahrzeuge, worinn wohl 40 Mann ſitzen</line>
        <line lrx="2233" lry="3044" ulx="507" uly="2941">koͤnnen. Ihre Tahatara, oder Krieger, haben</line>
        <line lrx="2254" lry="3152" ulx="503" uly="3057">große Helme, ſchwere Keulen, Schleudern und</line>
        <line lrx="1956" lry="3256" ulx="507" uly="3166">Lanzen, die ſie ſehr gut zu fuͤhren wiſſen.</line>
        <line lrx="2234" lry="3378" ulx="586" uly="3276">Dieſe Inſel hat 30 Seemeilen *) im Umfange,</line>
        <line lrx="2277" lry="3487" ulx="507" uly="3385">und auf derſelben iſt ein Berg von 9530 Fuß hoch,</line>
        <line lrx="2265" lry="3585" ulx="2132" uly="3516">der</line>
      </zone>
      <zone lrx="1986" lry="3753" type="textblock" ulx="571" uly="3653">
        <line lrx="1986" lry="3753" ulx="571" uly="3653">*) Eine Seemeile hat ungefaͤhr 3857 Schritte.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="74" type="page" xml:id="s_AhI149-2_074">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_074.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="3180" lry="3724" type="textblock" ulx="888" uly="513">
        <line lrx="1960" lry="597" ulx="897" uly="513">62 —</line>
        <line lrx="3132" lry="782" ulx="896" uly="668">der hoͤhſte bekannte Berg, auf den Inſeln des ire.</line>
        <line lrx="3180" lry="883" ulx="901" uly="786">Suͤdmeers. n Rei⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="984" ulx="987" uly="885">2) Die Geſellſchaft⸗oͤder Societaͤtsinſeln. *) henennt</line>
        <line lrx="3177" lry="1108" ulx="900" uly="1000">Dieſe liegen ungefaͤhr 25⸗ 30 Seemeilen von Ota⸗ len her</line>
        <line lrx="3180" lry="1209" ulx="895" uly="1106">heiti entfernt, und wurden im Julius 1769 vom die me</line>
        <line lrx="3179" lry="1309" ulx="902" uly="1219">Kap. Cook entdeckt. Die zahmen Thiere dieſer glechen</line>
        <line lrx="3180" lry="1413" ulx="894" uly="1323">Inſeln ſind Huͤner, Schweine, Hunde, Schaafe, mſtr ⸗</line>
        <line lrx="3176" lry="1523" ulx="901" uly="1433">Pferde, Enten und Pfauen ſezten die Englaͤnder ſele in⸗</line>
        <line lrx="3174" lry="1630" ulx="895" uly="1529">hier nieder. Die eßbaren Fruͤchte ſind Yams, Plan⸗ ſe ſch der</line>
        <line lrx="3173" lry="1740" ulx="894" uly="1646">tanen, Kokosnuͤſſe, Maulbeeren, Brodfruͤchte. Die 3)Heu</line>
        <line lrx="3180" lry="1861" ulx="901" uly="1756">Einwohner dieſer Inſeln haben einige Aehnlichkeit Uncect,u</line>
        <line lrx="3180" lry="1957" ulx="899" uly="1859">und Umgang mit den Otaheiten. Zu dieſen In⸗ Ain Si⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="2076" ulx="896" uly="1973">ſeln gehoͤren Huaheime, Tethuroa, TCopoamao, nd ſcn</line>
        <line lrx="3180" lry="2173" ulx="899" uly="2079">Otocha, u. a. m. Sie ſind gut bewafnet, und ſin und</line>
        <line lrx="3180" lry="2288" ulx="891" uly="2186">mit Korallenklippen eingeſchloſſen. Die Anzahl ih⸗ ſj tſe ge</line>
        <line lrx="3180" lry="2406" ulx="894" uly="2289">rer Einwohner belaͤuft ſich ungefaͤhr auf 1200°bD ũ Uerfen, un</line>
        <line lrx="3180" lry="2522" ulx="983" uly="2401">3) Neu⸗ Brittannien iſt vom Dampier 1700₰ iſen gre</line>
        <line lrx="3159" lry="2631" ulx="894" uly="2509">geſehen worden. Man findet hier Kokosnuͤſſe, Be⸗ hanmn,</line>
        <line lrx="3180" lry="2725" ulx="888" uly="2621">tel, Areka, Palmen, Aloe, Bambus, tc Henn</line>
        <line lrx="3180" lry="2856" ulx="984" uly="2717">4) Neu⸗Caledonien. Eine große Inſel mit ſcen P</line>
        <line lrx="3173" lry="2953" ulx="894" uly="2836">dunkelfarbigen Einwohnern, die ein gutherziges Olhtme</line>
        <line lrx="3180" lry="3071" ulx="895" uly="2949">Voͤlkchen ſind, und krauſe Haare haben. Bis zum faſc</line>
        <line lrx="3180" lry="3171" ulx="893" uly="3061">Jahr 1775 waren die Huͤner die einzigen Haus⸗ nmde</line>
        <line lrx="3180" lry="3288" ulx="2417" uly="3174">thiere. kaufen he</line>
        <line lrx="3174" lry="3468" ulx="949" uly="3288">*) Einige rechnen Otaheiti mit zu den Sorietaͤts⸗In⸗ M</line>
        <line lrx="3173" lry="3527" ulx="1030" uly="3413">ſeln: andere machen eine beſondere Abtheilung da⸗ wichſen</line>
        <line lrx="3179" lry="3628" ulx="1009" uly="3501">von. S. Fabri Handbuch der neueſten Geographie urch deng</line>
        <line lrx="3168" lry="3724" ulx="1027" uly="3626">2. Abtheilung, S. 325. Walters neueſte Erdkunde,  Finger,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1597" lry="3805" type="textblock" ulx="1044" uly="3735">
        <line lrx="1597" lry="3805" ulx="1044" uly="3735">S. 322, und 332.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="75" type="page" xml:id="s_AhI149-2_075">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_075.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="135" lry="1422" type="textblock" ulx="0" uly="968">
        <line lrx="100" lry="984" ulx="96" uly="968">7</line>
        <line lrx="114" lry="1066" ulx="12" uly="1023">gan R</line>
        <line lrx="115" lry="1088" ulx="13" uly="1063">Von V</line>
        <line lrx="133" lry="1205" ulx="0" uly="1139">*69 bon</line>
        <line lrx="135" lry="1308" ulx="0" uly="1242">te Meſer</line>
        <line lrx="122" lry="1422" ulx="0" uly="1350">choaft,</line>
      </zone>
      <zone lrx="130" lry="2514" type="textblock" ulx="0" uly="2344">
        <line lrx="90" lry="2401" ulx="0" uly="2344">0000,</line>
        <line lrx="130" lry="2514" ulx="0" uly="2449">er 1700</line>
      </zone>
      <zone lrx="2212" lry="3804" type="textblock" ulx="423" uly="684">
        <line lrx="2185" lry="778" ulx="431" uly="684">thiere. Kap. Rook hat dieſe Inſel auf ſeiner zwo⸗</line>
        <line lrx="2175" lry="875" ulx="439" uly="784">ten Reiſe den 4. Sept. 1774 zuerſt entdeckt, und</line>
        <line lrx="2195" lry="989" ulx="452" uly="894">benennt. Das duͤrre Erdreich bringt wenig Pflan⸗</line>
        <line lrx="2179" lry="1086" ulx="448" uly="1007">zen hervor, und daher ſind Fiſche und Schweine</line>
        <line lrx="2174" lry="1191" ulx="451" uly="1104">die meiſte Nahrung der Innlaͤnder. Ihre Haͤuſer</line>
        <line lrx="2176" lry="1299" ulx="455" uly="1212">gleichen großen Bienenkoͤrben, und ſind nach Art</line>
        <line lrx="2171" lry="1404" ulx="448" uly="1322">unſrer Horden aus Reiſern geflochten. Bogen und</line>
        <line lrx="2176" lry="1511" ulx="439" uly="1426">Pfeile ſind ihnen unbekannt, ſtatt deſſen bedienen</line>
        <line lrx="1219" lry="1620" ulx="436" uly="1539">ſie ſich der Schleudern.</line>
        <line lrx="2165" lry="1729" ulx="524" uly="1647">5⁵) Neu⸗Guinea, ward 1699 von Dampier</line>
        <line lrx="2173" lry="1845" ulx="436" uly="1757">entdeckt, und iſt nach Neu⸗ Holand die groͤßte In⸗</line>
        <line lrx="2169" lry="1949" ulx="437" uly="1859">ſel im Suͤdmeer. Die Einwohner ſind ſtark, glaͤn⸗</line>
        <line lrx="2179" lry="2061" ulx="437" uly="1975">zend, ſchwarz mit krauſen Haaren, kriegeriſch, grau⸗</line>
        <line lrx="2164" lry="2167" ulx="438" uly="2083">ſam und mißtrauiſch. Aber in dieſem Lande, das</line>
        <line lrx="2165" lry="2279" ulx="435" uly="2188">ſo rohe Bewohner hat, bringt die Natur ihre koſt⸗</line>
        <line lrx="2155" lry="2391" ulx="431" uly="2294">barſten, und ſeltenſten Gaben hervor. Das Land</line>
        <line lrx="2155" lry="2500" ulx="429" uly="2402">liefert Kokus, Muskatennuͤſſe, Gewuͤrznaͤgelein,</line>
        <line lrx="1615" lry="2597" ulx="427" uly="2513">Plantanen, u. d. gl. m.</line>
        <line lrx="2158" lry="2706" ulx="512" uly="2616">6) Neu⸗HSolland, die groͤßte unter allen Suͤd⸗</line>
        <line lrx="2155" lry="2820" ulx="424" uly="2727">indiſchen Inſeln. Ihr Flaͤcheninnhalt iſt 143000α</line>
        <line lrx="2168" lry="2929" ulx="423" uly="2827">Quadratmeilen. Die Einwohner ſind ungleich ro⸗</line>
        <line lrx="2157" lry="3035" ulx="431" uly="2944">her, als irgend ein Volk in der Suͤdſee, und kom⸗</line>
        <line lrx="2212" lry="3147" ulx="439" uly="3052">men den Regern in Abſicht der dunkeln Farbe und</line>
        <line lrx="2155" lry="3265" ulx="430" uly="3161">krauſen Haare ſehr nahe. Sie gehen nackend, und</line>
        <line lrx="2153" lry="3370" ulx="427" uly="3270">leben von der Jagd, vom Fiſchfang und einigen</line>
        <line lrx="2153" lry="3468" ulx="430" uly="3370">Gewaͤchſen. Ihr vornehmſter Schmuck iſt ein —</line>
        <line lrx="2152" lry="3578" ulx="428" uly="3485">durch deu Naſenknorpel geſtecktes Bein, ſo dick wie</line>
        <line lrx="2144" lry="3696" ulx="427" uly="3591">ein Finger. Ihre Leiber mahlen ſie weiß und roth,</line>
        <line lrx="2148" lry="3804" ulx="1994" uly="3720">nicht</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="76" type="page" xml:id="s_AhI149-2_076">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_076.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1085" lry="622" type="textblock" ulx="989" uly="532">
        <line lrx="1085" lry="622" ulx="989" uly="532">64</line>
      </zone>
      <zone lrx="2712" lry="1098" type="textblock" ulx="993" uly="682">
        <line lrx="2702" lry="776" ulx="994" uly="682">nicht ohne Geſchmack. Ihre Huͤtten ſind ſo groß,</line>
        <line lrx="2707" lry="882" ulx="993" uly="793">daß man eben aufrecht darinn ſitzen, jedoch der</line>
        <line lrx="2712" lry="990" ulx="994" uly="897">Laͤnge nach ſich nicht ausſtrecken kann. Sie glei⸗</line>
        <line lrx="2712" lry="1098" ulx="996" uly="1003">chen den Backoͤfen, und ſind mit Palmblaͤttern be⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2758" lry="1196" type="textblock" ulx="993" uly="1117">
        <line lrx="2758" lry="1196" ulx="993" uly="1117">kleidet. Kein Theil der Welt verdient mehr Unter⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2714" lry="1633" type="textblock" ulx="995" uly="1222">
        <line lrx="2714" lry="1313" ulx="995" uly="1222">ſuchung, als dieſer. Man kennt, bis jezt blos ſeine</line>
        <line lrx="2712" lry="1419" ulx="1004" uly="1324">Außenſeite, und ſeine natuͤrlichen Reichthuͤmer ſind</line>
        <line lrx="2710" lry="1527" ulx="996" uly="1439">beynahe ganz unbekannt. Aus dem Thierreiche hat</line>
        <line lrx="2708" lry="1633" ulx="997" uly="1546">man gefunden Hunde, wilde Katzen, verſchiedene</line>
      </zone>
      <zone lrx="2756" lry="1746" type="textblock" ulx="994" uly="1652">
        <line lrx="2756" lry="1746" ulx="994" uly="1652">Fledermaͤuſe, allerhand Gefluͤgel, Skorpionen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2715" lry="1966" type="textblock" ulx="998" uly="1756">
        <line lrx="2715" lry="1851" ulx="999" uly="1756">Schlangen, Eidexen, Schildkroͤten; aus dem Pflan⸗</line>
        <line lrx="2709" lry="1966" ulx="998" uly="1873">zenreiche: Drachenbaum, Palmen, Fichten, Man⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2735" lry="2072" type="textblock" ulx="1000" uly="1971">
        <line lrx="2735" lry="2072" ulx="1000" uly="1971">gelbaͤume, Jams, Feigen. Die oͤſtliche Kuͤſte hat</line>
      </zone>
      <zone lrx="2716" lry="2400" type="textblock" ulx="1003" uly="2075">
        <line lrx="2716" lry="2175" ulx="1003" uly="2075">Cook 1770 ſelbſt unterſucht, und Neu⸗ Sud⸗</line>
        <line lrx="1574" lry="2286" ulx="1004" uly="2206">Wales genannt.</line>
        <line lrx="2711" lry="2400" ulx="1086" uly="2298">7) Neu⸗Seeland beſteht aus 2 Inſeln, die</line>
      </zone>
      <zone lrx="2751" lry="2508" type="textblock" ulx="1001" uly="2408">
        <line lrx="2751" lry="2508" ulx="1001" uly="2408">durch den Cooks⸗Sund von einander getrennt</line>
      </zone>
      <zone lrx="2715" lry="2728" type="textblock" ulx="1003" uly="2516">
        <line lrx="2715" lry="2625" ulx="1003" uly="2516">ſind. Dies Land iſt von Abel Janſon Tasmon</line>
        <line lrx="2715" lry="2728" ulx="1013" uly="2627">1642 zuerſt geſehen, aber von Cook 1774 ganz</line>
      </zone>
      <zone lrx="2750" lry="2952" type="textblock" ulx="1003" uly="2729">
        <line lrx="2750" lry="2838" ulx="1003" uly="2729">umſegelt worden. Die Einwohner, deren An⸗</line>
        <line lrx="2741" lry="2952" ulx="1004" uly="2837">zahl 100000 Mann betragen kann, ſind von brau⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2725" lry="3156" type="textblock" ulx="1003" uly="2945">
        <line lrx="2725" lry="3061" ulx="1003" uly="2945">ner Farbe, ſchmutzig, ſtark, und kriegeriſch. Die</line>
        <line lrx="2723" lry="3156" ulx="1005" uly="3055">Weiber leben unter der ſtrengſten Sklaverey ihrer</line>
      </zone>
      <zone lrx="2758" lry="3592" type="textblock" ulx="1004" uly="3162">
        <line lrx="2755" lry="3270" ulx="1004" uly="3162">Maͤnner. Die Knaben werden von Jugend auf zum</line>
        <line lrx="2758" lry="3381" ulx="1004" uly="3267">Krieg erzogen, und beyde Geſchlechter in fruͤher Ju⸗</line>
        <line lrx="2754" lry="3493" ulx="1007" uly="3381">gend im Fiſchfang unterwieſen; die Knaben lernen</line>
        <line lrx="2755" lry="3592" ulx="1005" uly="3487">noch uͤberdies Netze und Angelſchnuͤre machen, und</line>
      </zone>
      <zone lrx="2732" lry="3788" type="textblock" ulx="1005" uly="3595">
        <line lrx="2732" lry="3697" ulx="1005" uly="3595">die Maͤdgen Zeuge aus den Faſern des Waſſer⸗</line>
        <line lrx="2725" lry="3788" ulx="2488" uly="3704">ſchwer⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2160" type="textblock" ulx="3030" uly="671">
        <line lrx="3179" lry="753" ulx="3060" uly="671">werte</line>
        <line lrx="3164" lry="860" ulx="3054" uly="783">kiegen</line>
        <line lrx="3180" lry="973" ulx="3052" uly="894">let, ſe</line>
        <line lrx="3176" lry="1077" ulx="3052" uly="1001">len, w</line>
        <line lrx="3179" lry="1190" ulx="3060" uly="1112">ſer ſind</line>
        <line lrx="3180" lry="1298" ulx="3067" uly="1218">ſchennin</line>
        <line lrx="3180" lry="1405" ulx="3055" uly="1326">Mſftau</line>
        <line lrx="3179" lry="1513" ulx="3037" uly="1436">Hute oben</line>
        <line lrx="3180" lry="1626" ulx="3031" uly="1541">Schern ſch</line>
        <line lrx="3180" lry="1738" ulx="3030" uly="1654">ſtegend.</line>
        <line lrx="3180" lry="1848" ulx="3031" uly="1760">Nen Ohr</line>
        <line lrx="3180" lry="1952" ulx="3038" uly="1873">d Re!</line>
        <line lrx="3180" lry="2059" ulx="3052" uly="1977">ſer Hen</line>
        <line lrx="3180" lry="2160" ulx="3060" uly="2083">Thiere</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3810" type="textblock" ulx="3033" uly="3155">
        <line lrx="3174" lry="3253" ulx="3056" uly="3155">ſed 1.</line>
        <line lrx="3175" lry="3363" ulx="3056" uly="3270">wohnnt,</line>
        <line lrx="3169" lry="3475" ulx="3047" uly="3375">balanſt,</line>
        <line lrx="3180" lry="3578" ulx="3037" uly="3486">ſchtahin</line>
        <line lrx="3180" lry="3692" ulx="3033" uly="3598">le, n</line>
        <line lrx="3180" lry="3810" ulx="3063" uly="3712">1</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="77" type="page" xml:id="s_AhI149-2_077">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_077.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="116" lry="2164" type="textblock" ulx="0" uly="673">
        <line lrx="100" lry="752" ulx="8" uly="673">wf,</line>
        <line lrx="98" lry="857" ulx="0" uly="786"> der</line>
        <line lrx="95" lry="1033" ulx="0" uly="890">ſe</line>
        <line lrx="113" lry="1177" ulx="0" uly="1033">. .</line>
        <line lrx="116" lry="1287" ulx="0" uly="1218">boͤ ſine</line>
        <line lrx="110" lry="1401" ulx="0" uly="1323">let ſnd</line>
        <line lrx="99" lry="1511" ulx="0" uly="1435">hehet</line>
        <line lrx="92" lry="1621" ulx="0" uly="1546">dene</line>
        <line lrx="89" lry="1728" ulx="0" uly="1672">nen,</line>
        <line lrx="89" lry="1845" ulx="5" uly="1771">Mier⸗</line>
        <line lrx="91" lry="1947" ulx="1" uly="1879">We</line>
        <line lrx="105" lry="2059" ulx="0" uly="1983">it</line>
        <line lrx="107" lry="2164" ulx="0" uly="2082">Sid⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1439" lry="572" type="textblock" ulx="1373" uly="565">
        <line lrx="1439" lry="572" ulx="1373" uly="565">—☚</line>
      </zone>
      <zone lrx="2146" lry="1741" type="textblock" ulx="406" uly="667">
        <line lrx="2146" lry="765" ulx="422" uly="667">ſchwertels weben, womit ſie ſich kleiden. Sie be⸗</line>
        <line lrx="2145" lry="879" ulx="420" uly="774">kriegen einander beſtaͤndig, und wer das Ungluͤck</line>
        <line lrx="2142" lry="1051" ulx="419" uly="889">hat, ſeinen Feinden lebendig in die Haͤnde zu fal⸗</line>
        <line lrx="2141" lry="1094" ulx="418" uly="995">len, wird erſchlagen, und aufgefreſſen. Ihre Haͤu⸗</line>
        <line lrx="2140" lry="1205" ulx="418" uly="1076">ſer ſind aus hoͤlzernen Pfaͤlen erbauet, deren Zwi⸗</line>
        <line lrx="2137" lry="1312" ulx="419" uly="1210">ſchenraͤume ſie mit Heu feſt ausfuͤllen. Das Dach</line>
        <line lrx="2138" lry="1419" ulx="414" uly="1317">beſteht aus Baumrinden. Die Maͤnner binden ihr</line>
        <line lrx="2138" lry="1524" ulx="409" uly="1426">Haar oben in einen Knoten, den ſie mit bunten</line>
        <line lrx="2137" lry="1636" ulx="406" uly="1530">Federn ſchmuͤcken; die Frauen tragen ihre Haare</line>
        <line lrx="2136" lry="1741" ulx="411" uly="1640">fliegend. Zum Staat tragen ſie Hundsfelle. In</line>
      </zone>
      <zone lrx="2132" lry="1852" type="textblock" ulx="406" uly="1748">
        <line lrx="2132" lry="1852" ulx="406" uly="1748">den Ohren tragen ſie Hoͤlzgen, Knochen, Federn,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2137" lry="1960" type="textblock" ulx="408" uly="1858">
        <line lrx="2137" lry="1960" ulx="408" uly="1858">und die Zaͤhne ihrer verſtorbenen Freunde. — Auſ⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2149" lry="2167" type="textblock" ulx="334" uly="1963">
        <line lrx="2144" lry="2077" ulx="334" uly="1963">ſer Hunden und Ratten ſind hier keine vierfuͤßige</line>
        <line lrx="2149" lry="2167" ulx="411" uly="2067">Thiere einheimiſch. An den Kuͤſten ſind Seelowen,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2137" lry="2375" type="textblock" ulx="404" uly="2173">
        <line lrx="2137" lry="2273" ulx="408" uly="2173">Seekrebſe, Seekaͤlber, Wallfiſche. Das Land lie⸗</line>
        <line lrx="2137" lry="2375" ulx="404" uly="2270">fert ſuße Pataten, und Papiermaulbeerbaͤume. Un⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2153" lry="2485" type="textblock" ulx="404" uly="2385">
        <line lrx="2153" lry="2485" ulx="404" uly="2385">ter allen Baͤumen hat man keine fruchttragende ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2130" lry="2701" type="textblock" ulx="399" uly="2491">
        <line lrx="2130" lry="2592" ulx="401" uly="2491">funden, aber ſonſt ein wichtiges Pflanzenprodukt,</line>
        <line lrx="2130" lry="2701" ulx="399" uly="2599">die ſo nuͤzliche neuſeelaͤndiſche Hanfpflanze. — Me⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2154" lry="2806" type="textblock" ulx="398" uly="2705">
        <line lrx="2154" lry="2806" ulx="398" uly="2705">talle kannte dieſe Nation vor Ankunft der Euro⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2135" lry="3786" type="textblock" ulx="396" uly="2805">
        <line lrx="899" lry="2897" ulx="396" uly="2805">paͤer gar nicht.</line>
        <line lrx="2134" lry="3023" ulx="492" uly="2873">8) Neuhebridiſche Inſeln, oder die neuen</line>
        <line lrx="2124" lry="3163" ulx="407" uly="3018">Hebriden. Dieſe Inſeln, deren ſehr viele ſind,</line>
        <line lrx="2130" lry="3240" ulx="405" uly="3129">ſind 1774 von Cook entdeckt worden. Ihre Be⸗</line>
        <line lrx="2130" lry="3347" ulx="406" uly="3234">wohner, deren Anzahl ſich uͤberhaupt auf 200000</line>
        <line lrx="2131" lry="3456" ulx="402" uly="3343">belaͤuft, ſind ſchwarzbraun, und von haͤßlicher Ge⸗</line>
        <line lrx="2132" lry="3567" ulx="400" uly="3439">ſichtsbildung, und haben faſt alle ſchwarze, wol⸗</line>
        <line lrx="2135" lry="3670" ulx="401" uly="3569">lige, und gekraͤuſelte Haare. Die Mäaͤnner tra⸗</line>
        <line lrx="2131" lry="3786" ulx="407" uly="3673">II. Baͤndch. E gen</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="78" type="page" xml:id="s_AhI149-2_078">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_078.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2334" lry="134" type="textblock" ulx="915" uly="106">
        <line lrx="2334" lry="123" ulx="1017" uly="106">☛ B—/8U öö —</line>
        <line lrx="1738" lry="134" ulx="915" uly="116">= —— —— S 7</line>
      </zone>
      <zone lrx="2788" lry="765" type="textblock" ulx="1038" uly="678">
        <line lrx="2788" lry="765" ulx="1038" uly="678">gen albaſterne Zierathen in dem Naſenknorpel. Ihre</line>
      </zone>
      <zone lrx="2789" lry="1199" type="textblock" ulx="1034" uly="774">
        <line lrx="2770" lry="877" ulx="1039" uly="774">Waffen ſind Keulen, Spieße, Bogen und Pfeile.</line>
        <line lrx="2774" lry="990" ulx="1043" uly="891">Gegen das Zuruͤckſchnellen der Sehne, ſchuͤtzen ſie</line>
        <line lrx="2774" lry="1100" ulx="1034" uly="991">ſich durch eine hoͤlzerne Manſchette. Bis zum Jahre</line>
        <line lrx="2789" lry="1199" ulx="1037" uly="1104">1774 beſtand das Vieh nur aus Schweinen und</line>
      </zone>
      <zone lrx="2788" lry="1316" type="textblock" ulx="1039" uly="1199">
        <line lrx="2788" lry="1316" ulx="1039" uly="1199">Hünern. Das Pflanzenreich liefert Kokos ⸗Piſang⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2790" lry="1965" type="textblock" ulx="1032" uly="1324">
        <line lrx="2786" lry="1419" ulx="1041" uly="1324">und Brodtfruchtbaͤume, Janos, Pataten, und</line>
        <line lrx="2782" lry="1523" ulx="1037" uly="1424">Orangen. Auf der Inſel Tanna waͤchſt Muskat;</line>
        <line lrx="2783" lry="1630" ulx="1036" uly="1531">auch ſind hier heiße Quellen. Die Einwohner freſ⸗</line>
        <line lrx="2784" lry="1745" ulx="1037" uly="1648">ſen Menſchenfleiſch. Auf Ambrym und Tanna</line>
        <line lrx="2790" lry="1857" ulx="1032" uly="1771">ſind feuerſpeyende Berge.</line>
        <line lrx="2779" lry="1965" ulx="1127" uly="1868">9) Die freundſchaftlichen Inſeln. Die An⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2808" lry="2279" type="textblock" ulx="1040" uly="1965">
        <line lrx="2808" lry="2076" ulx="1043" uly="1965">zahl derſelben beſteht ungefaͤhr aus 155 und ihre</line>
        <line lrx="2797" lry="2164" ulx="1048" uly="2080">Volksmenge betraͤgt etwa 200000 Menſchen. Sie</line>
        <line lrx="2803" lry="2279" ulx="1040" uly="2188">ſind groͤßtentheils bewohnt. Kokosbaͤume, Brod⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2780" lry="2391" type="textblock" ulx="1036" uly="2285">
        <line lrx="2780" lry="2391" ulx="1036" uly="2285">fruͤchte, Zuckerrohr, Schweine und Huͤner, ma⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2800" lry="2492" type="textblock" ulx="1039" uly="2395">
        <line lrx="2800" lry="2492" ulx="1039" uly="2395">chen den groͤßten Reichthum dieſer Inſeln aus. Die</line>
      </zone>
      <zone lrx="2782" lry="2714" type="textblock" ulx="1043" uly="2508">
        <line lrx="2779" lry="2603" ulx="1047" uly="2508">Einwohner gehoͤren zu den fleißigſten, und geſchick⸗</line>
        <line lrx="2782" lry="2714" ulx="1043" uly="2614">teſten der Suͤdſee, und unterhalten ſchoͤne Pflan⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2651" lry="3101" type="textblock" ulx="1241" uly="2954">
        <line lrx="2651" lry="3101" ulx="1241" uly="2954">Der Knabe und die Schlange.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2799" lry="3799" type="textblock" ulx="1036" uly="3165">
        <line lrx="2795" lry="3269" ulx="1132" uly="3165">Ein Knabe ſpielte mit einer zahmen Schlange.</line>
        <line lrx="2795" lry="3368" ulx="1036" uly="3277">Mein liebes Thierchen, ſagte der Knabe, ich wuͤrde</line>
        <line lrx="2799" lry="3476" ulx="1051" uly="3383">mich mit dir ſo gemein nicht machen, wenn dir</line>
        <line lrx="2799" lry="3584" ulx="1051" uly="3486">das Gift nicht benommen waͤre. Ihr Schlangen</line>
        <line lrx="2799" lry="3710" ulx="1049" uly="3609">ſeyd die boshafteſten, undankbarſten Geſchopfe! Ich</line>
        <line lrx="2793" lry="3799" ulx="1842" uly="3717">. habe</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="79" type="page" xml:id="s_AhI149-2_079">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_079.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="178" lry="1518" type="textblock" ulx="0" uly="666">
        <line lrx="156" lry="747" ulx="0" uly="666">wi Fre</line>
        <line lrx="165" lry="849" ulx="9" uly="781">md We.</line>
        <line lrx="169" lry="974" ulx="2" uly="885">ſciten ſe</line>
        <line lrx="158" lry="1081" ulx="0" uly="1001">zun zue</line>
        <line lrx="165" lry="1178" ulx="1" uly="1112">weinen</line>
        <line lrx="178" lry="1300" ulx="0" uly="1201">s⸗ Niang⸗</line>
        <line lrx="169" lry="1403" ulx="0" uly="1331">ten, und</line>
        <line lrx="164" lry="1518" ulx="3" uly="1439"> Mict;</line>
      </zone>
      <zone lrx="254" lry="1627" type="textblock" ulx="0" uly="1556">
        <line lrx="254" lry="1627" ulx="0" uly="1556">ohner fte⸗.</line>
      </zone>
      <zone lrx="164" lry="1736" type="textblock" ulx="0" uly="1654">
        <line lrx="164" lry="1736" ulx="0" uly="1654">nd Canms</line>
      </zone>
      <zone lrx="182" lry="2743" type="textblock" ulx="0" uly="1883">
        <line lrx="171" lry="1963" ulx="32" uly="1883">De W</line>
        <line lrx="182" lry="2066" ulx="0" uly="1991">0 Wd ee</line>
        <line lrx="178" lry="2192" ulx="1" uly="2097">Nſcter. S</line>
        <line lrx="172" lry="2286" ulx="0" uly="2207">e, Bh</line>
        <line lrx="169" lry="2395" ulx="0" uly="2325">ner, Ma⸗</line>
        <line lrx="181" lry="2507" ulx="0" uly="2424">a . De</line>
        <line lrx="177" lry="2621" ulx="6" uly="2527">und ſi⸗</line>
        <line lrx="175" lry="2743" ulx="0" uly="2648">zin Mun</line>
      </zone>
      <zone lrx="203" lry="3838" type="textblock" ulx="0" uly="3045">
        <line lrx="109" lry="3140" ulx="0" uly="3045">lnge.</line>
        <line lrx="203" lry="3313" ulx="0" uly="3205">1n Sceng.</line>
        <line lrx="202" lry="3422" ulx="0" uly="3315">e/ ich wine</line>
        <line lrx="200" lry="3529" ulx="0" uly="3426">1/ wenn 4</line>
        <line lrx="179" lry="3680" ulx="0" uly="3551">r Sn</line>
        <line lrx="199" lry="3775" ulx="0" uly="3633">eſchogf 6</line>
        <line lrx="196" lry="3838" ulx="127" uly="3747">⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2412" lry="2070" type="textblock" ulx="594" uly="678">
        <line lrx="2350" lry="779" ulx="605" uly="678">habe es wohl geleſen, wie es einem armen Land⸗</line>
        <line lrx="2351" lry="889" ulx="598" uly="792">mann gieng, der eine, vielleicht von deinen Uraͤl⸗</line>
        <line lrx="2345" lry="998" ulx="611" uly="906">tern, die er halb erfroren unter einer Hecke fand,</line>
        <line lrx="2342" lry="1111" ulx="604" uly="1013">mitleidig aufhob, und ſie in ſeinen erwaͤrmenden</line>
        <line lrx="2344" lry="1212" ulx="604" uly="1119">Buſen ſteckte. Kaum fuͤhlte ſich die Boͤſe wieder,</line>
        <line lrx="2349" lry="1355" ulx="609" uly="1230">als ſie ihren Wohlthaͤter biß; und der gute freund⸗</line>
        <line lrx="1518" lry="1427" ulx="605" uly="1345">liche Mann mußte ſterben.</line>
        <line lrx="2412" lry="1533" ulx="690" uly="1392">Ich erſtaune, ſagte die Schlange. Wie para⸗</line>
        <line lrx="2345" lry="1640" ulx="600" uly="1535">theyiſch eure Geſchichtſchreiber ſeyn muͤſſen! Die</line>
        <line lrx="2345" lry="1755" ulx="597" uly="1660">unſrigen erzaͤhlen dieſe Hiſtorie ganz anders. —</line>
        <line lrx="2345" lry="1855" ulx="599" uly="1763">Dein freundlicher Mann glaubte, die Schlange</line>
        <line lrx="2344" lry="1963" ulx="594" uly="1876">ſey wirklich erfroren, und weil es eine von den</line>
        <line lrx="2346" lry="2070" ulx="601" uly="1978">bunten Schlangen war, ſſo ſteckte er ſie zu ſich,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2478" lry="2280" type="textblock" ulx="546" uly="2081">
        <line lrx="2478" lry="2182" ulx="602" uly="2081">ihr zu Hauſe die ſchoͤne Haut abzuſtreifen. Wwar—</line>
        <line lrx="2029" lry="2280" ulx="546" uly="2202">das recht?</line>
      </zone>
      <zone lrx="2351" lry="3792" type="textblock" ulx="600" uly="2293">
        <line lrx="2351" lry="2392" ulx="684" uly="2293">Ach, ſchweig nur, erwiederte der Knabe. Wel⸗</line>
        <line lrx="2347" lry="2498" ulx="602" uly="2401">cher Undankbare haͤtte ſich nicht zu entſchuldigen</line>
        <line lrx="862" lry="2607" ulx="603" uly="2524">gewußt.</line>
        <line lrx="2345" lry="2714" ulx="689" uly="2566">Recht, mein Sohn, fiel der Vater, der dieſer</line>
        <line lrx="2345" lry="2824" ulx="600" uly="2735">Unterredung zugehoͤrt hatte, dem Knaben ins Wort.</line>
        <line lrx="2344" lry="2932" ulx="601" uly="2845">Aber gleichwohl, wenn du einmal von einem au⸗</line>
        <line lrx="2346" lry="3038" ulx="607" uly="2943">ßerordentlichen Undanke hoͤren ſollteſt, ſo unter⸗</line>
        <line lrx="2340" lry="3148" ulx="606" uly="3056">ſuche ja alle Umſtaͤnde genau, bevor du ei⸗</line>
        <line lrx="2334" lry="3251" ulx="605" uly="3161">nen Menſchen mit ſo einem abſcheulichen</line>
        <line lrx="2343" lry="3364" ulx="608" uly="3259">Schandflecken brandmarken laͤſſe ſt. — Wahre</line>
        <line lrx="2335" lry="3468" ulx="610" uly="3377">Wohlthaͤter haben ſelten Undankbare verpflichtet,</line>
        <line lrx="2342" lry="3579" ulx="605" uly="3487">ja, ich will zur Ehre der Menſchheit hoffen —</line>
        <line lrx="2336" lry="3686" ulx="608" uly="3593">niemals. Aber die Wohlthaͤter mit kleinen, ei⸗</line>
        <line lrx="2339" lry="3792" ulx="1417" uly="3709">E 2 gen⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="80" type="page" xml:id="s_AhI149-2_080">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_080.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1956" lry="561" type="textblock" ulx="1903" uly="552">
        <line lrx="1956" lry="561" ulx="1903" uly="552">m</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="972" type="textblock" ulx="831" uly="661">
        <line lrx="3180" lry="761" ulx="831" uly="661">gennuͤtzigen Abſichten, die ſind es werth, mein</line>
        <line lrx="2620" lry="868" ulx="885" uly="781">Sohn, daß ſie Undank anſtatt Erkenntlichkeit</line>
        <line lrx="1273" lry="972" ulx="888" uly="890">einwuchern.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2291" lry="1305" type="textblock" ulx="1239" uly="1194">
        <line lrx="2291" lry="1305" ulx="1239" uly="1194">Lehren an Kinder.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3784" type="textblock" ulx="949" uly="1380">
        <line lrx="3180" lry="1479" ulx="1134" uly="1380">Lieben Kinder, hoͤrt mich an:</line>
        <line lrx="3180" lry="1565" ulx="1048" uly="1465">Damit iſt's noch nicht gethan, 1</line>
        <line lrx="2019" lry="1631" ulx="981" uly="1548">Daß man gute Thaten uͤbt,</line>
        <line lrx="3180" lry="1759" ulx="1048" uly="1634">Wenn man Gott dabey nicht liebt. 4</line>
        <line lrx="3174" lry="1840" ulx="1136" uly="1736">Wahre Tugend geht auf Gott, V</line>
        <line lrx="3179" lry="1931" ulx="1047" uly="1818">Liebet ihn, thut ſein Gebot</line>
        <line lrx="2134" lry="1984" ulx="1053" uly="1893">Eben weil von Gott es kommt,</line>
        <line lrx="2428" lry="2070" ulx="1052" uly="1977">Dann auch, weil's uns ſelber frommt.</line>
        <line lrx="2946" lry="2178" ulx="1135" uly="2084">Und warum? Wer das bedenkt,</line>
        <line lrx="3179" lry="2289" ulx="1050" uly="2165">Was uns Gott fur Gutes ſchenkt, 9</line>
        <line lrx="3180" lry="2333" ulx="957" uly="2246">Was er fuͤr ein Vater iſt,</line>
        <line lrx="3180" lry="2419" ulx="961" uly="2328">(Wie ihr das ja alle wißt). „</line>
        <line lrx="3175" lry="2534" ulx="1133" uly="2416">Der wird durch und durch geruͤhrt, de⸗</line>
        <line lrx="3176" lry="2629" ulx="1043" uly="2506">Liebt ihn innig und verſpürt Or</line>
        <line lrx="3180" lry="2695" ulx="1050" uly="2589">In ſich ſelber einen Drang 6</line>
        <line lrx="3180" lry="2817" ulx="1045" uly="2695">Nach dem allerreinſten Dank. d</line>
        <line lrx="3180" lry="2892" ulx="1098" uly="2802">Und dann lernt er fromm und ſtill, Ne</line>
        <line lrx="3180" lry="2973" ulx="1046" uly="2870">Was Gott gerne von ihm will, N:</line>
        <line lrx="3180" lry="3053" ulx="1045" uly="2952">Denkt: „der gute Vater der! Vn</line>
        <line lrx="3180" lry="3144" ulx="1043" uly="3058">Will er dies nur, und nicht mehr 2* 8</line>
        <line lrx="3180" lry="3344" ulx="1041" uly="3234">Und ich fühl' es ſelbſt, daß dies</line>
        <line lrx="3180" lry="3410" ulx="1041" uly="3317">Mir ſo gut, ſo heilſam iſt, n</line>
        <line lrx="3180" lry="3505" ulx="1044" uly="3410">Ganz aus meinem Herzen fließt.“</line>
        <line lrx="3177" lry="3600" ulx="949" uly="3509">dDaß ich meine Eltern ſoll AI</line>
        <line lrx="3180" lry="3689" ulx="1035" uly="3594">Lieben — kann ich anders wohl? B</line>
        <line lrx="3180" lry="3784" ulx="2432" uly="3683">Sind G</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="81" type="page" xml:id="s_AhI149-2_081">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_081.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="99" lry="764" type="textblock" ulx="3" uly="697">
        <line lrx="99" lry="764" ulx="3" uly="697">mein</line>
      </zone>
      <zone lrx="107" lry="884" type="textblock" ulx="0" uly="807">
        <line lrx="107" lry="884" ulx="0" uly="807">tücter</line>
      </zone>
      <zone lrx="1780" lry="3762" type="textblock" ulx="710" uly="3635">
        <line lrx="1780" lry="3762" ulx="710" uly="3635">Sind Geſchenke ſeiner Hand!“</line>
      </zone>
      <zone lrx="1626" lry="591" type="textblock" ulx="1216" uly="582">
        <line lrx="1626" lry="591" ulx="1216" uly="582">— —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2122" lry="1851" type="textblock" ulx="703" uly="615">
        <line lrx="1932" lry="864" ulx="709" uly="615">Sind ſie nicht mit Herz und dand</line>
        <line lrx="1863" lry="879" ulx="715" uly="785">Mer ſo milde zugewandt?“ B</line>
        <line lrx="1966" lry="972" ulx="804" uly="889">„Daß ich ſittſam ſtets ſoll ſeyn —</line>
        <line lrx="1946" lry="1053" ulx="716" uly="969">Iſt nicht Sittſamkeit ſo fein?</line>
        <line lrx="1891" lry="1138" ulx="715" uly="1055">Bin ich Kindern ſelbſt nicht gram,</line>
        <line lrx="1950" lry="1221" ulx="715" uly="1137">Die ſo wild ſind, ohne Schaam?“</line>
        <line lrx="2006" lry="1329" ulx="799" uly="1249">„Daß ich niemand ſchaden muß —</line>
        <line lrx="2013" lry="1415" ulx="712" uly="1330">Macht mir das nicht ſelbſt Verdruß?</line>
        <line lrx="1722" lry="1497" ulx="707" uly="1414">Wenn ich andern Leides thu,</line>
        <line lrx="2070" lry="1601" ulx="703" uly="1498">Und mein Herz ſagt, ſi! dazu?“</line>
        <line lrx="2084" lry="1683" ulx="796" uly="1603">„O! ſpricht dann das fromme Kind:</line>
        <line lrx="2122" lry="1771" ulx="710" uly="1686">Gott weiß wohl was Menſchen ſind,</line>
        <line lrx="1688" lry="1851" ulx="709" uly="1771">Wiiß gewiß wohin es zielt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1835" lry="1934" type="textblock" ulx="637" uly="1855">
        <line lrx="1835" lry="1934" ulx="637" uly="1855">WDienn er dies und das befſiehlt.“</line>
      </zone>
      <zone lrx="1911" lry="2286" type="textblock" ulx="702" uly="1954">
        <line lrx="1911" lry="2038" ulx="796" uly="1954">„Ich muß ihm gehorſam ſeyn!</line>
        <line lrx="1831" lry="2118" ulx="705" uly="2039">Bin ich nicht ſo arm und klein?</line>
        <line lrx="1865" lry="2205" ulx="706" uly="2119">Und wie groß und gut iſt Gott!</line>
        <line lrx="1560" lry="2286" ulx="702" uly="2206">O ich ehre ſein Gebot!“</line>
      </zone>
      <zone lrx="2045" lry="3372" type="textblock" ulx="693" uly="2311">
        <line lrx="1892" lry="2400" ulx="794" uly="2311">„Sein Gebot iſt ſuͤß und mild,</line>
        <line lrx="1761" lry="2483" ulx="705" uly="2401">Zeiget mir ſo ganz ſein Bild;</line>
        <line lrx="1680" lry="2565" ulx="693" uly="2485">O wie heilig muß nicht der</line>
        <line lrx="1831" lry="2652" ulx="701" uly="2570">Seyn, der ſo befiehlt, wie er!“</line>
        <line lrx="1751" lry="2759" ulx="785" uly="2677">„Er weiß alles: welche Luſt</line>
        <line lrx="1777" lry="2845" ulx="697" uly="2761">Iſt es mir nicht, ganz bewußt</line>
        <line lrx="1957" lry="2931" ulx="693" uly="2847">Mir zu ſeyn, daß Er mich ſieht,</line>
        <line lrx="1955" lry="3012" ulx="701" uly="2927">Wenn mein Herz das Boͤſe flieht!“</line>
        <line lrx="1741" lry="3115" ulx="789" uly="3034">„Allenthalben, wo ich bin,</line>
        <line lrx="1815" lry="3199" ulx="705" uly="3116">Iſts, als tret' ich vor ihn hin,</line>
        <line lrx="2045" lry="3283" ulx="701" uly="3199">Schaut' ihm in ſein Angeſicht,</line>
        <line lrx="2004" lry="3372" ulx="702" uly="3281">Und ſein Blick erſchreckt mich nicht.“</line>
      </zone>
      <zone lrx="2025" lry="3642" type="textblock" ulx="701" uly="3389">
        <line lrx="2025" lry="3478" ulx="790" uly="3389">„Wie viel Freud' iſt um mich her!</line>
        <line lrx="1727" lry="3576" ulx="701" uly="3473">Alles ſchafft und ſchenket Er!</line>
        <line lrx="1985" lry="3642" ulx="701" uly="3556">Blum' und Frucht und gruͤnes Land</line>
      </zone>
      <zone lrx="2273" lry="3811" type="textblock" ulx="2053" uly="3716">
        <line lrx="2273" lry="3811" ulx="2053" uly="3716">War</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="82" type="page" xml:id="s_AhI149-2_082">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_082.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="969" lry="654" type="textblock" ulx="823" uly="543">
        <line lrx="969" lry="654" ulx="823" uly="543">„ .</line>
      </zone>
      <zone lrx="1935" lry="619" type="textblock" ulx="1515" uly="594">
        <line lrx="1935" lry="619" ulx="1515" uly="594">—  == —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2463" lry="1247" type="textblock" ulx="1030" uly="646">
        <line lrx="2318" lry="826" ulx="1097" uly="646">„War ich nicht ſchon oft und viel</line>
        <line lrx="2463" lry="882" ulx="1032" uly="796">Boͤs', und that was er nicht will?</line>
        <line lrx="2092" lry="965" ulx="1031" uly="888">Dennoch bleibt er immer treu,</line>
        <line lrx="2071" lry="1053" ulx="1030" uly="971">Und ſein Segen immer neu.“</line>
        <line lrx="2370" lry="1171" ulx="1115" uly="1082">„Sollt' ich Ihn nicht lieben? Ihn?</line>
        <line lrx="2122" lry="1247" ulx="1031" uly="1163">Ja ich will mich ſtets bemuͤhn,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2087" lry="1335" type="textblock" ulx="953" uly="1253">
        <line lrx="2087" lry="1335" ulx="953" uly="1253">Gut zu ſeyn, aus Dankbarkeit</line>
      </zone>
      <zone lrx="2348" lry="1416" type="textblock" ulx="1031" uly="1331">
        <line lrx="2348" lry="1416" ulx="1031" uly="1331">Thun, was mir mein Gott gebeut!“</line>
      </zone>
      <zone lrx="2166" lry="1612" type="textblock" ulx="1029" uly="1440">
        <line lrx="2166" lry="1519" ulx="1115" uly="1440">Seht, ihr lieben Kinder, dies</line>
        <line lrx="2039" lry="1612" ulx="1029" uly="1519">Iſt mir Tugend ganz gewiß,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2272" lry="1692" type="textblock" ulx="963" uly="1602">
        <line lrx="2272" lry="1692" ulx="963" uly="1602">Die koͤmmt aus der rechten Quell,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2051" lry="3832" type="textblock" ulx="1026" uly="3677">
        <line lrx="2051" lry="3832" ulx="1026" uly="3677">Wuͤrd er nicht ſo ſelig ſeyn;</line>
      </zone>
      <zone lrx="2231" lry="1775" type="textblock" ulx="1028" uly="1688">
        <line lrx="2231" lry="1775" ulx="1028" uly="1688">Und durchſtroͤmt das Herz ſo hell!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2250" lry="2072" type="textblock" ulx="1032" uly="1802">
        <line lrx="2250" lry="1885" ulx="1116" uly="1802">Dieſes merket euch denn wohl;</line>
        <line lrx="2136" lry="1984" ulx="1033" uly="1869">Tugend geht auf Gott, iſt voll</line>
        <line lrx="2163" lry="2072" ulx="1032" uly="1965">Seiner Liebe, praͤgt den Schein</line>
      </zone>
      <zone lrx="1937" lry="2143" type="textblock" ulx="990" uly="2055">
        <line lrx="1937" lry="2143" ulx="990" uly="2055">Gottes tief in ſich hinein.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1796" lry="2413" type="textblock" ulx="1689" uly="2294">
        <line lrx="1796" lry="2413" ulx="1689" uly="2294">II.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2347" lry="2603" type="textblock" ulx="1116" uly="2487">
        <line lrx="2347" lry="2603" ulx="1116" uly="2487">Sprecht oft mit dem lieben Gott,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2103" lry="2689" type="textblock" ulx="1001" uly="2576">
        <line lrx="2103" lry="2689" ulx="1001" uly="2576">Kinder! klagt ihm eure Noth,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2247" lry="3152" type="textblock" ulx="1028" uly="2691">
        <line lrx="2247" lry="2773" ulx="1032" uly="2691">Wenn ihr trauret, wenn euch was</line>
        <line lrx="1955" lry="2859" ulx="1028" uly="2775">Fehlet bittet ihn um das.</line>
        <line lrx="2190" lry="2963" ulx="1118" uly="2875">Denn ihr wißt es ja, er hoͤrt</line>
        <line lrx="2155" lry="3048" ulx="1028" uly="2968">Alles, was der Menſch begehrt,</line>
        <line lrx="2102" lry="3152" ulx="1032" uly="3048">Und er wuͤnſchet nichts ſo ſehr,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2078" lry="3219" type="textblock" ulx="967" uly="3132">
        <line lrx="2078" lry="3219" ulx="967" uly="3132">Als, daß Jeder gluͤcklich waͤr.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2211" lry="3575" type="textblock" ulx="1028" uly="3242">
        <line lrx="2055" lry="3325" ulx="1119" uly="3242">Er iſt ſelbſt voll Seeligkeit,</line>
        <line lrx="2032" lry="3405" ulx="1031" uly="3327">Fern von ihm iſt alles Leid;</line>
        <line lrx="2209" lry="3497" ulx="1031" uly="3373">Das koͤmmt daher, weil er hoͤchſt</line>
        <line lrx="2211" lry="3575" ulx="1028" uly="3489">Heilig iſt, vollkommen hoͤchſt! —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2180" lry="3682" type="textblock" ulx="1116" uly="3597">
        <line lrx="2180" lry="3682" ulx="1116" uly="3597">Waͤr er minder gut und rein,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2612" lry="3847" type="textblock" ulx="2409" uly="3703">
        <line lrx="2612" lry="3847" ulx="2409" uly="3703">Laſter</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="83" type="page" xml:id="s_AhI149-2_083">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_083.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1511" lry="579" type="textblock" ulx="1103" uly="557">
        <line lrx="1511" lry="579" ulx="1103" uly="557">— —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2111" lry="851" type="textblock" ulx="582" uly="608">
        <line lrx="1724" lry="772" ulx="582" uly="608">Laſter ſtoͤrt das Gluͤck durchaus,</line>
        <line lrx="2111" lry="851" ulx="587" uly="742">Bringt nur Kummer, Schaam und Graus.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1936" lry="1928" type="textblock" ulx="579" uly="866">
        <line lrx="1863" lry="961" ulx="677" uly="866">Alſo ſeht ihr, was uns druͤckt. —</line>
        <line lrx="1637" lry="1082" ulx="581" uly="952">Nur wer gut iſt, iſt begluͤckt;</line>
        <line lrx="1514" lry="1128" ulx="581" uly="1045">Je vollkommener ihr ſeyd,</line>
        <line lrx="1570" lry="1211" ulx="594" uly="1077">Deſto minder habt ihr Leid.</line>
        <line lrx="1619" lry="1315" ulx="674" uly="1232">Und zieht ja ein Uebel her,</line>
        <line lrx="1850" lry="1398" ulx="581" uly="1314">Duͤnkt es euch doch nicht ſo ſchwer;</line>
        <line lrx="1613" lry="1483" ulx="583" uly="1402">Eure Tugend hebt euch hoch:</line>
        <line lrx="1650" lry="1567" ulx="584" uly="1485">Selbſt im Tode ſiegt ihr noch.</line>
        <line lrx="1710" lry="1672" ulx="663" uly="1591">Gott der Vater hat uns lieb;</line>
        <line lrx="1487" lry="1760" ulx="583" uly="1671">Iſt oft unſer Auge truͤb;</line>
        <line lrx="1936" lry="1844" ulx="579" uly="1765">O wie heitert ers ſo gern,</line>
        <line lrx="1857" lry="1928" ulx="585" uly="1844">Treibt den ſchwarzen Kummer fern!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1739" lry="2287" type="textblock" ulx="516" uly="1953">
        <line lrx="1697" lry="2031" ulx="675" uly="1953">Nur ein kindlich treues Herz</line>
        <line lrx="1739" lry="2117" ulx="516" uly="2037">Will er, das bey jedem Schmerz</line>
        <line lrx="1685" lry="2205" ulx="586" uly="2121">Ihm vertraut und nie vergißt,</line>
        <line lrx="1586" lry="2287" ulx="585" uly="2200">Daß er gut und maͤchtig iſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1740" lry="2647" type="textblock" ulx="581" uly="2312">
        <line lrx="1736" lry="2393" ulx="668" uly="2312">Sprecht im Kummer etwa ſo:</line>
        <line lrx="1606" lry="2476" ulx="582" uly="2394">Lieber Gott, du biſt ſo froh!</line>
        <line lrx="1740" lry="2561" ulx="582" uly="2481">Ach! ich bin nicht froh, wie du,</line>
        <line lrx="1665" lry="2647" ulx="581" uly="2561">Mein Gemuͤth hat keine Ruh.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1846" lry="3782" type="textblock" ulx="567" uly="2672">
        <line lrx="1726" lry="2836" ulx="580" uly="2672">O en liegt es nicht an mir?</line>
        <line lrx="1475" lry="2849" ulx="567" uly="2761">O ich komme ſtill zu dir!</line>
        <line lrx="1692" lry="2925" ulx="585" uly="2842">War es wirklich meine Schuld,</line>
        <line lrx="1452" lry="3010" ulx="582" uly="2930">O ſo habe doch Geduld!</line>
        <line lrx="1846" lry="3121" ulx="676" uly="3038">Zeuch nicht von mir deine Hand,</line>
        <line lrx="1683" lry="3205" ulx="592" uly="3121">Gieb mir beſſeren Verſtand;,</line>
        <line lrx="1717" lry="3286" ulx="589" uly="3206">Laß mich einſehn, daß ein Kind</line>
        <line lrx="1846" lry="3374" ulx="588" uly="3288">Fehlſam iſt, und ſchwach und blind!</line>
        <line lrx="1783" lry="3479" ulx="680" uly="3394">Doch das Uebel, ſo mich beugt,</line>
        <line lrx="1649" lry="3561" ulx="597" uly="3479">Tilg es oder mach es leicht!</line>
        <line lrx="1739" lry="3649" ulx="592" uly="3559">Wie mirs nutzt, es ſteht bey dir,</line>
        <line lrx="1651" lry="3782" ulx="580" uly="3646">Mache was du willſt mit mir!</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="84" type="page" xml:id="s_AhI149-2_084">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_084.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1128" lry="604" type="textblock" ulx="1031" uly="532">
        <line lrx="1128" lry="604" ulx="1031" uly="532">72</line>
      </zone>
      <zone lrx="2111" lry="555" type="textblock" ulx="1690" uly="512">
        <line lrx="2111" lry="555" ulx="1690" uly="512">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2340" lry="1023" type="textblock" ulx="1203" uly="680">
        <line lrx="2272" lry="760" ulx="1289" uly="680">Du Allwiſſender weiſt mehr,</line>
        <line lrx="2340" lry="860" ulx="1206" uly="763">Was mir nuͤtzt, als irgend wer;</line>
        <line lrx="2325" lry="931" ulx="1203" uly="847">Du haſt mich gemacht: ich will</line>
        <line lrx="2056" lry="1023" ulx="1207" uly="930">Dir geduldig halten ſtill.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1966" lry="1174" type="textblock" ulx="1847" uly="1098">
        <line lrx="1966" lry="1174" ulx="1847" uly="1098">III.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2437" lry="2390" type="textblock" ulx="1202" uly="1224">
        <line lrx="2220" lry="1319" ulx="1289" uly="1224">Kinder, in der frohen Zeit</line>
        <line lrx="2154" lry="1403" ulx="1206" uly="1312">Iſt das wilde Herz oft weit</line>
        <line lrx="2328" lry="1480" ulx="1205" uly="1398">Von dem lieben Gott und denkt</line>
        <line lrx="2342" lry="1573" ulx="1206" uly="1481">Nicht, daß er die Freude ſchenkt.</line>
        <line lrx="2201" lry="1684" ulx="1290" uly="1585">Aber iſt er nur alsdann</line>
        <line lrx="2311" lry="1758" ulx="1203" uly="1669">Unſrer Ehren werth, wenn man</line>
        <line lrx="2204" lry="1854" ulx="1202" uly="1752">Hulfe von ihm ſuchen muß 7</line>
        <line lrx="2437" lry="1936" ulx="1203" uly="1836">Sucht man ihn nur aus Verdruß?</line>
        <line lrx="2323" lry="2031" ulx="1288" uly="1942">Macht ihrs eurem Vater ſo?</line>
        <line lrx="2214" lry="2112" ulx="1205" uly="2025">Wenn er euch ein Leiden wo</line>
        <line lrx="2397" lry="2210" ulx="1204" uly="2111">Abnahm, euch hernach was gab,</line>
        <line lrx="2306" lry="2286" ulx="1203" uly="2195">Fielt ihr da ſtraks von ihm ab?</line>
        <line lrx="2209" lry="2390" ulx="1244" uly="2301">Nein, die liebe gute Hand</line>
      </zone>
      <zone lrx="2326" lry="2471" type="textblock" ulx="1175" uly="2378">
        <line lrx="2326" lry="2471" ulx="1175" uly="2378">Kuͤßtet ihr, noch mehr entbrannt</line>
      </zone>
      <zone lrx="2754" lry="3796" type="textblock" ulx="1193" uly="2470">
        <line lrx="2344" lry="2563" ulx="1204" uly="2470">Gegen ihn von Lieb und Pflicht:</line>
        <line lrx="2437" lry="2642" ulx="1203" uly="2553">Gegen Gott waͤr't ihr es nicht? —</line>
        <line lrx="2432" lry="2747" ulx="1286" uly="2657">Aber merkt euch: Eins iſt noth,</line>
        <line lrx="2208" lry="2821" ulx="1201" uly="2743">Ueberall den lieben Gott</line>
        <line lrx="2180" lry="2913" ulx="1199" uly="2829">Zu empfinden und zu ſeh'n,</line>
        <line lrx="2520" lry="3000" ulx="1199" uly="2913">Wenn wir gleich ſein Bild nicht ſeh'n.</line>
        <line lrx="2223" lry="3101" ulx="1285" uly="3019">Daran liegt es, daß Gebet</line>
        <line lrx="2269" lry="3190" ulx="1197" uly="3106">Uns ſo kalt vom Herzen geht,</line>
        <line lrx="2235" lry="3273" ulx="1199" uly="3187">Weil uns Gott unſichtbar iſt,</line>
        <line lrx="2184" lry="3358" ulx="1198" uly="3274">Und man ihn darob vergißt!</line>
        <line lrx="2468" lry="3469" ulx="1284" uly="3376">Sonſten iſt der Menſch kein Stein</line>
        <line lrx="2144" lry="3546" ulx="1195" uly="3463">Unempfindlich dem zu ſeyn,</line>
        <line lrx="2202" lry="3630" ulx="1193" uly="3543">Der ihm taͤglich Gutes thut:</line>
        <line lrx="2683" lry="3796" ulx="1194" uly="3630">Dankbarkeit liegt uns im Blut. Ab</line>
        <line lrx="2754" lry="3794" ulx="2689" uly="3736">er</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="85" type="page" xml:id="s_AhI149-2_085">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_085.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1819" lry="793" type="textblock" ulx="791" uly="680">
        <line lrx="1819" lry="793" ulx="791" uly="680">Aber Leichtſinn, kurzer Blick,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1898" lry="876" type="textblock" ulx="667" uly="787">
        <line lrx="1898" lry="876" ulx="667" uly="787">Dies bringt uns von Gott zuruͤck.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1871" lry="1045" type="textblock" ulx="698" uly="877">
        <line lrx="1871" lry="976" ulx="698" uly="877">Oeffn' uns allen Herz und Sinn,</line>
        <line lrx="1848" lry="1045" ulx="702" uly="960">Herr, und zeuch uns zu dir hin!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1456" lry="1276" type="textblock" ulx="1330" uly="1197">
        <line lrx="1456" lry="1276" ulx="1330" uly="1197">IV.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1724" lry="1587" type="textblock" ulx="694" uly="1416">
        <line lrx="1724" lry="1519" ulx="774" uly="1416">Jeder traͤgt mit ſich umher</line>
        <line lrx="1582" lry="1587" ulx="694" uly="1504">Einen Spiegel, darinn er</line>
      </zone>
      <zone lrx="1674" lry="1671" type="textblock" ulx="641" uly="1590">
        <line lrx="1674" lry="1671" ulx="641" uly="1590">Unverhohlen ſieht und liest,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1871" lry="2486" type="textblock" ulx="683" uly="1673">
        <line lrx="1704" lry="1763" ulx="691" uly="1673">Wie's mit ihm beſchaffen iſt.</line>
        <line lrx="1726" lry="1887" ulx="770" uly="1785">Jede gute That, die ihr,</line>
        <line lrx="1753" lry="1952" ulx="690" uly="1869">Kinder, thut, die glaͤnzet hier!</line>
        <line lrx="1649" lry="2051" ulx="694" uly="1952">Euer Herz erkennet ſie:</line>
        <line lrx="1714" lry="2120" ulx="692" uly="2035">Dieſer Lohn verfehlt euch nie.</line>
        <line lrx="1756" lry="2239" ulx="773" uly="2143">Jeder Muthwill, jeder Fehl</line>
        <line lrx="1853" lry="2324" ulx="683" uly="2228">Zeigt ſich hier nicht minder hell;</line>
        <line lrx="1629" lry="2398" ulx="685" uly="2314">Bindet euch die Augen zu,</line>
        <line lrx="1871" lry="2486" ulx="683" uly="2395">Dennoch laͤßt euch das nicht Ruh.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1781" lry="2589" type="textblock" ulx="771" uly="2498">
        <line lrx="1781" lry="2589" ulx="771" uly="2498">Suͤß iſt des Gewiſſens Lohn,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1950" lry="2676" type="textblock" ulx="668" uly="2587">
        <line lrx="1950" lry="2676" ulx="668" uly="2587">Iſt des Himmels Vorſchmack ſchon.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1878" lry="2841" type="textblock" ulx="680" uly="2674">
        <line lrx="1878" lry="2759" ulx="681" uly="2674">Fried und Freud in eigner Bruſt,</line>
        <line lrx="1611" lry="2841" ulx="680" uly="2760">O was gleichet dieſer Luſt!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1698" lry="2952" type="textblock" ulx="769" uly="2868">
        <line lrx="1698" lry="2952" ulx="769" uly="2868">Bitter, bitter iſt die Pein,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1700" lry="3038" type="textblock" ulx="616" uly="2929">
        <line lrx="1700" lry="3038" ulx="616" uly="2929">Eigner Richter, ſich zu ſeyn!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2239" lry="3848" type="textblock" ulx="682" uly="3034">
        <line lrx="1715" lry="3121" ulx="685" uly="3034">O ein Richter, der durch Liſt</line>
        <line lrx="1446" lry="3205" ulx="688" uly="3116">Ewig unbeſtechlich iſt!</line>
        <line lrx="1834" lry="3312" ulx="772" uly="3219">Scheuet des Gewiſſens Macht,</line>
        <line lrx="1781" lry="3393" ulx="684" uly="3302">Lieben Kinder, Tag und Nacht!</line>
        <line lrx="1721" lry="3477" ulx="686" uly="3386">Gott iſts, der es euch erſchuf</line>
        <line lrx="1741" lry="3565" ulx="682" uly="3471">Achtet es als Gottes Ruf.</line>
        <line lrx="1955" lry="3674" ulx="768" uly="3569">Naͤher konnt' uns Gott nicht ſeyn;</line>
        <line lrx="1707" lry="3747" ulx="682" uly="3659">Bey uns ſelbſten kehrt er ein!</line>
        <line lrx="2239" lry="3848" ulx="2049" uly="3764">Fragt</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="86" type="page" xml:id="s_AhI149-2_086">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_086.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1013" lry="623" type="textblock" ulx="902" uly="545">
        <line lrx="1013" lry="623" ulx="902" uly="545">74</line>
      </zone>
      <zone lrx="1977" lry="566" type="textblock" ulx="1558" uly="514">
        <line lrx="1977" lry="566" ulx="1558" uly="514">GREEYENNEENNNNENEN</line>
      </zone>
      <zone lrx="1960" lry="587" type="textblock" ulx="1859" uly="575">
        <line lrx="1960" lry="587" ulx="1859" uly="575">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2252" lry="1221" type="textblock" ulx="1072" uly="695">
        <line lrx="2243" lry="781" ulx="1078" uly="695">Fragt ihr: wo iſt Gottes Wort?</line>
        <line lrx="2080" lry="861" ulx="1075" uly="781">Das Gewiſſen zeigt den Ort.</line>
        <line lrx="2120" lry="969" ulx="1161" uly="888">Das Gewiſſen iſt der Stab,</line>
        <line lrx="2057" lry="1064" ulx="1076" uly="973">Der uns vom Verderben ab</line>
        <line lrx="2252" lry="1140" ulx="1075" uly="1050">Auf dem Weg zum Gluͤcke fuͤhrt,</line>
        <line lrx="2089" lry="1221" ulx="1072" uly="1144">Und an Gottes Statt regiert.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2441" lry="1331" type="textblock" ulx="1160" uly="1240">
        <line lrx="2441" lry="1331" ulx="1160" uly="1240">Zwar wir taͤuſchen uns auch leicht „</line>
      </zone>
      <zone lrx="2379" lry="2220" type="textblock" ulx="1063" uly="1328">
        <line lrx="2156" lry="1408" ulx="1073" uly="1328">Denken: das Gewiſſen ſchweigt</line>
        <line lrx="2244" lry="1501" ulx="1070" uly="1412">Drum iſt jene That nicht ſchlecht;</line>
        <line lrx="2240" lry="1578" ulx="1070" uly="1497">Und die That iſt doch nicht recht.</line>
        <line lrx="2102" lry="1683" ulx="1154" uly="1604">Aber dann iſt nicht bedacht,</line>
        <line lrx="2379" lry="1774" ulx="1072" uly="1689">Daß uns Schwachheit fehlſam macht.</line>
        <line lrx="2058" lry="1863" ulx="1063" uly="1774">Das Gewiſſen, Kinder! liegt</line>
        <line lrx="2119" lry="1948" ulx="1069" uly="1856">Im Verſtand und dieſer trugt.</line>
        <line lrx="2242" lry="2049" ulx="1155" uly="1963">Drum, ihr Kinder, iſt es ſchoͤn</line>
        <line lrx="2187" lry="2135" ulx="1073" uly="2056">Um Erleuchtung Gott zu flehn,</line>
        <line lrx="2049" lry="2220" ulx="1069" uly="2140">Wie einſt Salomo es that,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2193" lry="2307" type="textblock" ulx="1074" uly="2220">
        <line lrx="2193" lry="2307" ulx="1074" uly="2220">Und Gott gab ihm, was er bat.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1810" lry="2452" type="textblock" ulx="1715" uly="2375">
        <line lrx="1810" lry="2452" ulx="1715" uly="2375">V.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2235" lry="2854" type="textblock" ulx="1068" uly="2512">
        <line lrx="2189" lry="2604" ulx="1158" uly="2512">Kinder, ſeht, ein Gottesſchein</line>
        <line lrx="2098" lry="2687" ulx="1072" uly="2603">Stroͤmet auch zu euch herein!</line>
        <line lrx="2235" lry="2769" ulx="1072" uly="2686">Die Erleuchtung von dem Herrn,</line>
        <line lrx="2154" lry="2854" ulx="1068" uly="2770">Koͤmmt ein heller Morgenſtern.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2545" lry="2962" type="textblock" ulx="1154" uly="2865">
        <line lrx="2545" lry="2962" ulx="1154" uly="2865">Nehmt, o nehmt, von Dank entbrannt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2190" lry="3324" type="textblock" ulx="1069" uly="2963">
        <line lrx="1963" lry="3044" ulx="1074" uly="2963">Eure Bibel in die Hand!</line>
        <line lrx="2190" lry="3140" ulx="1069" uly="3048">Hier iſt Gottes Unterricht!</line>
        <line lrx="2147" lry="3234" ulx="1071" uly="3131">Hier iſt Muſter, Lehre, Licht!</line>
        <line lrx="2086" lry="3324" ulx="1157" uly="3238">Groͤßre Gabe hat die Welt</line>
      </zone>
      <zone lrx="2315" lry="3408" type="textblock" ulx="1071" uly="3313">
        <line lrx="2315" lry="3408" ulx="1071" uly="3313">Nicht, (als was dies Buch enthaͤlt)</line>
      </zone>
      <zone lrx="2251" lry="3490" type="textblock" ulx="1072" uly="3404">
        <line lrx="2251" lry="3490" ulx="1072" uly="3404">Wie man gluͤcklich leben, — dann</line>
      </zone>
      <zone lrx="2190" lry="3575" type="textblock" ulx="1001" uly="3489">
        <line lrx="2190" lry="3575" ulx="1001" uly="3489">Einſt auch gluͤcklich ſterben kann.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2290" lry="3768" type="textblock" ulx="1070" uly="3587">
        <line lrx="2290" lry="3689" ulx="1153" uly="3587">Sammelt Schaͤtze, haͤufet Gold,</line>
        <line lrx="2238" lry="3768" ulx="1070" uly="3678">Werbet Kronen, wenn ihr wollt;</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="87" type="page" xml:id="s_AhI149-2_087">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_087.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="80" lry="2984" type="textblock" ulx="0" uly="2897">
        <line lrx="80" lry="2984" ulx="0" uly="2897">nut;</line>
      </zone>
      <zone lrx="2242" lry="624" type="textblock" ulx="1175" uly="529">
        <line lrx="2242" lry="624" ulx="1175" uly="529">— 75</line>
      </zone>
      <zone lrx="2060" lry="2676" type="textblock" ulx="679" uly="699">
        <line lrx="1712" lry="786" ulx="697" uly="699">Gold beſiegt nicht jede Noth,</line>
        <line lrx="1711" lry="870" ulx="692" uly="787">Kronen troͤſten nicht im Tod.</line>
        <line lrx="1723" lry="989" ulx="782" uly="892">Was nicht uͤber dieſes Ziel</line>
        <line lrx="1815" lry="1073" ulx="692" uly="974">Mit hinausgeht, hilft nicht viel:</line>
        <line lrx="1725" lry="1158" ulx="692" uly="1063">Seht wir leben kurze Zeit,</line>
        <line lrx="1780" lry="1232" ulx="690" uly="1145">Dann noch 'mahl, in Ewigkeit.</line>
        <line lrx="1978" lry="1352" ulx="772" uly="1256">In die Ewigkeit hinein .</line>
        <line lrx="2060" lry="1423" ulx="687" uly="1339">Geht nicht Pracht, noch eitler Schein;</line>
        <line lrx="1746" lry="1505" ulx="684" uly="1424">Unſer Geiſt und ſein Verſtand</line>
        <line lrx="1623" lry="1590" ulx="679" uly="1508">Findet dort ſein Vaterland.</line>
        <line lrx="1831" lry="1695" ulx="763" uly="1615">Alles andre bleibt dahier, .</line>
        <line lrx="1788" lry="1781" ulx="681" uly="1699">Selbſt den Leib verlaſſen wir;</line>
        <line lrx="1718" lry="1865" ulx="682" uly="1783">Bis Gott unſer einſt gedenkt,</line>
        <line lrx="1751" lry="1948" ulx="682" uly="1865">Und ihn uns verklaͤrter ſchenkt.</line>
        <line lrx="1715" lry="2058" ulx="771" uly="1972">Alſo: Sorge fuͤr den Geiſt</line>
        <line lrx="1553" lry="2141" ulx="688" uly="2055">Iſt uns noͤthig allermeiſt.</line>
        <line lrx="1828" lry="2235" ulx="687" uly="2143">Was iſt nun des Geiſtes Heil?</line>
        <line lrx="1658" lry="2311" ulx="683" uly="2229">Tugend iſt ſein beſter Theil.</line>
        <line lrx="1864" lry="2427" ulx="770" uly="2337">Was iſt Tugend? Unſre Pficht</line>
        <line lrx="1589" lry="2507" ulx="681" uly="2421">Frey vor Gottes Angeſicht</line>
        <line lrx="1876" lry="2594" ulx="684" uly="2508">Thun zu koͤnnen, was man thut,</line>
        <line lrx="1573" lry="2676" ulx="679" uly="2590">Immer edel, immer gut.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1790" lry="3039" type="textblock" ulx="680" uly="2699">
        <line lrx="1740" lry="2784" ulx="761" uly="2699">Liebreich gegen Jedermann,</line>
        <line lrx="1790" lry="2871" ulx="680" uly="2785">Wohlzuthun, ſo oft man kann;</line>
        <line lrx="1787" lry="2964" ulx="685" uly="2865">Den zu troͤſten, welcher weint,</line>
        <line lrx="1712" lry="3039" ulx="690" uly="2952">Waͤr' es ſelbſten unſer Feind.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2262" lry="3849" type="textblock" ulx="684" uly="3064">
        <line lrx="1825" lry="3153" ulx="774" uly="3064">Den zu lieben, der uns liebt,</line>
        <line lrx="1760" lry="3235" ulx="692" uly="3146">Dem zu geben, der uns giebt,</line>
        <line lrx="1677" lry="3316" ulx="693" uly="3227">Wo wir koͤnnen, oder Dank</line>
        <line lrx="1881" lry="3402" ulx="689" uly="3312">Ihm zu weihen Lebenslang. V</line>
        <line lrx="1943" lry="3517" ulx="709" uly="3425">Dies ſind Lehren aus dem Buch,</line>
        <line lrx="1590" lry="3594" ulx="689" uly="3510">Kinder, die ich nie genug</line>
        <line lrx="1783" lry="3682" ulx="691" uly="3596">Euch und mir, und Jedermann</line>
        <line lrx="1729" lry="3766" ulx="684" uly="3678">Preiſen und empfehlen kann. .</line>
        <line lrx="2262" lry="3849" ulx="2104" uly="3767">Eine</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="88" type="page" xml:id="s_AhI149-2_088">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_088.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1988" lry="616" type="textblock" ulx="928" uly="526">
        <line lrx="1988" lry="616" ulx="928" uly="526">76</line>
      </zone>
      <zone lrx="2319" lry="935" type="textblock" ulx="1268" uly="803">
        <line lrx="2319" lry="935" ulx="1268" uly="803">Eine arabiſche Geſchichte.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2651" lry="1111" type="textblock" ulx="1004" uly="1021">
        <line lrx="2651" lry="1111" ulx="1004" uly="1021">Hai Ebu Abul, ein weiſer Araber, errichtete</line>
      </zone>
      <zone lrx="2698" lry="1218" type="textblock" ulx="916" uly="1126">
        <line lrx="2698" lry="1218" ulx="916" uly="1126">in einer ſchoͤnen Gegend eine Schule. Er fuͤhrte</line>
      </zone>
      <zone lrx="2654" lry="1641" type="textblock" ulx="910" uly="1235">
        <line lrx="2654" lry="1327" ulx="912" uly="1235">ſeine Schuͤler in ein Zimmer, deſſen Waͤnde mit</line>
        <line lrx="2653" lry="1449" ulx="919" uly="1342">polirten, ſtaͤhlernen Spiegeln behaͤngt waren. Es</line>
        <line lrx="2651" lry="1532" ulx="912" uly="1452">durfte nur einer allein in demſelbigen lernen. Er</line>
        <line lrx="2652" lry="1641" ulx="910" uly="1561">nannte dieſes Zimmer das Zimmer der Erkennt⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2657" lry="1753" type="textblock" ulx="908" uly="1663">
        <line lrx="2657" lry="1753" ulx="908" uly="1663">niß ſeiner ſelbſt. Der Schuͤler ſahe ſich unzaͤh⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2649" lry="3711" type="textblock" ulx="878" uly="1763">
        <line lrx="2649" lry="1860" ulx="906" uly="1763">ligemal, und er ward angewoͤhnt, ſich als eine</line>
        <line lrx="2649" lry="1973" ulx="913" uly="1887">Perſon anzuſehen, die vor ſich ſelbſt niemals allein</line>
        <line lrx="2649" lry="2083" ulx="910" uly="1992">ſey. Jeder Spiegel vervielfaͤltigte ſeine Geberden</line>
        <line lrx="2646" lry="2188" ulx="908" uly="2105">und er ſahe eine Stellung tauſendmal. So viel⸗</line>
        <line lrx="2636" lry="2301" ulx="905" uly="2201">mal ward ihm eine ungezogene Miene vorgehalten,</line>
        <line lrx="2640" lry="2403" ulx="902" uly="2321">und er gerieth dadurch in die Geſellſchaft und in</line>
        <line lrx="2640" lry="2515" ulx="902" uly="2427">den Umgang mit ſich ſelbſt. — Sohn, ſagte der</line>
        <line lrx="2641" lry="2616" ulx="901" uly="2533">weiſe Abul, dieſe Schatten werden dich vor</line>
        <line lrx="2637" lry="2726" ulx="899" uly="2637">dem großen Propheten anklagen, wenn du</line>
        <line lrx="2633" lry="2842" ulx="900" uly="2741">etwas uͤbels thuſt. Der Schuͤler wurde gewoͤhnt,</line>
        <line lrx="2633" lry="2954" ulx="889" uly="2854">ſein Bild und endlich ſich ſelbſt, als einen Zeu⸗</line>
        <line lrx="2638" lry="3058" ulx="893" uly="2966">gen ſeines Verhaltens zu betrachten. Als ihm dieſe</line>
        <line lrx="2637" lry="3158" ulx="898" uly="3062">Gedanken eingepraͤgt waren, ſagte der Weiſe ein</line>
        <line lrx="2636" lry="3275" ulx="887" uly="3183">andermal zu ihm: Sohn, wenn du etwas boͤ⸗</line>
        <line lrx="2632" lry="3384" ulx="884" uly="3299">ſes thun willſt, ſo begehe es, wenn du nicht</line>
        <line lrx="2632" lry="3496" ulx="881" uly="3406">dabey biſt, denn wiſſe, eine Uebelthat hat</line>
        <line lrx="2628" lry="3605" ulx="878" uly="3514">Zeugen, wenn ſie der weiß, der ſie begeht.</line>
        <line lrx="2630" lry="3711" ulx="885" uly="3627">Sie kann nicht verſchwiegen bleiben, wenn</line>
      </zone>
      <zone lrx="2628" lry="3817" type="textblock" ulx="2546" uly="3731">
        <line lrx="2628" lry="3817" ulx="2546" uly="3731">ſie</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1626" type="textblock" ulx="3021" uly="683">
        <line lrx="3180" lry="769" ulx="3053" uly="683">ſe dein</line>
        <line lrx="3180" lry="869" ulx="3045" uly="798">Pul er</line>
        <line lrx="3180" lry="985" ulx="3043" uly="905">gendhaft</line>
        <line lrx="3164" lry="1081" ulx="3046" uly="1007">überall</line>
        <line lrx="3178" lry="1189" ulx="3050" uly="1122">einer</line>
        <line lrx="3180" lry="1309" ulx="3053" uly="1230">ſch ⸗</line>
        <line lrx="3170" lry="1402" ulx="3041" uly="1340">etir</line>
        <line lrx="3180" lry="1519" ulx="3029" uly="1442">Gute us</line>
        <line lrx="3170" lry="1626" ulx="3021" uly="1552">varen, ſo</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1850" type="textblock" ulx="2940" uly="1663">
        <line lrx="3180" lry="1741" ulx="2940" uly="1663">Nend ne</line>
        <line lrx="3164" lry="1850" ulx="3020" uly="1773">Mpheien</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1964" type="textblock" ulx="3020" uly="1883">
        <line lrx="3180" lry="1964" ulx="3020" uly="1883">e Fron</line>
      </zone>
      <zone lrx="3163" lry="2077" type="textblock" ulx="3036" uly="1991">
        <line lrx="3163" lry="2077" ulx="3036" uly="1991">Cgppten</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2624" type="textblock" ulx="3017" uly="2436">
        <line lrx="3180" lry="2508" ulx="3055" uly="2436">Lernet</line>
        <line lrx="3180" lry="2624" ulx="3017" uly="2543">lte Kraͤfte</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2958" type="textblock" ulx="2943" uly="2650">
        <line lrx="3180" lry="2736" ulx="2943" uly="2650">ſach de</line>
        <line lrx="3180" lry="2847" ulx="3017" uly="2762">on, we</line>
        <line lrx="3171" lry="2958" ulx="2944" uly="2874"> ſoc</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3741" type="textblock" ulx="3032" uly="2976">
        <line lrx="3180" lry="3057" ulx="3032" uly="2976">ſen und</line>
        <line lrx="3180" lry="3172" ulx="3043" uly="3083">Nuſſcec</line>
        <line lrx="3179" lry="3270" ulx="3048" uly="3197">und hel</line>
        <line lrx="3177" lry="3384" ulx="3043" uly="3302">rinnen</line>
        <line lrx="3180" lry="3501" ulx="3039" uly="3411">ſudiert</line>
        <line lrx="3180" lry="3606" ulx="3035" uly="3529">wird an⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="3741" ulx="3035" uly="3630">len wiſ</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="89" type="page" xml:id="s_AhI149-2_089">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_089.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="161" lry="3753" type="textblock" ulx="0" uly="1118">
        <line lrx="156" lry="1196" ulx="16" uly="1118">Er fühu</line>
        <line lrx="161" lry="1301" ulx="0" uly="1226">gende mit</line>
        <line lrx="158" lry="1410" ulx="0" uly="1341">ren. Es</line>
        <line lrx="153" lry="1517" ulx="3" uly="1447">nen. Er</line>
        <line lrx="153" lry="1630" ulx="7" uly="1559">Erkennt⸗</line>
        <line lrx="146" lry="1748" ulx="0" uly="1662">z unziß⸗</line>
        <line lrx="143" lry="1846" ulx="16" uly="1779">ls eine</line>
        <line lrx="152" lry="1958" ulx="0" uly="1891">us ain</line>
        <line lrx="157" lry="2078" ulx="0" uly="2004">Gehberden</line>
        <line lrx="149" lry="2189" ulx="26" uly="2111">So i⸗</line>
        <line lrx="133" lry="2310" ulx="0" uly="2230">Cefaleen,</line>
        <line lrx="132" lry="2408" ulx="0" uly="2336"> und in</line>
        <line lrx="136" lry="2533" ulx="6" uly="2451">ſagte der</line>
        <line lrx="138" lry="2636" ulx="0" uly="2562">ich vor</line>
        <line lrx="131" lry="2732" ulx="0" uly="2666">enn du</line>
        <line lrx="127" lry="2850" ulx="3" uly="2770">wohnt,</line>
        <line lrx="133" lry="2962" ulx="0" uly="2883">m D⸗</line>
        <line lrx="141" lry="3081" ulx="3" uly="2992">ihtn dieſe</line>
        <line lrx="143" lry="3188" ulx="0" uly="3101">Veiſe ein</line>
        <line lrx="145" lry="3300" ulx="0" uly="3204">mas ho⸗</line>
        <line lrx="140" lry="3409" ulx="10" uly="3324">du nicht</line>
        <line lrx="131" lry="3534" ulx="1" uly="3434">that h</line>
        <line lrx="115" lry="3643" ulx="25" uly="3550">bant⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="115" lry="3851" type="textblock" ulx="72" uly="3763">
        <line lrx="115" lry="3851" ulx="72" uly="3763">ſe</line>
      </zone>
      <zone lrx="2377" lry="205" type="textblock" ulx="2232" uly="172">
        <line lrx="2377" lry="205" ulx="2232" uly="172">*</line>
      </zone>
      <zone lrx="2248" lry="1198" type="textblock" ulx="512" uly="796">
        <line lrx="2245" lry="881" ulx="512" uly="796">Abul erſcholl durch ganz Arabien, und das tu⸗</line>
        <line lrx="2247" lry="992" ulx="514" uly="897">gendhafte Verhalten ſeiner Schuͤler, machte ſie</line>
        <line lrx="2248" lry="1090" ulx="519" uly="1002">uͤberall beliebt. Sie giengen mit Jedermann mit</line>
        <line lrx="2248" lry="1198" ulx="513" uly="1112">einer edlen Freymuͤthigkeit um, weil ſie ſich vor</line>
      </zone>
      <zone lrx="2294" lry="1409" type="textblock" ulx="511" uly="1218">
        <line lrx="2294" lry="1306" ulx="515" uly="1218">ſich ſelbſt nicht fuͤrchten durften, und man be⸗</line>
        <line lrx="2292" lry="1409" ulx="511" uly="1321">merkte an ihnen einen beſondern Heldenmuth, das</line>
      </zone>
      <zone lrx="2247" lry="1623" type="textblock" ulx="508" uly="1426">
        <line lrx="2247" lry="1531" ulx="511" uly="1426">Gute auszuuͤben; denn da ſie ihrer ſelbſt verſichert</line>
        <line lrx="2244" lry="1623" ulx="508" uly="1543">waren, ſo ſcheuten ſie ſich vor Niemand. Die</line>
      </zone>
      <zone lrx="2242" lry="1738" type="textblock" ulx="500" uly="1646">
        <line lrx="2242" lry="1738" ulx="500" uly="1646">Tugend nahm uͤberhand, das Grab des großen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2249" lry="3042" type="textblock" ulx="500" uly="1761">
        <line lrx="2249" lry="1848" ulx="508" uly="1761">Propheten wurde fleißiger beſucht, und eine geſel⸗</line>
        <line lrx="2243" lry="2028" ulx="503" uly="1869">lige Freundſchaft breitete ſich von da, bis nach</line>
        <line lrx="1086" lry="2136" ulx="513" uly="1967">Esypten aus. —</line>
        <line lrx="1592" lry="2275" ulx="1129" uly="2186">. * 8</line>
        <line lrx="2242" lry="2493" ulx="590" uly="2403">Lernet euch ſelbſt kennen, lieben Rinder! uͤbet</line>
        <line lrx="2239" lry="2607" ulx="504" uly="2514">eure Kraͤfte ſo viel als moͤglich iſt, und gebrauchet</line>
        <line lrx="2241" lry="2711" ulx="501" uly="2629">ſie nach den Vorſchriften der Vernunft und Re⸗</line>
        <line lrx="2234" lry="2828" ulx="501" uly="2734">ligion; werdet Gebieter uͤber eure Leidenſchaften,</line>
        <line lrx="2244" lry="2937" ulx="500" uly="2847">und ſuchet ſie im erſten Keim zu erſticken; feſſelt</line>
        <line lrx="2242" lry="3042" ulx="504" uly="2952">ſie, und denket, daß wilde nicht gebaͤndigte Lei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2237" lry="3150" type="textblock" ulx="468" uly="3059">
        <line lrx="2237" lry="3150" ulx="468" uly="3059">denſchaften, verheerende Furien ſind. Vernunft</line>
      </zone>
      <zone lrx="2244" lry="3802" type="textblock" ulx="498" uly="3158">
        <line lrx="2244" lry="3262" ulx="507" uly="3158">und Religion muͤſſen auf ewig die treue Fuͤhre⸗</line>
        <line lrx="2235" lry="3369" ulx="504" uly="3273">rinnen eurer Handlungen ſeyn. — Wer die Kunſt</line>
        <line lrx="2233" lry="3481" ulx="502" uly="3378">ſtudiert, mit ſich ſelbſt vernuͤnftig umzugehen,</line>
        <line lrx="2237" lry="3582" ulx="500" uly="3490">wird auch mit ſeinen Mitmenſchen gehoͤrig zu le⸗</line>
        <line lrx="2234" lry="3758" ulx="498" uly="3601">den wiſſen, und viele Freude des geſellſchaftlichen</line>
        <line lrx="2233" lry="3802" ulx="2091" uly="3723">Um⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="90" type="page" xml:id="s_AhI149-2_090">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_090.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1036" lry="626" type="textblock" ulx="942" uly="544">
        <line lrx="1036" lry="626" ulx="942" uly="544">78</line>
      </zone>
      <zone lrx="2680" lry="992" type="textblock" ulx="939" uly="692">
        <line lrx="2680" lry="800" ulx="939" uly="692">Umgangs genießen. — Sey ſelbſt ſo, wie du</line>
        <line lrx="2677" lry="901" ulx="939" uly="800">willſt, daß andere ſeyn ſollen, und alle werden</line>
        <line lrx="2055" lry="992" ulx="939" uly="907">gut ſeyn, wenn du gut biſt. —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2284" lry="1217" type="textblock" ulx="1344" uly="1079">
        <line lrx="2284" lry="1217" ulx="1344" uly="1079">Edelmuth unter Wilden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2690" lry="1565" type="textblock" ulx="939" uly="1333">
        <line lrx="2683" lry="1434" ulx="1026" uly="1333">Murray, ein engliſcher Wundarzt, mußte wegen</line>
        <line lrx="2690" lry="1565" ulx="939" uly="1445">ſeiner ſchwachen Geſundheitsumſtande allein auf</line>
      </zone>
      <zone lrx="2754" lry="1650" type="textblock" ulx="872" uly="1556">
        <line lrx="2754" lry="1650" ulx="872" uly="1556">der Kuͤſte von Guinea zuruͤck bleiben. Waͤhrend dieſer</line>
      </zone>
      <zone lrx="2700" lry="2855" type="textblock" ulx="889" uly="1670">
        <line lrx="2671" lry="1758" ulx="936" uly="1670">Zeit langte ein hollaͤndiſch's Schiff daſelbſt an.</line>
        <line lrx="2688" lry="1866" ulx="937" uly="1782">Einige Neger, die ſich aus Neugier darauf bega⸗</line>
        <line lrx="2700" lry="1972" ulx="935" uly="1890">ben, wurden in Feſſeln geſchlagen, und das Schiff</line>
        <line lrx="2696" lry="2086" ulx="934" uly="1996">ſegelte davon. Die Neger, welche dieſe Hand⸗</line>
        <line lrx="2682" lry="2192" ulx="934" uly="2102">lung mit angeſehen, eilten wuͤthend zur Woh⸗</line>
        <line lrx="2678" lry="2302" ulx="937" uly="2217">nung des Cudiok, welcher den Murray in ſeine</line>
        <line lrx="2680" lry="2423" ulx="939" uly="2325">Wohnung aufgenommen hatte, und forderten die</line>
        <line lrx="2684" lry="2522" ulx="889" uly="2428">Auslieferung des Weiſſen, um ihn zu töbten, weil</line>
        <line lrx="2683" lry="2640" ulx="938" uly="2533">ſeine Bruͤder die ihrigen geraubt. Die Europaͤer,</line>
        <line lrx="2679" lry="2741" ulx="908" uly="2641">die unſere Mitbuͤrger fortgeſchleppt haben, ſind</line>
        <line lrx="2680" lry="2855" ulx="936" uly="2753">Barbaren, antwortete der edelmuͤthige Wirth,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2713" lry="3066" type="textblock" ulx="938" uly="2862">
        <line lrx="2713" lry="2971" ulx="938" uly="2862">toͤdtet ſie, wenn ihr ſie findet, aber derjenige, der</line>
        <line lrx="2704" lry="3066" ulx="938" uly="2970">bey mir wohnt, iſt ein guter Menſch, er iſt mein</line>
      </zone>
      <zone lrx="2690" lry="3821" type="textblock" ulx="941" uly="3081">
        <line lrx="2688" lry="3179" ulx="941" uly="3081">Freund, mein Haus iſt ſein Caſtel, ich bin ſein</line>
        <line lrx="2685" lry="3280" ulx="943" uly="3186">Soldat und will ihn vertheidigen. Ehe ihr zu ihm</line>
        <line lrx="2690" lry="3397" ulx="942" uly="3299">gelangt, muͤßt ihr uͤber meinen zitternden Leich⸗</line>
        <line lrx="2683" lry="3510" ulx="943" uly="3409">nam ſchreiten. O, meine Freunde, welcher Recht⸗</line>
        <line lrx="2679" lry="3617" ulx="942" uly="3518">ſchaffene wuͤrde wohl bey mir einkehren wollen,</line>
        <line lrx="2688" lry="3719" ulx="942" uly="3629">wenn ich litte, daß meine Wohnung mit dem</line>
        <line lrx="2688" lry="3821" ulx="2517" uly="3731">Blu⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1528" type="textblock" ulx="3033" uly="679">
        <line lrx="3180" lry="755" ulx="3046" uly="679">Fute 4</line>
        <line lrx="3160" lry="861" ulx="3043" uly="791">Porte</line>
        <line lrx="3180" lry="976" ulx="3045" uly="897">hegaber</line>
        <line lrx="3179" lry="1078" ulx="3052" uly="1011">komme</line>
        <line lrx="3180" lry="1200" ulx="3063" uly="1121">nachßen</line>
        <line lrx="3180" lry="1307" ulx="3065" uly="1235">tin, A⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="1416" ulx="3049" uly="1338">ln</line>
        <line lrx="3103" lry="1528" ulx="3033" uly="1441">it.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1944" type="textblock" ulx="3061" uly="1873">
        <line lrx="3180" lry="1944" ulx="3061" uly="1873">en</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2061" type="textblock" ulx="2974" uly="1978">
        <line lrx="3180" lry="2061" ulx="2974" uly="1978">Mnen</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2612" type="textblock" ulx="3019" uly="2096">
        <line lrx="3180" lry="2175" ulx="3038" uly="2096">dich ab</line>
        <line lrx="3180" lry="2276" ulx="3065" uly="2206">Bene</line>
        <line lrx="3180" lry="2397" ulx="3022" uly="2312">die Schen</line>
        <line lrx="3180" lry="2510" ulx="3021" uly="2422">nigfaligte</line>
        <line lrx="3170" lry="2612" ulx="3019" uly="2536">Und Gute</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="91" type="page" xml:id="s_AhI149-2_091">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_091.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="171" lry="877" type="textblock" ulx="0" uly="694">
        <line lrx="162" lry="774" ulx="0" uly="694">de</line>
        <line lrx="171" lry="877" ulx="12" uly="803"> Nae</line>
      </zone>
      <zone lrx="256" lry="1660" type="textblock" ulx="0" uly="1351">
        <line lrx="181" lry="1429" ulx="1" uly="1351">Uite wegen</line>
        <line lrx="180" lry="1541" ulx="7" uly="1461">alein gu</line>
        <line lrx="256" lry="1660" ulx="0" uly="1571">tend dſeſre</line>
      </zone>
      <zone lrx="174" lry="1882" type="textblock" ulx="0" uly="1690">
        <line lrx="160" lry="1767" ulx="0" uly="1690">ſelbſt an.</line>
        <line lrx="174" lry="1882" ulx="0" uly="1802">tuf bega⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="183" lry="1990" type="textblock" ulx="0" uly="1908">
        <line lrx="183" lry="1990" ulx="0" uly="1908">Wchif</line>
      </zone>
      <zone lrx="180" lry="3866" type="textblock" ulx="0" uly="2022">
        <line lrx="180" lry="2105" ulx="4" uly="2022">dieſt Han⸗</line>
        <line lrx="171" lry="2221" ulx="14" uly="2131">t WMe⸗</line>
        <line lrx="161" lry="2323" ulx="0" uly="2242">in ſene</line>
        <line lrx="158" lry="2431" ulx="0" uly="2350">derten die</line>
        <line lrx="166" lry="2540" ulx="0" uly="2453">Atn, wil</line>
        <line lrx="166" lry="2653" ulx="0" uly="2565">Curonicr/</line>
        <line lrx="157" lry="2759" ulx="0" uly="2679">n, ſnd</line>
        <line lrx="154" lry="2871" ulx="33" uly="2791">Vieh,</line>
        <line lrx="161" lry="2986" ulx="2" uly="2900">wnige, der</line>
        <line lrx="166" lry="3094" ulx="0" uly="3005">r iſ mein</line>
        <line lrx="169" lry="3210" ulx="2" uly="3117"> Un ſin</line>
        <line lrx="167" lry="3324" ulx="10" uly="3228">ihe zu in</line>
        <line lrx="142" lry="3641" ulx="57" uly="3569">M,</line>
        <line lrx="149" lry="3765" ulx="21" uly="3680"> tenn</line>
        <line lrx="153" lry="3866" ulx="65" uly="3786">Glu⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2267" lry="629" type="textblock" ulx="2168" uly="555">
        <line lrx="2267" lry="629" ulx="2168" uly="555">79</line>
      </zone>
      <zone lrx="2284" lry="1541" type="textblock" ulx="534" uly="693">
        <line lrx="2268" lry="785" ulx="534" uly="693">Blute eines Unſchuldigen befleckt wuͤrde? — Dieſe</line>
        <line lrx="2264" lry="890" ulx="534" uly="803">Worte beſaͤnftigten den Zorn der Schwarzen, ſie</line>
        <line lrx="2284" lry="997" ulx="535" uly="904">begaben ſich uͤber das Vorhaben, mit dem ſie ge⸗</line>
        <line lrx="2271" lry="1107" ulx="539" uly="1020">kommen waren, beſchaͤmt hinweg, und einige Tage</line>
        <line lrx="2272" lry="1223" ulx="541" uly="1132">nachher bezeugten ſie, wie ſie ſich gluͤcklich ſchaͤtz⸗</line>
        <line lrx="2267" lry="1330" ulx="544" uly="1247">ten, daß ſie ein ſolches Verbrechen nicht vollzogen,</line>
        <line lrx="2273" lry="1497" ulx="536" uly="1352">welches ihnen ewige Gewiſſensunruhe verurſacht</line>
        <line lrx="718" lry="1541" ulx="535" uly="1453">haͤtte.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1879" lry="1788" type="textblock" ulx="978" uly="1628">
        <line lrx="1879" lry="1788" ulx="978" uly="1628">Goldenes A B C.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2288" lry="3828" type="textblock" ulx="526" uly="1876">
        <line lrx="2282" lry="1969" ulx="568" uly="1876">Arbeite ſtets was nuͤtzliches, die Arbeit ſtaͤhlet.</line>
        <line lrx="2287" lry="2112" ulx="533" uly="1985">deinen Koͤrper, bringet dir Vortheil, und haͤlt</line>
        <line lrx="1598" lry="2181" ulx="534" uly="2093">dich ab von vielem Boͤſen. —</line>
        <line lrx="2283" lry="2299" ulx="569" uly="2198">Betrachte oͤfters dieſe Welt, und ſey offen fuͤr</line>
        <line lrx="2272" lry="2403" ulx="536" uly="2311">die Schoͤnheiten der Natur; die Vielheit und Man⸗</line>
        <line lrx="2273" lry="2519" ulx="531" uly="2420">nigfaltigkeit der Geſchoͤpfe predigen dir die Groͤße</line>
        <line lrx="2274" lry="2672" ulx="531" uly="2527">und Guͤte des Schoͤpfers, und ſammeln dich zum</line>
        <line lrx="1772" lry="2728" ulx="531" uly="2641">Dank und zur Anbetung. — .</line>
        <line lrx="2271" lry="2847" ulx="588" uly="2695">Cicero ſagt: die Wohlthaͤtigkeit bringet die</line>
        <line lrx="2267" lry="2957" ulx="533" uly="2856">Menſchen den Goͤttern am naͤchſten. Moͤgte doch</line>
        <line lrx="2131" lry="3071" ulx="534" uly="2969">Jedermann Sinn fuͤr thaͤtige Liebe haben! —</line>
        <line lrx="2273" lry="3180" ulx="621" uly="3078">Dankbarkeit fuͤr empfangene Wohlthaten fuͤh⸗</line>
        <line lrx="2288" lry="3287" ulx="533" uly="3187">len, iſt eine der edelſten Tugenden. Vergiß dieſer</line>
        <line lrx="2272" lry="3441" ulx="535" uly="3300">Tugend nie, liebe Jugend! Ihrer vergeſſen, heißt</line>
        <line lrx="2104" lry="3495" ulx="535" uly="3413">Unmenſch ſeyn. —</line>
        <line lrx="2273" lry="3612" ulx="583" uly="3519">Endige was du anfangeſt ohne Aufſchub, und</line>
        <line lrx="2278" lry="3728" ulx="526" uly="3630">denke nicht — morgen! morgen! der Aufſchub ei⸗</line>
        <line lrx="2259" lry="3828" ulx="2155" uly="3766">ner</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="92" type="page" xml:id="s_AhI149-2_092">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_092.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1070" lry="192" type="textblock" ulx="983" uly="123">
        <line lrx="1047" lry="130" ulx="1022" uly="123">FK</line>
        <line lrx="1070" lry="128" ulx="1050" uly="126">R</line>
      </zone>
      <zone lrx="2647" lry="857" type="textblock" ulx="930" uly="481">
        <line lrx="1733" lry="589" ulx="934" uly="481">8G S=</line>
        <line lrx="2647" lry="791" ulx="931" uly="597">ner Sache iſt oft mit Schaden und Nachreu ver⸗</line>
        <line lrx="2647" lry="857" ulx="930" uly="776">ſchwiſtert. —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2644" lry="1078" type="textblock" ulx="931" uly="839">
        <line lrx="2644" lry="987" ulx="958" uly="839">Fang alles mit Gott an, denn nichts frommet</line>
        <line lrx="1723" lry="1078" ulx="931" uly="941">ohne ſeinen Segen. —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2693" lry="1194" type="textblock" ulx="1015" uly="1101">
        <line lrx="2693" lry="1194" ulx="1015" uly="1101">Glaub und vertraue dem, der alles weiß, al⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2651" lry="1406" type="textblock" ulx="871" uly="1210">
        <line lrx="2650" lry="1298" ulx="871" uly="1210">les kann und alles will, was dir gut iſt, und du</line>
        <line lrx="2651" lry="1406" ulx="929" uly="1315">wirſt, wenn der Sturm des Ungluͤcks um deine</line>
      </zone>
      <zone lrx="2685" lry="1559" type="textblock" ulx="926" uly="1405">
        <line lrx="2685" lry="1559" ulx="926" uly="1405">Huͤtte brullet ‚weder muthlos, noch kleingeiſtig</line>
      </zone>
      <zone lrx="2656" lry="2382" type="textblock" ulx="897" uly="1534">
        <line lrx="2567" lry="1636" ulx="928" uly="1534">werden. — V</line>
        <line lrx="2651" lry="1751" ulx="1010" uly="1642">Heilig und unverletzbar ſey dir jeder Befehl der</line>
        <line lrx="2647" lry="1874" ulx="925" uly="1754">reinen Vernunft, jedes Gebot der Tugend und</line>
        <line lrx="1908" lry="1938" ulx="922" uly="1856">jede Pflicht der Religion. —</line>
        <line lrx="2656" lry="2061" ulx="961" uly="1905">Iß nicht fremdes Brod, ſo lang du ardeiten</line>
        <line lrx="2654" lry="2164" ulx="923" uly="2078">und dein eigenes gewinnen kannſt; fremdes Brod</line>
        <line lrx="2656" lry="2271" ulx="923" uly="2180">eſſen, und noch arbeiten koͤnnen, heißt dem kraft⸗</line>
        <line lrx="2655" lry="2382" ulx="897" uly="2289">loſen Elenden ſeine Nahrung rauben und iſt Suͤnde.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2671" lry="2485" type="textblock" ulx="1000" uly="2397">
        <line lrx="2671" lry="2485" ulx="1000" uly="2397">Kinderey und veraͤchtliche Kleingeiſtigkeit iſt es,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2662" lry="2805" type="textblock" ulx="917" uly="2503">
        <line lrx="2660" lry="2613" ulx="918" uly="2503">wenn man ſich von jeder Ungluͤckswolke aus ſei⸗</line>
        <line lrx="2662" lry="2703" ulx="917" uly="2611">ner Faſſung bringen laͤßt, und dem Streich des</line>
        <line lrx="2658" lry="2805" ulx="919" uly="2724">Schickſals nicht ſtehet, wie ein Mann, der mit</line>
      </zone>
      <zone lrx="2683" lry="2989" type="textblock" ulx="915" uly="2827">
        <line lrx="2683" lry="2989" ulx="915" uly="2827">Hilfe der Vernunft und Religion, ganze Unglucs⸗.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2667" lry="3454" type="textblock" ulx="855" uly="2944">
        <line lrx="2072" lry="3030" ulx="855" uly="2944">heere vor ſich wegſchlagen kann.</line>
        <line lrx="2662" lry="3140" ulx="1006" uly="2983">Lerne Weisheit und laß ſie allenthalben, wo</line>
        <line lrx="2666" lry="3247" ulx="919" uly="3160">du hingeheſt, deine Begleiterin ſeyn, und du wirſt</line>
        <line lrx="2666" lry="3355" ulx="922" uly="3261">nie dem Ungluͤck zur Beute werden, ſie wird dich</line>
        <line lrx="2667" lry="3454" ulx="923" uly="3359">warnen vor jedem Fehltritt, und dir die Gruben</line>
      </zone>
      <zone lrx="2701" lry="3637" type="textblock" ulx="923" uly="3477">
        <line lrx="2701" lry="3637" ulx="923" uly="3477">zeigen, in welchen das heilloſe und verfuͤhreriſche</line>
      </zone>
      <zone lrx="2666" lry="3776" type="textblock" ulx="926" uly="3558">
        <line lrx="2312" lry="3705" ulx="926" uly="3558">Laſter auf die Unvorſichtigen lauret. —</line>
        <line lrx="2666" lry="3776" ulx="2429" uly="3688">Meide</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1617" type="textblock" ulx="3008" uly="662">
        <line lrx="3180" lry="736" ulx="3069" uly="662">Meide</line>
        <line lrx="3180" lry="849" ulx="3033" uly="775">ſie unbe</line>
        <line lrx="3180" lry="971" ulx="3029" uly="880">ſahr kor</line>
        <line lrx="3180" lry="1081" ulx="3029" uly="1002">ihe Tre</line>
        <line lrx="3180" lry="1181" ulx="3038" uly="1111">Lamm.:</line>
        <line lrx="3180" lry="1283" ulx="3082" uly="1212">M.</line>
        <line lrx="3180" lry="1394" ulx="3035" uly="1321">in, M</line>
        <line lrx="3179" lry="1504" ulx="3021" uly="1426">if un di</line>
        <line lrx="3177" lry="1617" ulx="3008" uly="1538">iu ein Chr</line>
      </zone>
      <zone lrx="3177" lry="1724" type="textblock" ulx="2956" uly="1642">
        <line lrx="3177" lry="1724" ulx="2956" uly="1642">d bruderl</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2503" type="textblock" ulx="3006" uly="1761">
        <line lrx="3180" lry="1829" ulx="3006" uly="1761">nen Nnen</line>
        <line lrx="3180" lry="1947" ulx="3044" uly="1867">Oende</line>
        <line lrx="3180" lry="2058" ulx="3015" uly="1978">ſchliehe di</line>
        <line lrx="3180" lry="2168" ulx="3020" uly="2089">1s ſey den</line>
        <line lrx="3180" lry="2282" ulx="3014" uly="2195">Racctſchef</line>
        <line lrx="3163" lry="2389" ulx="3010" uly="2311">uch das</line>
        <line lrx="3180" lry="2503" ulx="3011" uly="2418">der Verſcͤ</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2606" type="textblock" ulx="2970" uly="2528">
        <line lrx="3180" lry="2606" ulx="2970" uly="2528"> dir hiel</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3715" type="textblock" ulx="3010" uly="2641">
        <line lrx="3179" lry="2729" ulx="3037" uly="2641">Dein ha</line>
        <line lrx="3180" lry="2835" ulx="3010" uly="2742">Zuce ſo</line>
        <line lrx="3179" lry="2934" ulx="3017" uly="2852">N N</line>
        <line lrx="3175" lry="3039" ulx="3030" uly="2960">Mhecten.</line>
        <line lrx="3177" lry="3151" ulx="3041" uly="3069">nn d</line>
        <line lrx="3180" lry="3265" ulx="3055" uly="3178">Scha</line>
        <line lrx="3180" lry="3367" ulx="3058" uly="3290">66 em</line>
        <line lrx="3180" lry="3481" ulx="3105" uly="3406">Ou</line>
        <line lrx="3180" lry="3609" ulx="3056" uly="3514">demnle</line>
        <line lrx="3180" lry="3715" ulx="3055" uly="3626">thut,</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3829" type="textblock" ulx="3090" uly="3740">
        <line lrx="3180" lry="3829" ulx="3090" uly="3740">Vx</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="93" type="page" xml:id="s_AhI149-2_093">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_093.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1441" lry="564" type="textblock" ulx="1388" uly="556">
        <line lrx="1441" lry="564" ulx="1388" uly="556">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2097" lry="1736" type="textblock" ulx="350" uly="674">
        <line lrx="2097" lry="761" ulx="449" uly="674">Meide mit Bedacht jede Gefahr, und handle</line>
        <line lrx="2095" lry="870" ulx="367" uly="786">nie unbeſonnen, wenn du aber unſchuldig in Ge⸗</line>
        <line lrx="2092" lry="983" ulx="363" uly="891">fahr koͤmmſt, ſo ſammle dich, ſey Mann, biete</line>
        <line lrx="2089" lry="1096" ulx="362" uly="998">ihr Trotz, und ſpiele mit ihr, wie mit einem</line>
        <line lrx="1876" lry="1181" ulx="352" uly="1109">Lamm. —</line>
        <line lrx="2087" lry="1322" ulx="448" uly="1205">Neid und Haß muͤſſen nie in deine Seele tret⸗</line>
        <line lrx="2087" lry="1413" ulx="358" uly="1314">ten, denn ſie ſtehlen dir deine Ruhe und bringen</line>
        <line lrx="2086" lry="1519" ulx="354" uly="1424">dich um die angenehmſten Empfindungen; wenn</line>
        <line lrx="2086" lry="1632" ulx="350" uly="1533">du ein Chriſt ſeyn willſt, muͤſſen Liebe, Freude</line>
        <line lrx="2087" lry="1736" ulx="352" uly="1639">und bruͤderliche Theilnahme an Allem, was dei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2084" lry="1849" type="textblock" ulx="354" uly="1756">
        <line lrx="2084" lry="1849" ulx="354" uly="1756">nen Mitmenſchen begegnet, aus dir hervorleuchten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2104" lry="2716" type="textblock" ulx="340" uly="1860">
        <line lrx="2104" lry="1958" ulx="437" uly="1860">Offenbare nicht jedem deine Umſtaͤnde, und</line>
        <line lrx="2080" lry="2069" ulx="352" uly="1970">ſchließe nicht jedem die Geſchichte deiner Lage auf,</line>
        <line lrx="2083" lry="2172" ulx="352" uly="2079">es ſey denn, daß bey dir die Erfahrung ſeiner</line>
        <line lrx="2082" lry="2280" ulx="351" uly="2184">Rechtſchaffenheit, fuͤr ihn gut ſpricht; offenbare</line>
        <line lrx="2082" lry="2389" ulx="350" uly="2298">auch das nicht, was man dir unter dem Siegel</line>
        <line lrx="2081" lry="2501" ulx="348" uly="2405">der Verſchwiegenheit anvertrauet hat, ſonſt wirſt</line>
        <line lrx="2035" lry="2609" ulx="340" uly="2516">du dir vielen Verdruß und viele Feinde zuziehen.</line>
        <line lrx="2084" lry="2716" ulx="424" uly="2623">Dein haben die Leiden dieſer Zeit nicht zum</line>
      </zone>
      <zone lrx="2088" lry="2828" type="textblock" ulx="291" uly="2726">
        <line lrx="2088" lry="2828" ulx="291" uly="2726">Zwecke, ſondern Beſſerung. Dies ſchreibe dir tief</line>
      </zone>
      <zone lrx="2102" lry="3795" type="textblock" ulx="340" uly="2836">
        <line lrx="2080" lry="2930" ulx="340" uly="2836">in die Seele, und bring es deinem Geiſt in ſtetes</line>
        <line lrx="2084" lry="3035" ulx="346" uly="2940">Andenken. Lerne die Winke der Fuͤrſehung verſte⸗</line>
        <line lrx="2084" lry="3145" ulx="346" uly="3050">hen, und unterwerfe dich jeder Demuͤthigung des</line>
        <line lrx="2080" lry="3256" ulx="355" uly="3151">Schickſals mit der ehrerbietigen Frage, was mag</line>
        <line lrx="1812" lry="3359" ulx="354" uly="3265">es damit meinen? —</line>
        <line lrx="2086" lry="3471" ulx="448" uly="3369">Quaͤle dich nicht mit vergeblichen Sorgen, ſon⸗</line>
        <line lrx="2090" lry="3581" ulx="364" uly="3486">dern laß Gott walten, der die Liebe iſt, und der nichts</line>
        <line lrx="2087" lry="3689" ulx="363" uly="3597">thut, als was ſeinen Verehrern zum Beſten dienet.</line>
        <line lrx="2102" lry="3795" ulx="447" uly="3700">II. Baͤndch. F Rei⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="94" type="page" xml:id="s_AhI149-2_094">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_094.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2168" lry="570" type="textblock" ulx="2122" uly="559">
        <line lrx="2168" lry="570" ulx="2122" uly="559">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2853" lry="2081" type="textblock" ulx="1092" uly="669">
        <line lrx="2823" lry="777" ulx="1112" uly="669">Reinige dich von Allem, was deine⸗Gluͤckſeelig⸗</line>
        <line lrx="2839" lry="887" ulx="1094" uly="784">keit ſtoͤhret — von Untugenden, und nimm die</line>
        <line lrx="2713" lry="994" ulx="1092" uly="899">Religion zum Maasſtab deines Verhaltens. —</line>
        <line lrx="2833" lry="1109" ulx="1145" uly="1008">Sey froͤlich in der Hofnung, geduldig in der</line>
        <line lrx="2444" lry="1215" ulx="1094" uly="1120">Truͤbſal, verharre im Gebet. —·—7—</line>
        <line lrx="2843" lry="1319" ulx="1180" uly="1212">Trau, ſchau, wem. Nicht jeder der froͤmmelt</line>
        <line lrx="2845" lry="1430" ulx="1100" uly="1324">iſt fromm, und nicht jeder, der die Miene der</line>
        <line lrx="2845" lry="1541" ulx="1098" uly="1430">Freundſchaft vor ſich traͤgt, iſt ein Freund. Der</line>
        <line lrx="2852" lry="1649" ulx="1100" uly="1537">Heuchler iſt bedeckt mit dem Schaafsfell, zieheſt</line>
        <line lrx="2847" lry="1748" ulx="1098" uly="1648">du ihm dieſes ab, dann entdeckeſt du den reißenden</line>
        <line lrx="2631" lry="1852" ulx="1102" uly="1759">Wolf. Alſo nochmals: Trau, ſchau, wem!</line>
        <line lrx="2853" lry="1953" ulx="1190" uly="1864">Unterlaſſe nicht, dich an jedem Abend zu fra⸗</line>
        <line lrx="2853" lry="2081" ulx="1106" uly="1972">gen, was hab ich heute Gutes gethan, wie weit</line>
      </zone>
      <zone lrx="2852" lry="2290" type="textblock" ulx="1058" uly="2074">
        <line lrx="2852" lry="2181" ulx="1064" uly="2074">bin ich in der Tugend gekommen, was fuͤr Profit</line>
        <line lrx="2847" lry="2290" ulx="1058" uly="2188">habe ich fuͤr meinen unſterblichen Geiſt gemacht?</line>
      </zone>
      <zone lrx="2850" lry="2496" type="textblock" ulx="1106" uly="2294">
        <line lrx="2850" lry="2399" ulx="1106" uly="2294">Findeſt du nichts als Unthaten bey dir, ſo bereue</line>
        <line lrx="2845" lry="2496" ulx="1109" uly="2403">und beßre ſie noch, ehe du ſchlafen geheſt, und</line>
      </zone>
      <zone lrx="2853" lry="2612" type="textblock" ulx="1087" uly="2518">
        <line lrx="2853" lry="2612" ulx="1087" uly="2518">erwache an keinem Morgen ohne den edeln Vor⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2848" lry="2731" type="textblock" ulx="1111" uly="2625">
        <line lrx="2848" lry="2731" ulx="1111" uly="2625">ſatz: heute will ich mit allen Kraͤften der Tugend</line>
      </zone>
      <zone lrx="1418" lry="2824" type="textblock" ulx="1100" uly="2744">
        <line lrx="1418" lry="2824" ulx="1100" uly="2744">leben. —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2856" lry="2932" type="textblock" ulx="1161" uly="2843">
        <line lrx="2856" lry="2932" ulx="1161" uly="2843">Derrichte keine einzige Handlung, ohne ſie vor⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2855" lry="3048" type="textblock" ulx="1108" uly="2950">
        <line lrx="2855" lry="3048" ulx="1108" uly="2950">her genau gepruͤft und dich zum fuͤnften, ſiebenten</line>
      </zone>
      <zone lrx="2861" lry="3157" type="textblock" ulx="1111" uly="3058">
        <line lrx="2861" lry="3157" ulx="1111" uly="3058">und zehntenmal gefragt zu haben: iſt dieſe Hand⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2933" lry="3492" type="textblock" ulx="1057" uly="3173">
        <line lrx="2927" lry="3265" ulx="1065" uly="3173">lung gut? Gereicht ſie mir zur Ehre? Bringet ſie</line>
        <line lrx="2933" lry="3368" ulx="1120" uly="3278">Vortheil fuͤr mich und meine Mitmenſchen! —</line>
        <line lrx="2857" lry="3492" ulx="1057" uly="3390">Die Vernunſt muß der Probierſtein aller deiner</line>
      </zone>
      <zone lrx="2020" lry="3617" type="textblock" ulx="1119" uly="3507">
        <line lrx="2020" lry="3617" ulx="1119" uly="3507">Unternehmungen ſeyn. —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2858" lry="3791" type="textblock" ulx="2664" uly="3706">
        <line lrx="2858" lry="3791" ulx="2664" uly="3706">Zeit</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="95" type="page" xml:id="s_AhI149-2_095">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_095.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="163" lry="1083" type="textblock" ulx="0" uly="781">
        <line lrx="163" lry="849" ulx="18" uly="781">man die</line>
        <line lrx="102" lry="953" ulx="0" uly="892">m.—</line>
        <line lrx="157" lry="1083" ulx="1" uly="1005">lig a e</line>
      </zone>
      <zone lrx="191" lry="2055" type="textblock" ulx="0" uly="1213">
        <line lrx="175" lry="1288" ulx="0" uly="1213">rſtimma</line>
        <line lrx="176" lry="1393" ulx="0" uly="1327">Mine der</line>
        <line lrx="171" lry="1503" ulx="0" uly="1433">nd. Der</line>
        <line lrx="167" lry="1624" ulx="0" uly="1541">l, zſcheſt</line>
        <line lrx="164" lry="1735" ulx="0" uly="1660">reißenden</line>
        <line lrx="68" lry="1837" ulx="0" uly="1774">em!</line>
        <line lrx="188" lry="1958" ulx="0" uly="1878">d o ſe⸗</line>
        <line lrx="191" lry="2055" ulx="0" uly="1987">, Wi weit</line>
      </zone>
      <zone lrx="190" lry="2172" type="textblock" ulx="0" uly="2094">
        <line lrx="190" lry="2172" ulx="0" uly="2094"> ſür Noſtt</line>
      </zone>
      <zone lrx="185" lry="2730" type="textblock" ulx="0" uly="2315">
        <line lrx="177" lry="2396" ulx="4" uly="2315">ſ bereue</line>
        <line lrx="181" lry="2517" ulx="0" uly="2423">cheſ, vd</line>
        <line lrx="185" lry="2617" ulx="18" uly="2538">Oeln Vot⸗</line>
        <line lrx="178" lry="2730" ulx="0" uly="2643">r Agend</line>
      </zone>
      <zone lrx="177" lry="2959" type="textblock" ulx="0" uly="2875">
        <line lrx="177" lry="2959" ulx="0" uly="2875">te ſe M⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="261" lry="3071" type="textblock" ulx="0" uly="2987">
        <line lrx="261" lry="3071" ulx="0" uly="2987">ſiebenten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="191" lry="3517" type="textblock" ulx="0" uly="3091">
        <line lrx="191" lry="3180" ulx="3" uly="3091">deſ hand⸗</line>
        <line lrx="190" lry="3295" ulx="22" uly="3206">Pringet ſe</line>
        <line lrx="180" lry="3427" ulx="0" uly="3319">enſhen!⸗</line>
        <line lrx="168" lry="3517" ulx="19" uly="3425">Aler M</line>
      </zone>
      <zone lrx="175" lry="3831" type="textblock" ulx="93" uly="3741">
        <line lrx="175" lry="3831" ulx="93" uly="3741">geit</line>
      </zone>
      <zone lrx="2303" lry="915" type="textblock" ulx="573" uly="706">
        <line lrx="2300" lry="805" ulx="656" uly="706">Zeit und Stunden, in welchen du, ohne Suͤnde</line>
        <line lrx="2303" lry="915" ulx="573" uly="824">wider dein Herz, dein Gluͤck machen kannſt, nimm</line>
      </zone>
      <zone lrx="2296" lry="1028" type="textblock" ulx="532" uly="926">
        <line lrx="2296" lry="1028" ulx="532" uly="926">in acht und nuͤtze; denn ſie erſcheinen nicht taͤglich,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2300" lry="1231" type="textblock" ulx="569" uly="1036">
        <line lrx="2300" lry="1142" ulx="569" uly="1036">und ein verwahrloßtes Gluͤck beſchimpfet die Ver⸗</line>
        <line lrx="1719" lry="1231" ulx="577" uly="1142">nunft und gebaͤhret Nachreue. —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1825" lry="1471" type="textblock" ulx="1036" uly="1360">
        <line lrx="1825" lry="1471" ulx="1036" uly="1360">Die wuͤſte Inſe l.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2302" lry="1794" type="textblock" ulx="566" uly="1581">
        <line lrx="2302" lry="1704" ulx="650" uly="1581">Ein reicher gutthaͤtiger Mann wollte einen ſeinet</line>
        <line lrx="2301" lry="1794" ulx="566" uly="1691">Sklaven gluͤcklich machen, er ſchenkte ihm die Frey⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2299" lry="1897" type="textblock" ulx="515" uly="1801">
        <line lrx="2299" lry="1897" ulx="515" uly="1801">heit und ließ ihm ein Schiff mit vielen koſtbaren</line>
      </zone>
      <zone lrx="2297" lry="2010" type="textblock" ulx="556" uly="1906">
        <line lrx="2297" lry="2010" ulx="556" uly="1906">Waaren ausruͤſten. „Geh, ſagte er, und ſegle</line>
      </zone>
      <zone lrx="2304" lry="2119" type="textblock" ulx="499" uly="2016">
        <line lrx="2304" lry="2119" ulx="499" uly="2016">daͤmit in ein fremdes Land, wuchere mit dieſen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2296" lry="2227" type="textblock" ulx="560" uly="2121">
        <line lrx="2296" lry="2227" ulx="560" uly="2121">Waaren und aller Gewinn ſoll dein ſeyn.“ Der</line>
      </zone>
      <zone lrx="2294" lry="2336" type="textblock" ulx="436" uly="2236">
        <line lrx="2294" lry="2336" ulx="436" uly="2236">Sklave reiſte ab, aber kaum war er einige Zeit</line>
      </zone>
      <zone lrx="2292" lry="2443" type="textblock" ulx="548" uly="2338">
        <line lrx="2292" lry="2443" ulx="548" uly="2338">auf der See, als ſich ein heftiger Sturm erhob</line>
      </zone>
      <zone lrx="2296" lry="2551" type="textblock" ulx="484" uly="2436">
        <line lrx="2296" lry="2551" ulx="484" uly="2436">und ſein Schiff gegen eine Klippe warf, daß es</line>
      </zone>
      <zone lrx="2295" lry="3083" type="textblock" ulx="549" uly="2552">
        <line lrx="2295" lry="2650" ulx="550" uly="2552">ſcheiterte. Die koͤſtlichen Waaren verſanken im</line>
        <line lrx="2292" lry="2762" ulx="549" uly="2659">Meer, alle ſeine Gefaͤhrten kamen um, und er ſelbſt</line>
        <line lrx="2294" lry="2866" ulx="550" uly="2769">erreichte mit genauer Noth die Ufer einer Inſel.</line>
        <line lrx="2290" lry="2976" ulx="549" uly="2877">Hungrig, nakt und ohne alle Hilfe gieng er tiefer</line>
        <line lrx="2290" lry="3083" ulx="553" uly="2988">ins Land und weinte uͤber ſein Ungluͤck; als er</line>
      </zone>
      <zone lrx="2288" lry="3195" type="textblock" ulx="541" uly="3096">
        <line lrx="2288" lry="3195" ulx="541" uly="3096">von ferne eine große Stadt erblickte, aus der ihm</line>
      </zone>
      <zone lrx="2300" lry="3518" type="textblock" ulx="543" uly="3189">
        <line lrx="2285" lry="3309" ulx="546" uly="3189">eine Menge Einwohner mit lauten Freudengeſchrey</line>
        <line lrx="2300" lry="3413" ulx="545" uly="3315">entgegen kam: „Heil unſerm Koͤnige! riefen ſie ihm</line>
        <line lrx="2289" lry="3518" ulx="543" uly="3414">zu, ſetzten ihn auf einen praͤchtigen Wagen und fuͤhrten</line>
      </zone>
      <zone lrx="2282" lry="3659" type="textblock" ulx="471" uly="3524">
        <line lrx="2282" lry="3659" ulx="471" uly="3524">ihn in die Stadt. Er kam in den koͤniglichen Pallaſt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2298" lry="3842" type="textblock" ulx="544" uly="3641">
        <line lrx="2292" lry="3760" ulx="544" uly="3641">wo man ihm einen Purpurmantel anlegte, ein</line>
        <line lrx="2298" lry="3842" ulx="1382" uly="3750">F 2 Dia⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2863" lry="4541" type="textblock" ulx="2726" uly="4502">
        <line lrx="2863" lry="4541" ulx="2726" uly="4502">— —</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="96" type="page" xml:id="s_AhI149-2_096">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_096.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1855" lry="622" type="textblock" ulx="1830" uly="615">
        <line lrx="1855" lry="622" ulx="1830" uly="615">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3732" type="textblock" ulx="871" uly="688">
        <line lrx="3177" lry="807" ulx="921" uly="688">Diadem *) um ſeine Stirn band, und ihn einen Mn</line>
        <line lrx="3175" lry="916" ulx="910" uly="790">goldenen Thron beſteigen ließ. Die Vornehmen nack</line>
        <line lrx="3157" lry="1031" ulx="925" uly="914">traten um ihn her, fielen vor ihm nieder, und .de</line>
        <line lrx="3180" lry="1133" ulx="917" uly="1019">ſchwuren ihm im Namen des ganzen Volks den cGWe</line>
        <line lrx="3174" lry="1233" ulx="926" uly="1130">Eid der Treue. — Der neue Koͤnig glaubte an⸗ ihn</line>
        <line lrx="3180" lry="1343" ulx="919" uly="1241">fangs, alle dieſe Herrlichkeit ſey ein ſchoͤner Traum; aln</line>
        <line lrx="3180" lry="1458" ulx="925" uly="1349">bis die Fortdauer ſeines Gluͤcks ihn nicht mehr eun</line>
        <line lrx="3180" lry="1560" ulx="927" uly="1451">zweifeln ließ, daß dieſe wunderbare Begebenheit 2</line>
        <line lrx="3180" lry="1667" ulx="911" uly="1569">wirklich wahr ſey. Ich begreife nicht, ſprach er der er</line>
        <line lrx="3180" lry="1780" ulx="932" uly="1671">bey ſich ſelbſt, was die Augen dieſes wunderlichen iuI</line>
        <line lrx="3177" lry="1881" ulx="934" uly="1781">Volks bezaubert hat, einen nackten Fremdling zu legt i</line>
        <line lrx="3180" lry="1993" ulx="930" uly="1891">ihrem Koͤnige zu machen. Sie kennen mich nich,. wagen</line>
        <line lrx="3180" lry="2099" ulx="937" uly="1997">wer ich bin; ſie fragen nicht, wo ich herkomme, nh</line>
        <line lrx="3157" lry="2213" ulx="883" uly="2106">und ſetzen mich auf ihren Thron. Was iſt das</line>
        <line lrx="3180" lry="2323" ulx="881" uly="2211">fuͤr eine ſonderbare Sitte in dieſem Lande? und</line>
        <line lrx="3179" lry="2429" ulx="1029" uly="2321">Soo dachte er, und wurde ſo neugierig, die nicht</line>
        <line lrx="3180" lry="2539" ulx="939" uly="2432">Urſache ſeiner Erhebung zu wiſſen, daß er ſich ſrder</line>
        <line lrx="3180" lry="2649" ulx="899" uly="2536">entſchloß, einen von den Vornehmen an ſeinem finmt</line>
        <line lrx="3168" lry="2756" ulx="916" uly="2651">Hofe, der ihm ein weiſer Mann zu ſeyn ſchhien, kn</line>
        <line lrx="3178" lry="2878" ulx="871" uly="2764">um die Aufloͤſung dieſes Raͤthſels zu fragen. delcs</line>
        <line lrx="3180" lry="2972" ulx="944" uly="2882">„Vezier, redete er ihn an, warum habt ihr mich d</line>
        <line lrx="3180" lry="3084" ulx="932" uly="2972">denn zu euerm Koͤnige gemacht? Wie konntet irg n</line>
        <line lrx="3180" lry="3191" ulx="914" uly="3088">wiſſen, daß ich auf eurer Inſel angekommen ſey? Vor⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="3299" ulx="946" uly="3203">Und was wird endlich mit mir werden?“ Herr, h</line>
        <line lrx="3177" lry="3411" ulx="896" uly="3301">antwortete der Vezier, dieſe Inſel wird von Gei⸗ 4 und</line>
        <line lrx="3172" lry="3515" ulx="929" uly="3434">ſtern bewohnt. Sie haben vor langen Zeiten den V gen</line>
        <line lrx="3180" lry="3621" ulx="944" uly="3521">Allmaͤchtigen gebeten, ihnen jaͤhrlich einen Sohn gaei</line>
        <line lrx="3180" lry="3732" ulx="920" uly="3642">1“ Addams euft</line>
      </zone>
      <zone lrx="2689" lry="3860" type="textblock" ulx="995" uly="3726">
        <line lrx="2689" lry="3860" ulx="995" uly="3726">) Diadem, Nimbus. Der Hauptſchmuck eines Koͤnigs.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="97" type="page" xml:id="s_AhI149-2_097">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_097.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="60" lry="1529" type="textblock" ulx="3" uly="1456">
        <line lrx="60" lry="1529" ulx="3" uly="1456">heit</line>
      </zone>
      <zone lrx="134" lry="1880" type="textblock" ulx="0" uly="1800">
        <line lrx="134" lry="1880" ulx="0" uly="1800">SS</line>
      </zone>
      <zone lrx="84" lry="2189" type="textblock" ulx="0" uly="2024">
        <line lrx="84" lry="2082" ulx="0" uly="2024">mme,</line>
        <line lrx="82" lry="2189" ulx="0" uly="2119">1</line>
      </zone>
      <zone lrx="109" lry="3850" type="textblock" ulx="0" uly="2468">
        <line lrx="64" lry="2625" ulx="0" uly="2468">8</line>
        <line lrx="65" lry="2745" ulx="0" uly="2685">en/,</line>
        <line lrx="73" lry="2861" ulx="0" uly="2790">gen.</line>
        <line lrx="82" lry="2964" ulx="11" uly="2884">nich</line>
        <line lrx="89" lry="3075" ulx="2" uly="3000">t ihe</line>
        <line lrx="93" lry="3191" ulx="0" uly="3108">ſn!</line>
        <line lrx="93" lry="3311" ulx="6" uly="3231">harr,</line>
        <line lrx="84" lry="3408" ulx="0" uly="3328">Gs</line>
        <line lrx="109" lry="3521" ulx="0" uly="3450">1N</line>
        <line lrx="67" lry="3632" ulx="0" uly="3552">n</line>
        <line lrx="69" lry="3730" ulx="0" uly="3658">uns</line>
        <line lrx="78" lry="3850" ulx="0" uly="3776">lige⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1561" lry="572" type="textblock" ulx="1201" uly="549">
        <line lrx="1561" lry="572" ulx="1201" uly="549">ðèòðo</line>
      </zone>
      <zone lrx="2226" lry="760" type="textblock" ulx="512" uly="661">
        <line lrx="2226" lry="760" ulx="512" uly="661">Adams zu ſenden, daß er ſie regiere. Der All⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2287" lry="1195" type="textblock" ulx="513" uly="760">
        <line lrx="2232" lry="864" ulx="513" uly="760">maͤchtige hat ihre Bitte angenommen, und laͤßt</line>
        <line lrx="2235" lry="976" ulx="515" uly="877">alle Jahre an dem naͤmlichen Tage einen Men⸗</line>
        <line lrx="2287" lry="1084" ulx="516" uly="985">ſchen an ihrer Inſel landen. Die Einwohner eilen</line>
        <line lrx="2239" lry="1195" ulx="521" uly="1094">ihm, wie du geſehen haſt, freudig entgegen, und</line>
      </zone>
      <zone lrx="2247" lry="1295" type="textblock" ulx="453" uly="1202">
        <line lrx="2247" lry="1295" ulx="453" uly="1202">erkennen ihn fuͤr ihren Oberherrn; aber ſeine Re⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2343" lry="3733" type="textblock" ulx="518" uly="1302">
        <line lrx="2251" lry="1430" ulx="519" uly="1302">gierung dauert nicht laͤnger, als ein Jahr. Iſt</line>
        <line lrx="2254" lry="1516" ulx="518" uly="1419">dieſe Zeit verfloſſen, und der beſtimmte Tag wie⸗</line>
        <line lrx="2252" lry="1657" ulx="519" uly="1528">der erſchienen ‚ ſo wird er ſeiner Wuͤrde entſetzt,</line>
        <line lrx="2343" lry="1727" ulx="519" uly="1633">man beraubt ihn des koͤniglichen Schmucks, und</line>
        <line lrx="2317" lry="1834" ulx="521" uly="1739">legt ihm ſchlechte Kleider an. Seine Bedienten</line>
        <line lrx="2259" lry="1940" ulx="526" uly="1839">tragen ihn mit Gewalt ans Ufer, und legen ihn</line>
        <line lrx="2291" lry="2039" ulx="532" uly="1941">in ein beſonderes dazu gebautes Schiff, das ihn auf</line>
        <line lrx="2267" lry="2145" ulx="535" uly="2043">eine andere Inſel bringt. Dieſe Inſel iſt wuͤſte</line>
        <line lrx="2271" lry="2257" ulx="535" uly="2157">und oͤde; jeder, der noch vor wenigen Tagen ein</line>
        <line lrx="2272" lry="2369" ulx="539" uly="2269">maͤchtiger Koͤnig war, koͤmmt hier nackt an, und</line>
        <line lrx="2267" lry="2474" ulx="543" uly="2378">fiedet weder Unterthanen noch Freunde. Niemand</line>
        <line lrx="2276" lry="2586" ulx="549" uly="2485">nimmt an ſeinem Ungluͤck Theil, und er muß in</line>
        <line lrx="2281" lry="2689" ulx="550" uly="2586">dieſem wuͤſten Lande ein trauriges und kummer⸗</line>
        <line lrx="2284" lry="2800" ulx="553" uly="2701">volles Leben fuͤhren, wenn er ſein Jahr nicht klug</line>
        <line lrx="2279" lry="2906" ulx="561" uly="2813">ang wendet gat. Nach der Verbannung des alten</line>
        <line lrx="2294" lry="3018" ulx="554" uly="2914">Koͤnigs geht das Volk dem neuen, den ihnen die</line>
        <line lrx="2290" lry="3116" ulx="565" uly="3024">Vorſehung des Allmaͤchtigen jedes Jahr ohne Aus⸗</line>
        <line lrx="2284" lry="3224" ulx="568" uly="3115">nahme ſendet, auf die gewoͤhnliche Weiſe entgegen,</line>
        <line lrx="2301" lry="3330" ulx="570" uly="3238">und nimmt ihn mit gleicher Freude, wie den Vori⸗</line>
        <line lrx="2296" lry="3442" ulx="571" uly="3339">gen, auf. Dies, Herr, iſt das ewige Geſetz dieſes</line>
        <line lrx="2309" lry="3611" ulx="569" uly="3452">Reichs, daß kein Koͤnig waͤhrend ſiner Regierung</line>
        <line lrx="1160" lry="3733" ulx="571" uly="3556">aufheben kann.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="98" type="page" xml:id="s_AhI149-2_098">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_098.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2731" lry="853" type="textblock" ulx="1005" uly="642">
        <line lrx="2731" lry="750" ulx="1092" uly="642">„Sind denn auch meine Vorgaͤnger, fragte der</line>
        <line lrx="2726" lry="853" ulx="1005" uly="745">Koͤnig weiter, von dieſer kurzen Dauer ihrer Hoheit</line>
      </zone>
      <zone lrx="2721" lry="960" type="textblock" ulx="929" uly="862">
        <line lrx="2721" lry="960" ulx="929" uly="862">unterrichtet geweſen?“ Keinem von ihnen, ant⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2722" lry="1071" type="textblock" ulx="1003" uly="971">
        <line lrx="2722" lry="1071" ulx="1003" uly="971">wortete der Vezier, war dieſes Geſetz der Vergaͤng⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2729" lry="1172" type="textblock" ulx="973" uly="1069">
        <line lrx="2729" lry="1172" ulx="973" uly="1069">lichkeit unbekannt; aber einige lieſſen ſich von dem</line>
      </zone>
      <zone lrx="2726" lry="1395" type="textblock" ulx="992" uly="1176">
        <line lrx="2726" lry="1300" ulx="999" uly="1176">Glanze, der ihren Thron umgab, verblenden; ſie</line>
        <line lrx="2721" lry="1395" ulx="992" uly="1289">vergaſſen die traurige Zukunft, und verlebten ihr</line>
      </zone>
      <zone lrx="2720" lry="1505" type="textblock" ulx="980" uly="1391">
        <line lrx="2720" lry="1505" ulx="980" uly="1391">Jahr ohne weiſe zu ſeyn. Andere berauſchten ſich</line>
      </zone>
      <zone lrx="2712" lry="3757" type="textblock" ulx="932" uly="1495">
        <line lrx="2712" lry="1615" ulx="986" uly="1495">in der Suͤßigkeit ihres Gluͤcks, ſie getraueten ſich</line>
        <line lrx="2709" lry="1719" ulx="983" uly="1606">nicht, an die wuͤſte Inſel zu denken, aus Furcht,</line>
        <line lrx="2708" lry="1823" ulx="979" uly="1706">die Annehmlichkeit des gegenwaͤrtigen Genuſſes zu</line>
        <line lrx="2705" lry="1925" ulx="976" uly="1808">verbittern; und ſo taumelten ſie, wie Trunkene,</line>
        <line lrx="2710" lry="2034" ulx="975" uly="1909">aus einer Freude in die andere „ bis ihre Zeit um</line>
        <line lrx="2703" lry="2138" ulx="973" uly="2032">war, und ſie in das Schiff geworfen wurden.</line>
        <line lrx="2703" lry="2257" ulx="972" uly="2132">Wenn der ungluͤckliche Tag kam, ſo fiengen Alle an</line>
        <line lrx="2697" lry="2355" ulx="966" uly="2233">ſich zu beklagen, und ihre Verblendung zu beſeuf⸗</line>
        <line lrx="2689" lry="2463" ulx="962" uly="2348">zen; aber nun war es — zu ſpaͤt, und ſie wurden</line>
        <line lrx="2685" lry="2561" ulx="953" uly="2451">ohne Schonung dem Elende uͤbergeben, dos ſie</line>
        <line lrx="2681" lry="2673" ulx="961" uly="2568">erwartete, und dem ſie durch Weisheit nicht hatten</line>
        <line lrx="1981" lry="2762" ulx="956" uly="2664">vorbeugen wollen. 3</line>
        <line lrx="2676" lry="2899" ulx="1036" uly="2771">Dieſe Erzaͤhlung des Geiſtes erfuͤllte den Koͤnig</line>
        <line lrx="2682" lry="2992" ulx="950" uly="2874">mit Furcht, er ſchauderte vor dem Schickſale der</line>
        <line lrx="2676" lry="3115" ulx="949" uly="2986">vorigen Koͤnige, und wuͤnſchte ihrem Ungluͤcke zu</line>
        <line lrx="2680" lry="3219" ulx="946" uly="3102">entgehen. Er ſah mit Schrecken, daß ſchon einige</line>
        <line lrx="2672" lry="3317" ulx="944" uly="3203">Wochen von dieſem kurzen Johre verfloſſen waren 4</line>
        <line lrx="2664" lry="3427" ulx="937" uly="3317">und daß er eilen muͤßte, die uͤbrigen Tage ſeiner</line>
        <line lrx="2662" lry="3546" ulx="935" uly="3421">Regierung deſto beſſer zu nuͤtzen. „Weiſer Vezier,</line>
        <line lrx="2686" lry="3647" ulx="932" uly="3534">antwortete er dem Geiſte, du haſt mir mein kuͤnfti⸗</line>
        <line lrx="2657" lry="3757" ulx="2550" uly="3681">ges</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="99" type="page" xml:id="s_AhI149-2_099">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_099.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1520" lry="568" type="textblock" ulx="1403" uly="558">
        <line lrx="1520" lry="568" ulx="1403" uly="558">——</line>
      </zone>
      <zone lrx="2179" lry="1636" type="textblock" ulx="426" uly="660">
        <line lrx="2169" lry="773" ulx="436" uly="660">ges Schickſal und die kurze Dauer meiner koͤnigli⸗</line>
        <line lrx="2161" lry="877" ulx="443" uly="781">chen Macht entdeckt; aber ich bitte dich, ſage mir</line>
        <line lrx="2165" lry="987" ulx="437" uly="889">auch, was ich thun muß, wenn ich das Elend</line>
        <line lrx="2167" lry="1110" ulx="440" uly="981">meiner Vorgaͤnger vermeiden will.“ Erinnere dich,</line>
        <line lrx="2173" lry="1206" ulx="438" uly="1094">Herr, antwortete der Geiſt, daß du nackt auf un⸗</line>
        <line lrx="2172" lry="1314" ulx="426" uly="1197">ſre Inſel gekommen biſt; denn eben ſo wirſt du</line>
        <line lrx="2172" lry="1420" ulx="437" uly="1320">wieder hinausgehen, und nie wieder zuruͤckkom⸗</line>
        <line lrx="2172" lry="1525" ulx="435" uly="1427">men. Es iſt alſo nur ein einziges Mittel moͤglich,</line>
        <line lrx="2179" lry="1636" ulx="434" uly="1543">dem Mangel vorzubeugen, der dir in jenem Lande</line>
      </zone>
      <zone lrx="2177" lry="1747" type="textblock" ulx="424" uly="1647">
        <line lrx="2177" lry="1747" ulx="424" uly="1647">der Verbannung droht; wenn du ſie naͤmlich</line>
      </zone>
      <zone lrx="2179" lry="1854" type="textblock" ulx="436" uly="1751">
        <line lrx="2179" lry="1854" ulx="436" uly="1751">fruchtbar machſt, und mit Einwohnern beſe⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2178" lry="1966" type="textblock" ulx="425" uly="1867">
        <line lrx="2178" lry="1966" ulx="425" uly="1867">tzeſt. Dies iſt dir nach unſern Geſetzen vergonnet,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2185" lry="2832" type="textblock" ulx="430" uly="1988">
        <line lrx="2182" lry="2073" ulx="430" uly="1988">und deine Unterthanen ſind dir ſo vollkommen ge⸗</line>
        <line lrx="2175" lry="2186" ulx="433" uly="2083">horſam, daß ſie hingehen, wo du ſie hinſendeſt.</line>
        <line lrx="2180" lry="2296" ulx="442" uly="2197">Schicke alſo eine Menge Arbeitsleute hinuͤber, und</line>
        <line lrx="2182" lry="2405" ulx="438" uly="2306">laß die wuͤſten Felder in fruchtbare Aecker ver⸗</line>
        <line lrx="2184" lry="2512" ulx="445" uly="2414">wandeln; baue Staͤdte und Vorrathshaͤuſer, und</line>
        <line lrx="2184" lry="2620" ulx="447" uly="2522">verſieh ſie mit allen nothduͤrftigen Lebensmitteln.</line>
        <line lrx="2185" lry="2728" ulx="444" uly="2628">Mit einem Worte, bereite dir ein neues Reich,</line>
        <line lrx="2184" lry="2832" ulx="443" uly="2731">deſſen Einwohner dich nach deiner Verbannung mit</line>
      </zone>
      <zone lrx="2193" lry="2938" type="textblock" ulx="439" uly="2846">
        <line lrx="2193" lry="2938" ulx="439" uly="2846">Freuden aufnehmen. Aber eile, laß keinen Augen⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2191" lry="3145" type="textblock" ulx="444" uly="2949">
        <line lrx="2186" lry="3059" ulx="444" uly="2949">blick ungenuͤtzt vorbeygehen, denn die Zeit iſt kurz,</line>
        <line lrx="2191" lry="3145" ulx="449" uly="3050">und je mehr du zum Anbau deiner kuͤnftigen Woh⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="3246" type="textblock" ulx="352" uly="3154">
        <line lrx="2187" lry="3246" ulx="352" uly="3154">nung thuſt, deſto gluͤcklicher wird dein Aufenthalt</line>
      </zone>
      <zone lrx="2195" lry="3790" type="textblock" ulx="451" uly="3262">
        <line lrx="2183" lry="3352" ulx="452" uly="3262">dort ſeyn. Denke, dein Jahr ſey morgen ſchon</line>
        <line lrx="2179" lry="3464" ulx="451" uly="3366">um; und nuͤtze deine Freyheit, wie ein kluger Fluͤcht⸗</line>
        <line lrx="2176" lry="3575" ulx="451" uly="3480">ling, der dem Verderben entgehen will. Wenn du</line>
        <line lrx="2179" lry="3674" ulx="451" uly="3583">meinen Rath verachteſt, oder zauderſt und ſchlaͤfrig</line>
        <line lrx="2195" lry="3790" ulx="1972" uly="3696">wirſt</line>
      </zone>
      <zone lrx="2375" lry="197" type="textblock" ulx="2227" uly="163">
        <line lrx="2375" lry="197" ulx="2227" uly="163">õ</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="100" type="page" xml:id="s_AhI149-2_100">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_100.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2773" lry="1761" type="textblock" ulx="991" uly="619">
        <line lrx="2771" lry="858" ulx="1043" uly="619">wirſt, ſo biſt du verloren, und langes Elend iſt dein</line>
        <line lrx="1271" lry="877" ulx="991" uly="805">Loos.“</line>
        <line lrx="2767" lry="1000" ulx="1124" uly="874">Der Koͤnig war ein kluger Mann „und die Rede</line>
        <line lrx="2767" lry="1109" ulx="1040" uly="1020">des Geiſtes gab ſeiner Entſchlieſſung und ſeiner</line>
        <line lrx="2773" lry="1217" ulx="1040" uly="1126">Thaͤtigkeit Fluͤgel. Er ſandte ſogleich eine Menge</line>
        <line lrx="2768" lry="1326" ulx="1039" uly="1237">Einwohner ab; ſie giengen mit Freuden, und grif⸗</line>
        <line lrx="2768" lry="1433" ulx="1034" uly="1343">fen das Werk mit Eifer an. Die Inſel fieng an</line>
        <line lrx="2772" lry="1543" ulx="1035" uly="1449">ſich zu verſchoͤnern, und ehe ſechs Monden vergan⸗</line>
        <line lrx="2768" lry="1650" ulx="1037" uly="1562">gen waren, ſtanden ſchon Staͤdte auf ihren bluͤhen⸗</line>
        <line lrx="2767" lry="1761" ulx="1031" uly="1660">den Auen. Dem ungeachtet ließ der Koͤnig in ſei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2782" lry="1869" type="textblock" ulx="1036" uly="1775">
        <line lrx="2782" lry="1869" ulx="1036" uly="1775">nem Eifer nicht nach; er ſandte immer mehr Ein⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2771" lry="2285" type="textblock" ulx="1032" uly="1879">
        <line lrx="2767" lry="1977" ulx="1038" uly="1879">wohner hinuͤber, und die folgenden waren noch</line>
        <line lrx="2771" lry="2078" ulx="1033" uly="1988">freudiger, als die erſten; da ſie in ein ſo angebau⸗</line>
        <line lrx="2770" lry="2189" ulx="1032" uly="2095">tes Land giengen, das ihre Freunde und Anver⸗</line>
        <line lrx="1683" lry="2285" ulx="1033" uly="2204">wandte bewohnten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2823" lry="2533" type="textblock" ulx="1029" uly="2308">
        <line lrx="2772" lry="2408" ulx="1118" uly="2308">Unterdeſſen kam das Ende des Jahres immer</line>
        <line lrx="2823" lry="2533" ulx="1029" uly="2403">naͤher. Die vorigen Koͤnige hatten vor dieſem Au⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2749" lry="3704" type="textblock" ulx="1006" uly="2519">
        <line lrx="2749" lry="2629" ulx="1030" uly="2519">genblick gezittert, an dem ſie ihre vergaͤngliche</line>
        <line lrx="2743" lry="2731" ulx="1027" uly="2622">Herrlichkeit ablegen mußten; dieſer aber ſah ihm</line>
        <line lrx="2741" lry="2842" ulx="1027" uly="2717">mit Sehnſucht entgegen, denn er gieng in ein</line>
        <line lrx="2741" lry="2939" ulx="1019" uly="2837">Land, wo er ſich durch ſeine kluge Thaͤtigkeit eine</line>
        <line lrx="2733" lry="3042" ulx="1017" uly="2946">daurende Wohnung gebaut hatte. Oer beſtimmte</line>
        <line lrx="2729" lry="3176" ulx="1015" uly="3050">Tag erſchien endlich. Der Koͤnig wurde in ſeinem</line>
        <line lrx="2729" lry="3266" ulx="1014" uly="3164">Pallaſte ergriffen, ſeines Diadens und ſeiner koͤnig⸗</line>
        <line lrx="2730" lry="3375" ulx="1007" uly="3269">lichen Kleidung beraubt, und auf das unvermeid⸗</line>
        <line lrx="2726" lry="3479" ulx="1006" uly="3375">liche Schiff gebracht, das ihn nach ſeinem Ver⸗</line>
        <line lrx="2720" lry="3583" ulx="1009" uly="3482">bannungsort fuͤhrte. Kaum war er aber am</line>
        <line lrx="2719" lry="3704" ulx="1009" uly="3595">Ufer der neuen Inſel gelandet, als ihm die Ein⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="101" type="page" xml:id="s_AhI149-2_101">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_101.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="86" lry="774" type="textblock" ulx="0" uly="703">
        <line lrx="86" lry="774" ulx="0" uly="703">dein</line>
      </zone>
      <zone lrx="146" lry="2212" type="textblock" ulx="0" uly="1036">
        <line lrx="99" lry="1100" ulx="0" uly="1036">ſann</line>
        <line lrx="114" lry="1220" ulx="11" uly="1144">Meng⸗</line>
        <line lrx="113" lry="1336" ulx="0" uly="1253">d arif⸗</line>
        <line lrx="105" lry="1444" ulx="0" uly="1381">ng au</line>
        <line lrx="101" lry="1558" ulx="0" uly="1493">ergan⸗</line>
        <line lrx="105" lry="1665" ulx="0" uly="1583">lͤhen⸗</line>
        <line lrx="115" lry="1773" ulx="8" uly="1699">in ſe⸗</line>
        <line lrx="138" lry="1997" ulx="0" uly="1919">en nch</line>
        <line lrx="146" lry="2108" ulx="6" uly="2026">angeban⸗</line>
        <line lrx="144" lry="2212" ulx="0" uly="2143"> Moer⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="152" lry="2866" type="textblock" ulx="0" uly="2370">
        <line lrx="152" lry="2436" ulx="0" uly="2370">immer</line>
        <line lrx="149" lry="2550" ulx="0" uly="2479">ſem A⸗</line>
        <line lrx="122" lry="2775" ulx="0" uly="2691">E</line>
        <line lrx="115" lry="2866" ulx="39" uly="2812">u</line>
      </zone>
      <zone lrx="180" lry="2993" type="textblock" ulx="0" uly="2915">
        <line lrx="101" lry="2945" ulx="8" uly="2921">ee er</line>
        <line lrx="180" lry="2993" ulx="0" uly="2915">kelt de,</line>
      </zone>
      <zone lrx="104" lry="3878" type="textblock" ulx="0" uly="3140">
        <line lrx="93" lry="3198" ulx="0" uly="3140">ſinem</line>
        <line lrx="104" lry="3429" ulx="0" uly="3355">meid⸗</line>
        <line lrx="97" lry="3540" ulx="0" uly="3468">Ver</line>
        <line lrx="86" lry="3655" ulx="0" uly="3591">t</line>
        <line lrx="77" lry="3762" ulx="0" uly="3690">Eiv</line>
        <line lrx="70" lry="3878" ulx="0" uly="3799">voh⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2314" lry="3299" type="textblock" ulx="553" uly="715">
        <line lrx="2284" lry="806" ulx="568" uly="715">wohner mit Freuden entgegen eilten, ihn mit gro⸗</line>
        <line lrx="2282" lry="910" ulx="564" uly="827">ßer Ehre empfiengen, und ſein Haupt ſtatt eines</line>
        <line lrx="2286" lry="1028" ulx="565" uly="934">Diadems, deſſen Herrlichkeit nur ein Jahr waͤhrte,</line>
        <line lrx="2284" lry="1131" ulx="565" uly="1044">mit einem unverwelklichen Blumenkranze ſchmuͤck⸗</line>
        <line lrx="2286" lry="1237" ulx="567" uly="1152">ten. — Der Allmaͤchtige belohnte ſeine Weisheit;</line>
        <line lrx="2297" lry="1342" ulx="562" uly="1257">er gab ihm die Unſterblichkeit ſeiner Unterthanen;</line>
        <line lrx="2207" lry="1458" ulx="563" uly="1361">und machte ihn zu ihrem ewigen Koͤnige.</line>
        <line lrx="2278" lry="1668" ulx="642" uly="1572">Der reiche, wohlthaͤtige Mann, liebe Kinder,</line>
        <line lrx="2280" lry="1772" ulx="553" uly="1686">iſt Gott; der Sklave, den ſein Herr fortſendet,</line>
        <line lrx="2286" lry="1880" ulx="555" uly="1796">iſt der Menſch bey ſeiner Geburt; die Inſel, wo</line>
        <line lrx="2292" lry="1991" ulx="561" uly="1910">er anlandet, iſt die Welt; die Einwohner, welche</line>
        <line lrx="2289" lry="2100" ulx="558" uly="2015">ihm freudig entgegen kommen, ſind die Aeltern,</line>
        <line lrx="2289" lry="2209" ulx="559" uly="2122">die fuͤr den nackten Weinenden ſorgen. Der Vezier,</line>
        <line lrx="2292" lry="2313" ulx="558" uly="2231">der ihn von dem traurigen Schickſale, das ihm</line>
        <line lrx="2296" lry="2420" ulx="558" uly="2337">bevorſteht, unterrichtet, iſt die Weisheit. Das</line>
        <line lrx="2297" lry="2529" ulx="556" uly="2447">Jahr ſeiner Regierung iſt der Lauf des menſch⸗</line>
        <line lrx="2301" lry="2638" ulx="561" uly="2552">lichen Lebens, und die wuͤſte Inſel, wo er hin⸗</line>
        <line lrx="2296" lry="2761" ulx="557" uly="2661">gefuͤhrt wird, die kuͤnftige Welt. Die Arbeits⸗</line>
        <line lrx="2293" lry="2861" ulx="557" uly="2769">leute, die er dahin ſendet, ſind die guten Werke,</line>
        <line lrx="2312" lry="2964" ulx="559" uly="2875">die er waͤhrend ſeines Lebens verrichtet. Die Koͤ⸗</line>
        <line lrx="2297" lry="3076" ulx="564" uly="2993">nige aber, welche vor ihm dahin gegangen ſind,</line>
        <line lrx="2303" lry="3182" ulx="569" uly="3093">ohne uͤber das Ungluͤck, das ihnen drohte, nachzu⸗</line>
        <line lrx="2314" lry="3299" ulx="564" uly="3198">denken, ſind der groͤſte Theil der Menſchen, die</line>
      </zone>
      <zone lrx="2317" lry="3398" type="textblock" ulx="555" uly="3308">
        <line lrx="2317" lry="3398" ulx="555" uly="3308">ſich blos mit irrdiſchen Freuden beſchaͤftigen, ohne</line>
      </zone>
      <zone lrx="2315" lry="3843" type="textblock" ulx="563" uly="3421">
        <line lrx="2315" lry="3506" ulx="568" uly="3421">an ihr Leben nach dem Tode zu denken; ſie werden</line>
        <line lrx="2303" lry="3614" ulx="569" uly="3530">mit Mangel und Elend beſtraft, weil ſie vor dem</line>
        <line lrx="2296" lry="3726" ulx="563" uly="3638">Throne des Allmaͤchtigen mit Haͤnden erſcheinen,</line>
        <line lrx="2296" lry="3843" ulx="565" uly="3753">die an allen guten Werken leer ſind. War⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="102" type="page" xml:id="s_AhI149-2_102">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_102.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2449" lry="818" type="textblock" ulx="926" uly="562">
        <line lrx="1026" lry="641" ulx="926" uly="562">90</line>
        <line lrx="2449" lry="818" ulx="1146" uly="711">Warnung vor der Naſchhaftigkeit.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2664" lry="2317" type="textblock" ulx="918" uly="915">
        <line lrx="2650" lry="1011" ulx="1011" uly="915">Huͤtet euch, liebe Kinder, vor dem eurem Alter</line>
        <line lrx="2652" lry="1121" ulx="920" uly="1027">ſo gewoͤhnlichen Fehler der Leckerey und WMaſch⸗</line>
        <line lrx="2652" lry="1229" ulx="919" uly="1136">haftigkeit. Ein Raͤſcher will nur immer Sachen</line>
        <line lrx="2656" lry="1335" ulx="920" uly="1247">eſſen, die den Gaumen kitzeln; er ſtrebt immer mit</line>
        <line lrx="2650" lry="1444" ulx="921" uly="1358">groͤßer Begierde nach Obſt, Kuchenwerk, Torten,</line>
        <line lrx="2654" lry="1550" ulx="924" uly="1465">Confekt und allerley Suͤßigkeiten. Reifes Obſt mit</line>
        <line lrx="2649" lry="1663" ulx="921" uly="1577">Maaße und allenfalls mit etwas Brod zu genieſſen,</line>
        <line lrx="2656" lry="1771" ulx="920" uly="1684">iſt geſund. Aber zu viel davon, oder gar unreifes</line>
        <line lrx="2664" lry="1876" ulx="918" uly="1786">Obſt zu eſſen, iſt ſehr gefaͤhrlich. Daraus koͤnnen</line>
        <line lrx="2654" lry="1981" ulx="918" uly="1894">Fieber, Durchlaͤufe ꝛc. entſtehen. Kuchenwerk iſt</line>
        <line lrx="2499" lry="2095" ulx="919" uly="2009">ſchwer zu verdauen, und verdirbt den Magen.</line>
        <line lrx="2656" lry="2199" ulx="1006" uly="2112">Confekt iſt das ſchaͤdlichſte von allem Naſch⸗</line>
        <line lrx="2654" lry="2317" ulx="920" uly="2218">werk. Es legt ſich nicht nur feſt an die Zaͤhne an,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2671" lry="2417" type="textblock" ulx="879" uly="2323">
        <line lrx="2671" lry="2417" ulx="879" uly="2323">verdirbt ihre Glaſſur, und erregt Zahnſchmerzen,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2659" lry="3802" type="textblock" ulx="906" uly="2439">
        <line lrx="2657" lry="2522" ulx="916" uly="2439">ſondern es bleibt auch im Magen liegen, macht</line>
        <line lrx="2057" lry="2629" ulx="918" uly="2542">Saͤure, und erzeugt Verſtopfung.</line>
        <line lrx="2657" lry="2744" ulx="1000" uly="2649">Das Naſchen iſt auch deswegen ein gefaͤhrliches</line>
        <line lrx="2648" lry="2851" ulx="914" uly="2758">Laſter, weil es den Menſchen zur Verſchwendung</line>
        <line lrx="2658" lry="2963" ulx="915" uly="2867">verfuͤhret. Wer dem Kitzel ſeines Gaumens nicht</line>
        <line lrx="2659" lry="3059" ulx="913" uly="2971">widerſtehen kann, wird niemals vernunftige Spar⸗</line>
        <line lrx="2655" lry="3176" ulx="909" uly="3081">ſamkeit lernen. Ein Knabe, der die paar Pfen⸗</line>
        <line lrx="2652" lry="3273" ulx="911" uly="3181">ninge, die er taͤglich bekoͤmmt, um ſich Brod oder</line>
        <line lrx="2652" lry="3384" ulx="906" uly="3288">Semmel zum Fruͤhſtuͤck zu kaufen, lieber ſammelt,</line>
        <line lrx="2636" lry="3494" ulx="909" uly="3401">und, wenn er ein paar Groſchen beyſammen hat,</line>
        <line lrx="2655" lry="3599" ulx="909" uly="3504">ſie fuͤr Kuchen oder Confekt auf einmal hin⸗</line>
        <line lrx="2644" lry="3705" ulx="908" uly="3607">giebt, iſt auf einem ſehr gefaͤhrlichen Wege. Der</line>
        <line lrx="2634" lry="3802" ulx="2525" uly="3730">be⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1174" type="textblock" ulx="3163" uly="818">
        <line lrx="3180" lry="1174" ulx="3163" uly="818">— — ———————</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1381" type="textblock" ulx="3165" uly="1215">
        <line lrx="3180" lry="1381" ulx="3165" uly="1215">— ——</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1553" type="textblock" ulx="3155" uly="1441">
        <line lrx="3165" lry="1553" ulx="3155" uly="1467">= —</line>
        <line lrx="3180" lry="1485" ulx="3168" uly="1441">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1821" type="textblock" ulx="3118" uly="1634">
        <line lrx="3143" lry="1821" ulx="3118" uly="1634"> S</line>
        <line lrx="3162" lry="1820" ulx="3135" uly="1653"> =</line>
        <line lrx="3180" lry="1806" ulx="3165" uly="1654">— =ůô/</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2481" type="textblock" ulx="3093" uly="1857">
        <line lrx="3180" lry="1918" ulx="3116" uly="1857">Unte</line>
        <line lrx="3180" lry="2039" ulx="3116" uly="1957">ß</line>
        <line lrx="3180" lry="2145" ulx="3120" uly="2063">ln</line>
        <line lrx="3180" lry="2256" ulx="3115" uly="2181">len,</line>
        <line lrx="3180" lry="2372" ulx="3104" uly="2291">ed</line>
        <line lrx="3180" lry="2481" ulx="3093" uly="2398">des</line>
      </zone>
      <zone lrx="3158" lry="2653" type="textblock" ulx="3092" uly="2568">
        <line lrx="3158" lry="2653" ulx="3092" uly="2568">De⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="103" type="page" xml:id="s_AhI149-2_103">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_103.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1546" lry="578" type="textblock" ulx="1140" uly="567">
        <line lrx="1546" lry="578" ulx="1140" uly="567">— —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2228" lry="2391" type="textblock" ulx="480" uly="677">
        <line lrx="2218" lry="775" ulx="499" uly="677">beruͤchtigte franzoͤſiſche Spitzbube Cartouche war</line>
        <line lrx="2219" lry="881" ulx="502" uly="793">als Knabe ein bloßer Naͤſcher. Was er geſchenkt</line>
        <line lrx="2228" lry="990" ulx="497" uly="902">bekam, verthat er ſogleich in Obſt oder andern Naͤ⸗</line>
        <line lrx="2219" lry="1100" ulx="496" uly="1011">ſchereyen. Je mehr er naſchte, deſto mehr wollte</line>
        <line lrx="2219" lry="1208" ulx="498" uly="1118">er naſchen. Da nun ſein Geld fuͤr ſeine Begierde</line>
        <line lrx="2217" lry="1314" ulx="495" uly="1226">nicht zureichte, ſo beſtahl er die Obſtweiber. Dann</line>
        <line lrx="2218" lry="1424" ulx="492" uly="1336">fieng er an, ſeine Mitſchuͤler, endlich ſogar ſeinen</line>
        <line lrx="2217" lry="1531" ulx="493" uly="1441">Vater zu beſtehlen. Sein Vater wollte ihn ins</line>
        <line lrx="2217" lry="1645" ulx="486" uly="1547">Zuchthaus bringen; dem entlief er aber, und begab</line>
        <line lrx="2212" lry="1749" ulx="486" uly="1653">ſich nun, da er ſchon des Stehlens gewohnt war,</line>
        <line lrx="2216" lry="1854" ulx="487" uly="1760">unter eine Diebesbande. Endlich ward er ſelbſt</line>
        <line lrx="2215" lry="1962" ulx="487" uly="1861">Anfuͤhrer einer Spitzbubenrotte, und veruͤbte ſo</line>
        <line lrx="2218" lry="2065" ulx="484" uly="1972">lange die ſchrecklichſten Raͤubereyen und Mordtha⸗</line>
        <line lrx="2213" lry="2179" ulx="486" uly="2085">ten, bis man ihn ergriff, und in Verhaft nahm.</line>
        <line lrx="2211" lry="2298" ulx="486" uly="2196">Naſchen war ſein Anfang; und das Ende war,</line>
        <line lrx="1585" lry="2391" ulx="480" uly="2301">daß er lebendig geraͤdert wurde.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2213" lry="2699" type="textblock" ulx="483" uly="2435">
        <line lrx="2213" lry="2583" ulx="483" uly="2435">Die Geſchichte des alten Wolfs, in ſieben</line>
        <line lrx="1467" lry="2699" ulx="1191" uly="2604">Fabeln.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1392" lry="2860" type="textblock" ulx="1336" uly="2787">
        <line lrx="1392" lry="2860" ulx="1336" uly="2787">I.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2215" lry="3690" type="textblock" ulx="486" uly="2945">
        <line lrx="2210" lry="3043" ulx="574" uly="2945">Der boͤſe Wolf war zu Jahren gekommen, und</line>
        <line lrx="2211" lry="3146" ulx="487" uly="3056">faßte den gleiſenden Entſchluß, mit den Schaͤfern</line>
        <line lrx="2215" lry="3256" ulx="491" uly="3153">auf einen guͤtlichen Fuß zu leben. Er machte ſich</line>
        <line lrx="2214" lry="3370" ulx="490" uly="3268">alſo auf, und kam zu dem Schaͤfer, deſſen Hor⸗</line>
        <line lrx="1748" lry="3466" ulx="490" uly="3376">den ſeiner Hoͤhle die naͤchſten waren.</line>
        <line lrx="2214" lry="3578" ulx="574" uly="3479">Schaͤfer, ſprach er, du nenneſt mich den blut⸗</line>
        <line lrx="2205" lry="3690" ulx="486" uly="3588">gierigen Raͤuber, der ich doch wirklich nicht bin.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="104" type="page" xml:id="s_AhI149-2_104">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_104.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2011" lry="645" type="textblock" ulx="943" uly="573">
        <line lrx="2011" lry="645" ulx="943" uly="573">92 —————  —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2653" lry="891" type="textblock" ulx="944" uly="681">
        <line lrx="2650" lry="797" ulx="944" uly="681">Freylich muß ich mich an deine Schaafe halten,</line>
        <line lrx="2653" lry="891" ulx="945" uly="807">wenn mich hungert; denn Hunger thut weh.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2722" lry="1010" type="textblock" ulx="948" uly="914">
        <line lrx="2722" lry="1010" ulx="948" uly="914">Schuͤtze mich nur vor dem Hunger; mache mich</line>
      </zone>
      <zone lrx="2670" lry="1647" type="textblock" ulx="940" uly="1021">
        <line lrx="2662" lry="1113" ulx="940" uly="1021">nur ſatt, und du ſollſt mit mir recht wohl zufrie⸗</line>
        <line lrx="2668" lry="1223" ulx="943" uly="1127">den ſeyn Denn ich bin wirklich das beſte, zahmſte</line>
        <line lrx="2670" lry="1325" ulx="947" uly="1234">und ſanftmuͤthigſte Thier, wenn ich ſatt bin.</line>
        <line lrx="2668" lry="1434" ulx="950" uly="1346">Wenn du ſatt biſt? Das kann wohl ſeyn, verſetzte</line>
        <line lrx="2667" lry="1540" ulx="946" uly="1456">der Schaͤfer. Aber wenn biſt du denn ſatt? Du</line>
        <line lrx="2668" lry="1647" ulx="947" uly="1562">und der Geitz werden es nie. Geh deinen Weg!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1862" lry="1845" type="textblock" ulx="1777" uly="1775">
        <line lrx="1862" lry="1845" ulx="1777" uly="1775">II.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2682" lry="2593" type="textblock" ulx="946" uly="1970">
        <line lrx="2677" lry="2053" ulx="1037" uly="1970">Der abgewieſene Wolf kam zu einem zweyten</line>
        <line lrx="2552" lry="2171" ulx="946" uly="2075">Schaͤfer.</line>
        <line lrx="2677" lry="2265" ulx="1040" uly="2177">Du weiſt, Schaͤfer, war ſeine Anrede, daß</line>
        <line lrx="2679" lry="2386" ulx="954" uly="2281">ich dir das Jahr durch manches Schaaf wuͤrgen</line>
        <line lrx="2679" lry="2474" ulx="956" uly="2388">koͤnnte. Willſt du mir aber uͤberhaupt jedes Jahr ſechs</line>
        <line lrx="2682" lry="2593" ulx="959" uly="2502">Schaafe geben; ſo bin ich zufrieden. Du kannſt</line>
      </zone>
      <zone lrx="2685" lry="2688" type="textblock" ulx="958" uly="2606">
        <line lrx="2685" lry="2688" ulx="958" uly="2606">alsdann ſicher ſchlafen, und die Hunde ohne Be⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2699" lry="3355" type="textblock" ulx="957" uly="2722">
        <line lrx="1546" lry="2801" ulx="957" uly="2722">denken abſchaffen.</line>
        <line lrx="2685" lry="2910" ulx="1047" uly="2822">Sechs Schaafe? ſprach der Schaͤfer. Das iſt</line>
        <line lrx="1820" lry="3021" ulx="960" uly="2937">ja eine ganze Heerde! —</line>
        <line lrx="2688" lry="3125" ulx="1050" uly="3043">Run, weil du es biſt, ſo will ich mich mit</line>
        <line lrx="2680" lry="3240" ulx="963" uly="3147">fuͤnf begnuͤgen, ſagte der Wolf.</line>
        <line lrx="2699" lry="3355" ulx="1052" uly="3254">Du ſcherzeſt; fuͤnf Schaafe! mehr als fuͤnf</line>
      </zone>
      <zone lrx="2803" lry="3457" type="textblock" ulx="967" uly="3369">
        <line lrx="2803" lry="3457" ulx="967" uly="3369">Schaafe opfere ich kaum im ganzen Jahre dem PHan.*)</line>
      </zone>
      <zone lrx="2689" lry="3560" type="textblock" ulx="2528" uly="3479">
        <line lrx="2689" lry="3560" ulx="2528" uly="3479">Auch</line>
      </zone>
      <zone lrx="2694" lry="3783" type="textblock" ulx="1038" uly="3611">
        <line lrx="2694" lry="3690" ulx="1038" uly="3611">*) Eine erdichtete Gottheit bey den Griechen, die be⸗</line>
        <line lrx="2051" lry="3783" ulx="1120" uly="3712">ſonders die Hirten verehrten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3001" type="textblock" ulx="3071" uly="1822">
        <line lrx="3176" lry="1893" ulx="3103" uly="1822">Aer</line>
        <line lrx="3180" lry="1999" ulx="3071" uly="1934">W</line>
        <line lrx="3180" lry="2120" ulx="3085" uly="2043">recht</line>
        <line lrx="3180" lry="2219" ulx="3085" uly="2151">als d</line>
        <line lrx="3138" lry="2327" ulx="3080" uly="2257">lin.</line>
        <line lrx="3180" lry="2446" ulx="3082" uly="2370">unrech</line>
        <line lrx="3180" lry="2557" ulx="3089" uly="2480">Sche</line>
        <line lrx="3179" lry="2659" ulx="3091" uly="2589">Niem</line>
        <line lrx="3178" lry="2782" ulx="3092" uly="2698">ſchadt</line>
        <line lrx="3180" lry="2891" ulx="3100" uly="2813">e</line>
        <line lrx="3180" lry="3001" ulx="3121" uly="2940">Ner</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3099" type="textblock" ulx="3054" uly="3026">
        <line lrx="3180" lry="3099" ulx="3054" uly="3026">t</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3327" type="textblock" ulx="3155" uly="3246">
        <line lrx="3180" lry="3327" ulx="3155" uly="3246">—1</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="105" type="page" xml:id="s_AhI149-2_105">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_105.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="125" lry="703" type="textblock" ulx="0" uly="615">
        <line lrx="125" lry="703" ulx="0" uly="615">alten,</line>
      </zone>
      <zone lrx="147" lry="1581" type="textblock" ulx="0" uly="1060">
        <line lrx="147" lry="1137" ulx="6" uly="1060">zahmit</line>
        <line lrx="143" lry="1237" ulx="0" uly="1163">ſatt hin.</line>
        <line lrx="135" lry="1364" ulx="8" uly="1283">betſeßtt</line>
        <line lrx="127" lry="1461" ulx="0" uly="1392">4 Du</line>
        <line lrx="131" lry="1581" ulx="0" uly="1501"> We</line>
      </zone>
      <zone lrx="132" lry="1998" type="textblock" ulx="13" uly="1922">
        <line lrx="132" lry="1998" ulx="13" uly="1922">weyten</line>
      </zone>
      <zone lrx="117" lry="2539" type="textblock" ulx="0" uly="2127">
        <line lrx="117" lry="2206" ulx="15" uly="2127">daß</line>
        <line lrx="106" lry="2320" ulx="0" uly="2235">uͤrgen</line>
        <line lrx="111" lry="2427" ulx="0" uly="2351">r ſechs</line>
        <line lrx="116" lry="2539" ulx="17" uly="2457">kannſt</line>
      </zone>
      <zone lrx="168" lry="2640" type="textblock" ulx="0" uly="2555">
        <line lrx="168" lry="2640" ulx="0" uly="2555"> Be⸗ .</line>
      </zone>
      <zone lrx="111" lry="3094" type="textblock" ulx="0" uly="2790">
        <line lrx="107" lry="2867" ulx="0" uly="2790">as iſ</line>
        <line lrx="111" lry="3094" ulx="0" uly="3010">ch mit</line>
      </zone>
      <zone lrx="116" lry="3309" type="textblock" ulx="0" uly="3227">
        <line lrx="116" lry="3309" ulx="0" uly="3227">1 fun</line>
      </zone>
      <zone lrx="151" lry="3425" type="textblock" ulx="0" uly="3342">
        <line lrx="151" lry="3425" ulx="0" uly="3342">gon):</line>
      </zone>
      <zone lrx="1619" lry="581" type="textblock" ulx="1539" uly="574">
        <line lrx="1619" lry="581" ulx="1539" uly="574">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1242" lry="599" type="textblock" ulx="1206" uly="591">
        <line lrx="1242" lry="599" ulx="1206" uly="591">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2268" lry="1108" type="textblock" ulx="545" uly="610">
        <line lrx="2267" lry="817" ulx="634" uly="610">Auch nicht viere? fragte der Wolf weiter; und</line>
        <line lrx="2231" lry="955" ulx="545" uly="790">der Schaͤfer ſchuͤttelte ſpoͤttiſch den Kopf.</line>
        <line lrx="1324" lry="998" ulx="632" uly="917">Drey? — Zwey? —</line>
        <line lrx="2268" lry="1108" ulx="636" uly="944">Nicht ein einziges, ſiel endlich der Beſcheid. Denn</line>
      </zone>
      <zone lrx="2266" lry="1212" type="textblock" ulx="525" uly="1103">
        <line lrx="2266" lry="1212" ulx="525" uly="1103">es waͤre ja wohl thoͤricht, wenn ich mich einem</line>
      </zone>
      <zone lrx="2274" lry="1480" type="textblock" ulx="549" uly="1237">
        <line lrx="2274" lry="1351" ulx="552" uly="1237">Feinde zinsbar machte, vor welchem ich mich durch</line>
        <line lrx="2018" lry="1480" ulx="549" uly="1338">meine Wachſamkeit ſichern kann.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1465" lry="1631" type="textblock" ulx="1345" uly="1556">
        <line lrx="1465" lry="1631" ulx="1345" uly="1556">III.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2357" lry="3813" type="textblock" ulx="538" uly="1771">
        <line lrx="2292" lry="1863" ulx="627" uly="1771">Aller guten Dinge ſind drey, dachte der Wolf,</line>
        <line lrx="2278" lry="1982" ulx="539" uly="1881">und kam zu einem dritten Schaͤfer. Es geht mir</line>
        <line lrx="2279" lry="2076" ulx="540" uly="1990">recht nahe, ſprach er, daß ich unter euch Schaͤfern</line>
        <line lrx="2280" lry="2187" ulx="540" uly="2096">als das grauſamſte, gewiſſenloſeſte Thier verſchrien</line>
        <line lrx="2299" lry="2295" ulx="538" uly="2201">bin. Dir, Montan, will ich jetzt beweiſen, wie</line>
        <line lrx="2282" lry="2402" ulx="540" uly="2310">unrecht man mir thut. Gieb mir jaͤhrlich ein</line>
        <line lrx="2282" lry="2513" ulx="545" uly="2421">Schaaf, ſo ſoll deine Heerde in jenem Walde, den</line>
        <line lrx="2357" lry="2623" ulx="543" uly="2529">Niemand unſicher macht, als ich, frey und unbe⸗</line>
        <line lrx="2299" lry="2725" ulx="541" uly="2634">ſchaͤdigt weiden duͤrfen. Ein Schaaf! welche Klei⸗</line>
        <line lrx="2286" lry="2838" ulx="544" uly="2742">nigkeit! Koͤnnte ich großmuͤthiger, koͤnnte ich unei⸗</line>
        <line lrx="2292" lry="2989" ulx="553" uly="2848">gennuͤtziger handeln? — Du lachſt, Schaͤfer! Wo⸗</line>
        <line lrx="1546" lry="3046" ulx="557" uly="2959">ruͤber lachſt du denn?</line>
        <line lrx="2291" lry="3160" ulx="641" uly="3035">O, uͤber nichts! Aber wie alt biſt du, guter</line>
        <line lrx="2021" lry="3270" ulx="555" uly="3175">Freund? ſprach der Schaͤfer.</line>
        <line lrx="2293" lry="3373" ulx="643" uly="3281">Was geht dich mein Alter an? Immer noch alt</line>
        <line lrx="2104" lry="3480" ulx="557" uly="3380">genug, dir deine liebſten Laͤmmer zu wuͤrgen.</line>
        <line lrx="2287" lry="3595" ulx="649" uly="3489">Erzuͤrne dich nicht, alter Iſegrimm! Es thut</line>
        <line lrx="2297" lry="3701" ulx="562" uly="3601">mir leid, daß du mit deinem Vorſchlage einige</line>
        <line lrx="2286" lry="3813" ulx="2087" uly="3725">Jahre</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="106" type="page" xml:id="s_AhI149-2_106">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_106.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2644" lry="1192" type="textblock" ulx="891" uly="553">
        <line lrx="1611" lry="626" ulx="925" uly="553">94 —</line>
        <line lrx="2644" lry="804" ulx="924" uly="697">Jahre zu ſpaͤt koͤnmmſt. Deine ausgebiſſenen Zaͤhne</line>
        <line lrx="2638" lry="907" ulx="891" uly="811">verrathen dich. Du ſpielſt den Uneigennuͤtzigen,</line>
        <line lrx="2644" lry="1052" ulx="922" uly="915">blos um dich deſto gemaͤchlicher, mit deſto weniger</line>
        <line lrx="1827" lry="1192" ulx="918" uly="1017">Gefaht naͤhren zu koͤnnen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1841" lry="1322" type="textblock" ulx="1722" uly="1239">
        <line lrx="1841" lry="1322" ulx="1722" uly="1239">IV.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2651" lry="2108" type="textblock" ulx="879" uly="1459">
        <line lrx="2625" lry="1566" ulx="1000" uly="1459">Der Wolf ward aͤrgerlich, faßte ſich aber doch,</line>
        <line lrx="2643" lry="1668" ulx="879" uly="1576">und gieng auch zu dem vierten Schaͤfer. Dieſem</line>
        <line lrx="2643" lry="1774" ulx="912" uly="1678">war eben ſein treuer Hund geſtorben, und der</line>
        <line lrx="2289" lry="1892" ulx="911" uly="1792">Wolf machte ſich den Umſtand zu Nutze.</line>
        <line lrx="2651" lry="1992" ulx="995" uly="1901">Schaͤfer, ſprach er, ich habe mich mit meinen</line>
        <line lrx="2650" lry="2108" ulx="911" uly="2001">Bruͤdern im Walde veruneiniget, und ſo, daß ich</line>
      </zone>
      <zone lrx="2654" lry="2426" type="textblock" ulx="851" uly="2119">
        <line lrx="2650" lry="2231" ulx="904" uly="2119">mich in Ewigkeit nicht wieder mit ihnen ausſoͤhnen</line>
        <line lrx="2648" lry="2337" ulx="851" uly="2226">werde. Du weiſt, wie viel du von ihnen zu fuͤrch⸗</line>
        <line lrx="2654" lry="2426" ulx="905" uly="2338">ten haſt! Wenn du mich aber anſtatt deines ver⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2644" lry="3835" type="textblock" ulx="887" uly="2445">
        <line lrx="2644" lry="2542" ulx="907" uly="2445">ſtorbenen Hundes in Dienſte nehmen willſt, ſo ſtehe</line>
        <line lrx="2636" lry="2709" ulx="906" uly="2556">ich dir dafuͤr, daß ſie keines deiner Schaafe auch</line>
        <line lrx="1745" lry="2758" ulx="894" uly="2670">nur ſcheel anſehen ſollen.</line>
        <line lrx="2633" lry="2874" ulx="991" uly="2728">Du willſt ſie alſo, verſetzte der Schaͤfer gegen</line>
        <line lrx="2224" lry="2977" ulx="904" uly="2881">deine Bruͤder im Walde beſchuͤtzen? —</line>
        <line lrx="2261" lry="3084" ulx="987" uly="2991">Was meyne ich denn ſonſt? Freylich.</line>
        <line lrx="2640" lry="3198" ulx="914" uly="3096">Das maͤre nicht uͤbel! Aber wenn ich dich nun</line>
        <line lrx="2641" lry="3303" ulx="896" uly="3209">in meine Horden einnaͤhme, ſage mir doch, wer</line>
        <line lrx="2643" lry="3414" ulx="901" uly="3322">ſollte alsdenn meine armen Schaafe gegen dich be⸗</line>
        <line lrx="2637" lry="3519" ulx="898" uly="3425">ſchuͤtqzen? Einen Dieb ins Haus nehmen, um vor</line>
        <line lrx="2619" lry="3689" ulx="896" uly="3532">den Dieben auſſer dem Hauſe ſicher zu ſeyn das</line>
        <line lrx="1881" lry="3725" ulx="887" uly="3640">halten wir Menſchen — —</line>
        <line lrx="2607" lry="3835" ulx="2487" uly="3745">Ich</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="872" type="textblock" ulx="3082" uly="804">
        <line lrx="3180" lry="872" ulx="3082" uly="804">nen</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3628" type="textblock" ulx="3047" uly="1228">
        <line lrx="3180" lry="1303" ulx="3138" uly="1228">V</line>
        <line lrx="3180" lry="1418" ulx="3096" uly="1338">SG</line>
        <line lrx="3171" lry="1520" ulx="3082" uly="1451">len er</line>
        <line lrx="3180" lry="1634" ulx="3106" uly="1561">Kenn</line>
        <line lrx="3180" lry="1745" ulx="3106" uly="1672">Dein</line>
        <line lrx="3180" lry="1860" ulx="3070" uly="1777">Ne Ech</line>
        <line lrx="3180" lry="1964" ulx="3110" uly="1891">W</line>
        <line lrx="3180" lry="2075" ulx="3082" uly="1998">lin en</line>
        <line lrx="3180" lry="2193" ulx="3081" uly="2115">ler</line>
        <line lrx="3180" lry="2295" ulx="3104" uly="2227">ℳ</line>
        <line lrx="3178" lry="2418" ulx="3093" uly="2335">Gch</line>
        <line lrx="3180" lry="2524" ulx="3065" uly="2442">ſen, un</line>
        <line lrx="3180" lry="2638" ulx="3055" uly="2547">lüte</line>
        <line lrx="3178" lry="2744" ulx="3060" uly="2663">ſccht bo</line>
        <line lrx="3180" lry="2859" ulx="3066" uly="2779">Nich d</line>
        <line lrx="3180" lry="2958" ulx="3074" uly="2892">N</line>
        <line lrx="3180" lry="3082" ulx="3114" uly="3002">Epe</line>
        <line lrx="3180" lry="3193" ulx="3071" uly="3104">K gan</line>
        <line lrx="3180" lry="3300" ulx="3063" uly="3215">te,</line>
        <line lrx="3180" lry="3414" ulx="3052" uly="3318">Thier</line>
        <line lrx="3180" lry="3519" ulx="3047" uly="3434">leicht a</line>
        <line lrx="3172" lry="3628" ulx="3052" uly="3550">geſunde</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3759" type="textblock" ulx="2970" uly="3652">
        <line lrx="3180" lry="3759" ulx="2970" uly="3652">elind</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="107" type="page" xml:id="s_AhI149-2_107">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_107.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="129" lry="2550" type="textblock" ulx="1" uly="2369">
        <line lrx="129" lry="2434" ulx="1" uly="2369">ines ver⸗</line>
        <line lrx="129" lry="2550" ulx="31" uly="2475">ſ ſehe</line>
      </zone>
      <zone lrx="123" lry="2664" type="textblock" ulx="0" uly="2580">
        <line lrx="123" lry="2659" ulx="1" uly="2580">ÿ 1ich</line>
        <line lrx="44" lry="2664" ulx="0" uly="2638">6</line>
      </zone>
      <zone lrx="119" lry="2896" type="textblock" ulx="12" uly="2814">
        <line lrx="119" lry="2896" ulx="12" uly="2814">een</line>
      </zone>
      <zone lrx="129" lry="3663" type="textblock" ulx="0" uly="3155">
        <line lrx="129" lry="3229" ulx="1" uly="3155">dic tun</line>
        <line lrx="123" lry="3448" ulx="11" uly="3368">Nich be</line>
        <line lrx="96" lry="3606" ulx="64" uly="3574">„</line>
        <line lrx="92" lry="3663" ulx="0" uly="3600">/</line>
      </zone>
      <zone lrx="2222" lry="620" type="textblock" ulx="2124" uly="549">
        <line lrx="2222" lry="620" ulx="2124" uly="549">95</line>
      </zone>
      <zone lrx="2226" lry="883" type="textblock" ulx="492" uly="651">
        <line lrx="2226" lry="777" ulx="585" uly="651">Ich hoͤre ſchon, ſagte der Wolf, du faͤngſt an</line>
        <line lrx="1463" lry="883" ulx="492" uly="801">zu moraliſiren. Lebe wohl!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2226" lry="2534" type="textblock" ulx="476" uly="1226">
        <line lrx="2224" lry="1324" ulx="580" uly="1226">Waͤre ich nicht ſo alt! knirſchte der Wolf. Aber</line>
        <line lrx="2226" lry="1439" ulx="498" uly="1336">ich muß mich, leider, in die Zeit ſchicken. Und ſo</line>
        <line lrx="1601" lry="1537" ulx="488" uly="1446">kam er zu dem fuͤnften Schaͤfer.</line>
        <line lrx="2078" lry="1656" ulx="570" uly="1558">Kennſt du mich, Schaͤfer? fragte der Wolf.</line>
        <line lrx="2217" lry="1774" ulx="572" uly="1668">Deines gleichen wenigſtens kenne ich, verſetzte</line>
        <line lrx="914" lry="1858" ulx="484" uly="1772">der Schaͤfer.</line>
        <line lrx="2216" lry="1984" ulx="574" uly="1885">Meines gleichen? Daran zweifle ich ſehr. Ich</line>
        <line lrx="2210" lry="2090" ulx="488" uly="1990">bin ein ſo ſonderbarer Wolf, daß ich deiner und</line>
        <line lrx="1955" lry="2204" ulx="476" uly="2104">aller Schaͤfer Freundſchaft wohl werth bin.</line>
        <line lrx="2051" lry="2302" ulx="567" uly="2216">Und wie ſonderbar biſt du denn?</line>
        <line lrx="2206" lry="2423" ulx="549" uly="2317">Ich koͤnnte kein lebendiges Schaaf wuͤrgen und freſ⸗</line>
        <line lrx="2208" lry="2534" ulx="479" uly="2430">ſen, und wenn es mir das Leben koſten ſollte. Ich</line>
      </zone>
      <zone lrx="2206" lry="2640" type="textblock" ulx="462" uly="2532">
        <line lrx="2206" lry="2640" ulx="462" uly="2532">naͤhre mich blos mit todten Schaafen. Iſt das</line>
      </zone>
      <zone lrx="2207" lry="3397" type="textblock" ulx="469" uly="2645">
        <line lrx="2202" lry="2750" ulx="477" uly="2645">nicht loͤblich? Erlaube mir alſo immer, daß ich</line>
        <line lrx="2198" lry="2863" ulx="480" uly="2761">mich dann und wann bey deiner Horde einfinden,</line>
        <line lrx="1720" lry="2957" ulx="480" uly="2866">und nachfragen darf, ob dir nicht —</line>
        <line lrx="2206" lry="3075" ulx="567" uly="2979">Spare der Worte! ſagte der Schaͤfer. Du muͤß⸗</line>
        <line lrx="2207" lry="3179" ulx="476" uly="3082">teſt gar keine Schaafe freſſen, auch nicht einmal</line>
        <line lrx="2202" lry="3286" ulx="474" uly="3191">todte, wenn ich dein Feind nicht ſeyn ſollte. Ein</line>
        <line lrx="2206" lry="3397" ulx="469" uly="3301">Thier, das mir ſchon todte Schaafe frißt, lernt</line>
      </zone>
      <zone lrx="2209" lry="3510" type="textblock" ulx="458" uly="3410">
        <line lrx="2209" lry="3510" ulx="458" uly="3410">leicht aus Hunger kranke Schaafe fuͤr todt, und.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2201" lry="3838" type="textblock" ulx="462" uly="3518">
        <line lrx="2201" lry="3619" ulx="467" uly="3518">geſunde fuͤr krank anſehen. Mache auf meine</line>
        <line lrx="1991" lry="3730" ulx="462" uly="3627">Freundſchaft alſo keine Rechnung, und geh!</line>
        <line lrx="2198" lry="3838" ulx="2080" uly="3759">VI.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="108" type="page" xml:id="s_AhI149-2_108">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_108.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1923" lry="781" type="textblock" ulx="1738" uly="708">
        <line lrx="1923" lry="781" ulx="1738" uly="708">VI.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2752" lry="2851" type="textblock" ulx="952" uly="925">
        <line lrx="2726" lry="1018" ulx="1092" uly="925">Ich muß nun ſchon mein Liebſtes daran wenden,</line>
        <line lrx="2726" lry="1140" ulx="952" uly="1034">um zu meinem Zwecke zu gelangen! dachte der</line>
        <line lrx="2468" lry="1233" ulx="1013" uly="1139">Wolf, und kam zu dem ſechſten Schaͤfer.</line>
        <line lrx="2736" lry="1342" ulx="1038" uly="1249">Schaͤfer, wie gefaͤllt dir mein Pelz? fragte der</line>
        <line lrx="2578" lry="1452" ulx="1011" uly="1365">Wolf.</line>
        <line lrx="2739" lry="1556" ulx="1096" uly="1463">Dein Pelz? ſagte der Schaͤfer. Laß ſehen! Er</line>
        <line lrx="2737" lry="1666" ulx="1007" uly="1570">iſt ſchoͤn, die Hunde muͤſſen dich noch nicht oft</line>
        <line lrx="2330" lry="1774" ulx="1015" uly="1684">geſchuͤttelt haben.</line>
        <line lrx="2746" lry="1878" ulx="1099" uly="1790">Nun ſo hoͤre Schaͤfer, ich bin alt und werde</line>
        <line lrx="2747" lry="1989" ulx="1016" uly="1898">es ſo lange nicht mehr treiben. Fuͤttere mich zu</line>
        <line lrx="2565" lry="2099" ulx="1015" uly="2006">Tode, und ich vermache dir meinen Pelz.</line>
        <line lrx="2749" lry="2209" ulx="1103" uly="2117">Ey ſieh' doch! ſagte der Schaͤfer. Koͤmmſt du</line>
        <line lrx="2744" lry="2316" ulx="981" uly="2225">auch hinter die Schliche der alten Geitzhaͤlſe? Nein,</line>
        <line lrx="2752" lry="2426" ulx="1018" uly="2334">nein, dein Pelz wuͤrde mich am Ende ſiebenmal</line>
        <line lrx="2751" lry="2530" ulx="1018" uly="2447">mehr koſten, als er werth waͤre. Iſt es dir aber</line>
        <line lrx="2750" lry="2642" ulx="1020" uly="2552">ein Ernſt, mir ein Geſchenk zu machen, ſo gieb</line>
        <line lrx="2749" lry="2749" ulx="1021" uly="2658">mir ihn gleich jetzt. Hiermit griff der Schaͤfer</line>
        <line lrx="2254" lry="2851" ulx="1022" uly="2769">nach der Keule und der Wolf floh.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1963" lry="3052" type="textblock" ulx="1810" uly="2980">
        <line lrx="1963" lry="3052" ulx="1810" uly="2980">VII.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2754" lry="3619" type="textblock" ulx="1022" uly="3195">
        <line lrx="2753" lry="3285" ulx="1106" uly="3195">O die Unbarmherzigen! ſchrie der Wolf, und</line>
        <line lrx="2754" lry="3395" ulx="1025" uly="3305">gerieth in die aͤußerſte Wuth. So will ich auch</line>
        <line lrx="2753" lry="3519" ulx="1022" uly="3421">als ihr Feind ſterben, ehe mich der Hunger</line>
        <line lrx="2380" lry="3619" ulx="1024" uly="3526">toͤdtet, denn ſie wollen es nicht beſſer!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2750" lry="3822" type="textblock" ulx="2662" uly="3743">
        <line lrx="2750" lry="3822" ulx="2662" uly="3743">Er</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1433" type="textblock" ulx="3046" uly="703">
        <line lrx="3180" lry="780" ulx="3080" uly="703">Er li</line>
        <line lrx="3180" lry="1015" ulx="3049" uly="925">große?</line>
        <line lrx="3180" lry="1115" ulx="3094" uly="1045">Da</line>
        <line lrx="3180" lry="1222" ulx="3063" uly="1153">len der</line>
        <line lrx="3164" lry="1331" ulx="3062" uly="1253">Fiuder</line>
        <line lrx="3178" lry="1433" ulx="3046" uly="1369"> M</line>
      </zone>
      <zone lrx="3166" lry="1556" type="textblock" ulx="3032" uly="1486">
        <line lrx="3166" lry="1556" ulx="3032" uly="1486">wungen</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1947" type="textblock" ulx="3089" uly="1846">
        <line lrx="3180" lry="1947" ulx="3089" uly="1846">W⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3852" type="textblock" ulx="3023" uly="2040">
        <line lrx="3180" lry="2111" ulx="3088" uly="2040">dots</line>
        <line lrx="3180" lry="2225" ulx="3042" uly="2147">bſolute</line>
        <line lrx="3180" lry="2344" ulx="3030" uly="2254">Wtkunge</line>
        <line lrx="3180" lry="2445" ulx="3027" uly="2367">giebt es</line>
        <line lrx="3180" lry="2557" ulx="3028" uly="2477">eren Ben</line>
        <line lrx="3180" lry="2680" ulx="3024" uly="2591">Und in ſ</line>
        <line lrx="3177" lry="2781" ulx="3023" uly="2699">Ctende it</line>
        <line lrx="3180" lry="2886" ulx="3025" uly="2811">octn dae</line>
        <line lrx="3180" lry="3004" ulx="3033" uly="2915">da R</line>
        <line lrx="3180" lry="3116" ulx="3036" uly="3022">lat, de⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="3209" ulx="3048" uly="3143">N Ne</line>
        <line lrx="3180" lry="3326" ulx="3060" uly="3237">Wag⸗</line>
        <line lrx="3158" lry="3421" ulx="3062" uly="3345">heiten</line>
        <line lrx="3180" lry="3536" ulx="3060" uly="3456">Handl</line>
        <line lrx="3180" lry="3656" ulx="3058" uly="3567">laſſune</line>
        <line lrx="3180" lry="3754" ulx="3060" uly="3678">den .</line>
        <line lrx="3151" lry="3852" ulx="3106" uly="3782">I.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="109" type="page" xml:id="s_AhI149-2_109">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_109.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="127" lry="1621" type="textblock" ulx="0" uly="1430">
        <line lrx="76" lry="1501" ulx="0" uly="1430">Er</line>
        <line lrx="127" lry="1621" ulx="0" uly="1539">KN</line>
      </zone>
      <zone lrx="79" lry="1829" type="textblock" ulx="0" uly="1763">
        <line lrx="79" lry="1829" ulx="0" uly="1763">erde</line>
      </zone>
      <zone lrx="74" lry="2381" type="textblock" ulx="0" uly="2096">
        <line lrx="61" lry="2279" ulx="3" uly="2204">ein</line>
        <line lrx="69" lry="2381" ulx="0" uly="2312">mal</line>
      </zone>
      <zone lrx="128" lry="2494" type="textblock" ulx="11" uly="2428">
        <line lrx="128" lry="2494" ulx="11" uly="2428">cb</line>
      </zone>
      <zone lrx="60" lry="2620" type="textblock" ulx="11" uly="2532">
        <line lrx="60" lry="2620" ulx="11" uly="2532">⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="118" lry="3264" type="textblock" ulx="2" uly="3193">
        <line lrx="118" lry="3264" ulx="2" uly="3193">IfOH</line>
      </zone>
      <zone lrx="25" lry="3816" type="textblock" ulx="0" uly="3744">
        <line lrx="10" lry="3761" ulx="0" uly="3744">„</line>
        <line lrx="25" lry="3816" ulx="0" uly="3759">1</line>
      </zone>
      <zone lrx="2141" lry="891" type="textblock" ulx="416" uly="568">
        <line lrx="2132" lry="653" ulx="2032" uly="568">97</line>
        <line lrx="2141" lry="789" ulx="494" uly="684">Er lief, brach in die Wohnungen der Schaͤfer</line>
        <line lrx="2136" lry="891" ulx="416" uly="796">ein, riß ihre Kinder nieder, und ward nicht ohne</line>
      </zone>
      <zone lrx="1851" lry="998" type="textblock" ulx="358" uly="896">
        <line lrx="1851" lry="998" ulx="358" uly="896">große Muͤhe von den Schaͤfern erſchlagen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2137" lry="1535" type="textblock" ulx="409" uly="1014">
        <line lrx="2134" lry="1106" ulx="497" uly="1014">Da ſprach der Weiſeſte von ihnen: Wir tha⸗</line>
        <line lrx="2134" lry="1218" ulx="418" uly="1133">ten doch wohl Unrecht, daß wir den alten</line>
        <line lrx="2137" lry="1332" ulx="415" uly="1231">Raͤuber auf das aͤußerſte brachten, und ihm</line>
        <line lrx="2137" lry="1440" ulx="413" uly="1346">alle Mittel zur Beſſerung, ſo ſpaͤt und er⸗</line>
        <line lrx="1756" lry="1535" ulx="409" uly="1447">zwungen ſie auch war, benahmen!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1987" lry="1930" type="textblock" ulx="516" uly="1772">
        <line lrx="1987" lry="1930" ulx="516" uly="1772">Verhaltungsregeln beym Gewitter.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2138" lry="2329" type="textblock" ulx="400" uly="1983">
        <line lrx="2137" lry="2118" ulx="488" uly="1983">Ob es gleich voͤllig ausgemacht iſt, daß es kein</line>
        <line lrx="2138" lry="2213" ulx="406" uly="2115">abſolutes Mittel giebt, ſich gegen die ſchaͤdlichen</line>
        <line lrx="2137" lry="2329" ulx="400" uly="2221">Wirkungen des Blitzes in Sicherheit zu ſetzen, ſo</line>
      </zone>
      <zone lrx="2137" lry="2653" type="textblock" ulx="307" uly="2326">
        <line lrx="2136" lry="2434" ulx="307" uly="2326">giebt es doch gewiſſe Verhaltungsregeln, durch</line>
        <line lrx="2134" lry="2545" ulx="380" uly="2436">deren Beobachtung man ſeine Perſon groͤßtentheils,</line>
        <line lrx="2137" lry="2653" ulx="328" uly="2554">und in ſehr vielen Faͤllen dagegen zu ſichern im</line>
      </zone>
      <zone lrx="2199" lry="3827" type="textblock" ulx="394" uly="2662">
        <line lrx="2141" lry="2762" ulx="398" uly="2662">Stande iſt. Dieſe verdienen um deſto eher allge⸗</line>
        <line lrx="2135" lry="2870" ulx="398" uly="2770">mein bekannt gemacht und empfohlen zu werden,</line>
        <line lrx="2138" lry="2978" ulx="397" uly="2876">da die Erfahrung leider mehr als zu oft gelehrt</line>
        <line lrx="2135" lry="3086" ulx="394" uly="2982">hat, daß nicht nur die Unterlaſſung dieſer Regeln,</line>
        <line lrx="2141" lry="3191" ulx="401" uly="3091">von traurigen Folgen geweſen iſt, ſondern auch</line>
        <line lrx="2185" lry="3294" ulx="402" uly="3192">Aberglaube und Unwiſſenheit bey ſolchen Gelegen⸗</line>
        <line lrx="2143" lry="3407" ulx="402" uly="3300">heiten die Menſchen oft zu ganz entgegengeſetzten</line>
        <line lrx="2145" lry="3506" ulx="402" uly="3406">Handlungen verleitet haben, durch deren Unter⸗</line>
        <line lrx="2146" lry="3612" ulx="403" uly="3514">laſſung ſchon allein, ſie wahrſcheinlicher Weiſe von</line>
        <line lrx="2145" lry="3755" ulx="406" uly="3623">den Wirkungen des Blitzes verſchont geblieben ſeyn</line>
        <line lrx="2199" lry="3827" ulx="497" uly="3718">II. Baͤndch. G wuͤr⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="110" type="page" xml:id="s_AhI149-2_110">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_110.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2789" lry="1312" type="textblock" ulx="999" uly="682">
        <line lrx="2776" lry="783" ulx="999" uly="682">wuͤrden. — Hoͤrt mich nun an lieben Kinder, und</line>
        <line lrx="2785" lry="882" ulx="1045" uly="767">praͤget euch das, was ich euch uͤber dieſen Punkt</line>
        <line lrx="2784" lry="993" ulx="1054" uly="900">jetzt ſagen werde, recht tief in euer Gedaͤchtniß ein.</line>
        <line lrx="2786" lry="1099" ulx="1058" uly="1007">Es wird euch, wo nicht ganz jetzt, doch wenigſtens</line>
        <line lrx="2789" lry="1210" ulx="1054" uly="1115">in eurem kuͤnftigen Leben, manche Beruhigung</line>
        <line lrx="1520" lry="1312" ulx="1056" uly="1227">gewaͤhren. —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2786" lry="1422" type="textblock" ulx="1107" uly="1268">
        <line lrx="2786" lry="1422" ulx="1107" uly="1268">Um ſich ſ viel als moͤglich gegen den Blitz,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2795" lry="2619" type="textblock" ulx="990" uly="1448">
        <line lrx="2788" lry="1534" ulx="1055" uly="1448">(denn der Donner ſchadet eigentlich nicht, und</line>
        <line lrx="2792" lry="1644" ulx="1054" uly="1545">kann man das Krachen deſſelben, wenn man den</line>
        <line lrx="2795" lry="1753" ulx="1055" uly="1662">Blitz erſt geſehen hat, getroſt abwarten) in Si⸗</line>
        <line lrx="2794" lry="1860" ulx="1055" uly="1768">cherheit zu ſetzen, muß man zufoͤrderſt die Merk⸗</line>
        <line lrx="2791" lry="1958" ulx="1054" uly="1872">male, woraus die Groͤße der Gefahr, bey</line>
        <line lrx="2791" lry="2070" ulx="1060" uly="1987">einem nahen Donnerwetter beurtheilt werden</line>
        <line lrx="2783" lry="2184" ulx="1056" uly="2078">kann, wiſſen, und dahin gehoͤren kuͤrzlich folgende:</line>
        <line lrx="2789" lry="2296" ulx="1064" uly="2188">1) Der niedrige Stand eines Gewitters iſt ohne Aus⸗</line>
        <line lrx="2786" lry="2407" ulx="990" uly="2298">nahme gefaͤhrlich. Die Entfernung deſſelben kann</line>
        <line lrx="2787" lry="2506" ulx="1057" uly="2415">man aus der Zeit beurtheilen, die zwiſchen dem</line>
        <line lrx="2793" lry="2619" ulx="1051" uly="2526">Blitze und dem darauf folgenden Donner vorhan⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2823" lry="2731" type="textblock" ulx="978" uly="2630">
        <line lrx="2823" lry="2731" ulx="978" uly="2630">den iſt. Je ſpaͤter der Donner auf den Blitz folgt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2798" lry="3488" type="textblock" ulx="1009" uly="2744">
        <line lrx="2798" lry="2833" ulx="1054" uly="2744">deſto weiter iſt das Gewitter entfernt. Der Schall</line>
        <line lrx="2796" lry="2939" ulx="1054" uly="2846">bewegt ſich innerhalb 21 Sekunden beynahe eine</line>
        <line lrx="2798" lry="3047" ulx="1055" uly="2958">große deutſche Meile, fuͤnf Sekunden geben bey⸗</line>
        <line lrx="2792" lry="3158" ulx="1009" uly="3060">nahe ½ Meile; weil nun der Pulsſchlag faſt eine</line>
        <line lrx="2797" lry="3282" ulx="1051" uly="3173">Sekunde ausmacht, ſo kann man; bis 6 Puls⸗</line>
        <line lrx="2793" lry="3379" ulx="1049" uly="3291">ſchlaͤge fuͤr eine Viertelmeile rechnen. 2) Da die</line>
        <line lrx="2787" lry="3488" ulx="1057" uly="3390">Gewittermaterie ſich nicht blos in der Wetterwolke</line>
      </zone>
      <zone lrx="2783" lry="3688" type="textblock" ulx="1025" uly="3486">
        <line lrx="2783" lry="3681" ulx="1031" uly="3486">befindet, ſondern ihre Ansguͤſe ſich weit um ſie</line>
        <line lrx="2783" lry="3688" ulx="1025" uly="3609">. her⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3177" lry="1974" type="textblock" ulx="3066" uly="1361">
        <line lrx="3085" lry="1974" ulx="3066" uly="1361">—— — —</line>
        <line lrx="3177" lry="1835" ulx="3170" uly="1790">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1137" type="textblock" ulx="3156" uly="676">
        <line lrx="3180" lry="1137" ulx="3156" uly="676">—  — —.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1499" type="textblock" ulx="3161" uly="1381">
        <line lrx="3180" lry="1499" ulx="3161" uly="1381">—,—</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1632" type="textblock" ulx="3160" uly="1552">
        <line lrx="3180" lry="1632" ulx="3160" uly="1552">— =2</line>
      </zone>
      <zone lrx="3102" lry="4082" type="textblock" ulx="3085" uly="3752">
        <line lrx="3102" lry="4082" ulx="3085" uly="3752">— — ‚„0-</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="111" type="page" xml:id="s_AhI149-2_111">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_111.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2836" lry="3607" type="textblock" ulx="0" uly="537">
        <line lrx="2270" lry="605" ulx="2173" uly="537">99</line>
        <line lrx="2267" lry="765" ulx="0" uly="656">ine, und herum verbreiten, ſo kann die Atmosphaͤre *) der⸗</line>
        <line lrx="2264" lry="877" ulx="4" uly="765">uſn un ſelben, auch bey einem ziemlichen Abſtande der</line>
        <line lrx="2261" lry="981" ulx="0" uly="873">achmni in. Wolke ſelbſt, oft die Erde beruͤhren, und denn</line>
        <line lrx="2257" lry="1087" ulx="0" uly="983">wngins iſt die Gefahr groß. Man erkennet ſolches daran,</line>
        <line lrx="2271" lry="1194" ulx="0" uly="1092">Geruhigng wenn leichte Koͤrper, als Staub und dergleichen,</line>
        <line lrx="2258" lry="1299" ulx="521" uly="1213">von der Erde gegen die Wolken in die Hoͤhe geho⸗</line>
        <line lrx="2261" lry="1407" ulx="3" uly="1320"> BaH ben werden, und wenn man waͤhrend des Ge⸗</line>
        <line lrx="2259" lry="1529" ulx="0" uly="1411">t, ud witters eine erſtickende Luft verſpuͤrt, die vielen</line>
        <line lrx="2259" lry="1627" ulx="3" uly="1539">nWmNNW Perſonen aͤußerſt empfindlich wird, und oft, be⸗</line>
        <line lrx="2258" lry="1744" ulx="0" uly="1648">1) in 6 ſonders auf freyem Felde, toͤdtlich ſeyn kann. Die⸗</line>
        <line lrx="2257" lry="1847" ulx="0" uly="1760">die Meri⸗ ſes Empfinden aͤußert ſich bey einigen, durch eine</line>
        <line lrx="2253" lry="1970" ulx="1" uly="1865">ahre, deef) aͤngſtliche Beklemmung, bey andern durch Froſt</line>
        <line lrx="2251" lry="2076" ulx="0" uly="1983">lt werden und mehrere dergleichen ſchnelle Veraͤnderungen</line>
        <line lrx="2252" lry="2178" ulx="0" uly="2085">Hſaheny. im Koͤrper. 3) Heftige und ſchnell herabfahrende</line>
        <line lrx="2303" lry="2289" ulx="0" uly="2189">Ene A⸗ Regenguͤſſe vermehren die Gefahr, wovon oft das</line>
        <line lrx="2249" lry="2412" ulx="0" uly="2301">ben bann Gegentheil faͤlſchlich geglaubt wird. Der Blitz</line>
        <line lrx="2253" lry="2502" ulx="0" uly="2409">ſchn A wird durch den heftigen Regen auf die Erde gelei⸗</line>
        <line lrx="2248" lry="2612" ulx="3" uly="2519">er Nthet⸗ tet, und kein Koͤrper iſt alsdann geſichert, von ihm</line>
        <line lrx="2249" lry="2721" ulx="0" uly="2632">Gis folt niicht getroffen zu werden. Obgleich ein vom hef⸗</line>
        <line lrx="2246" lry="2839" ulx="6" uly="2716">er Scha tigen Regen begleitetes Gewitter, uͤbrigens nicht</line>
        <line lrx="2803" lry="2954" ulx="0" uly="2852">nahe enr von ſo langer Dauer ſeyn kann, als ſonſt. Bey</line>
        <line lrx="2836" lry="3065" ulx="0" uly="2950">Oen ht entfernten Gewittern kann man aus den ſchwar⸗ 5</line>
        <line lrx="2313" lry="3166" ulx="0" uly="3059"> are zen Streifen, die der niederfallende Regen ver⸗</line>
        <line lrx="2245" lry="3278" ulx="0" uly="3161">geis urſacht, beynahe jedesmal die Richtung des naͤchſt</line>
        <line lrx="2247" lry="3380" ulx="0" uly="3271"> i entſtehenden Blitzes vorher beſtimmen, indem er</line>
        <line lrx="2248" lry="3503" ulx="0" uly="3379">M faſt immer an der Stelle zu entſtehen und herun⸗</line>
        <line lrx="2248" lry="3607" ulx="0" uly="3492">in? 62 tker</line>
      </zone>
      <zone lrx="2297" lry="3820" type="textblock" ulx="35" uly="3638">
        <line lrx="2297" lry="3731" ulx="35" uly="3638">N%’ 2*²) Der Dunſtkreis, den jeder Koͤrver hat, die Dunſt⸗</line>
        <line lrx="1765" lry="3820" ulx="669" uly="3744">kugel unſrer ganzen Erde, die Luft.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2405" lry="4520" type="textblock" ulx="2386" uly="4495">
        <line lrx="2405" lry="4520" ulx="2386" uly="4495">?</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="112" type="page" xml:id="s_AhI149-2_112">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_112.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2026" lry="636" type="textblock" ulx="960" uly="553">
        <line lrx="2026" lry="636" ulx="960" uly="553">100 ———</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3998" type="textblock" ulx="352" uly="663">
        <line lrx="3173" lry="805" ulx="942" uly="663">ter zu gehen pflegt, wo die Streifen am dickſten H , ſ</line>
        <line lrx="3157" lry="915" ulx="871" uly="784">find, und alſo der Regen am heftigſten iſt. 2) Die nch</line>
        <line lrx="3133" lry="1031" ulx="937" uly="884">trockne Luft vermehrt die Gefahr des Gewitters, ſch</line>
        <line lrx="3178" lry="1127" ulx="944" uly="1012">und unterhaͤlt ſie, weil die Gewittermaterie ſich d</line>
        <line lrx="3155" lry="1232" ulx="945" uly="1108">alsdann nicht ruhig durch die Luft verbreiten kann. ſc</line>
        <line lrx="3180" lry="1339" ulx="947" uly="1220">5y) Ein Gewitter iſt uͤberhaupt bey ſeinem Abzuge !</line>
        <line lrx="2686" lry="1454" ulx="942" uly="1365">gefaͤhrlicher als bey ſeiner Ankunft, weil der Blitz</line>
        <line lrx="3180" lry="1564" ulx="944" uly="1438">zu ſeiner Bewegung eine gewiſſe Zubereitung der . ſen</line>
        <line lrx="3180" lry="1662" ulx="944" uly="1550">Luft erfordert, und dieſe iſt an dem Orte, wo m il</line>
        <line lrx="3178" lry="1769" ulx="949" uly="1655">das Wetter wenige Zeit vorher geſtanden, gemacht, uUI</line>
        <line lrx="3180" lry="1872" ulx="949" uly="1765">anſtatt, daß ſie in den Gegenden, die es noch be⸗ ESci</line>
        <line lrx="3180" lry="1979" ulx="950" uly="1876">drohet, erſt geſchehen muß. Amn!</line>
        <line lrx="3180" lry="2088" ulx="1037" uly="1985">Die beym Gewitter zur Sicherheit ſeiner ſelbſt R</line>
        <line lrx="3180" lry="2205" ulx="952" uly="2093">zu beobachtenden Regeln, waͤren ungefaͤhr folgende:</line>
        <line lrx="3180" lry="2302" ulx="958" uly="2201">1) Suche man, ehe das Gewitter nahe koͤmmt, ſs</line>
        <line lrx="3177" lry="2418" ulx="352" uly="2307">das Zimmer worinn man ſich aufzuhalten gedenkt, t l</line>
        <line lrx="3180" lry="2512" ulx="903" uly="2419">durch Oeffnung der Thuͤren und Fenſter mit rei⸗ nen</line>
        <line lrx="3180" lry="2625" ulx="954" uly="2523">ner Luft anzufuͤllen. 2) Man waͤhle zu ſeinem iien</line>
        <line lrx="3180" lry="2722" ulx="956" uly="2626">Aufenthalte, wo moͤglich ein Zimmer auf der Erde. in S</line>
        <line lrx="3180" lry="2835" ulx="957" uly="2742">Hohe und trockne Zimmer ſind weit ſicherer, als W D</line>
        <line lrx="3180" lry="2936" ulx="957" uly="2850">niedrige und dumpfige Wohnungen. 3) Man ver⸗ eh</line>
        <line lrx="3174" lry="3056" ulx="959" uly="2959">meide das Schwitzen und wechsle zu dem Ende nig</line>
        <line lrx="3176" lry="3164" ulx="955" uly="3066">die Kleider, ziehe ein weißes Hemde an und waſche iien</line>
        <line lrx="3180" lry="3280" ulx="958" uly="3180">den Leib mit Waſſer. Alle ſchwitzende Theile des 2?’J</line>
        <line lrx="3180" lry="3404" ulx="959" uly="3286">Koͤrpers ſind bey einer Beruͤhrung vom Blitze, der ie</line>
        <line lrx="3180" lry="3494" ulx="965" uly="3400">groͤßten Gefahr ausgeſetzt. 4) Man vermeide alle (her</line>
        <line lrx="3180" lry="3606" ulx="960" uly="3512">Zugluft, verſchließe zu dem Ende die Fenſter, ntnN</line>
        <line lrx="3180" lry="3796" ulx="956" uly="3611">laſſe aber die Thuͤr des Zimmers offen, damit ub</line>
        <line lrx="2973" lry="3825" ulx="2442" uly="3741">bey</line>
        <line lrx="1699" lry="3998" ulx="1660" uly="3904">.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="113" type="page" xml:id="s_AhI149-2_113">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_113.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1200" lry="561" type="textblock" ulx="1151" uly="554">
        <line lrx="1200" lry="561" ulx="1151" uly="554">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2310" lry="3725" type="textblock" ulx="0" uly="657">
        <line lrx="2246" lry="794" ulx="0" uly="657">lickſern bepy ſich ereignendem Fall, die erſtickenden Duͤnſte</line>
        <line lrx="2244" lry="901" ulx="61" uly="769">De nicht im Zimmer bleiben duͤrfen. 5) Man huͤte</line>
        <line lrx="2240" lry="990" ulx="0" uly="876">unn, ſiiech fuͤr allen brennbaren Duͤnſten und laſſe nicht</line>
        <line lrx="2242" lry="1111" ulx="0" uly="973">tenn ſc zu viel Lichter im Zimmer brennen. 6) Man ſetze</line>
        <line lrx="2247" lry="1223" ulx="0" uly="1091">en kunn. ſich beym Gewitter mitten in die Stube, weil</line>
        <line lrx="2243" lry="1335" ulx="10" uly="1200">te der Blitz oft an den Waͤnden hinlaͤuft, man trete</line>
        <line lrx="2240" lry="1420" ulx="0" uly="1316">1 Bi aber auf keine Fuge im Fußboden, die oft feucht</line>
        <line lrx="2239" lry="1560" ulx="0" uly="1419">de ſind, oder auf keinen Nagel. 7) Man entferne ſich</line>
        <line lrx="2242" lry="1646" ulx="3" uly="1531">te, von allem Metalle, als Oefen, Schloͤſſern, vergol⸗</line>
        <line lrx="2236" lry="1760" ulx="0" uly="1638">nugt, deten Leiſten, und lege auch alles Metall, als Geld,</line>
        <line lrx="2243" lry="1883" ulx="0" uly="1744">h be Schluͤſſel, Schnalten, Uhren u. dgl., von ſich;</line>
        <line lrx="2238" lry="1947" ulx="381" uly="1860">denn wo der Blitz auf ſeinem Wege Metall findet,</line>
        <line lrx="2240" lry="2093" ulx="0" uly="1966"> ſcht da iſt ſeine Wirkung immer die groͤßte. Aus eben</line>
        <line lrx="2241" lry="2204" ulx="0" uly="2071">gne⸗ dem Grunde ſind auch mit Gold oder Silber be⸗</line>
        <line lrx="2241" lry="2309" ulx="0" uly="2179">unt, ſetzte Kleider, beym Gewitter gefaͤhrlich. 8) Es muͤſ⸗</line>
        <line lrx="2238" lry="2412" ulx="0" uly="2286">denc, ſen bey einem Gewitter nicht zu viel Menſchen in</line>
        <line lrx="2241" lry="2525" ulx="0" uly="2390">in, einem Zimmer beyſammen ſeyn, weil durch die</line>
        <line lrx="2310" lry="2630" ulx="8" uly="2498">Rgq vielen Ausduͤnſtungen die Luft verunreiniget und</line>
        <line lrx="2238" lry="2787" ulx="0" uly="2605">ede dem Blitze Gelegenheit gegeben wird, den leiren⸗</line>
        <line lrx="2234" lry="2843" ulx="9" uly="2711">a5 den Duͤnſten nachzufolgen. 9) Man halte ſich ey</line>
        <line lrx="2234" lry="2926" ulx="25" uly="2822">J einem Gewitter nicht in der Kuͤche, noch weniger</line>
        <line lrx="2235" lry="3014" ulx="0" uly="2885">nn unter dem Schornſteine auf, weil die Schornſteine</line>
        <line lrx="2236" lry="3125" ulx="20" uly="2981">n einen beſtaͤndigen Zug verurſachen, dem der Blitz</line>
        <line lrx="2243" lry="3227" ulx="0" uly="3092">nſce folgen kann, auch die Schornſteine ohnehin, als</line>
        <line lrx="2231" lry="3342" ulx="0" uly="3201">ens die hoͤchſten Theile eines Gebaͤudes, dem Blitze vor</line>
        <line lrx="2232" lry="3451" ulx="494" uly="3360">andern ausgeſetzt ſind. 10) Noch weniger mache</line>
        <line lrx="2238" lry="3556" ulx="0" uly="3427">4 man Feuer auf dem Herde an, wie einige aber⸗</line>
        <line lrx="2224" lry="3725" ulx="0" uly="3552">. glaͤubiſche Leute zu thun pflegen, und dadurch die</line>
      </zone>
      <zone lrx="2246" lry="3821" type="textblock" ulx="2075" uly="3692">
        <line lrx="2246" lry="3767" ulx="2122" uly="3692">Ge⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="114" type="page" xml:id="s_AhI149-2_114">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_114.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2057" lry="602" type="textblock" ulx="991" uly="534">
        <line lrx="2057" lry="602" ulx="991" uly="534">102 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2719" lry="1326" type="textblock" ulx="972" uly="687">
        <line lrx="2716" lry="790" ulx="987" uly="687">Gefahr offenbar vergroͤſſern, denn der Blitz folgt</line>
        <line lrx="2716" lry="889" ulx="982" uly="799">dem Rauche als einem leitenden Koͤrper. Ueber⸗</line>
        <line lrx="2714" lry="999" ulx="980" uly="905">dem wird durch das Feuer die Luft verduͤnnet,</line>
        <line lrx="2714" lry="1101" ulx="979" uly="1009">und da an die Stelle der verduͤnnten Luft immer</line>
        <line lrx="2719" lry="1214" ulx="979" uly="1116">wieder andere tritt, ſo entſteht dadurch ein gefaͤhr⸗</line>
        <line lrx="2719" lry="1326" ulx="972" uly="1221">licher Zug, dem der Blitz folgt. 11) Man ent⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2794" lry="1432" type="textblock" ulx="970" uly="1342">
        <line lrx="2794" lry="1432" ulx="970" uly="1342">ferne alle Hunde und Katzen von ſich, denn die</line>
      </zone>
      <zone lrx="2736" lry="3778" type="textblock" ulx="942" uly="1451">
        <line lrx="2736" lry="1552" ulx="973" uly="1451">Gefahr iſt bey der Anweſenheit dieſer Thiere, we⸗</line>
        <line lrx="2722" lry="1649" ulx="972" uly="1561">gen ihrer ſtarken Ausduͤnſtung viel groͤßer. So</line>
        <line lrx="2718" lry="1755" ulx="967" uly="1661">haben auch Pferde, Schafe und Kuͤhe eine ſtarke</line>
        <line lrx="2714" lry="1857" ulx="964" uly="1764">Atmosphaͤre um ſich, die zur Zeit des Gewitters⸗</line>
        <line lrx="2714" lry="1967" ulx="963" uly="1880">dem in der Raͤhe ſolcher Thiere ſeyenden Menſchen</line>
        <line lrx="2715" lry="2071" ulx="967" uly="1983">gefaͤhrlich werden kann. 12) Man vermeide den</line>
        <line lrx="2718" lry="2179" ulx="962" uly="2093">Stand gegen einem Spiegel uͤber, weil das Glas</line>
        <line lrx="2705" lry="2287" ulx="959" uly="2201">des Spiegels von der hintern metallenen Bedeckung</line>
        <line lrx="2709" lry="2395" ulx="959" uly="2302">abwaͤrts mit großer Gewalt geſprengt, und dieſer</line>
        <line lrx="2709" lry="2492" ulx="956" uly="2406">Umſtand gefaͤhrlich werden kann. 13) Man ver⸗</line>
        <line lrx="2703" lry="2604" ulx="953" uly="2515">laſſe zur Rachtzeit bey einem Gewitter das Bette,</line>
        <line lrx="2700" lry="2721" ulx="955" uly="2626">weil man Beyſpiele hat, daß der Blitz das Bette</line>
        <line lrx="2698" lry="2834" ulx="956" uly="2728">entzuͤndet und die Perſonen getoͤdtet hat. 14) Be⸗</line>
        <line lrx="2699" lry="2928" ulx="951" uly="2839">findet man ſich auf der Straſſe, ſo gehe, reite</line>
        <line lrx="2698" lry="3036" ulx="953" uly="2940">oder fahre man langſam, weil man durch ſchnelle</line>
        <line lrx="2700" lry="3139" ulx="949" uly="3056">Bewegung einen heftigen Zug der Gewittermaterie</line>
        <line lrx="2697" lry="3264" ulx="951" uly="3169">auf ſich erregt. 15) Man trete nicht an Teiche</line>
        <line lrx="2699" lry="3362" ulx="947" uly="3270">oder andere Waſſer und ſetze ſich uͤberhaupt, wenns</line>
        <line lrx="2689" lry="3471" ulx="947" uly="3382">moͤglich iſt, vor dem Regen in Sicherheit. 16)</line>
        <line lrx="2696" lry="3580" ulx="945" uly="3491">Man vermeide alle erhabene Orte, desgleichen</line>
        <line lrx="2684" lry="3736" ulx="942" uly="3589">alle Gegenden, wo ein Zug der Luft iſt, z. B.</line>
        <line lrx="2676" lry="3778" ulx="2483" uly="3709">die</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="115" type="page" xml:id="s_AhI149-2_115">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_115.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1225" lry="582" type="textblock" ulx="1142" uly="570">
        <line lrx="1225" lry="582" ulx="1142" uly="570">——</line>
      </zone>
      <zone lrx="2202" lry="768" type="textblock" ulx="466" uly="659">
        <line lrx="2202" lry="768" ulx="466" uly="659">die Thorfahrten. 17) Man trete nicht unter ei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2274" lry="3014" type="textblock" ulx="452" uly="781">
        <line lrx="2202" lry="875" ulx="468" uly="781">nen Baum, weil die Baͤume durch ihre Zweige</line>
        <line lrx="2200" lry="1002" ulx="467" uly="901">und ihr Laub der Gewittermaterie eine Ableitung</line>
        <line lrx="2199" lry="1099" ulx="466" uly="1009">geben, beſonders ſind diejenigen Baͤume unter ſol⸗</line>
        <line lrx="2197" lry="1202" ulx="466" uly="1116">chen Umſtaͤnden ſehr gefaͤhrlich, die ſehr hoch ſind,</line>
        <line lrx="2274" lry="1311" ulx="466" uly="1223">und ſehr waͤßrige Saͤfte haben. Diejenigen, welche</line>
        <line lrx="2204" lry="1419" ulx="462" uly="1338">vieles Harz haben, werden weniger getroffen. 18)</line>
        <line lrx="2206" lry="1537" ulx="456" uly="1445">Man bedecke bey ſtarken Blitzen die Augen mit</line>
        <line lrx="2205" lry="1644" ulx="455" uly="1559">einem Tuche oder mit der Hand, weil durch das</line>
        <line lrx="2206" lry="1754" ulx="452" uly="1663">ſtarke Licht, eines vor unſern Augen voruͤberge⸗</line>
        <line lrx="2206" lry="1870" ulx="452" uly="1781">henden Blitzes eine Blindheit entſtehen kann. 19)</line>
        <line lrx="2208" lry="1981" ulx="457" uly="1877">Man gehe nicht gleich an diejenige Stelle, wo der</line>
        <line lrx="2213" lry="2084" ulx="459" uly="1993">Blitz eingeſchlagen hat, denn es iſt ſehr gewoͤhn⸗</line>
        <line lrx="2209" lry="2191" ulx="459" uly="2100">lich, daß, da die Materie ſich einmal einen Weg</line>
        <line lrx="2220" lry="2299" ulx="460" uly="2207">gebahnt hat, nicht ſelten ein zweyter Schlag auf</line>
        <line lrx="2267" lry="2405" ulx="466" uly="2314">die naͤmliche Stelle nachfolgt. 20o) Da Menſchen</line>
        <line lrx="2214" lry="2512" ulx="461" uly="2426">auch vom bloßen Schrecken bey einem Gewitter koͤn⸗</line>
        <line lrx="2216" lry="2620" ulx="463" uly="2525">nen getoͤdtet werden, ſo iſt eine gute Faſſung des</line>
        <line lrx="2215" lry="2729" ulx="471" uly="2641">Gemuͤths aͤußerſt vernuͤnftig, wobey man auch</line>
        <line lrx="2212" lry="2834" ulx="464" uly="2746">uͤberdem, bey ſich ereignendem Ungluͤcksfall, eher</line>
        <line lrx="2210" lry="3014" ulx="466" uly="2840">im Stande iß, ſich und das Seinige zu retten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1771" lry="3205" type="textblock" ulx="921" uly="2985">
        <line lrx="1771" lry="3205" ulx="921" uly="2985">Verſpaͤtete Schwalben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2231" lry="3787" type="textblock" ulx="473" uly="3192">
        <line lrx="2222" lry="3364" ulx="563" uly="3192">Dies war mir wirklich ein beſonderer — recht</line>
        <line lrx="2215" lry="3471" ulx="482" uly="3380">trauriger Anblick. Am 12. Oktober gieng ich bey</line>
        <line lrx="2213" lry="3570" ulx="474" uly="3486">ſehr feuchter und neblichter Witterung des Abends</line>
        <line lrx="2218" lry="3686" ulx="473" uly="3599">gegen 6 Uhr durch eine lange Straſſe der Stadt.</line>
        <line lrx="2231" lry="3787" ulx="2112" uly="3714">Als</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="116" type="page" xml:id="s_AhI149-2_116">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_116.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2745" lry="3805" type="textblock" ulx="954" uly="682">
        <line lrx="2724" lry="771" ulx="954" uly="682">Als ich ſo vor mir hinſahe — ich konnte aber vor</line>
        <line lrx="2725" lry="887" ulx="1004" uly="789">Nebel kaum ſechs Schritt weit ſehen — ſo war es,</line>
        <line lrx="2729" lry="994" ulx="982" uly="892">als wenn uͤber mir kleine Voͤgel floͤgen. Erſt dacht</line>
        <line lrx="2730" lry="1096" ulx="962" uly="997">ich: es waͤren Sperlinge, die ſich unter den Daͤ⸗</line>
        <line lrx="2734" lry="1209" ulx="1002" uly="1111">chern zur Ruhe begeben wollten. Da ich aber</line>
        <line lrx="2733" lry="1320" ulx="997" uly="1221">recht zuſahe, ſo waren es wohl ſechs bis acht junge</line>
        <line lrx="2733" lry="1426" ulx="964" uly="1325">Schwalben, die oben an den Haͤuſern und Daͤ⸗</line>
        <line lrx="2116" lry="1528" ulx="997" uly="1434">chern immer hin und her ſtogen.</line>
        <line lrx="2734" lry="1652" ulx="1079" uly="1540">Dies machte mich aufmerkſam, weil ſchon vor</line>
        <line lrx="2740" lry="1764" ulx="993" uly="1652">dem erſten Oktober alle Schwalben in unſerer Ge⸗</line>
        <line lrx="2738" lry="1872" ulx="976" uly="1760">gend fort ſind. Aus ihrem Hin⸗ und Herfliegen</line>
        <line lrx="2745" lry="1969" ulx="996" uly="1861">konnte ich merken, daß ſie aͤngſtlich waren. Ver⸗</line>
        <line lrx="2744" lry="2074" ulx="995" uly="1972">muthlich ſuchten ſie noch Fliegen und Muͤcken an</line>
        <line lrx="2742" lry="2189" ulx="963" uly="2077">den Haͤuſern. Allein wo waren dieſe geblieben 2</line>
        <line lrx="2738" lry="2297" ulx="991" uly="2194">Ihre Zeit war laͤngſt vorbey. Eben darum hatten</line>
        <line lrx="2486" lry="2414" ulx="995" uly="2298">ſich die Alten auch ſchon laͤngſt wegbegeben.</line>
        <line lrx="2731" lry="2536" ulx="1082" uly="2415">Es war beſonders, daß ſie nur in einer Strecke</line>
        <line lrx="2731" lry="2627" ulx="997" uly="2525">von etwa zwoͤlf Schritten in der Laͤnge immer hin</line>
        <line lrx="2728" lry="2736" ulx="997" uly="2637">und her, nicht aber die Straſſe herunter flogen.</line>
        <line lrx="2731" lry="2851" ulx="995" uly="2741">Die Urſache mochte wohl der Nebel ſeyn, in dem</line>
        <line lrx="2730" lry="2946" ulx="996" uly="2853">man kaum einige Schritte vor ſich ſehen konnte.</line>
        <line lrx="2732" lry="3057" ulx="994" uly="2956">Das war ihnen eine ungewohnte Sache. Die</line>
        <line lrx="2732" lry="3169" ulx="991" uly="3071">armen Dinger danerten mich; denn ſie mußten</line>
        <line lrx="2211" lry="3266" ulx="994" uly="3176">gewiß verhungern und umkommen.</line>
        <line lrx="2733" lry="3389" ulx="1073" uly="3285">Kinder, ihr werdet ſagen: ſie haͤtten ja noch</line>
        <line lrx="2730" lry="3504" ulx="991" uly="3392">wegziehen koͤnnen. Wohin denn aber? ihr Lie⸗</line>
        <line lrx="2725" lry="3595" ulx="984" uly="3495">ben! Sie hatten keinen Fuͤhrer. Die Alten wa⸗</line>
        <line lrx="2721" lry="3709" ulx="987" uly="3609">ren lange fort. Denen haͤtten ſie folgen ſollen.</line>
        <line lrx="2718" lry="3805" ulx="2526" uly="3731">Sie</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="117" type="page" xml:id="s_AhI149-2_117">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_117.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="163" lry="1307" type="textblock" ulx="0" uly="664">
        <line lrx="150" lry="743" ulx="0" uly="664"> uͤt dor</line>
        <line lrx="150" lry="855" ulx="7" uly="776">ſomas,</line>
        <line lrx="158" lry="973" ulx="23" uly="888">bei ug</line>
        <line lrx="163" lry="1307" ulx="0" uly="1223">t junge</line>
      </zone>
      <zone lrx="166" lry="3074" type="textblock" ulx="0" uly="1563">
        <line lrx="152" lry="1634" ulx="22" uly="1563">ſchon w</line>
        <line lrx="159" lry="1965" ulx="0" uly="1896">rm. Var⸗</line>
        <line lrx="166" lry="2195" ulx="0" uly="2115">Nehitben!</line>
        <line lrx="154" lry="2302" ulx="0" uly="2228">im hatten</line>
        <line lrx="31" lry="2403" ulx="1" uly="2356">.</line>
        <line lrx="152" lry="2520" ulx="1" uly="2443">nEinec</line>
        <line lrx="141" lry="2633" ulx="0" uly="2559">mmi in</line>
        <line lrx="128" lry="2748" ulx="0" uly="2676">1 ſogen.</line>
        <line lrx="127" lry="2846" ulx="24" uly="2784">in dem</line>
        <line lrx="129" lry="2958" ulx="0" uly="2893">tonnte.</line>
        <line lrx="128" lry="3074" ulx="2" uly="2996">. D</line>
      </zone>
      <zone lrx="130" lry="3189" type="textblock" ulx="0" uly="3111">
        <line lrx="130" lry="3189" ulx="0" uly="3111">mußten</line>
      </zone>
      <zone lrx="128" lry="3838" type="textblock" ulx="0" uly="3324">
        <line lrx="128" lry="3419" ulx="13" uly="3324">jt tc</line>
        <line lrx="53" lry="3527" ulx="6" uly="3452">iht</line>
        <line lrx="109" lry="3629" ulx="1" uly="3563">ten M</line>
        <line lrx="97" lry="3738" ulx="0" uly="3661">.</line>
        <line lrx="93" lry="3838" ulx="29" uly="3760">6</line>
      </zone>
      <zone lrx="252" lry="3744" type="textblock" ulx="234" uly="3700">
        <line lrx="252" lry="3744" ulx="241" uly="3728">»</line>
      </zone>
      <zone lrx="1613" lry="575" type="textblock" ulx="1513" uly="568">
        <line lrx="1613" lry="575" ulx="1513" uly="568">nnneen⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2248" lry="610" type="textblock" ulx="2113" uly="539">
        <line lrx="2248" lry="610" ulx="2113" uly="539">105</line>
      </zone>
      <zone lrx="2261" lry="3068" type="textblock" ulx="512" uly="687">
        <line lrx="2257" lry="776" ulx="541" uly="687">Sie hatten ſich verſpaͤtet. Dies waren lauter</line>
        <line lrx="2260" lry="884" ulx="531" uly="797">junge unerfahrne Voͤgel. Wenn ſie auch noch</line>
        <line lrx="2256" lry="990" ulx="531" uly="902">haͤtten fortziehen wollen, ſo wuͤrden ſie doch haben</line>
        <line lrx="2253" lry="1100" ulx="531" uly="1014">verhungern muͤſſen. Unterweges war nichts mehr</line>
        <line lrx="2254" lry="1211" ulx="527" uly="1121">zu zehren. Die Zeit der Muͤcken und Fliegen war</line>
        <line lrx="1355" lry="1319" ulx="532" uly="1233">vorbey.</line>
        <line lrx="2261" lry="1429" ulx="605" uly="1346">Wißt ihr, liebſte Kinder! an wen ich bey dieſen</line>
        <line lrx="2257" lry="1540" ulx="518" uly="1452">Schwalben dachte? An alle diejenigen unverſtaͤn⸗</line>
        <line lrx="2256" lry="1643" ulx="516" uly="1556">digen und unerfahrnen Kinder, die ihren Ael⸗</line>
        <line lrx="2258" lry="1749" ulx="515" uly="1659">tern, Lehrern und Freunden nicht folgen, und</line>
        <line lrx="2258" lry="1861" ulx="512" uly="1765">zuruͤckbleiben, wenn ſich dieſe von den Oertern weg⸗</line>
        <line lrx="2253" lry="1970" ulx="514" uly="1880">begeben, wo fuͤr junge unerfahrne Kinder ohne</line>
        <line lrx="2142" lry="2081" ulx="519" uly="1990">Aufſicht und Fuͤhrung allemal Gefahr iſt. —</line>
        <line lrx="2258" lry="2194" ulx="602" uly="2100">Da koͤmmt es denn gemeiniglich ſo, daß ſie zu⸗</line>
        <line lrx="2252" lry="2300" ulx="513" uly="2208">letzt verlaſſen ſind, aͤngſtiglich herumirren, und</line>
        <line lrx="2253" lry="2409" ulx="514" uly="2320">leicht Schaden nehmen, wie die Schwalben, die</line>
        <line lrx="2252" lry="2520" ulx="520" uly="2430">etwa noch auf einer ſchoͤnen Wieſe nach einigen</line>
        <line lrx="2258" lry="2635" ulx="515" uly="2536">Muͤcken ſorglos herumflogen, und nicht Achtung</line>
        <line lrx="2248" lry="2746" ulx="519" uly="2653">gaben, wo die Alten blieben. „Hier iſt es gar zu</line>
        <line lrx="2251" lry="2859" ulx="517" uly="2753">ſchoͤn. Die Sonne ſcheint noch ſo warm. Hier</line>
        <line lrx="2251" lry="2963" ulx="524" uly="2863">wollen wir noch bleiben. Was moͤgen doch unſere</line>
        <line lrx="2249" lry="3068" ulx="520" uly="2973">Aeltern vorhaben, daß ſie ſchon wegfliegen? Wir</line>
      </zone>
      <zone lrx="2248" lry="3175" type="textblock" ulx="492" uly="3082">
        <line lrx="2248" lry="3175" ulx="492" uly="3082">wollen ſchon nachkommen.“ Daß aber Herbſt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2290" lry="3829" type="textblock" ulx="517" uly="3187">
        <line lrx="2250" lry="3285" ulx="525" uly="3187">Kaͤlte, Regen und Rebel ſo nahe waren, wußten</line>
        <line lrx="2248" lry="3395" ulx="524" uly="3295">ſie nicht. Sorglos, unvorſichtig, vorwitzig blieben</line>
        <line lrx="1731" lry="3487" ulx="521" uly="3399">ſie zuruͤck, und mußten umkommen.</line>
        <line lrx="2249" lry="3601" ulx="606" uly="3515">Sorgloſe Kinder! euer wahres Bild! Wenn</line>
        <line lrx="2290" lry="3718" ulx="517" uly="3624">ihr euren Aeltern und Lehrern nicht zu rechter</line>
        <line lrx="2208" lry="3829" ulx="2072" uly="3744">Zeit</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="118" type="page" xml:id="s_AhI149-2_118">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_118.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2657" lry="998" type="textblock" ulx="919" uly="696">
        <line lrx="2657" lry="788" ulx="920" uly="696">Zeit, ſondern nur eurem Kopfe folgt — und es</line>
        <line lrx="2656" lry="894" ulx="919" uly="804">euch denn einmal nicht wohl gehet, ſo denkt an</line>
        <line lrx="1975" lry="998" ulx="927" uly="911">die verſpaͤteten Schwalben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2662" lry="1361" type="textblock" ulx="918" uly="1131">
        <line lrx="2662" lry="1237" ulx="918" uly="1131">Wie man es anfangen muß, wenn man auch</line>
        <line lrx="2461" lry="1361" ulx="1103" uly="1264">nach dem Tode noch fortleben will.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2663" lry="3791" type="textblock" ulx="878" uly="1443">
        <line lrx="2661" lry="1529" ulx="999" uly="1443">Das koͤnnen wir an dem Exempel eines gewiſſen</line>
        <line lrx="2663" lry="1640" ulx="914" uly="1554">rechtſchaffenen Mannes, Namens Ahlemann, ſehen,</line>
        <line lrx="2663" lry="1748" ulx="913" uly="1660">der zu Hannover begraben wurde. Hat mich je</line>
        <line lrx="2659" lry="1851" ulx="910" uly="1762">eine Begraͤbnißbeſchreibung geruͤhrt, ſo that es dieſe.</line>
        <line lrx="2660" lry="1958" ulx="905" uly="1864">— Ahlemann war ein Mann, der ſich bey ſeinem</line>
        <line lrx="2661" lry="2071" ulx="907" uly="1986">Leben des allgemeinen Beſten, beſonders der Ar⸗</line>
        <line lrx="2656" lry="2175" ulx="905" uly="2095">men, recht als ein Vater, angenommen hatte.</line>
        <line lrx="2652" lry="2284" ulx="904" uly="2203">Mit eigenen Koſten hatte er weite Reiſen gethan,</line>
        <line lrx="2657" lry="2393" ulx="906" uly="2309">um ſich zu belehren, wie ein Armenhaus zum</line>
        <line lrx="2657" lry="2501" ulx="897" uly="2414">Beſten der leidenden Menſchheit muͤſſe eingerichtet</line>
        <line lrx="2654" lry="2608" ulx="900" uly="2521">werden. Und in dieſem Eifer fuͤrs Gute und fuͤr</line>
        <line lrx="2653" lry="2713" ulx="895" uly="2625">das Beſte ſeiner Bruͤder blieb er ſtandhaft — ließ</line>
        <line lrx="2650" lry="2829" ulx="890" uly="2737">ſich durch keine Geſchwaͤtzer der Neider und Vor⸗</line>
        <line lrx="2645" lry="2929" ulx="897" uly="2849">Urtheile irre machen — ſtandhaft bis ans Ende,</line>
        <line lrx="2647" lry="3038" ulx="890" uly="2955">bis ihm der Tod ſeine Pflichten abnahm, und ihn</line>
        <line lrx="1726" lry="3148" ulx="890" uly="3057">zur Belohnung fuͤhrte.</line>
        <line lrx="2644" lry="3253" ulx="975" uly="3124">Als er begraben wurde, waren es keine eitle Al⸗</line>
        <line lrx="2642" lry="3366" ulx="883" uly="3275">fanzereyen, die ſeine Leiche ſchmuͤckten; — nicht</line>
        <line lrx="2644" lry="3473" ulx="894" uly="3383">praͤchtige Verzierungen ſeines Sarges, nicht ein</line>
        <line lrx="2644" lry="3586" ulx="879" uly="3499">mit goldnen Treſſen beſetztes Leichlacken. — Was</line>
        <line lrx="2642" lry="3697" ulx="878" uly="3603">kann doch das einem Todten fuͤr Vorzuͤge geben?</line>
        <line lrx="2631" lry="3791" ulx="2463" uly="3719">Wei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1427" type="textblock" ulx="3025" uly="695">
        <line lrx="3180" lry="769" ulx="3028" uly="695">Geiter</line>
        <line lrx="3177" lry="873" ulx="3028" uly="793">Kein mi</line>
        <line lrx="3180" lry="976" ulx="3031" uly="908">das alle</line>
        <line lrx="3180" lry="1087" ulx="3035" uly="1017">der Wtt</line>
        <line lrx="3180" lry="1196" ulx="3047" uly="1140">war,</line>
        <line lrx="3180" lry="1319" ulx="3045" uly="1237">ſchnn</line>
        <line lrx="3180" lry="1427" ulx="3025" uly="1345">iriſchin 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1538" type="textblock" ulx="3016" uly="1458">
        <line lrx="3180" lry="1538" ulx="3016" uly="1458">chen dehi</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1748" type="textblock" ulx="2952" uly="1568">
        <line lrx="3145" lry="1644" ulx="2952" uly="1568">ſich wer,</line>
        <line lrx="3180" lry="1748" ulx="3015" uly="1678">die ihn bere</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3723" type="textblock" ulx="3013" uly="1787">
        <line lrx="3167" lry="1869" ulx="3016" uly="1787">Rachrobeen</line>
        <line lrx="3180" lry="1976" ulx="3022" uly="1895">Nndch ⸗</line>
        <line lrx="3177" lry="2072" ulx="3074" uly="2008">lnd n</line>
        <line lrx="3179" lry="2185" ulx="3030" uly="2110">ehe Kind</line>
        <line lrx="3179" lry="2310" ulx="3022" uly="2224">Neter uen</line>
        <line lrx="3152" lry="2409" ulx="3050" uly="2338">we ine</line>
        <line lrx="3156" lry="2521" ulx="3016" uly="2436">ftihum</line>
        <line lrx="3173" lry="2651" ulx="3013" uly="2551">ſch⸗ ihe</line>
        <line lrx="3147" lry="2752" ulx="3013" uly="2656">len verd verde</line>
        <line lrx="3180" lry="2853" ulx="3045" uly="2695">Ai 4</line>
        <line lrx="3178" lry="2969" ulx="3017" uly="2876">N heſgen</line>
        <line lrx="3180" lry="3085" ulx="3020" uly="2988">ſich wei</line>
        <line lrx="3180" lry="3191" ulx="3026" uly="3100">d drie</line>
        <line lrx="3175" lry="3285" ulx="3042" uly="3200">Wede</line>
        <line lrx="3180" lry="3397" ulx="3044" uly="3312">des Fen</line>
        <line lrx="3180" lry="3501" ulx="3043" uly="3419">Ahlen</line>
        <line lrx="3171" lry="3611" ulx="3082" uly="3539">„Ein</line>
        <line lrx="3165" lry="3723" ulx="3040" uly="3641">Garten</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="119" type="page" xml:id="s_AhI149-2_119">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_119.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="167" lry="1318" type="textblock" ulx="0" uly="1115">
        <line lrx="167" lry="1205" ulx="0" uly="1115">man arc</line>
        <line lrx="76" lry="1318" ulx="0" uly="1249">vil.</line>
      </zone>
      <zone lrx="175" lry="3049" type="textblock" ulx="0" uly="1432">
        <line lrx="164" lry="1513" ulx="42" uly="1432"> gewiſen</line>
        <line lrx="165" lry="1618" ulx="5" uly="1546">un/ ſchen</line>
        <line lrx="175" lry="1727" ulx="6" uly="1654">at mich je</line>
        <line lrx="165" lry="1832" ulx="2" uly="1762">tes dieſe.</line>
        <line lrx="168" lry="1944" ulx="5" uly="1874"> Künem</line>
        <line lrx="171" lry="2053" ulx="39" uly="1985"> der Ar⸗</line>
        <line lrx="158" lry="2171" ulx="0" uly="2099">ſen hatte,</line>
        <line lrx="150" lry="2291" ulx="15" uly="2209">gethan,</line>
        <line lrx="151" lry="2397" ulx="0" uly="2329">zus fom</line>
        <line lrx="159" lry="2513" ulx="0" uly="2429">agerichttt</line>
        <line lrx="151" lry="2613" ulx="0" uly="2529">und für</line>
        <line lrx="142" lry="2718" ulx="0" uly="2637">— ß</line>
        <line lrx="138" lry="2827" ulx="0" uly="2758">dVor⸗</line>
        <line lrx="141" lry="2941" ulx="0" uly="2871">Ene,</line>
        <line lrx="134" lry="3049" ulx="20" uly="2974">und ifn</line>
      </zone>
      <zone lrx="130" lry="3378" type="textblock" ulx="8" uly="3189">
        <line lrx="130" lry="3273" ulx="15" uly="3189">ele N⸗</line>
        <line lrx="129" lry="3378" ulx="8" uly="3303">— ſiche</line>
      </zone>
      <zone lrx="181" lry="3502" type="textblock" ulx="0" uly="3415">
        <line lrx="181" lry="3502" ulx="0" uly="3415">icht n</line>
      </zone>
      <zone lrx="113" lry="3734" type="textblock" ulx="0" uly="3526">
        <line lrx="103" lry="3696" ulx="88" uly="3634">.</line>
      </zone>
      <zone lrx="95" lry="3824" type="textblock" ulx="16" uly="3744">
        <line lrx="95" lry="3824" ulx="16" uly="3744">Vei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1540" lry="589" type="textblock" ulx="1133" uly="580">
        <line lrx="1540" lry="589" ulx="1133" uly="580">— —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2260" lry="3807" type="textblock" ulx="505" uly="694">
        <line lrx="2260" lry="783" ulx="532" uly="694">Weiter nichts, als daß er es bezahlen konnte. —</line>
        <line lrx="2253" lry="883" ulx="531" uly="801">Kein mit vielen Koſten erbautes Grabmahl. Rein!</line>
        <line lrx="2253" lry="994" ulx="529" uly="907">das alles nicht, ſondern die Thraͤnen der Armen,</line>
        <line lrx="2260" lry="1101" ulx="529" uly="1017">der Wittwen und Waiſen, deren Vater er geweſen</line>
        <line lrx="2254" lry="1218" ulx="530" uly="1117">war, und die darum ſo reichlich foſſen, weil er</line>
        <line lrx="2251" lry="1326" ulx="526" uly="1236">ſchon geſtorben war. Die Begleitung der vielen</line>
        <line lrx="2254" lry="1432" ulx="523" uly="1340">geruͤhrten Menſchenfreunde, die ſein Andenken im</line>
        <line lrx="2251" lry="1544" ulx="518" uly="1452">Segen behielten, und in deren Herzen er unſterb⸗</line>
        <line lrx="2252" lry="1653" ulx="515" uly="1559">lich war. Die ſtille Trauer der ganzen Stadt,</line>
        <line lrx="2248" lry="1758" ulx="515" uly="1666">die ihn beweinte, und in welcher er durch edlen</line>
        <line lrx="2245" lry="1885" ulx="517" uly="1771">Nachruhm ſeiner Werke, die ihm nachfolgten,</line>
        <line lrx="1100" lry="1964" ulx="515" uly="1883">dennoch fortlebte.</line>
        <line lrx="2242" lry="2082" ulx="603" uly="1992">Und nun ſein Begraͤbniß, welches ich euch,</line>
        <line lrx="2245" lry="2189" ulx="514" uly="2094">liebe Kinder, blos erzaͤhlen will, ohne ein Wort</line>
        <line lrx="1809" lry="2294" ulx="513" uly="2208">weiter zuzuſetzen.</line>
        <line lrx="2236" lry="2420" ulx="534" uly="2318">„Seine Leiche ſollte, nach dortigem Gebrauche,</line>
        <line lrx="2243" lry="2515" ulx="507" uly="2416">fruͤh um 5 Uhr in der Stille unter Begleitung der</line>
        <line lrx="2243" lry="2640" ulx="506" uly="2531">ſechs naͤchſten Verwandten auſſer der Stadt begra⸗</line>
        <line lrx="950" lry="2717" ulx="508" uly="2641">ben werden.“</line>
        <line lrx="2240" lry="2836" ulx="589" uly="2749">„Allein es fand ſich, daß die geſammten Korpora</line>
        <line lrx="2243" lry="2949" ulx="505" uly="2855">des Hofgerichts und des Magiſtrats der Altſtadt,</line>
        <line lrx="2240" lry="3052" ulx="506" uly="2962">nicht weniger eine betraͤchtliche Zahl von Buͤrgern</line>
        <line lrx="2240" lry="3149" ulx="505" uly="3065">und koͤniglichen Bedienten, vom Civil⸗ und Mili⸗</line>
        <line lrx="2237" lry="3267" ulx="509" uly="3172">taͤrſtande, ſich zu einer freywilligen Begleitung</line>
        <line lrx="2238" lry="3360" ulx="508" uly="3280">des Freundes — des Bruders — des Vaters —</line>
        <line lrx="1793" lry="3468" ulx="508" uly="3386">Ahlemann— entſchloſſen hatten.“</line>
        <line lrx="2236" lry="3592" ulx="591" uly="3497">„Ein dem Sterbehauſe nahe gelegener doͤffentlicher</line>
        <line lrx="2235" lry="3713" ulx="512" uly="3605">Garten war ſchon vor 6 Uhr voll Menſchen, die</line>
        <line lrx="2235" lry="3807" ulx="2110" uly="3730">hier</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="120" type="page" xml:id="s_AhI149-2_120">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_120.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2677" lry="3584" type="textblock" ulx="851" uly="693">
        <line lrx="2670" lry="780" ulx="934" uly="693">hier die Abfahrt der Leiche erwarteten. Die ge⸗</line>
        <line lrx="2668" lry="889" ulx="932" uly="804">nannten Kollegia ſchloſſen ſich zu Fuß an den Zug</line>
        <line lrx="2670" lry="996" ulx="930" uly="907">der Verwandten, die ihre Wagen nachfolgen lieſ⸗</line>
        <line lrx="2077" lry="1102" ulx="928" uly="1023">ſen.“</line>
        <line lrx="2670" lry="1216" ulx="1015" uly="1126">„Ihnen folgten Hunderte von Buͤrgern, Kauf⸗</line>
        <line lrx="2669" lry="1326" ulx="927" uly="1229">leuten, Kuͤnſtlern, Handwerkern, paarweiſe durch</line>
        <line lrx="2669" lry="1432" ulx="927" uly="1337">einander. Eben ſo, bis zweyhundert koͤnigliche</line>
        <line lrx="2671" lry="1536" ulx="927" uly="1446">Bediente, mit gaͤnzlicher Beyſeitſetzung der be⸗</line>
        <line lrx="2671" lry="1638" ulx="924" uly="1552">ſchwerlichen Ruͤckſicht auf den Vortritt, der</line>
        <line lrx="2675" lry="1749" ulx="922" uly="1658">ſonſt dem Range zukoͤmmt. Der bloße Zufall</line>
        <line lrx="1688" lry="1850" ulx="921" uly="1771">vereinigte die Paare.*</line>
        <line lrx="2671" lry="1978" ulx="1014" uly="1877">„Was dieſe Feyerlichkeit vollends ehrwuͤrdig</line>
        <line lrx="2676" lry="2069" ulx="928" uly="1989">machte, war die auſſerordentliche Stille des von</line>
        <line lrx="2677" lry="2176" ulx="923" uly="2097">dem Sterbehauſe an, bis an das Grab, von allen</line>
        <line lrx="2588" lry="2287" ulx="925" uly="2202">Seiten in Reihen zuſammengedraͤngten Volks.“</line>
        <line lrx="2671" lry="2395" ulx="1011" uly="2315">So lebt der brave Mann. So ſtirbt er.</line>
        <line lrx="2668" lry="2512" ulx="924" uly="2424">So wird er begraben — und ſo bleibt er bey</line>
        <line lrx="2673" lry="2612" ulx="924" uly="2529">allen guten Menſchen unſterblich — und lebt</line>
        <line lrx="2253" lry="2726" ulx="916" uly="2633">ſelbſt noch nach dem Tode fort!</line>
        <line lrx="2657" lry="2824" ulx="943" uly="2741">Welch ein Vorzug vor einem Menſchen, der ſo</line>
        <line lrx="2666" lry="2930" ulx="921" uly="2850">gelebt hat, daß mit ſeinem Tode nichts verloren</line>
        <line lrx="2668" lry="3045" ulx="917" uly="2963">iſt, ſondern derſelbe allen Menſchen willkommen</line>
        <line lrx="2662" lry="3161" ulx="914" uly="3063">war: daß die Leute ſagen muͤſſen: Es iſt gut,</line>
        <line lrx="2663" lry="3266" ulx="856" uly="3172">daß er todt iſt! Er hat Andern nur zum Ver⸗</line>
        <line lrx="2660" lry="3377" ulx="916" uly="3283">druß gelebt! Er war nicht werth, laͤnger zu</line>
        <line lrx="1709" lry="3465" ulx="851" uly="3395">leben!</line>
        <line lrx="2193" lry="3584" ulx="1001" uly="3497">Das heißt: eigentlich ſterben. —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2653" lry="3815" type="textblock" ulx="2516" uly="3725">
        <line lrx="2653" lry="3815" ulx="2516" uly="3725">Co⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1468" type="textblock" ulx="3041" uly="1276">
        <line lrx="3180" lry="1356" ulx="3090" uly="1276">M</line>
        <line lrx="3180" lry="1468" ulx="3041" uly="1389">Sct ge</line>
      </zone>
      <zone lrx="3102" lry="1516" type="textblock" ulx="3089" uly="1494">
        <line lrx="3102" lry="1516" ulx="3089" uly="1494">„</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1581" type="textblock" ulx="3029" uly="1495">
        <line lrx="3180" lry="1581" ulx="3029" uly="1495">Drſer ge</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1690" type="textblock" ulx="2961" uly="1605">
        <line lrx="3180" lry="1690" ulx="2961" uly="1605">Mek</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1793" type="textblock" ulx="3027" uly="1714">
        <line lrx="3180" lry="1793" ulx="3027" uly="1714">in Pris</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2123" type="textblock" ulx="2962" uly="1819">
        <line lrx="3180" lry="1914" ulx="2962" uly="1819">un eler</line>
        <line lrx="3155" lry="2000" ulx="2964" uly="1935">d N</line>
        <line lrx="3179" lry="2123" ulx="2965" uly="2042">Poeliſch</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2228" type="textblock" ulx="3036" uly="2150">
        <line lrx="3180" lry="2228" ulx="3036" uly="2150">mehr or.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3173" lry="2464" type="textblock" ulx="2963" uly="2238">
        <line lrx="3173" lry="2343" ulx="2964" uly="2238">Ur,/ def</line>
        <line lrx="3082" lry="2464" ulx="2963" uly="2377">.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3794" type="textblock" ulx="3027" uly="2484">
        <line lrx="3178" lry="2557" ulx="3070" uly="2484">Eiumel</line>
        <line lrx="3178" lry="2681" ulx="3027" uly="2591">Cil, ſen</line>
        <line lrx="3162" lry="2787" ulx="3029" uly="2696">Ut an,</line>
        <line lrx="3154" lry="2901" ulx="3032" uly="2812">ten</line>
        <line lrx="3180" lry="3015" ulx="3079" uly="2928">Ng⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="3111" ulx="3051" uly="3028">chc an</line>
        <line lrx="3180" lry="3224" ulx="3097" uly="3141">K</line>
        <line lrx="3180" lry="3329" ulx="3077" uly="3258">—,R</line>
        <line lrx="3168" lry="3434" ulx="3078" uly="3364">1s die</line>
        <line lrx="3180" lry="3552" ulx="3067" uly="3477">We</line>
        <line lrx="3157" lry="3794" ulx="3073" uly="3696">en,</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="121" type="page" xml:id="s_AhI149-2_121">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_121.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="170" lry="978" type="textblock" ulx="0" uly="679">
        <line lrx="161" lry="762" ulx="0" uly="679">Rce⸗</line>
        <line lrx="167" lry="873" ulx="0" uly="794"> N</line>
        <line lrx="170" lry="978" ulx="0" uly="897">hſolger ,e⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="176" lry="1535" type="textblock" ulx="0" uly="1123">
        <line lrx="172" lry="1199" ulx="0" uly="1123">ten, uß⸗</line>
        <line lrx="174" lry="1308" ulx="0" uly="1228">veſſe kurch</line>
        <line lrx="166" lry="1422" ulx="20" uly="1337">bniglche</line>
        <line lrx="176" lry="1535" ulx="0" uly="1447">3 de de⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="255" lry="1636" type="textblock" ulx="0" uly="1549">
        <line lrx="255" lry="1636" ulx="0" uly="1549">in, der.</line>
      </zone>
      <zone lrx="184" lry="1756" type="textblock" ulx="0" uly="1670">
        <line lrx="184" lry="1756" ulx="0" uly="1670">Gße Zufel</line>
      </zone>
      <zone lrx="185" lry="2631" type="textblock" ulx="0" uly="1887">
        <line lrx="181" lry="1971" ulx="6" uly="1887">chrwirdis</line>
        <line lrx="185" lry="2078" ulx="0" uly="2010">le des von</line>
        <line lrx="181" lry="2183" ulx="24" uly="2111">bon allr</line>
        <line lrx="130" lry="2299" ulx="0" uly="2222">Volks.“</line>
        <line lrx="175" lry="2418" ulx="4" uly="2335">ſtiebt e.</line>
        <line lrx="177" lry="2527" ulx="0" uly="2443">ni e dey</line>
        <line lrx="175" lry="2631" ulx="20" uly="2550">und lebt</line>
      </zone>
      <zone lrx="162" lry="3415" type="textblock" ulx="0" uly="2769">
        <line lrx="152" lry="2850" ulx="0" uly="2769">1/ der ſ⸗</line>
        <line lrx="162" lry="2960" ulx="7" uly="2887">verloren</line>
        <line lrx="159" lry="3076" ulx="0" uly="3004">Ukommt</line>
        <line lrx="152" lry="3194" ulx="0" uly="3113">ſſt gt,</line>
        <line lrx="150" lry="3301" ulx="0" uly="3223">un Vet⸗</line>
        <line lrx="136" lry="3415" ulx="0" uly="3334">iuwer</line>
      </zone>
      <zone lrx="118" lry="3844" type="textblock" ulx="54" uly="3769">
        <line lrx="118" lry="3844" ulx="54" uly="3769">o⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2253" lry="645" type="textblock" ulx="2113" uly="574">
        <line lrx="2253" lry="645" ulx="2113" uly="574">109</line>
      </zone>
      <zone lrx="1819" lry="1195" type="textblock" ulx="995" uly="942">
        <line lrx="1819" lry="1048" ulx="995" uly="942">Tobias Witt,</line>
        <line lrx="1637" lry="1195" ulx="1154" uly="1122">Eine Erzaͤhlung.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2260" lry="2126" type="textblock" ulx="522" uly="1274">
        <line lrx="2253" lry="1363" ulx="614" uly="1274">Herr Tobias Witt war aus einer nur maͤßigen</line>
        <line lrx="2250" lry="1482" ulx="530" uly="1390">Stadt gebuͤrtig, und nie weit uͤber die naͤchſten</line>
        <line lrx="2251" lry="1586" ulx="527" uly="1491">Doͤrfer gekommen. Dennoch hatte er mehr von</line>
        <line lrx="2255" lry="1694" ulx="522" uly="1606">der Welt geſehen, als Mancher, der ſein Erbrheil</line>
        <line lrx="2251" lry="1797" ulx="524" uly="1713">in Paris oder Neapel verzehrt hat. — Er erzaͤhlte</line>
        <line lrx="2252" lry="1910" ulx="522" uly="1816">gern allerhand kleine Geſchichtchen, die er ſich hie</line>
        <line lrx="2260" lry="2022" ulx="524" uly="1914">und da aus eigener Erfahrung geſammelt hatte.</line>
        <line lrx="2253" lry="2126" ulx="527" uly="2030">Poetiſches Verdienſt hatten ſie wenig, aber deſto</line>
      </zone>
      <zone lrx="2252" lry="2235" type="textblock" ulx="465" uly="2142">
        <line lrx="2252" lry="2235" ulx="465" uly="2142">mehr praktiſches, und das Beſonderſte an ihnen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2274" lry="3845" type="textblock" ulx="523" uly="2251">
        <line lrx="2259" lry="2347" ulx="526" uly="2251">war, daß ihrer je zwey und zwey zuſammen gehoͤr⸗</line>
        <line lrx="646" lry="2435" ulx="523" uly="2371">ten.</line>
        <line lrx="2252" lry="2571" ulx="612" uly="2473">Einmal lobte ihn ein junger Bekannter, Herr</line>
        <line lrx="2251" lry="2678" ulx="525" uly="2579">Till, ſeiner Klugheit wegen. — Ey, ſieng der alte</line>
        <line lrx="2252" lry="2791" ulx="527" uly="2687">Witt an, und ſchmunzelte: waͤr ich denn wirklich</line>
        <line lrx="1533" lry="2895" ulx="523" uly="2798">ſo klug?</line>
        <line lrx="2251" lry="2999" ulx="613" uly="2907">Die ganze Welt ſagts, Herr Witt. Und weil</line>
        <line lrx="1651" lry="3114" ulx="527" uly="3013">ich es auch gern wurde — —</line>
        <line lrx="2247" lry="3228" ulx="616" uly="3119">Je nun, wenn Er das merden will; das iſt leicht.</line>
        <line lrx="2274" lry="3334" ulx="533" uly="3233">— Er muß nur ſieißig Acht geben, Herr Till, wie</line>
        <line lrx="1294" lry="3430" ulx="537" uly="3333">es die Narren machen.</line>
        <line lrx="1840" lry="3542" ulx="620" uly="3448">Was? Wie es die Narren machen?</line>
        <line lrx="2257" lry="3653" ulx="621" uly="3557">Ja, Herr Till! Und muß es denn anders ma⸗</line>
        <line lrx="1806" lry="3757" ulx="530" uly="3670">chen, wie die.</line>
        <line lrx="2245" lry="3845" ulx="2132" uly="3767">Als</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="122" type="page" xml:id="s_AhI149-2_122">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_122.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2010" lry="571" type="textblock" ulx="1979" uly="564">
        <line lrx="2010" lry="571" ulx="1979" uly="564">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2663" lry="1672" type="textblock" ulx="853" uly="682">
        <line lrx="2615" lry="766" ulx="950" uly="682">Als zum Exempel?</line>
        <line lrx="2660" lry="886" ulx="1021" uly="794">Als zum Exempel, Herr Till: So lebte da hier</line>
        <line lrx="2658" lry="991" ulx="934" uly="899">in meiner Jugend ein alter Arithmetikus *); ein</line>
        <line lrx="2662" lry="1101" ulx="931" uly="1008">duͤrres, graͤmliches Maͤnnchen, Herr Veit mit Na⸗</line>
        <line lrx="2663" lry="1213" ulx="940" uly="1124">men. Der gieng immer herum, und murmelte</line>
        <line lrx="2663" lry="1319" ulx="853" uly="1234">vor ſich ſelbſt; in ſeinem Leben ſprach er mit kei⸗</line>
        <line lrx="2660" lry="1424" ulx="929" uly="1339">nem Menſchen. — Und einem ins Geſicht ſehen; das</line>
        <line lrx="2660" lry="1553" ulx="927" uly="1445">that er noch weniger; immer guckt er ganz finſter</line>
        <line lrx="2660" lry="1672" ulx="925" uly="1550">in ſich hinein. — Wie meynt er nun wohl, Herr</line>
      </zone>
      <zone lrx="2025" lry="1741" type="textblock" ulx="814" uly="1637">
        <line lrx="2025" lry="1741" ulx="814" uly="1637">Till, daß die Leute den hieſſen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="2660" lry="3815" type="textblock" ulx="905" uly="1767">
        <line lrx="2132" lry="1859" ulx="1011" uly="1767">Wie? — Einen tiefſinnigen Kopf.</line>
        <line lrx="2464" lry="1955" ulx="1008" uly="1870">Ja, warum nicht gar? Einen Narren! —</line>
        <line lrx="2660" lry="2069" ulx="1006" uly="1983">Hu, dacht ich da bey mir ſelbſt, — denn der</line>
        <line lrx="2659" lry="2181" ulx="923" uly="2078">Titel ſtand mir nicht an; — wie der Herr Veit muß</line>
        <line lrx="2658" lry="2292" ulx="921" uly="2198">mans nicht machen. — Das iſt nicht fein. — In</line>
        <line lrx="2652" lry="2394" ulx="920" uly="2298">ſich ſelbſt hineinſehen; das taugt nicht: Sieh' du</line>
        <line lrx="2652" lry="2503" ulx="920" uly="2412">den Leuten dreiſt ins Geſicht! Oder gar mit ſich</line>
        <line lrx="2651" lry="2618" ulx="916" uly="2520">ſelbſt ſprechen; Pfui, ſprich du lieber mit Andern!</line>
        <line lrx="2648" lry="2721" ulx="918" uly="2621">— Nun, was duͤnkt Ihm, Herr Till? Hatt' ich da</line>
        <line lrx="1273" lry="2818" ulx="915" uly="2740">Recht? —</line>
        <line lrx="1872" lry="2927" ulx="1000" uly="2838">Ey ja wohl! Allerdings!</line>
        <line lrx="2645" lry="3041" ulx="1000" uly="2955">Aber ich weis nicht. So ganz doch wohl nicht.</line>
        <line lrx="2646" lry="3152" ulx="912" uly="3063">— Denn da lief noch ein Andrer herum; das war</line>
        <line lrx="2647" lry="3258" ulx="907" uly="3168">der Tanzmeiſter, Herr Flink; der guckte aller Welt</line>
        <line lrx="2645" lry="3368" ulx="905" uly="3271">ins Geſicht, und plauderte mit allem, was nur</line>
        <line lrx="2637" lry="3479" ulx="907" uly="3390">ein Ohr hatte, immer die Reihe herum: und den,</line>
        <line lrx="2637" lry="3616" ulx="913" uly="3468">Herr Till — wie meynt Er wohl daß die Leute den</line>
        <line lrx="2639" lry="3690" ulx="911" uly="3605">wieder hieſſen? Ei⸗</line>
        <line lrx="2578" lry="3815" ulx="934" uly="3733">2) d. i. ein Rechenmeiſter, Rechnungsverſtaͤndiger ꝛc.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2943" lry="3765" type="textblock" ulx="2931" uly="3676">
        <line lrx="2943" lry="3765" ulx="2931" uly="3676">—.—</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3522" type="textblock" ulx="3011" uly="3427">
        <line lrx="3180" lry="3522" ulx="3011" uly="3427">wilesg In</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2404" type="textblock" ulx="3015" uly="691">
        <line lrx="3173" lry="766" ulx="3078" uly="691">Einen</line>
        <line lrx="3180" lry="883" ulx="3077" uly="807">Behn</line>
        <line lrx="3177" lry="1000" ulx="3043" uly="918">Hu d.</line>
        <line lrx="3180" lry="1101" ulx="3046" uly="1030">Wie m</line>
        <line lrx="3180" lry="1206" ulx="3055" uly="1138">— W</line>
        <line lrx="3171" lry="1319" ulx="3058" uly="1242">er her</line>
        <line lrx="3180" lry="1417" ulx="3044" uly="1346">6</line>
        <line lrx="3177" lry="1539" ulx="3030" uly="1449">itch ted⸗</line>
        <line lrx="3178" lry="1645" ulx="3023" uly="1565">Elſ ſpeicht</line>
        <line lrx="3180" lry="1749" ulx="3023" uly="1669">Piok, und</line>
        <line lrx="3155" lry="1859" ulx="3020" uly="1779">herr Vet</line>
        <line lrx="3154" lry="1964" ulx="3024" uly="1887">aaden</line>
        <line lrx="3180" lry="2068" ulx="3072" uly="1998">Ein en</line>
        <line lrx="3180" lry="2188" ulx="3032" uly="2108">Herr Ke</line>
        <line lrx="3180" lry="2298" ulx="3021" uly="2218">-G w⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="2404" ulx="3015" uly="2322">ſn; Emn</line>
      </zone>
      <zone lrx="3177" lry="2522" type="textblock" ulx="2983" uly="2435">
        <line lrx="3177" lry="2522" ulx="2983" uly="2435">Eerms der</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3282" type="textblock" ulx="3010" uly="2544">
        <line lrx="3179" lry="2623" ulx="3011" uly="2544">ſer wes</line>
        <line lrx="3180" lry="2741" ulx="3010" uly="2648">ier den ant</line>
        <line lrx="3180" lry="2849" ulx="3012" uly="2782">Ki Nen</line>
        <line lrx="3180" lry="2970" ulx="3018" uly="2876">ſct deh</line>
        <line lrx="3180" lry="3068" ulx="3052" uly="3004">ſer in</line>
        <line lrx="3180" lry="3182" ulx="3027" uly="3091">Uct nehen</line>
        <line lrx="3180" lry="3282" ulx="3041" uly="3206">W</line>
      </zone>
      <zone lrx="3173" lry="3412" type="textblock" ulx="3064" uly="3316">
        <line lrx="3173" lry="3412" ulx="3064" uly="3316">d, 3</line>
      </zone>
      <zone lrx="3080" lry="3050" type="textblock" ulx="3023" uly="2990">
        <line lrx="3080" lry="3050" ulx="3023" uly="2990">=</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3740" type="textblock" ulx="3007" uly="3534">
        <line lrx="3180" lry="3632" ulx="3007" uly="3534">linken ſi</line>
        <line lrx="3180" lry="3740" ulx="3008" uly="3648">Eiraſſe -</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="123" type="page" xml:id="s_AhI149-2_123">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_123.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="168" lry="1516" type="textblock" ulx="0" uly="1239">
        <line lrx="168" lry="1303" ulx="0" uly="1239">r mit kti⸗</line>
        <line lrx="164" lry="1516" ulx="0" uly="1346">in⸗ i</line>
      </zone>
      <zone lrx="158" lry="1643" type="textblock" ulx="0" uly="1469">
        <line lrx="158" lry="1643" ulx="0" uly="1469">4 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="159" lry="2745" type="textblock" ulx="0" uly="2343">
        <line lrx="155" lry="2417" ulx="0" uly="2343">Sieh' du</line>
        <line lrx="159" lry="2523" ulx="0" uly="2444"> mit ſch</line>
        <line lrx="153" lry="2632" ulx="0" uly="2557">Andan!</line>
        <line lrx="143" lry="2745" ulx="0" uly="2667"> ic de</line>
      </zone>
      <zone lrx="141" lry="3732" type="textblock" ulx="0" uly="2995">
        <line lrx="141" lry="3083" ulx="0" uly="2995">ohl nic.</line>
        <line lrx="139" lry="3187" ulx="4" uly="3121">des wek</line>
        <line lrx="138" lry="3412" ulx="10" uly="3344">ves Nur</line>
        <line lrx="126" lry="3519" ulx="0" uly="3455">ind der,</line>
        <line lrx="114" lry="3639" ulx="0" uly="3559">kuteM</line>
      </zone>
      <zone lrx="68" lry="3865" type="textblock" ulx="1" uly="3808">
        <line lrx="68" lry="3865" ulx="1" uly="3808">7 6</line>
      </zone>
      <zone lrx="2225" lry="1759" type="textblock" ulx="469" uly="707">
        <line lrx="1388" lry="792" ulx="569" uly="707">Einen luſtigen Kopf? —</line>
        <line lrx="2225" lry="902" ulx="520" uly="744">Beynahe! Sie hießen ihn auch einen Narren. —</line>
        <line lrx="2222" lry="1018" ulx="481" uly="920">Hu, dachte ich da wieder, das iſt doch drolligt!</line>
        <line lrx="2219" lry="1120" ulx="485" uly="1026">Wie muſt du's denn machen, um klug zu heiſſen?</line>
        <line lrx="2219" lry="1226" ulx="482" uly="1135">— Weder ganz, wie der Herr Veit, noch ganz, wie</line>
        <line lrx="2216" lry="1330" ulx="483" uly="1237">der Herr Flink. Erſt ſiehſt du den Leuten huͤbſch</line>
        <line lrx="2215" lry="1437" ulx="477" uly="1352">dreiſt ins Geſicht, wie der eine, und denn ſiehſt du</line>
        <line lrx="2220" lry="1546" ulx="474" uly="1458">huͤbſch bedaͤchtlich in dich hinein, wie der andre.</line>
        <line lrx="2213" lry="1663" ulx="472" uly="1572">Erſt ſprichſt du laut mit den Leuten, wie der Herr</line>
        <line lrx="2212" lry="1759" ulx="469" uly="1674">Flink, und dann insgeheim mit dir ſelbſt, wie der</line>
      </zone>
      <zone lrx="2212" lry="1891" type="textblock" ulx="400" uly="1780">
        <line lrx="2212" lry="1891" ulx="400" uly="1780">Herr Veit. — Sieht Er, Herr Till? ſo hab' ichs</line>
      </zone>
      <zone lrx="2209" lry="3828" type="textblock" ulx="448" uly="1888">
        <line lrx="1988" lry="1974" ulx="471" uly="1888">gemacht, und das iſt das ganze Geheimniß.</line>
        <line lrx="2207" lry="2090" ulx="555" uly="1998">Ein andermal beſuchte ihn ein junger Kaufmann,</line>
        <line lrx="2209" lry="2198" ulx="468" uly="2101">Herr Flaus, der gar ſehr uͤber ſein Ungluͤck klagte.</line>
        <line lrx="2206" lry="2301" ulx="464" uly="2215">— Ey was? fieng der alte Witt an, und ſchuͤttelte</line>
        <line lrx="2200" lry="2416" ulx="462" uly="2322">ihn; Er muß das Gluͤck nur ſuchen, Herr Flaus,</line>
        <line lrx="2200" lry="2521" ulx="464" uly="2435">Er muß darnach aus ſeyn. Das bin ich ja lange;</line>
        <line lrx="2198" lry="2628" ulx="460" uly="2541">aber was hilfts? — Immer koͤmmt ein Streich</line>
        <line lrx="2199" lry="2743" ulx="457" uly="2648">uͤber den andern! Kuͤnftig leg' ich die Haͤnde lieber</line>
        <line lrx="2196" lry="2852" ulx="459" uly="2767">gar in den Schoos, und bleibe zu Hauſe. — Ach</line>
        <line lrx="2194" lry="2961" ulx="460" uly="2873">nicht doch! Nicht doch, Herr Flaus! Gehen</line>
        <line lrx="2197" lry="3075" ulx="461" uly="2981">muß er immer darnach, aber ſich nur huͤbſch in</line>
        <line lrx="1709" lry="3176" ulx="459" uly="3088">Acht nehmen, wie Ers Geſicht traͤgt.</line>
        <line lrx="1688" lry="3283" ulx="492" uly="3197">Was? Wie ichs Geſicht trage? —</line>
        <line lrx="2191" lry="3405" ulx="541" uly="3268">Ja, Herr Flaus! Wie Er's Geſicht traͤgt. Ich</line>
        <line lrx="2188" lry="3514" ulx="451" uly="3417">will's Ihm erklaͤren. — Als da mein Nachbar zur</line>
        <line lrx="2189" lry="3621" ulx="448" uly="3526">Linken ſein Haus bauete; ſo lag einſt die ganze</line>
        <line lrx="2182" lry="3725" ulx="449" uly="3637">Straſſe voll Balken und Steine und Sparren:</line>
        <line lrx="2185" lry="3828" ulx="2058" uly="3763">und</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="124" type="page" xml:id="s_AhI149-2_124">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_124.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1988" lry="634" type="textblock" ulx="986" uly="579">
        <line lrx="1988" lry="634" ulx="986" uly="579">112</line>
      </zone>
      <zone lrx="2685" lry="1027" type="textblock" ulx="971" uly="721">
        <line lrx="2685" lry="813" ulx="974" uly="721">und da kam unſer Buͤrgermeiſter gegangen, Herr</line>
        <line lrx="2680" lry="917" ulx="972" uly="831">Trik; damals noch ein blutjunger Rathsherr: der</line>
        <line lrx="2682" lry="1027" ulx="971" uly="944">rannte mit von ſich geworfenen Armen ins Gelag</line>
      </zone>
      <zone lrx="2732" lry="1135" type="textblock" ulx="971" uly="1050">
        <line lrx="2732" lry="1135" ulx="971" uly="1050">hinein, und hielt den Nacken ſo ſteif, daß die</line>
      </zone>
      <zone lrx="2696" lry="3722" type="textblock" ulx="966" uly="1158">
        <line lrx="2690" lry="1242" ulx="975" uly="1158">Naſe mit den Wolken ſo ziemlich gleich war. —</line>
        <line lrx="2695" lry="1351" ulx="972" uly="1263">Plump! lag er da, brach das Bein, und hinkt</line>
        <line lrx="2690" lry="1464" ulx="973" uly="1376">noch heutiges Tages davon. — Was will ich nun</line>
        <line lrx="2201" lry="1567" ulx="970" uly="1482">damit ſagen, lieber Herr Flaus? —</line>
        <line lrx="2692" lry="1670" ulx="1057" uly="1586">Ey, die alte Lehre! Du ſollſt die Naſe nicht</line>
        <line lrx="1663" lry="1776" ulx="974" uly="1686">allzu hoch tragen.</line>
        <line lrx="2693" lry="1886" ulx="1053" uly="1797">Ja ſieht Er? Aber auch nicht allzu niedrig.</line>
        <line lrx="2696" lry="1993" ulx="968" uly="1909">— Denn nicht lange darnach kam noch ein andrer</line>
        <line lrx="2694" lry="2105" ulx="971" uly="2020">gegangen; das war — der Stadtpoecte, Herr</line>
        <line lrx="2690" lry="2210" ulx="970" uly="2124">Scholl: der mußte entweder Verſe oder Hausſor⸗</line>
        <line lrx="2691" lry="2316" ulx="971" uly="2225">gen im Kopfe haben; denn er ſchlich ganz truͤbſin⸗</line>
        <line lrx="2690" lry="2424" ulx="972" uly="2337">nig einher, und guckte in den Erdboden, als ob er</line>
        <line lrx="2690" lry="2539" ulx="968" uly="2451">hineinſinken wollte. — Krach! riß ein Seil, der</line>
        <line lrx="2685" lry="2652" ulx="970" uly="2566">Balken herunter, und wie der Blitz vor ihm nieder.</line>
        <line lrx="2690" lry="2766" ulx="969" uly="2671">— Vor Schrecken fiel der arme Teufel in Ohn⸗</line>
        <line lrx="2688" lry="2863" ulx="968" uly="2770">macht, ward krank, und mußte ganze Wochen lang</line>
        <line lrx="2688" lry="2972" ulx="968" uly="2890">aushalten. — Merkt er nun wohl, was ich meyne,</line>
        <line lrx="2690" lry="3082" ulx="966" uly="2994">Herr Flaus? Wie man's Geſicht tragen muß? —</line>
        <line lrx="2693" lry="3185" ulx="1057" uly="3101">Sie meinen, ſo huͤbſch in der Mitte. — Ja</line>
        <line lrx="2689" lry="3300" ulx="969" uly="3208">freylich! daß man weder zu keck in die Wolken,</line>
        <line lrx="2690" lry="3409" ulx="968" uly="3318">noch zu ſcheu in den Erdboden ſieht. — Wenn man</line>
        <line lrx="2687" lry="3526" ulx="966" uly="3427">ſo die Augen fein ruhig, nach oben und unten,</line>
        <line lrx="2690" lry="3629" ulx="970" uly="3541">und nach beyden Seiten, umherwirft, ſo koͤmmt</line>
        <line lrx="2691" lry="3722" ulx="2547" uly="3668">man</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1769" type="textblock" ulx="3032" uly="702">
        <line lrx="3180" lry="781" ulx="3046" uly="702">ſat in</line>
        <line lrx="3163" lry="903" ulx="3041" uly="813">ſaglüͤck</line>
        <line lrx="3170" lry="1006" ulx="3078" uly="928">Roch</line>
        <line lrx="3180" lry="1125" ulx="3048" uly="1037">ſunger!</line>
        <line lrx="3180" lry="1220" ulx="3059" uly="1152">ber kein</line>
        <line lrx="3180" lry="1444" ulx="3045" uly="1365">n, M</line>
        <line lrx="3171" lry="1559" ulx="3032" uly="1477">Gnde</line>
        <line lrx="3180" lry="1656" ulx="3060" uly="1582">Dſte</line>
        <line lrx="3176" lry="1769" ulx="3034" uly="1696">id we i</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1881" type="textblock" ulx="3011" uly="1801">
        <line lrx="3180" lry="1881" ulx="3011" uly="1801">P de</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2205" type="textblock" ulx="3055" uly="1917">
        <line lrx="3180" lry="1993" ulx="3077" uly="1917">WV</line>
        <line lrx="3178" lry="2105" ulx="3055" uly="2018">Dhierch</line>
        <line lrx="3180" lry="2205" ulx="3086" uly="2134">Wanr</line>
      </zone>
      <zone lrx="3177" lry="2980" type="textblock" ulx="3036" uly="2786">
        <line lrx="3158" lry="2872" ulx="3036" uly="2786">D</line>
        <line lrx="3177" lry="2980" ulx="3049" uly="2895">Nce de</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3088" type="textblock" ulx="2992" uly="3015">
        <line lrx="3180" lry="3088" ulx="2992" uly="3015">um R</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3850" type="textblock" ulx="3047" uly="3118">
        <line lrx="3180" lry="3190" ulx="3068" uly="3118">Crel</line>
        <line lrx="3179" lry="3300" ulx="3074" uly="3224">ort</line>
        <line lrx="3145" lry="3401" ulx="3081" uly="3337">ans.</line>
        <line lrx="3172" lry="3514" ulx="3072" uly="3439">Ei</line>
        <line lrx="3180" lry="3623" ulx="3114" uly="3549">Ve⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="3736" ulx="3047" uly="3649">bere</line>
        <line lrx="3180" lry="3850" ulx="3089" uly="3760">I.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="125" type="page" xml:id="s_AhI149-2_125">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_125.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="166" lry="1199" type="textblock" ulx="0" uly="797">
        <line lrx="149" lry="871" ulx="0" uly="797">Shen der</line>
        <line lrx="147" lry="993" ulx="0" uly="911">in A</line>
        <line lrx="152" lry="1095" ulx="0" uly="1022">, deßde</line>
        <line lrx="166" lry="1199" ulx="3" uly="1128">ch var.=</line>
      </zone>
      <zone lrx="169" lry="1317" type="textblock" ulx="7" uly="1236">
        <line lrx="169" lry="1317" ulx="7" uly="1236">und hintt</line>
      </zone>
      <zone lrx="158" lry="1648" type="textblock" ulx="0" uly="1353">
        <line lrx="158" lry="1434" ulx="0" uly="1353">Lich nun</line>
        <line lrx="152" lry="1648" ulx="0" uly="1566">jeſe nicn</line>
      </zone>
      <zone lrx="154" lry="3736" type="textblock" ulx="0" uly="1780">
        <line lrx="151" lry="1867" ulx="10" uly="1780">niedrig.</line>
        <line lrx="154" lry="1968" ulx="0" uly="1903">in aree</line>
        <line lrx="152" lry="2091" ulx="3" uly="2011">1, her</line>
        <line lrx="133" lry="2200" ulx="12" uly="2119">Huuſii⸗</line>
        <line lrx="127" lry="2294" ulx="0" uly="2221">tuuber⸗</line>
        <line lrx="124" lry="2405" ulx="0" uly="2335">1s obe</line>
        <line lrx="108" lry="2633" ulx="0" uly="2566">1nicher.</line>
        <line lrx="109" lry="2747" ulx="0" uly="2673">Ohr⸗</line>
        <line lrx="116" lry="2861" ulx="0" uly="2786">al</line>
        <line lrx="121" lry="2980" ulx="0" uly="2903">hmeyne,</line>
        <line lrx="124" lry="3083" ulx="0" uly="3004">ns!-—</line>
        <line lrx="65" lry="3183" ulx="0" uly="3136">—</line>
        <line lrx="122" lry="3297" ulx="2" uly="3219">Volken,</line>
        <line lrx="116" lry="3406" ulx="6" uly="3338">un m</line>
        <line lrx="100" lry="3528" ulx="14" uly="3455">r,</line>
        <line lrx="94" lry="3633" ulx="10" uly="3554">mnt</line>
        <line lrx="95" lry="3736" ulx="21" uly="3673">nan</line>
      </zone>
      <zone lrx="2225" lry="1654" type="textblock" ulx="484" uly="697">
        <line lrx="2217" lry="799" ulx="486" uly="697">man in der Welt ſchon vorwaͤrts, und mit dem</line>
        <line lrx="2216" lry="896" ulx="487" uly="808">Ungluͤck hat's ſo leicht nichts zu ſagen.</line>
        <line lrx="2221" lry="1013" ulx="562" uly="904">Noch ein andermal beſuchte den Herrn Witt ein</line>
        <line lrx="2221" lry="1116" ulx="488" uly="1027">junger Anfaͤnger, Herr Wills; der wollte zu ei⸗</line>
        <line lrx="2224" lry="1223" ulx="493" uly="1128">ner kleinen Spekulation Geld von ihm borgen. —</line>
        <line lrx="2225" lry="1331" ulx="491" uly="1248">Viel, ſieng er an, wird dabey nicht herauskom⸗</line>
        <line lrx="2223" lry="1436" ulx="488" uly="1355">men; das ſeh' ich vorher: aber es rennt mir ſo von</line>
        <line lrx="2215" lry="1546" ulx="484" uly="1459">ſelbſt in die Haͤnde. Da will ich's doch mitnehmen.</line>
        <line lrx="2223" lry="1654" ulx="570" uly="1564">Dieſer Ton ſtand dem Herrn Witt gar nicht an.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2223" lry="1870" type="textblock" ulx="418" uly="1679">
        <line lrx="2223" lry="1821" ulx="418" uly="1679">Und wie viel, meint Er denn wohl, lieber Herr</line>
        <line lrx="1448" lry="1870" ulx="421" uly="1773">Wills, daß Er braucht? —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2229" lry="1991" type="textblock" ulx="536" uly="1893">
        <line lrx="2229" lry="1991" ulx="536" uly="1893">Ach nicht viel! Eine Kleinigkeit! Ein hundert</line>
      </zone>
      <zone lrx="1209" lry="2109" type="textblock" ulx="475" uly="1934">
        <line lrx="1209" lry="2109" ulx="475" uly="1934">Thaͤlerchen etwa. —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2231" lry="2525" type="textblock" ulx="485" uly="2102">
        <line lrx="2231" lry="2197" ulx="578" uly="2102">Wenn's nicht mehr iſt; die will ich ihm geben.</line>
        <line lrx="2221" lry="2310" ulx="485" uly="2216">Recht gern! — Und damit er ſieht, daß ich ihm</line>
        <line lrx="2229" lry="2424" ulx="489" uly="2326">gut bin, ſo will ich ihm obendrein noch etwas an⸗</line>
        <line lrx="2229" lry="2525" ulx="490" uly="2431">ders geben, das unter Bruͤdern ſeine tauſend Reichs⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2229" lry="2627" type="textblock" ulx="414" uly="2526">
        <line lrx="2229" lry="2627" ulx="414" uly="2526">thaler werth iſt. Er kann reich damit werden. —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2223" lry="2737" type="textblock" ulx="488" uly="2646">
        <line lrx="2223" lry="2737" ulx="488" uly="2646">Aber wie, lieber Herr Witt? Obendrein! — Es</line>
      </zone>
      <zone lrx="2229" lry="2963" type="textblock" ulx="463" uly="2754">
        <line lrx="2229" lry="2867" ulx="463" uly="2754">iſt nichts. Es iſt ein bloßes Hiſtoͤrchen. — Ich</line>
        <line lrx="2214" lry="2963" ulx="476" uly="2863">hatte hier in meiner Jugend einen Weinhaͤndler</line>
      </zone>
      <zone lrx="2227" lry="3841" type="textblock" ulx="486" uly="2974">
        <line lrx="2223" lry="3070" ulx="495" uly="2974">zum Nachbar, ein gar drolligtes Maͤnnchen, Herr</line>
        <line lrx="2216" lry="3174" ulx="493" uly="3080">Grell mit Ramen: der hatte ſich eine einzige Re⸗</line>
        <line lrx="2210" lry="3289" ulx="491" uly="3174">densart angewoͤhnt; die bracht ihn zum Thore hin⸗</line>
        <line lrx="726" lry="3361" ulx="498" uly="3295">aus.</line>
        <line lrx="1671" lry="3478" ulx="580" uly="3382">Ei, das waͤre! Die hies? —</line>
        <line lrx="2213" lry="3612" ulx="581" uly="3503">Wenn man ihn manchmal fragte: Wie ſteht's,</line>
        <line lrx="2218" lry="3797" ulx="486" uly="3608">Herr Grell? Was haben ſe bey dem Handel ge⸗</line>
        <line lrx="2227" lry="3841" ulx="582" uly="3711">II. Baͤndch. H won⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="126" type="page" xml:id="s_AhI149-2_126">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_126.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="3180" lry="3748" type="textblock" ulx="533" uly="712">
        <line lrx="3180" lry="813" ulx="989" uly="712">wonnen? — Eine Kleinigkeit, ſieng er an. Ein lezi⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="936" ulx="978" uly="823">fuͤnfzig Thaͤlerchen etwa. Was will das machen? ſuſti</line>
        <line lrx="3180" lry="1038" ulx="979" uly="930">— Ober, wenn man ihn anredte: Nun Herr e</line>
        <line lrx="3179" lry="1147" ulx="980" uly="1041">Grell? Sie haben ja auch bey dem Bankerutte haus</line>
        <line lrx="3180" lry="1256" ulx="939" uly="1148">verlohren? — Ach was? ſagte er wieder. Es iſt unli</line>
        <line lrx="3180" lry="1358" ulx="972" uly="1259">der Rede nicht werth. Eine Kleinigkeit von ein r/</line>
        <line lrx="3180" lry="1485" ulx="970" uly="1365">Hunderter fuͤnfe. — Er ſaß in ſchoͤnen Umſtaͤnden, ,1</line>
        <line lrx="3170" lry="1581" ulx="972" uly="1473">der Mann; aber wie geſagt! die einzige verdammte</line>
        <line lrx="3180" lry="1679" ulx="975" uly="1581">Redensart hoblihn glatt aus dem Sattel. Er mußte i he</line>
        <line lrx="3180" lry="1819" ulx="974" uly="1689">zum Thore damit hinaus. — Wie viel war es doch Wnn 4</line>
        <line lrx="3180" lry="1883" ulx="964" uly="1794">Herr Wills, das er wollte? Rc</line>
        <line lrx="3168" lry="2046" ulx="1052" uly="1841">Ich — ich bat um hundert Reichsthaler, lieber NW</line>
        <line lrx="3180" lry="2095" ulx="963" uly="2006">Herr Witt.</line>
        <line lrx="3180" lry="2219" ulx="533" uly="2121">. Ja recht! Mein Gedaͤchtniß verlaͤßt mich. — nui</line>
        <line lrx="3180" lry="2327" ulx="809" uly="2229">Ahber ich hatte da noch einen andern Rachbar; das !</line>
        <line lrx="3164" lry="2431" ulx="962" uly="2337">war der Kornhaͤndler, Herr TComm: der baute t</line>
        <line lrx="3180" lry="2551" ulx="960" uly="2447">von einer andern Redensart das ganze große Haus</line>
        <line lrx="3180" lry="2676" ulx="960" uly="2547">auf, mit Hintergebaͤude und Waarenlager. — Was</line>
        <line lrx="3180" lry="2748" ulx="956" uly="2653">duͤnkt ihm dazu? — dß</line>
        <line lrx="3180" lry="2929" ulx="1065" uly="2702">Ei, ums Himmelswillen! 1 Die moͤcht ich wiſ ⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="2968" ulx="952" uly="2874">ſen. — Die hieß? —</line>
        <line lrx="3180" lry="3082" ulx="1038" uly="2967">Wenn man ihn manchmal fragte: Wie ſteht's, hun</line>
        <line lrx="3180" lry="3198" ulx="952" uly="3096">Herr Tomm? Was haben ſie bey dem Handel</line>
        <line lrx="3180" lry="3297" ulx="945" uly="3199">verdient? — Ach viel Geld! fieng er an, viel Geld! N</line>
        <line lrx="3180" lry="3407" ulx="943" uly="3323">— und da ſah man, wie ihm das Herz im Leibe</line>
        <line lrx="3180" lry="3532" ulx="944" uly="3399">lachte;  — ganze hundert Reichsthaler! — Oder doe</line>
        <line lrx="3180" lry="3627" ulx="937" uly="3540">wenn man ihn anredte: was iſt Ihnen? Warum</line>
        <line lrx="3180" lry="3748" ulx="944" uly="3637">ſo muͤrriſch, Herr Tomm? — Ach! ſagte er wie⸗ der</line>
      </zone>
      <zone lrx="2682" lry="3835" type="textblock" ulx="2511" uly="3765">
        <line lrx="2682" lry="3835" ulx="2511" uly="3765">der</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="127" type="page" xml:id="s_AhI149-2_127">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_127.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="158" lry="1424" type="textblock" ulx="0" uly="688">
        <line lrx="157" lry="765" ulx="0" uly="688">. Ein</line>
        <line lrx="158" lry="870" ulx="0" uly="792">6 woc</line>
        <line lrx="144" lry="1090" ulx="2" uly="1012">Bankrute</line>
        <line lrx="150" lry="1206" ulx="0" uly="1128">. Eß</line>
        <line lrx="148" lry="1307" ulx="19" uly="1241">bon ein</line>
        <line lrx="129" lry="1424" ulx="4" uly="1338">ſinden,</line>
      </zone>
      <zone lrx="207" lry="1531" type="textblock" ulx="0" uly="1459">
        <line lrx="207" lry="1531" ulx="0" uly="1459">Dmnte</line>
      </zone>
      <zone lrx="2240" lry="815" type="textblock" ulx="429" uly="712">
        <line lrx="2240" lry="815" ulx="429" uly="712">der; ich habe viel Geld verlohren, viel Geld! Ganze</line>
      </zone>
      <zone lrx="2237" lry="2645" type="textblock" ulx="489" uly="811">
        <line lrx="2235" lry="927" ulx="500" uly="811">fuͤnfzig Reichsthaler. — Er hatte klein angefangen,</line>
        <line lrx="2237" lry="1018" ulx="500" uly="927">der Mann; aber, wie geſagt, das ganze große</line>
        <line lrx="2234" lry="1127" ulx="501" uly="1032">Haus baute er auf, mit Hintergebaͤude und Waa⸗</line>
        <line lrx="2235" lry="1233" ulx="498" uly="1141">renlager. — Run, Herr Wills? Welche Redens⸗</line>
        <line lrx="1452" lry="1332" ulx="499" uly="1226">art gefaͤllt ihm nun beſſer?</line>
        <line lrx="1721" lry="1445" ulx="517" uly="1343">Ei, das verſteht ſich. Die lezte!</line>
        <line lrx="2229" lry="1573" ulx="586" uly="1448">Aber — ſo ganz war er mir doch nicht recht</line>
        <line lrx="2225" lry="1664" ulx="494" uly="1564">der Herr Tomm. Denn er ſagte auch, viel Geld!</line>
        <line lrx="2223" lry="1809" ulx="492" uly="1678">wenn er den Armen, oder der Obrigkeit gab; und</line>
        <line lrx="2225" lry="1880" ulx="490" uly="1775">da haͤtt' er nur immer ſprechen moͤgen, wie der</line>
        <line lrx="2221" lry="1999" ulx="493" uly="1890">Herr Grell, mein anderer Nachbar. — Ich, Herr</line>
        <line lrx="2219" lry="2098" ulx="498" uly="1998">Wills, der ich zwiſchen der doppelten Redensart</line>
        <line lrx="2208" lry="2211" ulx="495" uly="2108">mitten inne wohnte; ich habe mir beyde gemerkt:</line>
        <line lrx="2219" lry="2328" ulx="492" uly="2217">und da ſprech ich nun, nach Zeit und Gelegen⸗</line>
        <line lrx="2220" lry="2479" ulx="490" uly="2324">heit, bald wie der Herr Grell, und bald wie der</line>
        <line lrx="1187" lry="2514" ulx="489" uly="2427">Herr Tomm. H</line>
        <line lrx="2222" lry="2645" ulx="574" uly="2527">Nein, bey meiner Seele! Ich halt's mit Herrn</line>
      </zone>
      <zone lrx="2209" lry="2786" type="textblock" ulx="472" uly="2640">
        <line lrx="2209" lry="2786" ulx="472" uly="2640">Tom̃. Das Haus und das Waarenlager gefaͤllt mir.—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2208" lry="3398" type="textblock" ulx="489" uly="2752">
        <line lrx="1221" lry="2835" ulx="571" uly="2752">Er wollte alſo? —</line>
        <line lrx="2204" lry="3043" ulx="573" uly="2859">Viel Geld! viel Geld, lieber Herr Witt! Ganze</line>
        <line lrx="1293" lry="3062" ulx="489" uly="2967">hundert Reichsthaler!</line>
        <line lrx="2208" lry="3205" ulx="577" uly="3079">Sieht Er, Herr Wills? Er wird ſchon wer⸗</line>
        <line lrx="2206" lry="3284" ulx="489" uly="3182">den. Das war ganz recht. — Wenn man von ei⸗</line>
        <line lrx="2205" lry="3398" ulx="490" uly="3289">nem Freund borgt, ſo muß man ſprechen, wie</line>
      </zone>
      <zone lrx="2242" lry="3503" type="textblock" ulx="490" uly="3398">
        <line lrx="2242" lry="3503" ulx="490" uly="3398">der Herr Tomm; und wenn man einem Freunde</line>
      </zone>
      <zone lrx="2205" lry="3724" type="textblock" ulx="487" uly="3507">
        <line lrx="2205" lry="3678" ulx="490" uly="3507">aus der Noth bilſt⸗ ſo muß man ſprechen, wie</line>
        <line lrx="1072" lry="3724" ulx="487" uly="3612">der Herr Grell.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2196" lry="3821" type="textblock" ulx="1385" uly="3731">
        <line lrx="2196" lry="3821" ulx="1385" uly="3731">H 2 Wie</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="128" type="page" xml:id="s_AhI149-2_128">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_128.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1798" lry="725" type="textblock" ulx="1731" uly="707">
        <line lrx="1798" lry="725" ulx="1731" uly="707">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2737" lry="920" type="textblock" ulx="917" uly="771">
        <line lrx="2737" lry="920" ulx="917" uly="771">Wie ſehr man in manchen Faͤllen durch</line>
      </zone>
      <zone lrx="2272" lry="1074" type="textblock" ulx="1438" uly="941">
        <line lrx="2272" lry="1074" ulx="1438" uly="941">Argwohn fehlen kann.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2742" lry="2065" type="textblock" ulx="927" uly="1099">
        <line lrx="2742" lry="1225" ulx="1080" uly="1099">Dergleichen Faͤlle kommen ſehr haͤufig im ge⸗</line>
        <line lrx="2740" lry="1322" ulx="1011" uly="1233">meinen Leben vor. In einem Hauſe iſt etwas</line>
        <line lrx="2735" lry="1425" ulx="1011" uly="1339">weggekommen. Gleich iſt es geſtohlen. Und nun</line>
        <line lrx="2738" lry="1533" ulx="927" uly="1444">hat es auch der und der, oder die und die ge⸗</line>
        <line lrx="2741" lry="1642" ulx="1001" uly="1551">than. Lieben Kinder! Hier kann man er⸗</line>
        <line lrx="2735" lry="1746" ulx="1014" uly="1625">ſtaunlich fehlen, — ſi ch verſuͤndigen — durch</line>
        <line lrx="2730" lry="1853" ulx="942" uly="1755">Argwohn Verdacht auf Unſchuldige bringen, ſich</line>
        <line lrx="2734" lry="1962" ulx="1010" uly="1868">ſelbſt viel Verdruß machen, und am Ende doch</line>
        <line lrx="2734" lry="2065" ulx="1014" uly="1972">erfahren, daß man unrecht gethan hat, ſo gewiß</line>
      </zone>
      <zone lrx="2799" lry="2179" type="textblock" ulx="1002" uly="2081">
        <line lrx="2799" lry="2179" ulx="1002" uly="2081">man auch ſeiner Sache geweſen war. Es koͤnnen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2732" lry="2478" type="textblock" ulx="994" uly="2180">
        <line lrx="2732" lry="2282" ulx="1006" uly="2180">hundert Faͤlle moͤglich ſeyn, wie etwas weggekom⸗</line>
        <line lrx="2731" lry="2384" ulx="1007" uly="2286">men ſeyn kann. Ich will euch davon ein paar</line>
        <line lrx="2125" lry="2478" ulx="994" uly="2389">merkwuͤrdige Beyſpiele ſagen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2747" lry="2622" type="textblock" ulx="1090" uly="2487">
        <line lrx="2747" lry="2622" ulx="1090" uly="2487">Aus den alten Zeiten iſt die Geſchichte von einem</line>
      </zone>
      <zone lrx="2737" lry="3767" type="textblock" ulx="883" uly="2603">
        <line lrx="2728" lry="2722" ulx="1006" uly="2603">boͤhmiſchen Koͤnige bekannt. Dem war ſein koſt⸗</line>
        <line lrx="2730" lry="2826" ulx="1004" uly="2721">barer Siegelring weggekommen. Der Verdacht</line>
        <line lrx="2731" lry="2933" ulx="975" uly="2831">ſiel auf den Kammerdiener, der allein im Zim⸗</line>
        <line lrx="2731" lry="3043" ulx="934" uly="2940">mer geweſen war. Es half nichts: er mochte ſeine</line>
        <line lrx="2730" lry="3152" ulx="981" uly="3043">Unſchuld betheuren, wie er wollte. Er mußte haͤn⸗</line>
        <line lrx="2735" lry="3260" ulx="883" uly="3162">gen. Nach ſeinem Tode fand es ſich, daß ein</line>
        <line lrx="2734" lry="3373" ulx="991" uly="3255">KRabe, der im Zimmer herum lief, den blanken</line>
        <line lrx="2245" lry="3467" ulx="972" uly="3361">Ring in ſein Neſt getragen hatte.</line>
        <line lrx="2737" lry="3597" ulx="999" uly="3468">In Hannover ſoll ſich vor einigen Jahren fol⸗</line>
        <line lrx="2553" lry="3767" ulx="1002" uly="3583">sende wirkliche Geſchichte zugetragen haben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2721" lry="3802" type="textblock" ulx="2617" uly="3718">
        <line lrx="2721" lry="3802" ulx="2617" uly="3718">In</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="129" type="page" xml:id="s_AhI149-2_129">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_129.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="145" lry="880" type="textblock" ulx="0" uly="775">
        <line lrx="145" lry="880" ulx="0" uly="775">n h</line>
      </zone>
      <zone lrx="160" lry="2365" type="textblock" ulx="0" uly="1092">
        <line lrx="160" lry="1179" ulx="0" uly="1092">ſg in g⸗</line>
        <line lrx="155" lry="1275" ulx="7" uly="1202">i tnas</line>
        <line lrx="136" lry="1382" ulx="0" uly="1317">nd nun</line>
        <line lrx="124" lry="1500" ulx="12" uly="1423">e de⸗</line>
        <line lrx="125" lry="1595" ulx="0" uly="1544">man ⸗</line>
        <line lrx="129" lry="1717" ulx="0" uly="1638">— dyrch</line>
        <line lrx="118" lry="1825" ulx="0" uly="1748">,ſch</line>
        <line lrx="121" lry="1935" ulx="0" uly="1858"> Nch</line>
        <line lrx="124" lry="2041" ulx="10" uly="1960">ſ gewi⸗</line>
        <line lrx="113" lry="2135" ulx="0" uly="2066">linmn</line>
        <line lrx="91" lry="2365" ulx="0" uly="2300">ſoce</line>
      </zone>
      <zone lrx="94" lry="3362" type="textblock" ulx="0" uly="2511">
        <line lrx="94" lry="2579" ulx="14" uly="2511">inem</line>
        <line lrx="84" lry="2698" ulx="0" uly="2621">ſ⸗</line>
        <line lrx="82" lry="2813" ulx="0" uly="2727">dacht</line>
        <line lrx="90" lry="2925" ulx="15" uly="2845">Nw</line>
        <line lrx="90" lry="3022" ulx="4" uly="2954">ſein</line>
        <line lrx="91" lry="3142" ulx="27" uly="3060">hin⸗</line>
        <line lrx="94" lry="3254" ulx="1" uly="3174"> en</line>
        <line lrx="89" lry="3362" ulx="0" uly="3288">ſantn</line>
      </zone>
      <zone lrx="61" lry="3587" type="textblock" ulx="0" uly="3501">
        <line lrx="61" lry="3587" ulx="0" uly="3501">ſi⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="42" lry="3805" type="textblock" ulx="0" uly="3720">
        <line lrx="42" lry="3805" ulx="0" uly="3720">n</line>
      </zone>
      <zone lrx="799" lry="1837" type="textblock" ulx="503" uly="1745">
        <line lrx="799" lry="1837" ulx="503" uly="1745">gewiß.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1366" lry="573" type="textblock" ulx="1168" uly="552">
        <line lrx="1366" lry="573" ulx="1168" uly="552">————...—½</line>
      </zone>
      <zone lrx="2234" lry="766" type="textblock" ulx="524" uly="655">
        <line lrx="2234" lry="766" ulx="524" uly="655">In einem Hauſe wird ein Geldbeutel mit einem</line>
      </zone>
      <zone lrx="2232" lry="867" type="textblock" ulx="461" uly="774">
        <line lrx="2232" lry="867" ulx="461" uly="774">Dukaten, einem halben Louisd'or, und einiger klei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2238" lry="1763" type="textblock" ulx="507" uly="873">
        <line lrx="2231" lry="974" ulx="510" uly="873">nen Muͤnze vermißt. Weil Niemand, als eine</line>
        <line lrx="2232" lry="1077" ulx="511" uly="991">Magd in der Stube geweſen war, ſo mußte es</line>
        <line lrx="2230" lry="1185" ulx="517" uly="1103">auch dieſe gethan haben. Man ſtellte ſie zur Rede.</line>
        <line lrx="2236" lry="1306" ulx="519" uly="1212">Wie kraͤnkte das dieſe Unſchuldige! Man konnte</line>
        <line lrx="2236" lry="1407" ulx="511" uly="1315">ihr nichts, gar nichts beweiſen. Kurz darauf ka⸗</line>
        <line lrx="2235" lry="1519" ulx="512" uly="1420">men wieder zwey ſilberne Theeloͤffel weg. Nun</line>
        <line lrx="2238" lry="1630" ulx="507" uly="1522">war ganz gewiß ein heimlicher Dieb im Hauſe.</line>
        <line lrx="2234" lry="1763" ulx="511" uly="1621">Wahr ſcheinlich genug war es, nur noch nicht</line>
      </zone>
      <zone lrx="2241" lry="2146" type="textblock" ulx="509" uly="1819">
        <line lrx="2235" lry="1958" ulx="566" uly="1819">Die Magd wurde unter einem andern? Vorwande</line>
        <line lrx="2239" lry="2055" ulx="509" uly="1956">abgelohnt, weil man einmal Argwohn sgegen ſie</line>
        <line lrx="2241" lry="2146" ulx="513" uly="2059">hatte. Was geſchahe? Einige Zeit nachher wurde</line>
      </zone>
      <zone lrx="2236" lry="2254" type="textblock" ulx="503" uly="2160">
        <line lrx="2236" lry="2254" ulx="503" uly="2160">die Ziege kraͤnklich, die immer im Hauſe, auch in</line>
      </zone>
      <zone lrx="2241" lry="3457" type="textblock" ulx="499" uly="2253">
        <line lrx="2232" lry="2380" ulx="504" uly="2253">der Stube, hatte herumgehen duͤrfen. Sie wurde</line>
        <line lrx="1955" lry="2472" ulx="504" uly="2383">daher an einen Juden verkauft.</line>
        <line lrx="2233" lry="2580" ulx="573" uly="2444">Als das Thier geſchlachtet wurde, fanden. ſich</line>
        <line lrx="2235" lry="2722" ulx="502" uly="2590">die ſilbernen Loͤffel „und der Beutel mit dem Gelde</line>
        <line lrx="2234" lry="2792" ulx="503" uly="2706">im Magen — ganz mit Schleim uͤberzogen. Dieſe</line>
        <line lrx="2234" lry="2911" ulx="507" uly="2819">Thiere haben es an ſich, alles zu benaſchen, und</line>
        <line lrx="2231" lry="3009" ulx="508" uly="2920">zu verſchlingen, was ihnen vorkoͤmmt. Der ehr⸗</line>
        <line lrx="2241" lry="3119" ulx="510" uly="3030">liche Jude ſchickte alles wieder hin, wie er es ge⸗</line>
        <line lrx="2238" lry="3227" ulx="507" uly="3137">funden hatte. Die Ziege war alſo der Dieb ge⸗</line>
        <line lrx="2229" lry="3337" ulx="510" uly="3231">weſen. Wer haͤtte das denken ſollen? Wie ſehr</line>
        <line lrx="2219" lry="3457" ulx="499" uly="3345">Lann man ſich in ſolchen Faͤllen irren?</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="130" type="page" xml:id="s_AhI149-2_130">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_130.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1124" lry="586" type="textblock" ulx="951" uly="511">
        <line lrx="1124" lry="586" ulx="951" uly="511">118</line>
      </zone>
      <zone lrx="2550" lry="1093" type="textblock" ulx="1419" uly="759">
        <line lrx="2236" lry="941" ulx="1419" uly="759">Der Springkaͤfer.</line>
        <line lrx="2550" lry="1093" ulx="1569" uly="956">Ein Geſpraͤch. *</line>
      </zone>
      <zone lrx="2708" lry="2216" type="textblock" ulx="950" uly="1160">
        <line lrx="2701" lry="1261" ulx="1052" uly="1160">Chriſtoph. Komm, lieber Albert! Herr Freund⸗</line>
        <line lrx="2698" lry="1372" ulx="950" uly="1272">lich will dich heute mitnehmen, wenn wir auf die</line>
        <line lrx="1638" lry="1465" ulx="968" uly="1365">Inſektenſagd gehen.</line>
        <line lrx="2700" lry="1583" ulx="1053" uly="1480">Albert. O! das iſt ſchoͤn. Sauermann iſt ver⸗</line>
        <line lrx="2708" lry="1687" ulx="966" uly="1590">reist. Gottlob! daß er einmal fort iſt. Nun ho⸗</line>
        <line lrx="2702" lry="1796" ulx="963" uly="1696">len wir friſchen Athem. Sonſt duͤrfte ich gewiß</line>
        <line lrx="2708" lry="1905" ulx="962" uly="1804">nicht mitgehen. Ich will mich gleich fertig ma⸗</line>
        <line lrx="1121" lry="1995" ulx="966" uly="1914">chen.</line>
        <line lrx="2702" lry="2103" ulx="1051" uly="1983">Chriſtoph. Luſtig, guter Junge. Wir wollen</line>
        <line lrx="2707" lry="2216" ulx="962" uly="2115">dir heute viele Freude machen. Da ſind die an⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2734" lry="2333" type="textblock" ulx="962" uly="2217">
        <line lrx="2734" lry="2333" ulx="962" uly="2217">dern auch ſchon, und Herr Freundlich. Wo ſoll's</line>
      </zone>
      <zone lrx="2708" lry="2823" type="textblock" ulx="958" uly="2325">
        <line lrx="2620" lry="2429" ulx="964" uly="2325">denn heute hingehen, beſter Herr Freundlich?</line>
        <line lrx="2708" lry="2526" ulx="1015" uly="2428">Freundlich. Nach den Weiden, wo wir im⸗</line>
        <line lrx="2700" lry="2643" ulx="960" uly="2534">mer ſo ſchoͤne Inſekten gefangen haben. Habt ihr</line>
        <line lrx="2703" lry="2803" ulx="960" uly="2644">die Schachteln, das Fangeiſen, und die Na⸗</line>
        <line lrx="1173" lry="2823" ulx="958" uly="2754">deln?</line>
      </zone>
      <zone lrx="2761" lry="2972" type="textblock" ulx="1049" uly="2861">
        <line lrx="2761" lry="2972" ulx="1049" uly="2861">Chriſtoph. Hier iſt alles. — Albert kann auch</line>
      </zone>
      <zone lrx="2703" lry="3718" type="textblock" ulx="953" uly="2975">
        <line lrx="1368" lry="3053" ulx="961" uly="2975">was tragen.</line>
        <line lrx="2017" lry="3170" ulx="1051" uly="3073">Albert. Von Herzen gern.</line>
        <line lrx="2703" lry="3280" ulx="1024" uly="3185">Freundlich. Schuͤttelt einmal da den Weiden⸗</line>
        <line lrx="2672" lry="3394" ulx="955" uly="3293">baum, und gebt Achtung, ob etwas herunter faͤllt.</line>
        <line lrx="2696" lry="3505" ulx="1045" uly="3407">Chriſtoph. Da faͤllt ja ſein ſchnurriges Ding</line>
        <line lrx="2690" lry="3675" ulx="953" uly="3501">herunter. Seht doch, wie es ſitzt, wie ein Hund</line>
        <line lrx="2687" lry="3718" ulx="2570" uly="3637">auf</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1260" type="textblock" ulx="3154" uly="1084">
        <line lrx="3180" lry="1260" ulx="3154" uly="1084">e –</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="933" type="textblock" ulx="3129" uly="639">
        <line lrx="3180" lry="722" ulx="3131" uly="639">uf</line>
        <line lrx="3177" lry="835" ulx="3129" uly="760">get</line>
        <line lrx="3180" lry="933" ulx="3134" uly="859">G</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3312" type="textblock" ulx="3161" uly="2991">
        <line lrx="3180" lry="3312" ulx="3161" uly="2991">—— —</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="131" type="page" xml:id="s_AhI149-2_131">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_131.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="98" lry="1356" type="textblock" ulx="0" uly="1167">
        <line lrx="98" lry="1234" ulx="0" uly="1167">ennd⸗</line>
        <line lrx="87" lry="1356" ulx="0" uly="1278"> it</line>
      </zone>
      <zone lrx="72" lry="1561" type="textblock" ulx="0" uly="1507">
        <line lrx="72" lry="1561" ulx="0" uly="1507">R⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1492" lry="547" type="textblock" ulx="1140" uly="528">
        <line lrx="1492" lry="547" ulx="1140" uly="528">4 „</line>
      </zone>
      <zone lrx="2229" lry="589" type="textblock" ulx="2090" uly="516">
        <line lrx="2229" lry="589" ulx="2090" uly="516">119</line>
      </zone>
      <zone lrx="2240" lry="750" type="textblock" ulx="504" uly="651">
        <line lrx="2240" lry="750" ulx="504" uly="651">auf den Hinterbeinen. Es ſieht mich an, und gei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2235" lry="2343" type="textblock" ulx="476" uly="759">
        <line lrx="2227" lry="858" ulx="502" uly="759">get beſtaͤndig mit dem Kopfe. Wie das geht: Girr!</line>
        <line lrx="2100" lry="955" ulx="502" uly="860">Girr! Was iſt denn das, Herr Freundlich!</line>
        <line lrx="2228" lry="1074" ulx="585" uly="970">Freundlich. Ein Holzbock, oder Bockkaͤfer, *)</line>
        <line lrx="2233" lry="1175" ulx="502" uly="1085">deſſen Larven in dem faulen Weidenholze ſtecken.</line>
        <line lrx="2235" lry="1295" ulx="499" uly="1188">Die Hollaͤnder nennen ihn den Leyermann, weil</line>
        <line lrx="2234" lry="1381" ulx="493" uly="1296">er ſo geiget und leyert. Das thut er aber mit dem</line>
        <line lrx="2096" lry="1505" ulx="486" uly="1401">Halſe an den ſcharfen Ecken des Bruſtſchildes.</line>
        <line lrx="2229" lry="1596" ulx="574" uly="1510">Albert. So was hab' ich in meinem Leben noch</line>
        <line lrx="2039" lry="1704" ulx="488" uly="1615">nicht geſehen. O! welche Freude! L</line>
        <line lrx="2227" lry="1812" ulx="572" uly="1723">Chriſtoph. Hier habe ich wieder eins. Das</line>
        <line lrx="2227" lry="1925" ulx="483" uly="1827">iſt erſt ein poßierlich Ding. Leg' ichs auf die Hand;</line>
        <line lrx="2230" lry="2031" ulx="490" uly="1939">ſo thuts, als ob's todt waͤre. Ehe ich michs ver⸗</line>
        <line lrx="2223" lry="2135" ulx="481" uly="2039">ſehe: Knack! gehts. Wipp! iſts in die Hoͤhe, und</line>
        <line lrx="1080" lry="2226" ulx="476" uly="2139">dann laͤuft's fort.</line>
        <line lrx="2218" lry="2343" ulx="560" uly="2212">Freundlich. O! gieb doch her. Den Gaſt hab⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2245" lry="2459" type="textblock" ulx="481" uly="2355">
        <line lrx="2245" lry="2459" ulx="481" uly="2355">ich gewuͤnſcht. Kommt alle her. Du guter Albert!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2223" lry="2568" type="textblock" ulx="478" uly="2472">
        <line lrx="2223" lry="2568" ulx="478" uly="2472">auch. Er ſoll hier auf meiner Hand ſeine Sachen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2216" lry="2694" type="textblock" ulx="464" uly="2569">
        <line lrx="2216" lry="2694" ulx="464" uly="2569">noch einmal machen. Knack! da ſpringt er hin.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2223" lry="3533" type="textblock" ulx="463" uly="2682">
        <line lrx="2217" lry="2782" ulx="520" uly="2682">Georg. Wie ſpringt denn das Ding eigentlich?</line>
        <line lrx="1576" lry="2879" ulx="463" uly="2752">das muß ich noch einmal ſehen.</line>
        <line lrx="2223" lry="3003" ulx="559" uly="2883">Freundlich. Laͤßt du dich doch auch hoͤren. —</line>
        <line lrx="2213" lry="3099" ulx="466" uly="2967">Nun ſo gieb recht Achtung. Siehſt du die kleinen</line>
        <line lrx="2210" lry="3213" ulx="478" uly="3107">Fuͤßchen? Jezt hat er ſie an den Leib gezogen, und</line>
        <line lrx="2209" lry="3330" ulx="470" uly="3218">liegt auf dem Bauche ganz ſtille. Wenn er ſo liegt,</line>
        <line lrx="2223" lry="3431" ulx="471" uly="3323">kann er nicht ſpringen. Nun will ich ihn aber auf</line>
        <line lrx="1702" lry="3533" ulx="476" uly="3435">den Ruͤcken legen. Da gehts hin.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1245" lry="3743" type="textblock" ulx="556" uly="3652">
        <line lrx="1245" lry="3743" ulx="556" uly="3652">*) Cerambyx Linn.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="132" type="page" xml:id="s_AhI149-2_132">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_132.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="213" lry="3184" type="textblock" ulx="109" uly="3130">
        <line lrx="213" lry="3163" ulx="109" uly="3130">“</line>
        <line lrx="147" lry="3184" ulx="110" uly="3152">“</line>
      </zone>
      <zone lrx="1153" lry="599" type="textblock" ulx="979" uly="523">
        <line lrx="1153" lry="599" ulx="979" uly="523">120</line>
      </zone>
      <zone lrx="2763" lry="878" type="textblock" ulx="934" uly="659">
        <line lrx="2763" lry="779" ulx="934" uly="659">Albert. Der kann mehr, Rarl und Georg:</line>
        <line lrx="2698" lry="878" ulx="978" uly="791">als wir. Was meint ihr? Sollten wir wohl ſo</line>
      </zone>
      <zone lrx="2722" lry="2156" type="textblock" ulx="971" uly="891">
        <line lrx="2705" lry="988" ulx="979" uly="891">aufſpringen koͤnnen, wenn wir auf dem Ruͤcken</line>
        <line lrx="2248" lry="1093" ulx="971" uly="990">laͤgen?</line>
        <line lrx="2714" lry="1196" ulx="1029" uly="1103">Freundlich. Ich habe Leute geſehen, die es</line>
        <line lrx="2710" lry="1309" ulx="978" uly="1202">konnten, und es durch viele Uebung dahin gebracht</line>
        <line lrx="2706" lry="1418" ulx="977" uly="1311">hatten. Auf dem Dhilanthropin *) in Deſſau,</line>
        <line lrx="2718" lry="1520" ulx="980" uly="1420">koͤnnen die Zoͤglinge ihren Koͤrper ſchon weit geſchick⸗</line>
        <line lrx="2706" lry="1637" ulx="978" uly="1531">ter gebrauchen, als ihr. Unſer Kaͤfer aber ſpringt</line>
        <line lrx="2212" lry="1719" ulx="979" uly="1638">auf eine beſondere Art.</line>
        <line lrx="2285" lry="1832" ulx="1067" uly="1742">Chriſtoph. Iſt's denn ein Kaͤfer?</line>
        <line lrx="2722" lry="1946" ulx="1070" uly="1851">Freundlich. Ja! er hat harte Fluͤgeldecken;</line>
        <line lrx="2719" lry="2059" ulx="984" uly="1960">iſt aber ein Kaͤfer von eigener Art, den man wegen</line>
        <line lrx="2712" lry="2156" ulx="987" uly="2067">ſeiner Springkunſt den Springkaͤfer **) nennt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2753" lry="2273" type="textblock" ulx="984" uly="2167">
        <line lrx="2753" lry="2273" ulx="984" uly="2167">Bey dieſem Thierchen koͤnnt ihr ſehen, wie es ſeine</line>
      </zone>
      <zone lrx="2716" lry="2370" type="textblock" ulx="985" uly="2271">
        <line lrx="2716" lry="2370" ulx="985" uly="2271">Kraͤfte und Gliedmaßen ſo geſchickt zu gebrauchen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2764" lry="2579" type="textblock" ulx="982" uly="2384">
        <line lrx="2760" lry="2490" ulx="982" uly="2384">weiß, die ihm der liebe Gott gegeben hat. O!</line>
        <line lrx="2764" lry="2579" ulx="989" uly="2499">es weiß ſich vortreflich zu helfen, wenn es in Ver⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2717" lry="2807" type="textblock" ulx="983" uly="2596">
        <line lrx="2709" lry="2689" ulx="983" uly="2596">legenheit kommt. Beſſer, als mancher Knabe von</line>
        <line lrx="2717" lry="2807" ulx="985" uly="2710">zwoͤlf Jahren, der ſich nicht getrauet, uͤber einen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2775" lry="2908" type="textblock" ulx="983" uly="2819">
        <line lrx="2775" lry="2908" ulx="983" uly="2819">ſchmalen Graben zu ſpringen, weil er ſeine Kraͤfte</line>
      </zone>
      <zone lrx="1978" lry="3033" type="textblock" ulx="987" uly="2939">
        <line lrx="1978" lry="3033" ulx="987" uly="2939">nicht hat gebrauchen lernen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2708" lry="3323" type="textblock" ulx="1051" uly="3243">
        <line lrx="2708" lry="3323" ulx="1051" uly="3243">*) Philantropine, heißen einige Schulen in Deutſch⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2751" lry="3421" type="textblock" ulx="1122" uly="3334">
        <line lrx="2751" lry="3421" ulx="1122" uly="3334">land, darinn die Kinder nach einer nenern — und</line>
      </zone>
      <zone lrx="2702" lry="3602" type="textblock" ulx="1119" uly="3429">
        <line lrx="2702" lry="3525" ulx="1119" uly="3429">zum Theil beſſern Lehrart erzogen und unterrichtet</line>
        <line lrx="1980" lry="3602" ulx="1121" uly="3516">werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1646" lry="3750" type="textblock" ulx="1027" uly="3642">
        <line lrx="1646" lry="3750" ulx="1027" uly="3642">**) Elater. Linn.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="133" type="page" xml:id="s_AhI149-2_133">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_133.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="93" lry="935" type="textblock" ulx="0" uly="693">
        <line lrx="20" lry="722" ulx="14" uly="694">4</line>
        <line lrx="93" lry="767" ulx="0" uly="693">deng:</line>
        <line lrx="70" lry="935" ulx="0" uly="900">0 4 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="121" lry="1640" type="textblock" ulx="0" uly="1123">
        <line lrx="121" lry="1190" ulx="32" uly="1123">Ne 4</line>
        <line lrx="119" lry="1313" ulx="0" uly="1231">thracht</line>
        <line lrx="107" lry="1414" ulx="0" uly="1336">e ſar</line>
        <line lrx="108" lry="1640" ulx="0" uly="1561">ſnngt</line>
      </zone>
      <zone lrx="136" lry="2941" type="textblock" ulx="0" uly="1878">
        <line lrx="130" lry="1953" ulx="0" uly="1878">Ränz</line>
        <line lrx="131" lry="2168" ulx="2" uly="2104">) nnt.</line>
        <line lrx="128" lry="2272" ulx="1" uly="2205">a ſeine</line>
        <line lrx="136" lry="2493" ulx="0" uly="2420">. N</line>
        <line lrx="121" lry="2825" ulx="0" uly="2755">er einen</line>
        <line lrx="131" lry="2941" ulx="0" uly="2855">eKrafte</line>
      </zone>
      <zone lrx="126" lry="3366" type="textblock" ulx="0" uly="3079">
        <line lrx="122" lry="3162" ulx="39" uly="3079">Visſt</line>
        <line lrx="126" lry="3366" ulx="0" uly="3296">Deutſch</line>
      </zone>
      <zone lrx="122" lry="3450" type="textblock" ulx="7" uly="3390">
        <line lrx="122" lry="3450" ulx="7" uly="3390">— ud</line>
      </zone>
      <zone lrx="113" lry="3560" type="textblock" ulx="0" uly="3488">
        <line lrx="113" lry="3560" ulx="0" uly="3488">ertiche</line>
      </zone>
      <zone lrx="2300" lry="3780" type="textblock" ulx="502" uly="685">
        <line lrx="2252" lry="803" ulx="583" uly="685">Wißt ihr nun, wie ers macht, wenn er ſprin⸗</line>
        <line lrx="2245" lry="890" ulx="525" uly="801">gen will; ſo ſehet her. Seine Fußchen ſind ſo kurz,</line>
        <line lrx="2244" lry="993" ulx="526" uly="901">daß er damit den Boden nicht erreichen, und ſich</line>
        <line lrx="2243" lry="1106" ulx="525" uly="1013">aufrichten kann, wenn er auf dem Ruͤcken liegt.</line>
        <line lrx="2248" lry="1205" ulx="527" uly="1118">Er wuͤrde ſich todt zappeln und verhungern muͤſ⸗</line>
        <line lrx="2249" lry="1312" ulx="524" uly="1218">ſen, wenn ihm die Ratur nicht ſelbſt das Huͤlfs⸗</line>
        <line lrx="2248" lry="1463" ulx="523" uly="1325">mittel gegeben haͤtte, ſich wieder auf die Fuſſe zu</line>
        <line lrx="960" lry="1515" ulx="519" uly="1435">bringen.</line>
        <line lrx="2247" lry="1637" ulx="606" uly="1508">Sein Bruſtſchild iſt daher ganz anders beſchaf⸗</line>
        <line lrx="2244" lry="1747" ulx="517" uly="1650">fen, als bey andern Kaͤfern. Er hat zwey ſcharfe</line>
        <line lrx="2249" lry="1851" ulx="518" uly="1754">Ecken oder Spitzen, die an den Ecken der Fluͤgel⸗</line>
        <line lrx="2300" lry="1948" ulx="515" uly="1862">decken koͤnnen angeſezt werden. Da wollen wir denn</line>
        <line lrx="2245" lry="2059" ulx="522" uly="1973">den Patron einmal auf den Ruͤcken legen. Was</line>
        <line lrx="2250" lry="2166" ulx="519" uly="2081">wird er machen? Er biegt den Hals und Bruſt⸗</line>
        <line lrx="2246" lry="2278" ulx="514" uly="2182">ſchild zuruͤck — ſezt die Ecken des lezten an die Ecken</line>
        <line lrx="2250" lry="2385" ulx="514" uly="2286">der Fluͤgelſchalen an — und laͤßt ſie geſchwind ab⸗</line>
        <line lrx="2259" lry="2497" ulx="513" uly="2396">ſchnellen. Dadurch giebt er dem Boden, worauf</line>
        <line lrx="2249" lry="2600" ulx="510" uly="2509">er liegt, einen ſo ſtarken Stoß, daß er hoch in</line>
        <line lrx="2243" lry="2711" ulx="508" uly="2609">die Hoͤhe geworfen wird. Im Abſchnellen ſagt es</line>
        <line lrx="2244" lry="2813" ulx="510" uly="2719">Knack! wenn die Ecken abprellen. — In dieſem</line>
        <line lrx="2245" lry="2921" ulx="502" uly="2829">Sprunge kehrt er ſich in der Luft um, und kommt</line>
        <line lrx="2243" lry="3026" ulx="516" uly="2927">auf den Fuͤſſen zu ſtehen. Faͤllt er wieder auf den</line>
        <line lrx="2243" lry="3131" ulx="515" uly="3029">Ruͤcken; ſo ſchnellt und ſpringt er ſo lange, bis er</line>
        <line lrx="2167" lry="3234" ulx="511" uly="3139">auf die rechte Seite faͤllt, und fortlaufen kann.</line>
        <line lrx="2289" lry="3346" ulx="600" uly="3255">Georg. O! ſcharmant! Das haͤtt ich mir nim⸗</line>
        <line lrx="2239" lry="3487" ulx="512" uly="3367">mermehr ſo vorgeſtellt. Nun du ſollſt mir deine</line>
        <line lrx="1570" lry="3609" ulx="510" uly="3462">Kuͤnſte noch oft genug machen.</line>
        <line lrx="2285" lry="3674" ulx="598" uly="3582">Chriſtoph und Albert. Ja gewiß! auch mir.</line>
        <line lrx="2231" lry="3780" ulx="1948" uly="3698">Freund</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="134" type="page" xml:id="s_AhI149-2_134">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_134.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2644" lry="2045" type="textblock" ulx="911" uly="667">
        <line lrx="2644" lry="772" ulx="972" uly="667">Freundlich. Es ſey fuͤr diesmal genug. Quaͤlt</line>
        <line lrx="2633" lry="865" ulx="918" uly="778">das arme Thierchen nicht zu viel. Sonſt thut ihr</line>
        <line lrx="2634" lry="965" ulx="921" uly="871">Suͤnde an dem Geſchoͤpf. Kann ſich wohl ein klei⸗</line>
        <line lrx="2639" lry="1080" ulx="919" uly="992">nes Kind, das noch nicht gehen kann, ſo gut hel⸗</line>
        <line lrx="1901" lry="1187" ulx="918" uly="1102">fen, als dieſer Springkaͤfer?</line>
        <line lrx="2639" lry="1310" ulx="1007" uly="1153">Albert. Haben Sie tauſend Dank, beſter Herr</line>
        <line lrx="2642" lry="1411" ulx="918" uly="1319">Freundlich! daß Sie mir heute ſo viele Freude ge⸗</line>
        <line lrx="2638" lry="1515" ulx="917" uly="1429">macht haben. Nun habe ich doch auch einmal was</line>
        <line lrx="2638" lry="1627" ulx="918" uly="1535">gelernt. Gegen Sauermann aber darf ich mir</line>
        <line lrx="2642" lry="1737" ulx="916" uly="1643">nichts davon merken laſſen. Sonſt kriege ich</line>
        <line lrx="1210" lry="1830" ulx="911" uly="1744">Schlaͤge.</line>
        <line lrx="2642" lry="2024" ulx="1003" uly="1821">Freundlich. (Ihn bey der Hand nehmend)</line>
        <line lrx="1571" lry="2045" ulx="915" uly="1964">Armer Junge! —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2320" lry="2686" type="textblock" ulx="1229" uly="2358">
        <line lrx="2064" lry="2517" ulx="1417" uly="2358">Briefe.</line>
        <line lrx="2320" lry="2686" ulx="1229" uly="2551">Der Sohn an ſeinen Vater.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2270" lry="2805" type="textblock" ulx="1054" uly="2681">
        <line lrx="2270" lry="2805" ulx="1054" uly="2681">Verehrungswuͤrdiger „ beſter Vater,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2642" lry="3750" type="textblock" ulx="901" uly="2891">
        <line lrx="2640" lry="2999" ulx="990" uly="2891">Wie ſoll ich Ihnen, beſter Vater, die lebhafte</line>
        <line lrx="2642" lry="3110" ulx="913" uly="3010">Freude beſchreiben, die Ihre Geneſung in mir</line>
        <line lrx="2642" lry="3223" ulx="918" uly="3119">erweckt hat. Der Gedanke, einen ſo guten Vater</line>
        <line lrx="2641" lry="3334" ulx="908" uly="3230">nie wieder zu ſehen, hatte mich ſo niedergeſchla⸗</line>
        <line lrx="2635" lry="3436" ulx="905" uly="3326">gen, daß mir ſelbſt das Leben gleichguͤltig wurde.</line>
        <line lrx="2629" lry="3539" ulx="903" uly="3444">Wo iſt wohl der Menſch, der nicht betruͤbt wird,</line>
        <line lrx="2627" lry="3649" ulx="901" uly="3548">wenn er einen treuen Freund, einen Wohlthaͤter,</line>
        <line lrx="2635" lry="3750" ulx="2512" uly="3692">eine</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="135" type="page" xml:id="s_AhI149-2_135">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_135.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="131" lry="1553" type="textblock" ulx="0" uly="1155">
        <line lrx="131" lry="1237" ulx="0" uly="1155">ier Her</line>
        <line lrx="123" lry="1345" ulx="4" uly="1271">eude ge⸗</line>
        <line lrx="116" lry="1445" ulx="0" uly="1381"> wes</line>
        <line lrx="121" lry="1553" ulx="27" uly="1489">d wi</line>
      </zone>
      <zone lrx="118" lry="1899" type="textblock" ulx="0" uly="1816">
        <line lrx="118" lry="1899" ulx="0" uly="1816">Grud)</line>
      </zone>
      <zone lrx="112" lry="3721" type="textblock" ulx="0" uly="2880">
        <line lrx="111" lry="2965" ulx="4" uly="2880">loͤheſte</line>
        <line lrx="111" lry="3064" ulx="17" uly="2991">n mir</line>
        <line lrx="112" lry="3177" ulx="0" uly="3107">Vater</line>
        <line lrx="111" lry="3302" ulx="0" uly="3214">tſche⸗</line>
        <line lrx="96" lry="3398" ulx="8" uly="3331">vurde</line>
        <line lrx="83" lry="3505" ulx="12" uly="3443">r/</line>
        <line lrx="70" lry="3630" ulx="0" uly="3544">i</line>
        <line lrx="73" lry="3721" ulx="11" uly="3651">ine</line>
      </zone>
      <zone lrx="2263" lry="2173" type="textblock" ulx="515" uly="678">
        <line lrx="2245" lry="768" ulx="532" uly="678">eine Zuſlucht in der Noth verliert; alles dieſes</line>
        <line lrx="2246" lry="875" ulx="533" uly="785">wuͤrde ich verlohren haben, wenn ich Sie verloh⸗</line>
        <line lrx="2247" lry="986" ulx="533" uly="892">ren haͤtte. Dank ſey dem guͤtigſten Weſen, das</line>
        <line lrx="2247" lry="1088" ulx="528" uly="1003">Ihnen das Leben erhielt und die Geſundheit wie⸗</line>
        <line lrx="2244" lry="1201" ulx="531" uly="1114">der ſchenkte. Wie war alles ſo finſter um mich</line>
        <line lrx="2246" lry="1312" ulx="531" uly="1218">herum und in meiner Seele, und wie heiter be⸗</line>
        <line lrx="2245" lry="1411" ulx="529" uly="1327">ginnt es jezt zu werden. Ich werde Sie wieder</line>
        <line lrx="2246" lry="1525" ulx="524" uly="1434">ſehen, werde Ihre Knie noch einmal umfaſſen und</line>
        <line lrx="2248" lry="1627" ulx="522" uly="1543">Gott bitten, daß er Ihnen noch lange ein Leben</line>
        <line lrx="2255" lry="1737" ulx="519" uly="1648">erhalten moͤge, welches mir immer theuer iſt —</line>
        <line lrx="2249" lry="1851" ulx="515" uly="1755">theuer ſeyn muß. Moͤchte ich doch oft Gelegen⸗</line>
        <line lrx="2263" lry="1965" ulx="516" uly="1855">heit finden, Ihnen meine kindliche Liebe und Treue,</line>
        <line lrx="2253" lry="2074" ulx="521" uly="1969">meine Dankbarkeit und meine Verehrung zu bezei⸗</line>
        <line lrx="1565" lry="2173" ulx="517" uly="2061">gen, womit ich beſtaͤndig bin,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2082" lry="2337" type="textblock" ulx="604" uly="2245">
        <line lrx="2082" lry="2337" ulx="604" uly="2245">Meines verehrungswuͤrdigen, beſten Vaters</line>
      </zone>
      <zone lrx="2111" lry="2589" type="textblock" ulx="1338" uly="2505">
        <line lrx="2111" lry="2589" ulx="1338" uly="2505">treuer gehorſamer Sohn,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1950" lry="2720" type="textblock" ulx="1669" uly="2608">
        <line lrx="1950" lry="2720" ulx="1669" uly="2608">C. W.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1711" lry="3284" type="textblock" ulx="661" uly="2889">
        <line lrx="1430" lry="2965" ulx="1344" uly="2889">II.</line>
        <line lrx="1711" lry="3126" ulx="1029" uly="3024">An einen Freund.</line>
        <line lrx="1704" lry="3284" ulx="661" uly="3181">werthgeſchaͤzter, lieber Freund,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2242" lry="3764" type="textblock" ulx="517" uly="3306">
        <line lrx="2242" lry="3441" ulx="604" uly="3306">Haͤtte ich die Nachricht von Ihrer Geneſung</line>
        <line lrx="2241" lry="3544" ulx="517" uly="3434">nicht mit derjenigen von Ihrem ploͤzlichen Hinſin⸗</line>
        <line lrx="2239" lry="3655" ulx="518" uly="3544">ken aufs Krankenbette, faſt zu gleicher Zeit erhal⸗</line>
        <line lrx="2241" lry="3764" ulx="2094" uly="3686">ten,</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="136" type="page" xml:id="s_AhI149-2_136">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_136.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2619" lry="1634" type="textblock" ulx="881" uly="683">
        <line lrx="2610" lry="779" ulx="886" uly="683">ten, ſo wuͤrden die Pflichten der Freundſchaft mich</line>
        <line lrx="2609" lry="888" ulx="887" uly="793">aufgefordert haben, ſogleich zu Ihnen zu eilen,</line>
        <line lrx="2616" lry="1004" ulx="886" uly="902">und Ihnen allen moͤglichen Beyſtand zu leiſten. Es</line>
        <line lrx="2618" lry="1102" ulx="886" uly="1011">iſt mir empfindlich, daß mir das Schreiben mei⸗</line>
        <line lrx="2612" lry="1207" ulx="884" uly="1121">nes Anverwandten ſo ſpaͤt zugeſtellt worden. Er</line>
        <line lrx="2618" lry="1314" ulx="887" uly="1229">gab es einem Kaufmann mit, der gezwungen war,</line>
        <line lrx="2611" lry="1423" ulx="884" uly="1334">ſich einige Tage auf der Reiſe aufzuhalten. Ich</line>
        <line lrx="2619" lry="1530" ulx="886" uly="1443">wuͤrde untroͤſtlich geweſen ſeyn, wenn man mich</line>
        <line lrx="2618" lry="1634" ulx="881" uly="1547">dadurch in den Fall geſezt haͤtte, es an den Pfich⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2629" lry="1743" type="textblock" ulx="891" uly="1654">
        <line lrx="2629" lry="1743" ulx="891" uly="1654">ten, die ich Ihnen als Freund ſchuldig bin, er⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2619" lry="1852" type="textblock" ulx="884" uly="1766">
        <line lrx="2619" lry="1852" ulx="884" uly="1766">mangeln zu laſſen. Deſto erfreulicher iſt es mir</line>
      </zone>
      <zone lrx="2667" lry="1957" type="textblock" ulx="884" uly="1865">
        <line lrx="2667" lry="1957" ulx="884" uly="1865">aber jezt, Sie außer aller Gefahr zu wiſſen. Sie</line>
      </zone>
      <zone lrx="2623" lry="2058" type="textblock" ulx="885" uly="1971">
        <line lrx="2623" lry="2058" ulx="885" uly="1971">koͤnnen Sich gar nicht vorſtellen, wie ſehr ich durch</line>
      </zone>
      <zone lrx="2634" lry="2164" type="textblock" ulx="878" uly="2080">
        <line lrx="2634" lry="2164" ulx="878" uly="2080">den Brief meines Anverwandten erſchreckt wor⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2626" lry="2805" type="textblock" ulx="877" uly="2173">
        <line lrx="2624" lry="2292" ulx="879" uly="2173">den. Der boͤſe Mann ſchreibt, daß Sie hoͤchſtens</line>
        <line lrx="2626" lry="2379" ulx="880" uly="2291">nur noch einige Tage zu leben haͤtten, und dennoch</line>
        <line lrx="2624" lry="2481" ulx="878" uly="2391">laͤßt er ſein Schreiben mit Gelegenheit abgehen,.</line>
        <line lrx="2617" lry="2594" ulx="877" uly="2502">Das iſt unverzeihlich! — Ich bin nie ein Freund</line>
        <line lrx="2621" lry="2708" ulx="879" uly="2601">von den gelegentlichen Beſtellungen geweſen. Es</line>
        <line lrx="2625" lry="2805" ulx="879" uly="2710">herrſcht darunter eine uͤbelverſtandene Sparſamkeit;</line>
      </zone>
      <zone lrx="2689" lry="2907" type="textblock" ulx="880" uly="2825">
        <line lrx="2689" lry="2907" ulx="880" uly="2825">denn um einige Kreutzer an Porto zu erſparen,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2620" lry="3453" type="textblock" ulx="875" uly="2929">
        <line lrx="2620" lry="3026" ulx="877" uly="2929">laͤßt man einen Brief viele Tage lang in der Irre</line>
        <line lrx="2619" lry="3137" ulx="875" uly="3031">herum laufen, da er durch die Poſt in einem einzi⸗</line>
        <line lrx="1878" lry="3232" ulx="877" uly="3140">gen beſtellt werden koͤnnte.</line>
        <line lrx="2620" lry="3355" ulx="967" uly="3223">Wenn Sie, liebſter Freund „ mich recht ſehr</line>
        <line lrx="2617" lry="3453" ulx="877" uly="3362">verpflichten wollen, ſo ſchreiben Sie mir jeden Poſt⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2617" lry="3559" type="textblock" ulx="874" uly="3465">
        <line lrx="2617" lry="3559" ulx="874" uly="3465">tag, ſollten es auch nur ein paar Zeilen ſeyn. Ich</line>
      </zone>
      <zone lrx="2622" lry="3766" type="textblock" ulx="852" uly="3574">
        <line lrx="2617" lry="3720" ulx="852" uly="3574">bin immer bange vor einen Ruͤckfall. In Monats⸗</line>
        <line lrx="2622" lry="3766" ulx="2499" uly="3685">friſt</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="137" type="page" xml:id="s_AhI149-2_137">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_137.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="143" lry="758" type="textblock" ulx="80" uly="659">
        <line lrx="143" lry="758" ulx="80" uly="659">nic⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="150" lry="858" type="textblock" ulx="24" uly="778">
        <line lrx="150" lry="858" ulx="24" uly="778"> eiſen,</line>
      </zone>
      <zone lrx="155" lry="958" type="textblock" ulx="1" uly="883">
        <line lrx="155" lry="958" ulx="1" uly="883">liſten. &amp;</line>
      </zone>
      <zone lrx="147" lry="3146" type="textblock" ulx="0" uly="992">
        <line lrx="138" lry="1059" ulx="0" uly="992">eiben iͤ⸗</line>
        <line lrx="147" lry="1174" ulx="0" uly="1104">tten.</line>
        <line lrx="147" lry="1293" ulx="0" uly="1229">ngen pen</line>
        <line lrx="136" lry="1404" ulx="4" uly="1325">n. N</line>
        <line lrx="137" lry="1513" ulx="0" uly="1433">nun mich</line>
        <line lrx="137" lry="1619" ulx="48" uly="1544">Nich</line>
        <line lrx="140" lry="1723" ulx="3" uly="1655">bin, er⸗</line>
        <line lrx="131" lry="1833" ulx="26" uly="1766">6 mir</line>
        <line lrx="133" lry="1944" ulx="0" uly="1872">n. Sie</line>
        <line lrx="139" lry="2050" ulx="1" uly="1971">ich durch</line>
        <line lrx="135" lry="2148" ulx="0" uly="2083">kt wor⸗</line>
        <line lrx="128" lry="2270" ulx="0" uly="2190">chſtens</line>
        <line lrx="132" lry="2376" ulx="0" uly="2283">dennoch</line>
        <line lrx="130" lry="2490" ulx="0" uly="2409">geher.</line>
        <line lrx="118" lry="2600" ulx="15" uly="2515">Frun</line>
        <line lrx="108" lry="2700" ulx="0" uly="2624">6G</line>
        <line lrx="105" lry="2814" ulx="0" uly="2731">unkeitz</line>
        <line lrx="105" lry="2916" ulx="0" uly="2849">varen,</line>
        <line lrx="103" lry="3035" ulx="0" uly="2955"> Jere</line>
        <line lrx="97" lry="3146" ulx="0" uly="3064">inti⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="97" lry="3680" type="textblock" ulx="0" uly="3279">
        <line lrx="97" lry="3359" ulx="0" uly="3279"> ſch</line>
        <line lrx="70" lry="3580" ulx="24" uly="3495">p</line>
      </zone>
      <zone lrx="54" lry="3793" type="textblock" ulx="0" uly="3710">
        <line lrx="54" lry="3793" ulx="0" uly="3710">iſf</line>
      </zone>
      <zone lrx="2254" lry="1001" type="textblock" ulx="516" uly="691">
        <line lrx="2253" lry="806" ulx="516" uly="691">friſt komme ich ſelbſt zu Ihnen, und bringe noch</line>
        <line lrx="2254" lry="902" ulx="518" uly="798">einen Freund imit, den Sie gewiß lieb gewinnen</line>
        <line lrx="2244" lry="1001" ulx="522" uly="908">werden. Ich umarme Sie von ganzem Herzen,</line>
      </zone>
      <zone lrx="628" lry="1097" type="textblock" ulx="455" uly="1017">
        <line lrx="628" lry="1097" ulx="455" uly="1017">als</line>
      </zone>
      <zone lrx="2301" lry="1393" type="textblock" ulx="1820" uly="1187">
        <line lrx="2301" lry="1270" ulx="1820" uly="1187">Ihr Ergebeneer</line>
        <line lrx="2184" lry="1393" ulx="1905" uly="1298">G. H.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1463" lry="1673" type="textblock" ulx="1340" uly="1599">
        <line lrx="1463" lry="1673" ulx="1340" uly="1599">III.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2242" lry="1960" type="textblock" ulx="524" uly="1719">
        <line lrx="2242" lry="1931" ulx="524" uly="1719">Eines Vaters an ſeinen Sohn uͤber den cod</line>
        <line lrx="2041" lry="1960" ulx="1118" uly="1879">ſeines Vaters.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1266" lry="2114" type="textblock" ulx="666" uly="2031">
        <line lrx="1266" lry="2114" ulx="666" uly="2031">Mein lieber Sohn!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2242" lry="2422" type="textblock" ulx="516" uly="2205">
        <line lrx="2240" lry="2314" ulx="526" uly="2205">Ich habe meinen guten Vater verloren; er gab</line>
        <line lrx="2242" lry="2422" ulx="516" uly="2315">geſtern gerade um die Mittagsſtunde ſeinen Geiſt</line>
      </zone>
      <zone lrx="2243" lry="2872" type="textblock" ulx="341" uly="2425">
        <line lrx="2239" lry="2522" ulx="497" uly="2425">auf. Ungeachtet ich dieſen Fall bey ſeiner immer</line>
        <line lrx="2243" lry="2634" ulx="499" uly="2535">zunehmenden Schwaͤchlichkeit ſeit einem Jahre vor⸗</line>
        <line lrx="2241" lry="2751" ulx="341" uly="2646">auusſahe, ſo beugt er mich doch tief — recht tief.</line>
        <line lrx="2241" lry="2872" ulx="490" uly="2750">Lieber Gott! wenn man ſeine ganze Lebenszeit mit</line>
      </zone>
      <zone lrx="2292" lry="3830" type="textblock" ulx="499" uly="2861">
        <line lrx="2248" lry="2962" ulx="500" uly="2861">jemand vertrauten Umgang gepflogen, und tau⸗</line>
        <line lrx="2244" lry="3066" ulx="499" uly="2965">ſenderley Gutes von ihm genoſſen hat, ſo muß es</line>
        <line lrx="2239" lry="3174" ulx="520" uly="3072">einem wohl Leid thun, von ihm zu ſcheiden. Ich</line>
        <line lrx="2242" lry="3269" ulx="518" uly="3176">kann wohl ſagen, daß der gute Mann von meiner</line>
        <line lrx="2237" lry="3387" ulx="518" uly="3286">erſten Jugend an, mich als ſeinen beſten Freund</line>
        <line lrx="2292" lry="3501" ulx="515" uly="3393">behandelte. Dafuͤr habe ich ihm aber auch nie</line>
        <line lrx="2238" lry="3607" ulx="518" uly="3506">etwas verheelt, und gern ſeinem Rath gefolgt.</line>
        <line lrx="2245" lry="3714" ulx="517" uly="3613">Vielleicht iſt es mir darum in der Welt noch immer</line>
        <line lrx="2230" lry="3830" ulx="2124" uly="3748">gut</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="138" type="page" xml:id="s_AhI149-2_138">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_138.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2668" lry="811" type="textblock" ulx="940" uly="716">
        <line lrx="2668" lry="811" ulx="940" uly="716">gut gegangen, denn ich habe, Gott ſey Dank, we⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2665" lry="3205" type="textblock" ulx="909" uly="826">
        <line lrx="2655" lry="922" ulx="937" uly="826">nig Kummer gehabt. Aber um meinen guten alten</line>
        <line lrx="2653" lry="1018" ulx="940" uly="927">Vater thut es mir herzlich leid, und ich werde lange</line>
        <line lrx="2650" lry="1123" ulx="941" uly="1029">um ihn trauern. Ich wuͤßte die Zeit nicht, wenn</line>
        <line lrx="2652" lry="1236" ulx="937" uly="1145">ich geweint haͤtte, aber jetzt wollen mir die Augen</line>
        <line lrx="2652" lry="1345" ulx="936" uly="1264">gar nicht trocken werden. Er gedachte deiner noch</line>
        <line lrx="2655" lry="1461" ulx="942" uly="1353">kurz vor ſeinem Ende, und ſchloß dich in ſein Ge⸗</line>
        <line lrx="2654" lry="1558" ulx="939" uly="1477">bet ein. Zu mir ſagte er: Lebe wohl, mein guter</line>
        <line lrx="2660" lry="1669" ulx="944" uly="1578">Sohn, ich danke dir fuͤr deine Liebe und Treue;</line>
        <line lrx="2655" lry="1779" ulx="937" uly="1686">ich glaube meine Pflicht als Vater erfuͤllt zu haben,</line>
        <line lrx="2665" lry="1900" ulx="936" uly="1793">aber du haſt auch die deinige erfuͤllt, und ich ſterbe</line>
        <line lrx="2662" lry="2004" ulx="944" uly="1904">zufrieden. Maͤßige deine Betruͤbniß. Was waͤre</line>
        <line lrx="2663" lry="2100" ulx="942" uly="2004">es denn, wenn ich auch einige Jahre laͤnger</line>
        <line lrx="2662" lry="2211" ulx="948" uly="2120">gelebt haͤtte? Gott iſt barmherzig, denn er hat</line>
        <line lrx="2661" lry="2320" ulx="920" uly="2227">mich eines langen und beſchwerlichen Krankenlagers</line>
        <line lrx="2659" lry="2423" ulx="943" uly="2323">uͤberhoben, in ſeine Haͤnde gebe ich meine Seele!</line>
        <line lrx="2662" lry="2524" ulx="945" uly="2439">Lebe wohl, mein Sohn! Weiter ſprach er nichts.</line>
        <line lrx="2658" lry="2631" ulx="941" uly="2543">Wie er todt war, druͤckte ich ihm die Augen zu,</line>
        <line lrx="2661" lry="2739" ulx="944" uly="2654">und morgen werde ich ihn zu Grabe begleiten. Es</line>
        <line lrx="2662" lry="2849" ulx="909" uly="2766">wird dir doch gewiß Leid um ihn ſeyn, mein lieber</line>
        <line lrx="2662" lry="2959" ulx="949" uly="2875">Sohn, denn er hat immer viel auf dich gehalten.</line>
        <line lrx="2655" lry="3114" ulx="953" uly="2975">Wenn es deine Geſchaͤfte erlauben, ſo beſuche mich.</line>
        <line lrx="1394" lry="3205" ulx="948" uly="3091">— Ich bleibe</line>
      </zone>
      <zone lrx="2665" lry="3529" type="textblock" ulx="1031" uly="3216">
        <line lrx="2505" lry="3351" ulx="1031" uly="3216">K. — . J</line>
        <line lrx="2665" lry="3434" ulx="1047" uly="3334">8 4 Dein wohlmeinender Vater</line>
        <line lrx="2414" lry="3529" ulx="2144" uly="3457">C. W.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2658" lry="3795" type="textblock" ulx="2538" uly="3720">
        <line lrx="2658" lry="3795" ulx="2538" uly="3720">IV.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1072" type="textblock" ulx="3032" uly="986">
        <line lrx="3180" lry="1072" ulx="3032" uly="986">Kuner!</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1331" type="textblock" ulx="3102" uly="1264">
        <line lrx="3180" lry="1331" ulx="3102" uly="1264">My.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1977" type="textblock" ulx="3027" uly="1461">
        <line lrx="3180" lry="1546" ulx="3059" uly="1461">chkan</line>
        <line lrx="3180" lry="1655" ulx="3027" uly="1575">ten, un</line>
        <line lrx="3180" lry="1762" ulx="3036" uly="1683">Thvendt</line>
        <line lrx="3180" lry="1864" ulx="3036" uly="1789">n nicht</line>
        <line lrx="3180" lry="1977" ulx="3048" uly="1915">NN!</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3520" type="textblock" ulx="3057" uly="2774">
        <line lrx="3180" lry="2853" ulx="3057" uly="2774">Nche</line>
        <line lrx="3180" lry="2957" ulx="3128" uly="2882">N</line>
        <line lrx="3180" lry="3058" ulx="3079" uly="2998">wenn</line>
        <line lrx="3167" lry="3166" ulx="3083" uly="3094">Nte</line>
        <line lrx="3162" lry="3287" ulx="3089" uly="3208">ſeine</line>
        <line lrx="3180" lry="3400" ulx="3087" uly="3321">im</line>
        <line lrx="3180" lry="3520" ulx="3080" uly="3432">ſchaft</line>
      </zone>
      <zone lrx="3174" lry="3618" type="textblock" ulx="3073" uly="3549">
        <line lrx="3174" lry="3618" ulx="3073" uly="3549">einan</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3755" type="textblock" ulx="3069" uly="3669">
        <line lrx="3180" lry="3755" ulx="3069" uly="3669">verloy</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="139" type="page" xml:id="s_AhI149-2_139">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_139.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="163" lry="787" type="textblock" ulx="0" uly="720">
        <line lrx="163" lry="787" ulx="0" uly="720">MW⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="172" lry="883" type="textblock" ulx="19" uly="823">
        <line lrx="172" lry="883" ulx="19" uly="823">guln ar</line>
      </zone>
      <zone lrx="165" lry="1221" type="textblock" ulx="0" uly="1141">
        <line lrx="163" lry="1204" ulx="0" uly="1141">* Ns Aaen</line>
        <line lrx="165" lry="1221" ulx="0" uly="1160">e ugee</line>
      </zone>
      <zone lrx="153" lry="1780" type="textblock" ulx="0" uly="1585">
        <line lrx="153" lry="1668" ulx="0" uly="1585">1 Ten;</line>
        <line lrx="149" lry="1780" ulx="0" uly="1696">1 oben,</line>
      </zone>
      <zone lrx="210" lry="1886" type="textblock" ulx="2" uly="1805">
        <line lrx="210" lry="1886" ulx="2" uly="1805">ch ſerbe</line>
      </zone>
      <zone lrx="140" lry="2981" type="textblock" ulx="0" uly="1910">
        <line lrx="139" lry="1983" ulx="4" uly="1910">as waͤre</line>
        <line lrx="140" lry="2104" ulx="35" uly="2019">laͤnger</line>
        <line lrx="129" lry="2205" ulx="21" uly="2132">er hat</line>
        <line lrx="123" lry="2322" ulx="0" uly="2241">nlagers</line>
        <line lrx="131" lry="2418" ulx="3" uly="2349">Side!</line>
        <line lrx="130" lry="2535" ulx="0" uly="2460"> nichte.</line>
        <line lrx="119" lry="2647" ulx="0" uly="2583">NNu,</line>
        <line lrx="112" lry="2744" ulx="0" uly="2675">1. Es</line>
        <line lrx="107" lry="2856" ulx="0" uly="2789">liiber</line>
        <line lrx="108" lry="2981" ulx="0" uly="2901">holten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="93" lry="3084" type="textblock" ulx="1" uly="3005">
        <line lrx="93" lry="3084" ulx="1" uly="3005">ni.</line>
      </zone>
      <zone lrx="95" lry="3436" type="textblock" ulx="0" uly="3369">
        <line lrx="95" lry="3436" ulx="0" uly="3369">te</line>
      </zone>
      <zone lrx="2195" lry="881" type="textblock" ulx="1117" uly="543">
        <line lrx="2195" lry="660" ulx="1117" uly="543">—— 427</line>
        <line lrx="1399" lry="881" ulx="1255" uly="803">IV.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2195" lry="1201" type="textblock" ulx="480" uly="1002">
        <line lrx="2195" lry="1091" ulx="480" uly="1002">Einer Mutter an ihren Sohn, uͤber den Cod</line>
        <line lrx="1607" lry="1201" ulx="1081" uly="1122">ſeines Vaters.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1194" lry="1354" type="textblock" ulx="618" uly="1284">
        <line lrx="1194" lry="1354" ulx="618" uly="1284">Mein lieber Sohn!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2275" lry="3842" type="textblock" ulx="470" uly="1473">
        <line lrx="2194" lry="1566" ulx="559" uly="1473">Ich kann vor großer Beklemmung die Feder kaum</line>
        <line lrx="2200" lry="1676" ulx="470" uly="1583">halten, und dennoch ſehe ich mich in die traurige</line>
        <line lrx="2201" lry="1789" ulx="475" uly="1692">Nothwendigkeit geſetzt, dir zu ſchreiben. Wir ſol⸗</line>
        <line lrx="2198" lry="1889" ulx="474" uly="1798">len nicht gegen die Vorſehung murren, aber es iſt</line>
        <line lrx="2198" lry="1997" ulx="477" uly="1903">ein gar zu harter Schlag, der mich getroffen hat.</line>
        <line lrx="2205" lry="2096" ulx="479" uly="2014">Dein guter Vater lebt nicht mehr! — O mein lie⸗</line>
        <line lrx="2204" lry="2214" ulx="478" uly="2123">ber Sohn! Wie ſehr bin ich durch dieſen Verluſt</line>
        <line lrx="2275" lry="2327" ulx="475" uly="2229">gebeugt, und ich kann mir vorſtellen, daß er dich</line>
        <line lrx="2198" lry="2433" ulx="478" uly="2338">gleichfalls in die groͤſte Betruͤbniß ſtuͤrzen wird.</line>
        <line lrx="2214" lry="2539" ulx="475" uly="2445">Du weiſt, wie ſorgfaͤltig der ſelige Mann in Be⸗</line>
        <line lrx="2201" lry="2648" ulx="473" uly="2553">treibung ſeiner Geſchaͤfte war, und leider, hat er</line>
        <line lrx="2202" lry="2764" ulx="472" uly="2661">ſich dadurch ſeinen Tod zugezogen. Er wurde am</line>
        <line lrx="2207" lry="2865" ulx="476" uly="2767">verwichenen Montage von einem Flußfieber befal⸗</line>
        <line lrx="2207" lry="2978" ulx="477" uly="2872">len, das ihm gewiß nicht gefaͤhrlich geweſen waͤre,</line>
        <line lrx="2206" lry="3080" ulx="480" uly="2980">wenn er ſich nur ein paar Tage zu Hauſe und im</line>
        <line lrx="2213" lry="3192" ulx="474" uly="3083">Bette gehalten haͤtte. Aber ſo verließ er ſich auf</line>
        <line lrx="2206" lry="3303" ulx="478" uly="3199">ſeine ſtarke Leibesbeſchaffenheit, ſtand in aller Fruͤhe</line>
        <line lrx="2206" lry="3401" ulx="480" uly="3311">im vollen Schweiſſe auf, und gieng ſeinen Ge⸗</line>
        <line lrx="2206" lry="3528" ulx="478" uly="3415">ſchaͤften nach. Dieſes that er zwey Tage hinter</line>
        <line lrx="2199" lry="3631" ulx="480" uly="3533">einander, und am dritten — war alle Rettung</line>
        <line lrx="2202" lry="3743" ulx="477" uly="3644">verlohren, Das Flußſieber war in ein Faulfieber</line>
        <line lrx="2223" lry="3842" ulx="2060" uly="3770">aus⸗⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="140" type="page" xml:id="s_AhI149-2_140">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_140.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2106" lry="604" type="textblock" ulx="2062" uly="597">
        <line lrx="2106" lry="604" ulx="2062" uly="597">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2704" lry="800" type="textblock" ulx="992" uly="711">
        <line lrx="2704" lry="800" ulx="992" uly="711">ausgeartet, und kein Arzt konnte ihm mehr helfen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2716" lry="2081" type="textblock" ulx="977" uly="814">
        <line lrx="2705" lry="923" ulx="988" uly="814">Er ſtarb geſtern fruͤh um ſieben Uhr, nachdem er</line>
        <line lrx="2702" lry="1017" ulx="987" uly="930">ſechs Tage krank und nur vier bettlaͤgerig geweſen</line>
        <line lrx="2700" lry="1120" ulx="988" uly="1035">war. Schon am dritten Tage ſagte er mir, daß</line>
        <line lrx="2704" lry="1227" ulx="990" uly="1140">er den Tod in ſeinem Innern fuͤhle, er bitte es</line>
        <line lrx="2714" lry="1337" ulx="993" uly="1252">Gott und mir ab, daß er ſein Ende unvorſichti⸗</line>
        <line lrx="2702" lry="1441" ulx="993" uly="1352">ger Weiſe beſchleunigt habe; indeſſen troͤſte er ſich</line>
        <line lrx="2704" lry="1550" ulx="977" uly="1462">damit, daß er ſein Hausweſen in guter Ordnung</line>
        <line lrx="2709" lry="1653" ulx="992" uly="1572">und den Seinigen einen guten Namen hinterlaſſe.</line>
        <line lrx="2716" lry="1758" ulx="996" uly="1671">Die zwey letzten Tage konnte er fuͤr Mattigkeit</line>
        <line lrx="2708" lry="1867" ulx="994" uly="1787">nicht mehr reden, und ſo verſchied er auch in einer</line>
        <line lrx="2716" lry="1978" ulx="996" uly="1885">gaͤnzlichen Entkraͤftung. Da ſitze ich nun in mei⸗</line>
        <line lrx="2709" lry="2081" ulx="996" uly="1992">ner Betruͤbniß, und weis nicht, wozu ich zuerſt</line>
      </zone>
      <zone lrx="2729" lry="2192" type="textblock" ulx="992" uly="2098">
        <line lrx="2729" lry="2192" ulx="992" uly="2098">ſchreiten ſoll. Ach mein guter Sohn! ich fuͤhle es</line>
      </zone>
      <zone lrx="2720" lry="3288" type="textblock" ulx="973" uly="2204">
        <line lrx="2711" lry="2298" ulx="996" uly="2204">jetzt ſchon, was fuͤr ein trauriger Stand der Witt⸗</line>
        <line lrx="2705" lry="2404" ulx="1001" uly="2315">wenſtand iſt. Nun habe ich keinen Troſt als dich,</line>
        <line lrx="2708" lry="2510" ulx="1000" uly="2425">und ich ſehne mich herzlich, dich bald bey mir zu</line>
        <line lrx="2707" lry="2625" ulx="999" uly="2538">ſehen. Obſchon dein ſeliger Vater alles in guter</line>
        <line lrx="2707" lry="2730" ulx="1003" uly="2649">Ordnung hinterlaſſen, ſo wird es mir allein doch</line>
        <line lrx="2715" lry="2839" ulx="1006" uly="2751">nicht moͤglich ſeyn, mich aus der Menge von</line>
        <line lrx="2717" lry="2951" ulx="980" uly="2868">Schriften, die in ſeinem Schreibtiſche liegen, zu</line>
        <line lrx="2720" lry="3057" ulx="973" uly="2970">finden, und fremden Leuten moͤchte ich mich nicht</line>
        <line lrx="2716" lry="3170" ulx="1010" uly="3082">gerne anvertrauen. Eile alſo, ſobald du kannſt,</line>
        <line lrx="2541" lry="3288" ulx="1008" uly="3189">zu mir, und troͤſte</line>
      </zone>
      <zone lrx="2721" lry="3542" type="textblock" ulx="1095" uly="3355">
        <line lrx="2721" lry="3448" ulx="1095" uly="3355">C. de Deine hoͤchſtbetruͤbte und</line>
        <line lrx="2721" lry="3542" ulx="2063" uly="3471">dich liebende Mutter,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2522" lry="3669" type="textblock" ulx="2292" uly="3587">
        <line lrx="2522" lry="3669" ulx="2292" uly="3587">L. P.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3800" type="textblock" ulx="3036" uly="1984">
        <line lrx="3177" lry="2059" ulx="3059" uly="1984">Muur,</line>
        <line lrx="3180" lry="2166" ulx="3055" uly="2084">lſe N</line>
        <line lrx="3180" lry="2273" ulx="3044" uly="2193"> Eu</line>
        <line lrx="3162" lry="2383" ulx="3039" uly="2301">Crichten.</line>
        <line lrx="3180" lry="2488" ulx="3040" uly="2404">Teoſein</line>
        <line lrx="3170" lry="2602" ulx="3036" uly="2520">den nicht</line>
        <line lrx="3180" lry="2715" ulx="3036" uly="2631">Cfal gecc</line>
        <line lrx="3180" lry="2819" ulx="3037" uly="2737">uon du</line>
        <line lrx="3180" lry="2924" ulx="3053" uly="2849">Wre N</line>
        <line lrx="3180" lry="3038" ulx="3063" uly="2957">1 Ne⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="3145" ulx="3071" uly="3063">on</line>
        <line lrx="3180" lry="3256" ulx="3081" uly="3171">N</line>
        <line lrx="3180" lry="3353" ulx="3087" uly="3287">ten</line>
        <line lrx="3180" lry="3474" ulx="3086" uly="3406">gone</line>
        <line lrx="3180" lry="3583" ulx="3080" uly="3500">ich h</line>
        <line lrx="3180" lry="3683" ulx="3074" uly="3613">le</line>
        <line lrx="3164" lry="3800" ulx="3115" uly="3724">II.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="141" type="page" xml:id="s_AhI149-2_141">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_141.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="174" lry="3174" type="textblock" ulx="0" uly="685">
        <line lrx="174" lry="767" ulx="0" uly="685">nch aer.</line>
        <line lrx="166" lry="875" ulx="7" uly="806"> nacden ie</line>
        <line lrx="159" lry="1098" ulx="16" uly="1024"> m V</line>
        <line lrx="168" lry="1198" ulx="2" uly="1126">tr Ntn</line>
        <line lrx="174" lry="1315" ulx="11" uly="1236">ponſchtu</line>
        <line lrx="161" lry="1425" ulx="0" uly="1335">lt er ſch</line>
        <line lrx="150" lry="1532" ulx="0" uly="1452">1 Odnung</line>
        <line lrx="153" lry="1641" ulx="16" uly="1566">Hinteraſe.</line>
        <line lrx="154" lry="1749" ulx="5" uly="1669">Manngket</line>
        <line lrx="147" lry="1847" ulx="5" uly="1792">ch in enee</line>
        <line lrx="152" lry="1959" ulx="0" uly="1904">min N⸗</line>
        <line lrx="146" lry="2078" ulx="0" uly="1996">ic Nen</line>
        <line lrx="116" lry="2401" ulx="0" uly="2320">e</line>
        <line lrx="120" lry="2516" ulx="0" uly="2433"> me</line>
        <line lrx="111" lry="2625" ulx="3" uly="2548">iy Mr</line>
        <line lrx="104" lry="2726" ulx="0" uly="2648">rdoch</line>
        <line lrx="109" lry="2850" ulx="0" uly="2776">ge</line>
        <line lrx="111" lry="2964" ulx="0" uly="2887">gen,</line>
        <line lrx="111" lry="3068" ulx="0" uly="2983">ich nict</line>
        <line lrx="106" lry="3174" ulx="0" uly="3088">tnn,</line>
      </zone>
      <zone lrx="91" lry="3556" type="textblock" ulx="0" uly="3363">
        <line lrx="91" lry="3443" ulx="0" uly="3363">lite</line>
        <line lrx="79" lry="3556" ulx="0" uly="3489">P,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2240" lry="613" type="textblock" ulx="1133" uly="516">
        <line lrx="2240" lry="613" ulx="2062" uly="538">129</line>
      </zone>
      <zone lrx="1366" lry="847" type="textblock" ulx="1278" uly="776">
        <line lrx="1366" lry="847" ulx="1278" uly="776">V.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2108" lry="1206" type="textblock" ulx="550" uly="949">
        <line lrx="2108" lry="1068" ulx="550" uly="949">Die Beantwortung des vorigen Briefes.</line>
        <line lrx="1970" lry="1206" ulx="588" uly="1124">Meine verehrungswuͤrdige, theure Mutter!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2191" lry="2264" type="textblock" ulx="448" uly="1314">
        <line lrx="2191" lry="1408" ulx="538" uly="1314">Sie beduͤrfen jetzt alles Troſtes, aber wie ſoll ich</line>
        <line lrx="2184" lry="1510" ulx="455" uly="1418">Ihnen den zuſprechen, da ich ſelbſt uͤber den Tod</line>
        <line lrx="2185" lry="1616" ulx="455" uly="1531">meines lieben guten Vaters untroͤſtlich bin! Mir</line>
        <line lrx="2185" lry="1740" ulx="452" uly="1638">geht Ihr Leiden zu Herzen; denn ich fuͤhle als</line>
        <line lrx="2184" lry="1836" ulx="449" uly="1748">Sohn, was Sie als Gattin fuͤhlen muͤſſen. Es</line>
        <line lrx="2184" lry="1956" ulx="453" uly="1856">iſt ein hoͤchſt ſchmerzhafter Verluſt, meine theure</line>
        <line lrx="2179" lry="2051" ulx="455" uly="1965">Mutter, den Sie und ich erlitten haben, aber wir</line>
        <line lrx="2174" lry="2162" ulx="452" uly="2071">muͤſſen denken, daß eine hoͤhere Hand daran Schuld</line>
        <line lrx="2176" lry="2264" ulx="448" uly="2174">iſt. Suchen Sie ſich durch Ihre Froͤmmigkeit auf⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2204" lry="2374" type="textblock" ulx="445" uly="2281">
        <line lrx="2204" lry="2374" ulx="445" uly="2281">zurichten. Wie ſo oft iſt ſie Ihnen eine kraͤftige</line>
      </zone>
      <zone lrx="2177" lry="3809" type="textblock" ulx="440" uly="2388">
        <line lrx="2177" lry="2475" ulx="441" uly="2388">Troͤſterin im Ungluͤck geweſen. Ich mag die Wun⸗</line>
        <line lrx="2175" lry="2584" ulx="441" uly="2500">den nicht wieder aufreiſſen, die Ihnen dieſer Trau⸗</line>
        <line lrx="2166" lry="2729" ulx="444" uly="2600">erfall geſchlagen hat; aber ich will mich bemuͤhen,</line>
        <line lrx="2169" lry="2800" ulx="442" uly="2713">Ihnen durch meine kindliche Treue, und durch</line>
        <line lrx="2169" lry="2908" ulx="448" uly="2820">meine Aufmerkſamkeit auf alles, was einigermaſſen</line>
        <line lrx="2165" lry="3012" ulx="473" uly="2921">u Ihrer Beruhigung und Ihrem Troſte dienen</line>
        <line lrx="2162" lry="3116" ulx="445" uly="3033">kann, die Laſt des Kummers zu erleichtern, die Sie</line>
        <line lrx="2164" lry="3229" ulx="441" uly="3134">jetzt druͤckt. Gern waͤre ich zu Ihnen geeilt, haͤt⸗</line>
        <line lrx="2162" lry="3332" ulx="442" uly="3243">ten mich nicht dringende Geſchaͤfte, worauf mein</line>
        <line lrx="2162" lry="3441" ulx="444" uly="3352">ganzer Wohlſtand beruht, davon abgehalten; aber</line>
        <line lrx="2161" lry="3548" ulx="440" uly="3459">ich hoffe, in einer Zeitſtrecke von vierzehn Tagen</line>
        <line lrx="2155" lry="3654" ulx="440" uly="3564">alle Schwierigkeiten aus dem Wege zu raͤumen,</line>
        <line lrx="2158" lry="3809" ulx="471" uly="3674">II. Baͤndch. IJ um</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="142" type="page" xml:id="s_AhI149-2_142">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_142.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2131" lry="580" type="textblock" ulx="2053" uly="572">
        <line lrx="2131" lry="580" ulx="2053" uly="572">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2749" lry="1429" type="textblock" ulx="969" uly="691">
        <line lrx="2747" lry="776" ulx="1013" uly="691">um mich alsdann ganz den Trieben meiner kindli⸗</line>
        <line lrx="2747" lry="888" ulx="1022" uly="788">chen Pflicht zu uͤberlaſſen. — Erinnern Sie ſich in</line>
        <line lrx="2745" lry="1003" ulx="1014" uly="900">Ihrem Schmerze, daß ich unaufhoͤrlich um Ihre</line>
        <line lrx="2745" lry="1111" ulx="1020" uly="1003">Geſundheit beſorgt bin, und jede Gelegenheit gern</line>
        <line lrx="2745" lry="1211" ulx="1019" uly="1116">ergreifen will, Ihnen die kindliche Ehrerbietung</line>
        <line lrx="2749" lry="1369" ulx="969" uly="1229">und Ergebenheit zu zeigen, womit ich lebenslang</line>
        <line lrx="1333" lry="1429" ulx="1018" uly="1347">verbleibe,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2757" lry="1733" type="textblock" ulx="1104" uly="1562">
        <line lrx="2581" lry="1636" ulx="1104" uly="1562">G. d — .</line>
        <line lrx="2757" lry="1733" ulx="1637" uly="1656">Ihr gehorſamer und dankbarer Sohn</line>
      </zone>
      <zone lrx="2366" lry="1836" type="textblock" ulx="2023" uly="1756">
        <line lrx="2366" lry="1836" ulx="2023" uly="1756">C. R. P.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1987" lry="2164" type="textblock" ulx="1837" uly="2059">
        <line lrx="1987" lry="2164" ulx="1837" uly="2059">VI.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2746" lry="2373" type="textblock" ulx="1022" uly="2245">
        <line lrx="2746" lry="2373" ulx="1022" uly="2245">Eines Juͤnglings an einen wohlhabenden</line>
      </zone>
      <zone lrx="2827" lry="2516" type="textblock" ulx="1105" uly="2373">
        <line lrx="2827" lry="2516" ulx="1105" uly="2373">Buͤrger, der ſeinen Freund in einer Brank⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2170" lry="2741" type="textblock" ulx="1064" uly="2497">
        <line lrx="2170" lry="2621" ulx="1064" uly="2497">heit wohlthaͤtig unterſtuͤtzte.</line>
        <line lrx="2053" lry="2741" ulx="1160" uly="2668">Edler, großmuͤthiger Mann!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2753" lry="3733" type="textblock" ulx="1018" uly="2845">
        <line lrx="2751" lry="2938" ulx="1107" uly="2845">Wenn man ſolcher menſchenfreundlichen Hand⸗</line>
        <line lrx="2746" lry="3050" ulx="1018" uly="2952">lungen faͤhig iſt, wie Sie, ſo verſchmaͤhet man auch</line>
        <line lrx="2747" lry="3154" ulx="1021" uly="3057">die Sprache des Juͤnglings nicht, wenn er aus in⸗</line>
        <line lrx="2750" lry="3250" ulx="1022" uly="3165">nerm Drang des Herzens redet. Ihrer wohlthaͤ⸗</line>
        <line lrx="2747" lry="3362" ulx="1024" uly="3271">tigen Unterſtuͤtzung dankt mein R— ſein Leben,</line>
        <line lrx="2753" lry="3464" ulx="1027" uly="3380">und ich danke Ihnen, daß Sie mir in ihm einen</line>
        <line lrx="2751" lry="3577" ulx="1025" uly="3485">Freund erhielten. Die ruͤhrende Erzaͤhlung, die</line>
        <line lrx="2750" lry="3733" ulx="1023" uly="3600">er mir von der ausnehmenden Sorgfalt gemacht</line>
      </zone>
      <zone lrx="2746" lry="3797" type="textblock" ulx="2608" uly="3716">
        <line lrx="2746" lry="3797" ulx="2608" uly="3716">hat,</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1657" type="textblock" ulx="3154" uly="1355">
        <line lrx="3180" lry="1657" ulx="3154" uly="1355">— — —</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1866" type="textblock" ulx="3165" uly="1686">
        <line lrx="3180" lry="1866" ulx="3165" uly="1686">— —</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="143" type="page" xml:id="s_AhI149-2_143">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_143.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="185" lry="955" type="textblock" ulx="0" uly="648">
        <line lrx="181" lry="732" ulx="0" uly="648">leintk irdli⸗</line>
        <line lrx="182" lry="844" ulx="0" uly="760">1Sieſchn</line>
        <line lrx="185" lry="955" ulx="0" uly="865">ih um Yre</line>
      </zone>
      <zone lrx="177" lry="1297" type="textblock" ulx="0" uly="987">
        <line lrx="172" lry="1067" ulx="0" uly="987">Uenheik gen</line>
        <line lrx="173" lry="1186" ulx="0" uly="1090">ererbitun</line>
        <line lrx="177" lry="1297" ulx="14" uly="1208">bcndng</line>
      </zone>
      <zone lrx="169" lry="1720" type="textblock" ulx="0" uly="1640">
        <line lrx="169" lry="1720" ulx="0" uly="1640">rer e</line>
      </zone>
      <zone lrx="132" lry="2464" type="textblock" ulx="0" uly="2284">
        <line lrx="127" lry="2352" ulx="0" uly="2284">benden</line>
        <line lrx="132" lry="2464" ulx="5" uly="2393">Brant⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="105" lry="3816" type="textblock" ulx="0" uly="2861">
        <line lrx="105" lry="2946" ulx="12" uly="2861">Hord⸗</line>
        <line lrx="99" lry="3046" ulx="0" uly="2967">n Ac</line>
        <line lrx="91" lry="3145" ulx="0" uly="3077">s in⸗</line>
        <line lrx="95" lry="3269" ulx="0" uly="3173">hha⸗</line>
        <line lrx="92" lry="3373" ulx="0" uly="3299">eben,</line>
        <line lrx="87" lry="3477" ulx="13" uly="3410">einn</line>
        <line lrx="74" lry="3597" ulx="5" uly="3513">N</line>
        <line lrx="58" lry="3703" ulx="0" uly="3625">t</line>
        <line lrx="52" lry="3816" ulx="1" uly="3744">t/</line>
      </zone>
      <zone lrx="2281" lry="645" type="textblock" ulx="2150" uly="571">
        <line lrx="2281" lry="645" ulx="2150" uly="571">131</line>
      </zone>
      <zone lrx="2304" lry="1674" type="textblock" ulx="577" uly="707">
        <line lrx="2293" lry="801" ulx="579" uly="707">hat, mit der Sie ſich ſeiner in ſeiner letztern Krank⸗</line>
        <line lrx="2295" lry="910" ulx="578" uly="820">heit angenommen haben, hat mich mit Bewunde⸗</line>
        <line lrx="2295" lry="1013" ulx="582" uly="923">rung fuͤr Ihre ſchoͤne Denkungsart erfuͤllt. Ihre</line>
        <line lrx="2295" lry="1124" ulx="589" uly="1032">Guͤte hat einen tiefen Eindruck auf unſerer beyden</line>
        <line lrx="2296" lry="1228" ulx="587" uly="1129">Seelen gemacht, und Ihrem Beyſpiele werden</line>
        <line lrx="2299" lry="1336" ulx="588" uly="1252">wir es verdanken, wenn wir dereinſt gute Men⸗</line>
        <line lrx="2303" lry="1445" ulx="579" uly="1356">ſchen werden, wenn wir uns bereitwillig ſinden laſ⸗</line>
        <line lrx="2304" lry="1555" ulx="577" uly="1467">ſen, dem Elenden und Hilſloſen Beyſtand zu lei⸗</line>
        <line lrx="2298" lry="1674" ulx="577" uly="1565">ſten, ſo viel nur immer in unſern Kraͤften ſteht.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2303" lry="1786" type="textblock" ulx="523" uly="1687">
        <line lrx="2303" lry="1786" ulx="523" uly="1687">Sie, mein verehrungswerther Mann, ſind der</line>
      </zone>
      <zone lrx="2314" lry="2409" type="textblock" ulx="576" uly="1794">
        <line lrx="2306" lry="1885" ulx="576" uly="1794">Gegenſtand unſerer angenehmſten Unterredungen,</line>
        <line lrx="2310" lry="1988" ulx="582" uly="1897">und unſere heißeſten Wuͤnſche betreffen Ihr Wohl⸗</line>
        <line lrx="2307" lry="2093" ulx="585" uly="2006">ſeyn und Ihre Zufriedenheit. Erinnern Sie ſich</line>
        <line lrx="2314" lry="2201" ulx="584" uly="2109">unſerer zuweilen als zweyer Juͤnglinge, die Sie auf</line>
        <line lrx="2310" lry="2356" ulx="580" uly="2211">immer verpfchtet haben, und erlauben Sie daß</line>
        <line lrx="1298" lry="2409" ulx="582" uly="2323">ich mich nennen darf</line>
      </zone>
      <zone lrx="879" lry="2657" type="textblock" ulx="662" uly="2578">
        <line lrx="879" lry="2657" ulx="662" uly="2578">L. d.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2374" lry="3022" type="textblock" ulx="1452" uly="2847">
        <line lrx="2317" lry="2923" ulx="1452" uly="2847">Ihren beſtaͤndig verbundenen</line>
        <line lrx="2374" lry="3022" ulx="1651" uly="2951">und ergebenen Diener</line>
      </zone>
      <zone lrx="2145" lry="3155" type="textblock" ulx="1878" uly="3079">
        <line lrx="2145" lry="3155" ulx="1878" uly="3079">A. S.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2310" lry="3808" type="textblock" ulx="2169" uly="3727">
        <line lrx="2310" lry="3808" ulx="2169" uly="3727">VII.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1578" lry="3818" type="textblock" ulx="1439" uly="3732">
        <line lrx="1578" lry="3804" ulx="1538" uly="3755">de</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="144" type="page" xml:id="s_AhI149-2_144">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_144.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2072" lry="636" type="textblock" ulx="937" uly="545">
        <line lrx="2072" lry="636" ulx="937" uly="545">132 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2651" lry="1388" type="textblock" ulx="925" uly="876">
        <line lrx="2651" lry="982" ulx="925" uly="876">Eines Fraͤuleins an ihre Freundin, um einen</line>
        <line lrx="2172" lry="1099" ulx="1440" uly="1002">Beſuch abzulehnen.</line>
        <line lrx="1984" lry="1226" ulx="1061" uly="1149">Meine beſte, liebſte Freundin!</line>
        <line lrx="2647" lry="1388" ulx="1005" uly="1290">Schon lange hatte ich mich auf das Vergnuͤgen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2650" lry="1590" type="textblock" ulx="918" uly="1397">
        <line lrx="2650" lry="1503" ulx="921" uly="1397">gefreuet, Sie wieder zu ſehen, und in meine Arme</line>
        <line lrx="2646" lry="1590" ulx="918" uly="1499">zu ſchlieſſen; Ihre guͤtige Einladung war mir alſo</line>
      </zone>
      <zone lrx="2675" lry="1701" type="textblock" ulx="921" uly="1595">
        <line lrx="2675" lry="1701" ulx="921" uly="1595">doppelt angenehm. Alles war ſchon zu meiner Ab⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2647" lry="3419" type="textblock" ulx="868" uly="1707">
        <line lrx="2645" lry="1806" ulx="922" uly="1707">reiſe vorbereitet, als ploͤtzlich meine Muhme krank</line>
        <line lrx="2646" lry="1912" ulx="868" uly="1816">wurde. Sie wiſſen, wie ſehr wir einander lieben;</line>
        <line lrx="2644" lry="2019" ulx="921" uly="1927">ich habe ſie alſo keinen Augenblick verlaſſen koͤnnen.</line>
        <line lrx="2647" lry="2119" ulx="918" uly="2033">Waͤre ich ein Arzt geweſen, ſo haͤtte ich mir alle</line>
        <line lrx="2636" lry="2231" ulx="918" uly="2144">Muͤhe gegeben, ihr bald die Geſundheit wieder zu</line>
        <line lrx="2639" lry="2343" ulx="917" uly="2240">verſchaffen, aber da habe ich ſchon acht Tage zuſe⸗</line>
        <line lrx="2639" lry="2459" ulx="914" uly="2350">hen muͤſſen, wie ſehr ſie leidet. Gott weis, wenn</line>
        <line lrx="2634" lry="2554" ulx="913" uly="2460">ſie wieder vom Krankenbette aufſtehen wird. So</line>
        <line lrx="2634" lry="2663" ulx="911" uly="2540">viel iſt gewiß, daß ich immer mehr und mehr die</line>
        <line lrx="2633" lry="2766" ulx="908" uly="2682">angenehme Hoffnung verliere, Sie, meine theuerſte</line>
        <line lrx="2632" lry="2875" ulx="908" uly="2774">Freundin, dieſen Sommer zu ſehen. Erhalten Sie</line>
        <line lrx="2632" lry="2994" ulx="908" uly="2896">mir nur Ihre ſchaͤtzbare Freundſchaft, damit ich</line>
        <line lrx="2630" lry="3097" ulx="906" uly="3002">Sie im folgenden Winter ganz ſo wieder finde, wie</line>
        <line lrx="2629" lry="3203" ulx="906" uly="3109">ich Sie im Fruͤhjahre verlaſſen habe. Empfehlen</line>
        <line lrx="2625" lry="3310" ulx="905" uly="3208">Sie mich der Gnade Ihrer vortreflichen Aeltern,</line>
        <line lrx="2619" lry="3419" ulx="908" uly="3327">und ſeyn Sie verſichert, daß ich immer ſeyn werde,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2628" lry="3789" type="textblock" ulx="985" uly="3491">
        <line lrx="2628" lry="3568" ulx="985" uly="3491">S. d. Ihre treue Freundin,</line>
        <line lrx="2450" lry="3667" ulx="2064" uly="3588">. v. P.</line>
        <line lrx="2616" lry="3789" ulx="2440" uly="3711">VIII.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="145" type="page" xml:id="s_AhI149-2_145">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_145.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="145" lry="946" type="textblock" ulx="0" uly="874">
        <line lrx="145" lry="946" ulx="0" uly="874">un einen</line>
      </zone>
      <zone lrx="130" lry="3006" type="textblock" ulx="0" uly="1283">
        <line lrx="130" lry="1372" ulx="1" uly="1283">tynigen</line>
        <line lrx="117" lry="1471" ulx="0" uly="1399">Ane</line>
        <line lrx="115" lry="1577" ulx="8" uly="1511">ma G</line>
        <line lrx="130" lry="1681" ulx="0" uly="1614">einer ⸗</line>
        <line lrx="123" lry="1789" ulx="0" uly="1723">ne innt</line>
        <line lrx="113" lry="2008" ulx="0" uly="1937">nne.</line>
        <line lrx="108" lry="2118" ulx="0" uly="2053">ne</line>
        <line lrx="85" lry="2238" ulx="0" uly="2164">Nr</line>
        <line lrx="80" lry="2354" ulx="0" uly="2274">uſe⸗</line>
        <line lrx="87" lry="2448" ulx="9" uly="2394">Wenn</line>
        <line lrx="80" lry="2563" ulx="39" uly="2492">6</line>
        <line lrx="65" lry="2666" ulx="0" uly="2600">1</line>
        <line lrx="56" lry="2781" ulx="0" uly="2704">ſe</line>
        <line lrx="62" lry="2887" ulx="3" uly="2815">G</line>
        <line lrx="61" lry="3006" ulx="0" uly="2927">i</line>
      </zone>
      <zone lrx="49" lry="3107" type="textblock" ulx="1" uly="2947">
        <line lrx="49" lry="3107" ulx="1" uly="3041">i</line>
      </zone>
      <zone lrx="1249" lry="575" type="textblock" ulx="1145" uly="567">
        <line lrx="1249" lry="575" ulx="1145" uly="567">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2002" lry="1031" type="textblock" ulx="799" uly="749">
        <line lrx="1479" lry="827" ulx="1301" uly="749">VIII.</line>
        <line lrx="2002" lry="1031" ulx="799" uly="934">Eines Sohnes an ſeine Aeltern.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1438" lry="1184" type="textblock" ulx="687" uly="1106">
        <line lrx="1438" lry="1184" ulx="687" uly="1106">Theuerſte, beſte Aeltern!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2256" lry="1607" type="textblock" ulx="535" uly="1277">
        <line lrx="2256" lry="1397" ulx="623" uly="1277">Bey dem jetzigen Jahreswechſel erneuere ich die⸗</line>
        <line lrx="2255" lry="1517" ulx="535" uly="1402">jenigen Wuͤnſche, die ich taͤglich und ſtuͤndlich fuͤr</line>
        <line lrx="2252" lry="1607" ulx="538" uly="1513">Ihr Wohlergehen thue. Waͤre es auch nicht kind⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2255" lry="1711" type="textblock" ulx="510" uly="1620">
        <line lrx="2255" lry="1711" ulx="510" uly="1620">liche Pflicht, den waͤrmſten Antheil an Ihrem</line>
      </zone>
      <zone lrx="2262" lry="2908" type="textblock" ulx="519" uly="1729">
        <line lrx="2254" lry="1817" ulx="541" uly="1729">Gluͤcke und an ihrer Zufriedenheit zu nehmen, ſo</line>
        <line lrx="2256" lry="1929" ulx="540" uly="1828">wuͤrde doch Ihre unhegraͤnzte Guͤte, ſo wuͤrden</line>
        <line lrx="2255" lry="2035" ulx="541" uly="1942">doch Ihre mir beſtaͤndig erzeigten Wohlthaten mich</line>
        <line lrx="2262" lry="2146" ulx="539" uly="2046">dazu auffordern. Dieſe ſchweben mir unaufhoͤrlich</line>
        <line lrx="2260" lry="2255" ulx="533" uly="2161">vor Augen, und ich bitte das guͤtigſte Weſen, Ih⸗</line>
        <line lrx="2262" lry="2361" ulx="536" uly="2270">nen im reichſten Maaße das Gute zu vergelten,</line>
        <line lrx="2258" lry="2469" ulx="533" uly="2366">was Sie mir erzeigen. Nehmen Sie guͤtigſt die</line>
        <line lrx="2259" lry="2574" ulx="532" uly="2474">erneuerte Verſicherung von mir an, daß ich es mir</line>
        <line lrx="2254" lry="2694" ulx="528" uly="2592">zur heiligſten Pflicht rechne, Ihnen durch mein</line>
        <line lrx="2255" lry="2797" ulx="523" uly="2702">Betragen und durch die treue Ausrichtung Ihrer</line>
        <line lrx="2260" lry="2908" ulx="519" uly="2808">Befehle Freude zu machen, und die ehrfurchtsvolle</line>
      </zone>
      <zone lrx="2300" lry="3037" type="textblock" ulx="528" uly="2915">
        <line lrx="2300" lry="3037" ulx="528" uly="2915">Liebe und Dankbarkeit ſehen zu laſſen, mit der ich</line>
      </zone>
      <zone lrx="1813" lry="3287" type="textblock" ulx="526" uly="3038">
        <line lrx="1001" lry="3124" ulx="526" uly="3038">zeitlebens bin,</line>
        <line lrx="1813" lry="3287" ulx="697" uly="3194">meiner theuerſten, beſten Aeltern</line>
      </zone>
      <zone lrx="2256" lry="3514" type="textblock" ulx="612" uly="3372">
        <line lrx="839" lry="3456" ulx="612" uly="3372">F. d.</line>
        <line lrx="2256" lry="3514" ulx="1528" uly="3438">treuer gehorſamer Sohn</line>
      </zone>
      <zone lrx="2257" lry="3739" type="textblock" ulx="1661" uly="3542">
        <line lrx="2003" lry="3625" ulx="1661" uly="3542">G. J. H.</line>
        <line lrx="2257" lry="3739" ulx="2139" uly="3670">IX.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="146" type="page" xml:id="s_AhI149-2_146">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_146.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1870" lry="849" type="textblock" ulx="1693" uly="778">
        <line lrx="1870" lry="849" ulx="1693" uly="778">IX.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2397" lry="1048" type="textblock" ulx="1199" uly="931">
        <line lrx="2397" lry="1048" ulx="1199" uly="931">Eines Bruders an den andern.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2033" lry="1207" type="textblock" ulx="1075" uly="1130">
        <line lrx="2033" lry="1207" ulx="1075" uly="1130">Mein lieber, redlicher Bruder!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2673" lry="1405" type="textblock" ulx="955" uly="1290">
        <line lrx="2673" lry="1405" ulx="955" uly="1290">Was ich dir taͤglich wuͤnſche, das wuͤnſche ich</line>
      </zone>
      <zone lrx="2682" lry="1512" type="textblock" ulx="937" uly="1415">
        <line lrx="2682" lry="1512" ulx="937" uly="1415">dir aus treuem Herzen auch an deinem feſtlichen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2680" lry="3345" type="textblock" ulx="879" uly="1521">
        <line lrx="2675" lry="1620" ulx="879" uly="1521">Geburtstage. Ich habe unzaͤhlige Proben deiner</line>
        <line lrx="2674" lry="1725" ulx="932" uly="1625">bruͤderlichen Freundſchaft und Liebe erhalten, und</line>
        <line lrx="2677" lry="1829" ulx="933" uly="1737">kann es nie vergeſſen, daß du, wie wir noch</line>
        <line lrx="2673" lry="1933" ulx="932" uly="1843">Knaben waren, mir bey jeder Gelegenheit, deine</line>
        <line lrx="2673" lry="2046" ulx="930" uly="1945">bruͤderliche Zaͤrtlichkeit ſehen ließeſt, und mit Sanft⸗</line>
        <line lrx="2677" lry="2156" ulx="924" uly="2062">muth meine Fehler uͤberſaheſt. Glaube es mir</line>
        <line lrx="2680" lry="2259" ulx="929" uly="2165">lieber Bruder, ſo was vergißt ſich nicht, oder</line>
        <line lrx="2669" lry="2367" ulx="935" uly="2273">man muͤßte eine fuͤhlloſe Seele haben. Ich erin⸗</line>
        <line lrx="2679" lry="2479" ulx="936" uly="2387">nere mich ſehr oft daran, beſonders aber an dem</line>
        <line lrx="2679" lry="2589" ulx="934" uly="2493">heutigen Tage; und wenn je Wuͤnſche wohlge⸗</line>
        <line lrx="2669" lry="2697" ulx="939" uly="2610">meynt waren, ſo ſind es die meinigen, denn ſie</line>
        <line lrx="2666" lry="2808" ulx="937" uly="2713">flieſſen aus aufrichtiger Hochachtung und treuer</line>
        <line lrx="2673" lry="2911" ulx="936" uly="2816">Bruderliebe. Sey du mir fernerhin, was du</line>
        <line lrx="2675" lry="3025" ulx="939" uly="2927">mir immer geweſen biſt, und alle Schaͤtze irrdi⸗</line>
        <line lrx="2677" lry="3135" ulx="945" uly="3029">ſcher Gluͤckſeligkeit muͤſſen ſich uͤber dich ausbrei⸗</line>
        <line lrx="2678" lry="3238" ulx="942" uly="3146">ten! — Du verdienſt es wegen deines fuͤrtreflichen</line>
        <line lrx="2226" lry="3345" ulx="942" uly="3253">Herzens, und ich wuͤnſche es dir als</line>
      </zone>
      <zone lrx="2677" lry="3625" type="textblock" ulx="1019" uly="3423">
        <line lrx="2677" lry="3508" ulx="1019" uly="3423">K. den Dein treuergebener Bruder</line>
        <line lrx="2337" lry="3625" ulx="2062" uly="3541">J. W.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2656" lry="3804" type="textblock" ulx="2573" uly="3735">
        <line lrx="2656" lry="3804" ulx="2573" uly="3735">X.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="147" type="page" xml:id="s_AhI149-2_147">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_147.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="97" lry="2131" type="textblock" ulx="0" uly="1302">
        <line lrx="97" lry="1383" ulx="0" uly="1302">i⸗</line>
        <line lrx="83" lry="1488" ulx="0" uly="1412">ſichen</line>
        <line lrx="83" lry="1588" ulx="7" uly="1523">Müner</line>
        <line lrx="88" lry="1696" ulx="0" uly="1633">vd</line>
        <line lrx="77" lry="1815" ulx="8" uly="1737">hoch</line>
        <line lrx="71" lry="1914" ulx="0" uly="1847">düne</line>
        <line lrx="73" lry="2131" ulx="0" uly="2066">Mr</line>
      </zone>
      <zone lrx="2198" lry="3693" type="textblock" ulx="466" uly="3593">
        <line lrx="2198" lry="3693" ulx="466" uly="3593">Heute ruhe ich aus, und morgen gehe ich das</line>
      </zone>
      <zone lrx="2221" lry="1101" type="textblock" ulx="636" uly="508">
        <line lrx="2221" lry="600" ulx="2063" uly="508">135</line>
        <line lrx="1384" lry="735" ulx="1295" uly="669">X.</line>
        <line lrx="1956" lry="949" ulx="742" uly="833">Eines Sohnes an ſeinen Vater.</line>
        <line lrx="1062" lry="1101" ulx="636" uly="1022">Beſter Vater!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2206" lry="1296" type="textblock" ulx="577" uly="1166">
        <line lrx="2206" lry="1296" ulx="577" uly="1166">Geſtern kam ich gegen vier Uhr des Abends</line>
      </zone>
      <zone lrx="2211" lry="1411" type="textblock" ulx="476" uly="1302">
        <line lrx="2211" lry="1411" ulx="476" uly="1302">gluͤcklich in London an, und ward vom Herrn</line>
      </zone>
      <zone lrx="2209" lry="1506" type="textblock" ulx="491" uly="1423">
        <line lrx="2209" lry="1506" ulx="491" uly="1423">G—, an den ich empfohlen war, recht freund⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2207" lry="1624" type="textblock" ulx="448" uly="1525">
        <line lrx="2207" lry="1624" ulx="448" uly="1525">ſchaftlich aufgenommen. Er liebt, und haͤlt mich</line>
      </zone>
      <zone lrx="2209" lry="3359" type="textblock" ulx="478" uly="1641">
        <line lrx="2209" lry="1728" ulx="490" uly="1641">wie ſeinen eigenen Sohn im Hauſe. Wir ſegel⸗</line>
        <line lrx="2206" lry="1837" ulx="486" uly="1751">ten den 9. dieſes Monats von Oſtende ab, und</line>
        <line lrx="2209" lry="1944" ulx="487" uly="1855">hatten immer einen ſehr guͤnſtigen Wind, der noch</line>
        <line lrx="2209" lry="2049" ulx="493" uly="1953">anhaͤlt. Eine Seereiſe in einem der ſchoͤnſten Fruͤh⸗</line>
        <line lrx="2204" lry="2160" ulx="486" uly="2070">linge, wie es der heurige iſt, war wirklich etwas</line>
        <line lrx="2207" lry="2275" ulx="485" uly="2178">Reitzendes; und man kann ſich gar nichts praͤchti⸗</line>
        <line lrx="2201" lry="2381" ulx="483" uly="2296">geres denken, oder ſehen, als den Aufgang der</line>
        <line lrx="2209" lry="2502" ulx="489" uly="2402">Sonne, wie man ihn bey guter Witterung auf</line>
        <line lrx="2206" lry="2601" ulx="486" uly="2501">dem Verdecke eines Schiffes ſieht. — Meinen</line>
        <line lrx="2205" lry="2712" ulx="479" uly="2622">Freund und Reiſegefaͤhrten H— ließ ich in Oſtende</line>
        <line lrx="2202" lry="2820" ulx="478" uly="2728">zuruͤck. Ob er ſeiner Geſchaͤfte halber zuruͤcke</line>
        <line lrx="2209" lry="2931" ulx="480" uly="2841">blieb, oder ob er ſich — denn einbilderiſch iſt er —</line>
        <line lrx="2203" lry="3038" ulx="482" uly="2953">vor einem Sturme fuͤrchtete: weil er etliche grau⸗</line>
        <line lrx="2207" lry="3143" ulx="481" uly="3059">dunkle Wolken am Himmel ſah, das iſt mir un⸗</line>
        <line lrx="2200" lry="3249" ulx="483" uly="3166">bekannt. Es wiederfuhr mir nicht das geringſte</line>
        <line lrx="2198" lry="3359" ulx="480" uly="3271">Ungluͤck auf der ganzen Hieherreiſe, auſſer, daß</line>
      </zone>
      <zone lrx="2249" lry="3480" type="textblock" ulx="481" uly="3375">
        <line lrx="2249" lry="3480" ulx="481" uly="3375">ich meine Schlafmuͤtze verlor, die vermuthlich ir⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2188" lry="3578" type="textblock" ulx="473" uly="3482">
        <line lrx="2188" lry="3578" ulx="473" uly="3482">gendwo in einem Gaſthofe zuruͤcke geblieben iſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2208" lry="3773" type="textblock" ulx="2118" uly="3717">
        <line lrx="2208" lry="3773" ulx="2118" uly="3717">er⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="148" type="page" xml:id="s_AhI149-2_148">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_148.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="3180" lry="3062" type="textblock" ulx="975" uly="690">
        <line lrx="3180" lry="781" ulx="1037" uly="690">erſtemal auf die Boͤrfe. Ich werde jede Gelegen⸗ 4</line>
        <line lrx="3180" lry="897" ulx="1031" uly="802">heit zu benuͤtzen ſuchen, die mich zu meinen kuͤnf⸗ le</line>
        <line lrx="3180" lry="996" ulx="1033" uly="908">tigen Berufsgeſchaͤften tuͤchtiger machen kann. ſe</line>
        <line lrx="3179" lry="1105" ulx="1033" uly="1017">Moͤchten Sie ſich doch, mein beſter Vater recht 9</line>
        <line lrx="3180" lry="1211" ulx="1032" uly="1124">wohl, und von der letzten ſehr gefaͤhrlichen Krank. d</line>
        <line lrx="3180" lry="1325" ulx="1027" uly="1219">heit wiederum vollkommen hergeſtellt beſinden! 4</line>
        <line lrx="3180" lry="1445" ulx="1028" uly="1344">Dieſe wird mir die angenehmſte Nachricht ſeyn, 6</line>
        <line lrx="3180" lry="1546" ulx="1023" uly="1446">die ich noch in London zu hoͤren wuͤnſche. Mei⸗ EI</line>
        <line lrx="3180" lry="1651" ulx="1027" uly="1561">ner lieben guten Mutter kuͤſſe ich die Haͤnde, und n</line>
        <line lrx="3180" lry="1761" ulx="1023" uly="1673">bin, ſo lange ich athme, D ler</line>
        <line lrx="3180" lry="1931" ulx="975" uly="1791">L. den in</line>
        <line lrx="3180" lry="2071" ulx="1559" uly="1856">Ihr ttemnehirſemer Sohn F</line>
        <line lrx="3179" lry="2199" ulx="3132" uly="2135">en</line>
        <line lrx="3177" lry="2302" ulx="2119" uly="2223">”?YUMU gen</line>
        <line lrx="3180" lry="2415" ulx="1829" uly="2314">X. c⸗</line>
        <line lrx="2530" lry="2566" ulx="1228" uly="2471">Eines Freundes an einen Freund.</line>
        <line lrx="3179" lry="2733" ulx="1021" uly="2644">London, mein Lieber! iſt eine praͤchtige, eine</line>
        <line lrx="3180" lry="2847" ulx="984" uly="2746">herrliche Stadt, das iſt wahr. Ich bin bereits H</line>
        <line lrx="3180" lry="2965" ulx="1008" uly="2859">drey Monate hier, und noch lange habe ich mich</line>
        <line lrx="3180" lry="3062" ulx="1005" uly="2966">daran nicht ſatt geſehen. Paris mag mehrere ei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2774" lry="3816" type="textblock" ulx="976" uly="3078">
        <line lrx="2729" lry="3170" ulx="1005" uly="3078">gentlich ſogenannte Pallaͤſte mit Vorhoͤfen, Fluͤgeln</line>
        <line lrx="2731" lry="3281" ulx="998" uly="3186">u ſ. f. zaͤhlen, aber mehrere und zwar große</line>
        <line lrx="2727" lry="3392" ulx="998" uly="3292">und recht ſchoͤne Haͤuſer zaͤhlt London. Dazu</line>
        <line lrx="2774" lry="3499" ulx="996" uly="3401">ſchlieſſen ſich noch viele Landhaͤuſer und Doͤrfer ſo</line>
        <line lrx="2722" lry="3597" ulx="976" uly="3502">dicht an die Stadt an, daß ſie gleichſam ein un⸗</line>
        <line lrx="2724" lry="3721" ulx="992" uly="3612">geheures Ganzes damit machen, das unuͤberſehlich</line>
        <line lrx="2697" lry="3816" ulx="2613" uly="3736">iſt.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="149" type="page" xml:id="s_AhI149-2_149">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_149.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="178" lry="1614" type="textblock" ulx="0" uly="764">
        <line lrx="174" lry="849" ulx="0" uly="764">neinenin⸗</line>
        <line lrx="178" lry="949" ulx="0" uly="870">chen knn.</line>
        <line lrx="170" lry="1063" ulx="12" uly="978">Vattr nate</line>
        <line lrx="176" lry="1166" ulx="1" uly="1090">chen Krant⸗</line>
        <line lrx="176" lry="1275" ulx="22" uly="1202">cnden!</line>
        <line lrx="159" lry="1614" ulx="0" uly="1533">ande, unn</line>
      </zone>
      <zone lrx="159" lry="1976" type="textblock" ulx="4" uly="1903">
        <line lrx="159" lry="1976" ulx="4" uly="1903">umm She</line>
      </zone>
      <zone lrx="48" lry="2545" type="textblock" ulx="0" uly="2480">
        <line lrx="48" lry="2545" ulx="0" uly="2480">nd.</line>
      </zone>
      <zone lrx="125" lry="3826" type="textblock" ulx="0" uly="2638">
        <line lrx="125" lry="2721" ulx="0" uly="2638">, Ane</line>
        <line lrx="119" lry="2820" ulx="15" uly="2750">hereits</line>
        <line lrx="125" lry="2948" ulx="2" uly="2862">G nich</line>
        <line lrx="122" lry="3063" ulx="2" uly="2976">hrere e⸗</line>
        <line lrx="114" lry="3176" ulx="12" uly="3086">Fie</line>
        <line lrx="116" lry="3284" ulx="2" uly="3200"> gofe</line>
        <line lrx="112" lry="3393" ulx="31" uly="3319">Nu</line>
        <line lrx="102" lry="3502" ulx="0" uly="3423">fer /</line>
        <line lrx="87" lry="3605" ulx="2" uly="3540">in</line>
        <line lrx="73" lry="3725" ulx="0" uly="3638">⸗</line>
        <line lrx="59" lry="3826" ulx="21" uly="3747">ſ</line>
      </zone>
      <zone lrx="2233" lry="3128" type="textblock" ulx="485" uly="683">
        <line lrx="2224" lry="771" ulx="517" uly="683">iſt. Man glaubt eine halbe Welt von Menſchen</line>
        <line lrx="2228" lry="877" ulx="513" uly="792">beyſammen zu ſehen, wenn man dieſe Hauptſtadt</line>
        <line lrx="2230" lry="988" ulx="511" uly="906">ſieht; und alles lebt, alles regt ſich. Ueberhaupt</line>
        <line lrx="2230" lry="1098" ulx="510" uly="1014">Handel und Betriebſamkeit beſeelt die ganze Nation,</line>
        <line lrx="2231" lry="1207" ulx="511" uly="1112">die fuͤr itzt gewiß — ſelbſt die Hollaͤnder nicht aus⸗</line>
        <line lrx="2226" lry="1315" ulx="509" uly="1232">genommen — die vornehmſte Handelsnation in der</line>
        <line lrx="2225" lry="1426" ulx="507" uly="1341">Welt iſt. Ihrem Auftrage gemaͤß erkundigte ich</line>
        <line lrx="2233" lry="1538" ulx="500" uly="1448">mich vorzuͤglich und zuerſt um die Bank, und ich</line>
        <line lrx="2220" lry="1643" ulx="499" uly="1557">muß Ihnen ſagen, die Vorſicht und die darinn</line>
        <line lrx="2219" lry="1757" ulx="495" uly="1666">herrſchende Ordnung iſt ganz auſſerordentlich. Ge⸗</line>
        <line lrx="2220" lry="1869" ulx="494" uly="1771">ſtern beſuchte ich unſern Landsmann, den Herrn</line>
        <line lrx="2222" lry="1969" ulx="495" uly="1882">W—, der ſich Ihnen empfiehlt, und ſie auch ein⸗</line>
        <line lrx="2219" lry="2074" ulx="496" uly="1984">mal in London zu ſehen wuͤnſcht. Ob er ſchon ein</line>
        <line lrx="2218" lry="2179" ulx="493" uly="2090">großer Kuͤnſtler in ſeinem Fache iſt, der ſeines Glei⸗</line>
        <line lrx="2215" lry="2290" ulx="493" uly="2198">chen ſucht, ſo mußte er ſich doch anfaͤnglich recht</line>
        <line lrx="2216" lry="2395" ulx="488" uly="2294">ſehr einſchraͤnken, und beynahe mit der Duͤrftigkeit</line>
        <line lrx="2214" lry="2502" ulx="488" uly="2404">kaͤmpfen. — Eben war ich im Begriffe mit Herrn</line>
        <line lrx="2214" lry="2610" ulx="485" uly="2517">H—, zu ſprechen, und ihm die mir mitgegebene</line>
        <line lrx="2211" lry="2723" ulx="485" uly="2624">Kuͤſte einzuliefern: man ſagt mir aber, er ſey nach</line>
        <line lrx="2210" lry="2831" ulx="489" uly="2729">Neuyork fort, und komme vor einem Jahre nicht</line>
        <line lrx="2209" lry="2934" ulx="487" uly="2843">wieder. Was ſoll ich alſo mit der Kuͤſte thun? —</line>
        <line lrx="2212" lry="3046" ulx="486" uly="2946">Ich erwarte Ihren Entſchluß, und bin mit ganzer</line>
        <line lrx="674" lry="3128" ulx="488" uly="3053">Seele</line>
      </zone>
      <zone lrx="2204" lry="3392" type="textblock" ulx="571" uly="3223">
        <line lrx="836" lry="3295" ulx="571" uly="3223">L. den</line>
        <line lrx="2204" lry="3392" ulx="1865" uly="3312">Der Ihrige</line>
      </zone>
      <zone lrx="2117" lry="3489" type="textblock" ulx="1925" uly="3409">
        <line lrx="2117" lry="3489" ulx="1925" uly="3409">C. R.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2197" lry="3808" type="textblock" ulx="2048" uly="3728">
        <line lrx="2197" lry="3808" ulx="2048" uly="3728">XII.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="150" type="page" xml:id="s_AhI149-2_150">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_150.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1722" lry="600" type="textblock" ulx="1608" uly="593">
        <line lrx="1722" lry="600" ulx="1608" uly="593">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2127" lry="996" type="textblock" ulx="1523" uly="721">
        <line lrx="1900" lry="788" ulx="1750" uly="721">XII.</line>
        <line lrx="2127" lry="996" ulx="1523" uly="920">Ein anderer.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1594" lry="1181" type="textblock" ulx="1092" uly="1110">
        <line lrx="1594" lry="1181" ulx="1092" uly="1110">Theurer Freund!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2685" lry="1991" type="textblock" ulx="947" uly="1261">
        <line lrx="2684" lry="1343" ulx="1035" uly="1261">Dasmal von Livorno nach Genua auf der See</line>
        <line lrx="2677" lry="1451" ulx="952" uly="1368">gegangen, und die Tage meines Lebens nicht mehr;</line>
        <line lrx="2685" lry="1574" ulx="949" uly="1479">denn heute in der Racht haͤtte ich beynahe das</line>
        <line lrx="2679" lry="1672" ulx="952" uly="1585">Drittheil der faͤmmtlichen Waaren, und ſelbſt mein</line>
        <line lrx="2685" lry="1775" ulx="947" uly="1689">Leben mit verloren. Glauben Sie es, mein Be⸗</line>
        <line lrx="2683" lry="1885" ulx="947" uly="1791">ſter! Schrecklichers laͤßt ſich gar nichts denken, als</line>
        <line lrx="2683" lry="1991" ulx="947" uly="1899">der Sturm war, den wir ſelbſt im Angeſichte des</line>
      </zone>
      <zone lrx="2688" lry="2101" type="textblock" ulx="948" uly="2013">
        <line lrx="2688" lry="2101" ulx="948" uly="2013">Hafens von Genua auszuſtehen hatten. Wer haͤtte</line>
      </zone>
      <zone lrx="2681" lry="2425" type="textblock" ulx="940" uly="2121">
        <line lrx="2678" lry="2205" ulx="945" uly="2121">ſich aber ſo etwas nur auch denken oder vorſtellen</line>
        <line lrx="2681" lry="2334" ulx="940" uly="2216">ſollen? Wir ſegelten beym guͤnſtigſten Winde mit⸗</line>
        <line lrx="2677" lry="2425" ulx="940" uly="2344">ten in der Nacht von Livorno ab. Die Nacht war</line>
      </zone>
      <zone lrx="2683" lry="2750" type="textblock" ulx="940" uly="2440">
        <line lrx="2683" lry="2556" ulx="942" uly="2440">recht ſchoͤn und helle, der Mond aber blaſſer als</line>
        <line lrx="2681" lry="2653" ulx="941" uly="2553">ſonſt, und er ſchien — ſo dachte ich mir nach</line>
        <line lrx="2682" lry="2750" ulx="940" uly="2659">der Hand — gleichſam mitleidig auf uns herunter</line>
      </zone>
      <zone lrx="2677" lry="3818" type="textblock" ulx="928" uly="2767">
        <line lrx="2673" lry="2854" ulx="939" uly="2767">zu blicken. Kaum verlohren wir die italiaͤniſchen</line>
        <line lrx="2677" lry="2960" ulx="943" uly="2864">Gebirge aus dem Geſichte, ſo ward die Luft ſo</line>
        <line lrx="2674" lry="3068" ulx="938" uly="2982">ſtill, daß wir den Anker werfen mußten. Nach</line>
        <line lrx="2674" lry="3179" ulx="937" uly="3084">zwey Stunden beylaͤufig, kam der uns guͤnſtige</line>
        <line lrx="2667" lry="3284" ulx="938" uly="3201">Wind wiederum, hielt aber gar nicht lange an,</line>
        <line lrx="2663" lry="3391" ulx="934" uly="3309">denn auf einmal brach ein ſo gewaltiger — mit</line>
        <line lrx="2667" lry="3503" ulx="937" uly="3413">Donner und Regen vermiſchter Sturm aus, daß</line>
        <line lrx="2665" lry="3602" ulx="932" uly="3516">wir ſtiegen und ſanken, und hin und her gewor⸗</line>
        <line lrx="2664" lry="3713" ulx="928" uly="3626">fen wurden, wie es dem Wind und Wellen ge⸗</line>
        <line lrx="2666" lry="3818" ulx="2554" uly="3738">faͤl⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2209" type="textblock" ulx="2991" uly="714">
        <line lrx="3168" lry="803" ulx="2997" uly="714">ſlg war.</line>
        <line lrx="3180" lry="909" ulx="2996" uly="823">gech und</line>
        <line lrx="3180" lry="1013" ulx="2997" uly="935">nal die ſch</line>
        <line lrx="3180" lry="1125" ulx="3002" uly="1046">ſer Auge</line>
        <line lrx="3168" lry="1236" ulx="3011" uly="1157">ſch anmnel</line>
        <line lrx="3180" lry="1338" ulx="3014" uly="1263">bon, munr/</line>
        <line lrx="3177" lry="1495" ulx="3000" uly="1372">ℳ6 uum</line>
        <line lrx="3164" lry="1557" ulx="2991" uly="1477">leſhreiben</line>
        <line lrx="3175" lry="1673" ulx="2992" uly="1501">Raſegefährt “</line>
        <line lrx="3180" lry="1769" ulx="2994" uly="1715">ntr in eine</line>
        <line lrx="3180" lry="1889" ulx="2991" uly="1811">Na ſcheie ar</line>
        <line lrx="3180" lry="1999" ulx="2997" uly="1919">eche</line>
        <line lrx="3180" lry="2113" ulx="3003" uly="2031">le Heiſge</line>
        <line lrx="3180" lry="2209" ulx="2996" uly="2132">Gemuthe N</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2329" type="textblock" ulx="2942" uly="2241">
        <line lrx="3180" lry="2329" ulx="2942" uly="2241">(, de ung</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3097" type="textblock" ulx="2988" uly="2354">
        <line lrx="3159" lry="2429" ulx="2988" uly="2354">ein tend und</line>
        <line lrx="3177" lry="2554" ulx="2990" uly="2464">Wiſen Sr,</line>
        <line lrx="3180" lry="2656" ulx="2990" uly="2576">Ws vil</line>
        <line lrx="3166" lry="2772" ulx="2993" uly="2687">ſaunn hatte</line>
        <line lrx="3170" lry="2882" ulx="2991" uly="2792">ſcha Gee</line>
        <line lrx="3159" lry="2992" ulx="2999" uly="2900">ſer Sh⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="3097" ulx="3010" uly="3004">ſief auf</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3206" type="textblock" ulx="3013" uly="3112">
        <line lrx="3180" lry="3206" ulx="3013" uly="3112">brnch! I</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3419" type="textblock" ulx="3010" uly="3224">
        <line lrx="3180" lry="3310" ulx="3013" uly="3224">ihn, o!</line>
        <line lrx="3180" lry="3419" ulx="3010" uly="3331">waͤre! H</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3539" type="textblock" ulx="2940" uly="3445">
        <line lrx="3180" lry="3539" ulx="2940" uly="3445">demm gwoe</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3642" type="textblock" ulx="3003" uly="3554">
        <line lrx="3180" lry="3642" ulx="3003" uly="3554">llſo die S</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3759" type="textblock" ulx="2926" uly="3672">
        <line lrx="3180" lry="3759" ulx="2926" uly="3672"> ins 9</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="151" type="page" xml:id="s_AhI149-2_151">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_151.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="166" lry="3830" type="textblock" ulx="0" uly="1894">
        <line lrx="163" lry="1976" ulx="5" uly="1894">geſchu de</line>
        <line lrx="166" lry="2081" ulx="18" uly="1999">Ver hant</line>
        <line lrx="151" lry="2188" ulx="0" uly="2114"> horſelin</line>
        <line lrx="149" lry="2517" ulx="0" uly="2445">laſſr a</line>
        <line lrx="141" lry="2632" ulx="0" uly="2546">m. uch</line>
        <line lrx="138" lry="2744" ulx="5" uly="2666">erunter</line>
        <line lrx="131" lry="2852" ulx="0" uly="2775">aniſchen</line>
        <line lrx="135" lry="2960" ulx="21" uly="2881">Auft ſe</line>
        <line lrx="130" lry="3066" ulx="0" uly="2987">1 M</line>
        <line lrx="127" lry="3187" ulx="18" uly="3099">ginſtge</line>
        <line lrx="126" lry="3299" ulx="0" uly="3225">vge an/</line>
        <line lrx="124" lry="3395" ulx="0" uly="3322">— Mt</line>
        <line lrx="122" lry="3514" ulx="0" uly="3429">1, M</line>
        <line lrx="104" lry="3624" ulx="20" uly="3554">Gllul⸗</line>
        <line lrx="100" lry="3726" ulx="0" uly="3657"> ge⸗</line>
        <line lrx="105" lry="3830" ulx="43" uly="3752">fäͤl⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2173" lry="3829" type="textblock" ulx="426" uly="701">
        <line lrx="2173" lry="794" ulx="440" uly="701">faͤllig war. Die dickſte Nacht umhuͤllte uns zu⸗</line>
        <line lrx="2172" lry="902" ulx="440" uly="816">gleich, und wir ſahen nichts, als wenn uns manch⸗</line>
        <line lrx="2168" lry="1018" ulx="441" uly="918">mal die ſchrecklichen Blitze den nahen Tod vor un⸗</line>
        <line lrx="2161" lry="1121" ulx="442" uly="1033">ſern Augen ſehen ließen. — Freund! Man muß</line>
        <line lrx="2168" lry="1226" ulx="442" uly="1141">ſich einmal in aͤhnlichen Umſtaͤnden befunden ha⸗</line>
        <line lrx="2171" lry="1335" ulx="443" uly="1245">ben, wenn man das Fuͤrchterliche eines ſo wuͤthen⸗</line>
        <line lrx="2168" lry="1445" ulx="439" uly="1356">den Sturms fuͤhlen will, wie dieſer war, denn</line>
        <line lrx="2166" lry="1554" ulx="434" uly="1458">beſchreiben laͤßt er ſich nicht. Ein Theil unſerer</line>
        <line lrx="2166" lry="1668" ulx="437" uly="1569">Reiſegefaͤhrten betete, der andere ſchalt. Dort ſaß</line>
        <line lrx="2164" lry="1774" ulx="438" uly="1680">einer in einem Winkel des Schiffes und winſelte;</line>
        <line lrx="2166" lry="1880" ulx="433" uly="1790">da ſchrie ein anderer zu Gott, verſprach ihm die</line>
        <line lrx="2164" lry="1991" ulx="433" uly="1899">ernſtlichſte Beſſerung ſeines Lebens, und rief zugleich</line>
        <line lrx="2165" lry="2099" ulx="433" uly="2008">alle Heiligen an. Ich ſaß zwar zitternd, aber im</line>
        <line lrx="2165" lry="2209" ulx="433" uly="2109">Gemuͤthe doch ruhig im Gemeinzimmer des Schif⸗</line>
        <line lrx="2159" lry="2313" ulx="428" uly="2217">fes, da ungefaͤhr ein hollaͤndiſcher Kaufmann her⸗</line>
        <line lrx="2161" lry="2425" ulx="427" uly="2328">ein trat und zu mir ſagte: da ſitzen Sie ſo ruhig?</line>
        <line lrx="2163" lry="2531" ulx="430" uly="2440">Wiſſen Sie, daß wir in großer Gefahr ſind? —</line>
        <line lrx="2161" lry="2637" ulx="429" uly="2552">Was will ich anders thun? war meine Antwort.</line>
        <line lrx="2162" lry="2750" ulx="434" uly="2660">Kaum hatte ich das geſagt, ſo hoͤrte ich ein graͤu⸗</line>
        <line lrx="2162" lry="2858" ulx="426" uly="2762">liches Getoͤſe der von einem nahen Felſen auf un⸗</line>
        <line lrx="2163" lry="2973" ulx="426" uly="2870">ſer Schiff zuruͤckprellenden Wellen. Das Schiff</line>
        <line lrx="2157" lry="3081" ulx="430" uly="2976">ſtieß auf und alles ſchrie: Schiffbruch! Schiff⸗</line>
        <line lrx="2164" lry="3186" ulx="430" uly="3083">bruch! Ich wandte mich zum Kapitain und fragte</line>
        <line lrx="2157" lry="3293" ulx="431" uly="3194">ihn, ob denn gar kein Rettungsmittel mehr uͤbrig</line>
        <line lrx="2158" lry="3386" ulx="436" uly="3296">waͤre? Keines, ſagte er, als wenn wir etwa mit</line>
        <line lrx="2156" lry="3505" ulx="431" uly="3409">dem großen Boote entrinnen koͤnnten. Wir zogen</line>
        <line lrx="2156" lry="3614" ulx="435" uly="3516">alſo die Segel ein, ließen alle Anker fallen, ſpran⸗</line>
        <line lrx="2155" lry="3728" ulx="436" uly="3626">gen ins Boot, und erreichten gluͤcklich die Rhede,</line>
        <line lrx="2152" lry="3829" ulx="2052" uly="3757">der</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="152" type="page" xml:id="s_AhI149-2_152">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_152.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2734" lry="2711" type="textblock" ulx="1004" uly="681">
        <line lrx="2734" lry="766" ulx="1013" uly="681">der wir ſehr nahe waren. Im B— ſchen Hauſe</line>
        <line lrx="2729" lry="872" ulx="1014" uly="790">ward ich recht gut aufgenommen. Geſtern lag ich</line>
        <line lrx="2734" lry="992" ulx="1016" uly="899">den ganzen Tag im Bette, und ruhete zur Erho⸗</line>
        <line lrx="2730" lry="1096" ulx="1013" uly="1006">lung meiner Kraͤfte aus. Roch jetzt bin ich ganz</line>
        <line lrx="2727" lry="1207" ulx="1014" uly="1109">aus meiner Faſſung, daß ich Ihnen, mein Beſter!</line>
        <line lrx="2732" lry="1309" ulx="1013" uly="1220">weiter nichts anders ſchreiben kann, als ich bin</line>
        <line lrx="2732" lry="1412" ulx="1011" uly="1329">der augenſcheinlichſten Todesgefahr entronnen, und</line>
        <line lrx="2733" lry="1520" ulx="1010" uly="1428">jetzt weiß ich erſt den Werth meines Lebens zu ſchaͤ⸗</line>
        <line lrx="2733" lry="1631" ulx="1015" uly="1540">tzen. Fuͤr heute keine Zeile mehr, denn ich bin</line>
        <line lrx="2733" lry="1734" ulx="1008" uly="1649">ſehr matt und an Kraͤften erſchoͤpft, aber morgen</line>
        <line lrx="2734" lry="1843" ulx="1014" uly="1760">werde ich Ihnen umſtaͤndlich berichten, wie es</line>
        <line lrx="2733" lry="1946" ulx="1012" uly="1861">mit unſern Geſchaͤften ſtehe, in der Hauptſache —</line>
        <line lrx="2733" lry="2057" ulx="1012" uly="1971">gut. Das Schiff hat geſcheitert und ſteckt noch</line>
        <line lrx="2731" lry="2169" ulx="1010" uly="2081">auf der Spitze eines aus dem Grunde des Meeres</line>
        <line lrx="2728" lry="2276" ulx="1005" uly="2186">hervorragenden Felſens. Wenn doch nur die mit⸗</line>
        <line lrx="2729" lry="2384" ulx="1006" uly="2295">gebrachten Waaren gerettet wuͤrden! das hoffe ich</line>
        <line lrx="2734" lry="2498" ulx="1007" uly="2408">doch noch, und bin mit einem Herzen voll Freund⸗</line>
        <line lrx="1186" lry="2601" ulx="1004" uly="2519">ſchaft</line>
        <line lrx="2059" lry="2711" ulx="1927" uly="2620">Ihr</line>
      </zone>
      <zone lrx="2590" lry="2920" type="textblock" ulx="1004" uly="2739">
        <line lrx="1242" lry="2827" ulx="1004" uly="2739">G. den</line>
        <line lrx="2590" lry="2920" ulx="1167" uly="2822">“ C.==r.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2718" lry="3752" type="textblock" ulx="2544" uly="3687">
        <line lrx="2718" lry="3752" ulx="2544" uly="3687">XIII.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2631" type="textblock" ulx="3034" uly="2552">
        <line lrx="3180" lry="2631" ulx="3034" uly="2552">e Sien</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2857" type="textblock" ulx="2978" uly="2662">
        <line lrx="3180" lry="2756" ulx="2978" uly="2662"> mne</line>
        <line lrx="3180" lry="2857" ulx="2978" uly="2769"> N</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3287" type="textblock" ulx="3040" uly="2875">
        <line lrx="3180" lry="2956" ulx="3040" uly="2875">Schos</line>
        <line lrx="3180" lry="3069" ulx="3052" uly="2986">ſo lha</line>
        <line lrx="3180" lry="3180" ulx="3055" uly="3090">deſo he</line>
        <line lrx="3180" lry="3287" ulx="3055" uly="3211">von ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3625" type="textblock" ulx="2980" uly="3301">
        <line lrx="3155" lry="3394" ulx="3049" uly="3301">Vater</line>
        <line lrx="3180" lry="3508" ulx="2980" uly="3410">funf</line>
        <line lrx="3169" lry="3625" ulx="2980" uly="3526">lten,</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3790" type="textblock" ulx="2981" uly="3634">
        <line lrx="3180" lry="3723" ulx="3058" uly="3634">S</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="153" type="page" xml:id="s_AhI149-2_153">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_153.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="168" lry="792" type="textblock" ulx="0" uly="771">
        <line lrx="168" lry="792" ulx="0" uly="771">2 4 1</line>
      </zone>
      <zone lrx="205" lry="2508" type="textblock" ulx="0" uly="1000">
        <line lrx="190" lry="1081" ulx="5" uly="1000"> bin ich gen</line>
        <line lrx="205" lry="1297" ulx="0" uly="1217">„ As i dn</line>
        <line lrx="203" lry="1393" ulx="0" uly="1328">ronnen, und</line>
        <line lrx="197" lry="1510" ulx="1" uly="1427">hens in ſch⸗</line>
        <line lrx="194" lry="1619" ulx="10" uly="1543">denn ich in</line>
        <line lrx="196" lry="1735" ulx="7" uly="1657">aber notgen</line>
        <line lrx="190" lry="1832" ulx="0" uly="1767">in, vie 6</line>
        <line lrx="194" lry="2060" ulx="0" uly="1981">d ſeckt noch</line>
        <line lrx="189" lry="2163" ulx="0" uly="2091"> s Munns</line>
        <line lrx="175" lry="2269" ulx="0" uly="2197">ue Me mi⸗</line>
        <line lrx="175" lry="2393" ulx="7" uly="2308"> hoft ich</line>
        <line lrx="181" lry="2508" ulx="3" uly="2421">nol Ireund⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="115" lry="2937" type="textblock" ulx="25" uly="2858">
        <line lrx="115" lry="2937" ulx="25" uly="2858">4-¹.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1508" lry="599" type="textblock" ulx="1106" uly="577">
        <line lrx="1508" lry="586" ulx="1372" uly="577">—</line>
        <line lrx="1505" lry="599" ulx="1106" uly="586">— α</line>
      </zone>
      <zone lrx="1396" lry="765" type="textblock" ulx="1220" uly="698">
        <line lrx="1396" lry="765" ulx="1220" uly="698">XIII.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1785" lry="993" type="textblock" ulx="816" uly="920">
        <line lrx="1785" lry="993" ulx="816" uly="920">Wieder ein anderer.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1227" lry="1178" type="textblock" ulx="586" uly="1106">
        <line lrx="1227" lry="1178" ulx="586" uly="1106">Hochgeehrteſter Herr!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2197" lry="2845" type="textblock" ulx="431" uly="1256">
        <line lrx="2156" lry="1346" ulx="532" uly="1256">Sie verlangen ſo viel auf einmal von mir zu</line>
        <line lrx="2159" lry="1454" ulx="440" uly="1363">wiſſen, ſo viel, daß ich heute alle Ihre Wuͤnſche</line>
        <line lrx="2160" lry="1557" ulx="439" uly="1469">unmoͤglich befriedigen kann; denn ich bin durch Ge⸗</line>
        <line lrx="2152" lry="1667" ulx="439" uly="1579">ſchaͤfte gehindert, die ſich nicht verſchieben laſſen.</line>
        <line lrx="2154" lry="1776" ulx="444" uly="1695">Geſchwinde alſo zu den erheblichſten Punkten. Ihr</line>
        <line lrx="2159" lry="1887" ulx="440" uly="1791">vortreflicher Sohn betraͤgt ſich auf unſerer hohen</line>
        <line lrx="2153" lry="2001" ulx="434" uly="1906">Schule ſo, daß ihn jedermann liebt und hochſchaͤtzt.</line>
        <line lrx="2158" lry="2105" ulx="443" uly="2015">Er gleitet nicht bloß, wie viele unſrer jungen Burſche</line>
        <line lrx="2161" lry="2207" ulx="439" uly="2118">auf der Oberflaͤche der Wiſſenſchaften herum, ſon⸗</line>
        <line lrx="2156" lry="2316" ulx="438" uly="2221">dern ſtudiert maͤnnlich und unermuͤdet. Dabey iſt</line>
        <line lrx="2197" lry="2425" ulx="436" uly="2331">ſeine Auffuͤhrung untadelhaft. Sie erleben ganz</line>
        <line lrx="2158" lry="2526" ulx="442" uly="2435">gewiß viele Freude und Ehre an ihm, darauf duͤr⸗</line>
        <line lrx="2157" lry="2633" ulx="435" uly="2536">fen Sie auf mein Wort zaͤhlen. S—s Sohn iſt</line>
        <line lrx="2159" lry="2741" ulx="431" uly="2650">deſto ungezogener und ausgelaſſener. Dieſen beſſert</line>
        <line lrx="2158" lry="2845" ulx="433" uly="2759">keine Zuͤchtigung, denn wenn man ihm auch das</line>
      </zone>
      <zone lrx="2158" lry="2958" type="textblock" ulx="425" uly="2863">
        <line lrx="2158" lry="2958" ulx="425" uly="2863">Schaͤdliche und Schaͤndliche ſeiner Handlungen noch</line>
      </zone>
      <zone lrx="2166" lry="3814" type="textblock" ulx="426" uly="2973">
        <line lrx="2160" lry="3056" ulx="434" uly="2973">ſo lebhaft vor die Augen hinhaͤlt, ſo beharrt er</line>
        <line lrx="2164" lry="3168" ulx="436" uly="3077">deſto hartnaͤckiger darauf, weil ihm das Boͤſe da—</line>
        <line lrx="2160" lry="3275" ulx="436" uly="3182">von gefaͤllt. Wie ſehr iſt ſein guter rechtſchaffener</line>
        <line lrx="2162" lry="3377" ulx="428" uly="3288">Vater zu bedauren! Die uͤberſchickte Rolle von</line>
        <line lrx="2163" lry="3489" ulx="426" uly="3400">fuͤnf und zwanzig Thalern habe ich richtig er⸗</line>
        <line lrx="2158" lry="3605" ulx="427" uly="3510">halten, ſie war aber angebrochen und doch fehlte</line>
        <line lrx="2166" lry="3704" ulx="429" uly="3614">kein Stuͤck. Wie kommt das? — Die Meſſe lief</line>
        <line lrx="2155" lry="3814" ulx="1951" uly="3732">außer⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="154" type="page" xml:id="s_AhI149-2_154">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_154.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1173" lry="615" type="textblock" ulx="1033" uly="542">
        <line lrx="1173" lry="615" ulx="1033" uly="542">142</line>
      </zone>
      <zone lrx="2746" lry="787" type="textblock" ulx="1026" uly="672">
        <line lrx="2746" lry="787" ulx="1026" uly="672">außerordentlich ſchlecht ab. Es waren beynahe meh⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2811" lry="896" type="textblock" ulx="1027" uly="800">
        <line lrx="2811" lry="896" ulx="1027" uly="800">rere Verkaͤufer als Kaͤufer da, und daran mag wohl</line>
      </zone>
      <zone lrx="2761" lry="3039" type="textblock" ulx="937" uly="915">
        <line lrx="2740" lry="996" ulx="1028" uly="915">der allenthalben in unſern Gegenden einreiſſende</line>
        <line lrx="2750" lry="1103" ulx="973" uly="1004">Geldmangel ſchuld ſeyn. Das Schiff, der Qoͤwe,</line>
        <line lrx="2745" lry="1211" ulx="1022" uly="1128">kam geſtern mit der reicheſten Ladung in unſerm</line>
        <line lrx="2749" lry="1326" ulx="1023" uly="1228">Hafen an, folglich koͤnnen Sie ſich nach einer un⸗</line>
        <line lrx="2753" lry="1429" ulx="1023" uly="1332">gegruͤndeten Furcht und etlichen ſchlaſoſen Raͤchten</line>
        <line lrx="2755" lry="1525" ulx="1029" uly="1441">wiederum gaͤnzlich beruhigen. Der alte R— lebt</line>
        <line lrx="2758" lry="1641" ulx="977" uly="1546">auch noch. Er iſt noch ganz munter, und laͤßt</line>
        <line lrx="2753" lry="1744" ulx="1023" uly="1658">ſich vom Tode bey weitem noch nichts traͤumen.</line>
        <line lrx="2759" lry="1851" ulx="937" uly="1758">Ich gieng auf der Stelle zu ihm hin, und hinter⸗</line>
        <line lrx="2760" lry="1957" ulx="1005" uly="1869">brachte ihm alles, was Sie ihm durch mich wiſ⸗</line>
        <line lrx="2761" lry="2062" ulx="1026" uly="1976">ſen ließen. Schon gut, unterbrach er mich, in⸗</line>
        <line lrx="2757" lry="2171" ulx="1022" uly="2082">dem er zugleich ſeinen Knaſter anzuͤndete, und lehnte</line>
        <line lrx="2751" lry="2282" ulx="1023" uly="2194">ſich an ſeinen Theetiſch hin. Meine Empfehlung!</line>
        <line lrx="2755" lry="2390" ulx="1023" uly="2299">Außer ſeinem ſchon gut und außer ſeiner Empfeh⸗</line>
        <line lrx="2753" lry="2505" ulx="1025" uly="2411">lung weiß ich Ihnen alſo in der Eile nichts weiter zu</line>
        <line lrx="2646" lry="2611" ulx="1024" uly="2518">ſagen, als daß ich mit aller Hochachtung bin,</line>
        <line lrx="2343" lry="2716" ulx="1700" uly="2624">Dero S=</line>
        <line lrx="2623" lry="2822" ulx="1019" uly="2743">F. den</line>
        <line lrx="2652" lry="2934" ulx="2117" uly="2860">ergebenſter Freund</line>
        <line lrx="2505" lry="3039" ulx="2269" uly="2958">F. M.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2761" lry="3804" type="textblock" ulx="2571" uly="3734">
        <line lrx="2761" lry="3804" ulx="2571" uly="3734">XIV.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3662" type="textblock" ulx="2945" uly="870">
        <line lrx="3180" lry="944" ulx="3069" uly="870">Herzen</line>
        <line lrx="3180" lry="1044" ulx="3049" uly="972">Sie ⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="1163" ulx="3022" uly="1078">ute eu</line>
        <line lrx="3178" lry="1272" ulx="3029" uly="1190">Ir Ven</line>
        <line lrx="3180" lry="1379" ulx="3022" uly="1300">ſe, Mr.</line>
        <line lrx="3180" lry="1482" ulx="2945" uly="1404">(yer tomme</line>
        <line lrx="3180" lry="1591" ulx="2948" uly="1498">AIlKde t</line>
        <line lrx="3180" lry="1702" ulx="3020" uly="1619">Hoſung, e</line>
        <line lrx="3180" lry="1810" ulx="3018" uly="1724">Ctäuchewe</line>
        <line lrx="3180" lry="1917" ulx="3017" uly="1832">ugerweh</line>
        <line lrx="3180" lry="2027" ulx="3033" uly="1942">l e</line>
        <line lrx="3180" lry="2136" ulx="3040" uly="2056">ten</line>
        <line lrx="3170" lry="2239" ulx="3034" uly="2163">W, ur</line>
        <line lrx="3175" lry="2357" ulx="2966" uly="2263">(ſchlgen</line>
        <line lrx="3180" lry="2464" ulx="2968" uly="2361">uit gent</line>
        <line lrx="3160" lry="2574" ulx="2970" uly="2489">llſchoft</line>
        <line lrx="3180" lry="2696" ulx="2971" uly="2605">ungene</line>
        <line lrx="3180" lry="2785" ulx="3043" uly="2717">K d d</line>
        <line lrx="3180" lry="2898" ulx="3056" uly="2813">WN</line>
        <line lrx="3180" lry="2996" ulx="3068" uly="2921">len S⸗</line>
        <line lrx="3168" lry="3118" ulx="3051" uly="3032">ſd ſe</line>
        <line lrx="3172" lry="3239" ulx="2970" uly="3140">un</line>
        <line lrx="3180" lry="3333" ulx="2969" uly="3244">6bgen</line>
        <line lrx="3178" lry="3439" ulx="3067" uly="3358">des A</line>
        <line lrx="3180" lry="3546" ulx="3065" uly="3472">Sien</line>
        <line lrx="3180" lry="3662" ulx="3104" uly="3587">F.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="155" type="page" xml:id="s_AhI149-2_155">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_155.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="215" lry="2639" type="textblock" ulx="0" uly="686">
        <line lrx="213" lry="788" ulx="0" uly="686">behnhe ney⸗</line>
        <line lrx="204" lry="892" ulx="0" uly="810">nran m dohl</line>
        <line lrx="196" lry="990" ulx="3" uly="917">in emſede</line>
        <line lrx="206" lry="1204" ulx="4" uly="1131">ng in unen</line>
        <line lrx="214" lry="1309" ulx="0" uly="1240">ch einer un.</line>
        <line lrx="215" lry="1427" ulx="1" uly="1346">ſen Nachten</line>
        <line lrx="212" lry="1531" ulx="0" uly="1453">n R— lebt</line>
        <line lrx="209" lry="1651" ulx="0" uly="1566">1, ud t</line>
        <line lrx="212" lry="1750" ulx="0" uly="1674"> riumen.</line>
        <line lrx="212" lry="1858" ulx="16" uly="1784">und hinter⸗</line>
        <line lrx="210" lry="1971" ulx="0" uly="1892">h wich wiß⸗</line>
        <line lrx="206" lry="2076" ulx="6" uly="2002">tr mich, in⸗</line>
        <line lrx="197" lry="2188" ulx="43" uly="2116">, und ſehnte</line>
        <line lrx="185" lry="2299" ulx="0" uly="2222">mpfeflung</line>
        <line lrx="181" lry="2413" ulx="0" uly="2331">Wnpich⸗</line>
        <line lrx="183" lry="2523" ulx="0" uly="2446">s weiter</line>
        <line lrx="139" lry="2639" ulx="0" uly="2556">ng N,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2172" lry="772" type="textblock" ulx="1227" uly="565">
        <line lrx="2172" lry="637" ulx="1381" uly="565">— 143</line>
        <line lrx="1405" lry="772" ulx="1227" uly="704">XIV.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1636" lry="972" type="textblock" ulx="591" uly="810">
        <line lrx="1636" lry="894" ulx="956" uly="810">Wieder einer.</line>
        <line lrx="1217" lry="972" ulx="591" uly="866">He rzensfreund!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2185" lry="3031" type="textblock" ulx="449" uly="949">
        <line lrx="2176" lry="1083" ulx="539" uly="949">Sie verſprachen mir, mich auf meinem Land⸗</line>
        <line lrx="2176" lry="1194" ulx="462" uly="1106">gute zu beſuchen und noch bis jetzt her halten Sie</line>
        <line lrx="2178" lry="1304" ulx="459" uly="1211">Ihr Wort nicht? Wie oft lief ich nicht zum Fen⸗</line>
        <line lrx="2176" lry="1407" ulx="451" uly="1319">ſter, verlor kein Auge aus der Straſſe, wo Sie</line>
        <line lrx="2175" lry="1514" ulx="449" uly="1426">daher kommen ſollten; freute mich uͤber jede daher⸗</line>
        <line lrx="2172" lry="1634" ulx="452" uly="1534">rollende Kutſche, wer aber immer noch in ſeiner ſuͤſſen</line>
        <line lrx="2169" lry="1733" ulx="452" uly="1637">Hofnung, Sie, mein Lieber! bey mir zu ſehen,</line>
        <line lrx="2176" lry="1842" ulx="449" uly="1740">getaͤuſcht war, der bin ich. Sie ſollen mich aber nicht</line>
        <line lrx="2171" lry="1952" ulx="449" uly="1847">laͤnger mehr zum Beſten haben. Heute uͤber acht Tage</line>
        <line lrx="2179" lry="2056" ulx="452" uly="1956">faͤlt bey uns die Kirmes ein, eines der unterhal⸗</line>
        <line lrx="2182" lry="2167" ulx="452" uly="2065">tendſten laͤndlichen Feſte. Dazu ſind ſie eingela⸗</line>
        <line lrx="2181" lry="2277" ulx="451" uly="2176">den, und ich hoffe nicht, daß ſie mir dieſe Bitte</line>
        <line lrx="2176" lry="2387" ulx="451" uly="2283">abſchlagen; denn ich halte mich zugleich an das</line>
        <line lrx="2180" lry="2484" ulx="454" uly="2389">mir gegebene Verſprechen. Sie werden eine Ge⸗</line>
        <line lrx="2179" lry="2614" ulx="450" uly="2500">ſellſchaft bey mir antreffen, die Ihnen unmoͤglich</line>
        <line lrx="2179" lry="2711" ulx="452" uly="2605">unangenehm ſeyn kann. Mein Bruder, mein Schwa⸗</line>
        <line lrx="2185" lry="2813" ulx="455" uly="2715">ger und die Frauen von beyden, die eben ſo mun⸗</line>
        <line lrx="2180" lry="2914" ulx="454" uly="2816">ter Lind, und eben ſo gut denken, wie Sie. Wol⸗</line>
        <line lrx="2180" lry="3031" ulx="458" uly="2925">len Sie etliche gute Freunde mit ſich bringen, ſo</line>
      </zone>
      <zone lrx="2185" lry="3135" type="textblock" ulx="420" uly="3037">
        <line lrx="2185" lry="3135" ulx="420" uly="3037">ſind ſie mir alle willkommen. Meine Kutſche faͤhrt</line>
      </zone>
      <zone lrx="2184" lry="3830" type="textblock" ulx="458" uly="3144">
        <line lrx="2184" lry="3243" ulx="460" uly="3144">Ihnen bis G— entgegen, ſo, daß Sie alſo mit</line>
        <line lrx="2182" lry="3355" ulx="464" uly="3251">abgewechſelten Pferden ganz gewiß gegen ſechs Uhr</line>
        <line lrx="2182" lry="3460" ulx="458" uly="3360">des Abends hier eintreffen koͤnnen. Ich erwarte</line>
        <line lrx="1561" lry="3557" ulx="459" uly="3469">Sie mit vieler Freude, und bin</line>
        <line lrx="1814" lry="3676" ulx="548" uly="3581">T. den Ihr</line>
        <line lrx="2108" lry="3757" ulx="1719" uly="3681">aufrichtiger</line>
        <line lrx="1891" lry="3830" ulx="1823" uly="3758">B</line>
      </zone>
      <zone lrx="1917" lry="3830" type="textblock" ulx="1895" uly="3802">
        <line lrx="1917" lry="3830" ulx="1895" uly="3802">*</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="156" type="page" xml:id="s_AhI149-2_156">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_156.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="3180" lry="3822" type="textblock" ulx="970" uly="654">
        <line lrx="3180" lry="790" ulx="1807" uly="654">Xv. —</line>
        <line lrx="2519" lry="937" ulx="1230" uly="850">Eines Bruders an ſeinen Bruder.</line>
        <line lrx="2698" lry="1072" ulx="1144" uly="998">Liebſter Bruder!</line>
        <line lrx="2725" lry="1214" ulx="1084" uly="1117">Ich bin eben im Begriffe an Dich zu ſchreiben,</line>
        <line lrx="3180" lry="1312" ulx="1005" uly="1213">werde ich aber auch wohl dieſen Brief vollenden N</line>
        <line lrx="3180" lry="1420" ulx="1000" uly="1320">koͤnnen, wie ich ihn angefangen habe? — Ich hbin 0N.</line>
        <line lrx="3180" lry="1531" ulx="999" uly="1436">ganz außer meiner Faſſung. Ich will ſchreiben und Nrg</line>
        <line lrx="3180" lry="1632" ulx="997" uly="1540">weiß vor Schrecken kaum mehr, was ich ſchreiben beſe ſent</line>
        <line lrx="3180" lry="1739" ulx="996" uly="1653">ſoll. Unſern lieben Vater hat heute des Morgens m ufe</line>
        <line lrx="3180" lry="1860" ulx="991" uly="1757">fruͤh der Schlag getroffen. Voll Angſt ſitze ich bey  dern</line>
        <line lrx="3168" lry="1955" ulx="991" uly="1870">ſeinem Bette, und vielleicht bey ſeinem Sterbbette, WN</line>
        <line lrx="3180" lry="2066" ulx="987" uly="1976">denn bis jetzt hat er ſich noch nicht erholt. O Mhel</line>
        <line lrx="3180" lry="2174" ulx="989" uly="2083">mein Bruder! Ich erlebte viele widrige Schick⸗ 65 Klrc</line>
        <line lrx="3180" lry="2283" ulx="984" uly="2185">ſale, die mir ſchmerzlich auffielen, aber das ſtand n ſl</line>
        <line lrx="3180" lry="2396" ulx="987" uly="2302">mein Herz noch nie aus, was es heute leidet! — aſct n</line>
        <line lrx="3174" lry="2514" ulx="987" uly="2409">Geſtern befand er ſich noch wohl, recht wohl. rr r he</line>
        <line lrx="3180" lry="2617" ulx="986" uly="2516">gieng munter und ruhig zu Bette. Des Morgens ud P</line>
        <line lrx="3180" lry="2727" ulx="981" uly="2613">um 4 Uhr ward Laͤrmen. Ich lief ins Zimmer. De ſe</line>
        <line lrx="3180" lry="2829" ulx="982" uly="2730">Er taumelte, ſank in meine Arme, und ich hatte MWnl</line>
        <line lrx="3168" lry="2953" ulx="978" uly="2831">Muͤhe genug ihn ins Bett zu bringen, denn er N</line>
        <line lrx="3165" lry="3055" ulx="979" uly="2951">rang beynahe ſchon mit dem Tdde. Die Aerzte , i</line>
        <line lrx="3178" lry="3166" ulx="978" uly="3056">geben uns wenig Hoffnung. Unſere liebe Mutter uiie</line>
        <line lrx="2699" lry="3248" ulx="978" uly="3162">weint und heult, und will durchaus, daß du heute</line>
        <line lrx="3180" lry="3388" ulx="974" uly="3269">noch hier ſeyn ſollſt. Komm! Komm! Eile! Wir nsd</line>
        <line lrx="3176" lry="3502" ulx="973" uly="3380">erwarten dich.</line>
        <line lrx="3153" lry="3710" ulx="970" uly="3493">C. den Dein⸗ Bruder 9</line>
        <line lrx="3073" lry="3708" ulx="2337" uly="3650">. P. H</line>
        <line lrx="3169" lry="3822" ulx="2407" uly="3636">D Die D</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="157" type="page" xml:id="s_AhI149-2_157">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_157.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="110" lry="908" type="textblock" ulx="0" uly="834">
        <line lrx="110" lry="908" ulx="0" uly="834">Nrude.</line>
      </zone>
      <zone lrx="255" lry="1294" type="textblock" ulx="0" uly="1114">
        <line lrx="197" lry="1205" ulx="24" uly="1114">n ſchttünn,</line>
        <line lrx="255" lry="1294" ulx="0" uly="1221">, volendeean</line>
      </zone>
      <zone lrx="188" lry="3370" type="textblock" ulx="0" uly="1331">
        <line lrx="188" lry="1409" ulx="0" uly="1331">— Ich bin</line>
        <line lrx="176" lry="1513" ulx="0" uly="1437">Griben und</line>
        <line lrx="170" lry="1627" ulx="5" uly="1549">ich ſcheinen</line>
        <line lrx="182" lry="1738" ulx="0" uly="1661">Dotgend</line>
        <line lrx="178" lry="1854" ulx="0" uly="1770">te ich bey</line>
        <line lrx="172" lry="1954" ulx="0" uly="1878">bbeue</line>
        <line lrx="169" lry="2066" ulx="3" uly="1990">krholt. O</line>
        <line lrx="158" lry="2178" ulx="0" uly="2093">e Eh,</line>
        <line lrx="142" lry="2277" ulx="16" uly="2206">y ſonh</line>
        <line lrx="140" lry="2387" ulx="8" uly="2320">ſedal=</line>
        <line lrx="146" lry="2495" ulx="0" uly="2422">vohl. E</line>
        <line lrx="132" lry="2609" ulx="16" uly="2531">Mepus</line>
        <line lrx="121" lry="2720" ulx="0" uly="2644">Mnmer.</line>
        <line lrx="128" lry="2831" ulx="0" uly="2751">9 hon</line>
        <line lrx="126" lry="2934" ulx="10" uly="2871">denn er</line>
        <line lrx="121" lry="3047" ulx="1" uly="2975">ME</line>
        <line lrx="114" lry="3152" ulx="6" uly="3083">Mutter</line>
        <line lrx="116" lry="3266" ulx="0" uly="3186">heute</line>
        <line lrx="113" lry="3370" ulx="5" uly="3290">WV</line>
      </zone>
      <zone lrx="45" lry="3656" type="textblock" ulx="0" uly="3599">
        <line lrx="45" lry="3656" ulx="0" uly="3599">Ne.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1929" lry="1179" type="textblock" ulx="795" uly="790">
        <line lrx="1922" lry="935" ulx="904" uly="790">Die Kirſchberge.</line>
        <line lrx="1929" lry="1179" ulx="795" uly="976">Eine Eraͤhlung von Kindern.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2294" lry="1972" type="textblock" ulx="495" uly="1168">
        <line lrx="2220" lry="1329" ulx="592" uly="1168">Was wir geſtern fuͤr eine Luſt gehabt haben,</line>
        <line lrx="2224" lry="1430" ulx="505" uly="1331">ſagte Jakob zu Nachbars Karl — das kann ich</line>
        <line lrx="2225" lry="1538" ulx="498" uly="1443">dir gar nicht beſchreiben. Die muß nicht klein ge⸗</line>
        <line lrx="2220" lry="1640" ulx="496" uly="1539">weſen ſeyn, antwortete dieſer. Du biſt ja noch</line>
        <line lrx="2222" lry="1749" ulx="495" uly="1658">ganz außer dir. Ey! das war auch eine Haupt⸗</line>
        <line lrx="2217" lry="1915" ulx="498" uly="1771">luſt, dergleichen wir noch nie gehabt haben. Hoͤre</line>
        <line lrx="2294" lry="1972" ulx="495" uly="1879">nur, wo wir geweſen ſind. In den Rirſchbergen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2216" lry="2079" type="textblock" ulx="468" uly="1958">
        <line lrx="2216" lry="2079" ulx="468" uly="1958">vor Halle, mit unſerm Herrn Liebmann. Da gab</line>
      </zone>
      <zone lrx="2220" lry="2723" type="textblock" ulx="496" uly="2096">
        <line lrx="2220" lry="2179" ulx="497" uly="2096">es Kirſchen, daß man nicht wußte, wo man hin⸗</line>
        <line lrx="2218" lry="2289" ulx="497" uly="2202">ſehen ſollte. Kirſchen von allen Sorten! Schwarze,</line>
        <line lrx="2218" lry="2402" ulx="497" uly="2294">ſo ſuß wie Honig! Braunrothe ſaͤuerliche, in</line>
        <line lrx="2219" lry="2520" ulx="498" uly="2418">der Hitze ein rechtes Labſal! Weißroͤthliche Glas⸗</line>
        <line lrx="2148" lry="2617" ulx="496" uly="2513">und Knorpelkirſchen von praͤchtigem Geſchmack!</line>
        <line lrx="2218" lry="2723" ulx="579" uly="2630">Da haͤtteſt du ſeyn ſollen, liebſter Karl! Hun⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2218" lry="2839" type="textblock" ulx="485" uly="2738">
        <line lrx="2218" lry="2839" ulx="485" uly="2738">dertmal hab ich dich zu uns gewuͤnſcht. Den gan⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2217" lry="2938" type="textblock" ulx="498" uly="2843">
        <line lrx="2217" lry="2938" ulx="498" uly="2843">zen Tag waren wir, vom Aufgang der Sonne</line>
      </zone>
      <zone lrx="2216" lry="3052" type="textblock" ulx="488" uly="2948">
        <line lrx="2216" lry="3052" ulx="488" uly="2948">an, in den Kirſchbergen. Da erzaͤhlte uns denn</line>
      </zone>
      <zone lrx="2245" lry="3807" type="textblock" ulx="502" uly="3066">
        <line lrx="2213" lry="3151" ulx="502" uly="3066">unſer guter Liebmann uͤberaus viel artiges von</line>
        <line lrx="2214" lry="3261" ulx="505" uly="3171">den Kirſchen. Ich kann es unmoͤglich aͤndern, ich</line>
        <line lrx="2214" lry="3368" ulx="507" uly="3282">muß dir etwas davon wieder erzaͤhlen. Es hat mir</line>
        <line lrx="2245" lry="3497" ulx="507" uly="3389">gar zu wohl gefallen. MM</line>
        <line lrx="2213" lry="3591" ulx="582" uly="3493">O! erzaͤhle doch, bat Karl. Dergleichen kriege</line>
        <line lrx="2207" lry="3698" ulx="503" uly="3611">ich wenig zu hoͤren. — Was meinſt du wohl? Ich</line>
        <line lrx="2210" lry="3807" ulx="588" uly="3716">II. Baͤndch. K habe</line>
      </zone>
      <zone lrx="2197" lry="4485" type="textblock" ulx="2055" uly="4467">
        <line lrx="2197" lry="4485" ulx="2055" uly="4467">l</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="158" type="page" xml:id="s_AhI149-2_158">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_158.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="3180" lry="3763" type="textblock" ulx="981" uly="545">
        <line lrx="2051" lry="634" ulx="988" uly="545">146 —</line>
        <line lrx="3180" lry="804" ulx="985" uly="692">habe immer gedacht: die Kirſchen waͤren bey uns pen ir</line>
        <line lrx="3171" lry="907" ulx="990" uly="797">zu Hauſe, weil wir ſie ſo haͤufig haben. Mit nich⸗ w. D</line>
        <line lrx="3180" lry="1008" ulx="988" uly="895">ten! Sie ſind zuerſt aus Griechenland nach Rom ſid ia</line>
        <line lrx="3180" lry="1111" ulx="998" uly="1012">gebracht. Qucullus, der Romer, hat ſie zuerfſ2 tt Cebwme</line>
        <line lrx="3180" lry="1220" ulx="992" uly="1111">aus der Stadt Ceraſunt in Ponto mitgebracht, genden</line>
        <line lrx="3180" lry="1332" ulx="986" uly="1231">da er den Mithridat geſchlagen hatte. Dies war, Gen a</line>
        <line lrx="3180" lry="1450" ulx="986" uly="1338">ſagte Herr Liebmann, keine fuͤnfzig Jahre vor öſir</line>
        <line lrx="3180" lry="1586" ulx="990" uly="1449">Chriſti Geburt, im Jahre 58 0, von Erbauung n Ce</line>
        <line lrx="3178" lry="1646" ulx="981" uly="1552">der Stadt Rom an gerechnet. O! wie freute ich Wan</line>
        <line lrx="3180" lry="1768" ulx="989" uly="1651">mich, daß ich nun wußte, wovon die Kirſche Cera-⸗ uicht,</line>
        <line lrx="3175" lry="1871" ulx="992" uly="1763">ſum, und der Kirſchbaum Ceraſus hieß! Feich</line>
        <line lrx="3180" lry="1973" ulx="1076" uly="1869">Herr Liebmann ſagte uns weiter, daß die Wn!</line>
        <line lrx="3180" lry="2093" ulx="1001" uly="1974">Kirſchbaͤume in bergigem und ſteinigem Lande  6</line>
        <line lrx="3180" lry="2201" ulx="993" uly="2089">weit beſſer, als in fettem und plattem Erdreiche Furben</line>
        <line lrx="3179" lry="2316" ulx="992" uly="2195">fortkaͤnen. Was mir aber am beſten gefiel, war t h</line>
        <line lrx="3180" lry="2421" ulx="991" uly="2306">das, daß er einmal auf ſeinen Reiſen in dem Gar⸗ (r</line>
        <line lrx="3180" lry="2520" ulx="984" uly="2415">ten eines Biſchoffs geweſen waͤre, worinn gar keine eere</line>
        <line lrx="3180" lry="2640" ulx="997" uly="2517">andere Baͤume, als Kirſchbaͤume von allen moͤg⸗  der</line>
        <line lrx="3180" lry="2746" ulx="988" uly="2628">lichen Arten geſtanden haͤtten. Fuͤr jeden Monat f der</line>
        <line lrx="3162" lry="2848" ulx="990" uly="2732">kam eine andere Art. Alſo hatte der Mann vom Rd</line>
        <line lrx="3132" lry="2956" ulx="987" uly="2848">May an, bis zum September, den ganzen Som⸗ uid</line>
        <line lrx="3180" lry="3080" ulx="986" uly="2944">mer durch immer die beſten Kirſchen. — Da haͤtt ne</line>
        <line lrx="3180" lry="3181" ulx="981" uly="3062">ich ſeyn moͤgen. (c</line>
        <line lrx="3176" lry="3292" ulx="1069" uly="3166">Karl that hierbey einen tiefen Seufzer, und ſagte G</line>
        <line lrx="3180" lry="3402" ulx="985" uly="3273">nur: o! erzaͤhle doch weiter. ſprn</line>
        <line lrx="3174" lry="3501" ulx="1074" uly="3383">Stelle dir vor, lieber Junge! was wir da wei⸗ lern</line>
        <line lrx="3180" lry="3607" ulx="996" uly="3485">ter ſahen. Herr Liebmann zeigte uns einige iönn</line>
        <line lrx="3180" lry="3763" ulx="992" uly="3583">Kirſchblaͤtter. Die ſahen nicht anders aus, als e</line>
      </zone>
      <zone lrx="2713" lry="3810" type="textblock" ulx="849" uly="3718">
        <line lrx="2713" lry="3810" ulx="849" uly="3718">wenn</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="159" type="page" xml:id="s_AhI149-2_159">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_159.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="170" lry="1520" type="textblock" ulx="0" uly="667">
        <line lrx="170" lry="750" ulx="0" uly="667">n  ns</line>
        <line lrx="167" lry="862" ulx="42" uly="773">Muc⸗</line>
        <line lrx="168" lry="962" ulx="22" uly="888">nach Hon⸗</line>
        <line lrx="157" lry="1078" ulx="1" uly="994">t ſe an</line>
        <line lrx="160" lry="1189" ulx="0" uly="1104">hlgebract,</line>
        <line lrx="162" lry="1301" ulx="11" uly="1214">Di e,</line>
        <line lrx="160" lry="1404" ulx="0" uly="1323">Dehre in</line>
        <line lrx="148" lry="1520" ulx="14" uly="1436">dehemng</line>
      </zone>
      <zone lrx="163" lry="1732" type="textblock" ulx="0" uly="1651">
        <line lrx="163" lry="1732" ulx="0" uly="1651">Miiße len⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="151" lry="3050" type="textblock" ulx="0" uly="1875">
        <line lrx="149" lry="1951" ulx="32" uly="1875">N Ne</line>
        <line lrx="151" lry="2060" ulx="4" uly="1990">in Lane</line>
        <line lrx="136" lry="2175" ulx="14" uly="2099">Ghuir</line>
        <line lrx="124" lry="2281" ulx="0" uly="2207">, wer</line>
        <line lrx="125" lry="2386" ulx="0" uly="2317">mn Ga⸗</line>
        <line lrx="130" lry="2507" ulx="6" uly="2425">gor ken</line>
        <line lrx="119" lry="2611" ulx="0" uly="2517">en np⸗</line>
        <line lrx="104" lry="2712" ulx="6" uly="2642">Mact</line>
        <line lrx="104" lry="2819" ulx="1" uly="2765"> vom</line>
        <line lrx="108" lry="2937" ulx="0" uly="2865">Son</line>
        <line lrx="109" lry="3050" ulx="0" uly="2963"> hett</line>
      </zone>
      <zone lrx="2199" lry="1242" type="textblock" ulx="483" uly="582">
        <line lrx="2194" lry="664" ulx="1208" uly="582">— 147</line>
        <line lrx="2199" lry="807" ulx="484" uly="708">wenn lauter kleine Schlangen darauf gelegen haͤt⸗</line>
        <line lrx="2185" lry="907" ulx="485" uly="816">ten. O! weiſen ſie doch, riefen wir alle! Das</line>
        <line lrx="2191" lry="1021" ulx="483" uly="924">ſind ja Schlangen. Ja! Schlangen, ſagte Herr</line>
        <line lrx="2185" lry="1125" ulx="487" uly="1036">Liebmann! Hohle Zuͤge ſind es, zwiſchen den</line>
        <line lrx="2187" lry="1242" ulx="484" uly="1148">beyden Haͤuten des Blatts, die ein kleines Raͤup⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2183" lry="1347" type="textblock" ulx="465" uly="1258">
        <line lrx="2183" lry="1347" ulx="465" uly="1258">chen gemacht hat, das ſich in dem Gange hinbohrt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2191" lry="1668" type="textblock" ulx="476" uly="1361">
        <line lrx="2191" lry="1447" ulx="476" uly="1361">bis ſeine Zeit koͤmmt, daß es ſich in einen allerlieb⸗</line>
        <line lrx="2190" lry="1559" ulx="476" uly="1473">ſten kleinen Nachtſchmetterling verwandelt, den</line>
        <line lrx="2186" lry="1668" ulx="477" uly="1579">man kaum mit bloßen Augen ſehen kann; aber ſo</line>
      </zone>
      <zone lrx="2203" lry="1778" type="textblock" ulx="460" uly="1674">
        <line lrx="2203" lry="1778" ulx="460" uly="1674">praͤchtig, daß er wie lauter Gold und Silber glaͤnzt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2231" lry="2319" type="textblock" ulx="472" uly="1794">
        <line lrx="2192" lry="1889" ulx="472" uly="1794">Wiee ich mich da verwunderte, kannſt du leicht</line>
        <line lrx="2191" lry="1997" ulx="476" uly="1900">denken! Er machte wirklich mit der Nadel einen</line>
        <line lrx="2193" lry="2097" ulx="479" uly="1999">ſolchen Gang auf. Da kam das kleine gruͤnliche</line>
        <line lrx="2203" lry="2214" ulx="478" uly="2112">Raͤupchen zum Vorſchein, und kruͤmmte ſich auf</line>
        <line lrx="2231" lry="2319" ulx="475" uly="2225">meiner Hand, weil es die Luft nicht mochte ertra⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2193" lry="2423" type="textblock" ulx="440" uly="2330">
        <line lrx="2193" lry="2423" ulx="440" uly="2330">gen koͤnnen. Das ſind Minirwuͤrmer, ſagte Herr</line>
      </zone>
      <zone lrx="2245" lry="3815" type="textblock" ulx="471" uly="2441">
        <line lrx="2198" lry="2528" ulx="476" uly="2441">Liebmann. Ihr wißt doch nun, wenn ihr kuͤnf⸗</line>
        <line lrx="2200" lry="2639" ulx="472" uly="2540">tig dergleichen Dinge auf den Blaͤttern ſehet, was</line>
        <line lrx="1445" lry="2741" ulx="471" uly="2655">ihr daraus machen ſollt.</line>
        <line lrx="2245" lry="2853" ulx="556" uly="2760">Der Aberglaube mache daraus Schlangen,</line>
        <line lrx="2194" lry="2962" ulx="475" uly="2868">und ſehe es als eine Vorbedeutung von kuͤnftigem</line>
        <line lrx="2200" lry="3070" ulx="475" uly="2976">Ungluͤck an. Die armen Leute, fuhr Herr Lieb⸗</line>
        <line lrx="2187" lry="3174" ulx="478" uly="3084">mann fort, wie ſind ſie zu bedauren, da ſie ſich</line>
        <line lrx="2195" lry="3287" ulx="476" uly="3186">ſelbſt mit unnuͤtzer Furcht ſo quaͤlen? Liebe Kinder?</line>
        <line lrx="2191" lry="3386" ulx="476" uly="3299">ſprach er zu uns, je beſſer ihr die Natur kennen</line>
        <line lrx="2194" lry="3491" ulx="474" uly="3406">lernet, deſto weniger wird euch der Aberglaube</line>
        <line lrx="2194" lry="3600" ulx="471" uly="3508">koͤnnen zu fuͤrchten machen. Denn er fuͤrchtet ſich</line>
        <line lrx="2196" lry="3716" ulx="477" uly="3622">vor den unſchuldigſten Dingen, als hier vor einem</line>
        <line lrx="2197" lry="3815" ulx="1315" uly="3729">K 2 Baum⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="160" type="page" xml:id="s_AhI149-2_160">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_160.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2692" lry="1012" type="textblock" ulx="986" uly="682">
        <line lrx="2684" lry="791" ulx="988" uly="682">Baumblatt, weil er ſie nicht kennet. O! wie lieb</line>
        <line lrx="2692" lry="966" ulx="989" uly="809">war uns das alles! 1 Waͤrſt du doch bey uns gewe⸗</line>
        <line lrx="1136" lry="1012" ulx="986" uly="935">ſen!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2722" lry="1127" type="textblock" ulx="939" uly="974">
        <line lrx="2722" lry="1127" ulx="939" uly="974">Das glaub ich wohl, erwiederte Karl ganz be⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2692" lry="2742" type="textblock" ulx="879" uly="1094">
        <line lrx="2688" lry="1225" ulx="990" uly="1094">truͤbt. So gut, wie ihr es habt, haben es auch</line>
        <line lrx="2689" lry="1333" ulx="983" uly="1234">viele nicht. Ihr habt Freude uͤber Freude bey</line>
        <line lrx="2688" lry="1448" ulx="980" uly="1345">eurem guten Liebhbmann. Ihr kommt allerwegen</line>
        <line lrx="2688" lry="1546" ulx="981" uly="1458">hin, wo es was zu naſchen, und allerley ſchoͤnes</line>
        <line lrx="2692" lry="1649" ulx="981" uly="1552">und angenehmes zu ſehen giebt. Die fremden</line>
        <line lrx="2687" lry="1761" ulx="974" uly="1671">Thiere habt ihr neulich ganz gewiß auch geſehen.</line>
        <line lrx="2687" lry="1860" ulx="972" uly="1765">Euer lieber Liebmann ſucht ſelbſt alles auf, was</line>
        <line lrx="2686" lry="1974" ulx="977" uly="1883">euch nuͤtzlich und angenehm iſt — was euch ermun⸗</line>
        <line lrx="2100" lry="2123" ulx="975" uly="1991">tern, und Freude machen kann.</line>
        <line lrx="2684" lry="2193" ulx="1064" uly="2042">Wo aber komme ich hin mit meinen Bruͤdern? 2</line>
        <line lrx="2680" lry="2297" ulx="960" uly="2176">Wir armen Kinder haben nicht die geringſte Freude.</line>
        <line lrx="2686" lry="2411" ulx="979" uly="2313">Wir duͤrfen nicht aus der Stube. Den ganzen</line>
        <line lrx="2684" lry="2520" ulx="978" uly="2423">Tag muͤſſen wir bey dem Vokabelbuche ſchwitzen,</line>
        <line lrx="2688" lry="2635" ulx="980" uly="2540">oder Bußpſalmen auswendig lernen. Wenn wir</line>
        <line lrx="2686" lry="2742" ulx="879" uly="2641">ſie nur verſtuͤnden. Was das fuͤr eine Marter iſt!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2716" lry="2848" type="textblock" ulx="1012" uly="2750">
        <line lrx="2716" lry="2848" ulx="1012" uly="2750">Unſer Bittermann hat den Namen mit der</line>
      </zone>
      <zone lrx="2701" lry="3731" type="textblock" ulx="969" uly="2860">
        <line lrx="2699" lry="2951" ulx="978" uly="2860">That. Er brummt und ſchmaͤlt den ganzen</line>
        <line lrx="2696" lry="3049" ulx="979" uly="2964">Tag. Nichts machen wir ihm recht. Wenn wir</line>
        <line lrx="2696" lry="3156" ulx="982" uly="3071">uns nur ruͤhren, oder eine freundliche Miene ma⸗</line>
        <line lrx="2699" lry="3266" ulx="977" uly="3173">chen, gleich ſchlaͤgt er zu. Das gute Luischen</line>
        <line lrx="2701" lry="3387" ulx="977" uly="3276">kam neulich an. Wir hatten es abgeſchickt, zu bit⸗</line>
        <line lrx="2698" lry="3480" ulx="976" uly="3392">ten, daß er uns doch die fremden Thiere moͤchte</line>
        <line lrx="2695" lry="3659" ulx="969" uly="3503">ſehen laſſen. Schwapp! hatte es eine weg daß</line>
        <line lrx="2049" lry="3731" ulx="980" uly="3586">ihm Naſe und Zaͤhne bluteten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2691" lry="3805" type="textblock" ulx="2481" uly="3652">
        <line lrx="2691" lry="3805" ulx="2481" uly="3652">„Was</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="161" type="page" xml:id="s_AhI149-2_161">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_161.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="132" lry="866" type="textblock" ulx="0" uly="677">
        <line lrx="129" lry="754" ulx="0" uly="677">w eb</line>
        <line lrx="132" lry="866" ulx="0" uly="787">ni gen⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="92" lry="751" type="textblock" ulx="84" uly="703">
        <line lrx="92" lry="751" ulx="84" uly="703">=</line>
      </zone>
      <zone lrx="126" lry="1837" type="textblock" ulx="0" uly="1007">
        <line lrx="122" lry="1086" ulx="14" uly="1007">gan ie</line>
        <line lrx="126" lry="1199" ulx="0" uly="1123">1es ic</line>
        <line lrx="126" lry="1311" ulx="0" uly="1229">Ide hey</line>
        <line lrx="111" lry="1413" ulx="0" uly="1349">twegn</line>
        <line lrx="101" lry="1515" ulx="3" uly="1441">ſtones</line>
        <line lrx="109" lry="1621" ulx="0" uly="1554">tinden</line>
        <line lrx="104" lry="1741" ulx="0" uly="1667">fen.</line>
        <line lrx="95" lry="1837" ulx="0" uly="1775">W;</line>
      </zone>
      <zone lrx="154" lry="1968" type="textblock" ulx="0" uly="1898">
        <line lrx="154" lry="1968" ulx="0" uly="1898">enm.</line>
      </zone>
      <zone lrx="81" lry="3049" type="textblock" ulx="0" uly="2105">
        <line lrx="81" lry="2169" ulx="0" uly="2105">tr!</line>
        <line lrx="66" lry="2279" ulx="0" uly="2215">de.</line>
        <line lrx="81" lry="2517" ulx="0" uly="2436">zen,</line>
        <line lrx="71" lry="2606" ulx="0" uly="2539">hr</line>
        <line lrx="62" lry="2725" ulx="8" uly="2650">ſſl</line>
        <line lrx="69" lry="2831" ulx="18" uly="2769">Ne</line>
        <line lrx="76" lry="2957" ulx="0" uly="2885">men</line>
        <line lrx="74" lry="3049" ulx="0" uly="2980">wie</line>
      </zone>
      <zone lrx="2234" lry="887" type="textblock" ulx="500" uly="685">
        <line lrx="2234" lry="786" ulx="532" uly="685">„Was ſeht ihr, bruͤllte er uns an, an dem dum⸗</line>
        <line lrx="2227" lry="887" ulx="500" uly="791">men Zeuge? Das bringt euch zur Abgoͤtterey, daß</line>
      </zone>
      <zone lrx="2228" lry="1196" type="textblock" ulx="438" uly="900">
        <line lrx="2226" lry="983" ulx="471" uly="900">ihr uͤber den Kreaturen des wahren Gottes vergeſſet.</line>
        <line lrx="2228" lry="1094" ulx="438" uly="1008">Das wird euch nicht klug machen. Es koͤmmt euch</line>
        <line lrx="2225" lry="1196" ulx="490" uly="1119">nur im Schlafe vor. Den Augenblick her, und</line>
      </zone>
      <zone lrx="2231" lry="2344" type="textblock" ulx="495" uly="1217">
        <line lrx="2225" lry="1311" ulx="508" uly="1217">lernet Vokabeln. Das iſt euch nuͤtzlicher. Sag</line>
        <line lrx="2231" lry="1413" ulx="496" uly="1331">auf, Karl! den ſechſten Pſalm: ach! Herr! ſtraf</line>
        <line lrx="2226" lry="1521" ulx="495" uly="1440">mich nicht in deinem Zorn! — So geht es uns alle</line>
        <line lrx="2228" lry="1630" ulx="499" uly="1534">Tage, lieber Jakob! Mit ausnehmen — in die</line>
        <line lrx="2225" lry="1737" ulx="498" uly="1656">Kirſchberge? Du lieber Gott! daran iſt nicht zu</line>
        <line lrx="2229" lry="1853" ulx="496" uly="1745">gedenken. Wie gut !ach wie gut habt ihr es gegen</line>
        <line lrx="2223" lry="1954" ulx="497" uly="1863">uns! Erkennet es ja! Wie gerne wollte ich lernen,</line>
        <line lrx="2076" lry="2056" ulx="499" uly="1959">wenn ich nur einige Freude dabey haͤte.</line>
        <line lrx="2227" lry="2164" ulx="582" uly="2071">Ey! ey! ſagte Jakob; du dauerſt mich recht</line>
        <line lrx="2222" lry="2344" ulx="495" uly="2179">ſehr. O! wie will ich meinen Liebmann noch</line>
      </zone>
      <zone lrx="1196" lry="2380" type="textblock" ulx="454" uly="2300">
        <line lrx="1196" lry="2380" ulx="454" uly="2300">einmal ſo lieb haben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2230" lry="2605" type="textblock" ulx="495" uly="2331">
        <line lrx="2230" lry="2494" ulx="525" uly="2331">Nun warte guter Karl! ich will dir  doch wenig⸗</line>
        <line lrx="2222" lry="2605" ulx="495" uly="2458">ſtens eine Freude machen, und dir aus den Kirſch⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2279" lry="2710" type="textblock" ulx="495" uly="2619">
        <line lrx="2279" lry="2710" ulx="495" uly="2619">bergen noch allerley artiges erzaͤhlen. Hier gab es</line>
      </zone>
      <zone lrx="2215" lry="2829" type="textblock" ulx="497" uly="2724">
        <line lrx="2215" lry="2829" ulx="497" uly="2724">alle moͤgliehe Arten von Kirſchdieben. Ich meyne</line>
      </zone>
      <zone lrx="2230" lry="2926" type="textblock" ulx="429" uly="2830">
        <line lrx="2230" lry="2926" ulx="429" uly="2830">die Voͤgel, welche die Kirſchen ſo gerne naſchen,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2221" lry="3570" type="textblock" ulx="497" uly="2945">
        <line lrx="2221" lry="3034" ulx="497" uly="2945">als wir. Da waren Finken, Stieglitze, Fliegen⸗</line>
        <line lrx="2216" lry="3148" ulx="499" uly="3040">Schnapper, Meiſen, Sperlinge, u. ſ. w. Eine</line>
        <line lrx="2217" lry="3252" ulx="499" uly="3155">Art aber von Kirſchdieben hat mir beſonders gefal⸗</line>
        <line lrx="2216" lry="3351" ulx="500" uly="3261">len. Wenn wir ſo unter einem Kirſchbaume ſtan⸗</line>
        <line lrx="2213" lry="3468" ulx="500" uly="3376">den, ſo ſagte Herr Liebmann: ſey'd einmal ein</line>
        <line lrx="2213" lry="3570" ulx="498" uly="3483">bischen ſtille, und horcht, was da oben paßiren</line>
      </zone>
      <zone lrx="2226" lry="3707" type="textblock" ulx="458" uly="3586">
        <line lrx="2226" lry="3707" ulx="458" uly="3586">wird. Knick! knack! gieng es dann oben im Bau⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2211" lry="3790" type="textblock" ulx="2085" uly="3721">
        <line lrx="2211" lry="3790" ulx="2085" uly="3721">me,</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="162" type="page" xml:id="s_AhI149-2_162">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_162.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2765" lry="1639" type="textblock" ulx="1012" uly="623">
        <line lrx="2762" lry="779" ulx="1042" uly="623">me, und das Fleiſch von den Kirſchen ſiel herun⸗</line>
        <line lrx="2765" lry="888" ulx="1034" uly="786">ter. Wer iſt denn da oben, riefen wir? Wir ſehen</line>
        <line lrx="2068" lry="974" ulx="1036" uly="888">und hoͤren ja nichts.</line>
        <line lrx="2765" lry="1101" ulx="1120" uly="974">Das ſind die Kernbeiſſer, ſagte Herr Lieb⸗</line>
        <line lrx="2764" lry="1203" ulx="1029" uly="1103">mann, welche die Kirſchen blos um der Kerne wil⸗</line>
        <line lrx="2759" lry="1320" ulx="1024" uly="1206">len ſo zerfleiſchen. Sie halten ſich ganz ſtille, daß</line>
        <line lrx="2754" lry="1422" ulx="1027" uly="1319">man weiter nichts hoͤrt, als wenn ſie die Kerne</line>
        <line lrx="2380" lry="1532" ulx="1019" uly="1422">aufknaken, und das Inwendige ſpeiſen.</line>
        <line lrx="2554" lry="1639" ulx="1012" uly="1523"> Die muͤſſen Zaͤhne haben, ſprach Karl.*</line>
      </zone>
      <zone lrx="2798" lry="1755" type="textblock" ulx="1104" uly="1642">
        <line lrx="2798" lry="1755" ulx="1104" uly="1642">Nein, mein guter Karl! erwiederte Jakob: die</line>
      </zone>
      <zone lrx="2760" lry="2077" type="textblock" ulx="1009" uly="1737">
        <line lrx="2760" lry="1924" ulx="1009" uly="1737">Voͤgel haben keine Zaͤhne, ſondern Schnaͤbel. Haſt</line>
        <line lrx="2410" lry="1955" ulx="1010" uly="1852">du denn das noch nicht gewußt?</line>
        <line lrx="2756" lry="2077" ulx="1092" uly="1918">„Ich wiſſen? Du lieber Gott! Wovon ſollte ich</line>
      </zone>
      <zone lrx="2768" lry="2357" type="textblock" ulx="980" uly="2078">
        <line lrx="2768" lry="2179" ulx="1008" uly="2078">es denn wiſſen? Niemand ſagt es mir. Leſen darf</line>
        <line lrx="2742" lry="2357" ulx="980" uly="2180">ich nichts. Da weis ich denn viel, ob der Vogel⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2746" lry="2499" type="textblock" ulx="1007" uly="2291">
        <line lrx="2011" lry="2377" ulx="1007" uly="2291">oder der Hund Zaͤhne hat.“</line>
        <line lrx="2746" lry="2499" ulx="1089" uly="2349">Armer Junge! habe Geduld. Hoͤre aber, wie</line>
      </zone>
      <zone lrx="2784" lry="2607" type="textblock" ulx="1006" uly="2502">
        <line lrx="2784" lry="2607" ulx="1006" uly="2502">es weiter kam. Wartet, ſprach Herr Liebmann,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2743" lry="2926" type="textblock" ulx="989" uly="2608">
        <line lrx="2738" lry="2709" ulx="1003" uly="2608">ich will euch fuͤr eure Raͤſcherey bezahlen. Da</line>
        <line lrx="2739" lry="2824" ulx="997" uly="2716">nahm er eine kleine Flinte, und ſchoß gleich zwey</line>
        <line lrx="2743" lry="2926" ulx="989" uly="2821">herunter. Scharmante Voͤgel! faſt ſo groß, als</line>
      </zone>
      <zone lrx="2817" lry="3149" type="textblock" ulx="918" uly="2932">
        <line lrx="2817" lry="3040" ulx="920" uly="2932">ein Krametsvogel. Braun und weiß! der Schwanz</line>
        <line lrx="2737" lry="3149" ulx="918" uly="3042">aber ganz kurz, unter dem Halſe ein ſchwarzer</line>
      </zone>
      <zone lrx="2739" lry="3796" type="textblock" ulx="972" uly="3150">
        <line lrx="2728" lry="3273" ulx="984" uly="3150">Fleck, wie der Sperlingshahn. Den Schnabel</line>
        <line lrx="2736" lry="3360" ulx="983" uly="3254">aber ſollteſt du ſehen. So kurz und dicke, wie eine</line>
        <line lrx="2739" lry="3478" ulx="980" uly="3363">Haſelnuß. Damitt knakt er die Kirſchkerne auf.</line>
        <line lrx="2722" lry="3584" ulx="977" uly="3473">O! ſagte Herr Liebmann, ich habe dergleichen</line>
        <line lrx="2724" lry="3709" ulx="972" uly="3563">ſonſt auf der Stube gehabt, und ſie wehrten ſich</line>
        <line lrx="2711" lry="3796" ulx="2598" uly="3723">mit</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="163" type="page" xml:id="s_AhI149-2_163">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_163.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1539" lry="235" type="textblock" ulx="0" uly="0">
        <line lrx="1539" lry="235" ulx="0" uly="0">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="189" lry="880" type="textblock" ulx="0" uly="683">
        <line lrx="186" lry="767" ulx="0" uly="683">1 Ahen⸗</line>
        <line lrx="189" lry="880" ulx="0" uly="794"> Wſe</line>
      </zone>
      <zone lrx="196" lry="1869" type="textblock" ulx="0" uly="1012">
        <line lrx="196" lry="1093" ulx="18" uly="1012">berr Lieb.</line>
        <line lrx="195" lry="1197" ulx="0" uly="1127">1 Kerne wi⸗</line>
        <line lrx="190" lry="1317" ulx="0" uly="1232">Ke, M;</line>
        <line lrx="175" lry="1419" ulx="0" uly="1348">die Kant</line>
        <line lrx="86" lry="1638" ulx="0" uly="1572">url.</line>
        <line lrx="182" lry="1761" ulx="0" uly="1678">Notos: di⸗</line>
        <line lrx="172" lry="1869" ulx="0" uly="1783">hel. Haf</line>
      </zone>
      <zone lrx="181" lry="2306" type="textblock" ulx="0" uly="2003">
        <line lrx="181" lry="2082" ulx="0" uly="2003">en ſoallt ich</line>
        <line lrx="181" lry="2197" ulx="18" uly="2102">Mher Mf</line>
        <line lrx="151" lry="2306" ulx="0" uly="2224"> Wool,</line>
      </zone>
      <zone lrx="184" lry="3836" type="textblock" ulx="0" uly="2436">
        <line lrx="163" lry="2519" ulx="0" uly="2436">er die</line>
        <line lrx="152" lry="2625" ulx="0" uly="2555">ebmam,</line>
        <line lrx="149" lry="2734" ulx="0" uly="2661">. Ne</line>
        <line lrx="157" lry="2849" ulx="0" uly="2770">ich woe</line>
        <line lrx="166" lry="2967" ulx="0" uly="2873">aee</line>
        <line lrx="169" lry="3068" ulx="0" uly="2988">Schven</line>
        <line lrx="172" lry="3190" ulx="0" uly="3109">ſchwarper</line>
        <line lrx="177" lry="3293" ulx="22" uly="3201">Schnabel</line>
        <line lrx="184" lry="3409" ulx="0" uly="3318">, wie ent</line>
        <line lrx="181" lry="3513" ulx="0" uly="3427">lerne auf.</line>
        <line lrx="176" lry="3632" ulx="0" uly="3542">dergeichen</line>
        <line lrx="167" lry="3751" ulx="0" uly="3649">ehrter ih</line>
        <line lrx="162" lry="3836" ulx="111" uly="3759">it</line>
      </zone>
      <zone lrx="672" lry="905" type="textblock" ulx="477" uly="825">
        <line lrx="672" lry="905" ulx="477" uly="825">tzzen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2258" lry="1017" type="textblock" ulx="541" uly="646">
        <line lrx="2258" lry="859" ulx="541" uly="646">mit ihrem dicken Schnabel gegen Hunde und Ka⸗</line>
        <line lrx="2258" lry="1017" ulx="618" uly="859">Fuͤr das Fleiſch der Kirſchen, das uns ſo gut</line>
      </zone>
      <zone lrx="2262" lry="1235" type="textblock" ulx="531" uly="1024">
        <line lrx="2262" lry="1121" ulx="531" uly="1024">ſchmeckt, bedankt er ſich. Das laͤßt er fallen. Das</line>
        <line lrx="2249" lry="1235" ulx="536" uly="1134">Inwendige des Kerns iſt ſeine Delikateſſe. Dazu</line>
      </zone>
      <zone lrx="2259" lry="1340" type="textblock" ulx="505" uly="1243">
        <line lrx="2259" lry="1340" ulx="505" uly="1243">hat ihm die Natur einen ſo dicken Schnabel gege⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2330" lry="3803" type="textblock" ulx="528" uly="1343">
        <line lrx="2264" lry="1440" ulx="538" uly="1343">ben. Das muſſen die andern Voͤgel mit ihren klei⸗</line>
        <line lrx="2257" lry="1539" ulx="533" uly="1455">nen Schnaͤbeln wohl bleiben laſſen, Kirſchkerne zu</line>
        <line lrx="2271" lry="1709" ulx="535" uly="1555">knaken. Dieſe aber ſpeiſen das Fleiſch der Kirſchen</line>
        <line lrx="914" lry="1754" ulx="537" uly="1673">deſto lieber.</line>
        <line lrx="2330" lry="1862" ulx="614" uly="1705">Iſt es nicht artig, ſetzte Herr Liebmann hinzu: „⸗„</line>
        <line lrx="2310" lry="1979" ulx="528" uly="1855">daß jede Art von Voͤgeln auch ihre eigene Art von</line>
        <line lrx="2261" lry="2080" ulx="542" uly="1990">Schnaͤbeln hat, wie ſie ſolche zu ihrer Lebensart,</line>
        <line lrx="2260" lry="2180" ulx="529" uly="2092">und zu ihrer verſchiedenen Nahrung noͤthig haben?</line>
        <line lrx="2269" lry="2296" ulx="539" uly="2203">Anders iſt der Schnabel des Adlers, als des Reb⸗</line>
        <line lrx="2270" lry="2397" ulx="532" uly="2309">huhns, der Lerche, des Sperlings. Was hat nicht</line>
        <line lrx="2269" lry="2516" ulx="543" uly="2418">das kleine Baumlaͤuferchen *) fuͤr eine kurioſe Art</line>
        <line lrx="2273" lry="2614" ulx="528" uly="2522">von duͤnnem gekruͤmmten Schnabel, um die Inſek⸗</line>
        <line lrx="2268" lry="2719" ulx="534" uly="2634">ten und Puppen unter der Barke hervor zu picken?</line>
        <line lrx="2270" lry="2830" ulx="619" uly="2741">Du kannſt glauben, daß wir in den Kirſchbergen</line>
        <line lrx="2271" lry="2936" ulx="544" uly="2837">viel Nuͤtzliches und Angenehmes gelernt haben. Als</line>
        <line lrx="2269" lry="3046" ulx="547" uly="2954">wir nach Haus kamen, zeigte uns Herr Liebmann</line>
        <line lrx="2266" lry="3161" ulx="546" uly="3066">den Kernbeiſſer in Kupfer, und ſagte uns auch,</line>
        <line lrx="2270" lry="3262" ulx="545" uly="3167">zu welchem Geſchlecht er gehoͤre *). Wir armen</line>
        <line lrx="2272" lry="3432" ulx="547" uly="3282">Kinder! ſeufzete Karl noch einmal, und gieng be⸗</line>
        <line lrx="1169" lry="3476" ulx="543" uly="3387">truͤbt nach Haus.</line>
        <line lrx="2283" lry="3573" ulx="2075" uly="3430">Mert⸗</line>
        <line lrx="1581" lry="3688" ulx="623" uly="3606">*) Certhia familiaris. Linn.</line>
        <line lrx="1718" lry="3803" ulx="611" uly="3719">**) Loxia Coccothrauſtes. Linn.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="164" type="page" xml:id="s_AhI149-2_164">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_164.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2290" lry="994" type="textblock" ulx="1267" uly="744">
        <line lrx="2290" lry="994" ulx="1267" uly="744">Merkwuͤrdige Erfndungen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2640" lry="1131" type="textblock" ulx="939" uly="973">
        <line lrx="2640" lry="1131" ulx="939" uly="973">Ich habe euch, meine licben Kinder! ſchon in</line>
      </zone>
      <zone lrx="2657" lry="1234" type="textblock" ulx="930" uly="1141">
        <line lrx="2657" lry="1234" ulx="930" uly="1141">dem erſten Baͤndchen meiner lehrreichen Unterhal⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2639" lry="1451" type="textblock" ulx="927" uly="1247">
        <line lrx="2639" lry="1339" ulx="927" uly="1247">tungen mit einigen merkwuͤrdigen Erſindungen be⸗</line>
        <line lrx="2638" lry="1451" ulx="930" uly="1348">kannt gemacht. Weil ich nun nach ſichern Nach⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2641" lry="1572" type="textblock" ulx="909" uly="1445">
        <line lrx="2641" lry="1572" ulx="909" uly="1445">richten „und mit Zuverlaͤßigkeit weis, daß ſie meh⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2641" lry="1676" type="textblock" ulx="931" uly="1564">
        <line lrx="2641" lry="1676" ulx="931" uly="1564">rern von euch beſonders viel Vergnuͤgen machten,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2713" lry="1763" type="textblock" ulx="931" uly="1670">
        <line lrx="2713" lry="1763" ulx="931" uly="1670">ſo will ich auch dieſem zweyten Baͤndchen noch</line>
      </zone>
      <zone lrx="2651" lry="1976" type="textblock" ulx="931" uly="1769">
        <line lrx="2651" lry="1884" ulx="933" uly="1769">einige beyfuͤgen, um euch nur einigermaſſen zu be⸗</line>
        <line lrx="2641" lry="1976" ulx="931" uly="1886">weiſen, wie ausnehmend mich eure Wißbegierde</line>
      </zone>
      <zone lrx="2649" lry="2192" type="textblock" ulx="865" uly="1982">
        <line lrx="2649" lry="2149" ulx="865" uly="1982">freut, und wie ſehr ich mich bemuͤhe, jeden ſtillen</line>
        <line lrx="2232" lry="2192" ulx="883" uly="2098">Wunſch guter Kinder zu befriedigen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2642" lry="2307" type="textblock" ulx="993" uly="2210">
        <line lrx="2642" lry="2307" ulx="993" uly="2210">1) Das Sprachrohr ſoll ein Englaͤnder, Sa⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2269" lry="2405" type="textblock" ulx="848" uly="2297">
        <line lrx="2269" lry="2405" ulx="848" uly="2297">muel Morland, 1670 erfunden haben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2641" lry="2696" type="textblock" ulx="934" uly="2429">
        <line lrx="2641" lry="2518" ulx="1020" uly="2429">2) Das Barometer hat Evangeliſta Toricelli,</line>
        <line lrx="2637" lry="2696" ulx="934" uly="2533">Profeſſor der Mathematik zu Florenz zuerſti im</line>
      </zone>
      <zone lrx="1624" lry="2784" type="textblock" ulx="901" uly="2628">
        <line lrx="1624" lry="2784" ulx="901" uly="2628">Jahr 1643 erfunden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2642" lry="3265" type="textblock" ulx="921" uly="2695">
        <line lrx="2637" lry="2838" ulx="971" uly="2695">3) Die Kunſt, das Glas in Tafeln zu gie⸗</line>
        <line lrx="2639" lry="2957" ulx="921" uly="2781">ßen, erfand Abraham Thewart 1698. Die er⸗</line>
        <line lrx="2640" lry="3135" ulx="922" uly="2959">ſten Glasfenſter kommen im dritten Jahrhundert</line>
        <line lrx="1058" lry="3138" ulx="928" uly="3079">vor.</line>
        <line lrx="2642" lry="3265" ulx="978" uly="3107">4) Der Brandtwein iſt erſt ums Jahr 1529</line>
      </zone>
      <zone lrx="2642" lry="3372" type="textblock" ulx="901" uly="3278">
        <line lrx="2642" lry="3372" ulx="901" uly="3278">ein gemeines Getraͤnk geworden. In den Jahren</line>
      </zone>
      <zone lrx="2675" lry="3572" type="textblock" ulx="897" uly="3372">
        <line lrx="2675" lry="3502" ulx="897" uly="3372">1483 bis 1495 wurde er in Deutſchland nur als</line>
        <line lrx="1518" lry="3572" ulx="912" uly="3488">Arzuney gebraucht.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2647" lry="3781" type="textblock" ulx="2345" uly="3624">
        <line lrx="2647" lry="3781" ulx="2345" uly="3624">9 9m</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2070" type="textblock" ulx="2939" uly="1994">
        <line lrx="3180" lry="2070" ulx="2939" uly="1994">ds Gro</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1960" type="textblock" ulx="3040" uly="690">
        <line lrx="3155" lry="877" ulx="3083" uly="805">lach</line>
        <line lrx="3179" lry="994" ulx="3083" uly="916">Spey</line>
        <line lrx="3163" lry="1098" ulx="3124" uly="1031">6)</line>
        <line lrx="3180" lry="1202" ulx="3084" uly="1138">1590</line>
        <line lrx="3168" lry="1314" ulx="3077" uly="1239">,</line>
        <line lrx="3180" lry="1425" ulx="3061" uly="1348">nmna</line>
        <line lrx="3173" lry="1532" ulx="3082" uly="1450">N</line>
        <line lrx="3180" lry="1654" ulx="3043" uly="1569">eſchen h</line>
        <line lrx="3180" lry="1748" ulx="3053" uly="1677">9He⸗</line>
        <line lrx="3179" lry="1859" ulx="3040" uly="1779">ſotte ſt</line>
        <line lrx="3180" lry="1960" ulx="3040" uly="1890">Darote</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3057" type="textblock" ulx="3043" uly="2108">
        <line lrx="3179" lry="2180" ulx="3093" uly="2108">99</line>
        <line lrx="3178" lry="2296" ulx="3046" uly="2210">Iuhrhun</line>
        <line lrx="3179" lry="2398" ulx="3045" uly="2320">Mit de</line>
        <line lrx="3180" lry="2507" ulx="3053" uly="2428">Zehen a</line>
        <line lrx="3180" lry="2615" ulx="3046" uly="2537">Kanorie</line>
        <line lrx="3180" lry="2734" ulx="3061" uly="2658">10) O</line>
        <line lrx="3179" lry="2842" ulx="3043" uly="2757">Wrten</line>
        <line lrx="3180" lry="2945" ulx="3079" uly="2867">1D</line>
        <line lrx="3180" lry="3057" ulx="3069" uly="2974">hambde</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3851" type="textblock" ulx="3094" uly="3247">
        <line lrx="3180" lry="3320" ulx="3109" uly="3247">ſei</line>
        <line lrx="3180" lry="3710" ulx="3094" uly="3635">9</line>
        <line lrx="3180" lry="3851" ulx="3160" uly="3759">B</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="165" type="page" xml:id="s_AhI149-2_165">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_165.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="157" lry="1654" type="textblock" ulx="0" uly="1046">
        <line lrx="147" lry="1114" ulx="6" uly="1046">ſchmd</line>
        <line lrx="157" lry="1229" ulx="0" uly="1157">Uneerhal⸗</line>
        <line lrx="154" lry="1338" ulx="0" uly="1262">mgen be⸗</line>
        <line lrx="142" lry="1447" ulx="5" uly="1371">1 Mach</line>
        <line lrx="134" lry="1553" ulx="0" uly="1478">zſt neh⸗</line>
        <line lrx="138" lry="1654" ulx="6" uly="1590">mochnen</line>
      </zone>
      <zone lrx="146" lry="1812" type="textblock" ulx="0" uly="1692">
        <line lrx="146" lry="1812" ulx="0" uly="1692">en n w</line>
      </zone>
      <zone lrx="149" lry="2661" type="textblock" ulx="0" uly="2457">
        <line lrx="149" lry="2543" ulx="0" uly="2457">lotictli,</line>
        <line lrx="138" lry="2661" ulx="17" uly="2571">en in</line>
      </zone>
      <zone lrx="148" lry="3090" type="textblock" ulx="0" uly="2781">
        <line lrx="136" lry="2869" ulx="19" uly="2781">zu gi⸗</line>
        <line lrx="144" lry="2972" ulx="31" uly="2901">Retn</line>
        <line lrx="148" lry="3090" ulx="0" uly="3004">hrhurden</line>
      </zone>
      <zone lrx="150" lry="3527" type="textblock" ulx="0" uly="3336">
        <line lrx="150" lry="3419" ulx="3" uly="3336">1t Jahrir</line>
        <line lrx="146" lry="3527" ulx="0" uly="3439"> ut</line>
      </zone>
      <zone lrx="2258" lry="3397" type="textblock" ulx="530" uly="698">
        <line lrx="2238" lry="786" ulx="736" uly="698">Im Jahr 1344 bekam Padua, 1356 Bologna,</line>
        <line lrx="2232" lry="900" ulx="540" uly="812">nach 1364 Paris, um 1370 Straßburg, 1395</line>
        <line lrx="1720" lry="1008" ulx="544" uly="920">Speyer, die erſten Schlaguhren.</line>
        <line lrx="2237" lry="1114" ulx="625" uly="1030">6) Die Kutſchen ſollen in England ums Jahr</line>
        <line lrx="2238" lry="1219" ulx="541" uly="1135">1580 bekannt geworden, und zuerſt aus Deutſch⸗</line>
        <line lrx="2246" lry="1335" ulx="536" uly="1238">land, durch Fitz⸗Allen, Grafen von Arundel,</line>
        <line lrx="1044" lry="1426" ulx="534" uly="1347">gekommen ſeyn.</line>
        <line lrx="2246" lry="1591" ulx="616" uly="1405">7) In Spanien ſoll man die erſte Kutſche 1546</line>
        <line lrx="996" lry="1643" ulx="531" uly="1564">geſehen haben.</line>
        <line lrx="2246" lry="1754" ulx="548" uly="1617">8) Der Erfſfinder des Fortepiano oder Piano⸗</line>
        <line lrx="2240" lry="1859" ulx="531" uly="1774">forte iſt, nach des Scipio Maffei Verſicherung,</line>
        <line lrx="2245" lry="1970" ulx="530" uly="1883">Bartolo Chriſtofoli aus Dadua, Claviermacher</line>
        <line lrx="2086" lry="2074" ulx="532" uly="1979">des Großherzogs zu Florenz, ums Jahr 1730.</line>
        <line lrx="2247" lry="2183" ulx="620" uly="2094">9) Die Kanarienvoͤgel ſind erſt ſeit dem 15ten</line>
        <line lrx="2245" lry="2295" ulx="534" uly="2200">Jahrhundert bekannt, und man hat ſie erſt in der</line>
        <line lrx="2248" lry="2408" ulx="531" uly="2308">Mitte des vorigen Jahrhunderts in Europa zu er⸗</line>
        <line lrx="2249" lry="2518" ulx="532" uly="2415">ziehen angefangen. Die erſte Zeichnung von einem</line>
        <line lrx="2083" lry="2626" ulx="534" uly="2523">Kanarienvogel hat Aldrovandi 1610 gegeben.</line>
        <line lrx="2249" lry="2731" ulx="580" uly="2623">10) Die Preiscuranten *) ſcheinen im Anfange</line>
        <line lrx="2120" lry="2832" ulx="531" uly="2736">des 17ten Jahrhunderts aufgekommen zu ſeyn.</line>
        <line lrx="2244" lry="2950" ulx="584" uly="2844">11)-Die erſten Wechſelcourszettel **) ſind in</line>
        <line lrx="2258" lry="3054" ulx="540" uly="2952">Hamburg 1659 oͤffentlich ausgegeben worden.</line>
        <line lrx="2247" lry="3155" ulx="1974" uly="3081">12) Die</line>
        <line lrx="2250" lry="3302" ulx="550" uly="3206">2) Sind gedruckte Zettel, welche die Preiſe der vor⸗</line>
        <line lrx="2252" lry="3397" ulx="748" uly="3315">nehmſten Waaren anzeigen, und in großen Han⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2248" lry="3573" type="textblock" ulx="750" uly="3410">
        <line lrx="2248" lry="3488" ulx="750" uly="3410">delsſtaͤdten woͤchentlich ein⸗ oder zweymal von den</line>
        <line lrx="1623" lry="3573" ulx="751" uly="3501">Maͤcklern ausgegeben werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2250" lry="3768" type="textblock" ulx="611" uly="3600">
        <line lrx="2250" lry="3684" ulx="611" uly="3600">**) Die den Curs auf auslaͤndiſche Handelsplaͤtze anzei⸗</line>
        <line lrx="869" lry="3768" ulx="752" uly="3708">gen.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="166" type="page" xml:id="s_AhI149-2_166">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_166.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2650" lry="1579" type="textblock" ulx="876" uly="724">
        <line lrx="2641" lry="825" ulx="978" uly="724">12) Die Gelderpreiszettel *) ſind in Hamburg</line>
        <line lrx="2166" lry="938" ulx="926" uly="842">zuerſt 1587 ausgegeben worden.</line>
        <line lrx="2636" lry="1049" ulx="970" uly="949">13) Koͤnig Childerichs von Frankreich Pferd</line>
        <line lrx="1938" lry="1148" ulx="876" uly="1054">trug 481 das erſte Hufeiſen,</line>
        <line lrx="2650" lry="1261" ulx="973" uly="1161">14) Die Kartoffeln oder amerikaniſche Erdaͤpfel</line>
        <line lrx="2650" lry="1368" ulx="922" uly="1269">hat der beruͤhmte Franz Drake zuerſt 1586 aus</line>
        <line lrx="2639" lry="1483" ulx="924" uly="1388">Amerika nach Europa gebracht; in Deutſch⸗</line>
        <line lrx="2644" lry="1579" ulx="922" uly="1488">land ſind ſie nicht eher, als 1650 bekannt gewor⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2656" lry="1692" type="textblock" ulx="923" uly="1602">
        <line lrx="2656" lry="1692" ulx="923" uly="1602">den. Sie wurden damals zuerſt im Voigtlande</line>
      </zone>
      <zone lrx="1235" lry="1791" type="textblock" ulx="923" uly="1698">
        <line lrx="1235" lry="1791" ulx="923" uly="1698">gepflanzt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2647" lry="1904" type="textblock" ulx="975" uly="1803">
        <line lrx="2647" lry="1904" ulx="975" uly="1803">15 Das Pulver ſoll Barthold Schwarz, ſonſt</line>
      </zone>
      <zone lrx="2647" lry="2335" type="textblock" ulx="913" uly="1918">
        <line lrx="2646" lry="2024" ulx="924" uly="1918">Conſtantin Anglizen genannt, von Freyburg in</line>
        <line lrx="2647" lry="2128" ulx="913" uly="2033">Deutſchland gebuͤrtig, 1330., oder nach andern,</line>
        <line lrx="1682" lry="2226" ulx="925" uly="2140">1351 erfunden haben.</line>
        <line lrx="2647" lry="2335" ulx="960" uly="2254">16) Die erſte Chokolate iſt 1520 durch einen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2655" lry="2472" type="textblock" ulx="908" uly="2356">
        <line lrx="2655" lry="2472" ulx="908" uly="2356">Spanier aus Mexiko nach Europa gebracht wor⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2641" lry="3518" type="textblock" ulx="909" uly="2476">
        <line lrx="1917" lry="2546" ulx="922" uly="2476">den.</line>
        <line lrx="2640" lry="2659" ulx="969" uly="2576">17) Die erſten Stecknadeln wurden in England</line>
        <line lrx="2641" lry="2770" ulx="928" uly="2684">1543 gemacht. Bis dahin bedienten ſich die Frau⸗</line>
        <line lrx="2161" lry="2881" ulx="919" uly="2791">enzimmer kleiner hoͤlzernen Stiftchen.</line>
        <line lrx="2636" lry="2994" ulx="962" uly="2886">18) Das Stricken mit Madeln iſt im Anfange</line>
        <line lrx="2272" lry="3092" ulx="917" uly="3010">des 16. Jahrhunderts erfunden worden.</line>
        <line lrx="2634" lry="3201" ulx="909" uly="3114">19) Das erſte Pfund Thee iſt 1666 durch den</line>
        <line lrx="2636" lry="3312" ulx="915" uly="3221">Lord Arlington aus Holland nach England ge⸗</line>
        <line lrx="1413" lry="3413" ulx="916" uly="3332">bracht worden.</line>
        <line lrx="2625" lry="3518" ulx="2358" uly="3440">20°) Der</line>
      </zone>
      <zone lrx="2623" lry="3825" type="textblock" ulx="938" uly="3620">
        <line lrx="2623" lry="3730" ulx="938" uly="3620">.*) Die das Agio angeben, welches auf ſchlechtere</line>
        <line lrx="2597" lry="3825" ulx="1123" uly="3748">Gelder, oder Muͤnzen gegen beſſere bezahlt wird.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3905" type="textblock" ulx="3023" uly="747">
        <line lrx="3180" lry="830" ulx="3088" uly="747">20)</line>
        <line lrx="3180" lry="930" ulx="3066" uly="860">lius</line>
        <line lrx="3180" lry="1044" ulx="3070" uly="975">10, 7</line>
        <line lrx="3180" lry="1163" ulx="3066" uly="1073">de</line>
        <line lrx="3180" lry="1261" ulx="3092" uly="1191">2)</line>
        <line lrx="3179" lry="1365" ulx="3074" uly="1294">Cinon</line>
        <line lrx="3180" lry="1474" ulx="3056" uly="1396">,</line>
        <line lrx="3179" lry="1578" ulx="3040" uly="1502">ii wun⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="1710" ulx="3038" uly="1618">het ge</line>
        <line lrx="3180" lry="1802" ulx="3056" uly="1731">19 A.</line>
        <line lrx="3180" lry="1921" ulx="3034" uly="1849">G dc</line>
        <line lrx="3180" lry="2027" ulx="3034" uly="1945"> V</line>
        <line lrx="3180" lry="2141" ulx="3047" uly="2054">ſe ien</line>
        <line lrx="3180" lry="2248" ulx="3064" uly="2171">9)OH.</line>
        <line lrx="3170" lry="2361" ulx="3034" uly="2271">. r</line>
        <line lrx="3178" lry="2460" ulx="3055" uly="2388">1) D</line>
        <line lrx="3166" lry="2562" ulx="3035" uly="2490">London</line>
        <line lrx="3180" lry="2681" ulx="3027" uly="2610">Mann, Ne</line>
        <line lrx="3180" lry="2790" ulx="3023" uly="2705">Glicchenn</line>
        <line lrx="3180" lry="2902" ulx="3028" uly="2812">Ghn daten</line>
        <line lrx="3161" lry="3002" ulx="3035" uly="2916">ſteſgee</line>
        <line lrx="3180" lry="3119" ulx="3041" uly="3022">N gane</line>
        <line lrx="3180" lry="3219" ulx="3062" uly="3142">)O</line>
        <line lrx="3167" lry="3342" ulx="3050" uly="3245">Wher,</line>
        <line lrx="3177" lry="3452" ulx="3049" uly="3371">1erfu</line>
        <line lrx="3177" lry="3558" ulx="3063" uly="3476">20 de</line>
        <line lrx="3180" lry="3668" ulx="3031" uly="3577">etfunden</line>
        <line lrx="3178" lry="3778" ulx="3042" uly="3694">29) Q</line>
        <line lrx="3180" lry="3905" ulx="3028" uly="3792">utſtia</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="167" type="page" xml:id="s_AhI149-2_167">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_167.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="126" lry="973" type="textblock" ulx="0" uly="666">
        <line lrx="126" lry="753" ulx="0" uly="666">hmniurg</line>
        <line lrx="119" lry="973" ulx="0" uly="894"> Een</line>
      </zone>
      <zone lrx="134" lry="1648" type="textblock" ulx="0" uly="1111">
        <line lrx="133" lry="1188" ulx="0" uly="1111">Erdaf</line>
        <line lrx="134" lry="1302" ulx="5" uly="1235">FKs</line>
        <line lrx="122" lry="1648" ulx="0" uly="1564">glanme</line>
      </zone>
      <zone lrx="127" lry="2077" type="textblock" ulx="0" uly="1776">
        <line lrx="111" lry="1865" ulx="0" uly="1776">ſed</line>
        <line lrx="120" lry="1975" ulx="1" uly="1890">rg i</line>
        <line lrx="127" lry="2077" ulx="20" uly="2009">andern,</line>
      </zone>
      <zone lrx="120" lry="2422" type="textblock" ulx="0" uly="2234">
        <line lrx="114" lry="2294" ulx="0" uly="2234">4 fen</line>
        <line lrx="120" lry="2422" ulx="2" uly="2347">61 Me</line>
      </zone>
      <zone lrx="103" lry="2745" type="textblock" ulx="0" uly="2549">
        <line lrx="103" lry="2636" ulx="0" uly="2549">nd</line>
        <line lrx="98" lry="2745" ulx="0" uly="2666">Frall⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2189" lry="800" type="textblock" ulx="532" uly="662">
        <line lrx="2189" lry="800" ulx="532" uly="662">20) Der Erfinder des Thermometers iſt Corne⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2195" lry="2424" type="textblock" ulx="462" uly="815">
        <line lrx="2195" lry="921" ulx="483" uly="815">lius Drebbel, ein Bauer von Alkmar, ums Jahr</line>
        <line lrx="2192" lry="1011" ulx="486" uly="929">1638, oder wie andere wollen, am Ende des vori⸗</line>
        <line lrx="1106" lry="1115" ulx="477" uly="1031">gen Jahrhunderts.</line>
        <line lrx="2193" lry="1232" ulx="524" uly="1144">21) Die vier Trabanten des Jupiters hat</line>
        <line lrx="2190" lry="1345" ulx="481" uly="1246">Simon Meyer, ein Meßkuͤnſtler des Markgrafen</line>
        <line lrx="2195" lry="1439" ulx="475" uly="1350">von Anſpach, im November 1609 entdeckt. Ga⸗</line>
        <line lrx="2186" lry="1552" ulx="468" uly="1452">lilaͤi wurde ſie erſt den 7. Jenner des folgenden</line>
        <line lrx="969" lry="1661" ulx="466" uly="1567">Jahrs gewahr.</line>
        <line lrx="2192" lry="1781" ulx="507" uly="1673">22) Der fuͤnfte Trabant des Saturnus wurde</line>
        <line lrx="2187" lry="1884" ulx="470" uly="1794">1655 durch Huygens entdeckt. Die vier uͤüͤbrigen</line>
        <line lrx="2188" lry="1988" ulx="463" uly="1891">hat Johann Dominikus Caßini, ein Piemonte⸗</line>
        <line lrx="1964" lry="2095" ulx="462" uly="1999">ſer, 1671, 1672 und 1684 wahrgenommen.</line>
        <line lrx="2186" lry="2243" ulx="473" uly="2112">23) Der Urſpruug des Wechſelhandels iſt in</line>
        <line lrx="1325" lry="2312" ulx="463" uly="2214">das Jahr 1229 zu ſetzen.</line>
        <line lrx="2182" lry="2424" ulx="511" uly="2325">24) Das erſte Kaffeehaus in Europa ward zu</line>
      </zone>
      <zone lrx="2189" lry="2526" type="textblock" ulx="449" uly="2429">
        <line lrx="2189" lry="2526" ulx="449" uly="2429">London 1652 errichtet. Ein englaͤndiſcher Kauf⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2186" lry="3580" type="textblock" ulx="460" uly="2540">
        <line lrx="2186" lry="2633" ulx="461" uly="2540">mann, der nach der Tuͤrkey handelte, brachte einen</line>
        <line lrx="2185" lry="2741" ulx="462" uly="2642">Griechen mit, der den Kaffee zu roͤſten und zu ko⸗</line>
        <line lrx="2186" lry="2851" ulx="463" uly="2748">chen verſtand. In Frankreich ward die erſte Kaf⸗</line>
        <line lrx="2180" lry="2998" ulx="460" uly="2852">feeſchenke 1671 angelegt, von da derſelbe ſich in</line>
        <line lrx="1612" lry="3047" ulx="463" uly="2958">der ganzen Welt ausgebreitet hat.</line>
        <line lrx="2178" lry="3177" ulx="512" uly="3007">2 ⅝) Den Auftelektrophor hat Herr Joſeph</line>
        <line lrx="2176" lry="3282" ulx="469" uly="3176">Weber, Profeſſor der Naturlehre zu Dillingen,</line>
        <line lrx="1035" lry="3366" ulx="472" uly="3287">1778 erfunden.</line>
        <line lrx="2177" lry="3564" ulx="507" uly="3346">26) Die Gewitterableiter zaͤt D. Franklin 1749</line>
        <line lrx="808" lry="3580" ulx="464" uly="3500">erfunden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2178" lry="3721" type="textblock" ulx="503" uly="3611">
        <line lrx="2178" lry="3721" ulx="503" uly="3611">27) Der Weinbau kam im Jahr 276 nach</line>
      </zone>
      <zone lrx="2179" lry="3828" type="textblock" ulx="397" uly="3723">
        <line lrx="2179" lry="3828" ulx="397" uly="3723">Deutſchland. 28) Das</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="168" type="page" xml:id="s_AhI149-2_168">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_168.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2690" lry="1704" type="textblock" ulx="959" uly="717">
        <line lrx="2684" lry="804" ulx="1017" uly="717">28) Das Tarokſpiel wurde durch die Tropelier⸗</line>
        <line lrx="2687" lry="971" ulx="977" uly="823">karten der Englaͤnder veranlaßt, die nach 1450° auf⸗</line>
        <line lrx="1194" lry="1027" ulx="963" uly="921">kamen.</line>
        <line lrx="2683" lry="1129" ulx="1016" uly="1042">29) Der Nußbaum kam aus Perßen, zur Zeit</line>
        <line lrx="2688" lry="1236" ulx="959" uly="1141">der roͤmiſchen Koͤnige, nach Rom. Die zaſel⸗</line>
        <line lrx="2690" lry="1336" ulx="974" uly="1243">nuͤſſe kamen aus Pontus, und von da nach Grie⸗</line>
        <line lrx="2690" lry="1446" ulx="977" uly="1355">chenland und Italien. Mit der Zeit wurden ſie</line>
        <line lrx="1903" lry="1545" ulx="975" uly="1462">auch bey uns naturaliſirt</line>
        <line lrx="2684" lry="1704" ulx="1024" uly="1515">30) Vom Birnbaum kannte Plinius bereits 35</line>
      </zone>
      <zone lrx="2700" lry="3829" type="textblock" ulx="949" uly="1717">
        <line lrx="2694" lry="1885" ulx="1011" uly="1717">31) An Aepfelbaͤumen kannten die Röͤmer 29</line>
        <line lrx="2693" lry="1992" ulx="965" uly="1863">Arten  die ſie theils aus Afrika und Griechenland,</line>
        <line lrx="2617" lry="2097" ulx="987" uly="1993">theils aus Syrien und Aegypten kommen lieſſen.</line>
        <line lrx="2700" lry="2204" ulx="1033" uly="2110">32) Die Quitten kamen von Kreta nach Grie⸗</line>
        <line lrx="2262" lry="2299" ulx="983" uly="2219">chenland, und von da nach Italien.</line>
        <line lrx="2699" lry="2408" ulx="969" uly="2322">33) Kirſchbaͤume brachte der ſiegende Roͤmer Lu⸗</line>
        <line lrx="2699" lry="2521" ulx="984" uly="2436">kull aus Pontus im Mithridatiſchen Kriege nach</line>
        <line lrx="2696" lry="2632" ulx="982" uly="2547">Rom, und England holte ſie 120 Jahre nachher</line>
        <line lrx="2696" lry="2741" ulx="979" uly="2647">ab. Man hatte zu Rom ganz rothe, ſchwarze,</line>
        <line lrx="2695" lry="2838" ulx="982" uly="2755">und ſteiſchfarbene Kirſchen. Lorbeerkirſchen hieſſen</line>
        <line lrx="2696" lry="3010" ulx="981" uly="2863">die angenehm bittern Kirſchen, ſo auf Lorbeer⸗</line>
        <line lrx="1789" lry="3058" ulx="982" uly="2973">baͤume gepfropft waren.</line>
        <line lrx="2689" lry="3168" ulx="952" uly="3039">34) Der Feigenbaum kam aus Aſien und Afri⸗</line>
        <line lrx="2691" lry="3276" ulx="984" uly="3192">ka, obgleich alle verſandte Obſtarten in dem ma⸗</line>
        <line lrx="2692" lry="3381" ulx="986" uly="3299">gern Erdboden kleiner blieben, und ſaftloſer wur⸗</line>
        <line lrx="2689" lry="3504" ulx="981" uly="3404">den. So wuchſen die ſuͤßen Feigen am ſuͤdlichen</line>
        <line lrx="2688" lry="3595" ulx="984" uly="3515">Ufer des kaſpiſchen Meers, und Plinius ſagt, daß</line>
        <line lrx="2689" lry="3725" ulx="983" uly="3615">daſelbſt ein Feigenbaum gegen 270 Scheffel Feigen</line>
        <line lrx="2695" lry="3829" ulx="949" uly="3729">geliefert habe. 35) Die</line>
      </zone>
      <zone lrx="2934" lry="1258" type="textblock" ulx="2925" uly="874">
        <line lrx="2934" lry="1258" ulx="2925" uly="874">—rr—</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2927" type="textblock" ulx="2998" uly="691">
        <line lrx="3180" lry="786" ulx="3035" uly="691">3)D</line>
        <line lrx="3180" lry="888" ulx="3002" uly="822">en man 1</line>
        <line lrx="3138" lry="1008" ulx="3005" uly="928">hfonte.</line>
        <line lrx="3180" lry="1109" ulx="3052" uly="1028">9</line>
        <line lrx="3180" lry="1212" ulx="3023" uly="1133">Abbe, An</line>
        <line lrx="3176" lry="1325" ulx="3053" uly="1238">9 5</line>
        <line lrx="3179" lry="1421" ulx="3011" uly="1345">nr ſe ani</line>
        <line lrx="3171" lry="1543" ulx="3000" uly="1459">ſunga de</line>
        <line lrx="3180" lry="1647" ulx="2998" uly="1564">gafgekomme</line>
        <line lrx="3158" lry="1742" ulx="3005" uly="1674">Dueſte men</line>
        <line lrx="3180" lry="1865" ulx="3003" uly="1784">en ſchen l</line>
        <line lrx="3173" lry="1971" ulx="3048" uly="1893">NW</line>
        <line lrx="3180" lry="2073" ulx="3024" uly="1997">n der a</line>
        <line lrx="3180" lry="2194" ulx="3026" uly="2112">Schſerhu</line>
        <line lrx="3163" lry="2305" ulx="3018" uly="2220">E erhif,</line>
        <line lrx="3180" lry="2408" ulx="3018" uly="2333">wde ſol</line>
        <line lrx="3180" lry="2512" ulx="3027" uly="2433">hen hehen.</line>
        <line lrx="3177" lry="2597" ulx="3065" uly="2524">9D</line>
        <line lrx="3177" lry="2707" ulx="3020" uly="2627">uten bor</line>
        <line lrx="3180" lry="2831" ulx="3066" uly="2749"> u</line>
        <line lrx="3180" lry="2927" ulx="3038" uly="2850">e Wa</line>
      </zone>
      <zone lrx="3179" lry="3307" type="textblock" ulx="3055" uly="3203">
        <line lrx="3179" lry="3307" ulx="3055" uly="3203">Ein</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3686" type="textblock" ulx="3064" uly="3530">
        <line lrx="3180" lry="3604" ulx="3119" uly="3530">Re</line>
        <line lrx="3167" lry="3686" ulx="3064" uly="3610">Uneers</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3871" type="textblock" ulx="3052" uly="3691">
        <line lrx="3169" lry="3784" ulx="3052" uly="3691">Diqy )</line>
        <line lrx="3180" lry="3871" ulx="3053" uly="3778">auſend</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="169" type="page" xml:id="s_AhI149-2_169">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_169.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="193" lry="884" type="textblock" ulx="0" uly="792">
        <line lrx="193" lry="884" ulx="0" uly="792">ch un GE.</line>
      </zone>
      <zone lrx="193" lry="1417" type="textblock" ulx="0" uly="1119">
        <line lrx="189" lry="1198" ulx="43" uly="1119">Die gaſt</line>
        <line lrx="193" lry="1301" ulx="0" uly="1230"> ec Orie</line>
        <line lrx="186" lry="1417" ulx="0" uly="1339">vorden ſe</line>
      </zone>
      <zone lrx="174" lry="1627" type="textblock" ulx="0" uly="1545">
        <line lrx="174" lry="1627" ulx="0" uly="1545"> beran 3</line>
      </zone>
      <zone lrx="184" lry="2181" type="textblock" ulx="0" uly="1746">
        <line lrx="177" lry="1850" ulx="9" uly="1746">Poͤmner 29</line>
        <line lrx="184" lry="2181" ulx="0" uly="2099"> ne Gei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="172" lry="2948" type="textblock" ulx="0" uly="2319">
        <line lrx="172" lry="2393" ulx="8" uly="2319">Mnet Cu</line>
        <line lrx="171" lry="2513" ulx="6" uly="2430">Kriege naih</line>
        <line lrx="162" lry="2614" ulx="1" uly="2541">rt her</line>
        <line lrx="149" lry="2729" ulx="8" uly="2663">arſe/</line>
        <line lrx="149" lry="2832" ulx="0" uly="2750">en hicſen</line>
        <line lrx="152" lry="2948" ulx="0" uly="2865"> urbet⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="144" lry="3832" type="textblock" ulx="0" uly="3316">
        <line lrx="144" lry="3386" ulx="0" uly="3316">loſer wo⸗</line>
        <line lrx="135" lry="3501" ulx="0" uly="3416">ſidlchn</line>
        <line lrx="118" lry="3717" ulx="0" uly="3640">4 en</line>
        <line lrx="127" lry="3832" ulx="8" uly="3737">9De</line>
      </zone>
      <zone lrx="2253" lry="2903" type="textblock" ulx="470" uly="692">
        <line lrx="2191" lry="779" ulx="575" uly="692">35) Die Granate iſt ein afrikaniſcher Apfel,</line>
        <line lrx="2180" lry="940" ulx="478" uly="793">den man vorzuͤglich in den Gaͤrten von Aarthago</line>
        <line lrx="745" lry="998" ulx="484" uly="922">pflanzte.</line>
        <line lrx="2193" lry="1140" ulx="570" uly="955">36) Der erſte, der eine Heruke trug war ein</line>
        <line lrx="1461" lry="1205" ulx="484" uly="1122">Abbe, Namens la Riviere.</line>
        <line lrx="2253" lry="1314" ulx="560" uly="1158">37) Die Beutelperuken ſind die neneſten: : man</line>
        <line lrx="2190" lry="1421" ulx="479" uly="1328">nennte ſie anfaͤnglich peruques à la régence, weil</line>
        <line lrx="2190" lry="1527" ulx="474" uly="1446">ſie unter der Regentſchaft des Herzogs von Orleans</line>
        <line lrx="2182" lry="1631" ulx="476" uly="1546">aufgekommen waren. Vor dem Kaiſer Aarl VI.</line>
        <line lrx="2189" lry="1741" ulx="479" uly="1655">durfte man ſich nicht ohne Peruke mit zweyen Zoͤ⸗</line>
        <line lrx="1223" lry="1847" ulx="480" uly="1767">pfen ſehen laſſen. ,</line>
        <line lrx="2187" lry="1954" ulx="564" uly="1844">38) Die Purpurfarbe iſt die erſte, von welcher</line>
        <line lrx="2187" lry="2092" ulx="470" uly="1974">in der aͤlteſten Geſchichte Meldung geſchiehet. Ein</line>
        <line lrx="2186" lry="2182" ulx="481" uly="2060">Schaͤferhund, der eine am Meerufer liegende Schne⸗</line>
        <line lrx="2206" lry="2283" ulx="480" uly="2195">cke zerbiß, wovon ſein Maul ſchoͤn roth gefaͤrbt</line>
        <line lrx="2185" lry="2406" ulx="479" uly="2307">wurde, ſoll zu deren Entdeckung Gelegenheit gege⸗</line>
        <line lrx="831" lry="2493" ulx="484" uly="2409">ben haben.</line>
        <line lrx="2184" lry="2585" ulx="571" uly="2493">39) Die Erfindung der Geige ſoll noch in die</line>
        <line lrx="2206" lry="2688" ulx="478" uly="2597">Zeiten vor den Kreutzzuͤgen gehoͤren.</line>
        <line lrx="2174" lry="2801" ulx="568" uly="2713">40) Augsburg hat ſchon vor dem Jahre 13989</line>
        <line lrx="1327" lry="2903" ulx="475" uly="2813">eine Walkmuͤhle gehabt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2183" lry="3404" type="textblock" ulx="478" uly="3170">
        <line lrx="2183" lry="3282" ulx="478" uly="3170">Ein paar Kinder an ihre Mutter, bey der⸗</line>
        <line lrx="1697" lry="3404" ulx="983" uly="3301">ſelben Geburtstage.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2179" lry="3833" type="textblock" ulx="534" uly="3480">
        <line lrx="1600" lry="3564" ulx="638" uly="3480">Beſte Freundin, deren Leben</line>
        <line lrx="1483" lry="3653" ulx="546" uly="3564">Unſers Lebens Urſprung iſt;</line>
        <line lrx="1625" lry="3762" ulx="543" uly="3653">Dich hat uns der Tag gegeben:</line>
        <line lrx="2179" lry="3833" ulx="534" uly="3736">Tauſendmal ſey er gegruͤßt! Wel⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="170" type="page" xml:id="s_AhI149-2_170">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_170.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="3180" lry="3658" type="textblock" ulx="989" uly="629">
        <line lrx="3157" lry="801" ulx="1142" uly="629">Welche Mukter ſchenkt uns beyden —</line>
        <line lrx="2227" lry="888" ulx="1066" uly="772">Nicht der Himmel dann in dir!</line>
        <line lrx="2125" lry="964" ulx="1061" uly="866">Fuͤrſtenkinder haben Freuden,</line>
        <line lrx="1970" lry="1039" ulx="1000" uly="952">Abber lange nicht, wie wir!</line>
        <line lrx="3180" lry="1135" ulx="1043" uly="1007">Waͤren, ihrem Wunſch zu dienen, I M</line>
        <line lrx="3180" lry="1201" ulx="1062" uly="1114">Tauſend Haͤnde ſtets bereit: “ ich ench, n</line>
        <line lrx="3167" lry="1303" ulx="1064" uly="1204">Wir vertauſchten, nicht mit ihnen Vreſes⸗</line>
        <line lrx="2685" lry="1366" ulx="1062" uly="1280">Deine treue Zaͤrtlichkeit. SèGl</line>
        <line lrx="3180" lry="1453" ulx="1137" uly="1339">Gebet ihnen, was nur ſuͤſſe, ſ,1</line>
        <line lrx="3180" lry="1541" ulx="1062" uly="1445">Ihrem Gaumen koſtbar deucht: heturd</line>
        <line lrx="3180" lry="1634" ulx="1050" uly="1533">Deine liebesvollen Kuͤſſe, er ſche</line>
        <line lrx="2933" lry="1705" ulx="1057" uly="1622">O! was iſt, das dieſen gleicht!</line>
        <line lrx="3177" lry="1793" ulx="1144" uly="1662">Ihre ungewiſſen Schritte ſonnunt</line>
        <line lrx="3180" lry="1870" ulx="1058" uly="1772">Leitet ſtaͤts ein fremdes Band: (undhedee</line>
        <line lrx="3180" lry="1969" ulx="1020" uly="1874">Doch die erſten unſrer Tritte— RRNW</line>
        <line lrx="3136" lry="2055" ulx="1056" uly="1959">Wagen wir an Deiner Hand. Vepe</line>
        <line lrx="3180" lry="2123" ulx="1142" uly="2002">Den noch ſchlummernden Gedanken N</line>
        <line lrx="3180" lry="2211" ulx="989" uly="2096">Weckſt Du auf, bringſt ihn ans Licht, Kun hrt</line>
        <line lrx="3180" lry="2300" ulx="1051" uly="2201">Zeichneſt unſerm Willen Schranken, in ihr een</line>
        <line lrx="3180" lry="2386" ulx="1056" uly="2278">Und umzaͤumſt ihn durch die Pflicht. WWD</line>
        <line lrx="3180" lry="2532" ulx="1140" uly="2341">Tugend machſt Du uns zur Freude, ⸗ ns</line>
        <line lrx="3176" lry="2553" ulx="1057" uly="2425">Dir zu folgen, uns zur Luſt; tmſhunſt</line>
        <line lrx="3180" lry="2632" ulx="1057" uly="2513">Und durch Liebe fuͤr uns beyde Me hen</line>
        <line lrx="3151" lry="2728" ulx="1040" uly="2620">Senkſt du Lieb in unſre Bruſt! Alik N</line>
        <line lrx="3180" lry="2799" ulx="1008" uly="2674">Stets haͤngt uͤber unſern Wiegen 4</line>
        <line lrx="3177" lry="2887" ulx="1054" uly="2761">Dein beſorgter, wacher Biick, nöcen</line>
        <line lrx="3176" lry="2968" ulx="1051" uly="2867">Und wir leſen Dein Vergnuͤgen neertker</line>
        <line lrx="3171" lry="3052" ulx="1056" uly="2951">Staͤts in unſerm Wohl und Gluͤck! Btie</line>
        <line lrx="3180" lry="3140" ulx="1139" uly="3016">Doch Dein Beyſpiel, Deine Lehren Kene</line>
        <line lrx="3180" lry="3244" ulx="1050" uly="3086">Bilden dieſes Gluck allein: Aun n</line>
        <line lrx="3173" lry="3309" ulx="1023" uly="3197">Moͤchten ſie ſo lange waͤhren, Mancen</line>
        <line lrx="3180" lry="3392" ulx="1048" uly="3304">Als wir uns des Lebens freun; Vkſnd</line>
        <line lrx="3121" lry="3486" ulx="1130" uly="3389">Moͤchten wir in unſerm Leben Ficht</line>
        <line lrx="3071" lry="3561" ulx="1043" uly="3464">Bald, und reichlich, und noch ſpaͤͤt .</line>
        <line lrx="3178" lry="3658" ulx="1047" uly="3518">Dir die Fruͤchte wieder geben, pfndunn</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3818" type="textblock" ulx="981" uly="3624">
        <line lrx="3180" lry="3771" ulx="1046" uly="3624">Die Du jetzund ausgeſaͤt! eehgen</line>
        <line lrx="2960" lry="3818" ulx="981" uly="3721">Geſund⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="171" type="page" xml:id="s_AhI149-2_171">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_171.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="50" lry="1119" type="textblock" ulx="0" uly="1056">
        <line lrx="50" lry="1119" ulx="0" uly="1056">4,</line>
      </zone>
      <zone lrx="123" lry="3869" type="textblock" ulx="22" uly="3769">
        <line lrx="123" lry="3869" ulx="22" uly="3769">Sied⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1799" lry="945" type="textblock" ulx="852" uly="846">
        <line lrx="1799" lry="945" ulx="852" uly="846">Geſund heitsregeln.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2190" lry="2627" type="textblock" ulx="462" uly="1022">
        <line lrx="2187" lry="1116" ulx="564" uly="1022">In dem erſten Baͤndchen dieſer Kinderſchrift habe</line>
        <line lrx="2186" lry="1219" ulx="482" uly="1134">ich euch, meine guten Kinder! einige gewiß wichtige</line>
        <line lrx="2186" lry="1348" ulx="481" uly="1244">Weisheits⸗ und Klugheitsregeln mitgetheilet, und</line>
        <line lrx="2188" lry="1438" ulx="480" uly="1352">euch kuͤrzlich den Weg gezeigt, der euch zur Zufrie⸗</line>
        <line lrx="2188" lry="1546" ulx="462" uly="1462">denheit und Ruhe, und alſo zur menſchlichen Gluͤck⸗</line>
        <line lrx="2185" lry="1652" ulx="465" uly="1559">ſeligkeit fuͤhren wird; allein ich ſinde es unumgaͤng⸗</line>
        <line lrx="2187" lry="1763" ulx="467" uly="1676">lich nothwendig, dieſer Vorſchrift auch einige noͤthige</line>
        <line lrx="2187" lry="1869" ulx="475" uly="1782">Geſundheitsregeln beyzufuͤgen; weil Geſundheit</line>
        <line lrx="2188" lry="1984" ulx="464" uly="1888">mit der menſchlichen Gluͤckſeligkeit in der engſten</line>
        <line lrx="2186" lry="2081" ulx="479" uly="1994">Verbindung ſteht. Ueberdieß ſind dieſe Regeln aus</line>
        <line lrx="2186" lry="2191" ulx="476" uly="2093">einem Werke gezogen, das, ſo vortreflich es iſt, nur</line>
        <line lrx="2184" lry="2310" ulx="475" uly="2210">in ſehr wenige Haͤnde kommen kann, und einen</line>
        <line lrx="2184" lry="2421" ulx="471" uly="2315">Mann zum Verfaſſer hat, der ſich durch ſeine Schrif⸗</line>
        <line lrx="2182" lry="2520" ulx="470" uly="2427">ten ſchon ſo verdient um die Menſchheit gemacht hat.</line>
        <line lrx="2190" lry="2627" ulx="543" uly="2537">Die Haupterforderniſſe zur Zufriedenheit und Hei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="2842" type="textblock" ulx="456" uly="2646">
        <line lrx="2187" lry="2737" ulx="456" uly="2646">terkeit des Geiſtes zu gelangen, ſind: Geſundheit</line>
        <line lrx="2185" lry="2842" ulx="456" uly="2755">der Seele und des Leibes; denn auf dieſer Grund⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2193" lry="3706" type="textblock" ulx="462" uly="2871">
        <line lrx="2186" lry="2960" ulx="468" uly="2871">lage beruhet die Empfaͤnglichkeit des Menſchen zur</line>
        <line lrx="909" lry="3058" ulx="462" uly="2969">Gluͤckſeligkeit.</line>
        <line lrx="2189" lry="3173" ulx="552" uly="3083">Einen am Geiſte, oder an der Seele geſunden</line>
        <line lrx="2191" lry="3281" ulx="474" uly="3194">Menſchen, nennt man denjenigen, welcher ſeinen</line>
        <line lrx="2192" lry="3397" ulx="474" uly="3300">Verſtand ſo zu bilden beſtrebt, daß dadurch die wahre</line>
        <line lrx="2193" lry="3498" ulx="467" uly="3406">Richtung ſeiner Neigungen, Maͤßigung ſeiner Em⸗</line>
        <line lrx="2192" lry="3671" ulx="468" uly="3513">pfindungen, und Richtigkeit und Guͤte ſeiner Hand⸗</line>
        <line lrx="1174" lry="3706" ulx="462" uly="3616">lungen moͤglich wird.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2190" lry="3816" type="textblock" ulx="2053" uly="3736">
        <line lrx="2190" lry="3816" ulx="2053" uly="3736">Ge⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="172" type="page" xml:id="s_AhI149-2_172">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_172.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2714" lry="791" type="textblock" ulx="1095" uly="702">
        <line lrx="2714" lry="791" ulx="1095" uly="702">Geſundheit des Leibes nennt man: wann der</line>
      </zone>
      <zone lrx="2758" lry="901" type="textblock" ulx="1005" uly="810">
        <line lrx="2758" lry="901" ulx="1005" uly="810">Magen gehoͤrig verdaut, wenn die Saͤfte in einem</line>
      </zone>
      <zone lrx="2714" lry="1656" type="textblock" ulx="944" uly="916">
        <line lrx="2714" lry="1008" ulx="1005" uly="916">leichten und regelmaͤſigen Umlaufe ſind, und wenn</line>
        <line lrx="2709" lry="1118" ulx="1005" uly="1026">die natuͤrlichen Ausleerungen ordentlich von Statten</line>
        <line lrx="2475" lry="1217" ulx="1008" uly="1126">gehen.</line>
        <line lrx="2711" lry="1343" ulx="1094" uly="1211">Fehlt eines dieſer Stuͤcke, ſo iſt auch der Geiſt</line>
        <line lrx="2712" lry="1441" ulx="1016" uly="1353">nicht heiter, und zu ſeinen Verrichtungen aufgelegt.</line>
        <line lrx="2711" lry="1548" ulx="1008" uly="1459">Alle Freuden ſind dann unſchmackhaft. Man iſt zur</line>
        <line lrx="2710" lry="1656" ulx="944" uly="1568">Arbeit traͤge, oder gar kraftlos und unfaͤhig. Man</line>
      </zone>
      <zone lrx="2779" lry="1768" type="textblock" ulx="1004" uly="1674">
        <line lrx="2779" lry="1768" ulx="1004" uly="1674">iſt muͤrriſch, die Denkkraft und Ueberlegung iſt ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2717" lry="2084" type="textblock" ulx="970" uly="1783">
        <line lrx="2712" lry="1886" ulx="1010" uly="1783">ſchwaͤcht: kurz die Seele wird in dem Grade zu den</line>
        <line lrx="2713" lry="1987" ulx="970" uly="1893">verſchiedenen Arten ihrer Wirkungen, und zum</line>
        <line lrx="2717" lry="2084" ulx="1013" uly="2003">Genuße des Guten untauglich, in welchen der Koͤr⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2721" lry="2203" type="textblock" ulx="1011" uly="2111">
        <line lrx="2721" lry="2203" ulx="1011" uly="2111">per leidet. Es iſt alſo zur menſchlichen Gluͤckſelig⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2713" lry="3062" type="textblock" ulx="1008" uly="2217">
        <line lrx="2709" lry="2307" ulx="1012" uly="2217">keit nothwendig, daß wir 1) allem vorbeugen, was</line>
        <line lrx="2710" lry="2407" ulx="1010" uly="2320">uns dieſes koſtbare Gut rauben kann, und 2) die</line>
        <line lrx="2711" lry="2525" ulx="1011" uly="2405">tauglichſten Mittel anwenden, daſſelbe, wenn wir</line>
        <line lrx="2710" lry="2627" ulx="1014" uly="2543">es verlohren haben, wieder zu erlangen. — Ihr</line>
        <line lrx="2710" lry="2746" ulx="1011" uly="2646">ſindet hier die Vorſchrift zu beyden, lieben Kinder!</line>
        <line lrx="2708" lry="2845" ulx="1013" uly="2755">— Benutzet ſie, unter der Anleitung eurer Aeltern,</line>
        <line lrx="2713" lry="2957" ulx="1011" uly="2865">Lehrer, ꝛc. wenn euch um eure Ruhe, eure Zufrie⸗</line>
        <line lrx="2631" lry="3062" ulx="1008" uly="2963">denheit, und alſo eure Gluͤckſeligkeit zu thun iſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2717" lry="3800" type="textblock" ulx="1005" uly="3138">
        <line lrx="2581" lry="3245" ulx="1129" uly="3138">Regeln zur Erhaltung der Geſundheit.</line>
        <line lrx="1907" lry="3344" ulx="1858" uly="3278">I.</line>
        <line lrx="2717" lry="3480" ulx="1094" uly="3379">Seyd immer aufmerkſam auf die natuͤrlichen Aus⸗</line>
        <line lrx="2715" lry="3583" ulx="1005" uly="3488">leerungen, beſonders auf Leibesoͤffnung und Aus⸗</line>
        <line lrx="2713" lry="3697" ulx="1007" uly="3602">duͤnſtung. Gewoͤhnet euch daran, alle Morgen</line>
        <line lrx="2706" lry="3800" ulx="2565" uly="3720">nach</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1499" type="textblock" ulx="3012" uly="659">
        <line lrx="3157" lry="740" ulx="3029" uly="659"> dem</line>
        <line lrx="3180" lry="838" ulx="3019" uly="763">e Natur</line>
        <line lrx="3180" lry="960" ulx="3014" uly="872">Pgnen,</line>
        <line lrx="3177" lry="1062" ulx="3012" uly="977">honn hitet</line>
        <line lrx="3180" lry="1176" ulx="3022" uly="1092">Schweß n</line>
        <line lrx="3180" lry="1283" ulx="3032" uly="1207">lathet, der</line>
        <line lrx="3180" lry="1386" ulx="3026" uly="1306">Pneuinn</line>
        <line lrx="3180" lry="1499" ulx="3013" uly="1411">Nr geſihrie</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3310" type="textblock" ulx="3006" uly="1698">
        <line lrx="3180" lry="1770" ulx="3051" uly="1698">Nrve⸗</line>
        <line lrx="3168" lry="1881" ulx="3009" uly="1805">e Dhels</line>
        <line lrx="3180" lry="1991" ulx="3009" uly="1912">Reruhen N⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="2099" ulx="3024" uly="2021">ihr  enr</line>
        <line lrx="3180" lry="2211" ulx="3025" uly="2126">vafie i</line>
        <line lrx="3180" lry="2315" ulx="3011" uly="2235">er oder</line>
        <line lrx="3180" lry="2423" ulx="3006" uly="2344">id cder</line>
        <line lrx="3180" lry="2528" ulx="3012" uly="2453">Maaß won</line>
        <line lrx="3180" lry="2644" ulx="3007" uly="2556">kforſchen</line>
        <line lrx="3180" lry="2755" ulx="3007" uly="2670">tſerder⸗,</line>
        <line lrx="3180" lry="2867" ulx="3012" uly="2777">urdtt des</line>
        <line lrx="3180" lry="2982" ulx="3022" uly="2884">ſchangan</line>
        <line lrx="3170" lry="3083" ulx="3018" uly="2998">Mtleh und</line>
        <line lrx="3180" lry="3193" ulx="3012" uly="3108"> Murit</line>
        <line lrx="3178" lry="3310" ulx="3021" uly="3216">Uuwcran</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3795" type="textblock" ulx="3016" uly="3482">
        <line lrx="3180" lry="3600" ulx="3024" uly="3482">t</line>
        <line lrx="3180" lry="3680" ulx="3016" uly="3595">Leibesben</line>
        <line lrx="3180" lry="3795" ulx="3049" uly="3708">11, Ben</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="173" type="page" xml:id="s_AhI149-2_173">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_173.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="206" lry="1086" type="textblock" ulx="0" uly="690">
        <line lrx="206" lry="766" ulx="0" uly="690">n: n dee</line>
        <line lrx="201" lry="872" ulx="0" uly="787">iͤſte ig inen</line>
        <line lrx="206" lry="978" ulx="0" uly="898">d, und ven</line>
        <line lrx="199" lry="1086" ulx="3" uly="1010">ton Eun</line>
      </zone>
      <zone lrx="204" lry="1531" type="textblock" ulx="0" uly="1228">
        <line lrx="204" lry="1315" ulx="0" uly="1228">g der Geſ</line>
        <line lrx="194" lry="1422" ulx="2" uly="1343"> anſcchyt.</line>
        <line lrx="184" lry="1531" ulx="22" uly="1450">Wißwe</line>
      </zone>
      <zone lrx="180" lry="1642" type="textblock" ulx="0" uly="1557">
        <line lrx="180" lry="1642" ulx="0" uly="1557">ſihig. Vun</line>
      </zone>
      <zone lrx="192" lry="2837" type="textblock" ulx="0" uly="1673">
        <line lrx="192" lry="1754" ulx="0" uly="1673">hung  e⸗</line>
        <line lrx="183" lry="1861" ulx="0" uly="1785">Nedeu den</line>
        <line lrx="186" lry="1971" ulx="21" uly="1896">d wn</line>
        <line lrx="185" lry="2079" ulx="3" uly="1997">chen der ⸗</line>
        <line lrx="159" lry="2300" ulx="0" uly="2218">Nyen, e</line>
        <line lrx="160" lry="2399" ulx="0" uly="2324">und 2) V.</line>
        <line lrx="170" lry="2512" ulx="4" uly="2430">wenn wir</line>
        <line lrx="167" lry="2623" ulx="0" uly="2543">n.— Nr</line>
        <line lrx="163" lry="2725" ulx="0" uly="2654">r Kder!</line>
        <line lrx="168" lry="2837" ulx="0" uly="2764"> WMlera</line>
      </zone>
      <zone lrx="176" lry="2953" type="textblock" ulx="0" uly="2868">
        <line lrx="176" lry="2953" ulx="0" uly="2868">ne Dufri⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="143" lry="3066" type="textblock" ulx="0" uly="2977">
        <line lrx="143" lry="3066" ulx="0" uly="2977">lthun iſ.</line>
      </zone>
      <zone lrx="120" lry="3251" type="textblock" ulx="0" uly="3157">
        <line lrx="120" lry="3251" ulx="0" uly="3157">hrdhet.</line>
      </zone>
      <zone lrx="174" lry="3803" type="textblock" ulx="0" uly="3397">
        <line lrx="174" lry="3490" ulx="1" uly="3397">tichen Ma</line>
        <line lrx="163" lry="3612" ulx="3" uly="3512">gund</line>
        <line lrx="156" lry="3710" ulx="0" uly="3628">le MN</line>
        <line lrx="156" lry="3803" ulx="84" uly="3723">hach</line>
      </zone>
      <zone lrx="1541" lry="549" type="textblock" ulx="1466" uly="541">
        <line lrx="1541" lry="549" ulx="1466" uly="541">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2254" lry="1976" type="textblock" ulx="470" uly="656">
        <line lrx="2184" lry="747" ulx="483" uly="656">nach dem Aufſtehen, euch ſo lange hinzuſetzen, bis</line>
        <line lrx="2188" lry="853" ulx="480" uly="759">die Natur ſich entlediget. Man kann die Natur ge⸗</line>
        <line lrx="2179" lry="965" ulx="477" uly="867">woͤhnen, daß ſie dann ſelbſt darauf dringe. Und</line>
        <line lrx="2181" lry="1072" ulx="470" uly="979">dann huͤtet euch, daß ihr nach einem gehabten</line>
        <line lrx="2184" lry="1182" ulx="477" uly="1084">Schweiß nicht gleich kalt werdet, oder in Zugluft ge⸗</line>
        <line lrx="2180" lry="1282" ulx="476" uly="1189">rathet; denn Leibesverſtopfungen, oder zuruͤckgeblie⸗</line>
        <line lrx="2182" lry="1388" ulx="472" uly="1296">bene Ausduͤnſtungen ſind die beyden Hauptquellen</line>
        <line lrx="2242" lry="1492" ulx="471" uly="1402">der gefaͤhrlichſten und ſchmerzhafteſten Krankheiten.</line>
        <line lrx="1387" lry="1641" ulx="1277" uly="1571">II.</line>
        <line lrx="2179" lry="1765" ulx="555" uly="1675">Da Speiſen und Getraͤnke dem Koͤrper taͤglich</line>
        <line lrx="2181" lry="1879" ulx="470" uly="1784">neue Theile zufuͤhren, und ihn naͤhren muͤſſen, ſo</line>
        <line lrx="2254" lry="1976" ulx="470" uly="1889">beruhen alle drey Stuͤcke der Geſundheit darauf, daßs</line>
      </zone>
      <zone lrx="2183" lry="2085" type="textblock" ulx="459" uly="1986">
        <line lrx="2183" lry="2085" ulx="459" uly="1986">ihr 1) eure Speiſen und Getraͤnke mit Sorgfalt</line>
      </zone>
      <zone lrx="2246" lry="2516" type="textblock" ulx="466" uly="2106">
        <line lrx="2246" lry="2192" ulx="473" uly="2106">waͤhlet, und diejenigen vermeidet, welche an ſich</line>
        <line lrx="2182" lry="2298" ulx="468" uly="2203">ſelbſt, oder nach der Erfahrung, euch unverdaulich</line>
        <line lrx="2185" lry="2403" ulx="466" uly="2320">ſind, oder nicht wohl bekommen; daß ihr 2) das</line>
        <line lrx="2182" lry="2516" ulx="469" uly="2422">Maaß von Speiſen und inſonderheit Getraͤnken zu</line>
      </zone>
      <zone lrx="2182" lry="2627" type="textblock" ulx="432" uly="2509">
        <line lrx="2182" lry="2627" ulx="432" uly="2509">erforſchen ſuchet, welches eure Natur vertraͤgt, und</line>
      </zone>
      <zone lrx="2186" lry="2837" type="textblock" ulx="470" uly="2633">
        <line lrx="2179" lry="2746" ulx="470" uly="2633">erfordert, und daß ihr folglich maͤſig lebet; daß ihr</line>
        <line lrx="2186" lry="2837" ulx="471" uly="2750">naͤmlich das Maas beobachtet, welches nach der Er⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2185" lry="2946" type="textblock" ulx="342" uly="2851">
        <line lrx="2185" lry="2946" ulx="342" uly="2851">fahrung euch zutraͤglich iſt: endlich 3) daß ihr or⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2184" lry="3056" type="textblock" ulx="468" uly="2970">
        <line lrx="2184" lry="3056" ulx="468" uly="2970">dentlich und zu feſtgeſezter Zeit eure Mahlzeiten hal⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2179" lry="3269" type="textblock" ulx="412" uly="3078">
        <line lrx="2179" lry="3177" ulx="412" uly="3078">tet, damit eure Verdauungswerkzeuge nicht durch</line>
        <line lrx="2177" lry="3269" ulx="430" uly="3176">Unordnung geſchwaͤcht und endlich zerſtoͤret werden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2259" lry="3764" type="textblock" ulx="471" uly="3346">
        <line lrx="2088" lry="3424" ulx="620" uly="3346">L III.</line>
        <line lrx="2179" lry="3541" ulx="473" uly="3442">Machet euch jeden Tag in freyer Luft hinlaͤngliche</line>
        <line lrx="2259" lry="3651" ulx="471" uly="3548">Leibesbewegung. Das Maaß eurer Bewegung</line>
        <line lrx="2176" lry="3764" ulx="553" uly="3658">II. Baͤndch. c mus</line>
      </zone>
      <zone lrx="1552" lry="4463" type="textblock" ulx="1210" uly="4397">
        <line lrx="1552" lry="4463" ulx="1517" uly="4454">.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="174" type="page" xml:id="s_AhI149-2_174">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_174.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2706" lry="1139" type="textblock" ulx="996" uly="715">
        <line lrx="2706" lry="818" ulx="998" uly="715">muß ſich nach eurer Lebensart richten. Menſchen von</line>
        <line lrx="2701" lry="916" ulx="996" uly="816">ſitzender Lebensart brauchen mehrere Stunden, wenn</line>
        <line lrx="2706" lry="1029" ulx="998" uly="929">andere ſich nit einer begnuͤgen. Dieſe Bewegung</line>
        <line lrx="2704" lry="1139" ulx="998" uly="1032">aber muß gemaͤßigt ſeyn, und nie bis zur Erhizung</line>
      </zone>
      <zone lrx="2732" lry="1232" type="textblock" ulx="996" uly="1139">
        <line lrx="2732" lry="1232" ulx="996" uly="1139">gehen. Sie muß nie kurz vor oder gleich nach der</line>
      </zone>
      <zone lrx="2710" lry="2948" type="textblock" ulx="874" uly="1236">
        <line lrx="2707" lry="1348" ulx="993" uly="1236">Mahlzeit geſchehen, weil ſonſt die Verdauungskraft ge⸗</line>
        <line lrx="2706" lry="1444" ulx="992" uly="1345">ſchwaͤcht wird. Eine Bewegung gleich vor⸗ oder nach</line>
        <line lrx="2706" lry="1545" ulx="992" uly="1451">der Mahlzeit jagt die Hitze nach den aͤuſſern Theilen</line>
        <line lrx="2707" lry="1655" ulx="994" uly="1564">des Koͤrpers, und benimmt alſo dem Magen ſeine</line>
        <line lrx="2708" lry="1768" ulx="992" uly="1673">zur Verdauung noͤthige Waͤrme. Man ſectze aber</line>
        <line lrx="2707" lry="1879" ulx="992" uly="1786">keinen Tag mit der Bewegung aus; das Wetter mag</line>
        <line lrx="2708" lry="1979" ulx="991" uly="1883">ſeyn, wie es will, wenn nur die Luft nicht mit ſchaͤd⸗</line>
        <line lrx="2710" lry="2088" ulx="990" uly="1997">lichen Duͤnſten, dicken Nebeln, u. d. gl. angefuͤllet</line>
        <line lrx="2710" lry="2195" ulx="988" uly="2108">iſt. Wer in freyer Luft ſeine geſetzten Stunden Mo⸗</line>
        <line lrx="2702" lry="2303" ulx="874" uly="2208">tieon macht, haͤrtet ſeinen Koͤrper ab, und bleibt ge⸗</line>
        <line lrx="2705" lry="2628" ulx="1070" uly="2538">Freye, und dabey reine und geſunde Luft, iſt</line>
        <line lrx="2704" lry="2729" ulx="990" uly="2640">ein Hauptbeduͤrfniß, ohne welches alle drey Stuͤcke</line>
        <line lrx="2709" lry="2839" ulx="988" uly="2758">der Geſundheit nach und nach verlohren gehen. Sor⸗</line>
        <line lrx="2702" lry="2948" ulx="989" uly="2860">get dafuͤr, daß ihr beſtaͤndig in einer geſunden und</line>
      </zone>
      <zone lrx="2751" lry="3056" type="textblock" ulx="985" uly="2969">
        <line lrx="2751" lry="3056" ulx="985" uly="2969">friſchen Luft lebet. Luft, die mit Duͤnſten und an⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2710" lry="3805" type="textblock" ulx="935" uly="3077">
        <line lrx="2707" lry="3168" ulx="989" uly="3077">dern Unreinigkeiten angefuͤllt, oder ſtehend oder zu</line>
        <line lrx="2710" lry="3281" ulx="987" uly="3182">heiß, oder zu kalt iſt, iſt der Maſchine hoͤchſt ſchaͤd⸗</line>
        <line lrx="2708" lry="3384" ulx="991" uly="3292">lich, und kann ſogar toͤdtlich werden. Huͤtet euch</line>
        <line lrx="2708" lry="3490" ulx="935" uly="3389">alſo, daß ihr nicht in lange verſchloſſen geweſenen</line>
        <line lrx="2709" lry="3599" ulx="988" uly="3508">Zimmer, Keller, oder Hoͤhlen gehet; daß nicht</line>
        <line lrx="2704" lry="3728" ulx="984" uly="3619">Dampf von Kohlen, Ausduͤnſtung feuchter Waͤſche,</line>
        <line lrx="2710" lry="3805" ulx="2575" uly="3739">oder</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1435" type="textblock" ulx="3045" uly="698">
        <line lrx="3180" lry="780" ulx="3052" uly="698">ſer heſt</line>
        <line lrx="3180" lry="889" ulx="3045" uly="808">Oafarb⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="995" ulx="3058" uly="923">ten Bo</line>
        <line lrx="3180" lry="1109" ulx="3049" uly="1039">ſich an</line>
        <line lrx="3180" lry="1215" ulx="3060" uly="1140">Phveſen</line>
        <line lrx="3180" lry="1326" ulx="3070" uly="1250">et von</line>
        <line lrx="3180" lry="1435" ulx="3058" uly="1356">urA</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1654" type="textblock" ulx="3046" uly="1565">
        <line lrx="3180" lry="1654" ulx="3046" uly="1565">riri,</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1552" type="textblock" ulx="2968" uly="1458">
        <line lrx="3180" lry="1552" ulx="2968" uly="1458">ch</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2076" type="textblock" ulx="3050" uly="1676">
        <line lrx="3180" lry="1746" ulx="3054" uly="1676">Netdin.</line>
        <line lrx="3180" lry="1858" ulx="3050" uly="1786">nr enett</line>
        <line lrx="3180" lry="1968" ulx="3051" uly="1885">Pce .</line>
        <line lrx="3180" lry="2076" ulx="3069" uly="1997">uhe</line>
      </zone>
      <zone lrx="3147" lry="2079" type="textblock" ulx="3140" uly="2057">
        <line lrx="3147" lry="2079" ulx="3140" uly="2057">7</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2190" type="textblock" ulx="3068" uly="2110">
        <line lrx="3180" lry="2190" ulx="3068" uly="2110">yer u</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3730" type="textblock" ulx="2965" uly="2446">
        <line lrx="3180" lry="2530" ulx="3095" uly="2446">De</line>
        <line lrx="3168" lry="2629" ulx="3050" uly="2556">leit an</line>
        <line lrx="3180" lry="2751" ulx="2969" uly="2654">Vlpun</line>
        <line lrx="3180" lry="2858" ulx="3055" uly="2777">a</line>
        <line lrx="3180" lry="2963" ulx="3067" uly="2885">a</line>
        <line lrx="3180" lry="3074" ulx="3069" uly="2996">der lat</line>
        <line lrx="3180" lry="3311" ulx="2965" uly="3208">ie</line>
        <line lrx="3180" lry="3399" ulx="3075" uly="3318">dere</line>
        <line lrx="3174" lry="3512" ulx="3068" uly="3427">be an</line>
        <line lrx="3180" lry="3619" ulx="3062" uly="3547">Und un</line>
        <line lrx="3180" lry="3730" ulx="3054" uly="3650">Ulſre</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="175" type="page" xml:id="s_AhI149-2_175">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_175.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="167" lry="2274" type="textblock" ulx="0" uly="670">
        <line lrx="166" lry="749" ulx="0" uly="670">tenſdendot</line>
        <line lrx="159" lry="860" ulx="4" uly="783">nden, wen</line>
        <line lrx="167" lry="979" ulx="20" uly="891">Bergrr</line>
        <line lrx="152" lry="1085" ulx="0" uly="1003">r Erhinng</line>
        <line lrx="149" lry="1186" ulx="0" uly="1109">hnac Ne</line>
        <line lrx="158" lry="1297" ulx="0" uly="1217">Vyökraſtge.</line>
        <line lrx="155" lry="1406" ulx="15" uly="1327">Mer nog⸗</line>
        <line lrx="146" lry="1505" ulx="0" uly="1432"> Deilen</line>
        <line lrx="142" lry="1621" ulx="0" uly="1546">agen ſre</line>
        <line lrx="152" lry="1735" ulx="6" uly="1652">ſcht Aer</line>
        <line lrx="142" lry="1837" ulx="0" uly="1768">tter me⸗</line>
        <line lrx="140" lry="1949" ulx="1" uly="1867">maſched⸗</line>
        <line lrx="146" lry="2063" ulx="14" uly="1976">nuefult</line>
        <line lrx="138" lry="2159" ulx="0" uly="2090">en Me⸗</line>
        <line lrx="123" lry="2274" ulx="0" uly="2197">ſaht ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="149" lry="3804" type="textblock" ulx="0" uly="2629">
        <line lrx="115" lry="2709" ulx="0" uly="2629">bice</line>
        <line lrx="121" lry="2820" ulx="0" uly="2750">.G⸗</line>
        <line lrx="128" lry="2930" ulx="0" uly="2856">den wd</line>
        <line lrx="149" lry="3042" ulx="0" uly="2974">und an⸗</line>
        <line lrx="131" lry="3154" ulx="0" uly="3086">(er iu</line>
        <line lrx="135" lry="3265" ulx="0" uly="3180">hiſched⸗</line>
        <line lrx="134" lry="3375" ulx="0" uly="3292">itet eich</line>
        <line lrx="131" lry="3482" ulx="3" uly="3411">eweſchen</line>
        <line lrx="123" lry="3593" ulx="2" uly="3511"> nit</line>
        <line lrx="106" lry="3710" ulx="2" uly="3627">Vilm/</line>
        <line lrx="111" lry="3804" ulx="48" uly="3740">der</line>
      </zone>
      <zone lrx="1289" lry="593" type="textblock" ulx="1169" uly="576">
        <line lrx="1289" lry="593" ulx="1169" uly="576">———</line>
      </zone>
      <zone lrx="2226" lry="1108" type="textblock" ulx="486" uly="680">
        <line lrx="2226" lry="783" ulx="492" uly="680">oder heftige Geruͤche, oder Dunſt von Kalkweiſſe, oder</line>
        <line lrx="2225" lry="889" ulx="489" uly="793">Oelfarbe, oder aͤhnliche Luftverunreinigungen in eu⸗</line>
        <line lrx="2223" lry="1007" ulx="505" uly="905">ren Wohnzimmern geduldet werden. Oeffnet taͤg⸗</line>
        <line lrx="2217" lry="1108" ulx="486" uly="1012">lich eure Fenſter und Thuͤren, und laſſet in eurer</line>
      </zone>
      <zone lrx="2264" lry="1207" type="textblock" ulx="486" uly="1105">
        <line lrx="2264" lry="1207" ulx="486" uly="1105">Abweſenheit eine friſche Luft ſie durchſtreichen. Su⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2213" lry="2166" type="textblock" ulx="474" uly="1221">
        <line lrx="2213" lry="1318" ulx="487" uly="1221">chet vorzuͤglich eurem Schlafzimmer eine recht ge⸗</line>
        <line lrx="2207" lry="1423" ulx="486" uly="1320">ſunde Luft zu verſchaffen, und entfernet alles daraus,</line>
        <line lrx="2205" lry="1528" ulx="478" uly="1423">— auch Blumen und Pflanzen, welche des Nachts</line>
        <line lrx="2201" lry="1639" ulx="480" uly="1538">gewoͤhnlich am ſtaͤrkſten ausduͤnſten — was die Luft</line>
        <line lrx="2205" lry="1740" ulx="478" uly="1645">verdicken und verunreinigen kann, welche ihr nicht</line>
        <line lrx="2201" lry="1840" ulx="475" uly="1751">nur einathmet, ſondern an allen aͤuſſern Theilen des</line>
        <line lrx="2202" lry="1951" ulx="474" uly="1852">Koͤrpers einſauget; eine Minute das Fenſter oͤffnen</line>
        <line lrx="2198" lry="2059" ulx="479" uly="1962">iſt mehr werth, als alle Rauchwerke, welche oft den</line>
        <line lrx="1693" lry="2166" ulx="480" uly="2075">Augen und den Nerven ſchaͤdlich ſind.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1382" lry="2352" type="textblock" ulx="1295" uly="2280">
        <line lrx="1382" lry="2352" ulx="1295" uly="2280">V.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2221" lry="2505" type="textblock" ulx="477" uly="2404">
        <line lrx="2221" lry="2505" ulx="477" uly="2404">Beſieiſiget euch des hoͤchſten Grades von Reinlich⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2201" lry="3363" type="textblock" ulx="468" uly="2517">
        <line lrx="2201" lry="2605" ulx="470" uly="2517">keit an eurem Leibe, in euren Kleidern, in euren</line>
        <line lrx="2198" lry="2718" ulx="473" uly="2622">Wohnungen, und vornehmlich auch in euren Spei⸗</line>
        <line lrx="2195" lry="2826" ulx="470" uly="2734">ſen und Getraͤnken. Fleißiges Waſchen und Baden</line>
        <line lrx="2195" lry="2934" ulx="470" uly="2842">im kalten Waſſer iſt das groͤßte Staͤrkungsmittel in</line>
        <line lrx="2191" lry="3044" ulx="471" uly="2951">der Natur. — Mit den Unreinigkeiten der Speiſen</line>
        <line lrx="2185" lry="3151" ulx="468" uly="3056">und Getraͤnke ſchaden wir der Verdauungskraft, und</line>
        <line lrx="2186" lry="3257" ulx="469" uly="3169">erzeugen unreine Saͤfte, auch wohl Wuͤrmer und an⸗</line>
        <line lrx="2188" lry="3363" ulx="468" uly="3270">dere Krankheiten: und mit der Unreinigkeit am Lei⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2223" lry="3479" type="textblock" ulx="462" uly="3376">
        <line lrx="2223" lry="3479" ulx="462" uly="3376">be, an Kleidern, und an Zimmern, die beſtaͤndig</line>
      </zone>
      <zone lrx="2190" lry="3809" type="textblock" ulx="457" uly="3490">
        <line lrx="2190" lry="3585" ulx="462" uly="3490">und unvermerkt theils eingeathmet wird, theils auf</line>
        <line lrx="2184" lry="3687" ulx="457" uly="3592">unſre Haut ſich ſetzt, verſtopfen wir nicht nur die</line>
        <line lrx="2169" lry="3809" ulx="1365" uly="3715">L 2 Schweiß⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="176" type="page" xml:id="s_AhI149-2_176">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_176.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2042" lry="592" type="textblock" ulx="1630" uly="579">
        <line lrx="2042" lry="592" ulx="1630" uly="579">— —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2696" lry="1151" type="textblock" ulx="982" uly="695">
        <line lrx="2696" lry="783" ulx="1002" uly="695">Schweißloͤcher, und hindern die ſo heilſame und un⸗</line>
        <line lrx="2695" lry="884" ulx="1003" uly="800">entbehrliche Ausduͤnſtung, ſondern wir verurſachen</line>
        <line lrx="2696" lry="1039" ulx="982" uly="906">auch oft die haͤßlichſten Krankheiten der Haut, und</line>
        <line lrx="1874" lry="1151" ulx="1005" uly="1012">verderben unſer Blut. *)</line>
      </zone>
      <zone lrx="2707" lry="2226" type="textblock" ulx="929" uly="1171">
        <line lrx="2039" lry="1241" ulx="1769" uly="1171">VI.</line>
        <line lrx="2700" lry="1382" ulx="992" uly="1277">Arrbeitet taͤglich mit Eifer und Anſtrengung;</line>
        <line lrx="2696" lry="1483" ulx="929" uly="1391">aber ſchaltet dabey die noͤthigen Zwiſchenraͤume der</line>
        <line lrx="2699" lry="1583" ulx="1009" uly="1492">Ruhe ein, damit eure Kraͤfte nicht allzulange ange⸗</line>
        <line lrx="2703" lry="1690" ulx="941" uly="1596">ſpannt werden. Ueberſpannung einer Kraft kann</line>
        <line lrx="2702" lry="1795" ulx="1006" uly="1694">theils die Kraft ſelbſt zerſtoͤren, theils die Verdauung</line>
        <line lrx="2702" lry="1904" ulx="1011" uly="1805">zernichten, und die gefaͤhrlichſten Entzuͤndungen</line>
        <line lrx="2707" lry="2012" ulx="1007" uly="1915">hervorbringen. Sorget inſonderheit fuͤr hinlaͤngli⸗</line>
        <line lrx="2703" lry="2123" ulx="935" uly="2026">chen und erquickenden Schlaf. Zu vieles Ruhen</line>
        <line lrx="2706" lry="2226" ulx="1008" uly="2133">und Schlafen macht dicke Saͤfte, und zieht Krank⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2716" lry="2338" type="textblock" ulx="1006" uly="2234">
        <line lrx="2716" lry="2338" ulx="1006" uly="2234">heiten nach ſich; aber zu wenige und unregelmaͤ⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2712" lry="3118" type="textblock" ulx="1007" uly="2345">
        <line lrx="2702" lry="2446" ulx="1009" uly="2345">ßige Ruhe und Schlaf, ſchwaͤcht Magen und Ner⸗</line>
        <line lrx="2707" lry="2549" ulx="1010" uly="2453">ven, und bereitet die gaͤnzliche Zerſtoͤrung der Ma⸗</line>
        <line lrx="2706" lry="2659" ulx="1012" uly="2564">ſchine vor. Wer Ruhe und Schlaf gehoͤrig abwar⸗</line>
        <line lrx="2705" lry="2767" ulx="1009" uly="2671">tet, wird mit doppelter Kraft und Munterkeit ar⸗</line>
        <line lrx="2702" lry="2872" ulx="1007" uly="2779">beiten, und folglich mehr gewinnen, als diejenigen,</line>
        <line lrx="2712" lry="2973" ulx="1007" uly="2883">welche, aus uͤbertriebenen Eifer und Fleiß, ſich Ruhe</line>
        <line lrx="2707" lry="3118" ulx="1010" uly="2983">und Schlaf abbrechen, und dadurch Koͤrper⸗ und</line>
      </zone>
      <zone lrx="1748" lry="3256" type="textblock" ulx="946" uly="3099">
        <line lrx="1748" lry="3256" ulx="946" uly="3099">8 Seelenkraft ſchwaͤchen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2718" lry="3788" type="textblock" ulx="1078" uly="3332">
        <line lrx="2717" lry="3415" ulx="1078" uly="3332">*) Wenn die orientaliſchen Voͤlker ungleich weniger von</line>
        <line lrx="2718" lry="3505" ulx="1150" uly="3425">Krankheiten wiſſen, ſo haben ſie es, außer ihrer maßi⸗</line>
        <line lrx="2716" lry="3605" ulx="1144" uly="3524">gen Lebensart, groͤßtentheils ihrer Liebe zur Reinlich⸗</line>
        <line lrx="2712" lry="3691" ulx="1143" uly="3611">keit, und den — durch das Geſez vorgeſchriebenen Rei⸗</line>
        <line lrx="2211" lry="3788" ulx="1148" uly="3716">nigungen und Badern zu verdanken.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1441" type="textblock" ulx="3051" uly="808">
        <line lrx="3173" lry="899" ulx="3090" uly="808">Hte</line>
        <line lrx="3178" lry="1008" ulx="3053" uly="933">hewegu</line>
        <line lrx="3180" lry="1105" ulx="3051" uly="1033">Lde</line>
        <line lrx="3180" lry="1222" ulx="3065" uly="1145">edenſ</line>
        <line lrx="3180" lry="1326" ulx="3068" uly="1253">ſene</line>
        <line lrx="3180" lry="1441" ulx="3054" uly="1361">ſ/</line>
      </zone>
      <zone lrx="3178" lry="1546" type="textblock" ulx="3047" uly="1466">
        <line lrx="3178" lry="1546" ulx="3047" uly="1466">a; Gn</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1872" type="textblock" ulx="3053" uly="1593">
        <line lrx="3164" lry="1647" ulx="3054" uly="1593">Run tr</line>
        <line lrx="3178" lry="1764" ulx="3063" uly="1695">MNH</line>
        <line lrx="3180" lry="1872" ulx="3053" uly="1795">ſatdes</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="177" type="page" xml:id="s_AhI149-2_177">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_177.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="182" lry="966" type="textblock" ulx="0" uly="666">
        <line lrx="176" lry="739" ulx="1" uly="666">ſamicun⸗</line>
        <line lrx="174" lry="852" ulx="0" uly="782">perunſoen</line>
        <line lrx="182" lry="966" ulx="0" uly="889"> Haut, un</line>
      </zone>
      <zone lrx="179" lry="1777" type="textblock" ulx="0" uly="1270">
        <line lrx="179" lry="1349" ulx="0" uly="1270">Mremgung;</line>
        <line lrx="168" lry="1446" ulx="0" uly="1377">raune der</line>
        <line lrx="166" lry="1667" ulx="0" uly="1595">Fraſt tom</line>
        <line lrx="167" lry="1777" ulx="0" uly="1704">Berdauung</line>
      </zone>
      <zone lrx="213" lry="1889" type="textblock" ulx="0" uly="1804">
        <line lrx="213" lry="1889" ulx="0" uly="1804">gündungen</line>
      </zone>
      <zone lrx="169" lry="2979" type="textblock" ulx="0" uly="1910">
        <line lrx="169" lry="1995" ulx="9" uly="1910">rlangli⸗</line>
        <line lrx="166" lry="2096" ulx="0" uly="2025">eles Tuhen</line>
        <line lrx="154" lry="2214" ulx="0" uly="2131">t nnt⸗</line>
        <line lrx="141" lry="2324" ulx="0" uly="2232">gelni⸗</line>
        <line lrx="148" lry="2422" ulx="14" uly="2354">ed Ner⸗</line>
        <line lrx="157" lry="2549" ulx="0" uly="2456">e Ry</line>
        <line lrx="149" lry="2649" ulx="2" uly="2575">tig ntt⸗</line>
        <line lrx="147" lry="2755" ulx="0" uly="2686">rteit al⸗</line>
        <line lrx="154" lry="2864" ulx="0" uly="2789">cicigen</line>
        <line lrx="166" lry="2979" ulx="6" uly="2888">ſch Ruhe</line>
      </zone>
      <zone lrx="236" lry="3088" type="textblock" ulx="4" uly="2989">
        <line lrx="236" lry="3088" ulx="4" uly="2989">Ueper, u d</line>
      </zone>
      <zone lrx="170" lry="3254" type="textblock" ulx="103" uly="3182">
        <line lrx="170" lry="3254" ulx="103" uly="3182">T.</line>
      </zone>
      <zone lrx="173" lry="3720" type="textblock" ulx="0" uly="3352">
        <line lrx="173" lry="3425" ulx="0" uly="3352">veniger den</line>
        <line lrx="170" lry="3523" ulx="0" uly="3433">lher niß⸗</line>
        <line lrx="150" lry="3720" ulx="0" uly="3637">iebenerct⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="965" lry="2819" type="textblock" ulx="525" uly="2714">
        <line lrx="965" lry="2819" ulx="525" uly="2714">unterſchieden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2201" lry="648" type="textblock" ulx="1111" uly="507">
        <line lrx="2201" lry="648" ulx="1111" uly="507">— 165</line>
      </zone>
      <zone lrx="2235" lry="1538" type="textblock" ulx="509" uly="679">
        <line lrx="1436" lry="745" ulx="1290" uly="679">VII.</line>
        <line lrx="2235" lry="897" ulx="592" uly="794">Huͤtet euch endlich vor allen heftigen Gemuͤths⸗</line>
        <line lrx="2202" lry="1011" ulx="513" uly="906">bewegungen. Nichts zerſtoͤrt den Koͤrper mehr,</line>
        <line lrx="2208" lry="1108" ulx="511" uly="1010">als Leidenſchaften. Menſchen von heftigen Affecten</line>
        <line lrx="2211" lry="1223" ulx="513" uly="1113">werden ſe lten alt, und genießen ſelten eine vollkom⸗</line>
        <line lrx="2227" lry="1325" ulx="515" uly="1209">mene Geſundheit und Heiterkeit. Es iſt freylich nicht</line>
        <line lrx="2230" lry="1433" ulx="511" uly="1331">ſo leicht, den Ausbruch der Leidenſchaften zu verhuͤ⸗</line>
        <line lrx="2211" lry="1538" ulx="509" uly="1442">ten; aber der Menſch kann Herr uͤber ſie werden,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2304" lry="1960" type="textblock" ulx="493" uly="1547">
        <line lrx="2304" lry="1638" ulx="493" uly="1547">wenn er die wahren Mittel mit Staͤtigkeit an⸗</line>
        <line lrx="2234" lry="1753" ulx="830" uly="1660">Alles beruht auf der Bildung des Ver⸗</line>
        <line lrx="2264" lry="1870" ulx="513" uly="1765">ſtandes und der Bezaͤhmung der Phantaſie. —</line>
        <line lrx="2277" lry="1960" ulx="514" uly="1870">— — Dieß ſind die ſieben Hauptregeln, durch</line>
      </zone>
      <zone lrx="748" lry="1745" type="textblock" ulx="514" uly="1682">
        <line lrx="748" lry="1745" ulx="514" uly="1682">wendet.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2231" lry="2069" type="textblock" ulx="520" uly="1983">
        <line lrx="2231" lry="2069" ulx="520" uly="1983">welche ihr, wenn ihr ſie immer befolgt, eure Ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2230" lry="2190" type="textblock" ulx="479" uly="2091">
        <line lrx="2230" lry="2190" ulx="479" uly="2091">ſundheit erhalten, und die Aerzte faſt ganz entbehren</line>
      </zone>
      <zone lrx="2252" lry="3140" type="textblock" ulx="522" uly="2172">
        <line lrx="2235" lry="2298" ulx="525" uly="2172">koͤnnt. Allein es duͤrfte bey der ſorgfaͤltigſten Befol⸗</line>
        <line lrx="2246" lry="2405" ulx="529" uly="2296">gung dieſer Vorſchrift, eure Geſundheit gleichwohl</line>
        <line lrx="2228" lry="2501" ulx="529" uly="2412">einmal leiden, und fuͤr dieſen Fall eipfehle ich euch</line>
        <line lrx="2235" lry="2608" ulx="522" uly="2502">folgende Regeln: nur muß man friſch eintretende</line>
        <line lrx="2237" lry="2708" ulx="525" uly="2608">und bald ſich endende Krankheiten, von langwierigen</line>
        <line lrx="2238" lry="2826" ulx="1054" uly="2728">Leztere z. B. Gicht, Epilepſie, u. ſ.</line>
        <line lrx="2238" lry="2919" ulx="531" uly="2836">w. koͤnnen freylich ohne den Arzt ſelten gehoben wer⸗</line>
        <line lrx="2112" lry="3019" ulx="530" uly="2925">den.</line>
        <line lrx="2252" lry="3140" ulx="539" uly="3048">Menſch dergleichen langwierige Uebel zu befuͤrchten</line>
      </zone>
      <zone lrx="2300" lry="3274" type="textblock" ulx="531" uly="3144">
        <line lrx="2300" lry="3274" ulx="531" uly="3144">haben wird, der von Jugend auf jene ſieben Re⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1176" lry="3364" type="textblock" ulx="538" uly="3271">
        <line lrx="1176" lry="3364" ulx="538" uly="3271">geln beobachtet hat.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2269" lry="3039" type="textblock" ulx="753" uly="2932">
        <line lrx="2269" lry="3039" ulx="753" uly="2932">Aber es iſt auch gewiß, daß ſchwerlich ein</line>
      </zone>
      <zone lrx="2315" lry="2973" type="textblock" ulx="2294" uly="2956">
        <line lrx="2315" lry="2973" ulx="2294" uly="2956">2</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="178" type="page" xml:id="s_AhI149-2_178">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_178.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1064" lry="721" type="textblock" ulx="962" uly="714">
        <line lrx="1064" lry="721" ulx="962" uly="714">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2549" lry="1122" type="textblock" ulx="1080" uly="686">
        <line lrx="2549" lry="947" ulx="1080" uly="686">Regeln zur Wiedererlangung der</line>
        <line lrx="2032" lry="1122" ulx="1569" uly="931">Geſaundheit.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2667" lry="1654" type="textblock" ulx="958" uly="1141">
        <line lrx="2224" lry="1187" ulx="1777" uly="1141">L.</line>
        <line lrx="2663" lry="1345" ulx="994" uly="1164">Suchet bey friſch eintretenden n und bald ſich endi⸗</line>
        <line lrx="2658" lry="1443" ulx="963" uly="1342">genden Krankheiten, vor allen Dingen nachzudenken,</line>
        <line lrx="2659" lry="1544" ulx="962" uly="1450">ob ihr nicht auf die Urſache ihrer Entſtehung kommen</line>
        <line lrx="2667" lry="1654" ulx="958" uly="1544">koͤnnet. Die Urſache einer Krankheit kennen iſt ſchon</line>
      </zone>
      <zone lrx="2671" lry="1761" type="textblock" ulx="955" uly="1662">
        <line lrx="2671" lry="1761" ulx="955" uly="1662">halbe Kur. Die gewoͤhnlichſten Urſachen ſind Ver⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2667" lry="2810" type="textblock" ulx="951" uly="1774">
        <line lrx="2667" lry="1868" ulx="959" uly="1774">derbniſſe des Magens durch unverdauliche Spei⸗</line>
        <line lrx="2663" lry="1987" ulx="956" uly="1885">ſen, oder durch Ueberladung — und dann unter⸗</line>
        <line lrx="2389" lry="2103" ulx="960" uly="1984">druͤckte Ausduͤnſtung oder Erkaͤltung.</line>
        <line lrx="2658" lry="2383" ulx="1042" uly="2276">Iſt der Anſall leicht. Fuͤhlt ihr nur Mangel an</line>
        <line lrx="2665" lry="2494" ulx="955" uly="2393">Eßluſt, oder ein Druͤcken im Magen, oder kleine</line>
        <line lrx="2661" lry="2600" ulx="954" uly="2498">Uebligkeiten, ſo rathe ich euch, euch 24 Stunden</line>
        <line lrx="2655" lry="2703" ulx="954" uly="2606">aller Speiſen zu enthalten, und durch ſteißiges Ge⸗</line>
        <line lrx="2659" lry="2810" ulx="951" uly="2709">traͤnk blos den Magen auszuſpuͤlen. Laͤßt euch aber</line>
      </zone>
      <zone lrx="2681" lry="2917" type="textblock" ulx="950" uly="2822">
        <line lrx="2681" lry="2917" ulx="950" uly="2822">die — mit Schleim belegte Zunge, ein Aufſtoßen,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2661" lry="3567" type="textblock" ulx="867" uly="2924">
        <line lrx="2649" lry="3026" ulx="952" uly="2924">Neigung zum Brechen, Kopfſchmerzen, fieberhafte</line>
        <line lrx="2661" lry="3137" ulx="867" uly="3031">Bebwegungen nu. d. gl. urtheilen, daß die erſten Wege</line>
        <line lrx="2661" lry="3250" ulx="947" uly="3140">ſehr mit Unrath angefuͤllt waͤren, ſo ſollt ihr ein</line>
        <line lrx="2660" lry="3353" ulx="945" uly="3251">Brechmittel nehmen, und wenn dies nicht merkliche</line>
        <line lrx="2658" lry="3461" ulx="906" uly="3359">Beſſerung bewirkte, einige Tage lang gemeine, auf⸗</line>
        <line lrx="2658" lry="3567" ulx="946" uly="3464">loͤſende Mittel z. B. den Saft des Loͤwenzahns</line>
      </zone>
      <zone lrx="2722" lry="3680" type="textblock" ulx="945" uly="3580">
        <line lrx="2722" lry="3680" ulx="945" uly="3580">brauchen, um den feſtſizenden Unrath beweglicher</line>
      </zone>
      <zone lrx="2650" lry="3785" type="textblock" ulx="2582" uly="3719">
        <line lrx="2650" lry="3785" ulx="2582" uly="3719">zu</line>
      </zone>
      <zone lrx="2457" lry="4445" type="textblock" ulx="2376" uly="4423">
        <line lrx="2457" lry="4445" ulx="2376" uly="4423">8</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1940" type="textblock" ulx="3006" uly="669">
        <line lrx="3180" lry="768" ulx="3007" uly="669"> macher</line>
        <line lrx="3180" lry="863" ulx="3006" uly="786">Beechmit</line>
        <line lrx="3173" lry="966" ulx="3016" uly="886">die erſten</line>
        <line lrx="3180" lry="1077" ulx="3024" uly="997">auch ale</line>
        <line lrx="3179" lry="1195" ulx="3036" uly="1107">ſchütann</line>
        <line lrx="3180" lry="1303" ulx="3046" uly="1221">ſopſuma</line>
        <line lrx="3180" lry="1503" ulx="3018" uly="1432">ante K.</line>
        <line lrx="3180" lry="1614" ulx="3021" uly="1537">n die ſhe</line>
        <line lrx="3163" lry="1731" ulx="3031" uly="1647">Halnint,</line>
        <line lrx="3177" lry="1841" ulx="3028" uly="1755">Peganga</line>
        <line lrx="3180" lry="1940" ulx="3030" uly="1857">Ke⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3034" type="textblock" ulx="3044" uly="2168">
        <line lrx="3175" lry="2251" ulx="3082" uly="2168">Etirt</line>
        <line lrx="3180" lry="2367" ulx="3044" uly="2285">cheucht</line>
        <line lrx="3180" lry="2471" ulx="3055" uly="2399">ee w</line>
        <line lrx="3180" lry="2590" ulx="3053" uly="2510">dieſen al</line>
        <line lrx="3180" lry="2697" ulx="3047" uly="2636">nnen, u</line>
        <line lrx="3180" lry="2814" ulx="3049" uly="2735">Sceim</line>
        <line lrx="3180" lry="2917" ulx="3062" uly="2844">N G</line>
        <line lrx="3180" lry="3034" ulx="3070" uly="2953">und gen</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3579" type="textblock" ulx="3091" uly="3290">
        <line lrx="3175" lry="3362" ulx="3112" uly="3290">Ven</line>
        <line lrx="3180" lry="3476" ulx="3094" uly="3394">dte</line>
        <line lrx="3170" lry="3579" ulx="3091" uly="3506">lecde</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3698" type="textblock" ulx="3085" uly="3616">
        <line lrx="3180" lry="3698" ulx="3085" uly="3616">holte</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="179" type="page" xml:id="s_AhI149-2_179">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_179.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="126" lry="868" type="textblock" ulx="0" uly="772">
        <line lrx="126" lry="868" ulx="0" uly="772"> de</line>
      </zone>
      <zone lrx="159" lry="1306" type="textblock" ulx="89" uly="1239">
        <line lrx="159" lry="1306" ulx="89" uly="1239">de⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="144" lry="1960" type="textblock" ulx="0" uly="1346">
        <line lrx="139" lry="1423" ulx="0" uly="1346">benten,</line>
        <line lrx="131" lry="1525" ulx="0" uly="1448">ghmemn</line>
        <line lrx="142" lry="1638" ulx="0" uly="1560"> itſcher</line>
        <line lrx="144" lry="1741" ulx="0" uly="1673">nd Ver⸗</line>
        <line lrx="129" lry="1960" ulx="0" uly="1903">mumer⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="112" lry="3259" type="textblock" ulx="0" uly="2301">
        <line lrx="103" lry="2381" ulx="0" uly="2301">gh on</line>
        <line lrx="112" lry="2480" ulx="0" uly="2413"> lene</line>
        <line lrx="106" lry="2595" ulx="0" uly="2524">tuden</line>
        <line lrx="91" lry="2698" ulx="0" uly="2628">5Ge⸗</line>
        <line lrx="93" lry="2811" ulx="0" uly="2733">hoher</line>
        <line lrx="102" lry="2921" ulx="0" uly="2846">ohen</line>
        <line lrx="102" lry="3034" ulx="5" uly="2955">rhafte</line>
        <line lrx="102" lry="3145" ulx="0" uly="3071">Wee</line>
        <line lrx="108" lry="3259" ulx="8" uly="3176">hr en</line>
      </zone>
      <zone lrx="106" lry="3805" type="textblock" ulx="0" uly="3389">
        <line lrx="106" lry="3478" ulx="2" uly="3389">7 auſ⸗</line>
        <line lrx="98" lry="3592" ulx="0" uly="3511">zahn</line>
        <line lrx="82" lry="3708" ulx="0" uly="3620">gite</line>
        <line lrx="74" lry="3805" ulx="43" uly="3737">4</line>
      </zone>
      <zone lrx="111" lry="3363" type="textblock" ulx="0" uly="3285">
        <line lrx="111" lry="3363" ulx="0" uly="3285">etkiche</line>
      </zone>
      <zone lrx="2190" lry="605" type="textblock" ulx="1140" uly="512">
        <line lrx="2190" lry="605" ulx="1140" uly="512">— 167</line>
      </zone>
      <zone lrx="1541" lry="580" type="textblock" ulx="1146" uly="565">
        <line lrx="1541" lry="580" ulx="1146" uly="565">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2249" lry="1941" type="textblock" ulx="484" uly="669">
        <line lrx="2208" lry="774" ulx="495" uly="669">zu machen, und das Brechmittel wiederholen. Die</line>
        <line lrx="2218" lry="874" ulx="490" uly="777">Brechmittel ſind ſehr heilſam: ſie reinigen nicht nur</line>
        <line lrx="2206" lry="979" ulx="491" uly="892">die erſten Wege von allem Unrath, ſondern geben</line>
        <line lrx="2206" lry="1086" ulx="493" uly="997">auch allen Gefaͤßen des Koͤrpers eine heilſame Er⸗</line>
        <line lrx="2206" lry="1194" ulx="493" uly="1098">ſchuͤtterung, durch welche oft die ſchaͤdlichſten Ver⸗</line>
        <line lrx="2202" lry="1301" ulx="495" uly="1206">ſtopfungen gehoben werden. Und wenn man mit</line>
        <line lrx="2197" lry="1403" ulx="489" uly="1314">Leibſchaden behaftete, Nervenſchwache, und Bruſt⸗</line>
        <line lrx="2249" lry="1511" ulx="486" uly="1419">kranke ꝛc. ausnimmt, ſo ſind ſie fuͤr alle Menſchen</line>
        <line lrx="2195" lry="1625" ulx="488" uly="1530">ein nie ſchadendes, und gewoͤhnlich durchgreifendes</line>
        <line lrx="2195" lry="1732" ulx="486" uly="1642">Heilmittel, das rathſamer iſt, als die ſogenannten</line>
        <line lrx="2195" lry="1840" ulx="485" uly="1742">Purganzen, welche die Eingeweide theils ſchwaͤchen,</line>
        <line lrx="2191" lry="1941" ulx="484" uly="1839">theils ihrer unentbehrlichen Feuchtigkeit berauben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2209" lry="3011" type="textblock" ulx="487" uly="2155">
        <line lrx="2207" lry="2246" ulx="573" uly="2155">Spuͤrt ihr bey der Krankheit heftige Hize, ſo rathe</line>
        <line lrx="2208" lry="2373" ulx="487" uly="2246">ich euch, gleich vom Anfange euch des Gerſtentran⸗</line>
        <line lrx="2195" lry="2482" ulx="491" uly="2374">kes, mit Honig und Weineſſig, zu bedienen, und</line>
        <line lrx="2203" lry="2586" ulx="489" uly="2465">dieſen alle Tage ſo haͤufig als moͤglich zu euch zu neh⸗</line>
        <line lrx="2209" lry="2689" ulx="489" uly="2588">men, um euch theils abzukuͤhlen, theils den zaͤhen</line>
        <line lrx="2206" lry="2794" ulx="491" uly="2707">Schleim immer mehr aufzuloͤſen. Auch wird hier</line>
        <line lrx="2205" lry="2907" ulx="493" uly="2823">der Gebrauch erweichender Aliſtiere nie ſchaden,</line>
        <line lrx="1863" lry="3011" ulx="495" uly="2920">und gewoͤhnlich ſehr gute Wirkung leiſten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2284" lry="3765" type="textblock" ulx="501" uly="3147">
        <line lrx="1699" lry="3200" ulx="1322" uly="3147">4. .</line>
        <line lrx="2215" lry="3339" ulx="565" uly="3245">Wenn gleich anfangs das gedachte Verfahren be⸗</line>
        <line lrx="2225" lry="3445" ulx="505" uly="3350">obachtet wird, in Abſicht auf Diaͤt leichte und kuͤh⸗</line>
        <line lrx="2284" lry="3550" ulx="501" uly="3466">lende Getraͤnke, von vier zu vier Tagen wieder⸗</line>
        <line lrx="2220" lry="3667" ulx="504" uly="3570">holte Brechmittel und Kliſtiere, ſo wird unter zehn</line>
        <line lrx="2216" lry="3765" ulx="1401" uly="3674">L 4 Faͤllen</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="180" type="page" xml:id="s_AhI149-2_180">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_180.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2103" lry="644" type="textblock" ulx="1000" uly="548">
        <line lrx="2103" lry="644" ulx="1000" uly="548">1ees8s —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2103" lry="608" type="textblock" ulx="2025" uly="596">
        <line lrx="2103" lry="608" ulx="2025" uly="596">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2706" lry="1017" type="textblock" ulx="989" uly="702">
        <line lrx="2701" lry="803" ulx="989" uly="702">Faͤllen kaum einer ſeyn, wo die Krankheit heftiger</line>
        <line lrx="2706" lry="927" ulx="993" uly="821">wuͤrde. Sollten aber Phantaſien, oder gar hefti⸗</line>
        <line lrx="2706" lry="1017" ulx="992" uly="929">ges Seitenſtechen erfolgen, ſo waͤre doch im Ver⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2741" lry="1192" type="textblock" ulx="986" uly="1039">
        <line lrx="2741" lry="1192" ulx="986" uly="1039">fahren nichts verſchen, und der Art ki koͤnnte nun ein⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2716" lry="3057" type="textblock" ulx="939" uly="1155">
        <line lrx="1798" lry="1252" ulx="991" uly="1155">treten.</line>
        <line lrx="2705" lry="1446" ulx="1078" uly="1355">Wird die Krankheit durch dieſe leichten Mittel ge⸗</line>
        <line lrx="2704" lry="1565" ulx="939" uly="1467">hoben, ſo fahret dann noch lange Zeit in ſtrenger</line>
        <line lrx="2710" lry="1666" ulx="993" uly="1572">Diaͤt fort, und ſuchet durch leichte, aber deſto kraͤf⸗</line>
        <line lrx="2716" lry="1784" ulx="990" uly="1657">tigere und nahrhaftere Speiſen, und ſtufenweiſt e zu⸗</line>
        <line lrx="2710" lry="1891" ulx="991" uly="1780">nehmende Leibesbewegung und Genuß der freyen</line>
        <line lrx="2712" lry="1987" ulx="989" uly="1900">Luft, die verlornen Kraͤfte wieder herzuſtellen. Je⸗</line>
        <line lrx="2714" lry="2106" ulx="985" uly="2003">der Ruͤckfall der Krankheit iſt ein Zeichen, daß man</line>
        <line lrx="2713" lry="2206" ulx="989" uly="2107">es in der Diaͤt, oder in einem dieſer zwey andern</line>
        <line lrx="2713" lry="2321" ulx="988" uly="2213">Punkte verſehen habe. Weil der Hunger nach ſol⸗</line>
        <line lrx="2713" lry="2417" ulx="983" uly="2321">chen Krankheiten immer außerordentlich iſt, ſo glaubt</line>
        <line lrx="2714" lry="2521" ulx="988" uly="2434">man ihn auch befriedigen zu muͤſſen, und uͤberladet</line>
        <line lrx="2707" lry="2646" ulx="983" uly="2525">daher den Magen, wodurch dann Ruͤckfaͤlle entſtehen,</line>
        <line lrx="2711" lry="2759" ulx="988" uly="2636">die um ſo gefaͤhrlicher ſind, weil die Verdauungs⸗</line>
        <line lrx="2704" lry="2837" ulx="983" uly="2748">werkzenge, und uͤberhaupt die ganze Maſchine,</line>
        <line lrx="2707" lry="2951" ulx="980" uly="2847">durch die erſte Krankheit ſehr entkraͤftet worden, und</line>
        <line lrx="2702" lry="3057" ulx="979" uly="2963">ſich noch immer in einer Art von Abſpannung beßndet.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1874" lry="3206" type="textblock" ulx="1769" uly="3142">
        <line lrx="1874" lry="3206" ulx="1769" uly="3142">6.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2803" lry="3347" type="textblock" ulx="1064" uly="3248">
        <line lrx="2803" lry="3347" ulx="1064" uly="3248">Ruͤhret die Krankheit von unterdruͤckter Aus⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2702" lry="3668" type="textblock" ulx="955" uly="3362">
        <line lrx="2695" lry="3455" ulx="955" uly="3362">duͤnſtung her, ſo wuͤrde ich eiligſt durch waͤrmere</line>
        <line lrx="2702" lry="3559" ulx="975" uly="3466">Leibesbedeckung und warme Getraͤnke, z. E. Hoh⸗</line>
        <line lrx="2698" lry="3668" ulx="965" uly="3577">lunderthee und dergleichen, die Ausduͤnſtung wie⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2406" lry="3843" type="textblock" ulx="2382" uly="3793">
        <line lrx="2405" lry="3805" ulx="2393" uly="3793">*</line>
        <line lrx="2406" lry="3843" ulx="2382" uly="3818">*</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="891" type="textblock" ulx="3037" uly="686">
        <line lrx="3180" lry="768" ulx="3045" uly="686">hecrun</line>
        <line lrx="3180" lry="891" ulx="3037" uly="804">hringe</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1419" type="textblock" ulx="3054" uly="1019">
        <line lrx="3180" lry="1101" ulx="3083" uly="1019">Fiode</line>
        <line lrx="3176" lry="1212" ulx="3059" uly="1124">Hir en</line>
        <line lrx="3180" lry="1311" ulx="3063" uly="1226">Enzun</line>
        <line lrx="3180" lry="1419" ulx="3054" uly="1341">ra</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1976" type="textblock" ulx="2977" uly="1457">
        <line lrx="3180" lry="1525" ulx="3040" uly="1457">tlt i</line>
        <line lrx="3179" lry="1642" ulx="3042" uly="1567">dehr</line>
        <line lrx="3180" lry="1758" ulx="3051" uly="1675">mlger</line>
        <line lrx="3179" lry="1858" ulx="3002" uly="1766">E E</line>
        <line lrx="3180" lry="1976" ulx="2977" uly="1891">Ettkrds</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2192" type="textblock" ulx="3062" uly="1998">
        <line lrx="3180" lry="2082" ulx="3062" uly="1998">ental</line>
        <line lrx="3180" lry="2192" ulx="3065" uly="2112">pelnin</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2403" type="textblock" ulx="2983" uly="2214">
        <line lrx="3171" lry="2304" ulx="2983" uly="2214">ſro⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="2403" ulx="3055" uly="2328">R</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2629" type="textblock" ulx="3066" uly="2441">
        <line lrx="3176" lry="2521" ulx="3067" uly="2441">derſele</line>
        <line lrx="3180" lry="2629" ulx="3066" uly="2548">Polt w</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3591" type="textblock" ulx="3089" uly="2766">
        <line lrx="3180" lry="2845" ulx="3105" uly="2766">A</line>
        <line lrx="3180" lry="2947" ulx="3089" uly="2868">e</line>
        <line lrx="3180" lry="3058" ulx="3097" uly="2983">hhent</line>
        <line lrx="3178" lry="3167" ulx="3096" uly="3089">lider</line>
        <line lrx="3180" lry="3288" ulx="3096" uly="3204">linſt</line>
        <line lrx="3180" lry="3393" ulx="3108" uly="3313">h</line>
        <line lrx="3180" lry="3486" ulx="3118" uly="3416">G⸗</line>
        <line lrx="3168" lry="3591" ulx="3114" uly="3524">den</line>
      </zone>
      <zone lrx="2695" lry="3763" type="textblock" ulx="2596" uly="3697">
        <line lrx="2695" lry="3763" ulx="2596" uly="3697">der</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3719" type="textblock" ulx="3116" uly="3643">
        <line lrx="3180" lry="3719" ulx="3116" uly="3643">tune</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="181" type="page" xml:id="s_AhI149-2_181">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_181.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="178" lry="767" type="textblock" ulx="0" uly="663">
        <line lrx="131" lry="717" ulx="5" uly="678">Pe S</line>
        <line lrx="178" lry="767" ulx="0" uly="663">hhei Pige</line>
      </zone>
      <zone lrx="185" lry="969" type="textblock" ulx="0" uly="792">
        <line lrx="182" lry="861" ulx="0" uly="792">er ge Wi⸗</line>
        <line lrx="185" lry="969" ulx="0" uly="897">loch in Per⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="172" lry="3064" type="textblock" ulx="0" uly="1455">
        <line lrx="159" lry="1536" ulx="12" uly="1455">in wnger</line>
        <line lrx="167" lry="1631" ulx="0" uly="1562">1 ei iſ⸗</line>
        <line lrx="172" lry="1751" ulx="1" uly="1668">ſnveſſefl⸗</line>
        <line lrx="161" lry="1862" ulx="14" uly="1772">de ſtehen</line>
        <line lrx="164" lry="1972" ulx="0" uly="1893">ichn. Je</line>
        <line lrx="164" lry="2196" ulx="1" uly="2120">wen Athen</line>
        <line lrx="156" lry="2299" ulx="0" uly="2217">r nic ſ⸗</line>
        <line lrx="155" lry="2405" ulx="2" uly="2327">1,ſgerd⸗</line>
        <line lrx="157" lry="2508" ulx="0" uly="2434"> tertode</line>
        <line lrx="141" lry="2618" ulx="1" uly="2546">n ihen,</line>
        <line lrx="132" lry="2727" ulx="0" uly="2652">Mumumngs⸗</line>
        <line lrx="130" lry="2834" ulx="0" uly="2755">iſtin,</line>
        <line lrx="137" lry="2940" ulx="0" uly="2868">en n</line>
        <line lrx="130" lry="3064" ulx="0" uly="2979">efrder</line>
      </zone>
      <zone lrx="130" lry="3776" type="textblock" ulx="0" uly="3283">
        <line lrx="130" lry="3355" ulx="0" uly="3283">er Aus⸗</line>
        <line lrx="120" lry="3464" ulx="0" uly="3388">vrmnert</line>
      </zone>
      <zone lrx="868" lry="3680" type="textblock" ulx="468" uly="3598">
        <line lrx="868" lry="3680" ulx="468" uly="3598">rungsmittel.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2203" lry="3586" type="textblock" ulx="462" uly="674">
        <line lrx="2184" lry="826" ulx="484" uly="674">der herzuſtellen, und einen gelinden Schweiß hervor⸗</line>
        <line lrx="1034" lry="884" ulx="474" uly="805">zubringen ſuchen.</line>
        <line lrx="1594" lry="967" ulx="1281" uly="905">7.</line>
        <line lrx="2187" lry="1100" ulx="556" uly="946">Findet ſich aber Fieber ſchauer, und darauf große</line>
        <line lrx="2184" lry="1205" ulx="476" uly="1119">Hize ein, uͤnd der ſtarke und ſchnelle Puls zeigt</line>
        <line lrx="2181" lry="1313" ulx="475" uly="1224">Entzuͤndung an, dann muß ſogleich die ſtrengſte</line>
        <line lrx="2185" lry="1421" ulx="471" uly="1335">Diaͤt angefangen, und der vorgedachte Gerſten⸗</line>
        <line lrx="2176" lry="1535" ulx="466" uly="1446">trank in moͤglichſter Menge fortgeſetzt, getrunken,</line>
        <line lrx="2181" lry="1646" ulx="465" uly="1561">und dabey alle 2 bis 3 Stunden eine Meſſerſpitze ge⸗</line>
        <line lrx="2178" lry="1750" ulx="469" uly="1666">reinigter Salpeter genommen werden, damit das</line>
        <line lrx="2186" lry="1858" ulx="464" uly="1771">dicke Gebluͤt, und der zaͤhe Schleim, welche die</line>
        <line lrx="2182" lry="1967" ulx="470" uly="1878">Entzuͤndung erzeugt, verduͤnnet werde. Dabey wer⸗</line>
        <line lrx="2173" lry="2077" ulx="474" uly="1984">den taͤglich zwey bis drey Kliſtiere von Baͤſepap⸗</line>
        <line lrx="2180" lry="2186" ulx="478" uly="2097">peln und Honig unentbehrlich ſeyn. Wird die Hize</line>
        <line lrx="2181" lry="2294" ulx="463" uly="2207">ſehr groß, daß der Kranke phantaſirt, ſo iſt ein ſtar⸗</line>
        <line lrx="2178" lry="2404" ulx="463" uly="2311">ker Aderlaß das einzige Rettungsmittel, und muß</line>
        <line lrx="2180" lry="2550" ulx="462" uly="2419">derſelbe, wenn keine Erleichterung erfolget, wieder⸗</line>
        <line lrx="885" lry="2653" ulx="463" uly="2528">holt wer den.</line>
        <line lrx="2109" lry="2691" ulx="1295" uly="2628">L.</line>
        <line lrx="2180" lry="2842" ulx="549" uly="2743">Iſt in dieſer Krankheit die Bruſt oder der Hals</line>
        <line lrx="2180" lry="2945" ulx="467" uly="2844">ſtark entzuͤndet, und mit einem ſchmerzhaften Ste⸗</line>
        <line lrx="2180" lry="3054" ulx="470" uly="2958">chen verbunden, ſo ſind außer dem Aderlaß, Dampf⸗</line>
        <line lrx="2179" lry="3159" ulx="466" uly="3063">baͤder von Waſſer und Weineſſig, auch warme</line>
        <line lrx="2176" lry="3270" ulx="462" uly="3168">Umſchlaͤge von erweichenden Kraͤutern in Milch</line>
        <line lrx="2176" lry="3381" ulx="466" uly="3279">gekocht; und fuͤr Schmerzen im Halſe vorzuͤglich</line>
        <line lrx="2203" lry="3481" ulx="469" uly="3385">Gurgelwaſſer von Salbey oder Orymell, oder</line>
        <line lrx="2176" lry="3586" ulx="465" uly="3492">den Stielen von ſauren Kirſchen, heilſame Linde⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2162" lry="3787" type="textblock" ulx="2097" uly="3715">
        <line lrx="2162" lry="3787" ulx="2097" uly="3715">4.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="182" type="page" xml:id="s_AhI149-2_182">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_182.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2702" lry="3148" type="textblock" ulx="988" uly="724">
        <line lrx="2250" lry="779" ulx="1391" uly="724">3 9.</line>
        <line lrx="2696" lry="897" ulx="1075" uly="812">Vermindert ſich — wie es bey gutem Verfahrem,</line>
        <line lrx="2694" lry="1017" ulx="992" uly="921">und noch einigen Naturkraͤften nicht leicht anders ſeyn</line>
        <line lrx="2693" lry="1114" ulx="989" uly="1026">kann, die Krankheit, dann iſt weiter nichts noͤthig;</line>
        <line lrx="2698" lry="1229" ulx="991" uly="1140">als fortgeſetzte gute Diaͤt, und alle Abende ein Kli⸗</line>
        <line lrx="2690" lry="1332" ulx="992" uly="1250">ſtier. Sollte ſich noch Eckel, Schwere des Kopfes,</line>
        <line lrx="2699" lry="1440" ulx="992" uly="1355">unreine Zunge, u. ſ. w. aͤußern, ſo kann man dem</line>
        <line lrx="2692" lry="1550" ulx="995" uly="1464">Kranken ein gelinde abfuͤhrendes Mittel geben, z. B.</line>
        <line lrx="2697" lry="1657" ulx="994" uly="1576">eine, oder zwey Unzen Manna, mit ein, oder zwey</line>
        <line lrx="2701" lry="1767" ulx="993" uly="1683">Loth Glauberſalz. Brechmittel und Purgiermittel</line>
        <line lrx="2697" lry="1875" ulx="993" uly="1784">ſind bey ſolchen Krankheiten beyde ſchaͤdlich, ſo wie</line>
        <line lrx="2697" lry="1979" ulx="994" uly="1894">alle ſchlafbefoͤrdernde und ſchmerzenſtillende</line>
        <line lrx="1951" lry="2091" ulx="993" uly="2005">Mittel zu widerrathen ſind.</line>
        <line lrx="2593" lry="2256" ulx="1023" uly="2155">H to.</line>
        <line lrx="2696" lry="2385" ulx="1062" uly="2301">Ueberlaſſet euch endlich bey einer eintretenden</line>
        <line lrx="2700" lry="2497" ulx="992" uly="2407">Krankheit nicht der Kleinmuͤthigkeit. Es gibt</line>
        <line lrx="2698" lry="2600" ulx="991" uly="2502">Menſchen, die beym kleinſten Uebelbeſinden ſchon den</line>
        <line lrx="2696" lry="2709" ulx="991" uly="2624">Tod vor ſich zu ſehen glauben: dieſe aber erſchweren</line>
        <line lrx="2697" lry="2824" ulx="991" uly="2729">ihre Wiedergeneſung nicht wenig; denn die taͤgliche</line>
        <line lrx="2702" lry="2937" ulx="995" uly="2845">Erfahrung lehrt es, wie ſchrecklich die Einbildung</line>
        <line lrx="2698" lry="3038" ulx="992" uly="2950">auf den Koͤrper wirke. Wo zum Fieber der Krank⸗</line>
        <line lrx="2698" lry="3148" ulx="988" uly="3057">heit noch das Fieber der Furcht hinzukoͤmmt, da hat</line>
      </zone>
      <zone lrx="2758" lry="3261" type="textblock" ulx="990" uly="3165">
        <line lrx="2758" lry="3261" ulx="990" uly="3165">die Arzney mit zwey Uebeln zu kaͤmpfen. Am beſten</line>
      </zone>
      <zone lrx="2699" lry="3586" type="textblock" ulx="988" uly="3282">
        <line lrx="2696" lry="3365" ulx="989" uly="3282">iſts, ſich bey einer eintretenden Krankheit, ſeinem</line>
        <line lrx="2699" lry="3474" ulx="991" uly="3390">Schoͤpfer mit kindlichem Vertrauen in die Arme zu</line>
        <line lrx="2687" lry="3586" ulx="988" uly="3503">werfen, und dann in feſter Hoffnung einer baldigen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2010" lry="3699" type="textblock" ulx="982" uly="3615">
        <line lrx="2010" lry="3699" ulx="982" uly="3615">Geneſung die Cur zu beginnen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2704" lry="3803" type="textblock" ulx="1778" uly="3718">
        <line lrx="2704" lry="3803" ulx="1778" uly="3718"> „ * Hier</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1325" type="textblock" ulx="3009" uly="693">
        <line lrx="3180" lry="784" ulx="3045" uly="693">Hier h</line>
        <line lrx="3180" lry="884" ulx="3009" uly="804">Kinder,</line>
        <line lrx="3180" lry="989" ulx="3013" uly="915">derlorne .</line>
        <line lrx="3180" lry="1108" ulx="3016" uly="1024">labe ſe hi</line>
        <line lrx="3176" lry="1213" ulx="3023" uly="1135">doß den h</line>
        <line lrx="3180" lry="1325" ulx="3028" uly="1245">beſer enn</line>
      </zone>
      <zone lrx="3156" lry="1439" type="textblock" ulx="2937" uly="1358">
        <line lrx="3156" lry="1439" ulx="2937" uly="1358">MMer.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1542" type="textblock" ulx="3004" uly="1462">
        <line lrx="3180" lry="1542" ulx="3004" uly="1462">ſcer Mercch</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1648" type="textblock" ulx="2937" uly="1568">
        <line lrx="3180" lry="1648" ulx="2937" uly="1568">(6 Verfor</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2404" type="textblock" ulx="3002" uly="1777">
        <line lrx="3174" lry="1855" ulx="3005" uly="1777">Pubewunſch</line>
        <line lrx="3170" lry="1961" ulx="3009" uly="1883">Durc wer</line>
        <line lrx="3180" lry="2083" ulx="3018" uly="1996">vorzubeuge</line>
        <line lrx="3180" lry="2173" ulx="3019" uly="2099">Cner Stoſfe</line>
        <line lrx="3180" lry="2285" ulx="3005" uly="2205">rhben; un</line>
        <line lrx="3180" lry="2404" ulx="3002" uly="2312">lag mend</line>
      </zone>
      <zone lrx="3140" lry="2503" type="textblock" ulx="2914" uly="2419">
        <line lrx="3140" lry="2503" ulx="2914" uly="2419">heitn</line>
      </zone>
      <zone lrx="3014" lry="2651" type="textblock" ulx="2941" uly="2551">
        <line lrx="3014" lry="2574" ulx="2941" uly="2551">*</line>
        <line lrx="2951" lry="2651" ulx="2946" uly="2633">4</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2919" type="textblock" ulx="2998" uly="2676">
        <line lrx="3180" lry="2771" ulx="2998" uly="2676">Uitertoͤe</line>
        <line lrx="3180" lry="2919" ulx="3139" uly="2846">N⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3730" type="textblock" ulx="3001" uly="2992">
        <line lrx="3158" lry="3069" ulx="3046" uly="2992">Lhter.</line>
        <line lrx="3173" lry="3194" ulx="3014" uly="3104">iſchieſen</line>
        <line lrx="3172" lry="3293" ulx="3021" uly="3201">Wt und</line>
        <line lrx="3180" lry="3412" ulx="3020" uly="3307">blck inie</line>
        <line lrx="3172" lry="3525" ulx="3016" uly="3416">abheten 1</line>
        <line lrx="3180" lry="3622" ulx="3007" uly="3526">heit eſen</line>
        <line lrx="3166" lry="3730" ulx="3001" uly="3633">ſhen, M</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="183" type="page" xml:id="s_AhI149-2_183">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_183.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="182" lry="1985" type="textblock" ulx="0" uly="1130">
        <line lrx="182" lry="1200" ulx="1" uly="1130">bende ein A⸗</line>
        <line lrx="182" lry="1320" ulx="0" uly="1243">Ms Koyſe⸗</line>
        <line lrx="179" lry="1420" ulx="4" uly="1358">1 man ben</line>
        <line lrx="164" lry="1543" ulx="8" uly="1467">hen 1.G.</line>
        <line lrx="171" lry="1653" ulx="0" uly="1585">1,oderzoe</line>
        <line lrx="174" lry="1756" ulx="0" uly="1684">riermittl</line>
        <line lrx="163" lry="1859" ulx="0" uly="1792">iche ſo wie</line>
        <line lrx="166" lry="1985" ulx="4" uly="1903">Pende</line>
      </zone>
      <zone lrx="167" lry="3163" type="textblock" ulx="0" uly="2316">
        <line lrx="158" lry="2386" ulx="0" uly="2316">nttttenden</line>
        <line lrx="167" lry="2505" ulx="0" uly="2422"> 6</line>
        <line lrx="161" lry="2606" ulx="0" uly="2534">en or Nn</line>
        <line lrx="149" lry="2718" ulx="0" uly="2649">pvcren</line>
        <line lrx="152" lry="2833" ulx="4" uly="2749">ſe tagiche</line>
        <line lrx="159" lry="2948" ulx="0" uly="2856">Gebidurg</line>
        <line lrx="158" lry="3050" ulx="13" uly="2967">N Krant⸗</line>
        <line lrx="156" lry="3163" ulx="0" uly="3083">i, da hat</line>
      </zone>
      <zone lrx="2186" lry="1752" type="textblock" ulx="464" uly="708">
        <line lrx="2183" lry="796" ulx="560" uly="708">Hier habt ihr nun auch einige Regeln, liebe</line>
        <line lrx="2183" lry="895" ulx="474" uly="814">Kinder, durch deren genaue Beobachtung ihr die</line>
        <line lrx="2183" lry="1005" ulx="475" uly="916">verlorne Geſundheit wieder erlangen koͤnnet. Ich</line>
        <line lrx="2178" lry="1112" ulx="474" uly="1029">habe ſie hier eingeſchaltet, ob ich gleich eingeſtehe,</line>
        <line lrx="2180" lry="1223" ulx="467" uly="1133">daß bey heftigen Anfaͤllen ſolcher Krankheiten es</line>
        <line lrx="2186" lry="1333" ulx="474" uly="1244">beſſer gethan iſt, ſich eines verſtaͤndigen Arztes</line>
        <line lrx="2183" lry="1436" ulx="470" uly="1350">zu bedienen. Indeſſen halte ich es fuͤr gut, daß</line>
        <line lrx="2183" lry="1543" ulx="465" uly="1457">jeder Menſch wenigſtens die Regeln des vernuͤnfti⸗</line>
        <line lrx="2183" lry="1651" ulx="464" uly="1565">gen Verfahrens erlerne; damit er ſich doch zu hel⸗</line>
        <line lrx="2183" lry="1752" ulx="469" uly="1669">fen wiſſe, wenn kein Arzt zu haben iſt. — Mein</line>
      </zone>
      <zone lrx="2188" lry="1862" type="textblock" ulx="452" uly="1772">
        <line lrx="2188" lry="1862" ulx="452" uly="1772">Hauptwunſch bleibt aber, daß ihr jetzt und in der</line>
      </zone>
      <zone lrx="2194" lry="2506" type="textblock" ulx="460" uly="1877">
        <line lrx="2187" lry="1971" ulx="465" uly="1877">Zukunft nur die kurze Vorſchrift: Krankheiten</line>
        <line lrx="2186" lry="2074" ulx="468" uly="1986">vorzubeugen, benutzen wollet, um dann weder</line>
        <line lrx="2185" lry="2188" ulx="469" uly="2089">einer Selbſtkur, noch eines fremden Arztes noͤthig</line>
        <line lrx="2194" lry="2286" ulx="462" uly="2193">zu haben; um eure Geſundheit, welche eine Grund⸗</line>
        <line lrx="2185" lry="2407" ulx="460" uly="2302">lage menſchlicher Gluͤckſeligkeit iſt, dauerhaft zu</line>
        <line lrx="793" lry="2506" ulx="470" uly="2414">erhalten.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1618" lry="2582" type="textblock" ulx="1010" uly="2541">
        <line lrx="1618" lry="2582" ulx="1010" uly="2541">—— ̃—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2182" lry="2895" type="textblock" ulx="459" uly="2663">
        <line lrx="2182" lry="2784" ulx="459" uly="2663">Unterredung eines Lehrers mit ſeinen Zoͤglin⸗</line>
        <line lrx="2003" lry="2895" ulx="801" uly="2793">gen uͤber die Unkeuſchheit ꝛc.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2190" lry="3596" type="textblock" ulx="460" uly="2971">
        <line lrx="2186" lry="3067" ulx="546" uly="2971">Lehrer. Damit die Menſchen ſich deſto eher</line>
        <line lrx="2183" lry="3177" ulx="465" uly="3077">entſchlieſſen moͤchten, in den Eheſtand zu treten,</line>
        <line lrx="2189" lry="3279" ulx="466" uly="3180">Vaͤter und Muͤtter zu werden, und durch den An⸗</line>
        <line lrx="2190" lry="3389" ulx="464" uly="3289">blick einiger Beſchwerden ſich nicht gleich davon</line>
        <line lrx="2187" lry="3493" ulx="464" uly="3395">abhalten zu laſſen: ſo legte Gott mit vieler Weis⸗</line>
        <line lrx="2186" lry="3596" ulx="460" uly="3506">heit einen beſondern Trieb in die Natur des Men⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2204" lry="3722" type="textblock" ulx="457" uly="3610">
        <line lrx="2204" lry="3722" ulx="457" uly="3610">ſchen, der ihn, wenn er zu einem gewiſſen Alter</line>
      </zone>
      <zone lrx="2179" lry="3830" type="textblock" ulx="2088" uly="3764">
        <line lrx="2179" lry="3830" ulx="2088" uly="3764">ge⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="184" type="page" xml:id="s_AhI149-2_184">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_184.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1767" lry="603" type="textblock" ulx="1706" uly="596">
        <line lrx="1767" lry="603" ulx="1706" uly="596">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2735" lry="3239" type="textblock" ulx="993" uly="699">
        <line lrx="2724" lry="791" ulx="1018" uly="699">gekommen iſt, anreitzt, ſich mit einer Perſon des</line>
        <line lrx="2722" lry="894" ulx="1018" uly="811">andern Geſchlechts zu verbinden, um Vater oder</line>
        <line lrx="2725" lry="1004" ulx="1016" uly="915">Mutter zu werden. Einen ſolchen Trieb, liebe</line>
        <line lrx="2735" lry="1106" ulx="1013" uly="1019">Kinder, hat Gott allen lebendigen Geſchoͤpfen auf</line>
        <line lrx="2725" lry="1208" ulx="1018" uly="1124">Erden mitgetheilt, und ſie dadurch in den Stand</line>
        <line lrx="2728" lry="1314" ulx="1013" uly="1223">geſetzt, ihr Geſchlecht zu erhalten, und zu ver⸗</line>
        <line lrx="2726" lry="1419" ulx="1015" uly="1331">mehren. So ſehet ihr z. E. daß die Voͤgel zu</line>
        <line lrx="2724" lry="1528" ulx="1013" uly="1428">gewiſſen Zeiten des Jahrs ſich pvaaren, Junge</line>
        <line lrx="2723" lry="1632" ulx="1013" uly="1542">ausbruͤten, und ernaͤhren, bis ſie ſelbſt ihr Futter</line>
        <line lrx="2726" lry="1741" ulx="999" uly="1651">ſuchen koͤnnen. Ihr ſehet, daß andre Thiere ſich</line>
        <line lrx="2725" lry="1849" ulx="995" uly="1765">begatten, ſodann Junge zur Welt bringen, und</line>
        <line lrx="2728" lry="1956" ulx="1010" uly="1862">ſie nach ihrer Art erziehen, bis ſie eine gewiſſe</line>
        <line lrx="2728" lry="2062" ulx="1016" uly="1974">Groͤße erreicht haben, wo ſie ſich ſelbſt helfen koͤn⸗</line>
        <line lrx="2724" lry="2170" ulx="1007" uly="2089">nen. Das alles lehret ihnen die Ratur, und der</line>
        <line lrx="2721" lry="2278" ulx="1009" uly="2189">Trieb, den der weiſe Schoͤpfer in dieſelbe gelegt</line>
        <line lrx="2723" lry="2393" ulx="993" uly="2300">hat. Einen aͤhnlichen Trieb hat Gott den Men⸗</line>
        <line lrx="2720" lry="2510" ulx="1007" uly="2416">ſchen mitgetheilt, um ſie dadurch zu veranlaſſen,</line>
        <line lrx="2724" lry="2601" ulx="1010" uly="2520">ſich in den Eheſtand zu begeben, und ihr Geſchlecht</line>
        <line lrx="2723" lry="2709" ulx="1014" uly="2623">ſortzupflanzen. Dieſer Trieb, den ich euch jetzt</line>
        <line lrx="2725" lry="2812" ulx="1011" uly="2727">nicht weiter beſchreiben kann, wird ſich auch ein⸗</line>
        <line lrx="2724" lry="2915" ulx="1008" uly="2827">mal in euch regen, wenn ihr groͤßer und aͤlter</line>
        <line lrx="2728" lry="3035" ulx="1013" uly="2946">werdet; ich muß euch alſo, da ich euch eine An⸗</line>
        <line lrx="2728" lry="3138" ulx="1012" uly="3048">weiſung zur Gluͤckſeligkeit geben will, auch beleh⸗</line>
        <line lrx="2721" lry="3239" ulx="1009" uly="3155">ren, wie ihr euch, wenn dieſer Trieb erwacht,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2778" lry="3350" type="textblock" ulx="1005" uly="3258">
        <line lrx="2778" lry="3350" ulx="1005" uly="3258">verhalten, und wie ihr ihn anwenden ſollt, daß</line>
      </zone>
      <zone lrx="2724" lry="3552" type="textblock" ulx="998" uly="3359">
        <line lrx="2724" lry="3456" ulx="1010" uly="3359">eure Gluͤckſeligkeit nicht verhindert, ſondern befoͤr⸗</line>
        <line lrx="1393" lry="3552" ulx="998" uly="3480">dert werde.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2721" lry="3767" type="textblock" ulx="2598" uly="3694">
        <line lrx="2721" lry="3767" ulx="2598" uly="3694">Alle</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="738" type="textblock" ulx="3020" uly="655">
        <line lrx="3180" lry="738" ulx="3020" uly="655">Ale Tiie</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1183" type="textblock" ulx="2928" uly="774">
        <line lrx="3179" lry="856" ulx="2928" uly="774">uſee Ratu</line>
        <line lrx="3146" lry="960" ulx="2993" uly="891">enen jn</line>
        <line lrx="3180" lry="1078" ulx="2932" uly="985"> der</line>
        <line lrx="3180" lry="1183" ulx="3013" uly="1097">Schinergen</line>
      </zone>
      <zone lrx="3176" lry="1393" type="textblock" ulx="3013" uly="1211">
        <line lrx="3176" lry="1296" ulx="3020" uly="1211">erder hu</line>
        <line lrx="3131" lry="1393" ulx="3013" uly="1325">N tur</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1503" type="textblock" ulx="3002" uly="1426">
        <line lrx="3180" lry="1503" ulx="3002" uly="1426">Nd cchade⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2216" type="textblock" ulx="3002" uly="1534">
        <line lrx="3178" lry="1616" ulx="3002" uly="1534">Ner Tod</line>
        <line lrx="3180" lry="1714" ulx="3013" uly="1646">1a, Neifn</line>
        <line lrx="3116" lry="1824" ulx="3013" uly="1753">Ode</line>
        <line lrx="3152" lry="1928" ulx="3065" uly="1859">ed D</line>
        <line lrx="3180" lry="2052" ulx="3021" uly="1969">Pſlen,</line>
        <line lrx="3178" lry="2148" ulx="3025" uly="2082">Mth enand</line>
        <line lrx="3036" lry="2216" ulx="3018" uly="2191">.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1921" type="textblock" ulx="3120" uly="1753">
        <line lrx="3169" lry="1814" ulx="3120" uly="1753">ſer</line>
        <line lrx="3180" lry="1921" ulx="3160" uly="1877">4</line>
      </zone>
      <zone lrx="3049" lry="1922" type="textblock" ulx="3037" uly="1877">
        <line lrx="3049" lry="1922" ulx="3037" uly="1877">=</line>
      </zone>
      <zone lrx="3171" lry="2270" type="textblock" ulx="2943" uly="2193">
        <line lrx="3171" lry="2270" ulx="2943" uly="2193">he devon</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3583" type="textblock" ulx="3016" uly="2297">
        <line lrx="3152" lry="2375" ulx="3046" uly="2297">od.</line>
        <line lrx="3171" lry="2479" ulx="3061" uly="2407">Sher.</line>
        <line lrx="3180" lry="2598" ulx="3021" uly="2515">der Neit,</line>
        <line lrx="3180" lry="2706" ulx="3016" uly="2614">ſberlaſen,</line>
        <line lrx="3180" lry="2811" ulx="3016" uly="2731">bgen wo⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="2917" ulx="3028" uly="2841">n ide</line>
        <line lrx="3105" lry="3025" ulx="3033" uly="2946">hen!</line>
        <line lrx="3180" lry="3153" ulx="3069" uly="3059">Georg</line>
        <line lrx="3180" lry="3247" ulx="3078" uly="3169">Wer</line>
        <line lrx="3165" lry="3353" ulx="3055" uly="3274">is de</line>
        <line lrx="3180" lry="3462" ulx="3054" uly="3387">wo ucht</line>
        <line lrx="3180" lry="3583" ulx="3099" uly="3496">Chui</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="185" type="page" xml:id="s_AhI149-2_185">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_185.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="206" lry="763" type="textblock" ulx="5" uly="686">
        <line lrx="206" lry="763" ulx="5" uly="686"> Pin de</line>
      </zone>
      <zone lrx="201" lry="869" type="textblock" ulx="0" uly="796">
        <line lrx="201" lry="869" ulx="0" uly="811">n Vik Der</line>
      </zone>
      <zone lrx="206" lry="977" type="textblock" ulx="24" uly="906">
        <line lrx="206" lry="977" ulx="24" uly="906">Trieb, lebe</line>
      </zone>
      <zone lrx="202" lry="2497" type="textblock" ulx="0" uly="1124">
        <line lrx="202" lry="1192" ulx="0" uly="1124">in den Star)</line>
        <line lrx="200" lry="1306" ulx="22" uly="1230">d u der⸗</line>
        <line lrx="195" lry="1503" ulx="2" uly="1328">. rinala</line>
        <line lrx="180" lry="1524" ulx="83" uly="1445">un ige</line>
        <line lrx="174" lry="1630" ulx="37" uly="1567">ih hr Faue</line>
        <line lrx="181" lry="1742" ulx="17" uly="1662">Were ſch</line>
        <line lrx="175" lry="1852" ulx="1" uly="1779">ingen, und</line>
        <line lrx="172" lry="1959" ulx="6" uly="1881">eine gewiſt</line>
        <line lrx="173" lry="2061" ulx="0" uly="1988">helſen th</line>
        <line lrx="164" lry="2171" ulx="1" uly="2103">,  her</line>
        <line lrx="149" lry="2286" ulx="0" uly="2209">e len</line>
        <line lrx="145" lry="2388" ulx="0" uly="2319">den Ma⸗</line>
        <line lrx="150" lry="2497" ulx="3" uly="2442">ranlaſen,</line>
      </zone>
      <zone lrx="147" lry="2611" type="textblock" ulx="14" uly="2535">
        <line lrx="147" lry="2611" ulx="14" uly="2535">Geſcigt</line>
      </zone>
      <zone lrx="115" lry="3794" type="textblock" ulx="59" uly="3718">
        <line lrx="115" lry="3794" ulx="59" uly="3718">e</line>
      </zone>
      <zone lrx="2150" lry="610" type="textblock" ulx="1098" uly="501">
        <line lrx="1993" lry="560" ulx="1098" uly="501">—</line>
        <line lrx="2150" lry="610" ulx="2014" uly="538">173</line>
      </zone>
      <zone lrx="2206" lry="3556" type="textblock" ulx="433" uly="676">
        <line lrx="2153" lry="769" ulx="494" uly="676">Alle Triebe, die von dem guͤtigen Schoͤpfer in</line>
        <line lrx="2148" lry="877" ulx="444" uly="789">unſre Natur ſind gelegt worden, ſind gut, und</line>
        <line lrx="2146" lry="984" ulx="447" uly="894">dienen zu unſerm Beſten, wenn ſie zu der Abſicht,</line>
        <line lrx="2149" lry="1087" ulx="443" uly="996">zu der ſie da ſind, und in der Ordnung, die der</line>
        <line lrx="2206" lry="1206" ulx="449" uly="1108">Schoͤpfer gemacht hat, gebraucht, und befriediget</line>
        <line lrx="2179" lry="1310" ulx="449" uly="1218">werden. Hunger, Durſt und Schlaf ſind Triebe</line>
        <line lrx="2145" lry="1415" ulx="443" uly="1325">der Natur, durch die der Koͤrper geſtaͤrkt, erquickt</line>
        <line lrx="2144" lry="1515" ulx="439" uly="1433">und erhalten wird. Aber wenn man die Abſicht</line>
        <line lrx="2145" lry="1626" ulx="442" uly="1538">dieſer Triebe vergißt, und die Ordnung uͤberſchrei⸗</line>
        <line lrx="2143" lry="1733" ulx="441" uly="1652">tet, die ihnen vorgeſchrieben iſt, ſo werden ſie ein:</line>
        <line lrx="2145" lry="1838" ulx="443" uly="1758">Quelle vieler Uebel. Wenn man, ſtatt den Hun⸗</line>
        <line lrx="2147" lry="1944" ulx="445" uly="1860">ger und Durſt durch maͤßiges Eſſen und Trinken</line>
        <line lrx="2145" lry="2054" ulx="433" uly="1969">zu ſtillen, immer freſſen und ſaufen, und alles</line>
        <line lrx="2146" lry="2212" ulx="444" uly="2074">durch einander genieſſen wollte, was wuͤrde die</line>
        <line lrx="1052" lry="2271" ulx="440" uly="2191">Folge davon ſeyn?</line>
        <line lrx="1749" lry="2377" ulx="525" uly="2291">Jakob. Man wuͤrde krank werden.</line>
        <line lrx="2141" lry="2483" ulx="531" uly="2400">Lehrer. Wenn man beſtaͤndig ſchlafen, oder zu</line>
        <line lrx="2152" lry="2591" ulx="443" uly="2510">der Zeit, da man arbeiten ſollte, ſich dem Schlaft</line>
        <line lrx="2148" lry="2707" ulx="441" uly="2612">uͤberlaſſen, und ſeine beſte Zeit auf dem Bette zu⸗</line>
        <line lrx="2147" lry="2804" ulx="440" uly="2721">bringen wollte, wie wuͤrde es da mit den Geſchaͤf⸗</line>
        <line lrx="2146" lry="2916" ulx="441" uly="2834">ten, mit der Nahrung und andern Arbeiten ausſe⸗</line>
        <line lrx="617" lry="3018" ulx="445" uly="2939">hen?</line>
        <line lrx="1910" lry="3133" ulx="529" uly="3039">Georg. Sie wuͤrden verſaͤumet werden.</line>
        <line lrx="2152" lry="3234" ulx="525" uly="3148">Lehrer. Und was iſt die Folge von Verſaͤum⸗</line>
        <line lrx="2146" lry="3342" ulx="447" uly="3257">niß der Geſchaͤfte, von Traͤgheit und Faulheit,</line>
        <line lrx="2148" lry="3446" ulx="446" uly="3362">wo nichts verdient, erworben und erſpart wird?</line>
        <line lrx="1713" lry="3556" ulx="531" uly="3474">Chriſtoph. Mangel und Armuth.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="186" type="page" xml:id="s_AhI149-2_186">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_186.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1701" lry="583" type="textblock" ulx="1668" uly="567">
        <line lrx="1701" lry="583" ulx="1668" uly="567">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2722" lry="1636" type="textblock" ulx="990" uly="688">
        <line lrx="2711" lry="775" ulx="990" uly="688">Lehrer. Wie wars euch denn im Kopfe, wenn</line>
        <line lrx="2414" lry="885" ulx="990" uly="802">ihr einmal recht lange geſchlaſen hattet?</line>
        <line lrx="2518" lry="1006" ulx="1080" uly="915">A. Rege. Ganz dumm und ſchwer.</line>
        <line lrx="2716" lry="1104" ulx="1082" uly="1021">Lehrer. Alſo ſeht ihr, daß an ſich gute Natur⸗</line>
        <line lrx="2715" lry="1209" ulx="996" uly="1122">triebe ſchaͤdlich fuͤr Leib und Seele werden koͤnnen,</line>
        <line lrx="2721" lry="1318" ulx="997" uly="1233">wenn man ſie nicht gehoͤrig maͤßigt, und ſie nicht</line>
        <line lrx="2722" lry="1419" ulx="1000" uly="1332">in der Ordnung befriedigt, die der Schoͤpfer mit</line>
        <line lrx="2718" lry="1529" ulx="999" uly="1442">ſo vieler Weisheit gemacht hat. Der liebe ſuͤſſe</line>
        <line lrx="2719" lry="1636" ulx="1004" uly="1554">Schlaf, der dem Menſchen ſo heilſam iſt, wenn</line>
      </zone>
      <zone lrx="2794" lry="1749" type="textblock" ulx="1003" uly="1663">
        <line lrx="2794" lry="1749" ulx="1003" uly="1663">er mit Ordnung genoſſen wird, wuͤrde uns arm,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2724" lry="3792" type="textblock" ulx="961" uly="1774">
        <line lrx="2717" lry="1862" ulx="1003" uly="1774">verachtet, dumm und traͤge machen, wenn wir</line>
        <line lrx="2714" lry="1972" ulx="1003" uly="1885">keine Ordnung damit hielten. Der gute Koch,</line>
        <line lrx="2720" lry="2081" ulx="1005" uly="1980">Hunger und Durſt, der uns ſo manche froͤhliche</line>
        <line lrx="2714" lry="2181" ulx="1007" uly="2091">Mahlzeit bereitet, und uns an die noͤthige Nahrung</line>
        <line lrx="2715" lry="2289" ulx="1005" uly="2198">unſers Koͤrpers erinnert, wuͤrde uns krank, ſchwach</line>
        <line lrx="2716" lry="2394" ulx="1008" uly="2299">und verdruͤßlich machen, wenn wir uns dadurch</line>
        <line lrx="2718" lry="2518" ulx="1008" uly="2420">zur Unmaͤßigkeit und Unordnung im Eſſen und</line>
        <line lrx="2719" lry="2613" ulx="1008" uly="2524">Trinken wollten verleiten laſſen. Was muͤſſen wir</line>
        <line lrx="2724" lry="2734" ulx="1013" uly="2640">alſo thun, liebe Kinder, wenn die Triebe unſerer</line>
        <line lrx="2716" lry="2840" ulx="1015" uly="2748">Natur uns nicht zum Nachtheil gereichen ſollen?</line>
        <line lrx="2649" lry="2952" ulx="961" uly="2853">In welcher Ordnung muͤſſen wir ſie befriedigen?</line>
        <line lrx="2722" lry="3109" ulx="1101" uly="2960">Madlon. In der Ordnung, die Gott gemacht</line>
        <line lrx="1136" lry="3170" ulx="1011" uly="3093">hat.</line>
        <line lrx="2724" lry="3277" ulx="1099" uly="3124">Lehrer. Was hat denn der liebe Gott bey dem</line>
        <line lrx="2723" lry="3387" ulx="1011" uly="3290">Triebe, der die Urſache von der Fortpflanzung des</line>
        <line lrx="2720" lry="3490" ulx="1017" uly="3393">menſchlichen Geſchlechts iſt, fuͤr eine Ordnung ge⸗</line>
        <line lrx="2721" lry="3594" ulx="1014" uly="3499">macht? — In welchem Stande ſoll er befriediget</line>
        <line lrx="1287" lry="3702" ulx="1013" uly="3630">werden?</line>
        <line lrx="2718" lry="3792" ulx="2510" uly="3718">Mad⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1311" type="textblock" ulx="3000" uly="676">
        <line lrx="3180" lry="760" ulx="3027" uly="676">madlon</line>
        <line lrx="3161" lry="866" ulx="3034" uly="793">Lhrer.</line>
        <line lrx="3179" lry="981" ulx="3000" uly="900">Uberſchreit</line>
        <line lrx="3179" lry="1091" ulx="3018" uly="1012">r Vn to</line>
        <line lrx="3180" lry="1201" ulx="3011" uly="1113">Wwrd e des</line>
        <line lrx="3175" lry="1311" ulx="3056" uly="1233"> Neye</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1424" type="textblock" ulx="3013" uly="1340">
        <line lrx="3180" lry="1424" ulx="3013" uly="1340"> e h⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3136" lry="1532" type="textblock" ulx="3028" uly="1456">
        <line lrx="3136" lry="1532" ulx="3028" uly="1456">ihter.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1640" type="textblock" ulx="2940" uly="1503">
        <line lrx="3180" lry="1640" ulx="2940" uly="1503">(N tt I</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1750" type="textblock" ulx="3015" uly="1669">
        <line lrx="3180" lry="1750" ulx="3015" uly="1669">Nper led</line>
      </zone>
      <zone lrx="3176" lry="1857" type="textblock" ulx="3006" uly="1778">
        <line lrx="3176" lry="1857" ulx="3006" uly="1778">ttie</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3725" type="textblock" ulx="3008" uly="1890">
        <line lrx="3180" lry="1966" ulx="3008" uly="1890">Woſcc</line>
        <line lrx="3180" lry="2063" ulx="3024" uly="1988">Todtenbl</line>
        <line lrx="3171" lry="2168" ulx="3032" uly="2096">ven tuuͤbe</line>
        <line lrx="3180" lry="2299" ulx="3023" uly="2225">poren ga</line>
        <line lrx="3175" lry="2408" ulx="3020" uly="2318">lirfelig</line>
        <line lrx="3180" lry="2500" ulx="3032" uly="2432">0ls einen</line>
        <line lrx="3178" lry="2631" ulx="3026" uly="2538">ob ſie g</line>
        <line lrx="3180" lry="2726" ulx="3022" uly="2649">ten,</line>
        <line lrx="3180" lry="2841" ulx="3027" uly="2756">wwarich</line>
        <line lrx="3180" lry="2950" ulx="3035" uly="2867">Kinder</line>
        <line lrx="3179" lry="3060" ulx="3038" uly="2972">bey lebe</line>
        <line lrx="3163" lry="3163" ulx="3047" uly="3096">Wr der</line>
        <line lrx="3179" lry="3271" ulx="3062" uly="3196">R e</line>
        <line lrx="3180" lry="3393" ulx="3063" uly="3307">trich z</line>
        <line lrx="3180" lry="3492" ulx="3057" uly="3421">zummd</line>
        <line lrx="3180" lry="3605" ulx="3052" uly="3518">ihr,</line>
        <line lrx="3180" lry="3725" ulx="3047" uly="3628">Scic</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="187" type="page" xml:id="s_AhI149-2_187">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_187.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="198" lry="1094" type="textblock" ulx="0" uly="674">
        <line lrx="198" lry="763" ulx="20" uly="674">Kryi denn</line>
        <line lrx="47" lry="851" ulx="0" uly="791">t</line>
        <line lrx="198" lry="1094" ulx="0" uly="1020">gute Nter⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="199" lry="1209" type="textblock" ulx="0" uly="1125">
        <line lrx="121" lry="1136" ulx="106" uly="1125">D</line>
        <line lrx="121" lry="1161" ulx="0" uly="1138">gerd .</line>
        <line lrx="199" lry="1209" ulx="0" uly="1137">erden bornen,</line>
      </zone>
      <zone lrx="227" lry="1315" type="textblock" ulx="11" uly="1238">
        <line lrx="227" lry="1315" ulx="11" uly="1238">und ſe nict</line>
      </zone>
      <zone lrx="197" lry="1756" type="textblock" ulx="0" uly="1335">
        <line lrx="197" lry="1412" ulx="0" uly="1335">cepfer mit</line>
        <line lrx="185" lry="1533" ulx="4" uly="1449"> ihe ſſſt</line>
        <line lrx="184" lry="1632" ulx="0" uly="1562">n it, wenn</line>
        <line lrx="186" lry="1756" ulx="0" uly="1684"> Mo orm,</line>
      </zone>
      <zone lrx="160" lry="1799" type="textblock" ulx="156" uly="1791">
        <line lrx="160" lry="1799" ulx="156" uly="1791">.</line>
      </zone>
      <zone lrx="241" lry="1882" type="textblock" ulx="40" uly="1806">
        <line lrx="241" lry="1882" ulx="40" uly="1806">enn Ne</line>
      </zone>
      <zone lrx="161" lry="3512" type="textblock" ulx="0" uly="2672">
        <line lrx="160" lry="2735" ulx="0" uly="2672">, Merer</line>
        <line lrx="156" lry="2846" ulx="3" uly="2772">en ſolen</line>
        <line lrx="133" lry="2965" ulx="4" uly="2882">igen!</line>
        <line lrx="161" lry="3078" ulx="0" uly="2987">n genott</line>
        <line lrx="160" lry="3295" ulx="0" uly="3216">Un ben den</line>
        <line lrx="157" lry="3409" ulx="0" uly="3320">anurg</line>
        <line lrx="144" lry="3512" ulx="0" uly="3444">enung</line>
      </zone>
      <zone lrx="132" lry="3624" type="textblock" ulx="14" uly="3544">
        <line lrx="132" lry="3624" ulx="14" uly="3544">heftie</line>
      </zone>
      <zone lrx="127" lry="3839" type="textblock" ulx="40" uly="3758">
        <line lrx="127" lry="3839" ulx="40" uly="3758">ad⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2160" lry="645" type="textblock" ulx="1372" uly="529">
        <line lrx="2160" lry="645" ulx="1372" uly="529">, 175</line>
      </zone>
      <zone lrx="2180" lry="3828" type="textblock" ulx="462" uly="712">
        <line lrx="1658" lry="795" ulx="555" uly="712">Madlon. In dem Eheſtande.</line>
        <line lrx="2171" lry="907" ulx="554" uly="820">Lehrer. Wenn nun ein Menſch dieſe Ordnung</line>
        <line lrx="2174" lry="1012" ulx="473" uly="922">uͤberſchreiten, und dieſen Trieb außer dem Eheſtande</line>
        <line lrx="2170" lry="1126" ulx="473" uly="1038">zur Unzeit oder mit Unmaͤßigkeit befriedigen wollte,</line>
        <line lrx="1950" lry="1256" ulx="475" uly="1140">wuͤrde das wohl gute Folgen haben koͤnnen 7</line>
        <line lrx="2180" lry="1346" ulx="555" uly="1255">R. Rege. Nein, das wuͤrde wohl ebenfalls</line>
        <line lrx="1083" lry="1448" ulx="468" uly="1359">boͤſe Folgen haben.</line>
        <line lrx="2173" lry="1562" ulx="543" uly="1474">Lehrer. Allerdings, ſonſt haͤtte Gott dieſe Ord⸗</line>
        <line lrx="2171" lry="1666" ulx="465" uly="1580">nung nicht gemacht, und nicht ſo heilig durch ſeine</line>
        <line lrx="2171" lry="1786" ulx="468" uly="1687">Religion beſtaͤtigen laſſen. Dieſe Folgen ſind oft</line>
        <line lrx="2167" lry="1885" ulx="462" uly="1794">ſchrecklicher, als man's denkt. Ich habe z. E.</line>
        <line lrx="2170" lry="1991" ulx="464" uly="1905">Menſchen geſehen, deren Angeſicht mit einer</line>
        <line lrx="2173" lry="2095" ulx="466" uly="2000">Todtenblaͤſſe uͤberzogen war, ihre Augen wa⸗</line>
        <line lrx="2173" lry="2202" ulx="467" uly="2108">ren truͤbe und dunkel, ihre Arme und Fuͤſſe</line>
        <line lrx="2172" lry="2313" ulx="465" uly="2225">waren ganz kraftlos, ihr ganzer Koͤrper war</line>
        <line lrx="2169" lry="2420" ulx="463" uly="2326">hinfaͤllig, oft einem Todtengerippe aͤhnlicher,</line>
        <line lrx="2168" lry="2529" ulx="465" uly="2438">als einem lebendigen Menſchen; ſie klagten,</line>
        <line lrx="2175" lry="2633" ulx="467" uly="2546">ob ſie gleich noch in ihren beſten Jahren wa⸗</line>
        <line lrx="2171" lry="2746" ulx="464" uly="2649">ren, uͤͤber mancherley Schwachheiten und</line>
        <line lrx="2177" lry="2848" ulx="465" uly="2755">ſchmerzliche Zufaͤlle, und manche, denkt einmal</line>
        <line lrx="2172" lry="2969" ulx="464" uly="2871">Kinder, wie ſchrecklich das iſt, fiengen ſchon an,</line>
        <line lrx="2175" lry="3073" ulx="466" uly="2976">bey lebendigem eibe zu faulen, und mußten</line>
        <line lrx="2175" lry="3175" ulx="465" uly="3084">vor der Zeit eines jaͤmmerlichen Todes ſterben. —</line>
        <line lrx="2178" lry="3302" ulx="470" uly="3197">Das war die Folge davon, daß ſie ihren Natur.</line>
        <line lrx="2179" lry="3396" ulx="469" uly="3304">trieb zu bald befriediget hatten, ehe ihr Koͤrper</line>
        <line lrx="2178" lry="3505" ulx="467" uly="3406">zum maͤnnlichen Alter reif geworden war. Wuͤnſcht</line>
        <line lrx="2175" lry="3619" ulx="464" uly="3518">ihr, meine Lieben, nicht auch ein ſo trauriges</line>
        <line lrx="2173" lry="3725" ulx="464" uly="3623">Schickſal zu haben, ſo folgt ja meinem RKathe:</line>
        <line lrx="2173" lry="3828" ulx="1975" uly="3756">Wenn</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="188" type="page" xml:id="s_AhI149-2_188">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_188.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2022" lry="574" type="textblock" ulx="1678" uly="564">
        <line lrx="2022" lry="574" ulx="1678" uly="564">8</line>
      </zone>
      <zone lrx="2739" lry="2585" type="textblock" ulx="1027" uly="681">
        <line lrx="2728" lry="773" ulx="1030" uly="681">Wenn der Trieb und die Neigungen gegen das an⸗</line>
        <line lrx="2728" lry="869" ulx="1032" uly="788">dere Geſchlecht in euch erwacht, befriediget ihn</line>
        <line lrx="2732" lry="975" ulx="1030" uly="881">nicht ſo fruͤh, enthaltet euch, bis ihr zum Ehe⸗</line>
        <line lrx="2727" lry="1087" ulx="1036" uly="999">ſtande reif geworden ſeyd, aller Handlungen, die mit</line>
        <line lrx="2729" lry="1198" ulx="1029" uly="1105">jener Befriedigung nur einigermaßen in Verbin⸗</line>
        <line lrx="2729" lry="1304" ulx="1029" uly="1214">dung ſtehen, mit einem Worte, aller Arten von</line>
        <line lrx="2730" lry="1413" ulx="1032" uly="1323">Unkeuſchheit und Unzucht; ſonſt entnervt ihr euren</line>
        <line lrx="2731" lry="1523" ulx="1030" uly="1430">zarten Koͤrper vor der Zeit, vergiftet und verder⸗</line>
        <line lrx="2729" lry="1630" ulx="1029" uly="1536">bet eure Saͤfte und euer geſundes Blut, werdet</line>
        <line lrx="2728" lry="1737" ulx="1034" uly="1644">ſchwache, traͤge, dumme, einfaͤltige Menſchen,</line>
        <line lrx="2734" lry="1841" ulx="1027" uly="1753">die zum Nachdenken, zum Lernen, zu edlen</line>
        <line lrx="2731" lry="1955" ulx="1043" uly="1853">Entſchlieſſungen und großen Thaten nicht mehr</line>
        <line lrx="2736" lry="2066" ulx="1037" uly="1969">faͤhig ſind! — Laßt euch nicht durch leichſinnige</line>
        <line lrx="2736" lry="2173" ulx="1041" uly="2073">und freche Gemuͤther verfuͤhren, wenn ſie etwa</line>
        <line lrx="2733" lry="2270" ulx="1039" uly="2175">ſagen, ſie haͤtten das und jenes gethan, es haͤtte</line>
        <line lrx="2733" lry="2373" ulx="1043" uly="2281">ihnen nichts geſchadet; o, der Schade koͤmmt</line>
        <line lrx="2734" lry="2482" ulx="1039" uly="2384">nicht gleich in den erſten Tagen oft erſt nach</line>
        <line lrx="2739" lry="2585" ulx="1044" uly="2492"> oder 10 Jahren aͤußert ſich derſelbe. Ihr</line>
      </zone>
      <zone lrx="2778" lry="2695" type="textblock" ulx="1040" uly="2596">
        <line lrx="2778" lry="2695" ulx="1040" uly="2596">habt vielleicht ſchon Menſchen geſehen, wenigſtens</line>
      </zone>
      <zone lrx="2748" lry="3745" type="textblock" ulx="1020" uly="2704">
        <line lrx="2735" lry="2794" ulx="1042" uly="2704">werden eure Aeltern von ſolchen ſagen koͤnnen,</line>
        <line lrx="2742" lry="2906" ulx="1041" uly="2814">wenn ihr ſie darum fragt — Menſchen, die im zwan⸗</line>
        <line lrx="2744" lry="3027" ulx="1023" uly="2917">zigſten und dreyßigſten Jahre, alſo in der Bluͤthe</line>
        <line lrx="2747" lry="3129" ulx="1039" uly="3023">ihres Lebens, mit Bruſtkrankheiten, ſchwindſuͤchti⸗</line>
        <line lrx="2743" lry="3243" ulx="1041" uly="3139">gen Zufaͤllen und Auszehrungen heimgeſucht waren,</line>
        <line lrx="2748" lry="3338" ulx="1040" uly="3246">und daran ſterben mußten. Da ſagte man, ſie</line>
        <line lrx="2744" lry="3457" ulx="1036" uly="3354">haͤtten in ihrer zarten Jugend zu bald Wein,</line>
        <line lrx="2748" lry="3562" ulx="1020" uly="3458">Brandtwein und ſtarke Getraͤnke getrunken, damit</line>
        <line lrx="2741" lry="3677" ulx="1035" uly="3569">haͤtten ſie ihren noch ſchwachen Korper verdorben,</line>
        <line lrx="2741" lry="3745" ulx="2619" uly="3674">und</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1302" type="textblock" ulx="3016" uly="686">
        <line lrx="3180" lry="764" ulx="3018" uly="686">id dod</line>
        <line lrx="3180" lry="879" ulx="3016" uly="800">echt —</line>
        <line lrx="3170" lry="985" ulx="3025" uly="907">nicht ge</line>
        <line lrx="3180" lry="1102" ulx="3034" uly="1015">ſch men</line>
        <line lrx="3180" lry="1203" ulx="3040" uly="1120">ef  et</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3345" type="textblock" ulx="3015" uly="1550">
        <line lrx="3180" lry="1629" ulx="3015" uly="1550">che wide</line>
        <line lrx="3180" lry="1738" ulx="3025" uly="1660">ſorken Gen</line>
        <line lrx="3180" lry="1845" ulx="3020" uly="1766">ſen Verg</line>
        <line lrx="3180" lry="1955" ulx="3022" uly="1873">ſere</line>
        <line lrx="3180" lry="2067" ulx="3040" uly="1990">Oohron</line>
        <line lrx="3180" lry="2176" ulx="3038" uly="2103">humn de⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="2282" ulx="3033" uly="2212">Ne Hery⸗</line>
        <line lrx="3175" lry="2400" ulx="3031" uly="2324">Mawertlcch</line>
        <line lrx="3180" lry="2512" ulx="3038" uly="2430">Nn wog</line>
        <line lrx="3180" lry="2619" ulx="3037" uly="2545">Cangen h</line>
        <line lrx="3180" lry="2747" ulx="3064" uly="2672">We</line>
        <line lrx="3180" lry="2855" ulx="3067" uly="2761">Nch a</line>
        <line lrx="3180" lry="2914" ulx="3108" uly="2853">⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="2999" ulx="3081" uly="2927">Verwe</line>
        <line lrx="3180" lry="3093" ulx="3080" uly="3017">d yr</line>
        <line lrx="3180" lry="3195" ulx="3118" uly="3101">D</line>
        <line lrx="3180" lry="3260" ulx="3089" uly="3181">Dyn</line>
        <line lrx="3180" lry="3345" ulx="3102" uly="3265">Ne</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="189" type="page" xml:id="s_AhI149-2_189">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_189.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="199" lry="1171" type="textblock" ulx="0" uly="666">
        <line lrx="198" lry="733" ulx="0" uly="666">gen is an⸗</line>
        <line lrx="194" lry="847" ulx="0" uly="763">efriche n</line>
        <line lrx="199" lry="960" ulx="8" uly="870">ihr zun E⸗</line>
        <line lrx="191" lry="1059" ulx="1" uly="990">ungen, Nng</line>
        <line lrx="179" lry="1171" ulx="0" uly="1092">en in Vane</line>
      </zone>
      <zone lrx="245" lry="1280" type="textblock" ulx="0" uly="1204">
        <line lrx="245" lry="1280" ulx="0" uly="1204">er Arten raat</line>
      </zone>
      <zone lrx="188" lry="1608" type="textblock" ulx="0" uly="1324">
        <line lrx="188" lry="1397" ulx="0" uly="1324">nt t utin</line>
        <line lrx="179" lry="1493" ulx="1" uly="1431">leh verder⸗</line>
        <line lrx="168" lry="1608" ulx="0" uly="1538">ut Wde</line>
      </zone>
      <zone lrx="176" lry="1723" type="textblock" ulx="0" uly="1645">
        <line lrx="176" lry="1723" ulx="0" uly="1645">Menſchen,</line>
      </zone>
      <zone lrx="174" lry="1833" type="textblock" ulx="6" uly="1753">
        <line lrx="174" lry="1833" ulx="6" uly="1753">en</line>
      </zone>
      <zone lrx="227" lry="1937" type="textblock" ulx="0" uly="1849">
        <line lrx="227" lry="1937" ulx="0" uly="1849">nichefneſte</line>
      </zone>
      <zone lrx="173" lry="2146" type="textblock" ulx="0" uly="1972">
        <line lrx="173" lry="2054" ulx="0" uly="1972">lüchſnnige</line>
        <line lrx="170" lry="2146" ulx="0" uly="2076">n ſe ene</line>
      </zone>
      <zone lrx="173" lry="3767" type="textblock" ulx="0" uly="2607">
        <line lrx="173" lry="2689" ulx="16" uly="2607">Centgens</line>
        <line lrx="152" lry="2791" ulx="0" uly="2719"> Cunen</line>
        <line lrx="164" lry="2907" ulx="0" uly="2835">i w⸗</line>
        <line lrx="168" lry="3017" ulx="0" uly="2924">er Pluthe</line>
        <line lrx="169" lry="3129" ulx="0" uly="3038">windſicht⸗</line>
        <line lrx="167" lry="3237" ulx="0" uly="3164">cht wcten</line>
        <line lrx="168" lry="3342" ulx="0" uly="3255"> men/ſ</line>
        <line lrx="164" lry="3453" ulx="2" uly="3370">40 Wer,</line>
        <line lrx="157" lry="3567" ulx="2" uly="3475">n/ n</line>
        <line lrx="140" lry="3677" ulx="9" uly="3594">erdenun,</line>
        <line lrx="141" lry="3767" ulx="83" uly="3690">id</line>
      </zone>
      <zone lrx="2184" lry="1320" type="textblock" ulx="477" uly="565">
        <line lrx="2183" lry="638" ulx="2040" uly="565">177</line>
        <line lrx="2180" lry="788" ulx="477" uly="692">und das waͤre die Urſache ihres Todes. Man hatte</line>
        <line lrx="2180" lry="892" ulx="477" uly="809">recht — aber jene Krankheiten und der Tod folgten</line>
        <line lrx="2179" lry="1002" ulx="478" uly="911">nicht gleich auf den erſten Trunk, ſondern ſchlichen</line>
        <line lrx="2179" lry="1106" ulx="481" uly="1019">ſich nach und nach in den Koͤrper ein, und kamen</line>
        <line lrx="2183" lry="1214" ulx="479" uly="1129">erſt nach etlichen Jahren zum Ausbruch, da dach⸗</line>
        <line lrx="2184" lry="1320" ulx="478" uly="1232">ten dieſe junge Leute auch, es haͤtte ihnen nichts</line>
      </zone>
      <zone lrx="2179" lry="1431" type="textblock" ulx="428" uly="1343">
        <line lrx="2179" lry="1431" ulx="428" uly="1343">geſchadet, weit der Schade nicht gleich offenbar war,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="3670" type="textblock" ulx="469" uly="1447">
        <line lrx="2182" lry="1533" ulx="471" uly="1447">aber er blieb doch nicht aus, und konnte hernach</line>
        <line lrx="2183" lry="1647" ulx="469" uly="1551">nicht wieder gut gemacht werden. — Gleich jenen</line>
        <line lrx="2186" lry="1745" ulx="472" uly="1652">ſtarken Getraͤnken wirkt auch der Genuß des unkeu⸗</line>
        <line lrx="2184" lry="1863" ulx="472" uly="1751">ſchen Vergnuͤgens auf den unreifen jugendlichen</line>
        <line lrx="2186" lry="1962" ulx="473" uly="1868">Koͤrper, es greift ihn zu ſtark an, raubt ihm die</line>
        <line lrx="2186" lry="2067" ulx="482" uly="1976">Nahrungsſaͤfte, die die Natur noch zum Wachs⸗</line>
        <line lrx="2185" lry="2180" ulx="474" uly="2088">thum des Koͤrpers beſtimmt hatte, erſchlaft alſo</line>
        <line lrx="2187" lry="2288" ulx="476" uly="2200">die NMerven, verderbt das Blut, anfangs zwar</line>
        <line lrx="2185" lry="2397" ulx="479" uly="2307">unmerklich, aber hernach deſto empfindlicher fuͤr</line>
        <line lrx="2183" lry="2514" ulx="474" uly="2413">den Ungluͤcklichen, der ſolche Ausſchweifungen be⸗</line>
        <line lrx="874" lry="2604" ulx="477" uly="2526">gangen hat.</line>
        <line lrx="1978" lry="2745" ulx="555" uly="2645">Wie bluͤhte nicht des Juͤnglings Jugend!</line>
        <line lrx="1863" lry="2842" ulx="561" uly="2742">Doch er vergaß den Weg der Tugend,</line>
        <line lrx="1718" lry="2925" ulx="552" uly="2827">Urnd ſeine Kraͤfte ſind verzehrt.</line>
        <line lrx="1724" lry="2996" ulx="565" uly="2905">Verweſung ſchaͤndet ſein Geſichte,</line>
        <line lrx="1806" lry="3087" ulx="562" uly="2994">Und predigt ſchrecklich die Geſchichte</line>
        <line lrx="1789" lry="3165" ulx="585" uly="3074">Der Luͤſte, die den Leib verheert.</line>
        <line lrx="1700" lry="3248" ulx="546" uly="3155">Dahin iſt ſeines Geiſtes Starke,</line>
        <line lrx="1960" lry="3333" ulx="567" uly="3233">Dahin der Eifer edler Werke,</line>
        <line lrx="2144" lry="3417" ulx="670" uly="3319">Geſchwaͤcht das Herz und der Verſtand.</line>
        <line lrx="1922" lry="3502" ulx="577" uly="3402">So raͤcht die Wolluſt an den Frechen,</line>
        <line lrx="1686" lry="3584" ulx="573" uly="3484">Fruh oder ſpaͤter die Verbrechen,</line>
        <line lrx="1848" lry="3670" ulx="637" uly="3571">Und zuchtigt ihn mit harter Hand.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2208" lry="3794" type="textblock" ulx="582" uly="3692">
        <line lrx="2208" lry="3794" ulx="582" uly="3692">II. Baͤndch. M Ler⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="190" type="page" xml:id="s_AhI149-2_190">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_190.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2720" lry="801" type="textblock" ulx="1080" uly="696">
        <line lrx="2720" lry="801" ulx="1080" uly="696">Lernet alſo, liebe Kinder, ich bitte euch um</line>
      </zone>
      <zone lrx="2777" lry="944" type="textblock" ulx="1018" uly="810">
        <line lrx="2777" lry="944" ulx="1018" uly="810">eurer kuͤnftigen Gluͤckſeligkeit willen, lernet und</line>
      </zone>
      <zone lrx="2731" lry="2197" type="textblock" ulx="1015" uly="930">
        <line lrx="1841" lry="1015" ulx="1015" uly="930">befolget die erſte Regel:</line>
        <line lrx="2716" lry="1134" ulx="1016" uly="1031">Man muß den Crieb zum andern Geſchlechte</line>
        <line lrx="2725" lry="1236" ulx="1181" uly="1137">nicht zu fruͤh befriedigen, ehe der Koͤrper</line>
        <line lrx="2285" lry="1348" ulx="1018" uly="1244">zur voͤlligen Reife gelangt iſt.</line>
        <line lrx="2726" lry="1454" ulx="1098" uly="1345">Doch auch alsdenn, wenn der Koͤrper ſeine Reife</line>
        <line lrx="2731" lry="1588" ulx="1016" uly="1462">erlangt hat, kann dieſe Befriedigung noch ſchaͤd⸗</line>
        <line lrx="2727" lry="1655" ulx="1036" uly="1573">lich werden. Nicht wahr, ein geſunder und ſtarker</line>
        <line lrx="2731" lry="1774" ulx="1018" uly="1680">Koͤrper kann auch harte und ſtarke Speiſen und</line>
        <line lrx="2729" lry="1877" ulx="1025" uly="1792">Getraͤnke genieſſen; aber wenn nun ein Menſch</line>
        <line lrx="2727" lry="1984" ulx="1037" uly="1890">keine Ordnung im Eſſen und Trinken beobachten,</line>
        <line lrx="2731" lry="2091" ulx="1025" uly="2006">bald mit Unerſaͤttlichkeit alles verſchlingen, bald</line>
        <line lrx="2730" lry="2197" ulx="1034" uly="2111">allerley Speiſen ohne Unterſchied durch einander</line>
      </zone>
      <zone lrx="2765" lry="2336" type="textblock" ulx="1025" uly="2214">
        <line lrx="2765" lry="2336" ulx="1025" uly="2214">verzehren wollte, was wuͤrde zuletzt die Folge davon</line>
      </zone>
      <zone lrx="2732" lry="2741" type="textblock" ulx="1026" uly="2344">
        <line lrx="1241" lry="2426" ulx="1043" uly="2344">ſeyn?</line>
        <line lrx="2731" lry="2533" ulx="1112" uly="2428">Jakob. Er wuͤrde ſich verderben und krank</line>
        <line lrx="1280" lry="2633" ulx="1026" uly="2564">werden.</line>
        <line lrx="2732" lry="2741" ulx="1112" uly="2616">Lehrer. Wenn nun ein Menſch bey der Be⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2818" lry="2857" type="textblock" ulx="1028" uly="2739">
        <line lrx="2818" lry="2857" ulx="1028" uly="2739">friedigung jenes Naturtriebes unordentlich, uner⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2737" lry="3176" type="textblock" ulx="1025" uly="2850">
        <line lrx="2737" lry="3012" ulx="1025" uly="2850">ſaͤttlich und ausſchweifend ſeyn wollte, was wuͤrde</line>
        <line lrx="1629" lry="3059" ulx="1027" uly="2977">daraus entſtehen?</line>
        <line lrx="2527" lry="3176" ulx="1110" uly="3082">Jakob. Er wuͤrde ſich auch verderben.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2797" lry="3280" type="textblock" ulx="1113" uly="3189">
        <line lrx="2797" lry="3280" ulx="1113" uly="3189">Lehrer. Ja, das hat auch die traurige Erfah⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2742" lry="3607" type="textblock" ulx="968" uly="3296">
        <line lrx="2742" lry="3395" ulx="1033" uly="3296">rung bey vielen Menſchen gelehrt, die dadurch</line>
        <line lrx="2737" lry="3501" ulx="968" uly="3403">nicht allein ſich, ſondern, wenn ſie Vaͤter und</line>
        <line lrx="2733" lry="3607" ulx="1033" uly="3514">Muͤtter worden ſind, auch ihre Kinder verdorben,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2772" lry="3806" type="textblock" ulx="1035" uly="3623">
        <line lrx="2772" lry="3719" ulx="1035" uly="3623">und ein trauriges Leben, auch hernach im Ehe⸗</line>
        <line lrx="2734" lry="3806" ulx="2549" uly="3725">ſtande</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3840" type="textblock" ulx="3049" uly="1575">
        <line lrx="3167" lry="1655" ulx="3049" uly="1575">Dh</line>
        <line lrx="3180" lry="1766" ulx="3071" uly="1684">ſer u</line>
        <line lrx="3179" lry="1876" ulx="3060" uly="1796">ſugte en</line>
        <line lrx="3172" lry="1977" ulx="3066" uly="1909">Goce</line>
        <line lrx="3180" lry="2097" ulx="3080" uly="2014">nebn</line>
        <line lrx="3180" lry="2206" ulx="3108" uly="2125">Chri</line>
        <line lrx="3180" lry="2306" ulx="3100" uly="2230">Cehr</line>
        <line lrx="3180" lry="2416" ulx="3103" uly="2341">S</line>
        <line lrx="3180" lry="2532" ulx="3086" uly="2459">der</line>
        <line lrx="3180" lry="2642" ulx="3110" uly="2563">Die</line>
        <line lrx="3180" lry="2758" ulx="3065" uly="2668">den</line>
        <line lrx="3178" lry="2857" ulx="3075" uly="2780">et</line>
        <line lrx="3180" lry="2965" ulx="3088" uly="2887">Nch6</line>
        <line lrx="3180" lry="3073" ulx="3093" uly="2993">len;</line>
        <line lrx="3180" lry="3184" ulx="3099" uly="3101">het</line>
        <line lrx="3171" lry="3403" ulx="3103" uly="3326">noch</line>
        <line lrx="3180" lry="3504" ulx="3149" uly="3433">T</line>
        <line lrx="3180" lry="3620" ulx="3092" uly="3545">Unſe</line>
        <line lrx="3177" lry="3725" ulx="3130" uly="3654">G</line>
        <line lrx="3180" lry="3840" ulx="3089" uly="3758">Ltel</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="191" type="page" xml:id="s_AhI149-2_191">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_191.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="197" lry="867" type="textblock" ulx="0" uly="665">
        <line lrx="197" lry="755" ulx="0" uly="665">itte i un</line>
        <line lrx="194" lry="867" ulx="0" uly="791">n, leena ud</line>
      </zone>
      <zone lrx="200" lry="1204" type="textblock" ulx="0" uly="1006">
        <line lrx="198" lry="1090" ulx="0" uly="1006">nGeſchlete</line>
        <line lrx="200" lry="1204" ulx="2" uly="1116">der horper</line>
      </zone>
      <zone lrx="187" lry="2295" type="textblock" ulx="0" uly="1334">
        <line lrx="187" lry="1418" ulx="0" uly="1334">rſine Fiſe</line>
        <line lrx="180" lry="1621" ulx="0" uly="1552">der und ſri</line>
        <line lrx="187" lry="1740" ulx="0" uly="1663">Snrſen und</line>
        <line lrx="179" lry="1854" ulx="0" uly="1773">in Merch</line>
        <line lrx="178" lry="1961" ulx="0" uly="1884">1dahacheen,</line>
        <line lrx="183" lry="2073" ulx="3" uly="1994">lingen, Nh</line>
        <line lrx="174" lry="2166" ulx="0" uly="2102">ich onunder</line>
        <line lrx="159" lry="2295" ulx="0" uly="2213">he Mrun</line>
      </zone>
      <zone lrx="171" lry="2497" type="textblock" ulx="0" uly="2417">
        <line lrx="171" lry="2497" ulx="0" uly="2417">d krnn</line>
      </zone>
      <zone lrx="172" lry="2940" type="textblock" ulx="0" uly="2642">
        <line lrx="161" lry="2728" ulx="0" uly="2642"> AN Be⸗</line>
        <line lrx="167" lry="2839" ulx="4" uly="2765">4 wen</line>
        <line lrx="172" lry="2940" ulx="0" uly="2857">das wirde</line>
      </zone>
      <zone lrx="170" lry="3823" type="textblock" ulx="0" uly="3189">
        <line lrx="170" lry="3284" ulx="2" uly="3189">nig Eiſh⸗</line>
        <line lrx="168" lry="3387" ulx="0" uly="3301">e dodurh</line>
        <line lrx="160" lry="3501" ulx="1" uly="3414">Vter un</line>
        <line lrx="146" lry="3604" ulx="5" uly="3524">verdorhe,</line>
        <line lrx="153" lry="3734" ulx="0" uly="3630">in .</line>
        <line lrx="136" lry="3823" ulx="57" uly="3734">de</line>
      </zone>
      <zone lrx="2233" lry="640" type="textblock" ulx="1151" uly="542">
        <line lrx="2233" lry="640" ulx="1151" uly="542">ääl 179</line>
      </zone>
      <zone lrx="2281" lry="3820" type="textblock" ulx="501" uly="701">
        <line lrx="2235" lry="788" ulx="532" uly="701">ſtande gefuͤhrt haben. Gemeiniglich werden die</line>
        <line lrx="2237" lry="897" ulx="535" uly="814">Kinder ſolcher elenden Aeltern auch ſchwach, un⸗</line>
        <line lrx="2234" lry="1006" ulx="528" uly="919">geſund, dumm, traͤge, und zu wichtigen Dingen</line>
        <line lrx="2229" lry="1124" ulx="532" uly="1026">unfaͤhig. Nehmet alſo auch die zweyte Lehre an,</line>
        <line lrx="2232" lry="1218" ulx="536" uly="1125">und bewahret ſie fuͤr die Zukunft in euren Herzen:</line>
        <line lrx="2233" lry="1329" ulx="588" uly="1237">Man muß dieſen Naturtrieb nicht auf eine</line>
        <line lrx="2235" lry="1432" ulx="696" uly="1342">unmaͤßige und ausſchweifende Art befrie⸗</line>
        <line lrx="1028" lry="1544" ulx="686" uly="1461">digen.</line>
        <line lrx="2237" lry="1647" ulx="607" uly="1553">Doch die Maͤßigkeit und das reife Alter rechtfer⸗</line>
        <line lrx="2229" lry="1761" ulx="522" uly="1667">tigen noch nicht jede Befriedigung deſſelben. — Ich</line>
        <line lrx="2272" lry="1866" ulx="516" uly="1775">fragte euch vorhin ſchon, Kinder, in welchem</line>
        <line lrx="2258" lry="2028" ulx="516" uly="1891">Stande kann es allein erlaubt ſeyn, jenen Natur⸗</line>
        <line lrx="1190" lry="2106" ulx="517" uly="1990">trieb zu befriedigen? 2</line>
        <line lrx="2231" lry="2203" ulx="601" uly="2104">Chriſtoph. Im Eheſtande.</line>
        <line lrx="2241" lry="2309" ulx="595" uly="2202">Lehrer. Da haben wir alſo die dritte Regel »„</line>
        <line lrx="2252" lry="2409" ulx="599" uly="2317">Der Trieb zum andern Geſchlechte darf nicht</line>
        <line lrx="2201" lry="2521" ulx="525" uly="2432">anders als im Eheſtande befriediget werden.</line>
        <line lrx="2228" lry="2624" ulx="593" uly="2530">Dieſe Regel iſt hoͤchſt nothwendig, damit in</line>
        <line lrx="2224" lry="2734" ulx="501" uly="2640">jedem Falle die Erziehung der Kinder hinlaͤnglich</line>
        <line lrx="2222" lry="2841" ulx="505" uly="2750">geſichert ſey. Die Wichtigkeit derſelben haben</line>
        <line lrx="2224" lry="2964" ulx="509" uly="2845">auch alle vernuͤnftige und geſittete Voͤlker eingeſe⸗</line>
        <line lrx="2218" lry="3051" ulx="509" uly="2962">hen; daher hat man unter allen die Ordnung des</line>
        <line lrx="2095" lry="3149" ulx="512" uly="3062">Eheſtandes eingefuͤhrt, und darauf gehalten. —</line>
        <line lrx="2222" lry="3262" ulx="596" uly="3165">Ich breche nun hievon ab, und gehe dagegen zu</line>
        <line lrx="1942" lry="3403" ulx="507" uly="3275">noch einigen wichtigen Fragen uͤber.</line>
        <line lrx="2218" lry="3476" ulx="596" uly="3357">Wodurch geben ſich die Gedanken und Begierden</line>
        <line lrx="1591" lry="3580" ulx="507" uly="3499">unſers Herzens oft zu erkennen?</line>
        <line lrx="2281" lry="3693" ulx="591" uly="3556">Georg. Durch unſre Mienen, Geberden und</line>
        <line lrx="2216" lry="3820" ulx="506" uly="3708">Stellungen. NR 2 Leh⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="192" type="page" xml:id="s_AhI149-2_192">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_192.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2680" lry="1312" type="textblock" ulx="961" uly="695">
        <line lrx="2670" lry="781" ulx="1058" uly="695">Lehrer. Wenn nun ein Menſch ſolche Blicke,</line>
        <line lrx="2673" lry="901" ulx="961" uly="805">Mienen, Geberden und Stellungen annimmt, die</line>
        <line lrx="2679" lry="993" ulx="962" uly="896">bey andern Menſchen unkeuſche Begierden und Lei⸗</line>
        <line lrx="2680" lry="1102" ulx="973" uly="1008">denſchaften erregen konnen, was iſt das fuͤr ein</line>
        <line lrx="2343" lry="1312" ulx="1061" uly="1228">Georg. Auch ein unkeuſcher Menſch.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2678" lry="1420" type="textblock" ulx="1054" uly="1337">
        <line lrx="2678" lry="1420" ulx="1054" uly="1337">Lehrer. Wenn ihr alſo die Liebe der guten</line>
      </zone>
      <zone lrx="2681" lry="2385" type="textblock" ulx="911" uly="1441">
        <line lrx="2678" lry="1542" ulx="913" uly="1441">Menſchen nicht verlieren, Gottes Wohlgefallen nicht</line>
        <line lrx="2674" lry="1650" ulx="956" uly="1553">verſcherzen, und die ſchwere Schuld vieler andrer</line>
        <line lrx="2681" lry="1760" ulx="972" uly="1658">Menſchen, die dadurch verdorben und verfuͤhrt wer⸗</line>
        <line lrx="2677" lry="1854" ulx="968" uly="1767">den koͤnnen, nicht auf euch laden wollet, ſo ſehet</line>
        <line lrx="2669" lry="1958" ulx="969" uly="1865">euch ernſtlich vor, daß ihr keine ſolche Geberden,</line>
        <line lrx="2681" lry="2062" ulx="968" uly="1964">Mienen und Stellungen des Korpers lernet, die</line>
        <line lrx="2677" lry="2171" ulx="967" uly="2076">der Ehrbarkeit zuwider ſind, ſondern daß euer</line>
        <line lrx="2674" lry="2289" ulx="970" uly="2189">Gang, eure Blicke und euer ganzes Betragen im⸗</line>
        <line lrx="2671" lry="2385" ulx="911" uly="2294">mer ſo beſchaffen ſey, wie ihr es an wohlgeſitteten,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2751" lry="2497" type="textblock" ulx="966" uly="2401">
        <line lrx="2751" lry="2497" ulx="966" uly="2401">ehrbaren und in gutem Rufe ſtehenden Menſchen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2676" lry="3819" type="textblock" ulx="835" uly="2500">
        <line lrx="2673" lry="2610" ulx="900" uly="2500">ſehet. Eben ſo muͤſſen auch eure Reden, Geſpraͤche</line>
        <line lrx="2676" lry="2717" ulx="963" uly="2614">und Scherze, zuͤchtig, beſcheiden und vernuͤnftig</line>
        <line lrx="2673" lry="2833" ulx="961" uly="2729">ſeyn, daß ſie jeder Tugendhafte ohne Unwillen,</line>
        <line lrx="2676" lry="2925" ulx="962" uly="2830">und jeder Schwache ohne Aergerniß anhoͤren kann.</line>
        <line lrx="2674" lry="3049" ulx="835" uly="2930">Ja auch die Gedanken und Wuͤnſche eures Herzens</line>
        <line lrx="2676" lry="3143" ulx="961" uly="3044">muͤſſen keine unkeuſchen und unzuͤchtigen Begierden</line>
        <line lrx="2503" lry="3261" ulx="958" uly="3167">ſeyn. Denn auch M</line>
        <line lrx="2403" lry="3389" ulx="1039" uly="3287">Begierden ſind es, die uns ſchaͤnden,</line>
        <line lrx="2173" lry="3469" ulx="979" uly="3378">Und, ohne daß wir ſie vollenden,</line>
        <line lrx="2303" lry="3558" ulx="1127" uly="3458">Verletzen wir ſchon unſre Pflicht.</line>
        <line lrx="2246" lry="3644" ulx="1044" uly="3542">Wenn du vor ihnen nicht erroͤtheſt,</line>
        <line lrx="2460" lry="3730" ulx="980" uly="3625">Nicht deine boͤſen Luͤſte toͤdteſt,</line>
        <line lrx="2671" lry="3819" ulx="1127" uly="3706">So ruͤhme dich der Keuſchheit nicht. Ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1624" type="textblock" ulx="3022" uly="676">
        <line lrx="3177" lry="759" ulx="3065" uly="676">Geſetzt</line>
        <line lrx="3180" lry="868" ulx="3031" uly="778">bergen</line>
        <line lrx="3180" lry="967" ulx="3033" uly="894">ken Wo</line>
        <line lrx="3180" lry="1083" ulx="3036" uly="1004">die ſo n</line>
        <line lrx="3178" lry="1194" ulx="3044" uly="1116">Hiren le</line>
        <line lrx="3180" lry="1306" ulx="3046" uly="1224">zen cher!</line>
        <line lrx="3180" lry="1398" ulx="3037" uly="1335">Nr</line>
        <line lrx="3180" lry="1512" ulx="3023" uly="1435">ſch urd</line>
        <line lrx="3180" lry="1624" ulx="3022" uly="1544"> Wolenn</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1783" type="textblock" ulx="3029" uly="1709">
        <line lrx="3180" lry="1783" ulx="3029" uly="1709">Mchru</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1952" type="textblock" ulx="2944" uly="1877">
        <line lrx="3180" lry="1952" ulx="2944" uly="1877">ndn er</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2603" type="textblock" ulx="3037" uly="1987">
        <line lrx="3180" lry="2064" ulx="3037" uly="1987">GShrchve</line>
        <line lrx="3178" lry="2180" ulx="3072" uly="2094">1. heg</line>
        <line lrx="3178" lry="2275" ulx="3063" uly="2202">Lehrer.</line>
        <line lrx="3180" lry="2398" ulx="3060" uly="2311">. heg</line>
        <line lrx="3180" lry="2492" ulx="3073" uly="2418">Ghrer</line>
        <line lrx="3168" lry="2603" ulx="3037" uly="2524">ſhen die</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2717" type="textblock" ulx="2969" uly="2632">
        <line lrx="3180" lry="2717" ulx="2969" uly="2632">Nußigger</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="193" type="page" xml:id="s_AhI149-2_193">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_193.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="186" lry="1091" type="textblock" ulx="0" uly="676">
        <line lrx="172" lry="769" ulx="0" uly="676">ſche ,</line>
        <line lrx="173" lry="868" ulx="0" uly="791">nimm de</line>
        <line lrx="184" lry="974" ulx="0" uly="906">en und bei⸗</line>
        <line lrx="186" lry="1091" ulx="17" uly="1006">das fur in</line>
      </zone>
      <zone lrx="179" lry="3164" type="textblock" ulx="0" uly="1226">
        <line lrx="30" lry="1303" ulx="0" uly="1226">4</line>
        <line lrx="179" lry="1414" ulx="12" uly="1338">der tr</line>
        <line lrx="167" lry="1529" ulx="0" uly="1446">elen nicht</line>
        <line lrx="163" lry="1625" ulx="0" uly="1560">iler endd⸗</line>
        <line lrx="173" lry="1741" ulx="0" uly="1663">nülßrr ven⸗</line>
        <line lrx="163" lry="1850" ulx="0" uly="1773">ſſ ſchet</line>
        <line lrx="160" lry="1955" ulx="0" uly="1879">Hüecden</line>
        <line lrx="174" lry="2062" ulx="12" uly="1985">ſand, Ne</line>
        <line lrx="169" lry="2176" ulx="4" uly="2099">nn deß euer</line>
        <line lrx="158" lry="2284" ulx="0" uly="2204">tngen in⸗</line>
        <line lrx="167" lry="2496" ulx="0" uly="2421"> Muſcen</line>
        <line lrx="163" lry="2618" ulx="0" uly="2525">, beßrige</line>
        <line lrx="153" lry="2715" ulx="0" uly="2635">nimcti</line>
        <line lrx="152" lry="2829" ulx="0" uly="2751">nwien,</line>
        <line lrx="162" lry="2935" ulx="0" uly="2861">rtn tann.</line>
        <line lrx="162" lry="3053" ulx="4" uly="2965">6 herens</line>
        <line lrx="161" lry="3164" ulx="0" uly="3081">Pagietden</line>
      </zone>
      <zone lrx="2264" lry="1559" type="textblock" ulx="507" uly="683">
        <line lrx="2230" lry="778" ulx="604" uly="683">Geſetzt, daß man ſie auch vor den Menſchen ver⸗</line>
        <line lrx="2241" lry="880" ulx="518" uly="785">bergen koͤnnte, ſo ſieht ſie doch Gott, und kann</line>
        <line lrx="2207" lry="985" ulx="514" uly="894">kein Wohlgefallen haben an ſolchen Menſchen,</line>
        <line lrx="2223" lry="1094" ulx="514" uly="1001">die ſo viel boͤſe Wuͤnſche und Begierden in ihrem</line>
        <line lrx="2264" lry="1199" ulx="515" uly="1107">Herzen hegen und unterhalten. — Damit eure Her⸗</line>
        <line lrx="2231" lry="1310" ulx="513" uly="1219">zen aber deſto weniger durch ſolche Begierden ver⸗</line>
        <line lrx="2215" lry="1414" ulx="511" uly="1321">dorben werden, und euer kuͤnftiger Lebenswandel</line>
        <line lrx="2247" lry="1559" ulx="507" uly="1429">keuſch und zuͤchtig ſey, in Worten und Werken,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1347" lry="1625" type="textblock" ulx="466" uly="1542">
        <line lrx="1347" lry="1625" ulx="466" uly="1542">ſo wollen wir noch einige</line>
      </zone>
      <zone lrx="2253" lry="1841" type="textblock" ulx="506" uly="1662">
        <line lrx="2253" lry="1841" ulx="506" uly="1662">Verwahrungsmittel gegen die Unkeuſchheit</line>
      </zone>
      <zone lrx="2291" lry="3751" type="textblock" ulx="505" uly="1825">
        <line lrx="2253" lry="1986" ulx="505" uly="1825">kennen lernen. Was iſt, nach einem bekannten</line>
        <line lrx="1633" lry="2059" ulx="510" uly="1974">Sprichwort, aller Laſter Anfang?</line>
        <line lrx="1597" lry="2168" ulx="593" uly="2078">A. Rege. Der Muͤßigang.</line>
        <line lrx="1885" lry="2274" ulx="592" uly="2168">Lehrer. Wie ſpricht Sirach davon?</line>
        <line lrx="2220" lry="2385" ulx="588" uly="2282">A. Rege. Muͤßigang lehret viel Boͤſes. *)</line>
        <line lrx="2264" lry="2478" ulx="590" uly="2388">Lehrer. Dieſer lehret denn auch vielen Men⸗</line>
        <line lrx="2270" lry="2594" ulx="509" uly="2499">ſchen die Unkeuſchheit. Der Menſch iſt nicht zum</line>
        <line lrx="2290" lry="2705" ulx="508" uly="2603">Muͤßiggange geſchaffen, und im gewiſſen Verſtande</line>
        <line lrx="2220" lry="2808" ulx="506" uly="2709">iſt kein Menſch ganz muͤßig. Jeder fuͤhlt in ſich</line>
        <line lrx="2291" lry="2915" ulx="513" uly="2817">einen gewiſſen Trieb zur Thaͤtigkeit, der ihn niemals</line>
        <line lrx="2274" lry="3017" ulx="513" uly="2917">ganz ohne alle Beſchaͤftigung bleiben laͤßt, das koͤnnt</line>
        <line lrx="2224" lry="3123" ulx="512" uly="3021">ihr an euch ſelbſt ſehen. Wenn eure Arbeiten ge⸗</line>
        <line lrx="2215" lry="3221" ulx="511" uly="3127">than ſind, daß ihr nun ganz muͤßig ſeyn koͤnntet,</line>
        <line lrx="2276" lry="3321" ulx="515" uly="3241">was werdet ihr alsdenn vornehmen ?</line>
        <line lrx="2216" lry="3486" ulx="597" uly="3348">Jakob. Ein Spiel, oder ſonſt Etwas, das</line>
        <line lrx="2235" lry="3579" ulx="514" uly="3457">uns die Zeit vertreibt.</line>
        <line lrx="2221" lry="3640" ulx="2084" uly="3561">Leh⸗</line>
        <line lrx="2018" lry="3751" ulx="579" uly="3658">*) Kap. 33. V. 29.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="194" type="page" xml:id="s_AhI149-2_194">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_194.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2647" lry="882" type="textblock" ulx="935" uly="670">
        <line lrx="2629" lry="764" ulx="1019" uly="670">Lehrer. Wenn ihr aber einmal nicht bey eurer</line>
        <line lrx="2647" lry="882" ulx="935" uly="750">Spielgeſellſchaft ſeyn konntet, und wuſtet doch, daß</line>
      </zone>
      <zone lrx="2666" lry="977" type="textblock" ulx="931" uly="878">
        <line lrx="2666" lry="977" ulx="931" uly="878">ſie beyſammen war, wie waret ihr dennoch bey ihr,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2636" lry="2681" type="textblock" ulx="879" uly="986">
        <line lrx="2064" lry="1081" ulx="879" uly="986">ob ihr gleich in eurer Stube ſaßet?</line>
        <line lrx="1986" lry="1195" ulx="1014" uly="1090">R. Rege. In Gedanken.</line>
        <line lrx="2634" lry="1307" ulx="1009" uly="1178">Lehrer. Wenn ihr alſo zu manchen Zeiten ganz</line>
        <line lrx="2629" lry="1464" ulx="928" uly="1309">ſtill und ruhig zu Hauſe ſitzet, was iſt dann doch in</line>
        <line lrx="1808" lry="1511" ulx="928" uly="1384">euch geſchaͤftig und thaͤtig?</line>
        <line lrx="1911" lry="1609" ulx="942" uly="1526">AK. Rege. Die Gedanken.</line>
        <line lrx="2631" lry="1722" ulx="1009" uly="1631">Lehrer. Alſo ſeyd ihr im eigentlichen Verſtande</line>
        <line lrx="2630" lry="1833" ulx="925" uly="1734">niemals ganz muͤßig. Iſt der Koͤrper muͤßig, ſo iſt</line>
        <line lrx="2630" lry="1939" ulx="926" uly="1843">es doch die Seele nicht. So iſt es auch mit andern</line>
        <line lrx="2633" lry="2045" ulx="895" uly="1935">Menſchen. Jeder muß doch etwas vornehmen, das</line>
        <line lrx="2636" lry="2155" ulx="926" uly="2050">ihn einigermaßen beſchaͤftiget, und die Leere in ſei⸗</line>
        <line lrx="2626" lry="2259" ulx="929" uly="2161">ner Seele ausfuͤllt. Indeſſen kann man doch ein</line>
        <line lrx="2628" lry="2361" ulx="934" uly="2265">Muͤßiggaͤnger heißen, wenn man gleich etwas vor⸗</line>
        <line lrx="2629" lry="2474" ulx="921" uly="2376">nimmt. Wenn ein Menſch immer ſpazieren gehen</line>
        <line lrx="2623" lry="2578" ulx="893" uly="2479">wollte, waͤre das nicht auch etwas vorgenommen?</line>
        <line lrx="1436" lry="2681" ulx="994" uly="2592">Georg. Ja.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2628" lry="2793" type="textblock" ulx="1009" uly="2649">
        <line lrx="2628" lry="2793" ulx="1009" uly="2649">Lehrer. Oder, wenn er den ganzen Tag taͤndeln</line>
      </zone>
      <zone lrx="2638" lry="3437" type="textblock" ulx="875" uly="2797">
        <line lrx="2632" lry="2897" ulx="875" uly="2797">und ſpielen wollte, waͤre er da nicht auch mit etwas</line>
        <line lrx="1334" lry="2994" ulx="916" uly="2903">beſchaͤftiget?</line>
        <line lrx="1489" lry="3105" ulx="983" uly="3020">Georg. Ja.</line>
        <line lrx="2634" lry="3230" ulx="1003" uly="3106">Lehrer. Was iſt aber zwiſchen dieſer Beſchaͤfti⸗</line>
        <line lrx="2638" lry="3389" ulx="891" uly="3215">gung und der Beſchaͤftigung eines Ackermanns fur</line>
        <line lrx="1436" lry="3437" ulx="922" uly="3359">ein Unterſchied?</line>
      </zone>
      <zone lrx="2631" lry="3762" type="textblock" ulx="1008" uly="3383">
        <line lrx="2489" lry="3611" ulx="1008" uly="3383">Chriſtoph. Dieſe iſt nüzlich⸗ und jene nicht.</line>
        <line lrx="2631" lry="3762" ulx="2472" uly="3675">Leh⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="856" type="textblock" ulx="3040" uly="658">
        <line lrx="3178" lry="737" ulx="3072" uly="658">Lchre</line>
        <line lrx="3180" lry="856" ulx="3040" uly="763">ſggange</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="969" type="textblock" ulx="2992" uly="875">
        <line lrx="3180" lry="969" ulx="2992" uly="875">(Chriſt</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1614" type="textblock" ulx="3031" uly="990">
        <line lrx="3179" lry="1063" ulx="3080" uly="990">Lehet</line>
        <line lrx="3180" lry="1173" ulx="3087" uly="1101">me</line>
        <line lrx="3180" lry="1289" ulx="3090" uly="1214">Cehrt</line>
        <line lrx="3180" lry="1504" ulx="3032" uly="1429">ſder ſcher</line>
        <line lrx="3180" lry="1614" ulx="3031" uly="1537">woß, 1</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1715" type="textblock" ulx="2938" uly="1629">
        <line lrx="3180" lry="1715" ulx="2938" uly="1629">0r Ner 6</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2039" type="textblock" ulx="3023" uly="1749">
        <line lrx="3180" lry="1835" ulx="3026" uly="1749">ſinter de</line>
        <line lrx="3121" lry="1939" ulx="3023" uly="1863">les</line>
        <line lrx="3180" lry="2039" ulx="3072" uly="1972">Mod</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2154" type="textblock" ulx="2999" uly="2082">
        <line lrx="3180" lry="2154" ulx="2999" uly="2082">Lehte</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3685" type="textblock" ulx="3029" uly="2186">
        <line lrx="3176" lry="2265" ulx="3036" uly="2186">en mus,</line>
        <line lrx="3180" lry="2374" ulx="3032" uly="2298">enſhaſte</line>
        <line lrx="3180" lry="2498" ulx="3029" uly="2410">Mcd</line>
        <line lrx="3180" lry="2592" ulx="3079" uly="2514">Lehre</line>
        <line lrx="3178" lry="2711" ulx="3036" uly="2621">hun</line>
        <line lrx="3180" lry="2813" ulx="3036" uly="2733">rr, d</line>
        <line lrx="3180" lry="2915" ulx="3054" uly="2843">Lwdee⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="3032" ulx="3060" uly="2945">Nie</line>
        <line lrx="3180" lry="3148" ulx="3063" uly="3053">ſhtich</line>
        <line lrx="3180" lry="3245" ulx="3067" uly="3164">leten n</line>
        <line lrx="3177" lry="3351" ulx="3074" uly="3274">enide</line>
        <line lrx="3180" lry="3468" ulx="3068" uly="3394">von w</line>
        <line lrx="3180" lry="3585" ulx="3064" uly="3495">ſchwef</line>
        <line lrx="3180" lry="3685" ulx="3044" uly="3604">auf ein</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="195" type="page" xml:id="s_AhI149-2_195">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_195.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="165" lry="963" type="textblock" ulx="0" uly="658">
        <line lrx="149" lry="736" ulx="4" uly="658">thotwrr</line>
        <line lrx="151" lry="847" ulx="0" uly="770">doqh W</line>
        <line lrx="165" lry="963" ulx="0" uly="878">hbei,</line>
      </zone>
      <zone lrx="165" lry="1401" type="textblock" ulx="0" uly="1213">
        <line lrx="165" lry="1297" ulx="0" uly="1213">Nentn gen</line>
        <line lrx="156" lry="1401" ulx="0" uly="1325">n i</line>
      </zone>
      <zone lrx="162" lry="2587" type="textblock" ulx="0" uly="1646">
        <line lrx="158" lry="1719" ulx="8" uly="1646">Verſande</line>
        <line lrx="150" lry="1837" ulx="0" uly="1755">ig/ ſyſt</line>
        <line lrx="151" lry="1933" ulx="0" uly="1870">n dn</line>
        <line lrx="162" lry="2052" ulx="0" uly="1977">hmen/ do</line>
        <line lrx="161" lry="2160" ulx="0" uly="2085">ere in ſei</line>
        <line lrx="152" lry="2271" ulx="0" uly="2192">doch ein</line>
        <line lrx="148" lry="2369" ulx="0" uly="2304">was vor⸗</line>
        <line lrx="153" lry="2490" ulx="0" uly="2410">ren gehen</line>
        <line lrx="146" lry="2587" ulx="0" uly="2521">nommer?</line>
      </zone>
      <zone lrx="130" lry="2820" type="textblock" ulx="0" uly="2729">
        <line lrx="130" lry="2820" ulx="0" uly="2729">tindein</line>
      </zone>
      <zone lrx="140" lry="2919" type="textblock" ulx="0" uly="2846">
        <line lrx="140" lry="2919" ulx="0" uly="2846">in</line>
      </zone>
      <zone lrx="146" lry="3365" type="textblock" ulx="0" uly="3273">
        <line lrx="146" lry="3365" ulx="0" uly="3273">nanns fit</line>
      </zone>
      <zone lrx="1524" lry="557" type="textblock" ulx="1478" uly="549">
        <line lrx="1524" lry="557" ulx="1478" uly="549">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2235" lry="1613" type="textblock" ulx="515" uly="664">
        <line lrx="2230" lry="753" ulx="601" uly="664">Lehrer. Welcher von beyden waͤre alſo ein Muͤ⸗</line>
        <line lrx="1728" lry="866" ulx="520" uly="775">ßiggaͤnger, der letzte oder der erſte?</line>
        <line lrx="1627" lry="968" ulx="599" uly="884">Chriſtoph. Der erſte.</line>
        <line lrx="1635" lry="1072" ulx="600" uly="992">Lehrer. Und warum der erſte?</line>
        <line lrx="2129" lry="1183" ulx="601" uly="1097">Madlon. Weil er nichts nuͤzliches vornimmt.</line>
        <line lrx="2230" lry="1294" ulx="605" uly="1204">Lehrer. Ein Muͤßiggaͤnger iſt alſo der, der ſich</line>
        <line lrx="2234" lry="1400" ulx="526" uly="1313">nicht mit erwas Nuͤzlichem beſchaͤftiget. Da nun</line>
        <line lrx="2235" lry="1506" ulx="515" uly="1419">aber jeder Menſch ſich doch mit Etwas beſchaͤftigen</line>
        <line lrx="2223" lry="1613" ulx="515" uly="1522">muß, es mag nun eine Beſchaͤftigung des Leibes,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2234" lry="1934" type="textblock" ulx="455" uly="1628">
        <line lrx="2234" lry="1716" ulx="455" uly="1628">oder der Seele ſeyn; worauf wird da der Muͤß g⸗</line>
        <line lrx="2225" lry="1831" ulx="467" uly="1738">gaͤnger, bey dem Mangel nuͤzlicher Geſchaͤfte, ver⸗</line>
        <line lrx="733" lry="1934" ulx="484" uly="1858">fallen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="2233" lry="2363" type="textblock" ulx="514" uly="1924">
        <line lrx="1649" lry="2039" ulx="598" uly="1924">Madlon. Auf unnuͤze Dinge.</line>
        <line lrx="2233" lry="2158" ulx="604" uly="2070">Lehrer. Und wenn die Seele doch Etwas den⸗</line>
        <line lrx="2226" lry="2255" ulx="516" uly="2173">ken muß, wozu wird ſie bey dem Mangel guter und</line>
        <line lrx="1737" lry="2363" ulx="514" uly="2281">ernſthafter Gedanken aufgelegt ſeyn?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1640" lry="2492" type="textblock" ulx="486" uly="2386">
        <line lrx="1640" lry="2492" ulx="486" uly="2386">mMadlon. Zu boͤſen Gedanken.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2245" lry="2686" type="textblock" ulx="510" uly="2487">
        <line lrx="2243" lry="2578" ulx="597" uly="2487">Lehrer. Ein Muͤßiggaͤnger iſt alſo der Verſu⸗</line>
        <line lrx="2245" lry="2686" ulx="510" uly="2598">chun zum Boͤſen immer mehr ausgeſetzt, als ein</line>
      </zone>
      <zone lrx="2243" lry="2789" type="textblock" ulx="402" uly="2685">
        <line lrx="2243" lry="2789" ulx="402" uly="2685">D andrer, der ſich ernſthaften und nuͤzlichen Arbeiten</line>
      </zone>
      <zone lrx="2269" lry="3752" type="textblock" ulx="506" uly="2818">
        <line lrx="2263" lry="2898" ulx="514" uly="2818">gewidmet hat. Und unter dieſen Verſuchungen wird</line>
        <line lrx="2244" lry="3008" ulx="515" uly="2918">die zu Unkeuſchheit immer eine der erſten und ge⸗</line>
        <line lrx="2243" lry="3116" ulx="515" uly="3027">faͤhrlichſten ſeyn. Denn wenn der Koͤrper durch Ar⸗</line>
        <line lrx="2261" lry="3222" ulx="519" uly="3134">beiten und Anſtrengung ſeiner Kraͤfte nicht zuweilen</line>
        <line lrx="2245" lry="3327" ulx="524" uly="3242">ermuͤdet wird, ſo werden die Triebe und Begierden,</line>
        <line lrx="2256" lry="3433" ulx="516" uly="3343">von welchen wir reden, deſto maͤchtiger und aus⸗</line>
        <line lrx="2269" lry="3545" ulx="520" uly="3453">ſchweifender, und verleiten den Menſchen, ſie auch</line>
        <line lrx="2248" lry="3705" ulx="506" uly="3560">auf eine unerlaubte und ſuͤndliche Art zu befriedigen.</line>
        <line lrx="2230" lry="3752" ulx="1422" uly="3674">M 4 Wenn</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="196" type="page" xml:id="s_AhI149-2_196">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_196.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2675" lry="1635" type="textblock" ulx="970" uly="680">
        <line lrx="2671" lry="844" ulx="975" uly="680">Wenn laſſen ſich junge und raſche Pferde am wenig⸗</line>
        <line lrx="1537" lry="873" ulx="973" uly="790">ſten baͤndigen?</line>
        <line lrx="2331" lry="987" ulx="1056" uly="842">Georg. Wenn ſie keine Arbeit haben.</line>
        <line lrx="2668" lry="1100" ulx="1052" uly="1008">Lehrer. Wenn wird alſo der Menſch ſeine Be⸗</line>
        <line lrx="2299" lry="1220" ulx="975" uly="1114">gierden am wenigſten bezwingen koͤnnen?</line>
        <line lrx="2276" lry="1311" ulx="1058" uly="1217">Georg Wenn er nichts zu thun hat.</line>
        <line lrx="2673" lry="1423" ulx="1055" uly="1328">Lehrer. Daher ſind die mehreſten von denen, die</line>
        <line lrx="2670" lry="1526" ulx="970" uly="1430">ſich des Laſters der Unkeuſchheit ſchuldig gemacht ha⸗</line>
        <line lrx="2675" lry="1635" ulx="970" uly="1539">ben, entweder beſtaͤndige Muͤßiggaͤnger geweſen, die</line>
      </zone>
      <zone lrx="2676" lry="1742" type="textblock" ulx="857" uly="1640">
        <line lrx="2676" lry="1742" ulx="857" uly="1640">niemals gern eine Arbeit thaten, oder ſie waren doch</line>
      </zone>
      <zone lrx="2675" lry="2493" type="textblock" ulx="968" uly="1755">
        <line lrx="2667" lry="1853" ulx="970" uly="1755">zu der Zeit, da ſie zuerſt in Unkeuſchheit verfielen,</line>
        <line lrx="2675" lry="1955" ulx="968" uly="1864">zu wenig und zu ſchlecht mit ernſthaften und anhal⸗</line>
        <line lrx="2668" lry="2060" ulx="972" uly="1972">tenden Arbeiten beſchaͤftiget. — Warum nehmen</line>
        <line lrx="2669" lry="2166" ulx="973" uly="2073">ſich denn manche Leute eine Arbeit vor, wenn ſie</line>
        <line lrx="2673" lry="2270" ulx="972" uly="2178">eben verdruͤßlich ſind, und allerhand unangenehme</line>
        <line lrx="2010" lry="2379" ulx="969" uly="2289">und traurige Gedanken haben?</line>
        <line lrx="2663" lry="2493" ulx="1028" uly="2392">CThriſtoph. Damit ſie dieſelben vergeßen wollen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2692" lry="2586" type="textblock" ulx="1058" uly="2498">
        <line lrx="2692" lry="2586" ulx="1058" uly="2498">Lehrer. Ja, da ſagen ſie: „ich muß mir nur et⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2668" lry="2700" type="textblock" ulx="972" uly="2607">
        <line lrx="2668" lry="2700" ulx="972" uly="2607">was zu thun vornehmen, damit ich nicht daran ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2680" lry="2800" type="textblock" ulx="969" uly="2713">
        <line lrx="2680" lry="2800" ulx="969" uly="2713">denke.“ Wenn einem alſo unkeuſche Gedanken ein⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2667" lry="3229" type="textblock" ulx="966" uly="2816">
        <line lrx="2667" lry="2908" ulx="968" uly="2816">fallen, was fuͤr ein Mittel ſollte man dagegen ge⸗</line>
        <line lrx="1497" lry="3002" ulx="966" uly="2921">brauchen?</line>
        <line lrx="2530" lry="3123" ulx="1051" uly="2986">A. Rege. Man ſollte eine Arbeit vornehmen.</line>
        <line lrx="2660" lry="3229" ulx="1003" uly="3133">Lehrer. Und was wuͤrde das fuͤr Wirkung haben?</line>
      </zone>
      <zone lrx="2671" lry="3392" type="textblock" ulx="1045" uly="3244">
        <line lrx="2671" lry="3392" ulx="1045" uly="3244">A. Rege. Daß man jene Gedanken wieder ver⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2664" lry="3558" type="textblock" ulx="960" uly="3345">
        <line lrx="1127" lry="3434" ulx="960" uly="3345">gaͤße.</line>
        <line lrx="2664" lry="3558" ulx="1035" uly="3414">Lehrer. Merket alſo das erſte Verwahrungs⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2678" lry="3743" type="textblock" ulx="962" uly="3569">
        <line lrx="2678" lry="3743" ulx="962" uly="3569">mittel gegen die Unteuſchheit, das iſt die Arbeit.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2644" lry="3754" type="textblock" ulx="2425" uly="3683">
        <line lrx="2644" lry="3754" ulx="2425" uly="3683">Meidet</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1643" type="textblock" ulx="3048" uly="705">
        <line lrx="3180" lry="774" ulx="3102" uly="705">Keid</line>
        <line lrx="3178" lry="886" ulx="3092" uly="821">denti</line>
        <line lrx="3158" lry="1001" ulx="3092" uly="925">let,</line>
        <line lrx="3169" lry="1113" ulx="3091" uly="1035">ligen.</line>
        <line lrx="3177" lry="1219" ulx="3092" uly="1142">ſo ſen</line>
        <line lrx="3180" lry="1321" ulx="3089" uly="1255">Urd ,</line>
        <line lrx="3180" lry="1428" ulx="3072" uly="1362">GONX“</line>
        <line lrx="3170" lry="1546" ulx="3054" uly="1460">ſfiſigt</line>
        <line lrx="3180" lry="1643" ulx="3048" uly="1575">Natende</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1766" type="textblock" ulx="2995" uly="1680">
        <line lrx="3180" lry="1766" ulx="2995" uly="1680">ſſchaun</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2548" type="textblock" ulx="3038" uly="1791">
        <line lrx="3180" lry="1877" ulx="3038" uly="1791">Aungenh</line>
        <line lrx="3174" lry="2006" ulx="3040" uly="1889">niſſn</line>
        <line lrx="3180" lry="2097" ulx="3047" uly="2007">ſen mnch</line>
        <line lrx="3180" lry="2225" ulx="3081" uly="2116">Dergl</line>
        <line lrx="3180" lry="2301" ulx="3073" uly="2205">Filten</line>
        <line lrx="3180" lry="2379" ulx="3070" uly="2298">lch</line>
        <line lrx="3180" lry="2462" ulx="3073" uly="2376">Rchſ</line>
        <line lrx="3180" lry="2548" ulx="3081" uly="2463">Eſh⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3719" type="textblock" ulx="3032" uly="2760">
        <line lrx="3178" lry="2860" ulx="3032" uly="2760">lnteuſhh</line>
        <line lrx="3165" lry="2945" ulx="3042" uly="2862">Trocen.</line>
        <line lrx="3180" lry="3070" ulx="3048" uly="2974">Pſohen f</line>
        <line lrx="3180" lry="3176" ulx="3047" uly="3093">Cung u</line>
        <line lrx="3172" lry="3286" ulx="3055" uly="3201">mſod</line>
        <line lrx="3175" lry="3388" ulx="3062" uly="3298">Gheſen</line>
        <line lrx="3180" lry="3493" ulx="3061" uly="3405">ſchneck</line>
        <line lrx="3180" lry="3614" ulx="3047" uly="3511">Zungen</line>
        <line lrx="3174" lry="3719" ulx="3034" uly="3636">1n des</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="197" type="page" xml:id="s_AhI149-2_197">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_197.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="132" lry="768" type="textblock" ulx="2" uly="685">
        <line lrx="97" lry="699" ulx="92" uly="685">5</line>
        <line lrx="96" lry="725" ulx="4" uly="703">We.</line>
        <line lrx="132" lry="768" ulx="2" uly="703">W Maig⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="135" lry="1090" type="textblock" ulx="22" uly="1018">
        <line lrx="115" lry="1050" ulx="27" uly="1018">in</line>
        <line lrx="135" lry="1090" ulx="22" uly="1033">ſeim Ne⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="161" lry="2293" type="textblock" ulx="0" uly="1338">
        <line lrx="150" lry="1410" ulx="0" uly="1338">Men, M</line>
        <line lrx="147" lry="1629" ulx="4" uly="1560">weſ W.</line>
        <line lrx="158" lry="1745" ulx="0" uly="1667">nurendoch</line>
        <line lrx="147" lry="1852" ulx="10" uly="1781">derfeelen,</line>
        <line lrx="154" lry="1956" ulx="0" uly="1884">end achai⸗</line>
        <line lrx="161" lry="2171" ulx="10" uly="2096">venn ſe</line>
        <line lrx="159" lry="2293" ulx="0" uly="2208">ugentßnne</line>
      </zone>
      <zone lrx="159" lry="2949" type="textblock" ulx="0" uly="2423">
        <line lrx="159" lry="2501" ulx="0" uly="2423">en wolct.</line>
        <line lrx="155" lry="2608" ulx="11" uly="2536">wir pur⸗</line>
        <line lrx="145" lry="2715" ulx="0" uly="2648">Marln ⸗</line>
        <line lrx="140" lry="2823" ulx="0" uly="2747">gten aun⸗</line>
        <line lrx="149" lry="2949" ulx="0" uly="2861">gagdn g⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="148" lry="3265" type="textblock" ulx="20" uly="3179">
        <line lrx="148" lry="3265" ulx="20" uly="3179">gtbent</line>
      </zone>
      <zone lrx="150" lry="3375" type="textblock" ulx="0" uly="3304">
        <line lrx="150" lry="3332" ulx="64" uly="3306"> He⸗</line>
        <line lrx="150" lry="3375" ulx="0" uly="3304">meder Ar⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="16" lry="3266" type="textblock" ulx="0" uly="3222">
        <line lrx="16" lry="3266" ulx="3" uly="3247">8</line>
      </zone>
      <zone lrx="150" lry="3807" type="textblock" ulx="0" uly="3516">
        <line lrx="150" lry="3598" ulx="0" uly="3516">ahrunge</line>
        <line lrx="133" lry="3712" ulx="0" uly="3623">dt N</line>
        <line lrx="126" lry="3807" ulx="55" uly="3726">M</line>
      </zone>
      <zone lrx="1195" lry="604" type="textblock" ulx="1158" uly="592">
        <line lrx="1195" lry="604" ulx="1158" uly="592">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2238" lry="1223" type="textblock" ulx="514" uly="703">
        <line lrx="2238" lry="792" ulx="521" uly="703">Meidet den Muͤßiggang, und waͤhlet ench eine or⸗</line>
        <line lrx="2207" lry="900" ulx="516" uly="815">dentliche, nuͤzliche, euren Kraͤften angemeßene Ar⸗</line>
        <line lrx="2195" lry="1006" ulx="515" uly="919">beit, die im Stande iſt, euch hinlaͤnglich zu beſchaͤf⸗</line>
        <line lrx="2199" lry="1117" ulx="514" uly="1028">tigen. Wenn der Koͤrper ſeine gehoͤrige Arbeit hat,</line>
        <line lrx="2201" lry="1223" ulx="515" uly="1135">ſo ſind auch ſeine Triebe und Begierden maßiger,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2201" lry="1329" type="textblock" ulx="491" uly="1236">
        <line lrx="2201" lry="1329" ulx="491" uly="1236">und leichter in Ordnung zu erhalten. Wenn die</line>
      </zone>
      <zone lrx="2238" lry="3788" type="textblock" ulx="498" uly="1350">
        <line lrx="2206" lry="1437" ulx="512" uly="1350">Seele mit ernſthaften und nuͤzlichen Gedanken be⸗</line>
        <line lrx="2206" lry="1537" ulx="504" uly="1449">ſchaͤftiget iſt, ſo werden fremde und unerlaubte Ge⸗</line>
        <line lrx="2227" lry="1645" ulx="504" uly="1563">danken deſto weniger Aufnahme ſinden. Und wenn</line>
        <line lrx="2194" lry="1755" ulx="503" uly="1669">ſie ſich auch wirklich in einer muͤßigen Stunde einge⸗</line>
        <line lrx="2190" lry="1863" ulx="500" uly="1775">drungen haͤtten, ſo werden ſie bald wieder weichen</line>
        <line lrx="2193" lry="1980" ulx="504" uly="1877">muͤſſen, wenn man ſich ſogleich etwas Gutes zu ſchaf⸗</line>
        <line lrx="1929" lry="2072" ulx="504" uly="1981">fen macht. —</line>
        <line lrx="1862" lry="2194" ulx="588" uly="2100">Der Menſch zu Fleiß und Arbeit traͤge</line>
        <line lrx="1824" lry="2275" ulx="583" uly="2180">Faͤllt auf des Mußigganges Wege</line>
        <line lrx="1903" lry="2361" ulx="583" uly="2270">Leicht in das NRetz des Boͤſewichts;</line>
        <line lrx="1769" lry="2442" ulx="584" uly="2353">Doch ſuche Arbeit und Geſchaͤfte,</line>
        <line lrx="1868" lry="2533" ulx="588" uly="2435">So ſchwaͤcheſt du der Wolluſt Kraͤfte</line>
        <line lrx="1728" lry="2612" ulx="668" uly="2518">Im Schweiſe deines Angeſichts.</line>
        <line lrx="2190" lry="2727" ulx="582" uly="2623">Das zweyte Verwahrungsmittel gegen die</line>
        <line lrx="2193" lry="2828" ulx="501" uly="2736">Unkeuſchheit, iſt — die Maͤßigkeit im Eſſen und</line>
        <line lrx="2225" lry="2931" ulx="503" uly="2832">Trinken. Dieſe Regel laſſet euch ja recht ſehr em⸗</line>
        <line lrx="2193" lry="3040" ulx="504" uly="2945">pfohlen ſeyn. Genießet nie mehr, als zur Saͤtti⸗</line>
        <line lrx="2187" lry="3153" ulx="502" uly="3050">gung und Staͤrkung eures Raoͤrpers noͤthig iſt,</line>
        <line lrx="2193" lry="3256" ulx="507" uly="3162">und ſeyd beſonders maͤſig bey dem Genuße ſolcher</line>
        <line lrx="2194" lry="3371" ulx="511" uly="3263">Speiſen und Getraͤnke, die nur um des Wohlge⸗</line>
        <line lrx="2238" lry="3470" ulx="510" uly="3369">ſchmacks willen bereitet, und zum Vergnuͤgen der</line>
        <line lrx="2194" lry="3579" ulx="504" uly="3477">Zunge mit ſo viel geiſtigen, den Geſchmack reizenden</line>
        <line lrx="2191" lry="3686" ulx="498" uly="3593">und das Blut erhitzenden Zuſaͤtzen vermiſcht worden.</line>
        <line lrx="2181" lry="3788" ulx="2062" uly="3716">Be⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="198" type="page" xml:id="s_AhI149-2_198">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_198.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1972" lry="598" type="textblock" ulx="1562" uly="585">
        <line lrx="1972" lry="598" ulx="1562" uly="585">— ——</line>
      </zone>
      <zone lrx="2629" lry="1749" type="textblock" ulx="846" uly="700">
        <line lrx="2621" lry="788" ulx="927" uly="700">Beſonders laſſet euch die Maͤſigkeit und Enthaltſam⸗</line>
        <line lrx="2616" lry="897" ulx="927" uly="808">keit bey dem Trunke empfohlen ſeyn. Niemals</line>
        <line lrx="2619" lry="1003" ulx="926" uly="915">ſind die Leidenſchaften eines Menſchen wilder und</line>
        <line lrx="2617" lry="1110" ulx="925" uly="1023">zuͤgelloſer, als wenn er ſich im Trunke uͤbernom⸗</line>
        <line lrx="2624" lry="1228" ulx="928" uly="1132">men hat. Da iſt ſein Zorn weit heftiger, ſeine</line>
        <line lrx="2625" lry="1323" ulx="846" uly="1241">Rachſucht tobender, ſeine Freude ausgelaßener —</line>
        <line lrx="2629" lry="1429" ulx="928" uly="1338">und ſo ſind auch ſeine unkeuſchen Begierden unbaͤn⸗</line>
        <line lrx="2625" lry="1535" ulx="933" uly="1443">diger. Wenn ſich jemand im Eßen uͤbernommen</line>
        <line lrx="2622" lry="1642" ulx="927" uly="1553">hat, ſo kann er doch ſeinen Verſtand noch brauchen,</line>
        <line lrx="2461" lry="1749" ulx="925" uly="1661">aber was thut der Menſch in der Trunkenheit!?</line>
      </zone>
      <zone lrx="2539" lry="1904" type="textblock" ulx="1011" uly="1818">
        <line lrx="2539" lry="1904" ulx="1011" uly="1818">Jakob. Da braucht er ſeinen Verſtand nicht.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2638" lry="2593" type="textblock" ulx="926" uly="1977">
        <line lrx="2631" lry="2060" ulx="1020" uly="1977">Lehrer. Und da thut er oft Dinge, die er in</line>
        <line lrx="2625" lry="2165" ulx="933" uly="2072">der Nuͤchternheit nicht gethan haben wuͤrde.</line>
        <line lrx="2631" lry="2269" ulx="926" uly="2184">— Und wenns auch nicht zur voͤlligen Trunkenheit</line>
        <line lrx="2634" lry="2377" ulx="928" uly="2276">kaͤme, ſo verſtaͤrkt doch ſchon ein kleiner Rauſch die</line>
        <line lrx="2638" lry="2486" ulx="927" uly="2393">Macht der Begierden, daß die Vernunft mit ihrer</line>
        <line lrx="2636" lry="2593" ulx="930" uly="2496">Ueberwindung weit mehr zu kaͤmpfen hat. Mit je⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2643" lry="2699" type="textblock" ulx="929" uly="2611">
        <line lrx="2643" lry="2699" ulx="929" uly="2611">dem Trunke uͤber den Durſt geraͤth das Blut in hef⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2641" lry="3755" type="textblock" ulx="926" uly="2718">
        <line lrx="2631" lry="2816" ulx="929" uly="2718">tigere Bewegung, eine verborgene Hitze dringt</line>
        <line lrx="2632" lry="2928" ulx="928" uly="2820">durch alle Adern, eine geheime Glut entzuͤndet die</line>
        <line lrx="2638" lry="3028" ulx="931" uly="2931">Lebensgeiſter, erregt Begierden, die vorher nicht da</line>
        <line lrx="2634" lry="3138" ulx="930" uly="3044">waren, und feuret die noch mehr an, die ſchon vor⸗</line>
        <line lrx="2639" lry="3251" ulx="930" uly="3148">handen ſind. — Laſſet euch alſo niemals bere⸗</line>
        <line lrx="2641" lry="3349" ulx="929" uly="3253">den, mehr zu eſſen oder zu trinken, als der Hun⸗</line>
        <line lrx="2637" lry="3462" ulx="928" uly="3358">ger und Durſt erfordert. Wer euch dazu noͤthi⸗</line>
        <line lrx="2636" lry="3567" ulx="929" uly="3474">get, der handelt, wenn er es auch noch ſo gut mey⸗</line>
        <line lrx="2639" lry="3670" ulx="926" uly="3574">nete, in dieſem Falle nicht als euer Freund, ſon⸗</line>
        <line lrx="2636" lry="3755" ulx="2481" uly="3689">dern</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3714" type="textblock" ulx="2985" uly="678">
        <line lrx="3180" lry="748" ulx="3024" uly="678">ern als</line>
        <line lrx="3177" lry="867" ulx="3017" uly="787">Unſchuld</line>
        <line lrx="3180" lry="977" ulx="3058" uly="901">Laßt,</line>
        <line lrx="3180" lry="1058" ulx="3059" uly="986">Nie 6</line>
        <line lrx="3177" lry="1140" ulx="3102" uly="1071">Lbt</line>
        <line lrx="3180" lry="1226" ulx="3066" uly="1159">nne</line>
        <line lrx="3180" lry="1316" ulx="3065" uly="1244">Gonete</line>
        <line lrx="3180" lry="1391" ulx="3082" uly="1328">MN</line>
        <line lrx="3177" lry="1506" ulx="3035" uly="1431">Cben dieſe</line>
        <line lrx="3180" lry="1621" ulx="2995" uly="1540">der Wahl de</line>
        <line lrx="3180" lry="1721" ulx="3000" uly="1654">d ir m.</line>
        <line lrx="3180" lry="1836" ulx="2996" uly="1758">ſer wil. Me</line>
        <line lrx="3180" lry="1938" ulx="2990" uly="1861">len wd l</line>
        <line lrx="3180" lry="2055" ulx="2999" uly="1969">i boſen</line>
        <line lrx="3180" lry="2172" ulx="2999" uly="2083">lſchieten</line>
        <line lrx="3180" lry="2276" ulx="2994" uly="2186">ſcen umgehe</line>
        <line lrx="3180" lry="2390" ulx="2990" uly="2284">ſle Genehe</line>
        <line lrx="3180" lry="2497" ulx="3030" uly="2407">ob 3</line>
        <line lrx="3180" lry="2598" ulx="3026" uly="2517">Cehrer.</line>
        <line lrx="3180" lry="2718" ulx="2985" uly="2626">lin bſen G.</line>
        <line lrx="3180" lry="2834" ulx="3020" uly="2737">Georg</line>
        <line lrx="3107" lry="2918" ulx="3000" uly="2841">Side.</line>
        <line lrx="3180" lry="3034" ulx="3042" uly="2952">Cohrtr.</line>
        <line lrx="3180" lry="3153" ulx="3013" uly="3072">Ungemmitn</line>
        <line lrx="3177" lry="3276" ulx="3050" uly="3174">Griſor</line>
        <line lrx="3148" lry="3364" ulx="3012" uly="3277">ſchaßten.</line>
        <line lrx="3166" lry="3483" ulx="3051" uly="3399">Lehrer.</line>
        <line lrx="3175" lry="3603" ulx="2991" uly="3510">nemn Hene</line>
        <line lrx="3180" lry="3714" ulx="2985" uly="3604">ſichtize n</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="199" type="page" xml:id="s_AhI149-2_199">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_199.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="148" lry="2271" type="textblock" ulx="0" uly="1239">
        <line lrx="138" lry="1301" ulx="0" uly="1239">gzener —</line>
        <line lrx="132" lry="1405" ulx="0" uly="1335"> unhuete</line>
        <line lrx="69" lry="1735" ulx="0" uly="1669">it</line>
        <line lrx="148" lry="2054" ulx="13" uly="1984">it er n</line>
        <line lrx="143" lry="2158" ulx="3" uly="2083">, wurde.</line>
        <line lrx="144" lry="2271" ulx="0" uly="2197">unkengeit</line>
      </zone>
      <zone lrx="121" lry="2380" type="textblock" ulx="0" uly="2303">
        <line lrx="121" lry="2380" ulx="0" uly="2303">auſch di</line>
      </zone>
      <zone lrx="2175" lry="3789" type="textblock" ulx="448" uly="687">
        <line lrx="2175" lry="785" ulx="485" uly="687">dern als ein Feind eurer Geſundheit, Tugend,</line>
        <line lrx="1384" lry="877" ulx="481" uly="795">Unſchuld und Keuſchheit.</line>
        <line lrx="1923" lry="993" ulx="555" uly="906">Laßt, um der Wolluſt Macht zu wehren,</line>
        <line lrx="2165" lry="1080" ulx="559" uly="990">Nie Speiß und Trank das Herz beſchweren,</line>
        <line lrx="1915" lry="1166" ulx="644" uly="1072">Liebt Maͤßigkeit und Nuͤchternheit.</line>
        <line lrx="1430" lry="1239" ulx="561" uly="1158">Um eure Luͤſte zu beſtegen,</line>
        <line lrx="1537" lry="1324" ulx="559" uly="1241">Genießet jegliches Vergnuͤgen</line>
        <line lrx="1709" lry="1404" ulx="573" uly="1326">Mit chriſtlicher Behutſamkeit.</line>
        <line lrx="2171" lry="1528" ulx="556" uly="1427">Eben dieſe Behutſamkeit iſt aber auch noͤthig bey</line>
        <line lrx="2164" lry="1630" ulx="461" uly="1534">der Wahl der Menſchen, mit welchen man umgehet,</line>
        <line lrx="2168" lry="1738" ulx="463" uly="1646">und in deren Geſellſchaft man ein Vergnuͤgen genie⸗</line>
        <line lrx="2165" lry="1846" ulx="461" uly="1750">ßen will. Manche Menſchen wuͤrden nicht ſo verdor⸗</line>
        <line lrx="2163" lry="1958" ulx="457" uly="1853">ben und laſterhaft geworden ſeyn, wenn ſie nicht</line>
        <line lrx="2157" lry="2056" ulx="455" uly="1956">mit boͤſen Menſchen umgegangen waͤren; denn was</line>
        <line lrx="2162" lry="2167" ulx="457" uly="2071">geſchieht gemeiniglich, wenn man mit ſolchen Men⸗</line>
        <line lrx="2151" lry="2276" ulx="453" uly="2174">ſchen umgehet, die eine ſchlechte Denkungsart, und</line>
        <line lrx="1628" lry="2373" ulx="458" uly="2272">uͤble Gewohnheiten an ſich haben?</line>
        <line lrx="1651" lry="2487" ulx="538" uly="2390">Jakob. Man lernt ſie auch mit.</line>
        <line lrx="2151" lry="2599" ulx="537" uly="2498">Lehrer. Wißt ihr das Sprichwort, das man</line>
        <line lrx="1419" lry="2701" ulx="457" uly="2601">von boͤſen Geſellſchaften hat?</line>
        <line lrx="2151" lry="2824" ulx="474" uly="2714">Georg. Boͤſe Geſellſchaften verderben gute</line>
        <line lrx="718" lry="2892" ulx="464" uly="2823">Sitten.</line>
        <line lrx="2153" lry="3028" ulx="539" uly="2926">Lehrer. Welches wird alſo das dritte Verwah⸗</line>
        <line lrx="1978" lry="3138" ulx="461" uly="3042">rungsmittel gegen die Unkeuſchheit ſeyn?</line>
        <line lrx="2148" lry="3247" ulx="544" uly="3146">Chriſtoph. Die Vermeidung boͤſer Geſell⸗</line>
        <line lrx="1783" lry="3353" ulx="460" uly="3249">ſchaften. H</line>
        <line lrx="2159" lry="3462" ulx="541" uly="3362">Lehrer. Wenn ihr alſo vorher, wißet, daß in ei⸗</line>
        <line lrx="2161" lry="3565" ulx="451" uly="3473">nem Hauſe liederliche, leichtfertige, freche und un⸗</line>
        <line lrx="2157" lry="3678" ulx="448" uly="3577">zuͤchtihe Menſchen wohnen, oder zuſammen kom⸗</line>
        <line lrx="2152" lry="3789" ulx="1972" uly="3727">men,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1447" lry="587" type="textblock" ulx="1116" uly="574">
        <line lrx="1447" lry="587" ulx="1116" uly="574">— —=</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="200" type="page" xml:id="s_AhI149-2_200">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_200.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1150" lry="227" type="textblock" ulx="1051" uly="216">
        <line lrx="1150" lry="227" ulx="1051" uly="216">rre</line>
      </zone>
      <zone lrx="1631" lry="627" type="textblock" ulx="953" uly="514">
        <line lrx="1631" lry="627" ulx="953" uly="514">188 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="2662" lry="1642" type="textblock" ulx="948" uly="701">
        <line lrx="2657" lry="798" ulx="951" uly="701">men, die unehrbare Reden fuͤhren, ſchaͤndliche</line>
        <line lrx="2659" lry="900" ulx="952" uly="814">Spiele treiben, und keine Schamhaftigkeit bewei⸗</line>
        <line lrx="2004" lry="1011" ulx="950" uly="928">ſen, was iſt euch da zu rathen?</line>
        <line lrx="2650" lry="1112" ulx="1036" uly="1029">Madlon. Daß wir nicht in ein ſolches Haus und</line>
        <line lrx="2595" lry="1228" ulx="949" uly="1133">unter folche Menſchen gehen.</line>
        <line lrx="2662" lry="1334" ulx="1033" uly="1242">Lehrer. Oder wenn ihr ſchon dort geweſen waͤ⸗</line>
        <line lrx="2221" lry="1421" ulx="948" uly="1358">ret?</line>
        <line lrx="2646" lry="1543" ulx="1043" uly="1452">A. Rege. So muͤſſen wir nicht wieder hingehen.</line>
        <line lrx="2659" lry="1642" ulx="1039" uly="1563">Lehrer. Oder wenn ihr ſonſt wo ſchlechte Lieder,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2674" lry="1753" type="textblock" ulx="957" uly="1660">
        <line lrx="2674" lry="1753" ulx="957" uly="1660">garſtige Scherze und ſchandbare Worte hoͤret, wie</line>
      </zone>
      <zone lrx="2670" lry="3578" type="textblock" ulx="919" uly="1772">
        <line lrx="1999" lry="1866" ulx="919" uly="1772">müßt ihr euch dabey vrhalten?</line>
        <line lrx="2670" lry="1962" ulx="1036" uly="1872">R. Rege. Wir muͤſſen ſie nicht lernen, und nicht</line>
        <line lrx="2520" lry="2086" ulx="949" uly="1984">nachſagen. .</line>
        <line lrx="2666" lry="2174" ulx="1036" uly="2089">Lehrer. Und in Zukunft mit ſolchen Menſchen</line>
        <line lrx="2655" lry="2287" ulx="950" uly="2193">nicht umgehen, die ſo etwas von ſich hoͤren laſſen.</line>
        <line lrx="2660" lry="2395" ulx="949" uly="2306">Doch wenn ihr kein Wohlgefallen an ſolchen Dingen</line>
        <line lrx="2656" lry="2503" ulx="950" uly="2404">habt, und euch vornehmet, ſie nicht nach zu thun,</line>
        <line lrx="2655" lry="2620" ulx="949" uly="2522">ſo wird euch wohl der Umgang mit ſchlechten Men⸗</line>
        <line lrx="2070" lry="2719" ulx="947" uly="2626">ſchen ſo viel nicht ſchaden koͤnnen?</line>
        <line lrx="1625" lry="2832" ulx="1032" uly="2745">A. Bege. Rein.</line>
        <line lrx="2651" lry="2925" ulx="1035" uly="2789">Lehrer. Das denkt ihr wohl, aber er kann euch</line>
        <line lrx="2653" lry="3044" ulx="945" uly="2955">doch ſchaden. — Wißt ihr noch, wie euch zu Muthe</line>
        <line lrx="2654" lry="3148" ulx="947" uly="3063">war, als ihr das erſtemal ein Gewehr losſchießen</line>
        <line lrx="1255" lry="3255" ulx="945" uly="3171">hoöͤrtet?</line>
        <line lrx="2407" lry="3358" ulx="1034" uly="3273">Jakob. Da waren wir ſehr erſchrocken.</line>
        <line lrx="2656" lry="3473" ulx="1028" uly="3385">Lehrer. Jetzt habt ihr aber wohl ſchon vielmal</line>
        <line lrx="1863" lry="3578" ulx="947" uly="3499">Gewehre losſchießen ſehen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="2644" lry="3768" type="textblock" ulx="1027" uly="3604">
        <line lrx="2599" lry="3694" ulx="1027" uly="3604">Jakob. Ja. ,</line>
        <line lrx="2644" lry="3768" ulx="2386" uly="3690">Lehrer.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1095" type="textblock" ulx="3014" uly="697">
        <line lrx="3180" lry="775" ulx="3045" uly="697">Lehre</line>
        <line lrx="3120" lry="890" ulx="3014" uly="810">ſche</line>
        <line lrx="3180" lry="993" ulx="3073" uly="908">Jatol</line>
        <line lrx="3177" lry="1095" ulx="3081" uly="1024">Lehre</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1209" type="textblock" ulx="3007" uly="1134">
        <line lrx="3180" lry="1209" ulx="3007" uly="1134">Vehe loeſ</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3623" type="textblock" ulx="3017" uly="1461">
        <line lrx="3166" lry="1535" ulx="3047" uly="1461">Cchrer.</line>
        <line lrx="3168" lry="1650" ulx="3056" uly="1568">Iob.</line>
        <line lrx="3177" lry="1757" ulx="3023" uly="1675">Kuele ſir</line>
        <line lrx="3171" lry="1871" ulx="3017" uly="1791">ſoſen un</line>
        <line lrx="3175" lry="1978" ulx="3025" uly="1900">zigſe</line>
        <line lrx="3180" lry="2087" ulx="3078" uly="2010">Cihren</line>
        <line lrx="3178" lry="2199" ulx="3036" uly="2119">hother In</line>
        <line lrx="3180" lry="2302" ulx="3030" uly="2220">Und gehon</line>
        <line lrx="3178" lry="2499" ulx="3028" uly="2330">Aln R</line>
        <line lrx="3180" lry="2521" ulx="3035" uly="2439">len ſchen</line>
        <line lrx="3180" lry="2623" ulx="3030" uly="2552">nen Wide</line>
        <line lrx="3180" lry="2738" ulx="3022" uly="2664">och eine</line>
        <line lrx="3180" lry="2852" ulx="3029" uly="2769">ſ ſire</line>
        <line lrx="3180" lry="2959" ulx="3044" uly="2886">avde</line>
        <line lrx="3178" lry="3079" ulx="3046" uly="2996">Und nach</line>
        <line lrx="3180" lry="3174" ulx="3047" uly="3096">Eun khn</line>
        <line lrx="3175" lry="3285" ulx="3056" uly="3205">Fal ad</line>
        <line lrx="3176" lry="3388" ulx="3057" uly="3317">mal von</line>
        <line lrx="3176" lry="3495" ulx="3050" uly="3414">hortt od</line>
        <line lrx="3180" lry="3623" ulx="3042" uly="3528">ſes Mi⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="201" type="page" xml:id="s_AhI149-2_201">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_201.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="179" lry="868" type="textblock" ulx="2" uly="807">
        <line lrx="179" lry="868" ulx="2" uly="807">ugken Noi⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="177" lry="1318" type="textblock" ulx="0" uly="1012">
        <line lrx="154" lry="1041" ulx="0" uly="1012">„à A νι11ει</line>
        <line lrx="167" lry="1270" ulx="28" uly="1233">ton ſit</line>
        <line lrx="177" lry="1318" ulx="0" uly="1253">Ne e⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="112" lry="1617" type="textblock" ulx="0" uly="1520">
        <line lrx="112" lry="1617" ulx="0" uly="1520">cr! P</line>
      </zone>
      <zone lrx="162" lry="1624" type="textblock" ulx="58" uly="1559">
        <line lrx="162" lry="1624" ulx="58" uly="1559">Me⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="173" lry="1732" type="textblock" ulx="19" uly="1655">
        <line lrx="173" lry="1732" ulx="19" uly="1655">fret, M</line>
      </zone>
      <zone lrx="164" lry="1950" type="textblock" ulx="0" uly="1872">
        <line lrx="164" lry="1950" ulx="0" uly="1872">d iche</line>
      </zone>
      <zone lrx="158" lry="2500" type="textblock" ulx="0" uly="2323">
        <line lrx="158" lry="2500" ulx="0" uly="2323">in</line>
      </zone>
      <zone lrx="144" lry="3061" type="textblock" ulx="0" uly="2850">
        <line lrx="140" lry="2932" ulx="0" uly="2850">tamnteh</line>
        <line lrx="144" lry="3061" ulx="13" uly="2965">.r Mthe</line>
      </zone>
      <zone lrx="141" lry="3163" type="textblock" ulx="6" uly="3078">
        <line lrx="141" lry="3163" ulx="6" uly="3078">lſchche</line>
      </zone>
      <zone lrx="2217" lry="1108" type="textblock" ulx="528" uly="706">
        <line lrx="2213" lry="846" ulx="605" uly="706">Lehrer. Erſchreckt ihr denn jetzt auch noch ſo</line>
        <line lrx="709" lry="891" ulx="528" uly="811">ſehr?</line>
        <line lrx="1966" lry="1006" ulx="605" uly="918">Jakob. Nein, jetzt ſind wir's gewohnt.</line>
        <line lrx="2217" lry="1108" ulx="612" uly="1023">Lehrer. Aber, — ſelbſt wuͤrdet ihr wohl kein Ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1350" lry="1217" type="textblock" ulx="458" uly="1128">
        <line lrx="1350" lry="1217" ulx="458" uly="1128">wwehr losſchieſſen koͤnnen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="2257" lry="3676" type="textblock" ulx="498" uly="1242">
        <line lrx="2218" lry="1373" ulx="609" uly="1242">Jakob. Ach ja, einige von uns haben ſchon</line>
        <line lrx="1231" lry="1431" ulx="524" uly="1350">welche losgeſchoſſen.</line>
        <line lrx="1964" lry="1536" ulx="598" uly="1393">Lehrer. Wie, habt ihr denn das gelernt?</line>
        <line lrx="2216" lry="1645" ulx="602" uly="1561">Jakob. Ja; wie wir uns nicht mehr vor dem</line>
        <line lrx="2216" lry="1755" ulx="513" uly="1666">Knalle fuͤrchteten, hernach probirten wirs ſelbſt, und</line>
        <line lrx="2219" lry="1863" ulx="513" uly="1781">ſchoßen einmal ein Gewehr los, und wie's erſt ein⸗</line>
        <line lrx="2218" lry="1972" ulx="515" uly="1888">mal geſchehen war, da wagten wirs auch mehrmal.</line>
        <line lrx="2219" lry="2081" ulx="601" uly="1996">Lehrer. Wenn man alſo eine Sache, die einem</line>
        <line lrx="2221" lry="2187" ulx="514" uly="2101">vorher Furcht und Schrecken erweckte, oft geſehen</line>
        <line lrx="2219" lry="2291" ulx="513" uly="2198">und gehoͤret hat, ſo gewoͤhnet ſich nach und nach das</line>
        <line lrx="2222" lry="2394" ulx="512" uly="2312">Auge und das Ohr daran, daß man ſie ohne Widerwil⸗</line>
        <line lrx="2219" lry="2503" ulx="509" uly="2414">len ſehen und hoͤren kann, und wenn man erſt kei⸗</line>
        <line lrx="2217" lry="2611" ulx="512" uly="2526">nen Widerwillen mehr dagegen hat, ſo koſtet's nur</line>
        <line lrx="2217" lry="2719" ulx="511" uly="2636">noch eine kleine Veranlaſſung, ſo wagt man es, die</line>
        <line lrx="2218" lry="2833" ulx="514" uly="2739">erſt ſo fuͤrchterliche Sache ſelbſt zu thun, das erſte⸗</line>
        <line lrx="2216" lry="2937" ulx="519" uly="2855">mal vielleicht noch mit einiger Bedenklichkeit, nach</line>
        <line lrx="2257" lry="3054" ulx="512" uly="2958">und nach aber immer getroſter und gleichguͤltiger.</line>
        <line lrx="2218" lry="3151" ulx="549" uly="3063">tun koͤnnen wir leicht die Anwendung auf unſern</line>
        <line lrx="2220" lry="3254" ulx="517" uly="3167">Fall machen. — Wenn ihr das erſte⸗oder andre⸗</line>
        <line lrx="2217" lry="3357" ulx="510" uly="3269">mal von jemand etwas Unrechtes und Schaͤndliches</line>
        <line lrx="2217" lry="3467" ulx="502" uly="3377">hoͤret oder ſehet, ſo werdet ihr vielleicht ein groſ⸗</line>
        <line lrx="2217" lry="3620" ulx="498" uly="3486">ſes Mißfallen und Abſcheu dagegen haben; aber</line>
        <line lrx="2207" lry="3676" ulx="2038" uly="3615">wenn</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="202" type="page" xml:id="s_AhI149-2_202">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_202.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1106" lry="624" type="textblock" ulx="967" uly="552">
        <line lrx="1106" lry="624" ulx="967" uly="552">190</line>
      </zone>
      <zone lrx="2663" lry="2188" type="textblock" ulx="951" uly="698">
        <line lrx="2659" lry="787" ulx="967" uly="698">wenn ihr es mehrmals hoͤret und ſehet was wuͤrde</line>
        <line lrx="1816" lry="885" ulx="962" uly="809">das bey euch wirken?</line>
        <line lrx="2655" lry="1052" ulx="1051" uly="912">Georg. Der Abſcheu wuͤrde ſich nach und nach</line>
        <line lrx="1257" lry="1096" ulx="958" uly="1027">verlieren.</line>
        <line lrx="2661" lry="1274" ulx="1046" uly="1127">Lehrer. Und wenn erſt der Abſchen und Wider⸗</line>
        <line lrx="1772" lry="1316" ulx="951" uly="1236">willen uberwunden iſt —</line>
        <line lrx="2658" lry="1472" ulx="1047" uly="1275">Georg. So werden wir es vielleicht ſelbſt nach⸗</line>
        <line lrx="1130" lry="1564" ulx="955" uly="1458">thun.</line>
        <line lrx="2657" lry="1652" ulx="1042" uly="1557">Lehrer. Alſo duͤrft ihr den Umgang mit boͤſen</line>
        <line lrx="2657" lry="1756" ulx="960" uly="1670">Menſchen niemals als uUnſchaͤdlich anſehen, denn</line>
        <line lrx="2656" lry="1864" ulx="960" uly="1776">wenn ihr gleich das Boͤſe an ihnen im Anfange haſ⸗</line>
        <line lrx="2655" lry="1975" ulx="960" uly="1876">ſet, und den Vorſatz habt, es nicht nachzuthun, ſo</line>
        <line lrx="2663" lry="2077" ulx="962" uly="1988">wird doch das Herz nach und nach gewoͤhnt, einen</line>
        <line lrx="2655" lry="2188" ulx="962" uly="2101">boͤſen Gedanken ohne Widerwillen zu denken, und</line>
      </zone>
      <zone lrx="2665" lry="2293" type="textblock" ulx="968" uly="2211">
        <line lrx="2665" lry="2293" ulx="968" uly="2211">endlich macht ſichs denſelben gar zu eigen. — Es</line>
      </zone>
      <zone lrx="2658" lry="3469" type="textblock" ulx="954" uly="2317">
        <line lrx="2658" lry="2397" ulx="955" uly="2317">bleibt alſo immer eine nothwendige Lehre, die Sa⸗</line>
        <line lrx="2656" lry="2512" ulx="957" uly="2424">lomo giebt: Mein Kind, wenn dich die boͤſen</line>
        <line lrx="2362" lry="2624" ulx="963" uly="2537">Buben locken, ſo folge ihnen nicht. *)</line>
        <line lrx="2654" lry="2732" ulx="1050" uly="2642">Das thut ihr auch, lieben Kinder, wenn euch eure</line>
        <line lrx="2649" lry="2839" ulx="963" uly="2752">Unſchuld und Tugend lieb iſt. Jezt habt ihr ſie noch,</line>
        <line lrx="2649" lry="2950" ulx="956" uly="2862">o, ſuchet ſie ſorgfaͤltig zu bewahren. Flieht den</line>
        <line lrx="2649" lry="3055" ulx="956" uly="2966">Umgang aller boſen und leichtſinnigen Menſchen,</line>
        <line lrx="2653" lry="3168" ulx="963" uly="3080">und erwaͤhlt euch geſittete, wohlgezogene und geſezte</line>
        <line lrx="2074" lry="3279" ulx="954" uly="3191">Freunde zu euren Geſellſchaftern.</line>
        <line lrx="2447" lry="3383" ulx="1127" uly="3300">Entſlieht des Wizlings freyen Scherzen,</line>
        <line lrx="2326" lry="3469" ulx="1122" uly="3387">Und ſucht im Umgang edler Herzen,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2639" lry="3626" type="textblock" ulx="1121" uly="3470">
        <line lrx="2384" lry="3556" ulx="1121" uly="3470">Euch Beyſpiel, Witz und Zeitvertreib.</line>
        <line lrx="2639" lry="3626" ulx="2474" uly="3554">Soll⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1687" lry="3820" type="textblock" ulx="1015" uly="3738">
        <line lrx="1687" lry="3820" ulx="1015" uly="3738">*) Spruͤchw. 1, 10,.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="769" type="textblock" ulx="3021" uly="689">
        <line lrx="3180" lry="769" ulx="3021" uly="689">Solltet i</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1091" type="textblock" ulx="2989" uly="801">
        <line lrx="3178" lry="885" ulx="2989" uly="801">lichtſinnige</line>
        <line lrx="3166" lry="992" ulx="2995" uly="909">rem Fredel</line>
        <line lrx="3180" lry="1091" ulx="3000" uly="1017">Noran. Lie</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1426" type="textblock" ulx="3005" uly="1132">
        <line lrx="3180" lry="1210" ulx="3012" uly="1132">ſoch viel we</line>
        <line lrx="3180" lry="1323" ulx="3014" uly="1241">Gar nick,</line>
        <line lrx="3180" lry="1426" ulx="3005" uly="1350">ſier</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1532" type="textblock" ulx="2994" uly="1453">
        <line lrx="3180" lry="1532" ulx="2994" uly="1453">Cucchaos d⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3727" type="textblock" ulx="2997" uly="1556">
        <line lrx="3180" lry="1635" ulx="2997" uly="1556">Sconheftl</line>
        <line lrx="3180" lry="1747" ulx="3011" uly="1667">Geher n/ M.</line>
        <line lrx="3171" lry="1856" ulx="3001" uly="1775">emnen und</line>
        <line lrx="3180" lry="1961" ulx="2997" uly="1882">ſGekk V</line>
        <line lrx="3180" lry="2071" ulx="3011" uly="1987">Wgeähel</line>
        <line lrx="3180" lry="2181" ulx="3051" uly="2106">n ſchoe</line>
        <line lrx="3180" lry="2294" ulx="3008" uly="2208">ih euch toce</line>
        <line lrx="3180" lry="2400" ulx="3007" uly="2321">endien</line>
        <line lrx="3180" lry="2511" ulx="3013" uly="2425">nige gure</line>
        <line lrx="3180" lry="2624" ulx="3007" uly="2537">der unkenn</line>
        <line lrx="3180" lry="2732" ulx="3002" uly="2638">lonner, e</line>
        <line lrx="3180" lry="2849" ulx="3008" uly="2751">luſchet ſn</line>
        <line lrx="3180" lry="2945" ulx="3021" uly="2860">cher Gare</line>
        <line lrx="3180" lry="3064" ulx="3026" uly="2968">N lkens</line>
        <line lrx="3180" lry="3164" ulx="3029" uly="3077">Cuſhrdc⸗</line>
        <line lrx="3178" lry="3271" ulx="3068" uly="3199">Modo</line>
        <line lrx="3180" lry="3387" ulx="3074" uly="3307">Aihrer</line>
        <line lrx="3179" lry="3493" ulx="3026" uly="3409">ihr iin</line>
        <line lrx="3180" lry="3606" ulx="3022" uly="3525">wirkentdn</line>
        <line lrx="3180" lry="3727" ulx="3015" uly="3636">wütenz</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="203" type="page" xml:id="s_AhI149-2_203">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_203.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="167" lry="990" type="textblock" ulx="0" uly="907">
        <line lrx="167" lry="990" ulx="0" uly="907">ch u u</line>
      </zone>
      <zone lrx="177" lry="1429" type="textblock" ulx="0" uly="1344">
        <line lrx="177" lry="1429" ulx="0" uly="1344">ſle Mur⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="170" lry="3191" type="textblock" ulx="0" uly="1561">
        <line lrx="169" lry="1644" ulx="0" uly="1561">ig ni W</line>
        <line lrx="169" lry="1752" ulx="0" uly="1679">Hen, denn</line>
        <line lrx="158" lry="1865" ulx="0" uly="1785">nfange haf⸗</line>
        <line lrx="161" lry="1975" ulx="0" uly="1896">Prthun,ſ</line>
        <line lrx="170" lry="2077" ulx="0" uly="2002">hohnt, einen</line>
        <line lrx="164" lry="2183" ulx="0" uly="2114">nkin, und</line>
        <line lrx="163" lry="2294" ulx="0" uly="2223">. — G</line>
        <line lrx="159" lry="2523" ulx="9" uly="2438">die hoſen</line>
        <line lrx="134" lry="2745" ulx="0" uly="2670">Mat</line>
        <line lrx="128" lry="2856" ulx="0" uly="2772">ſe ch⸗</line>
        <line lrx="135" lry="2978" ulx="0" uly="2891">ſcht den</line>
        <line lrx="135" lry="3071" ulx="0" uly="2993">Merſchen,</line>
        <line lrx="133" lry="3191" ulx="1" uly="3106">Ungeſes</line>
      </zone>
      <zone lrx="53" lry="3422" type="textblock" ulx="0" uly="3355">
        <line lrx="53" lry="3422" ulx="0" uly="3355">t/</line>
      </zone>
      <zone lrx="2167" lry="637" type="textblock" ulx="1125" uly="549">
        <line lrx="2167" lry="637" ulx="1125" uly="549">— 191</line>
      </zone>
      <zone lrx="2203" lry="3375" type="textblock" ulx="460" uly="703">
        <line lrx="2176" lry="798" ulx="555" uly="703">Solltet ihr aber einmal von ungefaͤhr unter ſolche</line>
        <line lrx="2174" lry="907" ulx="475" uly="817">leichtſinnige Menſchen kommen, und Zeugen von ih⸗</line>
        <line lrx="2175" lry="1010" ulx="476" uly="924">rem Frevel ſeyn, ſo nehmt wenigſtens keinen Antheil</line>
        <line lrx="2169" lry="1115" ulx="475" uly="1026">daran. Lachet nie mit uͤber ihre unehrbare Scherze,</line>
        <line lrx="2172" lry="1221" ulx="487" uly="1140">noch viel weniger erwiedert ſie, antwortet entweder</line>
        <line lrx="2169" lry="1331" ulx="475" uly="1249">gar nicht, oder ernſthaft auf zweydeutige Fragen,</line>
        <line lrx="2170" lry="1446" ulx="473" uly="1350">ſinget keine unzuͤchtigen Lieder mit, und laßt euch</line>
        <line lrx="2168" lry="1542" ulx="469" uly="1459">durchaus nicht zu ſolchen Spielen bereden, die die</line>
        <line lrx="2167" lry="1644" ulx="466" uly="1562">Schamhaftigkeit und Unſchuld beleidigen, ſondern</line>
        <line lrx="2170" lry="1754" ulx="475" uly="1666">gebet mit Worten und Mienen euer Mißfallen zu er⸗</line>
        <line lrx="2173" lry="1859" ulx="469" uly="1773">kennen, und verlaßet ſo bald als moͤglich eine Ge⸗</line>
        <line lrx="2168" lry="2027" ulx="462" uly="1881">ſellſchaft, die eurer Tugend und Reinigkeit des Her⸗</line>
        <line lrx="1032" lry="2068" ulx="465" uly="1983">zens gefaͤhrlich iſt.</line>
        <line lrx="2166" lry="2181" ulx="553" uly="2041">Um jedoch auf alle Faͤlle geſichert zu ſeyn, ſo will</line>
        <line lrx="2169" lry="2297" ulx="465" uly="2204">ich euch noch das vierte Verwahrungsmittel ge⸗</line>
        <line lrx="2168" lry="2395" ulx="469" uly="2309">gen die Unkeuſchheit ſagen. — Habt immer ei⸗</line>
        <line lrx="2162" lry="2507" ulx="466" uly="2417">nige gute Gedanken in Bereitſchaft, die ihr je⸗</line>
        <line lrx="2162" lry="2619" ulx="461" uly="2525">der unkeuſchen Regung ſogleich entgegen ſezen</line>
        <line lrx="2162" lry="2725" ulx="460" uly="2628">koͤnnet, Gedanken, die gegen das Gift der Un⸗</line>
        <line lrx="2162" lry="2828" ulx="460" uly="2740">keuſchheit ſogleich als Gegengift wirken. Und wel⸗</line>
        <line lrx="2203" lry="2942" ulx="467" uly="2848">cher Gedanke iſt da wohl am geſchickteſten, uns von</line>
        <line lrx="2149" lry="3056" ulx="460" uly="2955">der Unkeuſchheit, ſo wie von allem andern Boͤſen,</line>
        <line lrx="921" lry="3150" ulx="462" uly="3056">abzuſchroͤcken?</line>
        <line lrx="1821" lry="3249" ulx="546" uly="3158">Madlon. Der Gedanke an Gott!</line>
        <line lrx="2190" lry="3375" ulx="545" uly="3282">Lehrer. Ja, der iſt es. Dieſer Gedanke, wenn</line>
      </zone>
      <zone lrx="2157" lry="3486" type="textblock" ulx="386" uly="3387">
        <line lrx="2157" lry="3486" ulx="386" uly="3387">ihr ihn recht feſt ins Herz faſſet, wird uͤberall</line>
      </zone>
      <zone lrx="2154" lry="3811" type="textblock" ulx="456" uly="3490">
        <line lrx="2154" lry="3584" ulx="458" uly="3490">wirken koͤnnen, auch wo andre Gedanken nicht mehr</line>
        <line lrx="2154" lry="3693" ulx="456" uly="3603">wirken; er wird euch nicht allein vor jeder boͤſen That</line>
        <line lrx="2144" lry="3811" ulx="1919" uly="3718">bewah⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="204" type="page" xml:id="s_AhI149-2_204">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_204.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2722" lry="892" type="textblock" ulx="1031" uly="688">
        <line lrx="2722" lry="780" ulx="1031" uly="688">bewahren, ſondern auch ſelbſt den Wunſch des</line>
        <line lrx="2722" lry="892" ulx="1033" uly="806">Herzens erſticken; er wird euch in der Einſamkeit</line>
      </zone>
      <zone lrx="2719" lry="996" type="textblock" ulx="1023" uly="910">
        <line lrx="2719" lry="996" ulx="1023" uly="910">und Finſterniß, und in jedem Winkel, er ſey ſo</line>
      </zone>
      <zone lrx="2720" lry="1104" type="textblock" ulx="1034" uly="1008">
        <line lrx="2720" lry="1104" ulx="1034" uly="1008">verborgen als er wolle, eine Schutzwehr der</line>
      </zone>
      <zone lrx="2804" lry="1211" type="textblock" ulx="1035" uly="1123">
        <line lrx="2804" lry="1211" ulx="1035" uly="1123">Tugend ſeyn koͤnnen; ihr wißt doch noch warum?</line>
      </zone>
      <zone lrx="2727" lry="1316" type="textblock" ulx="1120" uly="1230">
        <line lrx="2727" lry="1316" ulx="1120" uly="1230">Chriſtoph. Ja, weil uns Gott allenthalben</line>
      </zone>
      <zone lrx="2726" lry="1433" type="textblock" ulx="1025" uly="1340">
        <line lrx="2726" lry="1433" ulx="1025" uly="1340">ſieht, und alles weiß, was in unſerm Herzen iſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2721" lry="1535" type="textblock" ulx="1119" uly="1445">
        <line lrx="2721" lry="1535" ulx="1119" uly="1445">Nehrer. Wenn ihr alſo daran fleißig denkt,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2725" lry="1650" type="textblock" ulx="1027" uly="1552">
        <line lrx="2725" lry="1650" ulx="1027" uly="1552">ſo werdet ihr mit euerm Wiſſen nimmermehr</line>
      </zone>
      <zone lrx="2732" lry="2081" type="textblock" ulx="1034" uly="1660">
        <line lrx="2729" lry="1748" ulx="1035" uly="1660">Uebels thun. — Reben dem Gedanken an Gott</line>
        <line lrx="2728" lry="1855" ulx="1034" uly="1757">koͤnnt ihr aber auch noch andre Gedanken und</line>
        <line lrx="2728" lry="1969" ulx="1037" uly="1875">Vorſtellungen euch gelaͤuſig machen, womit ihr</line>
        <line lrx="2732" lry="2081" ulx="1041" uly="1980">euch gegen die Unkeuſchheit verwahren koͤnnet. Es</line>
      </zone>
      <zone lrx="2731" lry="2190" type="textblock" ulx="979" uly="2088">
        <line lrx="2731" lry="2190" ulx="979" uly="2088">giebt viele Menſchen, die, wenn ſie ſich einmal</line>
      </zone>
      <zone lrx="988" lry="3040" type="textblock" ulx="979" uly="3020">
        <line lrx="988" lry="3040" ulx="979" uly="3020">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2728" lry="2294" type="textblock" ulx="1035" uly="2194">
        <line lrx="2728" lry="2294" ulx="1035" uly="2194">vergangen und ins Elend gebracht haben, hernach</line>
      </zone>
      <zone lrx="2725" lry="2405" type="textblock" ulx="1026" uly="2298">
        <line lrx="2725" lry="2405" ulx="1026" uly="2298">ſagen: Ach! wenn ich das gewußt, wenn ich das</line>
      </zone>
      <zone lrx="2742" lry="3253" type="textblock" ulx="1034" uly="2400">
        <line lrx="2731" lry="2503" ulx="1036" uly="2400">alles ſo bedacht und uͤͤberlegt haͤtte, da hauͤtte mich</line>
        <line lrx="2731" lry="2611" ulx="1035" uly="2516">nichts bewegen ſollen, eine ſolche Laſterthat zu</line>
        <line lrx="2730" lry="2719" ulx="1036" uly="2616">vollbringen! Dieſe Leute haben ſich alſo das Laſter</line>
        <line lrx="2733" lry="2829" ulx="1034" uly="2724">nicht ſo haͤßlich und ſchaͤdlich vorgeſtellt, als ſie</line>
        <line lrx="2732" lry="2932" ulx="1034" uly="2833">es hernach gefunden haben. Will man ſich nun</line>
        <line lrx="2736" lry="3040" ulx="1036" uly="2935">nicht eben ſo betruͤgen, wie dieſe ſich betrogen ha⸗</line>
        <line lrx="2742" lry="3146" ulx="1036" uly="3050">ben, was fuͤr einen Gedanken ſollte man ſich recht</line>
        <line lrx="1619" lry="3253" ulx="1037" uly="3171">bekannt machen?</line>
      </zone>
      <zone lrx="2744" lry="3464" type="textblock" ulx="971" uly="3259">
        <line lrx="2744" lry="3368" ulx="971" uly="3259">madlon. Den Gedanken an die Haͤßlichkeit</line>
        <line lrx="2130" lry="3464" ulx="1039" uly="3377">und Schaͤdlichkeit dieſes Laſters.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2744" lry="3769" type="textblock" ulx="1040" uly="3473">
        <line lrx="2744" lry="3574" ulx="1124" uly="3473">Lehrer. Worinnen beſtand denn die Haͤßlichkeit</line>
        <line lrx="2737" lry="3695" ulx="1040" uly="3589">und Schaͤdlichkeit deſſelben? — Was verliert z. E.</line>
        <line lrx="2743" lry="3769" ulx="2652" uly="3697">ein</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="789" type="textblock" ulx="2969" uly="709">
        <line lrx="3180" lry="789" ulx="2969" uly="709">a uuokeuſce</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="902" type="textblock" ulx="2986" uly="817">
        <line lrx="3180" lry="902" ulx="2986" uly="817">hoften Me</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3842" type="textblock" ulx="3012" uly="927">
        <line lrx="3180" lry="1006" ulx="3045" uly="927">Chriſtor</line>
        <line lrx="3162" lry="1111" ulx="3050" uly="1037">Lehrir,</line>
        <line lrx="3163" lry="1225" ulx="3055" uly="1144">Georg.</line>
        <line lrx="3156" lry="1333" ulx="3056" uly="1259">Lehrer</line>
        <line lrx="3108" lry="1444" ulx="3012" uly="1368">m!</line>
        <line lrx="3151" lry="1551" ulx="3030" uly="1469">od.</line>
        <line lrx="3155" lry="1652" ulx="3042" uly="1583">Chrer.</line>
        <line lrx="3137" lry="1768" ulx="3012" uly="1690">Sceur/</line>
        <line lrx="3165" lry="1884" ulx="3036" uly="1798">1. Mee</line>
        <line lrx="3154" lry="1980" ulx="3049" uly="1905">Weer.</line>
        <line lrx="3180" lry="2098" ulx="3062" uly="2012"> Rege</line>
        <line lrx="3154" lry="2200" ulx="3054" uly="2118">Lahrer.</line>
        <line lrx="3180" lry="2316" ulx="3013" uly="2233">Nnin dakuec</line>
        <line lrx="3177" lry="2415" ulx="3012" uly="2332">ſgeect wed</line>
        <line lrx="3180" lry="2535" ulx="3057" uly="2445">R B⸗</line>
        <line lrx="3172" lry="2633" ulx="3052" uly="2554">Lehrer.</line>
        <line lrx="3180" lry="2769" ulx="3042" uly="2694">lin //</line>
        <line lrx="3180" lry="2854" ulx="3053" uly="2780">Reit</line>
        <line lrx="3178" lry="2958" ulx="3094" uly="2866">Rw.</line>
        <line lrx="3172" lry="3040" ulx="3074" uly="2946">Eumnck</line>
        <line lrx="3180" lry="3116" ulx="3075" uly="3030">Felif⸗</line>
        <line lrx="3170" lry="3191" ulx="3110" uly="3123">lod</line>
        <line lrx="3171" lry="3297" ulx="3082" uly="3201">Ntt</line>
        <line lrx="3165" lry="3357" ulx="3091" uly="3286">Sd</line>
        <line lrx="3180" lry="3446" ulx="3130" uly="3376">Si⸗</line>
        <line lrx="3177" lry="3532" ulx="3096" uly="3455">Und</line>
        <line lrx="3180" lry="3613" ulx="3096" uly="3539">Vor</line>
        <line lrx="3180" lry="3703" ulx="3139" uly="3632">e</line>
        <line lrx="3180" lry="3842" ulx="3085" uly="3752">I</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="205" type="page" xml:id="s_AhI149-2_205">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_205.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="212" lry="1075" type="textblock" ulx="0" uly="666">
        <line lrx="212" lry="746" ulx="0" uly="666">in Vuig des</line>
        <line lrx="206" lry="857" ulx="9" uly="774">der Enfnteit</line>
        <line lrx="204" lry="971" ulx="0" uly="885">iel, er ſe ſn</line>
        <line lrx="210" lry="1075" ulx="4" uly="989">Stugweyr de</line>
      </zone>
      <zone lrx="238" lry="1189" type="textblock" ulx="0" uly="1100">
        <line lrx="238" lry="1189" ulx="0" uly="1100">h nchwerun</line>
      </zone>
      <zone lrx="214" lry="3141" type="textblock" ulx="0" uly="1214">
        <line lrx="214" lry="1291" ulx="0" uly="1214">Ntr alenthaben</line>
        <line lrx="207" lry="1405" ulx="0" uly="1327">mn Gajen ſ.</line>
        <line lrx="194" lry="1510" ulx="0" uly="1431">ih denct,</line>
        <line lrx="192" lry="1610" ulx="15" uly="1539">ninnndrwche</line>
        <line lrx="203" lry="1717" ulx="0" uly="1648">en an Gon</line>
        <line lrx="197" lry="1832" ulx="0" uly="1760">dauken und</line>
        <line lrx="196" lry="1946" ulx="14" uly="1869">womit</line>
        <line lrx="199" lry="2051" ulx="4" uly="1976">n unet. G</line>
        <line lrx="195" lry="2170" ulx="0" uly="2080"> ſi annd</line>
        <line lrx="179" lry="2272" ulx="0" uly="2188">n/, rncch</line>
        <line lrx="168" lry="2374" ulx="0" uly="2293">nn ich de</line>
        <line lrx="179" lry="2485" ulx="0" uly="2400">en mich</line>
        <line lrx="178" lry="2597" ulx="4" uly="2519">Aeſtrther /r</line>
        <line lrx="164" lry="2705" ulx="0" uly="2615"> MMr</line>
        <line lrx="164" lry="2807" ulx="0" uly="2722">/a ſt</line>
        <line lrx="171" lry="2917" ulx="55" uly="2840">ſ</line>
        <line lrx="175" lry="3029" ulx="9" uly="2943">lennger he</line>
        <line lrx="179" lry="3141" ulx="0" uly="3049">n ſch ich</line>
      </zone>
      <zone lrx="182" lry="3587" type="textblock" ulx="0" uly="3270">
        <line lrx="182" lry="3374" ulx="0" uly="3270">Hißet</line>
        <line lrx="170" lry="3587" ulx="0" uly="3485">Hiſlihin</line>
      </zone>
      <zone lrx="163" lry="3780" type="textblock" ulx="5" uly="3595">
        <line lrx="157" lry="3694" ulx="5" uly="3595">tliet/ .</line>
        <line lrx="163" lry="3780" ulx="119" uly="3718">in</line>
      </zone>
      <zone lrx="1206" lry="621" type="textblock" ulx="1151" uly="614">
        <line lrx="1206" lry="621" ulx="1151" uly="614">——</line>
      </zone>
      <zone lrx="2206" lry="827" type="textblock" ulx="497" uly="718">
        <line lrx="2206" lry="827" ulx="497" uly="718">ein unkeuſcher Menſch bey allen guten und tugend⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2215" lry="1140" type="textblock" ulx="489" uly="822">
        <line lrx="2212" lry="926" ulx="489" uly="822">haften Menſchenr — “</line>
        <line lrx="2215" lry="1040" ulx="580" uly="933">Chriſtoph. Ihre Liebe und Hochachtung.</line>
        <line lrx="2089" lry="1140" ulx="577" uly="1038">Lehrer. Und was trift ihn vor aller Welt?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1808" lry="1245" type="textblock" ulx="581" uly="1142">
        <line lrx="1808" lry="1245" ulx="581" uly="1142">Georg. Verachtung und Schande.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2201" lry="1390" type="textblock" ulx="576" uly="1257">
        <line lrx="2201" lry="1390" ulx="576" uly="1257">Lehrer. Wie lange muß man oft die Schande</line>
      </zone>
      <zone lrx="2203" lry="2642" type="textblock" ulx="480" uly="1360">
        <line lrx="1018" lry="1445" ulx="492" uly="1360">tragen?</line>
        <line lrx="1989" lry="1558" ulx="567" uly="1453">Jakob. Sein Lebelang.</line>
        <line lrx="2197" lry="1681" ulx="568" uly="1575">Lehrer. Und was folgt gemeiniglich auf dieſe</line>
        <line lrx="1623" lry="1777" ulx="489" uly="1680">Schande?</line>
        <line lrx="1925" lry="1900" ulx="569" uly="1786">A. Rege. Armuth und Elend. H</line>
        <line lrx="2192" lry="2001" ulx="570" uly="1893">Lehrer. Und trift das etwa nur eine Perſon?</line>
        <line lrx="2142" lry="2090" ulx="568" uly="1997">A. Rege. Nein, oft gar viele.</line>
        <line lrx="2189" lry="2210" ulx="566" uly="2103">Lehrer. Wenn man nun das bedenkt, wird</line>
        <line lrx="2193" lry="2327" ulx="483" uly="2215">man dadurch zur Unkeuſchheit gereitzt, oder abge⸗</line>
        <line lrx="2125" lry="2409" ulx="480" uly="2313">ſchreckt werden?</line>
        <line lrx="2203" lry="2542" ulx="567" uly="2424">R. Rege. Da wird man abgeſchreckt werden.</line>
        <line lrx="2018" lry="2642" ulx="564" uly="2528">Lehrer. Erfuͤllet euch alſo, liebe Kinder,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2048" lry="3694" type="textblock" ulx="497" uly="2670">
        <line lrx="1922" lry="2778" ulx="560" uly="2670">Um in der Keuſchheit nicht zu wanken,</line>
        <line lrx="1851" lry="2873" ulx="497" uly="2754">Oſt mit dem maͤchtigen Gedanken: .</line>
        <line lrx="1936" lry="2943" ulx="648" uly="2836">Die Unſchuld iſt des Menſchen Gluͤck.</line>
        <line lrx="1735" lry="3019" ulx="565" uly="2912">Einmal verſcherzt und aufgegeben,</line>
        <line lrx="1762" lry="3098" ulx="565" uly="3001">Verlaͤßt ſie auch im ganzen Leben,</line>
        <line lrx="2037" lry="3184" ulx="647" uly="3087">Und keine Reu bringt ſie zuruͤck.</line>
        <line lrx="1996" lry="3267" ulx="564" uly="3168">Denkt oft bey euch: Der Wolluſt Bande</line>
        <line lrx="1992" lry="3357" ulx="565" uly="3250">Sind nicht nur dem Gewiſſen Schande,</line>
        <line lrx="2020" lry="3437" ulx="651" uly="3333">Sie ſind auch vor der Welt ein Spott.</line>
        <line lrx="1751" lry="3518" ulx="566" uly="3418">Und konnt ich auch in Finſterniſſen</line>
        <line lrx="1920" lry="3611" ulx="566" uly="3501">Vor ihr der Unzucht That verſchlieſſen,</line>
        <line lrx="2048" lry="3694" ulx="651" uly="3583">So ſieht und findet mich doch Gott!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2196" lry="3817" type="textblock" ulx="500" uly="3705">
        <line lrx="2196" lry="3817" ulx="500" uly="3705">II. Baͤndch. N Leh⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="206" type="page" xml:id="s_AhI149-2_206">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_206.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1132" lry="682" type="textblock" ulx="973" uly="597">
        <line lrx="1132" lry="682" ulx="973" uly="597">194</line>
      </zone>
      <zone lrx="2723" lry="1925" type="textblock" ulx="953" uly="737">
        <line lrx="2709" lry="831" ulx="1070" uly="737">Lehrer. Woran ſchadet ſich der Menſch durch</line>
        <line lrx="2714" lry="999" ulx="988" uly="848">unkeuſche Begierden und wolluͤſtige Handlungen</line>
        <line lrx="1571" lry="1064" ulx="988" uly="947">noch mehr? *)</line>
        <line lrx="2275" lry="1166" ulx="1077" uly="1035">Madlon. An ſeiner Geſundheit.</line>
        <line lrx="2723" lry="1299" ulx="1075" uly="1178">Lehrer. Das geſchieht auf doppelte Art. Ein⸗</line>
        <line lrx="2716" lry="1377" ulx="953" uly="1296">mal daß er den Leib, den ihm Gott zu einem</line>
        <line lrx="2715" lry="1487" ulx="997" uly="1403">guten und tugendhaften Gebrauche gegeben hat,</line>
        <line lrx="2713" lry="1612" ulx="992" uly="1502">zum Werkzeuge der Wolluſt und zum Sitz ſchaͤnd⸗</line>
        <line lrx="2714" lry="1701" ulx="991" uly="1602">licher Begierden macht; und fuͤrs andre, daß er</line>
        <line lrx="2717" lry="1821" ulx="992" uly="1716">die Geſundheit und Staͤrke deſſelben verdirbt, und</line>
        <line lrx="2381" lry="1925" ulx="994" uly="1828">zernichtet. Behaltet alſo den Gedanken:</line>
      </zone>
      <zone lrx="2428" lry="2199" type="textblock" ulx="1084" uly="1941">
        <line lrx="2388" lry="2028" ulx="1084" uly="1941">Die Wolluſt kuͤrzt des Lebens Tage,</line>
        <line lrx="2388" lry="2109" ulx="1169" uly="1975">Und Seuchen werden ihre Plage,</line>
        <line lrx="2428" lry="2199" ulx="1155" uly="2108">Da Keuſchheit Heil und Leben erbt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2714" lry="2310" type="textblock" ulx="1075" uly="2212">
        <line lrx="2714" lry="2310" ulx="1075" uly="2212">Dieſe Gedanken aber, und die andern Verwah⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2768" lry="2420" type="textblock" ulx="996" uly="2310">
        <line lrx="2768" lry="2420" ulx="996" uly="2310">rungsmittel muͤſſen immer zur rechten Zeit ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2728" lry="3703" type="textblock" ulx="995" uly="2426">
        <line lrx="2718" lry="2526" ulx="995" uly="2426">braucht werden, ehe die Macht der Unkeuſchheit</line>
        <line lrx="2721" lry="2629" ulx="997" uly="2532">uͤberhand genommen hat, und Leib und Seele</line>
        <line lrx="2718" lry="2740" ulx="996" uly="2635">ſchon mit ausſchweifenden Begierden angefuͤllt ſind.</line>
        <line lrx="2716" lry="2837" ulx="995" uly="2746">— Wenn eine Armee einen Feind vor ſich hat,</line>
        <line lrx="2721" lry="2987" ulx="997" uly="2853">und ſich ihm nicht eher widerſetzen wollte, als bis</line>
        <line lrx="2721" lry="3058" ulx="998" uly="2958">er ſchon in ihrem Lager waͤre und ſich feſtgeſetzt</line>
        <line lrx="2725" lry="3221" ulx="996" uly="3052">haͤtte, wuͤrde ſie ihn alsdenn noch ſo leicht bezwin⸗</line>
        <line lrx="1416" lry="3283" ulx="1001" uly="3193">gen koͤnnen?</line>
        <line lrx="1698" lry="3375" ulx="1087" uly="3299">Madlon. Nein.</line>
        <line lrx="2728" lry="3550" ulx="1090" uly="3318">Lehrer. Was muß ſie alſo zu a derhindern ſu⸗</line>
        <line lrx="1285" lry="3682" ulx="1007" uly="3520">chen? 2</line>
        <line lrx="2723" lry="3703" ulx="2556" uly="3614">Chri⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1627" lry="3870" type="textblock" ulx="1065" uly="3797">
        <line lrx="1627" lry="3870" ulx="1065" uly="3797">*) I. Cor. 6, 18.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2751" type="textblock" ulx="3043" uly="2665">
        <line lrx="3180" lry="2751" ulx="3043" uly="2665">ſchen 1</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2639" type="textblock" ulx="3030" uly="713">
        <line lrx="3180" lry="798" ulx="3066" uly="713">Chrig</line>
        <line lrx="3165" lry="897" ulx="3030" uly="827">komme,</line>
        <line lrx="3180" lry="1005" ulx="3087" uly="932">Lehre</line>
        <line lrx="3180" lry="1120" ulx="3044" uly="1044">des Noa</line>
        <line lrx="3177" lry="1233" ulx="3088" uly="1151">Ghriſt</line>
        <line lrx="3180" lry="1336" ulx="3087" uly="1261">Lehre</line>
        <line lrx="3179" lry="1448" ulx="3041" uly="1365">ri</line>
        <line lrx="3180" lry="1558" ulx="3064" uly="1475">Gore</line>
        <line lrx="3180" lry="1657" ulx="3082" uly="1580">Vhre</line>
        <line lrx="3180" lry="1773" ulx="3051" uly="1686">fer</line>
        <line lrx="3180" lry="1876" ulx="3041" uly="1798">e ſen</line>
        <line lrx="3180" lry="1989" ulx="3048" uly="1906">d Vſe</line>
        <line lrx="3180" lry="2096" ulx="3089" uly="2015">kot</line>
        <line lrx="3180" lry="2204" ulx="3083" uly="2124">Lehre</line>
        <line lrx="3180" lry="2319" ulx="3047" uly="2233">erz eind</line>
        <line lrx="3180" lry="2428" ulx="3080" uly="2345">R</line>
        <line lrx="3116" lry="2535" ulx="3058" uly="2454">en.</line>
        <line lrx="3180" lry="2639" ulx="3085" uly="2560">Lehrte</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3736" type="textblock" ulx="3059" uly="2781">
        <line lrx="3180" lry="2874" ulx="3079" uly="2781">XNe</line>
        <line lrx="3160" lry="2965" ulx="3061" uly="2875">un</line>
        <line lrx="3180" lry="3079" ulx="3102" uly="2997">Lohr⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="3189" ulx="3067" uly="3106">lcch ſe</line>
        <line lrx="3180" lry="3293" ulx="3076" uly="3215">afen</line>
        <line lrx="3179" lry="3407" ulx="3072" uly="3330">t un</line>
        <line lrx="3174" lry="3523" ulx="3072" uly="3440">genit</line>
        <line lrx="3180" lry="3620" ulx="3066" uly="3546">mal a</line>
        <line lrx="3180" lry="3736" ulx="3059" uly="3654">cdulhe</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="207" type="page" xml:id="s_AhI149-2_207">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_207.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="196" lry="788" type="textblock" ulx="0" uly="695">
        <line lrx="196" lry="788" ulx="0" uly="695">Prſc dncch</line>
      </zone>
      <zone lrx="158" lry="897" type="textblock" ulx="0" uly="809">
        <line lrx="158" lry="897" ulx="0" uly="809">andlunga</line>
      </zone>
      <zone lrx="220" lry="1336" type="textblock" ulx="7" uly="1146">
        <line lrx="220" lry="1218" ulx="16" uly="1146">At. E-</line>
        <line lrx="205" lry="1336" ulx="7" uly="1257"> inen</line>
      </zone>
      <zone lrx="137" lry="1558" type="textblock" ulx="0" uly="1365">
        <line lrx="137" lry="1446" ulx="0" uly="1365">hen Kr ,</line>
        <line lrx="127" lry="1558" ulx="0" uly="1467">ſand⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="171" lry="1669" type="textblock" ulx="10" uly="1584">
        <line lrx="171" lry="1669" ulx="10" uly="1584"> Ms re.</line>
      </zone>
      <zone lrx="137" lry="1778" type="textblock" ulx="0" uly="1683">
        <line lrx="137" lry="1778" ulx="0" uly="1683">tht d</line>
      </zone>
      <zone lrx="130" lry="3148" type="textblock" ulx="0" uly="1952">
        <line lrx="116" lry="2265" ulx="6" uly="2185">Nnß</line>
        <line lrx="113" lry="2384" ulx="3" uly="2306">N G</line>
        <line lrx="129" lry="2485" ulx="0" uly="2401">Uuſchn</line>
        <line lrx="129" lry="2590" ulx="0" uly="2509">1 Ecd</line>
        <line lrx="120" lry="2695" ulx="0" uly="2619">in.</line>
        <line lrx="123" lry="2814" ulx="0" uly="2730">N/</line>
        <line lrx="130" lry="2930" ulx="0" uly="2834">s di</line>
        <line lrx="128" lry="3035" ulx="10" uly="2947">ſpees</line>
        <line lrx="127" lry="3148" ulx="0" uly="3059">lepvin⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="127" lry="3475" type="textblock" ulx="0" uly="3383">
        <line lrx="127" lry="3475" ulx="0" uly="3383">han ſr</line>
      </zone>
      <zone lrx="2179" lry="638" type="textblock" ulx="1136" uly="527">
        <line lrx="2179" lry="638" ulx="1136" uly="527">— 195</line>
      </zone>
      <zone lrx="2189" lry="1743" type="textblock" ulx="461" uly="668">
        <line lrx="2189" lry="849" ulx="555" uly="668">Chriſtoph. Daß der Feind nicht ins Lager</line>
        <line lrx="720" lry="877" ulx="474" uly="803">komme.</line>
        <line lrx="2184" lry="1080" ulx="560" uly="849">Lehrer. Und was iſt dabey noͤthig, — beſendert</line>
        <line lrx="890" lry="1102" ulx="471" uly="1018">des Rachts?</line>
        <line lrx="1998" lry="1213" ulx="553" uly="1073">Chriſtoph. Sie muß wachſam ſeyn. 8</line>
        <line lrx="2179" lry="1313" ulx="552" uly="1230">Lehrer. Und ſo bald ſie merkt, daß der Feind</line>
        <line lrx="2028" lry="1425" ulx="465" uly="1330">ihr zu nahe koͤmmt, was muß da geſchehen?</line>
        <line lrx="2007" lry="1538" ulx="541" uly="1444">Georg. Sie muß ſich gleich widerſetzen.</line>
        <line lrx="2172" lry="1635" ulx="544" uly="1538">Lehrer. Nun, die Unkeuſchheit iſt auch ein</line>
        <line lrx="2169" lry="1743" ulx="461" uly="1652">großer Feind unſerer Gluͤckſeligkeit; was muͤſſen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2169" lry="1895" type="textblock" ulx="409" uly="1757">
        <line lrx="2169" lry="1895" ulx="409" uly="1757">wir alſo thun, wenn wir von ihm nicht uͤberfallen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2228" lry="3796" type="textblock" ulx="435" uly="1869">
        <line lrx="1366" lry="1950" ulx="457" uly="1869">und beſiegt werden wollen?</line>
        <line lrx="1940" lry="2078" ulx="540" uly="1931">Jakob. Wir muͤſſen auch wachſam ſeyn.</line>
        <line lrx="2163" lry="2178" ulx="490" uly="2084">Lehrer. Und wenn wir merken, daß er in unſet</line>
        <line lrx="1324" lry="2276" ulx="452" uly="2192">Herz eindringen wolle? —</line>
        <line lrx="2162" lry="2449" ulx="535" uly="2247">A. Rege. So muͤſſen wir uns gleich widerſe⸗</line>
        <line lrx="855" lry="2495" ulx="455" uly="2386">tzen.</line>
        <line lrx="2156" lry="2606" ulx="533" uly="2445">Lehrer. Was werden wir davon fuͤr Vortheil</line>
        <line lrx="1905" lry="2709" ulx="445" uly="2617">haben, wenn wir uns bald widerſetzen?</line>
        <line lrx="2148" lry="2888" ulx="528" uly="2730">A. Rege. Wir werden ihn deſto eher bczwingen</line>
        <line lrx="688" lry="2907" ulx="444" uly="2826">koͤnnen.</line>
        <line lrx="2152" lry="3040" ulx="529" uly="2877">Lehrer. Alſo werder auch recht wachſam uͤber</line>
        <line lrx="2152" lry="3140" ulx="441" uly="3045">euch ſelbſt und uber eure Unſchuld. Seyd immer</line>
        <line lrx="2217" lry="3248" ulx="443" uly="3156">aufmerkſam auf das, was ſich in euren Herzen re⸗</line>
        <line lrx="2148" lry="3367" ulx="440" uly="3268">get, und ſobald ihr ſindet, daß es zu etwas Boͤſen</line>
        <line lrx="2228" lry="3465" ulx="445" uly="3375">geneigt ſey, ſo ſuchet dieſe Neigung gleich das erſte⸗</line>
        <line lrx="2150" lry="3574" ulx="443" uly="3480">mal auszurotten, ſonſt, wenn ihr ſie erſt einmal</line>
        <line lrx="2205" lry="3757" ulx="435" uly="3582">geduldet „oder gar F unterſtützt und befoͤrdert habet,</line>
        <line lrx="2141" lry="3796" ulx="1397" uly="3712">N 2 ſo</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="208" type="page" xml:id="s_AhI149-2_208">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_208.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1139" lry="660" type="textblock" ulx="988" uly="555">
        <line lrx="1139" lry="660" ulx="988" uly="555">196</line>
      </zone>
      <zone lrx="2710" lry="816" type="textblock" ulx="1001" uly="714">
        <line lrx="2710" lry="816" ulx="1001" uly="714">ſo wirds euch ſchwer werden, ſie wieder zu unter⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2718" lry="1134" type="textblock" ulx="999" uly="820">
        <line lrx="2710" lry="913" ulx="999" uly="820">druͤcken, denn auch der Eifer, ſie zu unterdruͤcken,</line>
        <line lrx="2718" lry="1029" ulx="1006" uly="932">wird das andre und drittemal nicht mehr ſo groß</line>
        <line lrx="2717" lry="1134" ulx="1002" uly="1036">ſeyn, als das erſtemal. Wenn ihr an dem Ab⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2762" lry="1242" type="textblock" ulx="1008" uly="1134">
        <line lrx="2762" lry="1242" ulx="1008" uly="1134">hange eines Berges ſteht, ſo koͤnnt ihr euch bey</line>
      </zone>
      <zone lrx="2724" lry="1662" type="textblock" ulx="944" uly="1247">
        <line lrx="2715" lry="1339" ulx="1005" uly="1247">dem erſten Schritte noch halten, wenn ihr wollt, aber</line>
        <line lrx="2721" lry="1460" ulx="944" uly="1355">wenn ihr einmal anfangt, herab zu laufen, ſo werdet ihr</line>
        <line lrx="2718" lry="1576" ulx="998" uly="1451">immer ſchneller laufen muͤſſen, und immer weniger im</line>
        <line lrx="2724" lry="1662" ulx="1012" uly="1572">Stande ſeyn, ſtille zu ſtehen. So iſts auch, wenn</line>
      </zone>
      <zone lrx="2766" lry="1773" type="textblock" ulx="1018" uly="1673">
        <line lrx="2766" lry="1773" ulx="1018" uly="1673">man einmal dem Laſter nachgegeben hat, der Weg</line>
      </zone>
      <zone lrx="2726" lry="1989" type="textblock" ulx="1017" uly="1787">
        <line lrx="2726" lry="1889" ulx="1017" uly="1787">deſſelben geht bergab, jeder Schritt, den man vor⸗</line>
        <line lrx="2724" lry="1989" ulx="1022" uly="1892">waͤrts thut, erſchweret das Stilleſtehen, und man</line>
      </zone>
      <zone lrx="2729" lry="2101" type="textblock" ulx="1022" uly="1994">
        <line lrx="2729" lry="2101" ulx="1022" uly="1994">ſtuͤrzt immer tiefer herab. Laſſet alſo niemals der</line>
      </zone>
      <zone lrx="2596" lry="2568" type="textblock" ulx="1023" uly="2102">
        <line lrx="2375" lry="2214" ulx="1023" uly="2102">Unkeuſchheit einige Gewalt uͤber euch.</line>
        <line lrx="2436" lry="2326" ulx="1111" uly="2219">Erwacht ihr Trieb, euch zu bekaͤmpfen,</line>
        <line lrx="2596" lry="2396" ulx="1089" uly="2301">So wacht anch ihr, ihn fruͤh zu daͤmpfen,</line>
        <line lrx="2337" lry="2480" ulx="1199" uly="2391">Eh' er die Freyheit euch verwehrt!</line>
        <line lrx="2234" lry="2568" ulx="1115" uly="2472">Ihn bald in der Geburt erſticken,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2739" lry="3593" type="textblock" ulx="952" uly="2546">
        <line lrx="2584" lry="2654" ulx="1114" uly="2546">Iſt leicht; ſchwer iſt's, ihn unterdruͤcken,</line>
        <line lrx="2719" lry="2741" ulx="1200" uly="2635">Wenn ihn das Herz zuvor genaͤhrt. M</line>
        <line lrx="2735" lry="2839" ulx="1024" uly="2739">WDenn man einen Feind hat, den man nicht al⸗</line>
        <line lrx="2736" lry="2967" ulx="1025" uly="2844">lein zu beſiegen ſich getraut, was kann man da noch</line>
        <line lrx="2739" lry="3157" ulx="952" uly="3059">=Madlon. Man kann bey andern Hilfe ſuchen.</line>
        <line lrx="2739" lry="3269" ulx="1115" uly="3168">Lehrer. Das kann man auch im Kampfe gegen</line>
        <line lrx="2738" lry="3394" ulx="1033" uly="3274">das Laſter. — Wen koͤnnen wir um Hilfe gegen die</line>
        <line lrx="2583" lry="3484" ulx="1029" uly="3397">Unkeuſchheit noch anrufen?</line>
        <line lrx="2158" lry="3593" ulx="1122" uly="3502">Chriſtoph. Den lieben Gott.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2743" lry="3789" type="textblock" ulx="2596" uly="3706">
        <line lrx="2743" lry="3789" ulx="2596" uly="3706">Leh⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="209" type="page" xml:id="s_AhI149-2_209">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_209.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="104" lry="2075" type="textblock" ulx="0" uly="703">
        <line lrx="86" lry="765" ulx="0" uly="703">a:</line>
        <line lrx="103" lry="994" ulx="6" uly="917">ſ g</line>
        <line lrx="99" lry="1090" ulx="0" uly="1024">en A⸗</line>
        <line lrx="103" lry="1210" ulx="2" uly="1130">ch</line>
        <line lrx="104" lry="1315" ulx="0" uly="1239">t,aber</line>
        <line lrx="100" lry="1426" ulx="0" uly="1347">Nriße</line>
        <line lrx="91" lry="1540" ulx="0" uly="1458">win</line>
        <line lrx="103" lry="1642" ulx="7" uly="1578">„venn</line>
        <line lrx="92" lry="1847" ulx="0" uly="1795">a dor⸗</line>
        <line lrx="97" lry="1962" ulx="0" uly="1899"> war</line>
        <line lrx="103" lry="2075" ulx="0" uly="2001">s Ne</line>
      </zone>
      <zone lrx="104" lry="2948" type="textblock" ulx="41" uly="2851">
        <line lrx="104" lry="2948" ulx="41" uly="2851">nech</line>
      </zone>
      <zone lrx="105" lry="3394" type="textblock" ulx="0" uly="3075">
        <line lrx="102" lry="3171" ulx="7" uly="3075">ſchen.</line>
        <line lrx="105" lry="3277" ulx="30" uly="3196">Wen</line>
        <line lrx="103" lry="3394" ulx="0" uly="3292">gen i</line>
      </zone>
      <zone lrx="1480" lry="531" type="textblock" ulx="1456" uly="524">
        <line lrx="1480" lry="531" ulx="1456" uly="524">n</line>
      </zone>
      <zone lrx="2226" lry="1648" type="textblock" ulx="467" uly="581">
        <line lrx="2187" lry="727" ulx="548" uly="581">Lehrer. Da koͤnnt ihr alſo auch ſleißig beten: *)</line>
        <line lrx="2186" lry="836" ulx="554" uly="746">Herr Gott Vater, und Herr meines Lebens!</line>
        <line lrx="2188" lry="963" ulx="477" uly="842">Behuüͤte mich vor unzuͤchtigem Geſichte, und</line>
        <line lrx="2186" lry="1061" ulx="472" uly="958">wende von mir alle boͤſe Luͤſte. Laß mich</line>
        <line lrx="2189" lry="1165" ulx="478" uly="1069">nicht in Schlemmen und Unkeuſchheit gera⸗</line>
        <line lrx="2186" lry="1268" ulx="470" uly="1172">then; und behuͤte mich vor unverſchaͤmten</line>
        <line lrx="737" lry="1378" ulx="472" uly="1297">HBerzen.</line>
        <line lrx="2226" lry="1488" ulx="549" uly="1365">Dieſen Wunſch thut oft und ernſtlich zu Gott,</line>
        <line lrx="2193" lry="1648" ulx="467" uly="1496">ſo werdet ihr durch ſeine Hilfe alles Boͤſe deſto leich⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1316" lry="1698" type="textblock" ulx="430" uly="1608">
        <line lrx="1316" lry="1698" ulx="430" uly="1608">ter uͤberwinden koͤnnen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1965" lry="2219" type="textblock" ulx="502" uly="1672">
        <line lrx="1881" lry="1841" ulx="502" uly="1672">Wollt ihr entfliehn der Wolluſt Pfade,</line>
        <line lrx="1941" lry="1878" ulx="567" uly="1797">So wacht und rufet Gott um Gnade,</line>
        <line lrx="1748" lry="1960" ulx="640" uly="1884">Um Weisheit in Verſuchung an.</line>
        <line lrx="1943" lry="2046" ulx="559" uly="1963">Erzittert vor dem erſten Schrite,</line>
        <line lrx="1965" lry="2125" ulx="642" uly="2042">Mit ihm ſind auch die andern Tritte</line>
        <line lrx="1647" lry="2219" ulx="593" uly="2133">Zu einem neuen Fall gethan.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2199" lry="2528" type="textblock" ulx="467" uly="2325">
        <line lrx="2199" lry="2528" ulx="467" uly="2325">Etwas vom Kalender „und der Zeitrechnung</line>
      </zone>
      <zone lrx="1554" lry="2656" type="textblock" ulx="1119" uly="2508">
        <line lrx="1554" lry="2656" ulx="1119" uly="2508">uͤberhaupt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2281" lry="3738" type="textblock" ulx="476" uly="2630">
        <line lrx="2205" lry="2790" ulx="528" uly="2630">Unter der Chronologie oder zeitrechnung ver⸗</line>
        <line lrx="2203" lry="2897" ulx="476" uly="2740">ſt ht man die Wiſſenſchaft von der Ausmeſſung und</line>
        <line lrx="2210" lry="3010" ulx="482" uly="2915">Einthelung der Zeit. Dieſe geſchiehet nach der</line>
        <line lrx="2210" lry="3107" ulx="476" uly="3020">Bewegung der Himmelskoͤrper, inſonderheit aber</line>
        <line lrx="1476" lry="3203" ulx="482" uly="3123">der Sonne und des Mondes.</line>
        <line lrx="2281" lry="3327" ulx="565" uly="3196">Die Zeit, in welcher die Sonne, nach der ge⸗</line>
        <line lrx="2217" lry="3429" ulx="483" uly="3347">meinen Bewegung einmal um unſre Erde herum⸗</line>
        <line lrx="1933" lry="3542" ulx="483" uly="3448">koͤmmt, wird ein Tag genannt.</line>
        <line lrx="2215" lry="3653" ulx="2095" uly="3561">Ein</line>
        <line lrx="1206" lry="3738" ulx="544" uly="3664">*) Sirach, 23, 4—6.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="210" type="page" xml:id="s_AhI149-2_210">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_210.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2123" lry="570" type="textblock" ulx="1706" uly="542">
        <line lrx="2123" lry="570" ulx="1706" uly="542">mmnm —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2728" lry="2468" type="textblock" ulx="944" uly="604">
        <line lrx="2724" lry="763" ulx="1099" uly="604">Ein Tag wird in 24 Theile eingetheilt, welche</line>
        <line lrx="2725" lry="858" ulx="1013" uly="775">man Stunden heißt. Jede Stunde wird wieder</line>
        <line lrx="2728" lry="965" ulx="1014" uly="863">in ſechzig gleiche Theile, welche Minuten genannt</line>
        <line lrx="2725" lry="1075" ulx="944" uly="982">werden, jede Minute in ſechzig Sekunden, und</line>
        <line lrx="2725" lry="1175" ulx="1010" uly="1086">jede Sekunde in ſechzig Tertien eingetheilt. Dieſe</line>
        <line lrx="2725" lry="1284" ulx="1016" uly="1196">Eintheilung der Tage in Stunden, Minuten u. ſ. w.</line>
        <line lrx="2724" lry="1398" ulx="1013" uly="1302">wird nach der Bewegung des Schattens vom Zei⸗</line>
        <line lrx="2725" lry="1502" ulx="1010" uly="1400">ger einer Sonnenuhr, oder ſonſt nach einer Waſſer⸗</line>
        <line lrx="2728" lry="1603" ulx="1012" uly="1511">Sand⸗oder Raͤderuhr beſtimmt. Der Anfang ei⸗</line>
        <line lrx="2725" lry="1707" ulx="1012" uly="1624">nes Tages und der Stunden deſſelben, iſt bey den</line>
        <line lrx="2722" lry="1837" ulx="1010" uly="1710">Aſtronomen der Mittag, oder der Augenblick, in</line>
        <line lrx="2725" lry="1928" ulx="1012" uly="1842">welchem der Mittelpunkt der Sonne durch den</line>
        <line lrx="2727" lry="2049" ulx="953" uly="1953">Mittagskreis gehet, von welchem ſie bis zu dem</line>
        <line lrx="2726" lry="2164" ulx="1008" uly="2054">folgenden Mittage 24 Stunden in einem fortzaͤh⸗</line>
        <line lrx="2722" lry="2256" ulx="1006" uly="2166">len. Im gemeinen Leben aber fangen die meiſten</line>
        <line lrx="2725" lry="2360" ulx="1007" uly="2263">Europaͤer den Tag, und die Stunden von der Mit⸗</line>
        <line lrx="2719" lry="2468" ulx="1007" uly="2380">ternacht an, von welcher ſie bis zu dem folgenden</line>
      </zone>
      <zone lrx="2740" lry="2574" type="textblock" ulx="1010" uly="2485">
        <line lrx="2740" lry="2574" ulx="1010" uly="2485">Mittage zwoͤlf Stunden, und von da, bis zur</line>
      </zone>
      <zone lrx="2723" lry="3104" type="textblock" ulx="945" uly="2588">
        <line lrx="2721" lry="2699" ulx="1012" uly="2588">naͤchſten Mitternacht wieder zwoͤlf Stunden zaͤhlen.</line>
        <line lrx="2722" lry="2785" ulx="1006" uly="2697">Die Tuͤrken fangen den Tag eine Viertelſtunde</line>
        <line lrx="2723" lry="2895" ulx="1000" uly="2796">nach dem Untergange der Sonne an, von da ſie</line>
        <line lrx="2719" lry="3007" ulx="1001" uly="2913">zwoͤlf gleiche Stunden, und wenn dieſe verſoſſen,</line>
        <line lrx="2717" lry="3104" ulx="945" uly="3021">wieder eben ſo viel, bis zu dem folgenden Abend</line>
      </zone>
      <zone lrx="2828" lry="3217" type="textblock" ulx="960" uly="3093">
        <line lrx="2828" lry="3217" ulx="960" uly="3093">zaͤhlen. Die alten Babylonier und verſchiedene</line>
      </zone>
      <zone lrx="2721" lry="3433" type="textblock" ulx="995" uly="3227">
        <line lrx="2721" lry="3331" ulx="996" uly="3227">andre Morgenlaͤnder fiengen den Tag vom Auf⸗</line>
        <line lrx="2719" lry="3433" ulx="995" uly="3336">gange der Sonne an, und zaͤhlten 24 Stunden,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2793" lry="3536" type="textblock" ulx="994" uly="3447">
        <line lrx="2793" lry="3536" ulx="994" uly="3447">bis zum folgenden Morgen. Die Juden fangen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2717" lry="3751" type="textblock" ulx="989" uly="3553">
        <line lrx="2717" lry="3695" ulx="989" uly="3553">den Tag vom Untergange der Sonne an, und</line>
        <line lrx="2698" lry="3751" ulx="2569" uly="3664">zaͤh⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="211" type="page" xml:id="s_AhI149-2_211">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_211.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="182" lry="3815" type="textblock" ulx="0" uly="780">
        <line lrx="173" lry="854" ulx="12" uly="780">wird vade</line>
        <line lrx="182" lry="969" ulx="0" uly="897">len genennt</line>
        <line lrx="177" lry="1076" ulx="0" uly="1003">men, und</line>
        <line lrx="179" lry="1188" ulx="3" uly="1103">het. Deeſ</line>
        <line lrx="177" lry="1294" ulx="0" uly="1224">Men , ſ d.</line>
        <line lrx="168" lry="1404" ulx="0" uly="1326">bon Ni</line>
        <line lrx="156" lry="1508" ulx="0" uly="1435">ma Deſtt⸗</line>
        <line lrx="166" lry="1623" ulx="0" uly="1544">Apfang i⸗</line>
        <line lrx="167" lry="1726" ulx="4" uly="1647">y ley den</line>
        <line lrx="154" lry="1945" ulx="10" uly="1869">Nurch den</line>
        <line lrx="158" lry="2063" ulx="1" uly="1984">de n den</line>
        <line lrx="148" lry="2169" ulx="0" uly="2084">n ſerhch⸗</line>
        <line lrx="134" lry="2273" ulx="1" uly="2198"> neſien</line>
        <line lrx="135" lry="2380" ulx="0" uly="2305">der Mi⸗</line>
        <line lrx="142" lry="2501" ulx="6" uly="2418">ſelgenden</line>
        <line lrx="139" lry="2607" ulx="8" uly="2531">bis</line>
        <line lrx="124" lry="2720" ulx="0" uly="2632"> ifi.</line>
        <line lrx="126" lry="2816" ulx="0" uly="2743">atunde</line>
        <line lrx="133" lry="2929" ulx="0" uly="2848">a Nſe</line>
        <line lrx="131" lry="3041" ulx="0" uly="2962">etſoſen,</line>
        <line lrx="126" lry="3150" ulx="0" uly="3070"> Nend</line>
        <line lrx="132" lry="3271" ulx="0" uly="3187">rſcicden</line>
        <line lrx="132" lry="3366" ulx="3" uly="3284">in Uuf⸗</line>
        <line lrx="128" lry="3478" ulx="0" uly="3406">tunden,</line>
        <line lrx="122" lry="3595" ulx="0" uly="3518">fange</line>
        <line lrx="48" lry="3714" ulx="0" uly="3654">/</line>
        <line lrx="89" lry="3815" ulx="43" uly="3726">4</line>
      </zone>
      <zone lrx="2268" lry="848" type="textblock" ulx="545" uly="640">
        <line lrx="2268" lry="757" ulx="549" uly="640">zaͤhlen von dieſer Zeit bis zum Aufgange der Sonne</line>
        <line lrx="2265" lry="848" ulx="545" uly="760">zwoͤlf Stunden, und eben ſo viel vom Aufgange</line>
      </zone>
      <zone lrx="2263" lry="958" type="textblock" ulx="472" uly="864">
        <line lrx="2263" lry="958" ulx="472" uly="864">bis zum Untergange der Sonne; folglich ſind ihre</line>
      </zone>
      <zone lrx="2268" lry="2368" type="textblock" ulx="523" uly="964">
        <line lrx="2262" lry="1101" ulx="544" uly="964">Stunden am Tage laͤnger oder kuͤrzer, als die</line>
        <line lrx="2258" lry="1239" ulx="546" uly="1072">Stunden der Nacht, ſo oft der Tag laͤnger oder</line>
        <line lrx="1333" lry="1351" ulx="543" uly="1185">ruczer iſt als die Racht.</line>
        <line lrx="2263" lry="1486" ulx="615" uly="1293">Eine Zeit von 7 Tagen wird eine Woche ge⸗</line>
        <line lrx="2257" lry="1593" ulx="535" uly="1495">nannt. Die Anordnung dieſer kleinen Periode iſt</line>
        <line lrx="2255" lry="1717" ulx="534" uly="1621">das aͤlteſte Zeitmaaß, deſſen ſich die Menſchen au⸗</line>
        <line lrx="2254" lry="1819" ulx="532" uly="1735">ßer dem Tage und der Nacht bedient haben. Von</line>
        <line lrx="2248" lry="1923" ulx="525" uly="1843">undenklichen Zeiten her war ſie faſt unter allen</line>
        <line lrx="2254" lry="2036" ulx="531" uly="1950">Voͤlkern im Gebrauch, und bey jedem hatte ſie</line>
        <line lrx="2260" lry="2151" ulx="527" uly="2048">eine und eben dieſelbe Einrichtung. Dieſe ſo auf⸗</line>
        <line lrx="2256" lry="2255" ulx="524" uly="2131">fallende Gleichfoͤrmigkeit macht es ſehr wahrſchein⸗</line>
        <line lrx="2268" lry="2368" ulx="523" uly="2274">lich, daß eine, unter den Voͤlkerſchaften fortge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1525" lry="1332" type="textblock" ulx="1487" uly="1290">
        <line lrx="1525" lry="1332" ulx="1487" uly="1290">*</line>
      </zone>
      <zone lrx="2253" lry="2576" type="textblock" ulx="451" uly="2381">
        <line lrx="2253" lry="2474" ulx="451" uly="2381">pflanzte Nachricht von den Tagewerken der Schoͤ⸗</line>
        <line lrx="2248" lry="2576" ulx="461" uly="2492">pfung zu dieſem faſt allgemeinen Zeitnaaße von</line>
      </zone>
      <zone lrx="2251" lry="3227" type="textblock" ulx="516" uly="2594">
        <line lrx="2250" lry="2681" ulx="521" uly="2594">ſieben Tagen, den erſten Anlaß gegeben habe.</line>
        <line lrx="2246" lry="2788" ulx="525" uly="2700">Die Tage in der Woche haben ihre deutſchen</line>
        <line lrx="2242" lry="2897" ulx="518" uly="2812">Benennungen, theils von den Namen der Pla⸗</line>
        <line lrx="2251" lry="3006" ulx="516" uly="2920">neten, von denen man ſonſt glaubte, daß ſie dieſe</line>
        <line lrx="2246" lry="3158" ulx="516" uly="3019">Tage regierten, theils von andern Umſtaͤnden</line>
        <line lrx="1673" lry="3227" ulx="519" uly="3136">bekommen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1536" lry="3297" type="textblock" ulx="1244" uly="3180">
        <line lrx="1536" lry="3256" ulx="1244" uly="3180">* „*</line>
        <line lrx="1512" lry="3297" ulx="1364" uly="3257">X</line>
      </zone>
      <zone lrx="2256" lry="3729" type="textblock" ulx="513" uly="3306">
        <line lrx="2253" lry="3411" ulx="602" uly="3306">Die Monate werden in Sonnen⸗ und Mon⸗</line>
        <line lrx="2236" lry="3525" ulx="518" uly="3430">denmonate eingetheilt. Ein Sonnenmonat iſt</line>
        <line lrx="2240" lry="3654" ulx="513" uly="3550">die Zeit, in welcher die Sonne eines von den oben</line>
        <line lrx="2256" lry="3729" ulx="2153" uly="3673">er⸗</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="212" type="page" xml:id="s_AhI149-2_212">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_212.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2055" lry="548" type="textblock" ulx="951" uly="480">
        <line lrx="2055" lry="548" ulx="951" uly="480">200 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1670" lry="542" type="textblock" ulx="1645" uly="535">
        <line lrx="1670" lry="542" ulx="1645" uly="535">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2656" lry="2879" type="textblock" ulx="900" uly="587">
        <line lrx="2652" lry="743" ulx="957" uly="587">erklaͤrten Zeichen des Thierkreiſes durchlaͤuft, ob</line>
        <line lrx="2653" lry="861" ulx="936" uly="742">ſolche gleich nicht ganz genau mit dem Eintritte</line>
        <line lrx="2654" lry="954" ulx="955" uly="849">der Sonne in ein neues Zeichen angefangen oder</line>
        <line lrx="2654" lry="1065" ulx="955" uly="960">geendiget werden. Benennung und Anzahl der</line>
        <line lrx="2596" lry="1177" ulx="937" uly="1060">Tage derſelben, ſind aus dem Kalender bekannt.</line>
        <line lrx="2656" lry="1275" ulx="1038" uly="1173">Ein Mondenmonat iſt die Zeit von einem</line>
        <line lrx="2654" lry="1387" ulx="900" uly="1279">Neumonde bis zum naͤchſtfolgenden, welche 29</line>
        <line lrx="2651" lry="1564" ulx="903" uly="1386">Tage, 12 Stunden, 44 Minnten, 3 Sekunden</line>
        <line lrx="1677" lry="1582" ulx="945" uly="1488">enthaͤlt.</line>
        <line lrx="2649" lry="1700" ulx="1028" uly="1568">Die Jahre werden ebenfalls in Sonnen⸗ und</line>
        <line lrx="2653" lry="1818" ulx="942" uly="1712">Mondenjahre eingetheilt. Ein Sonnenjahr iſt</line>
        <line lrx="2652" lry="1927" ulx="939" uly="1825">eine Zeit von zwoͤff Sonnenmonaten, oder die</line>
        <line lrx="2643" lry="2040" ulx="935" uly="1931">Zeit, in welcher die Erde die Sonne umlaͤuft,</line>
        <line lrx="2644" lry="2135" ulx="936" uly="2040">welche Zeit man, wie oben angefuͤhrt, auf 365</line>
        <line lrx="2649" lry="2244" ulx="933" uly="2141">Tage, 5 Skunden, 49 Minuten (oder noch ge⸗</line>
        <line lrx="2649" lry="2358" ulx="930" uly="2259">nauer, 48 Minuten, 37 Sekunden) ſetzt. Da</line>
        <line lrx="2650" lry="2458" ulx="929" uly="2363">aber ein neues Jahr mit dem Anfange eines gan⸗</line>
        <line lrx="2649" lry="2565" ulx="924" uly="2471">zen Tages, folglich bey uns um Mitternacht ange⸗</line>
        <line lrx="2644" lry="2671" ulx="925" uly="2579">fangen werden muß, ſo werden von der Laͤnge deſ⸗</line>
        <line lrx="2640" lry="2769" ulx="920" uly="2675">ſelben dies Stunden, 48 Minuten, 37 Sckunden</line>
        <line lrx="2641" lry="2879" ulx="920" uly="2783">weggelaſſen. Dieſe machen in 4 Jahren 23 Stun⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2722" lry="2995" type="textblock" ulx="914" uly="2895">
        <line lrx="2722" lry="2995" ulx="914" uly="2895">den, 14 Minuten, 28 Sekunden aus. Daher</line>
      </zone>
      <zone lrx="2640" lry="3535" type="textblock" ulx="871" uly="3002">
        <line lrx="2633" lry="3110" ulx="871" uly="3002">wird alle 4 Jahre nach dem 28ten Februar 1 Tag</line>
        <line lrx="2640" lry="3212" ulx="913" uly="3110">eingeſchaltet, da denn dieſer Monat 29 Tage, folg⸗</line>
        <line lrx="2639" lry="3314" ulx="909" uly="3219">lich das Jahr 366 Tage enthaͤlt, und ein Schalt⸗</line>
        <line lrx="2635" lry="3418" ulx="883" uly="3322">jahr genennet wird. Da aber alle 4 Jahre ein</line>
        <line lrx="2620" lry="3535" ulx="902" uly="3434">ganzer Tag, folglich 4½ Minuten, 32 Sckunden,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2649" lry="3711" type="textblock" ulx="896" uly="3536">
        <line lrx="2649" lry="3711" ulx="896" uly="3536">zu viel eingeſchaltet werden, welches in 100 Jahren</line>
      </zone>
      <zone lrx="2614" lry="3754" type="textblock" ulx="2486" uly="3682">
        <line lrx="2614" lry="3754" ulx="2486" uly="3682">wie⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3173" lry="737" type="textblock" ulx="2948" uly="638">
        <line lrx="3173" lry="737" ulx="2948" uly="638">ider 19</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3012" type="textblock" ulx="2999" uly="766">
        <line lrx="3180" lry="852" ulx="3009" uly="766">bettagt,</line>
        <line lrx="3178" lry="961" ulx="3017" uly="877">auogeleſen</line>
        <line lrx="3180" lry="1072" ulx="3017" uly="991">durch diſe</line>
        <line lrx="3180" lry="1180" ulx="3023" uly="1100">Wwiher iu</line>
        <line lrx="3180" lry="1287" ulx="3025" uly="1211">Miputen,</line>
        <line lrx="3180" lry="1386" ulx="3047" uly="1317">G on</line>
        <line lrx="3180" lry="1505" ulx="2999" uly="1430">onaten,</line>
        <line lrx="3180" lry="1602" ulx="3003" uly="1533">49 Mmnuten</line>
        <line lrx="3180" lry="1718" ulx="3006" uly="1641">en Nen.</line>
        <line lrx="3179" lry="1828" ulx="3032" uly="1747">Eint Koo</line>
        <line lrx="3180" lry="1931" ulx="3004" uly="1850">ſen de</line>
        <line lrx="3180" lry="2049" ulx="3011" uly="1965">lat, die fo</line>
        <line lrx="3147" lry="2155" ulx="3009" uly="2069"> ahlen.</line>
        <line lrx="3180" lry="2266" ulx="3045" uly="2185">1) Nie</line>
        <line lrx="3180" lry="2369" ulx="3006" uly="2285">ſeng der V.</line>
        <line lrx="3130" lry="2477" ulx="3017" uly="2390">Cfdng.</line>
        <line lrx="3180" lry="2582" ulx="3053" uly="2509">2) Ne</line>
        <line lrx="3180" lry="2696" ulx="3013" uly="2611">Net der</line>
        <line lrx="3180" lry="2817" ulx="3017" uly="2733">NGd 2</line>
        <line lrx="3180" lry="3012" ulx="3043" uly="2933">Maan</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3136" type="textblock" ulx="3050" uly="3052">
        <line lrx="3180" lry="3136" ulx="3050" uly="3052">eſchahe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3578" type="textblock" ulx="3060" uly="3273">
        <line lrx="3180" lry="3353" ulx="3101" uly="3273">En;</line>
        <line lrx="3180" lry="3475" ulx="3064" uly="3380">eins be</line>
        <line lrx="3180" lry="3578" ulx="3060" uly="3498">Und de</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="213" type="page" xml:id="s_AhI149-2_213">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_213.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="178" lry="819" type="textblock" ulx="1" uly="642">
        <line lrx="178" lry="819" ulx="1" uly="642">tdlin e</line>
      </zone>
      <zone lrx="190" lry="1490" type="textblock" ulx="0" uly="783">
        <line lrx="182" lry="944" ulx="0" uly="783">* i</line>
        <line lrx="166" lry="1160" ulx="46" uly="1080"> bekannt.</line>
        <line lrx="190" lry="1273" ulx="0" uly="1203">von einen</line>
        <line lrx="181" lry="1390" ulx="19" uly="1312">llhe 29</line>
        <line lrx="168" lry="1490" ulx="0" uly="1417">Saunden</line>
      </zone>
      <zone lrx="177" lry="2586" type="textblock" ulx="0" uly="1640">
        <line lrx="177" lry="1704" ulx="0" uly="1640">Men: upd</line>
        <line lrx="170" lry="1818" ulx="0" uly="1740">nengahr ie</line>
        <line lrx="171" lry="1921" ulx="1" uly="1854">1,de dir</line>
        <line lrx="170" lry="2040" ulx="0" uly="1957">e umlärft,</line>
        <line lrx="171" lry="2146" ulx="0" uly="2072">, (lf 105</line>
        <line lrx="167" lry="2263" ulx="2" uly="2185"> e ge⸗</line>
        <line lrx="163" lry="2480" ulx="16" uly="2408">eints gan⸗</line>
        <line lrx="68" lry="2586" ulx="0" uly="2514">ſacht</line>
      </zone>
      <zone lrx="2218" lry="611" type="textblock" ulx="2082" uly="558">
        <line lrx="2218" lry="611" ulx="2082" uly="558">201</line>
      </zone>
      <zone lrx="2233" lry="3125" type="textblock" ulx="504" uly="686">
        <line lrx="2224" lry="783" ulx="530" uly="686">wieder 18 Stunden, 58 Minuten, 2e Sekunden;</line>
        <line lrx="2228" lry="898" ulx="532" uly="793">betraͤgt, ſo wird alle 100 Jahre ein Schaltjahr</line>
        <line lrx="2229" lry="998" ulx="531" uly="908">ausgelaſſen, auſſer im vierten Jahrhunderte, um</line>
        <line lrx="2228" lry="1111" ulx="528" uly="1014">durch dieſen Schalttag des vierten Jahrhunderts</line>
        <line lrx="2226" lry="1241" ulx="530" uly="1119">wieder zu erſetzen, daß man nur 18 Stunden, 58</line>
        <line lrx="2071" lry="1330" ulx="529" uly="1230">Minuten, 20 Sekunden haͤtte auslaſſen ſollen.</line>
        <line lrx="2233" lry="1434" ulx="609" uly="1336">Ein Mondenjahr iſt eine Zeit von 12 Monden⸗</line>
        <line lrx="2227" lry="1543" ulx="520" uly="1449">monaten, und enthaͤlt alſo 3 4 Tage, 8 Stunden,</line>
        <line lrx="2228" lry="1692" ulx="520" uly="1551">48 Minuten, 38 Sekunden. Dieſe Jahre ſind bey</line>
        <line lrx="1784" lry="1749" ulx="515" uly="1653">den Juden und Tuͤrken gebraͤuchlich.</line>
        <line lrx="2224" lry="1863" ulx="597" uly="1760">Eine Epoche oder Anfang einer Jahresrechnung</line>
        <line lrx="2226" lry="1965" ulx="513" uly="1862">iſt ein Zeitpunkt, von welchem man angefangen</line>
        <line lrx="2227" lry="2077" ulx="511" uly="1975">hat, die folgenden Jahre in einer Reihe immer fort</line>
        <line lrx="1846" lry="2180" ulx="508" uly="2077">zu zaͤhlen. Dazu gehoͤren inſonderheit:</line>
        <line lrx="2226" lry="2295" ulx="600" uly="2187">1) Die juͤdiſche Jahrzahl, welche von Erſchaf⸗</line>
        <line lrx="2225" lry="2428" ulx="508" uly="2292">fung der Welt, oder 3 760 Jahr vor Chriſti Geburt</line>
        <line lrx="780" lry="2479" ulx="514" uly="2394">anfaͤngt.</line>
        <line lrx="2224" lry="2602" ulx="592" uly="2509">2) Die chriſtliche Jahrzahl, welche von der</line>
        <line lrx="2225" lry="2723" ulx="509" uly="2614">Zeit der Geburt Chriſti, oder nach einiger Rech⸗</line>
        <line lrx="2226" lry="2827" ulx="507" uly="2727">nung, 2 Jahre ſpaͤter anfaͤngt. Die Tuͤrken zaͤh⸗</line>
        <line lrx="2223" lry="2932" ulx="504" uly="2826">len ihre Jahre von der Flucht Mahomeds, von</line>
        <line lrx="2222" lry="3034" ulx="509" uly="2933">Mecca nach Medina, welche im Jahr Chriſti 622</line>
        <line lrx="799" lry="3125" ulx="513" uly="3045">geſchahe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1515" lry="3240" type="textblock" ulx="1238" uly="3156">
        <line lrx="1515" lry="3199" ulx="1238" uly="3156">X X*</line>
        <line lrx="1394" lry="3240" ulx="1358" uly="3201">*</line>
      </zone>
      <zone lrx="2227" lry="3568" type="textblock" ulx="506" uly="3262">
        <line lrx="2224" lry="3364" ulx="596" uly="3262">Ein RKalender iſt eine Vorſchrift der Eintheilung</line>
        <line lrx="2227" lry="3538" ulx="507" uly="3373">eines beſtimmten Jahres in ſeine Monate, Wochen</line>
        <line lrx="869" lry="3568" ulx="506" uly="3486">und Tage.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2232" lry="3787" type="textblock" ulx="2090" uly="3691">
        <line lrx="2232" lry="3787" ulx="2090" uly="3691">Den</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="214" type="page" xml:id="s_AhI149-2_214">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_214.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2021" lry="575" type="textblock" ulx="959" uly="490">
        <line lrx="2021" lry="534" ulx="1604" uly="490">—</line>
        <line lrx="1754" lry="575" ulx="959" uly="522">202 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2666" lry="746" type="textblock" ulx="1042" uly="659">
        <line lrx="2666" lry="746" ulx="1042" uly="659">Den erſten Kalender hat, wie es ſcheint, Jo⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2692" lry="964" type="textblock" ulx="949" uly="761">
        <line lrx="2692" lry="868" ulx="953" uly="761">hannes Regiomontanus oder Johann Muͤller</line>
        <line lrx="2671" lry="964" ulx="949" uly="875">aus Koͤnigsberg in Franken, ums Jahr 1476 auf</line>
      </zone>
      <zone lrx="2662" lry="2254" type="textblock" ulx="933" uly="973">
        <line lrx="2662" lry="1074" ulx="951" uly="973">30 Jahre zu Nurnberg herausgegeben, der ſo will⸗</line>
        <line lrx="2659" lry="1181" ulx="943" uly="1098">kommen, in⸗ und auſſerhalb Deutſchland war,</line>
        <line lrx="2659" lry="1305" ulx="943" uly="1204">daß man ihn mit 12 ungariſchen Dukaten bezahlte.</line>
        <line lrx="2660" lry="1394" ulx="944" uly="1309">Die alten Voͤlker, denen die Schreibekunſt noch</line>
        <line lrx="2656" lry="1504" ulx="944" uly="1416">unbekannt war, bedienten ſich, ſtatt des Kalenders,</line>
        <line lrx="2652" lry="1612" ulx="945" uly="1528">eines Stricks mit einer beſtimmten Anzahl Anoten,</line>
        <line lrx="2655" lry="1718" ulx="939" uly="1628">wovon man taͤglich einen aufloͤste. Noch in den</line>
        <line lrx="2656" lry="1825" ulx="938" uly="1740">erſten Zeiten Roms ſchlug man alle Jahre einen</line>
        <line lrx="2652" lry="1936" ulx="938" uly="1852">Nagel in die Mauern des Tempels der Minerva,</line>
        <line lrx="2659" lry="2044" ulx="935" uly="1949">und rechnete ſo, aus ihrer Anzahl, die Zahl der</line>
        <line lrx="2657" lry="2153" ulx="933" uly="2055">Jahre zuſammen. Die in Europa eingefuͤhrten</line>
        <line lrx="2648" lry="2254" ulx="934" uly="2172">Kalender werden in den Julianiſchen oder alten,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2705" lry="2367" type="textblock" ulx="931" uly="2274">
        <line lrx="2705" lry="2367" ulx="931" uly="2274">den Gregorianiſchen, und den neuverbeſſerten</line>
      </zone>
      <zone lrx="2657" lry="3559" type="textblock" ulx="914" uly="2387">
        <line lrx="2020" lry="2466" ulx="938" uly="2387">oder Reichskalender eingetheilt.</line>
        <line lrx="2657" lry="2578" ulx="1016" uly="2479">Der Julianiſche iſt vom Julius Caͤſar vorge⸗</line>
        <line lrx="2647" lry="2692" ulx="929" uly="2593">ſchrieben, und zuerſt bey den Roͤmern gebraͤuch⸗</line>
        <line lrx="2644" lry="2801" ulx="928" uly="2704">lich geweſen; die Auſſen haben ihn noch bis jetzt.</line>
        <line lrx="2645" lry="2910" ulx="1016" uly="2814">Der Gregorianiſche iſt auf Befehl Pabſts</line>
        <line lrx="2643" lry="3021" ulx="931" uly="2918">Gregorius XIII. von dem Jeſuiten Clavius, und</line>
        <line lrx="2085" lry="3128" ulx="927" uly="3032">im Jahr 1582 eingefuͤhrt worden.</line>
        <line lrx="2639" lry="3229" ulx="1008" uly="3134">Der neuverbeſſerte iſt von Erhardt Weigel,</line>
        <line lrx="2634" lry="3338" ulx="923" uly="3242">einem Mathematiker zu Jena, und von Leibnitz</line>
        <line lrx="2641" lry="3452" ulx="922" uly="3354">eingerichtet, und noch vollkommener berechnet, auch</line>
        <line lrx="2638" lry="3559" ulx="914" uly="3459">im Jahr 1700, durch einen Schluß der proteſtan⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2631" lry="3743" type="textblock" ulx="916" uly="3570">
        <line lrx="2625" lry="3665" ulx="916" uly="3570">tiſchen Reichsſtaͤnde, zu Regensburg allgemein</line>
        <line lrx="2631" lry="3743" ulx="2571" uly="3674">in</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1085" type="textblock" ulx="3013" uly="666">
        <line lrx="3180" lry="747" ulx="3019" uly="666">Deutſ</line>
        <line lrx="3180" lry="854" ulx="3013" uly="770">Hoͤnnſch</line>
        <line lrx="3180" lry="971" ulx="3019" uly="890">ſchen to⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="1085" ulx="3024" uly="998">Kvangel</line>
      </zone>
      <zone lrx="3169" lry="1432" type="textblock" ulx="3025" uly="1341">
        <line lrx="3169" lry="1432" ulx="3025" uly="1341">W ſid</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3702" type="textblock" ulx="3010" uly="1650">
        <line lrx="3180" lry="1721" ulx="3062" uly="1650">9 6</line>
        <line lrx="3180" lry="1830" ulx="3016" uly="1754">Etder Nen</line>
        <line lrx="3180" lry="1946" ulx="3017" uly="1867">d Ngen</line>
        <line lrx="3180" lry="2052" ulx="3028" uly="1972">Ueffen,</line>
        <line lrx="3178" lry="2153" ulx="3025" uly="2082">Ner wir v</line>
        <line lrx="3180" lry="2269" ulx="3020" uly="2189">den, Sti</line>
        <line lrx="3176" lry="2377" ulx="3016" uly="2300">ſel nan d</line>
        <line lrx="3180" lry="2489" ulx="3024" uly="2408">Einwohae</line>
        <line lrx="3180" lry="2606" ulx="3012" uly="2514">heingeſuc</line>
        <line lrx="3169" lry="2702" ulx="3010" uly="2630">gen davon</line>
        <line lrx="3180" lry="2814" ulx="3012" uly="2740">din den ei</line>
        <line lrx="3180" lry="2924" ulx="3019" uly="2841">n. S</line>
        <line lrx="3180" lry="3036" ulx="3026" uly="2947">ben lichte</line>
        <line lrx="3180" lry="3140" ulx="3028" uly="3061">Vor den</line>
        <line lrx="3180" lry="3248" ulx="3031" uly="3167">N Gonn</line>
        <line lrx="3180" lry="3361" ulx="3035" uly="3283">und verlt</line>
        <line lrx="3177" lry="3475" ulx="3035" uly="3389">Nabcl e</line>
        <line lrx="3180" lry="3589" ulx="3026" uly="3510">und tobe</line>
        <line lrx="3180" lry="3702" ulx="3017" uly="3619">berwande</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="215" type="page" xml:id="s_AhI149-2_215">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_215.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="183" lry="2374" type="textblock" ulx="0" uly="642">
        <line lrx="178" lry="731" ulx="9" uly="642">ſcin Jo⸗</line>
        <line lrx="171" lry="827" ulx="0" uly="754">inn Mober</line>
        <line lrx="181" lry="951" ulx="0" uly="872">hr 16 alf</line>
        <line lrx="183" lry="1051" ulx="5" uly="983">der ſo wi⸗</line>
        <line lrx="180" lry="1283" ulx="0" uly="1203">len bezahit,</line>
        <line lrx="174" lry="1392" ulx="0" uly="1312">Aunſ</line>
        <line lrx="160" lry="1491" ulx="14" uly="1424">uenders,</line>
        <line lrx="161" lry="1602" ulx="0" uly="1538">l Bdan</line>
        <line lrx="169" lry="1716" ulx="0" uly="1644">cg in den</line>
        <line lrx="161" lry="1830" ulx="0" uly="1751">ahet einen</line>
        <line lrx="161" lry="1937" ulx="1" uly="1869">Mineroo,</line>
        <line lrx="168" lry="2051" ulx="0" uly="1972"> dahl der</line>
        <line lrx="163" lry="2164" ulx="0" uly="2077">ingefütten</line>
        <line lrx="149" lry="2257" ulx="0" uly="2190">er oeen,</line>
        <line lrx="142" lry="2374" ulx="0" uly="2295">beſeerlen</line>
      </zone>
      <zone lrx="150" lry="3025" type="textblock" ulx="0" uly="2517">
        <line lrx="150" lry="2586" ulx="4" uly="2517">ſar rt⸗</line>
        <line lrx="131" lry="2710" ulx="11" uly="2620">huugh⸗</line>
        <line lrx="126" lry="2810" ulx="0" uly="2734">ſs ſett</line>
        <line lrx="134" lry="2929" ulx="22" uly="2840">babſs</line>
        <line lrx="136" lry="3025" ulx="0" uly="2947">us, und</line>
      </zone>
      <zone lrx="132" lry="3781" type="textblock" ulx="0" uly="3164">
        <line lrx="128" lry="3254" ulx="8" uly="3164">wigel,</line>
        <line lrx="128" lry="3362" ulx="7" uly="3278">Lehbnig</line>
        <line lrx="132" lry="3472" ulx="0" uly="3380">net, auch</line>
        <line lrx="123" lry="3582" ulx="0" uly="3500">roteſon</line>
        <line lrx="104" lry="3713" ulx="0" uly="3609">gomn</line>
        <line lrx="91" lry="3781" ulx="68" uly="3715">4</line>
      </zone>
      <zone lrx="2207" lry="623" type="textblock" ulx="1093" uly="509">
        <line lrx="2207" lry="623" ulx="1093" uly="509">RHHHNNN 203</line>
      </zone>
      <zone lrx="2208" lry="1102" type="textblock" ulx="497" uly="688">
        <line lrx="2208" lry="774" ulx="499" uly="688">in Deutſchland eingefuͤhrt worden; obgleich die</line>
        <line lrx="2207" lry="881" ulx="497" uly="786">Romiſchkatholiſchen ihn auf paͤbſtliche Vorſchrift</line>
        <line lrx="2206" lry="995" ulx="497" uly="903">ſchon 100 Jahre fruͤher gehabt hatten, als die</line>
        <line lrx="1032" lry="1102" ulx="499" uly="1016">Evangeliſchen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2207" lry="1575" type="textblock" ulx="494" uly="1347">
        <line lrx="2207" lry="1453" ulx="494" uly="1347">Was ſind Erdbeben, und woraus entſtehen</line>
        <line lrx="1430" lry="1575" ulx="1283" uly="1481">ſie</line>
      </zone>
      <zone lrx="2213" lry="3578" type="textblock" ulx="472" uly="1656">
        <line lrx="2206" lry="1753" ulx="576" uly="1656">Das Erdbeben iſt die ſchrecklichſte Begebenheit</line>
        <line lrx="2199" lry="1848" ulx="487" uly="1757">in der Natur. Dem Feuer kann man entrinnen,</line>
        <line lrx="2205" lry="1957" ulx="487" uly="1869">und gegen die Wuth des Waſſers Vorkehrungen</line>
        <line lrx="2213" lry="2062" ulx="487" uly="1973">treffen, oder ſich retten: aber wenn die Erde, auf</line>
        <line lrx="2206" lry="2169" ulx="482" uly="2082">der wir wohnen, ſich ſpaltet, oder ganze Gegen⸗</line>
        <line lrx="2201" lry="2280" ulx="484" uly="2187">den, Staͤdte, Doͤrfer und Felder verſchlingt; wohin</line>
        <line lrx="2203" lry="2386" ulx="474" uly="2297">ſoll man dann ſich retten — wohin fliehen? Die</line>
        <line lrx="2203" lry="2498" ulx="484" uly="2405">Einwohner der Gegenden, die von Erdbeben oͤfters</line>
        <line lrx="2204" lry="2603" ulx="472" uly="2511">heimgeſucht werden, begeben ſich, ſo bald ſie Anzei⸗</line>
        <line lrx="2202" lry="2710" ulx="476" uly="2618">gen davon verſpuͤren, auf das freye Feld, um nicht</line>
        <line lrx="2203" lry="2821" ulx="473" uly="2724">von den einſtuͤrzen en Haͤuſern erſchlagen zu wer⸗</line>
        <line lrx="2203" lry="2926" ulx="474" uly="2836">den. Steinerne Gebaͤude fallen bey einem Erdbe⸗</line>
        <line lrx="2197" lry="3034" ulx="474" uly="2939">ben leichter zuſammen, als die von Holz gebauten.</line>
        <line lrx="2196" lry="3143" ulx="477" uly="3052">Vor den Erdbeben gehen gewiſſe Anzeigen vorher:</line>
        <line lrx="2195" lry="3273" ulx="474" uly="3155">die Sonne wird roth, und ſcheint wie Kupfer ,</line>
        <line lrx="2198" lry="3352" ulx="475" uly="3267">und verliert endlich ganz ihren Schein. Ein dicker</line>
        <line lrx="2190" lry="3470" ulx="478" uly="3372">Nebel verbreitet ſich uͤberall. Stuͤrme brauſen,</line>
        <line lrx="2194" lry="3578" ulx="474" uly="3488">und tobend ſchwellen die Waſſer auf. Quellen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2192" lry="3691" type="textblock" ulx="433" uly="3594">
        <line lrx="2192" lry="3691" ulx="433" uly="3594">verwandeln ſich in Stroͤme, und uͤberſchwemmen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2175" lry="3795" type="textblock" ulx="2086" uly="3725">
        <line lrx="2175" lry="3795" ulx="2086" uly="3725">die</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="216" type="page" xml:id="s_AhI149-2_216">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_216.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2688" lry="2965" type="textblock" ulx="896" uly="649">
        <line lrx="2659" lry="750" ulx="972" uly="649">die Felder; das Waſſer in den Brunnen wird ſal⸗</line>
        <line lrx="2658" lry="855" ulx="970" uly="757">zigt, ſchwefeligt und ſtinkend. Die Voͤgel fliegen</line>
        <line lrx="2663" lry="967" ulx="973" uly="868">aͤngſtlich umher, und das Wild koͤmmt aus ſeinen</line>
        <line lrx="2664" lry="1066" ulx="963" uly="974">Hoͤhlen hervor, laͤuft erſchrocken umher, und ſucht</line>
        <line lrx="2669" lry="1171" ulx="969" uly="1078">ſich zu verſtecken; die Pferde wiehern und reiſſen</line>
        <line lrx="2667" lry="1302" ulx="971" uly="1183">ſich los, und die Maͤuſe laufen aus ihren Loͤchern.</line>
        <line lrx="2670" lry="1407" ulx="971" uly="1294">Unter der Erde heults und praſſelts: dann bebt</line>
        <line lrx="2670" lry="1492" ulx="973" uly="1403">und borſtet die Erde; Berge und Felſen werden</line>
        <line lrx="2674" lry="1604" ulx="970" uly="1511">geſpalten, und uͤberall ſteigt ein dicker Dampf her⸗</line>
        <line lrx="2677" lry="1709" ulx="966" uly="1617">vor, der von Schwefelflammen geroͤthet iſt. Fel⸗</line>
        <line lrx="2678" lry="1822" ulx="896" uly="1724">der werden Seen, und aus den Seen kommen In⸗</line>
        <line lrx="2677" lry="1929" ulx="966" uly="1832">ſeln hervor: Staͤdte verſinken oder werden in</line>
        <line lrx="2676" lry="2040" ulx="915" uly="1934">Schutthaufen verwandelt. Diejenigen Gegenden,</line>
        <line lrx="2681" lry="2141" ulx="967" uly="2048">welche nahe an der See liegen, oder viel Berge</line>
        <line lrx="2674" lry="2251" ulx="964" uly="2155">haben, ſind dem Erdbeben weit mehr ausgeſetzt,</line>
        <line lrx="2681" lry="2359" ulx="965" uly="2267">als die, wo dieß nicht iſt: hier darf man jene er⸗</line>
        <line lrx="2683" lry="2464" ulx="967" uly="2370">ſchrecklichen Verwuͤſtungen nicht fuͤrchten; man ver⸗</line>
        <line lrx="2685" lry="2583" ulx="971" uly="2473">ſpuͤrt nur Erderſchuͤtterungen, und Erdſtoͤſſe, die</line>
        <line lrx="2683" lry="2680" ulx="968" uly="2580">nach der Menge der Materie, wodurch ſie veran⸗</line>
        <line lrx="2683" lry="2783" ulx="967" uly="2683">laßt werden, mehr oder minder heftig ſind; oft</line>
        <line lrx="2685" lry="2943" ulx="965" uly="2787">aber ſehr weit verſpuͤrt werden. *) In der Erde</line>
        <line lrx="2688" lry="2965" ulx="2531" uly="2912">nem⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2692" lry="3720" type="textblock" ulx="1023" uly="2963">
        <line lrx="2689" lry="3115" ulx="1023" uly="2963">„ Die juͤdiſchen Gottesgelehrten (Rabbinen) behaup⸗</line>
        <line lrx="2690" lry="3184" ulx="1184" uly="3097">ten, die Erde ruhe auf dem Ruͤcken eines großen</line>
        <line lrx="2692" lry="3282" ulx="1183" uly="3191">Thieres, welches ſie Leviathan nennen (Hiob 20.)</line>
        <line lrx="2692" lry="3373" ulx="1181" uly="3276">und die Japaner und Sineſer (aſiatiſche Voͤlker)</line>
        <line lrx="2690" lry="3476" ulx="1124" uly="3376">ſie ruhe auf den Hoͤrnern eines großen Ochſen. —</line>
        <line lrx="2689" lry="3556" ulx="1183" uly="3472">Wenn ſich der Leviathan, denken jene, und wenn</line>
        <line lrx="2687" lry="3706" ulx="1181" uly="3562">ſich der Ochſe bewegt, glauben dieſe, ſo werde da⸗</line>
        <line lrx="2679" lry="3720" ulx="2538" uly="3653">durch</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1940" type="textblock" ulx="2967" uly="597">
        <line lrx="3178" lry="746" ulx="2971" uly="597">znſch lefn</line>
        <line lrx="3180" lry="855" ulx="2967" uly="689">8 ſalzigte</line>
        <line lrx="3180" lry="972" ulx="2975" uly="885">ſcben aufſte</line>
        <line lrx="3180" lry="1072" ulx="2983" uly="981">Durch Verni</line>
        <line lrx="3173" lry="1186" ulx="2988" uly="1100">in, Mnen</line>
        <line lrx="3180" lry="1290" ulx="2993" uly="1211">einen Aome</line>
        <line lrx="3180" lry="1403" ulx="2988" uly="1330">ung He</line>
        <line lrx="3180" lry="1504" ulx="2983" uly="1431">ud Lanee</line>
        <line lrx="3180" lry="1610" ulx="2989" uly="1530">horen Thele</line>
        <line lrx="3180" lry="1754" ulx="3058" uly="1640">N mge/</line>
        <line lrx="3180" lry="1837" ulx="2995" uly="1747">leſchihet</line>
        <line lrx="3180" lry="1940" ulx="3005" uly="1865">Weradoen</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2824" type="textblock" ulx="3013" uly="2318">
        <line lrx="3171" lry="2486" ulx="3019" uly="2318">nm</line>
        <line lrx="3180" lry="2591" ulx="3013" uly="2519">Maon konn</line>
        <line lrx="3180" lry="2709" ulx="3013" uly="2630">deutlicher.</line>
        <line lrx="3179" lry="2824" ulx="3021" uly="2742">Wegecabe</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3680" type="textblock" ulx="3045" uly="3018">
        <line lrx="3171" lry="3089" ulx="3098" uly="3018">duch</line>
        <line lrx="3180" lry="3179" ulx="3045" uly="3118">Der</line>
        <line lrx="3180" lry="3281" ulx="3053" uly="3225">Aede</line>
        <line lrx="3179" lry="3378" ulx="3056" uly="3312">ha</line>
        <line lrx="3180" lry="3471" ulx="3127" uly="3403">ſicr</line>
        <line lrx="3180" lry="3582" ulx="3098" uly="3515">N</line>
      </zone>
      <zone lrx="3169" lry="3687" type="textblock" ulx="3136" uly="3616">
        <line lrx="3153" lry="3687" ulx="3136" uly="3616">= *</line>
        <line lrx="3169" lry="3679" ulx="3154" uly="3635">=</line>
      </zone>
      <zone lrx="3166" lry="3789" type="textblock" ulx="3127" uly="3729">
        <line lrx="3145" lry="3789" ulx="3127" uly="3729">Sr</line>
        <line lrx="3166" lry="3778" ulx="3147" uly="3731">=</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="217" type="page" xml:id="s_AhI149-2_217">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_217.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="192" lry="2877" type="textblock" ulx="0" uly="634">
        <line lrx="192" lry="742" ulx="0" uly="634">nnen nſ⸗</line>
        <line lrx="182" lry="822" ulx="10" uly="731">Vogel n</line>
        <line lrx="188" lry="919" ulx="0" uly="854">t aus ſinen</line>
        <line lrx="186" lry="1354" ulx="9" uly="1287">danm it</line>
        <line lrx="175" lry="1461" ulx="3" uly="1398">En werden</line>
        <line lrx="181" lry="1694" ulx="0" uly="1616">,iſt. u!</line>
        <line lrx="168" lry="1903" ulx="15" uly="1837">werden</line>
        <line lrx="168" lry="2026" ulx="0" uly="1949">Gegenden,</line>
        <line lrx="148" lry="2242" ulx="7" uly="2161">Aegtſct/</line>
        <line lrx="149" lry="2341" ulx="0" uly="2277">in ſene e⸗</line>
        <line lrx="152" lry="2458" ulx="0" uly="2393">wan ver⸗</line>
        <line lrx="135" lry="2661" ulx="13" uly="2599">ſe Mu⸗</line>
        <line lrx="131" lry="2775" ulx="0" uly="2695">io; t</line>
        <line lrx="135" lry="2877" ulx="8" uly="2805">aEnde</line>
      </zone>
      <zone lrx="115" lry="3660" type="textblock" ulx="0" uly="3407">
        <line lrx="115" lry="3470" ulx="0" uly="3407">cſen.-</line>
        <line lrx="104" lry="3562" ulx="0" uly="3505">nd er</line>
        <line lrx="86" lry="3660" ulx="0" uly="3590">eihel</line>
      </zone>
      <zone lrx="82" lry="3745" type="textblock" ulx="30" uly="3681">
        <line lrx="82" lry="3745" ulx="30" uly="3681">c</line>
      </zone>
      <zone lrx="1547" lry="573" type="textblock" ulx="1441" uly="566">
        <line lrx="1547" lry="573" ulx="1441" uly="566">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2169" lry="597" type="textblock" ulx="1140" uly="522">
        <line lrx="2169" lry="597" ulx="1140" uly="522">— 205</line>
      </zone>
      <zone lrx="2188" lry="2908" type="textblock" ulx="473" uly="670">
        <line lrx="2188" lry="772" ulx="482" uly="670">nemlich befinden ſich ſchwefeligte, ſalpetrigte, oͤligte</line>
        <line lrx="2181" lry="878" ulx="478" uly="784">und ſalzigte Theile, die (weil ſie beſtaͤndig aus der⸗</line>
        <line lrx="2182" lry="983" ulx="478" uly="893">ſelben aufſteigen, auch die Gewitter verurſachen),</line>
        <line lrx="2180" lry="1095" ulx="477" uly="1000">durch Vermiſchung und Druck entzuͤnden dieſe ſich da⸗</line>
        <line lrx="2177" lry="1205" ulx="480" uly="1112">rin, dehnen die Luft gewaltſam aus, welche dann</line>
        <line lrx="2176" lry="1309" ulx="479" uly="1211">einen Ausweg ſucht: und dieß iſt die Erderſchuͤtte⸗</line>
        <line lrx="2176" lry="1418" ulx="476" uly="1324">rung. Hie und da befinden ſich in der Erde groͤßere</line>
        <line lrx="2173" lry="1527" ulx="473" uly="1438">und kleinere Hoͤhlen: werden dieſe mit ſolchen brenn⸗</line>
        <line lrx="2180" lry="1627" ulx="476" uly="1539">baren Theilen angefuͤllt, die ſich miteinander reiben</line>
        <line lrx="2172" lry="1734" ulx="478" uly="1647">und dadurch entzuͤnden, ſo geht die ganze Gegend,</line>
        <line lrx="2180" lry="1852" ulx="474" uly="1754">die ſich uͤber einer ſolchen Hoͤhle beſindet, unter, und</line>
        <line lrx="2183" lry="1952" ulx="480" uly="1859">wenn darin, wie es denn gewoͤhnlich iſt, Waſſer iſt,</line>
        <line lrx="2181" lry="2064" ulx="487" uly="1961">ſo wird aus der Gegend ein See; denn die hinun⸗</line>
        <line lrx="2176" lry="2170" ulx="479" uly="2077">terſtuͤrzende Erde fuͤllt den Boden der Hoͤhle aus, und</line>
        <line lrx="2181" lry="2278" ulx="474" uly="2188">das Waſſer tritt uͤber dieſelbe hin. *²) Wo keine der⸗</line>
        <line lrx="2177" lry="2383" ulx="478" uly="2295">gleichen Hoͤhle iſt, da kann dieß auch nicht erfolgen;</line>
        <line lrx="2177" lry="2486" ulx="478" uly="2394">und da verſpuͤrt man nichts, als eine Erſchuͤtterung.</line>
        <line lrx="2184" lry="2594" ulx="473" uly="2506">Man kann ſich dieß durch Vorſtellung einer Mine</line>
        <line lrx="2185" lry="2702" ulx="478" uly="2610">deutlicher machen. Eine Mine iſt eine unter der Erde</line>
        <line lrx="2183" lry="2816" ulx="480" uly="2720">weggegrabene Verhoͤlung, in welche Pulver ge⸗</line>
        <line lrx="2185" lry="2908" ulx="814" uly="2830">bracht</line>
      </zone>
      <zone lrx="2187" lry="3764" type="textblock" ulx="551" uly="2991">
        <line lrx="2182" lry="3077" ulx="615" uly="2991">durch das Zittern der Erde verurſacht, welches ſtaͤrker</line>
        <line lrx="2183" lry="3165" ulx="621" uly="3085">oder ſchwaͤcher ſey, je nachdem die Bewegung des Thiers</line>
        <line lrx="2187" lry="3265" ulx="621" uly="3173">geweſen. Andre haben die Erde ſelbſt fuͤr ein Thier</line>
        <line lrx="2185" lry="3360" ulx="621" uly="3278">gehalten, durch deſſen Bewegung das Erdbeben verur⸗</line>
        <line lrx="964" lry="3452" ulx="625" uly="3380">ſacht werde.</line>
        <line lrx="2187" lry="3564" ulx="551" uly="3419">*) Man hat Bepyſpiele, daß Staͤdte allmaͤhlig ſo verſanken</line>
        <line lrx="2187" lry="3665" ulx="624" uly="3584">ſind, daß die Einwohner noch Zeit gehabt haben, ſich</line>
        <line lrx="901" lry="3764" ulx="619" uly="3692">zu retten.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="218" type="page" xml:id="s_AhI149-2_218">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_218.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2008" lry="589" type="textblock" ulx="1928" uly="582">
        <line lrx="2008" lry="589" ulx="1928" uly="582">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2008" lry="618" type="textblock" ulx="963" uly="522">
        <line lrx="2008" lry="618" ulx="963" uly="522">206 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2668" lry="2022" type="textblock" ulx="901" uly="703">
        <line lrx="2659" lry="793" ulx="964" uly="703">bracht wird, um etwas in die Luft zu ſprengen.</line>
        <line lrx="2662" lry="900" ulx="901" uly="812">Wienn das Pulver, welches an und vor ſich viel Luft</line>
        <line lrx="2663" lry="1006" ulx="965" uly="906">enthaͤlt, angezuͤndet wird, ſo dehnt es die, in der</line>
        <line lrx="2666" lry="1121" ulx="967" uly="1024">gemachten Verhoͤhlung in der Erde befindliche Luft</line>
        <line lrx="2665" lry="1228" ulx="960" uly="1124">heftig aus, welche denn, ſo wir bey Schießgeweh⸗</line>
        <line lrx="2668" lry="1329" ulx="964" uly="1242">ren und Steinſprengen, mit großer Gewalt hervor⸗</line>
        <line lrx="2665" lry="1446" ulx="962" uly="1343">bricht, und alles oben uͤber befindliche in die Hoͤhe</line>
        <line lrx="2661" lry="1555" ulx="960" uly="1461">wirft, und zerſchmettert. Die dickſten Mauren wer⸗</line>
        <line lrx="2665" lry="1673" ulx="959" uly="1565">den dadurch ruinirt. Eben ſo verhaͤlt es ſich bey</line>
        <line lrx="2665" lry="1775" ulx="901" uly="1676">Erdbeben, da die durch die entzuͤndeten, unterirrdi⸗</line>
        <line lrx="2662" lry="1938" ulx="952" uly="1775">ſchen Duͤnſte ausgedehnte Luft, ſo große Verwuͤſun⸗</line>
        <line lrx="1417" lry="2022" ulx="954" uly="1904">gen anrichtet.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2667" lry="3784" type="textblock" ulx="943" uly="1994">
        <line lrx="2660" lry="2171" ulx="1048" uly="1994">Jene vor dem Erdbeben hergehende Anzeigen er⸗</line>
        <line lrx="2658" lry="2281" ulx="958" uly="2179">folgen nach gewiſſen Regeln der Natur, und laſſen</line>
        <line lrx="2656" lry="2387" ulx="957" uly="2288">ſich erklaͤren. Daß die Sonne roth und wie Kupfer</line>
        <line lrx="2660" lry="2494" ulx="959" uly="2393">ſcheint, und endlich ganz verdunkelt wird; daß ein</line>
        <line lrx="2660" lry="2595" ulx="961" uly="2505">Nebel alles verhuͤllt — ruͤhrt von den ſchwefligten</line>
        <line lrx="2660" lry="2706" ulx="960" uly="2607">Duͤnſten her, die dann aus der Erde beſonders haͤu⸗</line>
        <line lrx="2657" lry="2820" ulx="957" uly="2720">ſig aufſteigen. Dieſe, welche zwiſchen den Augen</line>
        <line lrx="2661" lry="2920" ulx="957" uly="2826">der Menſchen und der Sonne, wiewohl in unermeß⸗</line>
        <line lrx="2659" lry="3030" ulx="960" uly="2938">licher Entfernung von dieſer, ſchweben, und von</line>
        <line lrx="2661" lry="3142" ulx="958" uly="3045">derſelben erleuchtet werden, verurſachen, weil ſie</line>
        <line lrx="2661" lry="3252" ulx="956" uly="3143">ſelbſt viel Feuertheile enthalten, daß die Sonne ſo</line>
        <line lrx="2663" lry="3356" ulx="957" uly="3263">dunkelroth ausſieht. Die Materien koͤnnen lange in</line>
        <line lrx="2666" lry="3467" ulx="957" uly="3383">Bewegung unter der Erde ſeyn, ehe ſie hervor bre⸗</line>
        <line lrx="2666" lry="3576" ulx="951" uly="3488">chen; ſie finden aber, weil ſie ſehr fein ſind, ſo viel</line>
        <line lrx="2663" lry="3774" ulx="943" uly="3570">Durchgang durch die Eide, daß ſie jene Nebel ver⸗</line>
        <line lrx="2667" lry="3784" ulx="2353" uly="3707">urſa⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3640" type="textblock" ulx="2971" uly="688">
        <line lrx="3180" lry="791" ulx="2974" uly="688">ſſochen hün</line>
        <line lrx="3180" lry="911" ulx="2971" uly="809">ſer hervor ſt</line>
        <line lrx="3180" lry="1009" ulx="2981" uly="914">indicchen di</line>
        <line lrx="3180" lry="1122" ulx="2984" uly="1035">Luft aucdehn</line>
        <line lrx="3175" lry="1239" ulx="2996" uly="1151">Hite des un</line>
        <line lrx="3180" lry="1333" ulx="2994" uly="1254">purnt/, and</line>
        <line lrx="3180" lry="1442" ulx="2987" uly="1361">lenmts, Rd</line>
        <line lrx="3180" lry="1554" ulx="2986" uly="1475">Kkoce w</line>
        <line lrx="3175" lry="1662" ulx="3003" uly="1583">Ece ſe ver</line>
        <line lrx="3178" lry="1773" ulx="2995" uly="1694">N bemce</line>
        <line lrx="3180" lry="1888" ulx="2984" uly="1802">a Gchrung</line>
        <line lrx="3180" lry="1999" ulx="2991" uly="1911">Gevdgad urd</line>
        <line lrx="3180" lry="2114" ulx="2993" uly="2034">chen Schwe</line>
        <line lrx="3180" lry="2223" ulx="2990" uly="2148">nher. De</line>
        <line lrx="3180" lry="2330" ulx="2997" uly="2243">ſtt ſd</line>
        <line lrx="3168" lry="2444" ulx="3014" uly="2359">Wrchſche</line>
        <line lrx="3180" lry="2553" ulx="3014" uly="2467">Donnen</line>
        <line lrx="3180" lry="2665" ulx="3009" uly="2579">lines ſat</line>
        <line lrx="3180" lry="2771" ulx="3011" uly="2691"> Erdbe</line>
        <line lrx="3163" lry="2879" ulx="3023" uly="2795"> N</line>
        <line lrx="3180" lry="2997" ulx="3035" uly="2917">Wem gen</line>
        <line lrx="3174" lry="3107" ulx="3044" uly="3015">ſtſtir,</line>
        <line lrx="3180" lry="3203" ulx="3049" uly="3131">wenn eit</line>
        <line lrx="3178" lry="3320" ulx="3053" uly="3232">Vettiefn</line>
        <line lrx="3180" lry="3433" ulx="3051" uly="3343">daifr</line>
        <line lrx="3180" lry="3535" ulx="3046" uly="3452">dern dn</line>
        <line lrx="3180" lry="3640" ulx="3041" uly="3568">rade un</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3759" type="textblock" ulx="2966" uly="3670">
        <line lrx="3180" lry="3759" ulx="2966" uly="3670">EIde au</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="219" type="page" xml:id="s_AhI149-2_219">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_219.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="201" lry="1867" type="textblock" ulx="0" uly="670">
        <line lrx="200" lry="772" ulx="0" uly="670">a ſnee,</line>
        <line lrx="196" lry="872" ulx="0" uly="788">r ſchnlt</line>
        <line lrx="201" lry="979" ulx="3" uly="900">6 die, in der</line>
        <line lrx="200" lry="1090" ulx="0" uly="1007">indlche dut</line>
        <line lrx="198" lry="1206" ulx="13" uly="1115">Schrigeeh</line>
        <line lrx="197" lry="1307" ulx="0" uly="1227">ewaltherder⸗</line>
        <line lrx="190" lry="1426" ulx="5" uly="1341">in Me Hahe</line>
        <line lrx="182" lry="1643" ulx="0" uly="1568">1 es ſch der</line>
        <line lrx="182" lry="1747" ulx="22" uly="1682">unanmthi</line>
        <line lrx="169" lry="1867" ulx="2" uly="1782">Vawuſur⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="157" lry="3819" type="textblock" ulx="0" uly="2082">
        <line lrx="157" lry="2164" ulx="0" uly="2082">yeigmer</line>
        <line lrx="144" lry="2264" ulx="12" uly="2189">d hſen</line>
        <line lrx="142" lry="2373" ulx="0" uly="2300">ie Kupfer</line>
        <line lrx="151" lry="2487" ulx="12" uly="2405"> M en</line>
        <line lrx="144" lry="2603" ulx="0" uly="2525">ihweſtgeen</line>
        <line lrx="133" lry="2707" ulx="0" uly="2623">na het⸗</line>
        <line lrx="132" lry="2817" ulx="0" uly="2743">Augen</line>
        <line lrx="137" lry="2924" ulx="0" uly="2844">anerntſ⸗</line>
        <line lrx="131" lry="3031" ulx="14" uly="2965">Und hon</line>
        <line lrx="124" lry="3146" ulx="0" uly="3067">Nl ſe</line>
        <line lrx="125" lry="3264" ulx="0" uly="3181">Sunne ſ⸗</line>
        <line lrx="123" lry="3380" ulx="0" uly="3294">langein</line>
        <line lrx="118" lry="3490" ulx="0" uly="3415">or brt</line>
        <line lrx="110" lry="3609" ulx="0" uly="3515">ſ,</line>
        <line lrx="87" lry="3714" ulx="2" uly="3644">cem</line>
        <line lrx="84" lry="3819" ulx="24" uly="3742">ſo⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2276" lry="3647" type="textblock" ulx="463" uly="728">
        <line lrx="2210" lry="822" ulx="497" uly="728">urſachen koͤnnen. — Daß Stuͤrme toben, und Waſ⸗</line>
        <line lrx="2208" lry="928" ulx="493" uly="847">ſer hervor ſchwellen, kommt daher, daß die unter⸗</line>
        <line lrx="2276" lry="1049" ulx="496" uly="952">irrdiſchen Duͤnſte, die jetzt ſchon aufſteigen, die obere</line>
        <line lrx="2205" lry="1147" ulx="490" uly="1064">Luft ausdehnen und in Bewegung bringen; daß die</line>
        <line lrx="2204" lry="1259" ulx="502" uly="1174">Hitze des unterirrdiſchen Feuers auch das Waſſer er⸗</line>
        <line lrx="2205" lry="1366" ulx="492" uly="1274">waͤrmt, auftreibt und tobend macht. Eben daher</line>
        <line lrx="2205" lry="1472" ulx="488" uly="1384">kommts, daß Quellen ſich ergieſſen, und das Brun⸗</line>
        <line lrx="2203" lry="1583" ulx="490" uly="1494">nenwaſſer nach Schwefel u. ſ. w. ſchmeckt. — Die</line>
        <line lrx="2196" lry="1700" ulx="491" uly="1600">Erde iſt vor dem Erdbeben in der ganzen Gegend,</line>
        <line lrx="2192" lry="1825" ulx="485" uly="1708">die von demſelben betroffen werden ſoll, gleichſam</line>
        <line lrx="2195" lry="1913" ulx="482" uly="1785">in Gaͤhrung; alles fuͤhlt die Hitze des Feuers. Das</line>
        <line lrx="2197" lry="2026" ulx="484" uly="1921">Gevoͤgel und Wild wittert (riecht) den unertraͤgli⸗</line>
        <line lrx="2191" lry="2136" ulx="486" uly="2042">chen Schwefelgeſtank, und fliegt und laͤuft aͤngſtlich</line>
        <line lrx="2190" lry="2244" ulx="473" uly="2150">umher. Das Getoͤſe und Gepraſſel, welches man</line>
        <line lrx="2186" lry="2350" ulx="476" uly="2249">hoͤrt, ſind die Bebungen und Riſſe, welche das un⸗</line>
        <line lrx="2184" lry="2459" ulx="483" uly="2363">terirrdiſche Feuer in der Erde macht, welche einem</line>
        <line lrx="2185" lry="2584" ulx="476" uly="2471">Donner, dem Knall einer Kanone, und dem Geheul</line>
        <line lrx="2223" lry="2684" ulx="472" uly="2582">eines ſtarken Windes gleichen. — Daß Fluͤſſe bey</line>
        <line lrx="2249" lry="2785" ulx="470" uly="2693">dem Erdbeben verſiegen, (ſich in der Erde verlau⸗</line>
        <line lrx="2177" lry="2902" ulx="471" uly="2796">fen) oder einen andern Lauf nehmen, geſchieht,</line>
        <line lrx="2179" lry="3017" ulx="472" uly="2916">wenn gerade unter dem Fluſſe eine ungeheure Hoͤhle</line>
        <line lrx="2178" lry="3108" ulx="473" uly="3008">einſtuͤrzt, die das Waſſer deſſelben verſchlingt: oder</line>
        <line lrx="2179" lry="3212" ulx="474" uly="3116">wenn einſtuͤrzende Berge und Felſen das Bette (die</line>
        <line lrx="2179" lry="3319" ulx="471" uly="3225">Vertiefung in der Erde, in welcher der Fluß laͤuft)</line>
        <line lrx="2202" lry="3422" ulx="466" uly="3328">des Fluſſes ausfuͤllen, und ihn noͤthigen einen an⸗</line>
        <line lrx="2173" lry="3536" ulx="464" uly="3444">dern Lauf zu nehmen; oder wenn das Erdbeben ge⸗</line>
        <line lrx="2171" lry="3647" ulx="463" uly="3556">rade unter dem Fluß ſeine Wirkungen heftig aͤußert,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2201" lry="3834" type="textblock" ulx="461" uly="3661">
        <line lrx="2201" lry="3834" ulx="461" uly="3661">Erde aufwirft, und dadurch ſeinen Lauf hindert. .</line>
        <line lrx="2170" lry="3829" ulx="2136" uly="3775">6</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="220" type="page" xml:id="s_AhI149-2_220">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_220.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2009" lry="609" type="textblock" ulx="1937" uly="602">
        <line lrx="2009" lry="609" ulx="1937" uly="602">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2008" lry="645" type="textblock" ulx="977" uly="560">
        <line lrx="2008" lry="645" ulx="977" uly="560">208 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2689" lry="2497" type="textblock" ulx="933" uly="721">
        <line lrx="2668" lry="808" ulx="977" uly="721">So werden oft auch Quellen durch das Erdbeben</line>
        <line lrx="2668" lry="912" ulx="976" uly="825">verſtopft, und ihr Waſſer dringt anderswo hervor.</line>
        <line lrx="2671" lry="1023" ulx="974" uly="934">— Wenn die unterirrdiſchen Feuerduͤnſte einmal in</line>
        <line lrx="2676" lry="1125" ulx="976" uly="1038">Bewegung ſind, und die uͤber ſie beſindliche Erde</line>
        <line lrx="2678" lry="1231" ulx="978" uly="1146">zerſorengen; ſo dringt das darin befindliche Waſſer</line>
        <line lrx="2679" lry="1341" ulx="976" uly="1249">hervor, daß neue Fluͤſſe bey dem Erdbeben entſtehen.</line>
        <line lrx="2678" lry="1445" ulx="980" uly="1362">Daraus, daß aus dem Abgrunde des Meers oft</line>
        <line lrx="2678" lry="1550" ulx="981" uly="1462">ganze Landſtriche abgeriſſen und in die Hoͤhe gewor⸗</line>
        <line lrx="2683" lry="1655" ulx="980" uly="1569">fen werden, ſieht man, welche große Gewalt die</line>
        <line lrx="2684" lry="1759" ulx="933" uly="1675">durch ein ſchnelles Feuer ausgedehnte Luft hat, da⸗</line>
        <line lrx="2684" lry="1870" ulx="981" uly="1781">durch nemlich jedes Erdbeben verurſacht wird. Oft</line>
        <line lrx="2684" lry="1974" ulx="985" uly="1887">aͤuſſern die Erdbeben auf dem Meere ihre Wirkungen</line>
        <line lrx="2686" lry="2083" ulx="984" uly="1994">ſo ſehr, daß die oben fahrenden Schifſe wanken und</line>
        <line lrx="2681" lry="2231" ulx="987" uly="2103">krachen, oder losgeriſſen werden, wenn ſie vor An⸗</line>
        <line lrx="1533" lry="2300" ulx="989" uly="2215">ker liegen. “)</line>
        <line lrx="2680" lry="2451" ulx="1078" uly="2283">Sicilien „**) beſonders die Gegend bey Meßina,</line>
        <line lrx="2689" lry="2497" ulx="2561" uly="2430">und</line>
      </zone>
      <zone lrx="2695" lry="2771" type="textblock" ulx="1063" uly="2592">
        <line lrx="2689" lry="2676" ulx="1063" uly="2592">*) Ein Anker iſt ein an einem ſehr ſtarken Seil, (wel⸗</line>
        <line lrx="2695" lry="2771" ulx="1134" uly="2687">ches man Tau nennt) befeſtigtes, mit Widerhacken</line>
      </zone>
      <zone lrx="2722" lry="2869" type="textblock" ulx="1131" uly="2779">
        <line lrx="2722" lry="2869" ulx="1131" uly="2779">verſehenes Eiſen, welches ins Meer geworfen wird,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2702" lry="3710" type="textblock" ulx="1071" uly="2874">
        <line lrx="2697" lry="2956" ulx="1131" uly="2874">und ſich in den Boden deſſelben einwuͤhlt, und dann,</line>
        <line lrx="2698" lry="3051" ulx="1131" uly="2972">vermoͤge des Ankertaus, das Schiff feſt haͤlt. Von ei⸗</line>
        <line lrx="2695" lry="3146" ulx="1087" uly="3068">nem Schiff, das ſo feſt gehalten wird, ſagt man: Es</line>
        <line lrx="2700" lry="3239" ulx="1135" uly="3158">liegt vor Anker. Wird der Anker in die Hoͤhe gezo⸗</line>
        <line lrx="2702" lry="3336" ulx="1134" uly="3256">gen, ſo ſagt man; der Anker wird gelichtet. Man</line>
        <line lrx="2702" lry="3478" ulx="1135" uly="3352">lichtet die Anker, wenn man weiter ſegeln oder fahren</line>
        <line lrx="1266" lry="3511" ulx="1140" uly="3450">will.</line>
        <line lrx="2701" lry="3619" ulx="1071" uly="3479">**) Die große Inſel u unten bey Italien, welche dem Koͤ⸗</line>
        <line lrx="1827" lry="3710" ulx="1143" uly="3633">nig von Neapel gehoͤrt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1027" type="textblock" ulx="2995" uly="722">
        <line lrx="3180" lry="804" ulx="2995" uly="722">lud die g</line>
        <line lrx="3180" lry="926" ulx="2998" uly="826">ſo we iſ</line>
        <line lrx="3180" lry="1027" ulx="3005" uly="954">De tranrige</line>
      </zone>
      <zone lrx="3046" lry="1021" type="textblock" ulx="3035" uly="970">
        <line lrx="3046" lry="1021" ulx="3035" uly="970">—, —</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3752" type="textblock" ulx="3008" uly="1522">
        <line lrx="3177" lry="1691" ulx="3008" uly="1522">ie el</line>
        <line lrx="3179" lry="1799" ulx="3009" uly="1716">Ane ſeige</line>
        <line lrx="3180" lry="1908" ulx="3009" uly="1824">Wen dr</line>
        <line lrx="3180" lry="2017" ulx="3024" uly="1935">SN.</line>
        <line lrx="3180" lry="2125" ulx="3033" uly="2045">Ehefünde</line>
        <line lrx="3180" lry="2238" ulx="3023" uly="2153">unnen he</line>
        <line lrx="3154" lry="2341" ulx="3013" uly="2258">ſlpetngte</line>
        <line lrx="3180" lry="2449" ulx="3023" uly="2367">RſchR</line>
        <line lrx="3171" lry="2552" ulx="3026" uly="2477">Nalurder</line>
        <line lrx="3176" lry="2677" ulx="3014" uly="2590">nicht eſh</line>
        <line lrx="3180" lry="2781" ulx="3016" uly="2700">at</line>
        <line lrx="3180" lry="2884" ulx="3026" uly="2803">GW</line>
        <line lrx="3180" lry="2998" ulx="3036" uly="2911">Berge en</line>
        <line lrx="3176" lry="3097" ulx="3072" uly="3023"> nd</line>
        <line lrx="3180" lry="3187" ulx="3075" uly="3120">) Di⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="3282" ulx="3082" uly="3216">)Gn</line>
        <line lrx="3180" lry="3386" ulx="3121" uly="3328">ig</line>
        <line lrx="3180" lry="3566" ulx="3094" uly="3497">I</line>
        <line lrx="3178" lry="3669" ulx="3125" uly="3597">Cn</line>
        <line lrx="3176" lry="3752" ulx="3124" uly="3698">hon</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3891" type="textblock" ulx="3098" uly="3802">
        <line lrx="3180" lry="3891" ulx="3098" uly="3802">I.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="221" type="page" xml:id="s_AhI149-2_221">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_221.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="171" lry="2184" type="textblock" ulx="0" uly="695">
        <line lrx="162" lry="773" ulx="1" uly="695">8s Eühten</line>
        <line lrx="159" lry="887" ulx="0" uly="806">3wo henn.</line>
        <line lrx="168" lry="990" ulx="0" uly="914">ie ennel i</line>
        <line lrx="170" lry="1105" ulx="0" uly="1025">dlche ede</line>
        <line lrx="171" lry="1216" ulx="0" uly="1130">iche Vaſt</line>
        <line lrx="170" lry="1328" ulx="0" uly="1245">n entſthen.</line>
        <line lrx="164" lry="1434" ulx="6" uly="1354">Meers ot</line>
        <line lrx="152" lry="1538" ulx="0" uly="1452">n vor⸗</line>
        <line lrx="162" lry="1637" ulx="7" uly="1565">Gevcl de</line>
        <line lrx="167" lry="1753" ulx="0" uly="1673">hat, e⸗</line>
        <line lrx="159" lry="1861" ulx="0" uly="1780">wi. Oſt</line>
        <line lrx="159" lry="1971" ulx="4" uly="1891">Wikungen</line>
        <line lrx="160" lry="2069" ulx="2" uly="2002">wanken md</line>
        <line lrx="144" lry="2184" ulx="0" uly="2112">ſewwr Ne</line>
      </zone>
      <zone lrx="148" lry="2501" type="textblock" ulx="0" uly="2321">
        <line lrx="136" lry="2406" ulx="0" uly="2321">Müne</line>
        <line lrx="148" lry="2501" ulx="93" uly="2433">urd</line>
      </zone>
      <zone lrx="145" lry="2868" type="textblock" ulx="0" uly="2697">
        <line lrx="141" lry="2767" ulx="0" uly="2697">Mhethicen</line>
        <line lrx="145" lry="2868" ulx="0" uly="2788">en wd,</line>
      </zone>
      <zone lrx="148" lry="2954" type="textblock" ulx="16" uly="2888">
        <line lrx="148" lry="2954" ulx="16" uly="2888">nod detn,</line>
      </zone>
      <zone lrx="148" lry="3446" type="textblock" ulx="0" uly="2981">
        <line lrx="147" lry="3059" ulx="0" uly="2981">. Vonei</line>
        <line lrx="143" lry="3159" ulx="0" uly="3081">1 mn: Es</line>
        <line lrx="146" lry="3258" ulx="0" uly="3182">hhe e⸗</line>
        <line lrx="148" lry="3357" ulx="0" uly="3275">tt. Min</line>
        <line lrx="144" lry="3446" ulx="3" uly="3372">cer thrn</line>
      </zone>
      <zone lrx="2217" lry="1469" type="textblock" ulx="466" uly="720">
        <line lrx="2192" lry="817" ulx="475" uly="720">und die große Landſchaft Calabrien, *) haben,</line>
        <line lrx="2201" lry="928" ulx="480" uly="836">ſo wie Liſſabon, *) und Lima, ½) Smirna, † )</line>
        <line lrx="2200" lry="1039" ulx="478" uly="948">die traurigen Wirkungen des Erdbebens manchmal</line>
        <line lrx="2217" lry="1148" ulx="479" uly="1047">erfahren. So fuͤrchterlich dieſe oͤfters ſind, ſo muͤſ⸗</line>
        <line lrx="2198" lry="1254" ulx="466" uly="1156">ſen indeſſen doch, nach der gegenwaͤrtigen Beſchaf⸗</line>
        <line lrx="2200" lry="1361" ulx="470" uly="1266">fenheit der Erde, Erdbeben ſeyn. Wenn keine Duͤn⸗</line>
        <line lrx="2196" lry="1469" ulx="466" uly="1375">ſte in der Erde waͤren, lieben Kinder, ſo wuͤrden</line>
      </zone>
      <zone lrx="2194" lry="1576" type="textblock" ulx="457" uly="1479">
        <line lrx="2194" lry="1576" ulx="457" uly="1479">wir in derſelben kein Waſſer finden; es koͤnnte dann</line>
      </zone>
      <zone lrx="2283" lry="3765" type="textblock" ulx="465" uly="1592">
        <line lrx="2194" lry="1697" ulx="470" uly="1592">nicht regnen, — denn die zum Regen noͤthigen</line>
        <line lrx="2192" lry="1793" ulx="471" uly="1679">Duͤnſte ſteigen alle erſt von der Erde auf — und wir</line>
        <line lrx="2189" lry="1902" ulx="475" uly="1813">muͤßten verſchmachten. Wo wollte man Schwefel,</line>
        <line lrx="2193" lry="2020" ulx="471" uly="1909">Salz, ꝛc. ꝛc. hernehmen, wenn man es nicht in der</line>
        <line lrx="2237" lry="2117" ulx="475" uly="2025">Erde faͤnde? Koͤnnten wir dann auch wohl Geſund⸗</line>
        <line lrx="2192" lry="2224" ulx="473" uly="2127">brunnen haben? — Wenn ſich ſchwefeligte, oͤligte,</line>
        <line lrx="2189" lry="2328" ulx="465" uly="2237">ſalpetrigte und ſalzigte Theile aneinander reiben,</line>
        <line lrx="2214" lry="2434" ulx="476" uly="2338">oder ſich drucken, ſo entzuͤnden ſie ſich. Die ganze</line>
        <line lrx="2193" lry="2543" ulx="518" uly="2455">Natur der Dinge muͤßte geaͤndert werden, wenn das—</line>
        <line lrx="2263" lry="2656" ulx="467" uly="2561">nicht geſchehen, wenn keine Erdbeben mehr ſeyn ſoll⸗</line>
        <line lrx="2192" lry="2760" ulx="470" uly="2664">ten. †) Der groͤßte Theil derjenigen Materien, wel⸗</line>
        <line lrx="2185" lry="2866" ulx="469" uly="2774">che Erdbeben verurſachen, wird durch feuerſpeyende</line>
        <line lrx="2114" lry="2983" ulx="469" uly="2885">Berge ausgefuͤhrt. B</line>
        <line lrx="1893" lry="3068" ulx="534" uly="2992">*) In dem untern Theil Italiens.</line>
        <line lrx="1920" lry="3161" ulx="540" uly="3085">**) Die Hauptſtadt des Koͤnigreichs Portugall.</line>
        <line lrx="2224" lry="3257" ulx="536" uly="3172">+†) Eine im mittaͤgigen Amerika gelegene, und dem Koͤ⸗</line>
        <line lrx="2283" lry="3362" ulx="611" uly="3261">nig von Spanien gehoͤrende große Stadt.</line>
        <line lrx="2200" lry="3455" ulx="538" uly="3357">PF) In klein Aſien, welches dem tuͤrkiſchen Kaiſer gehoͤrt.</line>
        <line lrx="2183" lry="3534" ulx="545" uly="3453">PP) Man behauptet, daß Irrland von England, und</line>
        <line lrx="2194" lry="3626" ulx="607" uly="3548">England von Frankreich, Sicilien von Italien, Afrika</line>
        <line lrx="2180" lry="3765" ulx="610" uly="3645">von Europa, (bey der Meerenge) ja ſo gar Amerika</line>
      </zone>
      <zone lrx="2171" lry="3851" type="textblock" ulx="572" uly="3761">
        <line lrx="2171" lry="3851" ulx="572" uly="3761">II. Baͤndch. O Von</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="222" type="page" xml:id="s_AhI149-2_222">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_222.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2052" lry="680" type="textblock" ulx="935" uly="588">
        <line lrx="2052" lry="680" ulx="935" uly="588">210 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2757" lry="1043" type="textblock" ulx="888" uly="944">
        <line lrx="2757" lry="1043" ulx="888" uly="944">Von den feyerſpeyenden Bergen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2674" lry="1421" type="textblock" ulx="939" uly="1083">
        <line lrx="2659" lry="1199" ulx="1020" uly="1083">Die vornehmſten ſind der Veſuv/ Aetna, Hekla.</line>
        <line lrx="2674" lry="1315" ulx="1024" uly="1218">Der Aetna iſt ein großer, feuerſpeyender Berg auf</line>
        <line lrx="2653" lry="1421" ulx="939" uly="1324">Sicilien. Sein Umfang betraͤgt unten uͤber 25</line>
      </zone>
      <zone lrx="2709" lry="1529" type="textblock" ulx="936" uly="1434">
        <line lrx="2709" lry="1529" ulx="936" uly="1434">deutſche Meilen. Die Weite von der Stadt Cata⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2667" lry="1637" type="textblock" ulx="942" uly="1527">
        <line lrx="2667" lry="1637" ulx="942" uly="1527">nea, wo er ſich zu heben anfaͤngt, bis an den Gi⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2686" lry="1736" type="textblock" ulx="937" uly="1630">
        <line lrx="2686" lry="1736" ulx="937" uly="1630">pfel, betraͤgt beynahe 8 Meilen. Man hat jedoch</line>
      </zone>
      <zone lrx="2667" lry="1851" type="textblock" ulx="943" uly="1747">
        <line lrx="2667" lry="1851" ulx="943" uly="1747">einen etwas kuͤrzern Weg auf denſelben, wenn man</line>
      </zone>
      <zone lrx="2704" lry="1950" type="textblock" ulx="942" uly="1854">
        <line lrx="2704" lry="1950" ulx="942" uly="1854">ihn von Rantuzzo aus beſteiget. Seine ſenkrech⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2682" lry="3591" type="textblock" ulx="938" uly="1961">
        <line lrx="2671" lry="2049" ulx="941" uly="1961">te *) Hoͤhe muß beynahe 12000 Fuß betragen. So⸗</line>
        <line lrx="2666" lry="2165" ulx="938" uly="2071">wohl der Fuß, **) als auch die Seiten dieſes Berges</line>
        <line lrx="2665" lry="2263" ulx="940" uly="2176">ſind mit einer Menge kleiner Berge bedeckt, von de⸗</line>
        <line lrx="2663" lry="2383" ulx="940" uly="2282">nen jeder durch einen großen Ausbruch entſtanden</line>
        <line lrx="2665" lry="2560" ulx="2540" uly="2485">Die</line>
        <line lrx="2681" lry="2739" ulx="1007" uly="2653">von den uͤbrigen Welttheilen durch Erdbeben getrennt</line>
        <line lrx="2675" lry="2825" ulx="1086" uly="2751">worden ſind. Wenn dieſes wahr iſt, ſo iſt die Gewalt</line>
        <line lrx="2010" lry="2919" ulx="1093" uly="2847">derſelben ganz auſſerordentlich.</line>
        <line lrx="2678" lry="3019" ulx="1015" uly="2935">*) Senkrecht iſt das, was nicht ſchrege oder ſchief, ſon⸗</line>
        <line lrx="2676" lry="3115" ulx="1089" uly="3040">dern gerade herunter geht: jeder Faden, an dem unten</line>
        <line lrx="2680" lry="3205" ulx="1055" uly="3127">etwas Schweres befeſtigt iſt, haͤngt ſenkrecht, oder ge⸗</line>
        <line lrx="2679" lry="3302" ulx="1087" uly="3219">rade herunter. Wenn man den Berg mit einem Faden</line>
        <line lrx="2682" lry="3394" ulx="1088" uly="3313">ſo gerade herunter durchmaͤße, ſo wuͤrde es ſo viel</line>
        <line lrx="2678" lry="3491" ulx="1093" uly="3413">Schuh betragen. Ein Schuh aber iſt bekanntermaſſen</line>
        <line lrx="2087" lry="3591" ulx="1095" uly="3507">die Laͤnge eines Mannsfußes.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2749" lry="3679" type="textblock" ulx="1027" uly="3590">
        <line lrx="2749" lry="3679" ulx="1027" uly="3590">**) Der Fuß eines Verges iſt, wo er auf der flachen Erde</line>
      </zone>
      <zone lrx="2679" lry="3862" type="textblock" ulx="1098" uly="3697">
        <line lrx="2679" lry="3777" ulx="1098" uly="3697">ſteht, wo er ſich zu heben aufaͤngt; ſo wie ſeine Spize</line>
        <line lrx="1814" lry="3862" ulx="1109" uly="3789">Gipfel heißt. 8</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2470" type="textblock" ulx="3056" uly="859">
        <line lrx="3177" lry="940" ulx="3060" uly="859">den,</line>
        <line lrx="3180" lry="1050" ulx="3070" uly="971">ne die</line>
        <line lrx="3180" lry="1154" ulx="3073" uly="1097">Nannt</line>
        <line lrx="3176" lry="1269" ulx="3075" uly="1190">hung d</line>
        <line lrx="3180" lry="1373" ulx="3073" uly="1298">henii</line>
        <line lrx="3180" lry="1479" ulx="3061" uly="1406">We</line>
        <line lrx="3180" lry="1597" ulx="3059" uly="1518">wiche</line>
        <line lrx="3145" lry="1709" ulx="3069" uly="1628">ſrct</line>
        <line lrx="3180" lry="1820" ulx="3061" uly="1738">ſclacen</line>
        <line lrx="3180" lry="1928" ulx="3056" uly="1848">Schre i</line>
        <line lrx="3180" lry="2036" ulx="3066" uly="1958">anz m</line>
        <line lrx="3180" lry="2145" ulx="3071" uly="2060">giten</line>
        <line lrx="3180" lry="2257" ulx="3100" uly="2177">Rp⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="2362" ulx="3069" uly="2284">Gegcnſe</line>
        <line lrx="3164" lry="2470" ulx="3099" uly="2397">ha</line>
      </zone>
      <zone lrx="3148" lry="2508" type="textblock" ulx="3145" uly="2497">
        <line lrx="3148" lry="2508" ulx="3145" uly="2497">1</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3128" type="textblock" ulx="3075" uly="2504">
        <line lrx="3165" lry="2565" ulx="3095" uly="2504">die</line>
        <line lrx="3180" lry="2689" ulx="3075" uly="2611">ge.</line>
        <line lrx="3180" lry="2796" ulx="3080" uly="2717">ſtient</line>
        <line lrx="3176" lry="2906" ulx="3095" uly="2819">e</line>
        <line lrx="3175" lry="3004" ulx="3105" uly="2936">een</line>
      </zone>
      <zone lrx="3094" lry="2564" type="textblock" ulx="3080" uly="2388">
        <line lrx="3094" lry="2564" ulx="3080" uly="2388">—- —</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="223" type="page" xml:id="s_AhI149-2_223">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_223.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="130" lry="812" type="textblock" ulx="0" uly="768">
        <line lrx="130" lry="812" ulx="0" uly="768">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="142" lry="1032" type="textblock" ulx="0" uly="928">
        <line lrx="142" lry="1032" ulx="0" uly="928">etget.</line>
      </zone>
      <zone lrx="149" lry="2374" type="textblock" ulx="0" uly="1105">
        <line lrx="144" lry="1185" ulx="0" uly="1105">1 Hekla.</line>
        <line lrx="149" lry="1296" ulx="15" uly="1212">Bageuf</line>
        <line lrx="136" lry="1406" ulx="18" uly="1318">ber 25</line>
        <line lrx="128" lry="1506" ulx="0" uly="1438">Aata,</line>
        <line lrx="137" lry="1615" ulx="2" uly="1546">nG.</line>
        <line lrx="145" lry="1730" ulx="0" uly="1651">r jedoch</line>
        <line lrx="135" lry="1825" ulx="0" uly="1776">nn men</line>
        <line lrx="142" lry="1949" ulx="0" uly="1872">ſarech⸗</line>
        <line lrx="142" lry="2060" ulx="0" uly="1982">n. Oo</line>
        <line lrx="133" lry="2166" ulx="2" uly="2090">SBerves</line>
        <line lrx="115" lry="2263" ulx="0" uly="2198">nur Ne</line>
        <line lrx="113" lry="2374" ulx="0" uly="2304">fanden</line>
      </zone>
      <zone lrx="127" lry="2576" type="textblock" ulx="74" uly="2502">
        <line lrx="127" lry="2576" ulx="74" uly="2502">De</line>
      </zone>
      <zone lrx="124" lry="2842" type="textblock" ulx="0" uly="2682">
        <line lrx="116" lry="2757" ulx="0" uly="2682">cheunt</line>
        <line lrx="124" lry="2842" ulx="0" uly="2775">Genat</line>
      </zone>
      <zone lrx="117" lry="3519" type="textblock" ulx="0" uly="3448">
        <line lrx="117" lry="3519" ulx="0" uly="3448">ſlmmaſen</line>
      </zone>
      <zone lrx="99" lry="3814" type="textblock" ulx="0" uly="3642">
        <line lrx="99" lry="3716" ulx="2" uly="3642">zenb</line>
      </zone>
      <zone lrx="2219" lry="679" type="textblock" ulx="1192" uly="599">
        <line lrx="2219" lry="679" ulx="1198" uly="615">— 211</line>
      </zone>
      <zone lrx="1616" lry="659" type="textblock" ulx="1304" uly="644">
        <line lrx="1616" lry="659" ulx="1304" uly="644">-----</line>
      </zone>
      <zone lrx="2246" lry="1498" type="textblock" ulx="513" uly="748">
        <line lrx="2232" lry="849" ulx="520" uly="748">Die Einwohner theilen den Aetna in drey Gegen⸗</line>
        <line lrx="2231" lry="958" ulx="521" uly="864">den, davon die unterſte die fruchtbare, die mittle⸗</line>
        <line lrx="2231" lry="1071" ulx="521" uly="968">re, die waldigte, und die oberſte die wuͤſte ge⸗</line>
        <line lrx="2234" lry="1184" ulx="521" uly="1082">nannt werden. Dieſe drey Gegenden ſind in Anſe⸗</line>
        <line lrx="2233" lry="1292" ulx="518" uly="1187">hung der Waͤrme und der Gewaͤchſe, faſt eben ſo</line>
        <line lrx="2238" lry="1384" ulx="518" uly="1284">verſchieden, als die heiſſe, die gemaͤßigte und die</line>
        <line lrx="2246" lry="1498" ulx="513" uly="1403">kalte Weltgegend. *) Die erſte Gegend des Berges,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2257" lry="1606" type="textblock" ulx="512" uly="1507">
        <line lrx="2257" lry="1606" ulx="512" uly="1507">welche ſich 3 bis 4 deutſche Meilen in die Hoͤhe er⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2241" lry="1713" type="textblock" ulx="512" uly="1613">
        <line lrx="2241" lry="1713" ulx="512" uly="1613">ſtrackt, beſtehet faſt ganz aus Lava oder Aetna⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2258" lry="1824" type="textblock" ulx="511" uly="1734">
        <line lrx="2258" lry="1824" ulx="511" uly="1734">ſchlacken, die ſich nach Verlauf vieler hundert</line>
      </zone>
      <zone lrx="2243" lry="2895" type="textblock" ulx="505" uly="1841">
        <line lrx="2238" lry="1929" ulx="505" uly="1841">Jahre in das fruchtbarſte Erdreich verwandelt ha⸗</line>
        <line lrx="2239" lry="2077" ulx="512" uly="1942">ben; und iſt mit den ſchoͤnſten Weinbergen Baum⸗</line>
        <line lrx="1594" lry="2144" ulx="510" uly="2052">gaͤrten und Kornfeldern bedecket.</line>
        <line lrx="2240" lry="2250" ulx="597" uly="2094">Die zweyte oder die waldigte Gegend, welche des⸗</line>
        <line lrx="2239" lry="2354" ulx="514" uly="2261">wegen ſo heißt, weil ſie aus einem großen Walde be⸗</line>
        <line lrx="2239" lry="2462" ulx="515" uly="2367">ſtehet, erſtreckt ſich ungefaͤhr zwey deutſche Meilen</line>
        <line lrx="2241" lry="2566" ulx="512" uly="2470">in die Hohe, und hat 18 bis 20 Meilen im Umfan⸗</line>
        <line lrx="2241" lry="2681" ulx="512" uly="2577">ge. Man findet hier vortrefliche Eichen, und Ka⸗</line>
        <line lrx="2239" lry="2787" ulx="513" uly="2678">ſtanienbaͤume von außerordentlicher Groͤße. Der</line>
        <line lrx="2243" lry="2895" ulx="516" uly="2783">groͤßte und berühmteſte dieſer Kaſtanienbaͤume hat</line>
      </zone>
      <zone lrx="2241" lry="2994" type="textblock" ulx="465" uly="2890">
        <line lrx="2241" lry="2994" ulx="465" uly="2890">einen Umfang von 204 Juß. In der Hoͤhlung die⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2242" lry="3320" type="textblock" ulx="521" uly="3003">
        <line lrx="2242" lry="3126" ulx="521" uly="3003">ſes großen Baums iſt ein Haus gebaut, in wel⸗</line>
        <line lrx="2238" lry="3221" ulx="523" uly="3113">chem man die Fruͤchte deſſelben aufzuheben pfleget.</line>
        <line lrx="2242" lry="3320" ulx="523" uly="3220">Andere daſelbſt gemeſſene Baͤume haben einen Um⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2271" lry="3441" type="textblock" ulx="517" uly="3324">
        <line lrx="2271" lry="3441" ulx="517" uly="3324">fang von 76 Fuß. Die dritte oder wuͤſte Gegend</line>
      </zone>
      <zone lrx="2242" lry="3692" type="textblock" ulx="594" uly="3576">
        <line lrx="2242" lry="3692" ulx="594" uly="3576">.) In Aethiopien'oder Mohrenland z. B. iſt es heiß,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2266" lry="3803" type="textblock" ulx="665" uly="3675">
        <line lrx="2266" lry="3803" ulx="665" uly="3675">in Frankreich oder Italien, gemaͤßigt; in Schweden</line>
      </zone>
      <zone lrx="801" lry="3870" type="textblock" ulx="666" uly="3813">
        <line lrx="801" lry="3870" ulx="666" uly="3813">kalt.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="224" type="page" xml:id="s_AhI149-2_224">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_224.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1956" lry="652" type="textblock" ulx="914" uly="577">
        <line lrx="1956" lry="652" ulx="914" uly="577">212</line>
      </zone>
      <zone lrx="1638" lry="636" type="textblock" ulx="1548" uly="623">
        <line lrx="1638" lry="636" ulx="1548" uly="623">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2693" lry="936" type="textblock" ulx="914" uly="732">
        <line lrx="2615" lry="822" ulx="914" uly="732">beſtehet aus einem Kreiſe von Eis und Schnee, der</line>
        <line lrx="2693" lry="936" ulx="914" uly="843">ſich auf allen Seiten, ungefaͤhr 2 Meilen weit in die</line>
      </zone>
      <zone lrx="2640" lry="2119" type="textblock" ulx="906" uly="945">
        <line lrx="2623" lry="1036" ulx="916" uly="945">Hoͤhe erſtrecket: mitten in dieſem Kreiſe erhebt ſich</line>
        <line lrx="2624" lry="1150" ulx="912" uly="1050">der Berg wie ein hohler Becher, und ſenkt ſich von</line>
        <line lrx="2638" lry="1258" ulx="911" uly="1161">allen Seiten allmaͤhlig hinab, und bildet eine regel⸗</line>
        <line lrx="2627" lry="1366" ulx="911" uly="1267">maͤßige Aushoͤlung. Sein Umfang betraͤgt beynahe</line>
        <line lrx="2627" lry="1469" ulx="911" uly="1382">eine deutſche Meile. An verſchiedenen Orten dieſer</line>
        <line lrx="2630" lry="1579" ulx="906" uly="1486">Hoͤhlung, welche inwendig ſo heiß iſt, daß man nicht</line>
        <line lrx="2636" lry="1685" ulx="915" uly="1583">ohne groſſe Gefahr *) hinein kommen kann, pflegen</line>
        <line lrx="2640" lry="1790" ulx="913" uly="1705">gemeiniglich Wolken von Schwefeldampf aufzuſtei⸗</line>
        <line lrx="2634" lry="1901" ulx="911" uly="1806">gen, welche ſchwerer ſind, als die umher befindliche</line>
        <line lrx="2639" lry="2006" ulx="912" uly="1915">Luft, und daher ſich an der Seite des Bergs hinab⸗</line>
        <line lrx="2637" lry="2119" ulx="910" uly="2026">ſenken, bis ſie an denjenigen Theil der Luft gelan⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2698" lry="2227" type="textblock" ulx="910" uly="2128">
        <line lrx="2698" lry="2227" ulx="910" uly="2128">gen, der ihnen an Schwere gleich iſt, worinn ſie</line>
      </zone>
      <zone lrx="2635" lry="2968" type="textblock" ulx="831" uly="2240">
        <line lrx="2635" lry="2326" ulx="907" uly="2240">denn haͤngen bleiben, und gleich andern Wolken</line>
        <line lrx="2633" lry="2432" ulx="871" uly="2340">vom Winde fortgetrieben werden. Je hoͤher man</line>
        <line lrx="2633" lry="2546" ulx="915" uly="2449">auf einen hohen Berg ſteigt, deſto duͤnner wird die</line>
        <line lrx="2630" lry="2655" ulx="907" uly="2571">Luft, deſto weniger kann ſie tragen. Je tiefer die</line>
        <line lrx="2628" lry="2771" ulx="831" uly="2670">Gegend iſt, deſto dicker iſt ſie, deſto mehr traͤgt ſie.</line>
        <line lrx="2625" lry="2863" ulx="907" uly="2772">Nicht weit von dem Mittelpunkte dieſer Hoͤhlung,</line>
        <line lrx="2631" lry="2968" ulx="905" uly="2874">oder dieſes Trichters, beſindet ſich der vornehmſte und</line>
      </zone>
      <zone lrx="2650" lry="3082" type="textblock" ulx="905" uly="2989">
        <line lrx="2650" lry="3082" ulx="905" uly="2989">ſo beruͤhmte fuͤrchterliche Schlund, von deſſen in⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2631" lry="3608" type="textblock" ulx="898" uly="3095">
        <line lrx="2624" lry="3194" ulx="904" uly="3095">nerlichen Beſchaffenheit aber nichts bekannt iſt, weil</line>
        <line lrx="2631" lry="3304" ulx="898" uly="3214">diejenigen, die es wagten, tief hinein zu ſteigen,</line>
        <line lrx="2618" lry="3411" ulx="902" uly="3320">ihre Neugierde gemeiniglich mit dem Leben bezahlen</line>
        <line lrx="2616" lry="3525" ulx="902" uly="3430">mußten. Der Schnee, welcher der heißen Hoͤhlung</line>
        <line lrx="2616" lry="3608" ulx="2555" uly="3532">ſo</line>
      </zone>
      <zone lrx="2613" lry="3842" type="textblock" ulx="960" uly="3667">
        <line lrx="2613" lry="3749" ulx="960" uly="3667">*) Dennoch wagen es Reiſende, die ihre Naturkenntniſſe</line>
        <line lrx="2038" lry="3842" ulx="1024" uly="3761">erweitern wollen, hineinzuſteigen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3179" lry="734" type="textblock" ulx="3074" uly="644">
        <line lrx="3179" lry="734" ulx="3074" uly="644">nch</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="829" type="textblock" ulx="3076" uly="758">
        <line lrx="3180" lry="829" ulx="3076" uly="758">ein N</line>
      </zone>
      <zone lrx="3172" lry="1062" type="textblock" ulx="3087" uly="974">
        <line lrx="3172" lry="1062" ulx="3087" uly="974">hruch</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1603" type="textblock" ulx="3063" uly="1092">
        <line lrx="3174" lry="1159" ulx="3090" uly="1092">Neton</line>
        <line lrx="3180" lry="1267" ulx="3094" uly="1202">tt doe</line>
        <line lrx="3180" lry="1381" ulx="3079" uly="1311">97 6*</line>
        <line lrx="3168" lry="1505" ulx="3064" uly="1423">Herbor.</line>
        <line lrx="3180" lry="1603" ulx="3063" uly="1534">Rdd⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3179" lry="1720" type="textblock" ulx="3023" uly="1628">
        <line lrx="3179" lry="1720" ulx="3023" uly="1628">en</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2691" type="textblock" ulx="3065" uly="1750">
        <line lrx="3180" lry="1829" ulx="3065" uly="1750">großen?</line>
        <line lrx="3180" lry="1931" ulx="3069" uly="1851">ſche</line>
        <line lrx="3180" lry="2030" ulx="3081" uly="1953">Gchen</line>
        <line lrx="3135" lry="2133" ulx="3083" uly="2071">Und</line>
        <line lrx="3180" lry="2255" ulx="3078" uly="2180">Schwe</line>
        <line lrx="3180" lry="2372" ulx="3074" uly="2292">tiiel,</line>
        <line lrx="3177" lry="2478" ulx="3086" uly="2410">gecd</line>
        <line lrx="3180" lry="2588" ulx="3081" uly="2506">liche n</line>
        <line lrx="3180" lry="2691" ulx="3074" uly="2616">en e</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="225" type="page" xml:id="s_AhI149-2_225">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_225.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="57" lry="778" type="textblock" ulx="19" uly="711">
        <line lrx="34" lry="777" ulx="19" uly="711">—</line>
        <line lrx="57" lry="778" ulx="41" uly="730">= £</line>
      </zone>
      <zone lrx="77" lry="2311" type="textblock" ulx="0" uly="820">
        <line lrx="73" lry="886" ulx="2" uly="820">ndi</line>
        <line lrx="74" lry="1009" ulx="3" uly="930">ſch</line>
        <line lrx="75" lry="1106" ulx="0" uly="1055">o</line>
        <line lrx="74" lry="1228" ulx="0" uly="1147">tgel⸗</line>
        <line lrx="74" lry="1337" ulx="0" uly="1258">nehe</line>
        <line lrx="64" lry="1446" ulx="0" uly="1367">ſſer</line>
        <line lrx="61" lry="1554" ulx="0" uly="1475">ict</line>
        <line lrx="75" lry="1665" ulx="0" uly="1590">kegen</line>
        <line lrx="73" lry="1775" ulx="0" uly="1696">ſei⸗</line>
        <line lrx="68" lry="1879" ulx="0" uly="1799">ſche</line>
        <line lrx="75" lry="1980" ulx="0" uly="1908">nah⸗</line>
        <line lrx="77" lry="2103" ulx="0" uly="2024">lan,</line>
        <line lrx="73" lry="2208" ulx="0" uly="2128"> ſe</line>
        <line lrx="66" lry="2311" ulx="0" uly="2242">lten</line>
      </zone>
      <zone lrx="2181" lry="584" type="textblock" ulx="1140" uly="474">
        <line lrx="2181" lry="584" ulx="1140" uly="474">— 213</line>
      </zone>
      <zone lrx="2181" lry="742" type="textblock" ulx="480" uly="649">
        <line lrx="2181" lry="742" ulx="480" uly="649">ſo nahe iſt, thauet niemals auf, wofern nicht etwa</line>
      </zone>
      <zone lrx="2178" lry="857" type="textblock" ulx="468" uly="758">
        <line lrx="2178" lry="857" ulx="468" uly="758">ein Ausbruch erfolgt.*) Immer brennt der Berg</line>
      </zone>
      <zone lrx="2191" lry="1384" type="textblock" ulx="478" uly="867">
        <line lrx="2181" lry="955" ulx="484" uly="867">nicht, ſondern nur zu gewiſſen Zeiten: ſein Aus⸗</line>
        <line lrx="2186" lry="1064" ulx="485" uly="975">bruch iſt bisweilen ſo heftig, daß man die Flamme</line>
        <line lrx="2187" lry="1171" ulx="484" uly="1085">davon auf Maltha (der Inſel) ſehen kann, davon</line>
        <line lrx="2186" lry="1275" ulx="490" uly="1184">er doch an die 60 franzoͤſiſche Meilen entfernt iſt.**)</line>
        <line lrx="2191" lry="1384" ulx="478" uly="1293">Der Aetna bringt viele und mannigfaltige Produkte</line>
      </zone>
      <zone lrx="2191" lry="1498" type="textblock" ulx="408" uly="1398">
        <line lrx="2191" lry="1498" ulx="408" uly="1398">hervor. In der unterſten Gegend wird außer Wein</line>
      </zone>
      <zone lrx="2229" lry="2236" type="textblock" ulx="477" uly="1514">
        <line lrx="2229" lry="1606" ulx="477" uly="1514">und Obſt und Getraide, eine Menge Oel und Seide</line>
        <line lrx="2190" lry="1716" ulx="482" uly="1613">gezogen. Die zweyte Gegend liefert nicht nur einen</line>
        <line lrx="2193" lry="1815" ulx="481" uly="1721">großen Vorrath von Brennholz, ſondern auch vor⸗</line>
        <line lrx="2193" lry="1922" ulx="479" uly="1830">trefliches Bauholz zu Schiffen und andern wichtigen</line>
        <line lrx="2190" lry="2027" ulx="482" uly="1929">Gebaͤuden, wie auch Wildpret, Honig, Korkholz</line>
        <line lrx="2197" lry="2136" ulx="479" uly="2035">und Pech im Ueberfluß. In ſeinen Hoͤhlen werden</line>
        <line lrx="2198" lry="2236" ulx="477" uly="2140">Schwefel, Zinnober, Queckſilber, Alaun, Vi⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2199" lry="2349" type="textblock" ulx="446" uly="2252">
        <line lrx="2199" lry="2349" ulx="446" uly="2252">triol, Salpeter ꝛc. gefunden. Selbſt die wuͤſte Ge⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2203" lry="2756" type="textblock" ulx="475" uly="2366">
        <line lrx="2199" lry="2454" ulx="486" uly="2366">gend verſchaft einer großen Anzahl Menſchen anſehn⸗</line>
        <line lrx="2202" lry="2560" ulx="478" uly="2470">liche Vortheile, weil nicht nur ganz Sicilien, ſon⸗</line>
        <line lrx="2194" lry="2723" ulx="475" uly="2581">dern auch Maltheſer und Italiener, Schnee und</line>
        <line lrx="2203" lry="2756" ulx="2088" uly="2682">Eis</line>
      </zone>
      <zone lrx="2273" lry="3714" type="textblock" ulx="555" uly="2858">
        <line lrx="2273" lry="2945" ulx="555" uly="2858">*) Man findet die obere Luſt immer kaͤlter, je hoͤher</line>
        <line lrx="2206" lry="3031" ulx="629" uly="2955">man ſteigt. Daher kommt es, daß von den hoͤchſten</line>
        <line lrx="1634" lry="3159" ulx="636" uly="3050">Bergen der Schnee nie wegthanet.</line>
        <line lrx="2210" lry="3238" ulx="557" uly="3163">Ax) Die Meilen ſind nemlich nicht in jedem Lande gleich</line>
        <line lrx="2214" lry="3341" ulx="603" uly="3255">groß. Eine deutſche Meile enthaͤlt 2 Stunden. — Eine</line>
        <line lrx="2211" lry="3418" ulx="643" uly="3344">Spaniſche, oder Portugieſiſche ſieben Viertelsſtunden.</line>
        <line lrx="2215" lry="3517" ulx="649" uly="3444">Eine Italieniſche nur eine halbe Stunde — und eine</line>
        <line lrx="2226" lry="3624" ulx="591" uly="3536">engliſche Meile enthaͤlt gar nur 24 Minuten, ſo daß</line>
        <line lrx="2212" lry="3714" ulx="642" uly="3636">alſo ihrer 5 nur eine einzige deutſche Meile ausmachen.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="226" type="page" xml:id="s_AhI149-2_226">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_226.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2752" lry="919" type="textblock" ulx="1032" uly="615">
        <line lrx="2752" lry="701" ulx="1038" uly="615">Eis von dieſen Bergen holen, um ſich im heiſſen</line>
        <line lrx="2743" lry="813" ulx="1034" uly="723">Sommer Kuͤhlung und Erſriſchung zu verſchaffen,</line>
        <line lrx="2750" lry="919" ulx="1032" uly="833">welches in der That einen betraͤchtlichen Theil der</line>
      </zone>
      <zone lrx="2826" lry="1025" type="textblock" ulx="1030" uly="935">
        <line lrx="2826" lry="1025" ulx="1030" uly="935">Handlung daſelbſt ausmacht; denn die Bewohner</line>
      </zone>
      <zone lrx="2753" lry="1372" type="textblock" ulx="1030" uly="1044">
        <line lrx="2753" lry="1174" ulx="1030" uly="1044">des Aetna geben ihren Schnee und Eis nicht um⸗</line>
        <line lrx="1446" lry="1233" ulx="1031" uly="1151">ſonſt weg. *)</line>
        <line lrx="2748" lry="1372" ulx="1116" uly="1209">Der Veſuv ſteht in Italien, unweit Neapel.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2753" lry="1577" type="textblock" ulx="1027" uly="1371">
        <line lrx="2753" lry="1483" ulx="1027" uly="1371">Da er zum erſtenmal Feuer auswarf, riß ſein Gi⸗</line>
        <line lrx="2748" lry="1577" ulx="1028" uly="1479">pfel entzwey, und dieſer ſein Auswurf war ſo ſtark,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2752" lry="1875" type="textblock" ulx="1021" uly="1578">
        <line lrx="2752" lry="1694" ulx="1021" uly="1578">daß dadurch zwey benachbarte Staͤdte verſchuͤttet,</line>
        <line lrx="2752" lry="1779" ulx="1021" uly="1685">und die Luft umher ſo verfinſtert wurde, daß man</line>
        <line lrx="2749" lry="1875" ulx="1024" uly="1789">die Sonne nicht ſehen konnte. — Von dem Aetna</line>
      </zone>
      <zone lrx="2781" lry="2150" type="textblock" ulx="1015" uly="1898">
        <line lrx="2747" lry="1992" ulx="1015" uly="1898">wurde ehedem die Stadt Herkulaneum verſchuͤttet,</line>
        <line lrx="2781" lry="2150" ulx="1024" uly="2008">die man aber in neuern Zeiten wieder gefunden</line>
      </zone>
      <zone lrx="2752" lry="2558" type="textblock" ulx="1093" uly="2241">
        <line lrx="2746" lry="2334" ulx="2593" uly="2241">Der</line>
        <line lrx="2746" lry="2434" ulx="1093" uly="2312">*) Dem Biſchoffe von Catanea ſoll der Schnee von einem</line>
        <line lrx="2752" lry="2558" ulx="1159" uly="2453">ſehr kleinen mitternaͤchtlichen Theile des Berges, jaͤhr⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2814" lry="2629" type="textblock" ulx="1158" uly="2548">
        <line lrx="2814" lry="2629" ulx="1158" uly="2548">lich auf 6000 Thaler einbringen. Die vornehmen Ita⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2744" lry="3671" type="textblock" ulx="1084" uly="2639">
        <line lrx="2743" lry="2720" ulx="1099" uly="2639">liener werfen nemlich im heiſſen Sommer, Schnee und</line>
        <line lrx="2743" lry="2819" ulx="1104" uly="2722">Eis in ihre Getraͤnke, um ſie abzukuͤhlen. Sie muͤſſen</line>
        <line lrx="2739" lry="2938" ulx="1154" uly="2832">dies aber theuer kaufen, denn Schnee und Eis ſind ſel⸗</line>
        <line lrx="2037" lry="3000" ulx="1088" uly="2930">tener, je heiſſer das Land iſ.</line>
        <line lrx="2739" lry="3142" ulx="1084" uly="3006">**) An der Wurzel des ſeuerſpeyenden Bergs Veſuv</line>
        <line lrx="2737" lry="3197" ulx="1151" uly="3105">waͤchſt der eigentliche Thraͤnen⸗Wein (Lacrymae</line>
        <line lrx="2739" lry="3294" ulx="1159" uly="3199">Chriſti) ein ſehr herrlicher Wein, von dunkelrother</line>
        <line lrx="2738" lry="3390" ulx="1151" uly="3307">Farbe, den wir von den griechiſchen Inſeln erhalten.</line>
        <line lrx="2744" lry="3498" ulx="1151" uly="3402">Er hat ſeinen Namen daher, weil er zuerſt in Geſtalt</line>
        <line lrx="2737" lry="3585" ulx="1146" uly="3497">der Thraͤnen, aus der Tirene laͤuft, ehe noch die Trau⸗</line>
        <line lrx="1720" lry="3671" ulx="1141" uly="3596">ben gepreßt werden.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="227" type="page" xml:id="s_AhI149-2_227">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_227.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="123" lry="901" type="textblock" ulx="0" uly="605">
        <line lrx="123" lry="682" ulx="0" uly="605">ſe</line>
        <line lrx="112" lry="800" ulx="0" uly="717">ſchefe</line>
        <line lrx="123" lry="901" ulx="0" uly="829">Theil der</line>
      </zone>
      <zone lrx="155" lry="1011" type="textblock" ulx="0" uly="945">
        <line lrx="155" lry="1011" ulx="0" uly="945">ewohner</line>
      </zone>
      <zone lrx="129" lry="1128" type="textblock" ulx="1" uly="1051">
        <line lrx="129" lry="1128" ulx="1" uly="1051">icht un.</line>
      </zone>
      <zone lrx="123" lry="1353" type="textblock" ulx="0" uly="1272">
        <line lrx="123" lry="1353" ulx="0" uly="1272">eupel.</line>
      </zone>
      <zone lrx="120" lry="2109" type="textblock" ulx="0" uly="1489">
        <line lrx="111" lry="1565" ulx="7" uly="1489">ſack</line>
        <line lrx="105" lry="1679" ulx="0" uly="1590">chüͤrte</line>
        <line lrx="120" lry="1782" ulx="0" uly="1710">ß men</line>
        <line lrx="115" lry="1880" ulx="0" uly="1814">Nuna</line>
        <line lrx="120" lry="2109" ulx="0" uly="2030">efunden</line>
      </zone>
      <zone lrx="112" lry="2936" type="textblock" ulx="0" uly="2255">
        <line lrx="107" lry="2326" ulx="42" uly="2255">Der</line>
        <line lrx="110" lry="2445" ulx="0" uly="2386">einem</line>
        <line lrx="112" lry="2554" ulx="1" uly="2485">8, jzihr</line>
        <line lrx="99" lry="2647" ulx="0" uly="2581">Vi Re</line>
        <line lrx="92" lry="2737" ulx="0" uly="2671">teund</line>
        <line lrx="97" lry="2839" ulx="0" uly="2772">muͤſſe</line>
        <line lrx="96" lry="2936" ulx="0" uly="2862">nd ſl</line>
      </zone>
      <zone lrx="90" lry="3618" type="textblock" ulx="0" uly="3050">
        <line lrx="90" lry="3116" ulx="12" uly="3050">Veſuo</line>
        <line lrx="86" lry="3235" ulx="0" uly="3165">mde</line>
        <line lrx="89" lry="3319" ulx="0" uly="3256">lthet</line>
        <line lrx="87" lry="3422" ulx="0" uly="3357">elten.</line>
        <line lrx="84" lry="3523" ulx="0" uly="3444">eſcle</line>
        <line lrx="73" lry="3618" ulx="5" uly="3559">T</line>
      </zone>
      <zone lrx="2324" lry="824" type="textblock" ulx="562" uly="638">
        <line lrx="2324" lry="735" ulx="644" uly="638">Der Zekla iſt auf Jsland; *) wo man faſt</line>
        <line lrx="2280" lry="824" ulx="562" uly="737">nichts, als Eis und Schnee ſieht, dennoch wuͤthet</line>
      </zone>
      <zone lrx="1652" lry="932" type="textblock" ulx="546" uly="843">
        <line lrx="1652" lry="932" ulx="546" uly="843">er eben ſo heftig, als die andern.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2283" lry="1325" type="textblock" ulx="557" uly="1003">
        <line lrx="2283" lry="1129" ulx="642" uly="1003">Dieſe feuerſpeyenden Berge fangen erſt an zu rau⸗</line>
        <line lrx="2278" lry="1239" ulx="557" uly="1130">chen, werfen erſt abſcheulich große Felſenſtuͤcke, die</line>
        <line lrx="2278" lry="1325" ulx="558" uly="1240">alle menſchliche Kraͤfte nicht zu bewegen im Stande</line>
      </zone>
      <zone lrx="2279" lry="1546" type="textblock" ulx="493" uly="1346">
        <line lrx="2279" lry="1448" ulx="493" uly="1346">ſeyn wuͤrden — Meilen weit fort. Dabey iſts, als</line>
        <line lrx="2279" lry="1546" ulx="531" uly="1451">wenn es Steine regnete, und die Aſche bedeckt die</line>
      </zone>
      <zone lrx="2334" lry="3368" type="textblock" ulx="534" uly="1565">
        <line lrx="2276" lry="1653" ulx="547" uly="1565">Felder weit umher. Zuletzt fließt eine Menge ge⸗</line>
        <line lrx="2274" lry="1754" ulx="551" uly="1674">ſchmolzener Steine und Metalle heraus, und geht</line>
        <line lrx="2273" lry="1853" ulx="545" uly="1759">wie ein Strom mehrere Meilen fort. Wenn dieſe</line>
        <line lrx="2273" lry="1968" ulx="545" uly="1869">Maſſe trocken iſt, heißt ſie Lava, und es koͤnnen</line>
        <line lrx="2268" lry="2067" ulx="545" uly="1974">daraus allerhand Dinge verfertigt werden. Sie</line>
        <line lrx="2268" lry="2190" ulx="545" uly="2084">wird aber bald wieder von Aſche, und nachmals von</line>
        <line lrx="2264" lry="2285" ulx="544" uly="2188">Erde bedeckt, ſo daß daraus die fruchtbarſten Felder</line>
        <line lrx="2263" lry="2392" ulx="541" uly="2309">werden. Darum begeben ſich die Einwohner nicht</line>
        <line lrx="2258" lry="2499" ulx="541" uly="2408">aus jenen gefaͤhrlichen Gegenden weg. Sie ſind zu</line>
        <line lrx="2264" lry="2616" ulx="537" uly="2518">fruchtbar; und ihre Arbeit gewaͤhrt gewiſſen Nu⸗</line>
        <line lrx="2334" lry="2721" ulx="535" uly="2617">tzen. Waͤren keine feuerſpeyende Berge, ſo wuͤrden</line>
        <line lrx="2257" lry="2824" ulx="535" uly="2736">viel mehr Erdbeben ſeyn, und durch ſie viel groͤßere</line>
        <line lrx="2255" lry="2939" ulx="541" uly="2841">Verwuͤſtungen angerichtet werden. Sie ſind Aus⸗</line>
        <line lrx="2253" lry="3047" ulx="534" uly="2949">fluͤſſe der Erdbeben. Der Nutzen, den ſie fuͤr das</line>
        <line lrx="2252" lry="3158" ulx="537" uly="3056">Ganze haben, iſt daher weit groͤßer, als der Scha⸗</line>
        <line lrx="2249" lry="3263" ulx="539" uly="3158">de, den ſie in jenen Gegenden zuweilen anrichten.</line>
        <line lrx="2244" lry="3368" ulx="2000" uly="3280">Etwas</line>
      </zone>
      <zone lrx="2243" lry="3685" type="textblock" ulx="595" uly="3468">
        <line lrx="2243" lry="3575" ulx="595" uly="3468">*) Eine Inſel in der aͤußerſten, mitternaͤchtlichen Ge⸗</line>
        <line lrx="1932" lry="3685" ulx="672" uly="3592">gend, die dem Koͤnig von Daͤnemark gehoͤrt.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="228" type="page" xml:id="s_AhI149-2_228">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_228.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2396" lry="931" type="textblock" ulx="1253" uly="834">
        <line lrx="2396" lry="931" ulx="1253" uly="834">Etwas in Stamm dbuͤcher.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2678" lry="1277" type="textblock" ulx="1047" uly="979">
        <line lrx="2676" lry="1109" ulx="1047" uly="979">Verlohren iſt der Tag, und ſchaͤndlich ſind die</line>
        <line lrx="2225" lry="1204" ulx="1526" uly="1109"> Stunden,</line>
        <line lrx="2678" lry="1277" ulx="1049" uly="1182">Die, wenn wir faͤhig ſind, Bedraͤngten beyzu⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2674" lry="1551" type="textblock" ulx="987" uly="1273">
        <line lrx="1993" lry="1350" ulx="1841" uly="1273">ſtehn</line>
        <line lrx="2674" lry="1441" ulx="1045" uly="1312">Beym Anblick ihres Harms, uns unempfind⸗</line>
        <line lrx="2546" lry="1551" ulx="987" uly="1436">lich ſehn.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2063" lry="1631" type="textblock" ulx="1980" uly="1615">
        <line lrx="2063" lry="1624" ulx="1980" uly="1615">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2321" lry="2031" type="textblock" ulx="1045" uly="1687">
        <line lrx="2260" lry="1778" ulx="1045" uly="1687">O!? wunderſchoͤn iſt Gottes Erde,</line>
        <line lrx="2321" lry="1867" ulx="1047" uly="1774">Und werth darauf vergnuͤgt zu ſeyn;</line>
        <line lrx="2308" lry="1957" ulx="1047" uly="1856">Drum will ich, bis ich Aſche werde,</line>
        <line lrx="2143" lry="2031" ulx="1045" uly="1939">Mich dieſer ſchoͤnen Erde freun.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2499" lry="2714" type="textblock" ulx="1000" uly="2203">
        <line lrx="2250" lry="2299" ulx="1000" uly="2203">Verfſließt ihr Tage meines Lebens</line>
        <line lrx="2416" lry="2385" ulx="1023" uly="2289">Zwar unbemerkt, nur nicht vergebens</line>
        <line lrx="2170" lry="2457" ulx="1041" uly="2371">Fuͤr meiner Mitgeſchoͤpfe Gluͤck!</line>
        <line lrx="2499" lry="2550" ulx="1040" uly="2457">So mag von mir die Nachwelt ſchweigen!</line>
        <line lrx="2465" lry="2640" ulx="1043" uly="2537">So bleibt ein glaͤnzendes Geſchick</line>
        <line lrx="2213" lry="2714" ulx="1041" uly="2622">Dem gluͤcklich kuͤhnen Laſter eigen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2303" lry="3052" type="textblock" ulx="1039" uly="2849">
        <line lrx="2018" lry="2983" ulx="1039" uly="2849">Der Weiſe theilet ſeine Zeit</line>
        <line lrx="2303" lry="3052" ulx="1040" uly="2962">In Arbeit, Ruh und Froͤhlichkeit.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2490" lry="3572" type="textblock" ulx="1032" uly="3223">
        <line lrx="2447" lry="3328" ulx="1036" uly="3223">Der Freund, der mir den Spiegel zeiget,</line>
        <line lrx="2408" lry="3413" ulx="1037" uly="3316">Den kleinſten Flecken nicht verſchweiget,</line>
        <line lrx="2490" lry="3504" ulx="1032" uly="3396">Mich freundlich warnt, mich ernſtlich ſchilt,</line>
        <line lrx="2480" lry="3572" ulx="1035" uly="3479">Wenn ich nicht meine Pflicht erfuͤlltt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2644" lry="3726" type="textblock" ulx="2488" uly="3650">
        <line lrx="2644" lry="3726" ulx="2488" uly="3650">Das</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="875" type="textblock" ulx="3148" uly="631">
        <line lrx="3180" lry="875" ulx="3148" uly="631">2.— —☚ S=e</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1301" type="textblock" ulx="3161" uly="891">
        <line lrx="3180" lry="1301" ulx="3161" uly="891">— — —— —–</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1690" type="textblock" ulx="3141" uly="1619">
        <line lrx="3180" lry="1690" ulx="3141" uly="1619">.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2026" type="textblock" ulx="3121" uly="1788">
        <line lrx="3180" lry="1855" ulx="3121" uly="1788">P</line>
        <line lrx="3180" lry="2026" ulx="3133" uly="1957">An</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2284" type="textblock" ulx="3127" uly="2126">
        <line lrx="3180" lry="2197" ulx="3131" uly="2126">VH</line>
        <line lrx="3176" lry="2284" ulx="3127" uly="2209">De</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3565" type="textblock" ulx="3151" uly="2909">
        <line lrx="3180" lry="3565" ulx="3151" uly="2909">— — =  —</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="229" type="page" xml:id="s_AhI149-2_229">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_229.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="150" lry="1102" type="textblock" ulx="0" uly="866">
        <line lrx="31" lry="916" ulx="3" uly="866">l.</line>
        <line lrx="150" lry="1102" ulx="0" uly="1028">ch ſd N</line>
      </zone>
      <zone lrx="153" lry="1281" type="textblock" ulx="0" uly="1199">
        <line lrx="153" lry="1281" ulx="0" uly="1199">nen dehnta</line>
      </zone>
      <zone lrx="144" lry="1453" type="textblock" ulx="0" uly="1366">
        <line lrx="144" lry="1453" ulx="0" uly="1366">mnpfind⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2246" lry="589" type="textblock" ulx="1192" uly="482">
        <line lrx="2246" lry="589" ulx="1192" uly="482">—— 217</line>
      </zone>
      <zone lrx="2157" lry="1246" type="textblock" ulx="628" uly="660">
        <line lrx="1379" lry="747" ulx="631" uly="660">Das iſt ein Freund,</line>
        <line lrx="1492" lry="835" ulx="634" uly="751">So wenig er es ſcheint!</line>
        <line lrx="2157" lry="918" ulx="633" uly="831">Doch der, der mich ſtets ſchmeichelnd preiſer,</line>
        <line lrx="1801" lry="1000" ulx="630" uly="915">Mir alles lobt, nie was verweiſet;</line>
        <line lrx="1745" lry="1085" ulx="629" uly="998">Zu Fehlern mir die Haͤnde beut:</line>
        <line lrx="1751" lry="1168" ulx="629" uly="1084">Und mir vergiebt, eh ich bereu't,</line>
        <line lrx="1326" lry="1246" ulx="628" uly="1161">Das iſt ein Feind,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1704" lry="1351" type="textblock" ulx="576" uly="1246">
        <line lrx="1704" lry="1351" ulx="576" uly="1246">So freundlich er auch ſcheint!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2252" lry="2300" type="textblock" ulx="605" uly="1464">
        <line lrx="1964" lry="1542" ulx="616" uly="1464">Gern macht des Biedermannes Mund</line>
        <line lrx="2248" lry="1638" ulx="625" uly="1543">Des Naͤchſten Lob, nie ſeine Schande, kund —</line>
        <line lrx="2244" lry="1713" ulx="621" uly="1630">Ein Thor nur glaubt es koͤnn' ihm wohl ge⸗</line>
        <line lrx="1602" lry="1795" ulx="1429" uly="1732">ingen</line>
        <line lrx="2151" lry="1883" ulx="609" uly="1750">Aus andrer Schmach ſich Ehre zu erzwingen?</line>
        <line lrx="2237" lry="1961" ulx="614" uly="1880">Des Weiſen Ruhm ſteht auf viel feſterm Grund:</line>
        <line lrx="2252" lry="2046" ulx="614" uly="1963">Auf Selbſtverdienſt! und dies kann Ehre brin⸗</line>
        <line lrx="1667" lry="2127" ulx="1426" uly="2064">gen —</line>
        <line lrx="2241" lry="2217" ulx="608" uly="2066">Wer oft und gern zu Andrer Nachtheil ſpricht —</line>
        <line lrx="2237" lry="2300" ulx="605" uly="2214">Der ſchadet ſich nur ſelbſt und andern nicht,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1632" lry="2367" type="textblock" ulx="1538" uly="2360">
        <line lrx="1632" lry="2367" ulx="1538" uly="2360">õ</line>
      </zone>
      <zone lrx="2247" lry="2680" type="textblock" ulx="605" uly="2430">
        <line lrx="1158" lry="2514" ulx="611" uly="2430">Im Herzen rein</line>
        <line lrx="1634" lry="2601" ulx="609" uly="2517">Hinauf gen Himmel ſchauen,</line>
        <line lrx="2247" lry="2680" ulx="605" uly="2602">Und ſagen: Gott! du Gott biſt mein Vertrauen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2238" lry="2837" type="textblock" ulx="591" uly="2678">
        <line lrx="2238" lry="2837" ulx="591" uly="2678">Welch Gluͤck, o Freund! kann groͤßer ſeyn? —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1927" lry="3642" type="textblock" ulx="606" uly="2827">
        <line lrx="1927" lry="2988" ulx="611" uly="2827">Schilt nicht den  Unbeſtand der Guͤter;</line>
        <line lrx="1821" lry="3078" ulx="613" uly="2984">Du ſiehſt dein eignes Herz nicht ein.</line>
        <line lrx="1697" lry="3148" ulx="609" uly="3062">Veraͤnderlich ſind die Gemuͤther;</line>
        <line lrx="1825" lry="3232" ulx="611" uly="3148">So muſten auch die Dinge ſeyyn.</line>
        <line lrx="1833" lry="3317" ulx="606" uly="3227">Bey Guͤtern, die wir ſtets genießen,</line>
        <line lrx="1798" lry="3398" ulx="614" uly="3311">Wird das Vergnuͤgen endlich matt;</line>
        <line lrx="1921" lry="3499" ulx="613" uly="3365">Und, wuͤrden ſie uns nicht entriſſen —</line>
        <line lrx="1863" lry="3642" ulx="612" uly="3476">Wo faͤnd ein neu Vergnuͤgen Statt?</line>
      </zone>
      <zone lrx="1301" lry="3644" type="textblock" ulx="1173" uly="3616">
        <line lrx="1301" lry="3644" ulx="1173" uly="3616">——= —4</line>
      </zone>
      <zone lrx="2239" lry="3776" type="textblock" ulx="2118" uly="3688">
        <line lrx="2239" lry="3776" ulx="2118" uly="3688">Laß</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="230" type="page" xml:id="s_AhI149-2_230">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_230.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1985" lry="542" type="textblock" ulx="1584" uly="530">
        <line lrx="1985" lry="542" ulx="1584" uly="530"> ———</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3194" type="textblock" ulx="954" uly="603">
        <line lrx="3161" lry="733" ulx="1065" uly="603">Laß, Hoͤchſter, mich beſtreben, icb</line>
        <line lrx="3180" lry="813" ulx="1069" uly="698">So in der Welt zu leben, Li</line>
        <line lrx="3180" lry="888" ulx="1009" uly="784">Wie man dies Gluͤck erwirbt: Und</line>
        <line lrx="3178" lry="979" ulx="954" uly="867">Damit ich einſt, ein Erbe . Nac</line>
        <line lrx="3180" lry="1077" ulx="1062" uly="953">Der Seligkeit, auch ſterbe, Ven</line>
        <line lrx="3180" lry="1148" ulx="1066" uly="1036">Wie ein gerechter Frommer ſtirbt. En!</line>
        <line lrx="3180" lry="1365" ulx="1068" uly="1257">Beſitz ich nur 4 Nr⸗</line>
        <line lrx="3179" lry="1445" ulx="1070" uly="1342">Ein ruhiges Gewiſſen:  e</line>
        <line lrx="3180" lry="1523" ulx="1068" uly="1426">So iſt fuͤr mich, wenn andre zagen muͤſſen, id n</line>
        <line lrx="3180" lry="1611" ulx="1105" uly="1510">tichts Schreckliches in der Natur. N N</line>
        <line lrx="3180" lry="1826" ulx="1022" uly="1721">Genieße ſtets, o Freund! des Lebens ſchoͤnſte Niſt d</line>
        <line lrx="3180" lry="1907" ulx="1848" uly="1807">Freuden, Nöa,</line>
        <line lrx="3170" lry="1996" ulx="1027" uly="1890">Mit Roſen ſey vom Gluͤck dein ebner Pfad be⸗ Whren</line>
        <line lrx="3169" lry="2070" ulx="1861" uly="1974">ſtreut; Sebſt</line>
        <line lrx="2701" lry="2162" ulx="1064" uly="2075">Sey groß durch dich, gelaſſen ſelbſt im Leiden,</line>
        <line lrx="2502" lry="2244" ulx="1066" uly="2160">Zum Zorne nie, zur Tugend ſtets bereit:</line>
        <line lrx="3180" lry="2339" ulx="1069" uly="2240">So wirſt du bey vollkommner Ruh der Seelen Noen</line>
        <line lrx="3180" lry="2420" ulx="1069" uly="2328">Den Weg zum Gluͤcke nie verfehlen. Marge</line>
        <line lrx="3161" lry="2515" ulx="1850" uly="2417">- Heire</line>
        <line lrx="3179" lry="2628" ulx="1072" uly="2501">Gott unterthan, erfuͤllt von Menſchenliebe, Fuh</line>
        <line lrx="2696" lry="2715" ulx="1064" uly="2624">Durch Reichthum groß, und alt durch Maͤßigkeit,</line>
        <line lrx="3179" lry="2801" ulx="1068" uly="2709">Freund ohne Falſch, Bezwinger deiner Triebe,</line>
        <line lrx="3180" lry="2885" ulx="1049" uly="2769">Im Rathe klug und unverzagt im Streit, In i</line>
        <line lrx="3180" lry="2962" ulx="1068" uly="2851">Erkaͤnntlich, treu, gerecht zugleich, und mild: Wa⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="3094" ulx="1107" uly="2937">Kur dies, Freund! ſey dein Vorſchrifts Bild. Re</line>
        <line lrx="3179" lry="3111" ulx="1938" uly="3042">— iſie</line>
        <line lrx="3180" lry="3194" ulx="3087" uly="3110">Glech</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3516" type="textblock" ulx="1066" uly="3168">
        <line lrx="3180" lry="3271" ulx="1072" uly="3168">Soll dich ein irrdiſch Gluͤck erquicken, rf</line>
        <line lrx="3180" lry="3354" ulx="1071" uly="3255">So ſey behutſam im Genuß. —„diun</line>
        <line lrx="3174" lry="3439" ulx="1071" uly="3332">Nur Maͤßige wird es entzuͤcken, 6</line>
        <line lrx="3180" lry="3516" ulx="1066" uly="3408">Dem Schwelger Schmerz und Ueberdruß.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2020" lry="3586" type="textblock" ulx="1602" uly="3578">
        <line lrx="2020" lry="3586" ulx="1602" uly="3578">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2706" lry="3704" type="textblock" ulx="2551" uly="3627">
        <line lrx="2706" lry="3704" ulx="2551" uly="3627">Gieb</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="231" type="page" xml:id="s_AhI149-2_231">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_231.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="252" lry="1826" type="textblock" ulx="0" uly="1741">
        <line lrx="252" lry="1826" ulx="0" uly="1741">i ſhone.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1927" lry="1206" type="textblock" ulx="614" uly="552">
        <line lrx="1771" lry="716" ulx="617" uly="552">Gieb mir, o du! der willig giebt,</line>
        <line lrx="1822" lry="794" ulx="616" uly="713">Ein Herz, das nur das Gute liebt,</line>
        <line lrx="1457" lry="879" ulx="614" uly="798">Und rein, und heilig iſt!</line>
        <line lrx="1781" lry="961" ulx="616" uly="880">Mach andre groß, o Gott! ich ſey</line>
        <line lrx="1927" lry="1069" ulx="615" uly="958">Vergnugt, und meiner Pflicht getreu⸗</line>
        <line lrx="1611" lry="1206" ulx="615" uly="1040">Ein weiſer, und ein n Chriſt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1849" lry="1383" type="textblock" ulx="609" uly="1196">
        <line lrx="1849" lry="1383" ulx="609" uly="1196">Rur Tugend trotzt des Todes Raub,</line>
      </zone>
      <zone lrx="1443" lry="1421" type="textblock" ulx="600" uly="1342">
        <line lrx="1443" lry="1421" ulx="600" uly="1342">Und uͤberlebt das Grab.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1728" lry="1595" type="textblock" ulx="600" uly="1431">
        <line lrx="1728" lry="1511" ulx="600" uly="1431">Und Engel weinen auf den Staub</line>
        <line lrx="1360" lry="1595" ulx="602" uly="1513">Des Redlichen herab.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2104" lry="1892" type="textblock" ulx="521" uly="1671">
        <line lrx="2048" lry="1814" ulx="599" uly="1671">Nicht der Hochmuth „nicht die Eigenliebe</line>
        <line lrx="2104" lry="1892" ulx="521" uly="1805">Nein, vom Himmel eingepflanzte Triebe</line>
      </zone>
      <zone lrx="1826" lry="1976" type="textblock" ulx="600" uly="1887">
        <line lrx="1826" lry="1976" ulx="600" uly="1887">Lehren Tugend, und daß ihre Krone</line>
      </zone>
      <zone lrx="1252" lry="2056" type="textblock" ulx="600" uly="1969">
        <line lrx="1252" lry="2056" ulx="600" uly="1969">Selbſt ſie belohne.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1397" lry="2152" type="textblock" ulx="1329" uly="2145">
        <line lrx="1397" lry="2152" ulx="1329" uly="2145">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1986" lry="2619" type="textblock" ulx="594" uly="2204">
        <line lrx="1718" lry="2335" ulx="600" uly="2204">Roſen pfluͤcke, Roſen bluͤhn, —</line>
        <line lrx="1986" lry="2402" ulx="603" uly="2321">Morgen iſt nicht heut. ?YVMUM</line>
        <line lrx="1611" lry="2491" ulx="594" uly="2405">Reine Stunde laß entfliehn.</line>
        <line lrx="1335" lry="2619" ulx="600" uly="2476">Fluͤchtig iſt die Zeit.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1631" lry="2660" type="textblock" ulx="1269" uly="2644">
        <line lrx="1631" lry="2660" ulx="1269" uly="2644">— . —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1484" lry="3493" type="textblock" ulx="592" uly="2745">
        <line lrx="1375" lry="2836" ulx="598" uly="2745">Den fuͤchtigen Tagen</line>
        <line lrx="1301" lry="2918" ulx="595" uly="2833">Wehrt keine Gewalt;</line>
        <line lrx="1386" lry="3006" ulx="596" uly="2887">Die Raͤder am Wagen</line>
        <line lrx="1433" lry="3096" ulx="592" uly="2999">Entfliehn nicht ſo bald;</line>
        <line lrx="1437" lry="3171" ulx="600" uly="3077">Gleich fluͤchtigen Blitzen</line>
        <line lrx="1279" lry="3249" ulx="600" uly="3166">So ſind ſie dahin;</line>
        <line lrx="1441" lry="3336" ulx="593" uly="3248">Drum will ich ſie nuͤtzen,</line>
        <line lrx="1484" lry="3493" ulx="596" uly="3332">So lang ich noch bin.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1454" lry="3518" type="textblock" ulx="1190" uly="3507">
        <line lrx="1454" lry="3518" ulx="1190" uly="3507">* — „ —</line>
      </zone>
      <zone lrx="1611" lry="3538" type="textblock" ulx="1550" uly="3510">
        <line lrx="1577" lry="3518" ulx="1562" uly="3510">₰</line>
        <line lrx="1611" lry="3538" ulx="1550" uly="3530">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2231" lry="3717" type="textblock" ulx="2089" uly="3642">
        <line lrx="2231" lry="3717" ulx="2089" uly="3642">Sey</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="232" type="page" xml:id="s_AhI149-2_232">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_232.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="3180" lry="1629" type="textblock" ulx="611" uly="525">
        <line lrx="2029" lry="581" ulx="980" uly="525">220 — —</line>
        <line lrx="3175" lry="749" ulx="1059" uly="636">Sepy gluͤcklich, liebſter Freund! empfnde ſtets die</line>
        <line lrx="3177" lry="843" ulx="1642" uly="712">. Freuden, Vd 1</line>
        <line lrx="3161" lry="912" ulx="1047" uly="796">Die nur der Weiſe fuͤhlt, und Thoren nie be⸗ Dich,</line>
        <line lrx="2914" lry="983" ulx="1844" uly="915">neiden.</line>
        <line lrx="2914" lry="1085" ulx="1052" uly="986">Sey ſtets der Tugend treu, ſey deines Gluͤckes</line>
        <line lrx="3180" lry="1171" ulx="1855" uly="1063">werth, 4 GSGovol</line>
        <line lrx="3179" lry="1301" ulx="1055" uly="1152">Und denke auch an den, der ewig dich verehrt. zu</line>
        <line lrx="3180" lry="1328" ulx="3071" uly="1251">Hh n</line>
        <line lrx="3175" lry="1484" ulx="1067" uly="1321">Nur dem gehoͤrt allein des Freundes edler Name, 5</line>
        <line lrx="3177" lry="1629" ulx="611" uly="1464">. Der unſre Sorgen theilt⸗ betrübt bey unſerm</line>
        <line lrx="2054" lry="1622" ulx="1282" uly="1569">J rabe</line>
      </zone>
      <zone lrx="2688" lry="1805" type="textblock" ulx="1056" uly="1606">
        <line lrx="2280" lry="1732" ulx="1063" uly="1606">Mit uns in unſerm Ungluͤck weint;</line>
        <line lrx="2688" lry="1805" ulx="1056" uly="1711">Der, eh wir bitten, hilft, uns liebt, doch uns</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3750" type="textblock" ulx="1058" uly="1767">
        <line lrx="3176" lry="1902" ulx="1334" uly="1767">. nicht ſchmeichelt, Sech ud,</line>
        <line lrx="3169" lry="1970" ulx="1058" uly="1855">Ja, traͤf ihn unſer Zorn, nicht unſern Luͤſten Fic ün</line>
        <line lrx="3180" lry="2044" ulx="1860" uly="1939">heuchelt! ud nen</line>
        <line lrx="3180" lry="2135" ulx="1071" uly="2021">Wie ſelten iſt nicht dieſer Freund! Ditn c</line>
        <line lrx="3180" lry="2377" ulx="1068" uly="2268">Auf ſich den Haß der Niedern laden, Duig</line>
        <line lrx="3174" lry="2437" ulx="1073" uly="2309">Dies ſtuͤrzet oft den groͤßten Mann. I.</line>
        <line lrx="3180" lry="2544" ulx="1064" uly="2390">Wer dir, als Freund nicht nuͤtzen kann, P</line>
        <line lrx="3180" lry="2633" ulx="1073" uly="2480">Kann allemal, als Feind dir ſchaden. dn</line>
        <line lrx="3180" lry="2846" ulx="1073" uly="2730">Das groͤßte Gluͤck, der ſeligſte der Triebe, Gpech</line>
        <line lrx="2411" lry="2916" ulx="1070" uly="2816">Iſt hoͤchſter Grad der Menſchenliebe!</line>
        <line lrx="3180" lry="3127" ulx="1065" uly="3041">Lieblich wie die Morgenroͤthe, wie</line>
        <line lrx="3180" lry="3210" ulx="1076" uly="3113">Wenn der junge Lenz erwacht, Mch h</line>
        <line lrx="3180" lry="3307" ulx="1068" uly="3199">Sanft wie eine Sommernacht, Ses ſhe</line>
        <line lrx="3180" lry="3392" ulx="1073" uly="3281">Die der volle Mond erhohte, as</line>
        <line lrx="3180" lry="3463" ulx="1075" uly="3353">Schwind dein ſchoͤnes Leben hin. ””</line>
        <line lrx="2057" lry="3552" ulx="1074" uly="3452">Keine bange Leidens⸗Zaͤhre</line>
        <line lrx="2507" lry="3633" ulx="1076" uly="3542">Miſch in deine Freuden ſich!</line>
        <line lrx="3178" lry="3672" ulx="2261" uly="3562">3 Durche</line>
        <line lrx="3180" lry="3750" ulx="2571" uly="3651">Und ch fin</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="233" type="page" xml:id="s_AhI149-2_233">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_233.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="176" lry="1081" type="textblock" ulx="0" uly="661">
        <line lrx="176" lry="746" ulx="0" uly="661">i isdie</line>
        <line lrx="169" lry="911" ulx="0" uly="838">ren nie de⸗</line>
        <line lrx="169" lry="1081" ulx="1" uly="1002">es Clͤces</line>
      </zone>
      <zone lrx="171" lry="1567" type="textblock" ulx="0" uly="1404">
        <line lrx="170" lry="1496" ulx="0" uly="1404">Ner None,</line>
        <line lrx="171" lry="1567" ulx="13" uly="1494">de mſern</line>
      </zone>
      <zone lrx="177" lry="1820" type="textblock" ulx="33" uly="1740">
        <line lrx="177" lry="1820" ulx="33" uly="1740">hoch uns</line>
      </zone>
      <zone lrx="140" lry="1924" type="textblock" ulx="129" uly="1910">
        <line lrx="140" lry="1924" ulx="129" uly="1910">₰</line>
      </zone>
      <zone lrx="172" lry="1992" type="textblock" ulx="0" uly="1865">
        <line lrx="172" lry="1992" ulx="0" uly="1911">ſen Aen</line>
      </zone>
      <zone lrx="142" lry="3786" type="textblock" ulx="88" uly="3710">
        <line lrx="142" lry="3786" ulx="88" uly="3710">ℳ</line>
      </zone>
      <zone lrx="1189" lry="641" type="textblock" ulx="1115" uly="633">
        <line lrx="1189" lry="641" ulx="1115" uly="633">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="1783" lry="921" type="textblock" ulx="561" uly="753">
        <line lrx="1735" lry="848" ulx="564" uly="753">Und die ganze Welt verere</line>
        <line lrx="1783" lry="921" ulx="561" uly="832">Dich, o Freund! auch ſtets wie ich.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1728" lry="1597" type="textblock" ulx="542" uly="1092">
        <line lrx="1552" lry="1199" ulx="563" uly="1092">Sowohl Verſtand als Kraͤfte</line>
        <line lrx="1441" lry="1270" ulx="560" uly="1185">Zum nuͤtzlichen Geſchaͤfte,</line>
        <line lrx="1623" lry="1354" ulx="553" uly="1267">Hab ich von deiner Huld;</line>
        <line lrx="1631" lry="1445" ulx="542" uly="1349">Dein iſts, wenn meine Thaten</line>
        <line lrx="1655" lry="1512" ulx="543" uly="1429">Zum Gluͤck der Welt gerathen;</line>
        <line lrx="1728" lry="1597" ulx="552" uly="1513">An Fehlern bin allein ich Schuld⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2175" lry="2122" type="textblock" ulx="454" uly="1783">
        <line lrx="2175" lry="1882" ulx="454" uly="1783">Froh und heiter, wie der ſchoͤnſte Fruͤhlingsmorgen,</line>
        <line lrx="2161" lry="1971" ulx="460" uly="1863">Fließ dein Leben, beſte Freundin, hin. 4</line>
        <line lrx="1783" lry="2041" ulx="464" uly="1957">Und nie truͤben bange Sorgen</line>
        <line lrx="1147" lry="2122" ulx="460" uly="2041">Deinen edlen Sinn.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1632" lry="2823" type="textblock" ulx="549" uly="2313">
        <line lrx="1613" lry="2402" ulx="556" uly="2313">Das Gluͤck, des ich mich freue,</line>
        <line lrx="1594" lry="2493" ulx="550" uly="2404">Verſchaft mir deine Treue,</line>
        <line lrx="1347" lry="2562" ulx="554" uly="2489">Du Vater der Natur!</line>
        <line lrx="1399" lry="2668" ulx="549" uly="2571">Du ordneſt meine Tage,</line>
        <line lrx="1632" lry="2754" ulx="552" uly="2652">Ihr Gluͤck, und ſelbſt die Plage</line>
        <line lrx="1607" lry="2823" ulx="552" uly="2738">Gereicht zu unſerm Gluͤcke nur.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2182" lry="3452" type="textblock" ulx="470" uly="2944">
        <line lrx="2182" lry="3108" ulx="470" uly="2944">Trag Manchen bis nach Rom, ja gar nach Haufe</line>
        <line lrx="1060" lry="3115" ulx="642" uly="3052">wieder</line>
        <line lrx="2174" lry="3215" ulx="476" uly="3076">Mach ihm zu Liebe dir den Ruͤcken muͤd und krank:</line>
        <line lrx="2096" lry="3299" ulx="476" uly="3202">Setz aber ihn zuletzt nur einmal unſanft nieder;</line>
        <line lrx="2182" lry="3372" ulx="478" uly="3276">Was gilts? er weiß dir nichts fuͤr alle Laſt</line>
        <line lrx="1714" lry="3452" ulx="643" uly="3374">zum Dank.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2189" lry="3826" type="textblock" ulx="466" uly="3526">
        <line lrx="2186" lry="3674" ulx="470" uly="3526">Durchlebe frohe Tage, da dich mein Herz vermißt.</line>
        <line lrx="2101" lry="3756" ulx="470" uly="3657">Ich fuͤhle keine Plage, .</line>
        <line lrx="2189" lry="3826" ulx="466" uly="3737">Wenn du nur gluͤcklich biſt. Suͤſſe</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="234" type="page" xml:id="s_AhI149-2_234">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_234.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2642" lry="1278" type="textblock" ulx="893" uly="763">
        <line lrx="2460" lry="866" ulx="937" uly="763">Suͤſſe Freuden ſollen dich begluͤcken.</line>
        <line lrx="2642" lry="950" ulx="942" uly="844">Frohe Scenen, beſter Freund! dich ſtets entzuͤcken;</line>
        <line lrx="2593" lry="1033" ulx="944" uly="940">Freuden, die kein Dichter ſingt.</line>
        <line lrx="2223" lry="1112" ulx="905" uly="1022">Sanfte ſoll mit jedem Tag dein Leben</line>
        <line lrx="2448" lry="1194" ulx="893" uly="1101">Selig, wie der Morgentraum, hinſchweben,</line>
        <line lrx="2212" lry="1278" ulx="944" uly="1193">Bis uns einſt das beſſre Leben winkt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2661" lry="1914" type="textblock" ulx="951" uly="1412">
        <line lrx="2653" lry="1509" ulx="951" uly="1412">So bild, o Juͤngling! denn dein Herz ſchon in</line>
        <line lrx="2191" lry="1597" ulx="1082" uly="1499">6 der Jugend;</line>
        <line lrx="2658" lry="1682" ulx="953" uly="1580">Sieh auf die Weisheit ſtets, doch mehr noch</line>
        <line lrx="2149" lry="1765" ulx="1541" uly="1667">auf die Cugend!</line>
        <line lrx="2661" lry="1848" ulx="952" uly="1744">Denk, daß nichts gluͤcklich macht, als die Ge⸗</line>
        <line lrx="1989" lry="1914" ulx="1545" uly="1835">wiſſensruh;</line>
      </zone>
      <zone lrx="1793" lry="2073" type="textblock" ulx="1776" uly="2053">
        <line lrx="1793" lry="2073" ulx="1776" uly="2053">*</line>
      </zone>
      <zone lrx="2690" lry="2078" type="textblock" ulx="954" uly="1910">
        <line lrx="2690" lry="2078" ulx="954" uly="1910">Und, daß zu deinem Slüc dir Niemand fehlt,</line>
        <line lrx="1640" lry="2076" ulx="1536" uly="2021">als</line>
      </zone>
      <zone lrx="2313" lry="2739" type="textblock" ulx="1037" uly="2317">
        <line lrx="1988" lry="2395" ulx="1042" uly="2317">Edel wareſt du und treu —</line>
        <line lrx="2115" lry="2488" ulx="1040" uly="2406">Fromm und deutſchen Herzens.</line>
        <line lrx="2144" lry="2580" ulx="1037" uly="2490">Bleib es, Beſter! Edlen Seelen</line>
        <line lrx="2313" lry="2668" ulx="1039" uly="2568">Kanns an Freuden niemals fehlen —</line>
        <line lrx="2312" lry="2739" ulx="1041" uly="2661">Und vergiß des Schmerzens.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2631" lry="3448" type="textblock" ulx="959" uly="2933">
        <line lrx="2223" lry="3026" ulx="963" uly="2933">Der Fleiß in nuͤtzlichen Geſchaͤften,</line>
        <line lrx="2211" lry="3108" ulx="960" uly="3022">Der edle Wucher mit den Kraͤften,</line>
        <line lrx="2147" lry="3194" ulx="959" uly="3111">Beſtimmt das menſchliche Geſchick.</line>
        <line lrx="2376" lry="3277" ulx="963" uly="3190">Um ihm ſein Gluͤck mehr einzuſchraͤnken,</line>
        <line lrx="2545" lry="3370" ulx="961" uly="3279">Verlieh ihm Gott die Kraft zu denken, .</line>
        <line lrx="2631" lry="3448" ulx="965" uly="3353">Und ſprach: Menſch! ſchaffe dir dein Gluͤck.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2685" lry="3901" type="textblock" ulx="957" uly="3654">
        <line lrx="2676" lry="3759" ulx="957" uly="3654">Menſch, mache dich verdient, um Andrer Wohl⸗</line>
        <line lrx="2685" lry="3901" ulx="2500" uly="3830">Denn</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="826" type="textblock" ulx="2996" uly="745">
        <line lrx="3180" lry="826" ulx="2996" uly="745">Denn wae</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="993" type="textblock" ulx="2995" uly="913">
        <line lrx="3180" lry="993" ulx="2995" uly="913">Und tnit</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1166" type="textblock" ulx="2929" uly="1092">
        <line lrx="3180" lry="1166" ulx="2929" uly="1092">Dec, wenn</line>
      </zone>
      <zone lrx="3175" lry="1527" type="textblock" ulx="2980" uly="1446">
        <line lrx="3175" lry="1527" ulx="2980" uly="1446">Oer Medſch</line>
      </zone>
      <zone lrx="3175" lry="1691" type="textblock" ulx="2981" uly="1620">
        <line lrx="3175" lry="1691" ulx="2981" uly="1620">Wer von der</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="235" type="page" xml:id="s_AhI149-2_235">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_235.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="164" lry="936" type="textblock" ulx="0" uly="844">
        <line lrx="164" lry="936" ulx="0" uly="844">entücken⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="128" lry="3491" type="textblock" ulx="0" uly="3399">
        <line lrx="128" lry="3491" ulx="0" uly="3399">Cd.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2170" lry="709" type="textblock" ulx="2032" uly="640">
        <line lrx="2170" lry="709" ulx="2032" uly="640">223</line>
      </zone>
      <zone lrx="2181" lry="1241" type="textblock" ulx="455" uly="766">
        <line lrx="2170" lry="946" ulx="455" uly="766">Denn was iſt goͤtlicher, als wenn du hilfreich</line>
        <line lrx="1264" lry="945" ulx="1167" uly="883">iſt,</line>
        <line lrx="2179" lry="1112" ulx="461" uly="939">Und mit Veronuͤgen cilſt, dem Raͤchſten beyzu⸗</line>
        <line lrx="1320" lry="1109" ulx="1171" uly="1047">ehn:</line>
        <line lrx="2181" lry="1241" ulx="459" uly="1111">Der, wenn er Großmuth ſieht, großmuͤthig dank⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="1254" lry="1212" type="textblock" ulx="1245" uly="1201">
        <line lrx="1254" lry="1212" ulx="1245" uly="1201">»</line>
      </zone>
      <zone lrx="1345" lry="1277" type="textblock" ulx="1092" uly="1200">
        <line lrx="1345" lry="1277" ulx="1092" uly="1200">bar iſt!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2208" lry="2130" type="textblock" ulx="452" uly="1471">
        <line lrx="2177" lry="1564" ulx="452" uly="1471">Der Menſch, der Gott verlaͤßt, erniedrigt ſein</line>
        <line lrx="2116" lry="1643" ulx="1145" uly="1551">Geſchicke.</line>
        <line lrx="2174" lry="1800" ulx="458" uly="1635">Wer von der Tugend uneicht, der weicht von ſeinem</line>
        <line lrx="2155" lry="1795" ulx="1215" uly="1740">uͤcke.</line>
        <line lrx="2183" lry="1898" ulx="458" uly="1806">Die Pflichten ſind der Weg, den Gott zur Wohl⸗</line>
        <line lrx="2186" lry="1986" ulx="526" uly="1892">. fahrt giebt,</line>
        <line lrx="2208" lry="2130" ulx="461" uly="1968">Ein Herz, wo Laſter herrſcht hat nie ſich ſelbſt</line>
      </zone>
      <zone lrx="1291" lry="2139" type="textblock" ulx="1067" uly="2059">
        <line lrx="1291" lry="2139" ulx="1067" uly="2059">geliebt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2184" lry="2591" type="textblock" ulx="462" uly="2325">
        <line lrx="2184" lry="2503" ulx="462" uly="2325">Es ſoll deine Lebenazelk, froͤhlich wie ein Bach ver⸗</line>
        <line lrx="1671" lry="2525" ulx="872" uly="2438">. lieſſen,</line>
        <line lrx="1817" lry="2591" ulx="465" uly="2500">Ewige Zufriedenheit ſoll ſie dir verſuͤßen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2202" lry="3683" type="textblock" ulx="465" uly="2757">
        <line lrx="2182" lry="2865" ulx="465" uly="2757">Der Juͤngling iſt begluͤckt, dem ſich ein Freund</line>
        <line lrx="1414" lry="2946" ulx="1064" uly="2856">ergiebt,</line>
        <line lrx="2182" lry="3087" ulx="473" uly="2927">Der auch zur Weisheit will, der auch die Tugend</line>
        <line lrx="2202" lry="3111" ulx="819" uly="3026">. . iebt,</line>
        <line lrx="2185" lry="3193" ulx="478" uly="3096">Und muthig die Gefahr der Reiſe mit ihm theilet,</line>
        <line lrx="2186" lry="3277" ulx="480" uly="3178">Ihn anſpornt, wenn ſteht, ihm folget, wenn</line>
        <line lrx="1625" lry="3344" ulx="1145" uly="3278">er eilet,</line>
        <line lrx="2192" lry="3449" ulx="478" uly="3343">Ihn aufiweckt, wenn er ſchlaͤft, und in Gefahr</line>
        <line lrx="1445" lry="3534" ulx="964" uly="3437">bedraut.</line>
        <line lrx="2195" lry="3618" ulx="479" uly="3514">Und ſeine Pflicht ihm lehrt, eh er ſie noch ent⸗</line>
        <line lrx="1426" lry="3683" ulx="1152" uly="3610">weiht.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2196" lry="3922" type="textblock" ulx="2008" uly="3834">
        <line lrx="2196" lry="3922" ulx="2008" uly="3834">Zeuch</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="236" type="page" xml:id="s_AhI149-2_236">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_236.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2319" lry="1216" type="textblock" ulx="1056" uly="743">
        <line lrx="2137" lry="827" ulx="1066" uly="743">Zeuch in fernes Land, und denk</line>
        <line lrx="1980" lry="910" ulx="1064" uly="829">Unſers Bunds hienieden —</line>
        <line lrx="2319" lry="995" ulx="1061" uly="912">Dort, am Sternenhimmel, Beſter</line>
        <line lrx="2106" lry="1083" ulx="1059" uly="947">Knuͤpft die Ewigkeit uns feſter</line>
        <line lrx="1786" lry="1216" ulx="1056" uly="1075">Leb' indeß in Frieden.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2266" lry="1740" type="textblock" ulx="1047" uly="1285">
        <line lrx="2192" lry="1404" ulx="1057" uly="1285">Seine Leiden tragen mit Geduld .</line>
        <line lrx="1947" lry="1494" ulx="1056" uly="1399">Zeigt von Seelenſtaͤrke.</line>
        <line lrx="2266" lry="1568" ulx="1051" uly="1485">Sie verſchweigen, von Heldenmuth.</line>
        <line lrx="2004" lry="1658" ulx="1047" uly="1572">Sie zur Beſſerung nutzen —</line>
        <line lrx="1624" lry="1740" ulx="1054" uly="1650">Von Engelskraft.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1994" lry="2120" type="textblock" ulx="967" uly="1896">
        <line lrx="1994" lry="1980" ulx="967" uly="1896">Der wahre Weiſe ſuchet Ruhe</line>
        <line lrx="1517" lry="2120" ulx="968" uly="1985">Und ſindet ſie —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2671" lry="2166" type="textblock" ulx="966" uly="2059">
        <line lrx="2671" lry="2166" ulx="966" uly="2059">In dem Bewußtſeyn rechtſchaffener HZandlungen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2421" lry="3111" type="textblock" ulx="959" uly="2346">
        <line lrx="1624" lry="2429" ulx="966" uly="2346">Unter allen Freuden</line>
        <line lrx="2421" lry="2554" ulx="970" uly="2389">Welche die Tugend gewaͤhrt, iſt keine ſuͤſſer</line>
        <line lrx="1855" lry="2597" ulx="968" uly="2512">Als reine Freundſchaft!</line>
        <line lrx="2378" lry="2738" ulx="964" uly="2587">Ihre Hoheit, wenn wir ſie ganz fuͤhlen —</line>
        <line lrx="1759" lry="2769" ulx="960" uly="2675">Macht edel im Gluͤcke,</line>
        <line lrx="1621" lry="2851" ulx="962" uly="2771">Stark im Leiden,</line>
        <line lrx="1624" lry="2954" ulx="959" uly="2854">Muthig im Tode,</line>
        <line lrx="2228" lry="3111" ulx="960" uly="2887">Jaͤhig zum Beſt der tünſtigen Welt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2547" lry="3760" type="textblock" ulx="922" uly="3133">
        <line lrx="2084" lry="3303" ulx="954" uly="3133">Jenſeits des Grabes ſey gluͤcklich!</line>
        <line lrx="1773" lry="3384" ulx="953" uly="3302">Und dieſſeits ſey weiſe —</line>
        <line lrx="2547" lry="3465" ulx="922" uly="3373">Werde unter dem Beyfall der Welt nicht eitel.</line>
        <line lrx="1960" lry="3545" ulx="952" uly="3468">Unter dem Tadel nicht klein.</line>
        <line lrx="1840" lry="3655" ulx="951" uly="3541">Im Gluͤcke nicht zu froh.</line>
        <line lrx="1957" lry="3760" ulx="940" uly="3635">Und im Unfall nicht traurig.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2664" lry="3866" type="textblock" ulx="2519" uly="3784">
        <line lrx="2664" lry="3866" ulx="2519" uly="3784">Sit⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1015" type="textblock" ulx="3064" uly="686">
        <line lrx="3180" lry="762" ulx="3064" uly="686">Gitten</line>
        <line lrx="3161" lry="847" ulx="3072" uly="778">Lernt</line>
        <line lrx="3180" lry="938" ulx="3074" uly="858">Sch</line>
        <line lrx="3179" lry="1015" ulx="3075" uly="949">Undn</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1553" type="textblock" ulx="3064" uly="1223">
        <line lrx="3180" lry="1304" ulx="3079" uly="1223">u we</line>
        <line lrx="3180" lry="1467" ulx="3064" uly="1389">Dy</line>
        <line lrx="3180" lry="1553" ulx="3067" uly="1477">649/</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3410" type="textblock" ulx="3103" uly="3310">
        <line lrx="3180" lry="3410" ulx="3103" uly="3310">hin</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3659" type="textblock" ulx="3103" uly="3582">
        <line lrx="3180" lry="3659" ulx="3103" uly="3582">6</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="237" type="page" xml:id="s_AhI149-2_237">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_237.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1930" lry="1084" type="textblock" ulx="0" uly="676">
        <line lrx="1412" lry="760" ulx="633" uly="676">Sitten und Geſchmack</line>
        <line lrx="1930" lry="888" ulx="634" uly="751">Lernt man nicht durch wildes Weſen:</line>
        <line lrx="1262" lry="942" ulx="0" uly="849">4 Ich will leſen,</line>
        <line lrx="1655" lry="1084" ulx="637" uly="918">Und mich bilden Taßg fuͤr T Tag.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1520" lry="1537" type="textblock" ulx="607" uly="1178">
        <line lrx="1426" lry="1290" ulx="634" uly="1178">Zu wenig iſt ein Kleid</line>
        <line lrx="1520" lry="1368" ulx="631" uly="1286">Daß es mir Wuͤrde gebe!?</line>
        <line lrx="1369" lry="1452" ulx="607" uly="1368">O, meine Wuͤrdigkeit</line>
        <line lrx="1461" lry="1537" ulx="629" uly="1457">Sey, daß ich edel lebe!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1903" lry="2077" type="textblock" ulx="0" uly="1696">
        <line lrx="1685" lry="1840" ulx="0" uly="1696">.- Vergaͤnglich iſt der Schimmer</line>
        <line lrx="1527" lry="1908" ulx="626" uly="1824">Den eitle Schoͤnheit giebt!</line>
        <line lrx="1903" lry="1992" ulx="625" uly="1902">Des Herzens Reitz welkt nimmer!</line>
        <line lrx="1433" lry="2077" ulx="623" uly="1995">O ſelig, wer ihn liebt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1674" lry="2672" type="textblock" ulx="0" uly="2060">
        <line lrx="176" lry="2145" ulx="0" uly="2060">noſuytgen</line>
        <line lrx="1172" lry="2352" ulx="622" uly="2206">O ihr Juwelen! 1</line>
        <line lrx="1674" lry="2424" ulx="622" uly="2337">Laßt mir die Reize der Seelen!</line>
        <line lrx="992" lry="2514" ulx="0" uly="2424">ſſ Zu klein —</line>
        <line lrx="1280" lry="2589" ulx="604" uly="2508">Denket die Menge!</line>
        <line lrx="1491" lry="2672" ulx="0" uly="2584">- Miiir ſoll Juwelengepraͤnge</line>
      </zone>
      <zone lrx="1277" lry="2758" type="textblock" ulx="545" uly="2675">
        <line lrx="1277" lry="2758" ulx="545" uly="2675">TLugend nur ſeyn!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2847" lry="3635" type="textblock" ulx="0" uly="2868">
        <line lrx="1773" lry="3037" ulx="619" uly="2868">Maͤdchen von Vernunft und Witze</line>
        <line lrx="1474" lry="3095" ulx="616" uly="3013">Sind noch Eins ſo ſchoͤn!</line>
        <line lrx="1721" lry="3199" ulx="617" uly="3080">Der Verſtand kann nur erhoͤhn!</line>
        <line lrx="1619" lry="3263" ulx="547" uly="3176">Reitz iſt eine ſchwanke Stuͤtze!</line>
        <line lrx="1785" lry="3346" ulx="537" uly="3264">Himmmel, gieb mir dies Geſchenke!</line>
        <line lrx="2240" lry="3428" ulx="601" uly="3345">Gieb es mir ſchon fruͤh;</line>
        <line lrx="2847" lry="3536" ulx="0" uly="3411">ſ⸗ Meines Lebens ſchoͤnſte Muͤh</line>
        <line lrx="1718" lry="3635" ulx="617" uly="3508">Sey, daß ich vernuͤnftig denke!</line>
      </zone>
      <zone lrx="1609" lry="3786" type="textblock" ulx="622" uly="3699">
        <line lrx="1609" lry="3786" ulx="622" uly="3699">II. Baͤndch. P</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="238" type="page" xml:id="s_AhI149-2_238">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_238.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2033" lry="547" type="textblock" ulx="1950" uly="535">
        <line lrx="2033" lry="547" ulx="1950" uly="535">—,;,⸗ẽ</line>
      </zone>
      <zone lrx="2375" lry="1076" type="textblock" ulx="909" uly="617">
        <line lrx="2089" lry="736" ulx="1007" uly="617">Bey ſedem Tanz ‚bey jeder Luft</line>
        <line lrx="2012" lry="819" ulx="1004" uly="735">O Sitten, flieht mich nicht!</line>
        <line lrx="2371" lry="936" ulx="909" uly="809">Herrſcht unumſchraͤnkt in meiner Bruſt</line>
        <line lrx="2375" lry="1076" ulx="964" uly="901">Und bildet ſie zur Paicht!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2030" lry="1071" type="textblock" ulx="1932" uly="1064">
        <line lrx="2030" lry="1071" ulx="1932" uly="1064">—-=</line>
      </zone>
      <zone lrx="2298" lry="1582" type="textblock" ulx="1012" uly="1096">
        <line lrx="1763" lry="1255" ulx="1012" uly="1096">O laß mich als Kind,</line>
        <line lrx="2298" lry="1403" ulx="1013" uly="1221">Gott! Leben und Daſeyn empfinden,</line>
        <line lrx="1744" lry="1422" ulx="1016" uly="1343">Und Seligkeit finden:</line>
        <line lrx="1756" lry="1582" ulx="1015" uly="1425">Wo Tugenden knr .</line>
      </zone>
      <zone lrx="2106" lry="2169" type="textblock" ulx="1019" uly="1633">
        <line lrx="1631" lry="1770" ulx="1019" uly="1633">Alles Geſchmeide</line>
        <line lrx="1938" lry="1837" ulx="1021" uly="1750">Kann keine wuͤrdige Freude</line>
        <line lrx="1446" lry="1934" ulx="1110" uly="1840">Verleihn!</line>
        <line lrx="1530" lry="2005" ulx="1028" uly="1876">Aber im Kittel</line>
        <line lrx="2106" lry="2085" ulx="1028" uly="1997">Hat Tugend Hoheit und Mittel</line>
        <line lrx="1629" lry="2169" ulx="1116" uly="2088">Selig zu ſeyn!</line>
      </zone>
      <zone lrx="2676" lry="2625" type="textblock" ulx="950" uly="2372">
        <line lrx="2676" lry="2482" ulx="950" uly="2372">Weisheit und Guͤte Gottes aus dem Um⸗</line>
        <line lrx="2608" lry="2625" ulx="1050" uly="2516">laufe des Bluts im menſchlichen Koͤrper.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2689" lry="2886" type="textblock" ulx="943" uly="2659">
        <line lrx="2685" lry="2788" ulx="1016" uly="2659">Das Blut, meine guten Kinder, wird durch den</line>
        <line lrx="2689" lry="2886" ulx="943" uly="2801">Nahrungsſaft ernaͤhrt. Da aber die verſchiedenen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2770" lry="2992" type="textblock" ulx="957" uly="2903">
        <line lrx="2770" lry="2992" ulx="957" uly="2903">Theile des Koͤrpers durch das Blut ernaͤhret werden</line>
      </zone>
      <zone lrx="2706" lry="3421" type="textblock" ulx="922" uly="3004">
        <line lrx="2695" lry="3100" ulx="960" uly="3004">ſollen, ſo mußte nothwendig das Blut nach allen</line>
        <line lrx="2446" lry="3206" ulx="960" uly="3113">Theilen des Koͤrpers herumgefuͤhret werden.</line>
        <line lrx="2706" lry="3325" ulx="922" uly="3219">Diieſer allgemeine Umlauf des Bluts wird zuerſe</line>
        <line lrx="2571" lry="3421" ulx="966" uly="3331">und vornehmlich durch das Herz bewerkſtelligt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2701" lry="3530" type="textblock" ulx="1051" uly="3439">
        <line lrx="2701" lry="3530" ulx="1051" uly="3439">Das Herz iſt eine fleiſchigte oder aus ſtarken</line>
      </zone>
      <zone lrx="2703" lry="3746" type="textblock" ulx="980" uly="3550">
        <line lrx="2703" lry="3641" ulx="980" uly="3550">Muskeln beſtehende Maſchine, deren aͤuſſere Figurs</line>
        <line lrx="2695" lry="3746" ulx="2557" uly="3664">euch</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="239" type="page" xml:id="s_AhI149-2_239">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_239.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="149" lry="2503" type="textblock" ulx="9" uly="2423">
        <line lrx="149" lry="2503" ulx="9" uly="2423">UIwn</line>
      </zone>
      <zone lrx="84" lry="3015" type="textblock" ulx="0" uly="2566">
        <line lrx="50" lry="2625" ulx="0" uly="2566">det,</line>
        <line lrx="83" lry="2809" ulx="0" uly="2727">des</line>
        <line lrx="84" lry="2903" ulx="0" uly="2841">denen</line>
        <line lrx="82" lry="3015" ulx="0" uly="2947">vrden</line>
      </zone>
      <zone lrx="145" lry="3122" type="textblock" ulx="16" uly="3052">
        <line lrx="145" lry="3122" ulx="16" uly="3052">len</line>
      </zone>
      <zone lrx="87" lry="3786" type="textblock" ulx="0" uly="3253">
        <line lrx="87" lry="3358" ulx="11" uly="3253">naf</line>
        <line lrx="28" lry="3464" ulx="0" uly="3397">1.</line>
        <line lrx="83" lry="3562" ulx="0" uly="3489">atkin</line>
        <line lrx="80" lry="3692" ulx="0" uly="3606">hn</line>
      </zone>
      <zone lrx="170" lry="3462" type="textblock" ulx="159" uly="3459">
        <line lrx="170" lry="3462" ulx="159" uly="3459">4</line>
      </zone>
      <zone lrx="1596" lry="608" type="textblock" ulx="1521" uly="600">
        <line lrx="1596" lry="608" ulx="1521" uly="600">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2223" lry="1543" type="textblock" ulx="492" uly="712">
        <line lrx="2217" lry="816" ulx="501" uly="712">euch ſchon bekannt ſeyn wird, wenn ihr auch nicht</line>
        <line lrx="2212" lry="908" ulx="498" uly="818">das Herz eines menſchlichen Koͤrpers geſehen habt.</line>
        <line lrx="2215" lry="1021" ulx="501" uly="927">Die Art Kirſchen, welche man Herzkirſchen nen⸗</line>
        <line lrx="2221" lry="1132" ulx="499" uly="1033">net, haben ihren Ramen von der Aehnlichkeit ihrer</line>
        <line lrx="1936" lry="1229" ulx="500" uly="1141">Figur mit der Figur des Herzens erhalten.</line>
        <line lrx="2223" lry="1339" ulx="576" uly="1249">Der obere breite Theil, oder der Kopf des Her⸗</line>
        <line lrx="2222" lry="1441" ulx="494" uly="1350">zens iſt an dem Mittelfell befeſtigt, welches die bey⸗</line>
        <line lrx="2219" lry="1543" ulx="492" uly="1455">den Lungen von einander ſcheidet Die Spitze des</line>
      </zone>
      <zone lrx="2215" lry="1641" type="textblock" ulx="424" uly="1549">
        <line lrx="2215" lry="1641" ulx="424" uly="1549">Herzens aber haͤngt ſchwebend oder frey. Es liegt</line>
      </zone>
      <zone lrx="2218" lry="2401" type="textblock" ulx="491" uly="1658">
        <line lrx="2218" lry="1758" ulx="494" uly="1658">aber das Herz nicht gerade in der Mitte des Ober⸗</line>
        <line lrx="1947" lry="1863" ulx="491" uly="1763">leibes, ſondern nach der linken Seite zu.</line>
        <line lrx="2209" lry="1970" ulx="561" uly="1882">Durch eine von oben nach unten zu gehende Haut,</line>
        <line lrx="2214" lry="2078" ulx="496" uly="1990">welche die Scheidewand des Herzens heißt, *)</line>
        <line lrx="2215" lry="2186" ulx="498" uly="2090">wird das Herz in zwey verſchiedne Behaͤltniſſe oder</line>
        <line lrx="2215" lry="2301" ulx="495" uly="2190">Herzkammern, **) abgetheilt. Run hat das Herz</line>
        <line lrx="2210" lry="2401" ulx="495" uly="2308">eine doppelte Bewegung, die beſtaͤndig abwechſelt.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2211" lry="2516" type="textblock" ulx="415" uly="2420">
        <line lrx="2211" lry="2516" ulx="415" uly="2420">Die eine iſt das Zuſammenziehen, die andre die</line>
      </zone>
      <zone lrx="2216" lry="3167" type="textblock" ulx="489" uly="2528">
        <line lrx="1543" lry="2612" ulx="493" uly="2528">Erweiterung des Herzens. ***)</line>
        <line lrx="2216" lry="2732" ulx="578" uly="2637">Mit dem Herzen verbinden ſich vier große Adern,</line>
        <line lrx="2211" lry="2831" ulx="489" uly="2734">davon zwey das Blut aus dem Herzen ableiten,</line>
        <line lrx="2155" lry="2948" ulx="492" uly="2849">zwey aber es wieder hineinbringen.</line>
        <line lrx="2209" lry="3056" ulx="576" uly="2958">Mit der linken Herzkammer iſt die große Schlag⸗</line>
        <line lrx="2210" lry="3167" ulx="492" uly="3056">ader **v), und die Lungenblutader a) verbun⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2033" lry="3347" type="textblock" ulx="574" uly="3178">
        <line lrx="2033" lry="3347" ulx="574" uly="3178">*) Septum cordis. P</line>
      </zone>
      <zone lrx="1631" lry="3772" type="textblock" ulx="557" uly="3359">
        <line lrx="1465" lry="3437" ulx="572" uly="3359">**) Ventriculos cordis.</line>
        <line lrx="1631" lry="3552" ulx="568" uly="3464">* *) Syſtole &amp; diaſtole cordis.</line>
        <line lrx="1300" lry="3657" ulx="567" uly="3572">** *½*½d) Arteria magna.</line>
        <line lrx="1304" lry="3772" ulx="557" uly="3685">2) Vena pulmonalis.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="240" type="page" xml:id="s_AhI149-2_240">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_240.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2705" lry="1514" type="textblock" ulx="988" uly="629">
        <line lrx="2691" lry="763" ulx="988" uly="629">den; mit der rechten Herzkammer aber die große</line>
        <line lrx="2698" lry="879" ulx="990" uly="767">Hohlader *), und die Lungenſchlagader **).</line>
        <line lrx="2698" lry="987" ulx="1074" uly="892">Wenn ſich nun das Herz zuſammenzieht, ſo er⸗</line>
        <line lrx="2699" lry="1087" ulx="995" uly="997">giebt ſich das Blut aus der linken Herzenskammer</line>
        <line lrx="2702" lry="1193" ulx="992" uly="1100">durch die große Schlagader in die uͤbrigen damit</line>
        <line lrx="2703" lry="1303" ulx="991" uly="1190">zuſammenhaͤngenden Adern des Koͤrpers; aus der</line>
        <line lrx="2705" lry="1422" ulx="992" uly="1300">rechten aber durch die Lungenſchlagader in die</line>
        <line lrx="2698" lry="1514" ulx="991" uly="1419">Lunge. So bald es ſich aber wieder eroͤffnet,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2766" lry="1608" type="textblock" ulx="995" uly="1520">
        <line lrx="2766" lry="1608" ulx="995" uly="1520">mimmt es das zuſtroͤnende Blut wiever ein; und</line>
      </zone>
      <zone lrx="2708" lry="1917" type="textblock" ulx="992" uly="1600">
        <line lrx="2707" lry="1719" ulx="992" uly="1600">zwar empfaͤngt die linke Herzenskammer neues Blut,</line>
        <line lrx="2706" lry="1808" ulx="995" uly="1720">das aus der Lunge koͤmmt, durch die Lungenblut⸗</line>
        <line lrx="2708" lry="1917" ulx="998" uly="1831">ader, die rechte aber das Blut, das aus den uͤbrigen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2736" lry="2037" type="textblock" ulx="1001" uly="1937">
        <line lrx="2736" lry="2037" ulx="1001" uly="1937">Theilen des Koͤrpers durch die zuruͤckfuͤhrenden</line>
      </zone>
      <zone lrx="2715" lry="2674" type="textblock" ulx="992" uly="2050">
        <line lrx="2521" lry="2148" ulx="995" uly="2050">Adern zuſammenkoͤmmt, durch die Hohlader.</line>
        <line lrx="2711" lry="2246" ulx="1079" uly="2159">An allen dieſen vier großen Adern ſind beſonders</line>
        <line lrx="2715" lry="2368" ulx="994" uly="2251">merkwuͤrdige Fallen oder Klappen angebracht, wel⸗</line>
        <line lrx="2710" lry="2459" ulx="996" uly="2372">che durch das anſtroͤmende Blut eroͤffnet werden,</line>
        <line lrx="2713" lry="2594" ulx="993" uly="2462">und ſich ſogleich wieder verſchlieſſen, um dem Blute</line>
        <line lrx="1918" lry="2674" ulx="992" uly="2586">den Ruͤcklauf zu verwehren.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2779" lry="2794" type="textblock" ulx="1079" uly="2691">
        <line lrx="2779" lry="2794" ulx="1079" uly="2691">Bey der großen Schlagader und der Lungen⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2712" lry="3208" type="textblock" ulx="974" uly="2791">
        <line lrx="2712" lry="2897" ulx="994" uly="2791">ſchlagader gehn dieſe Klappen von dem Herzen aus⸗</line>
        <line lrx="2704" lry="2995" ulx="994" uly="2904">waͤrts, und wenn ſich das Herz zuſammenzieht,</line>
        <line lrx="2707" lry="3128" ulx="992" uly="3010">werden ſie mit Gewalt von dem ausſtroͤmenden</line>
        <line lrx="2708" lry="3208" ulx="974" uly="3119">Blute aufgeſtoſſen, worauf ſie ſogleich wieder zu⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2785" lry="3324" type="textblock" ulx="991" uly="3228">
        <line lrx="2785" lry="3324" ulx="991" uly="3228">fallen, damit das Blut nicht wieder zuruͤcktreten</line>
      </zone>
      <zone lrx="2708" lry="3750" type="textblock" ulx="931" uly="3332">
        <line lrx="2706" lry="3475" ulx="931" uly="3332">koͤnne. Hingegen bey der Lungenblutader und</line>
        <line lrx="2708" lry="3595" ulx="2488" uly="3446">Hoh⸗</line>
        <line lrx="1991" lry="3640" ulx="1066" uly="3549">*) Vena cava.</line>
        <line lrx="1925" lry="3750" ulx="1073" uly="3628">**) Arteria pulmonalis.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="241" type="page" xml:id="s_AhI149-2_241">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_241.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="146" lry="2589" type="textblock" ulx="0" uly="664">
        <line lrx="125" lry="752" ulx="0" uly="664">ie geſ⸗</line>
        <line lrx="135" lry="844" ulx="0" uly="788">der *,</line>
        <line lrx="138" lry="963" ulx="0" uly="892">t,ſo er⸗</line>
        <line lrx="137" lry="1063" ulx="0" uly="999">Kammer</line>
        <line lrx="141" lry="1190" ulx="0" uly="1109">in damt</line>
        <line lrx="142" lry="1294" ulx="6" uly="1217">aus der</line>
        <line lrx="139" lry="1394" ulx="2" uly="1328"> in Ni</line>
        <line lrx="141" lry="1605" ulx="0" uly="1539">un; ud</line>
        <line lrx="140" lry="1826" ulx="0" uly="1747">enblut⸗</line>
        <line lrx="145" lry="1937" ulx="0" uly="1854">nihrigen</line>
        <line lrx="146" lry="2034" ulx="3" uly="1963">führenden</line>
        <line lrx="55" lry="2146" ulx="0" uly="2091">der,</line>
        <line lrx="142" lry="2258" ulx="4" uly="2185">heſonders</line>
        <line lrx="143" lry="2374" ulx="5" uly="2297">cht, wel⸗</line>
        <line lrx="140" lry="2479" ulx="10" uly="2415">werden,</line>
        <line lrx="140" lry="2589" ulx="0" uly="2515">m Butt</line>
      </zone>
      <zone lrx="132" lry="3137" type="textblock" ulx="0" uly="2745">
        <line lrx="132" lry="2816" ulx="0" uly="2745">Aungert⸗</line>
        <line lrx="130" lry="2936" ulx="3" uly="2846">ſen aus⸗</line>
        <line lrx="122" lry="3039" ulx="0" uly="2956">renteht,</line>
        <line lrx="117" lry="3137" ulx="1" uly="3064">menden</line>
      </zone>
      <zone lrx="114" lry="3251" type="textblock" ulx="1" uly="3187">
        <line lrx="114" lry="3251" ulx="1" uly="3187">ſe i⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="143" lry="3359" type="textblock" ulx="1" uly="3288">
        <line lrx="143" lry="3359" ulx="1" uly="3288">gtmten</line>
      </zone>
      <zone lrx="110" lry="3590" type="textblock" ulx="2" uly="3386">
        <line lrx="110" lry="3467" ulx="2" uly="3386"> und</line>
        <line lrx="106" lry="3590" ulx="25" uly="3496">lhe</line>
      </zone>
      <zone lrx="1623" lry="565" type="textblock" ulx="1214" uly="554">
        <line lrx="1623" lry="565" ulx="1214" uly="554">— —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2286" lry="1835" type="textblock" ulx="553" uly="668">
        <line lrx="2280" lry="760" ulx="564" uly="668">Hohlader oͤffnen ſich dieſe Fallen nach dem Herzen</line>
        <line lrx="2281" lry="874" ulx="567" uly="780">einwaͤrts. Indem ſich alſo das Herz erweitert,</line>
        <line lrx="2282" lry="980" ulx="559" uly="884">ſtoͤßt das in dieſen Adern ankommende Blut die</line>
        <line lrx="2281" lry="1083" ulx="563" uly="995">Fallen mit Gewalt einwaͤrts nach dem Herzen auf,</line>
        <line lrx="2281" lry="1201" ulx="563" uly="1106">und dringt hinein; worauf die Klappen ſogleich</line>
        <line lrx="2284" lry="1296" ulx="560" uly="1213">wieder zufallen, damit nicht bey der neuen Veren⸗</line>
        <line lrx="2279" lry="1402" ulx="559" uly="1316">gerung des Herzens das Blut durch eben dieſe Adern</line>
        <line lrx="2284" lry="1511" ulx="556" uly="1419">wieder zuruͤckgetrieben werde, ſondern vielmehr ſei⸗</line>
        <line lrx="2286" lry="1616" ulx="555" uly="1532">nen Ausgang durch die große Schlagader und Lun⸗</line>
        <line lrx="2258" lry="1718" ulx="553" uly="1635">genſchlagader nehme.</line>
        <line lrx="2275" lry="1835" ulx="639" uly="1739">Alle Adern, die das Blut vom Herzen abfuͤhren,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2282" lry="2048" type="textblock" ulx="537" uly="1844">
        <line lrx="2279" lry="1944" ulx="537" uly="1844">heiſſen Puls⸗ oder Schlagadern *); und alle die⸗</line>
        <line lrx="2282" lry="2048" ulx="538" uly="1950">jenigen, die es wieder nach dem Herzen zuruͤckfuͤh⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2278" lry="3698" type="textblock" ulx="542" uly="2049">
        <line lrx="2275" lry="2154" ulx="548" uly="2049">ren, heiſſen Blutadern *). — Der Schlag des</line>
        <line lrx="2276" lry="2267" ulx="548" uly="2163">Herzens ſelbſt, den wir fuͤhlen, wenn wir die Hand</line>
        <line lrx="2275" lry="2366" ulx="548" uly="2274">auf die linke Bruſt legen, koͤmmt daher, weil das</line>
        <line lrx="2278" lry="2478" ulx="548" uly="2383">Herz, indem es ſich zuſammenzieht, oder veren⸗</line>
        <line lrx="2278" lry="2589" ulx="544" uly="2492">gert, eben dadurch auch laͤnger wird, und mit ſei⸗</line>
        <line lrx="1651" lry="2691" ulx="543" uly="2602">ner Spitze an die Bruſt anprellt.</line>
        <line lrx="2274" lry="2808" ulx="602" uly="2713">Das Herz kann das Blut nicht allein durch ſeine</line>
        <line lrx="2273" lry="2920" ulx="546" uly="2819">Kraft, womit es ſich zuſammenzieht, in dem gan⸗</line>
        <line lrx="2228" lry="3009" ulx="542" uly="2920">zen Koͤrper umtreiben.</line>
        <line lrx="2271" lry="3138" ulx="630" uly="3038">Daher hat Gott zuerſt die Pulsadern mit Mus⸗</line>
        <line lrx="2269" lry="3247" ulx="545" uly="3141">kelfaͤden hie und da umwunden, durch deren Kraft</line>
        <line lrx="2260" lry="3356" ulx="545" uly="3245">ſich dieſe Adern zuſammenziehn und erweitern ſo</line>
        <line lrx="2264" lry="3461" ulx="545" uly="3353">daß das Blut von einer Stelle zur andern weiter</line>
        <line lrx="1832" lry="3567" ulx="545" uly="3463">fortgetrieben oder fortgedraͤngt wird.</line>
        <line lrx="2260" lry="3698" ulx="2106" uly="3603">Run</line>
      </zone>
      <zone lrx="1746" lry="3775" type="textblock" ulx="631" uly="3675">
        <line lrx="1746" lry="3775" ulx="631" uly="3675">*) Arteriæ. **² Venæ.</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="242" type="page" xml:id="s_AhI149-2_242">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_242.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="2645" lry="1103" type="textblock" ulx="870" uly="688">
        <line lrx="2639" lry="786" ulx="1013" uly="688">Run wollen wir aber den ganzen Weg, den das</line>
        <line lrx="2317" lry="883" ulx="870" uly="786">Blut macht, noch einmal ganz uͤberſehen.</line>
        <line lrx="2645" lry="993" ulx="1015" uly="904">Wenn ſich das Herz zuſammenzieht, wird das</line>
        <line lrx="2638" lry="1103" ulx="913" uly="1009">Blut zu gleicher Zeit aus der linken Herzenskammer</line>
      </zone>
      <zone lrx="2660" lry="1208" type="textblock" ulx="913" uly="1122">
        <line lrx="2660" lry="1208" ulx="913" uly="1122">in die große Schlagader, und aus der rechten Her⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2646" lry="1534" type="textblock" ulx="848" uly="1229">
        <line lrx="2467" lry="1337" ulx="920" uly="1229">zenskammer in die Lungenſchlagader getrieben.</line>
        <line lrx="2642" lry="1444" ulx="917" uly="1339">Wiienn ſich das Herz erweitert, empfaͤngt die</line>
        <line lrx="2646" lry="1534" ulx="848" uly="1443">kinke Herzenskammer neues Blut aus der Lungen⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2651" lry="1646" type="textblock" ulx="912" uly="1550">
        <line lrx="2651" lry="1646" ulx="912" uly="1550">ſchlagader; und die rechte Herzenskammer aus der</line>
      </zone>
      <zone lrx="2650" lry="2178" type="textblock" ulx="874" uly="1647">
        <line lrx="2647" lry="1741" ulx="899" uly="1647">Hohlader. Das Blut, das nun in dieſem Augen⸗</line>
        <line lrx="2650" lry="1844" ulx="928" uly="1761">blicke aus der rechten Herzenskammer in die Lungen⸗</line>
        <line lrx="2648" lry="1965" ulx="874" uly="1857">ſchlagader uͤbergeht, koͤmmt durch deren beyde</line>
        <line lrx="2648" lry="2065" ulx="909" uly="1977">Hauptaͤſte theils nach der rechten, theils nach der</line>
        <line lrx="2647" lry="2178" ulx="916" uly="2078">linken Lunge, wo es ſich in unzaͤhlige Rebenaͤſte,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2652" lry="2271" type="textblock" ulx="926" uly="2192">
        <line lrx="2652" lry="2271" ulx="926" uly="2192">die immer feiner werden, vertheilet. Aus dieſen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2651" lry="3762" type="textblock" ulx="909" uly="2303">
        <line lrx="2648" lry="2382" ulx="926" uly="2303">feinſten Pulsadern der Lunge ſaugen es die feinſten</line>
        <line lrx="2646" lry="2489" ulx="909" uly="2398">Blutadern wieder zuruͤck, die ſich endlich zuſammen</line>
        <line lrx="2645" lry="2600" ulx="926" uly="2520">in der Lungenblutader vereinigen. Dieſe Lungen⸗</line>
        <line lrx="2647" lry="2711" ulx="927" uly="2626">blutader ergießt bey einer Erweiterung des Herzens</line>
        <line lrx="2647" lry="2815" ulx="924" uly="2720">das Blut in die linke Herzenskammer. Aus dieſer</line>
        <line lrx="2651" lry="2923" ulx="912" uly="2840">wird es bey einer neuen Verengerung ſoͤgleich wie⸗</line>
        <line lrx="2645" lry="3030" ulx="923" uly="2946">der durch die große Schlagader hinausgetrieben;</line>
        <line lrx="2648" lry="3144" ulx="926" uly="3052">deren fortgeſetzte Aeſte es nach allen obern und un⸗</line>
        <line lrx="2645" lry="3247" ulx="922" uly="3156">tern Gegenden des Koͤrpers fortleiten. Wo mit</line>
        <line lrx="2644" lry="3351" ulx="920" uly="3266">den feinern Aeſten dieſer Pulsadern die kleinen</line>
        <line lrx="2643" lry="3461" ulx="916" uly="3373">Blutadern zuſammenſtoſſen, ſaugen dieſe das Blut</line>
        <line lrx="2639" lry="3564" ulx="921" uly="3472">wieder an ſich, und leiten es wie kleine Baͤche /</line>
        <line lrx="2637" lry="3741" ulx="923" uly="3580">die ſich nach und nach in groͤßere, dann in kleine,</line>
        <line lrx="2635" lry="3762" ulx="2474" uly="3695">dann</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="2594" type="textblock" ulx="3043" uly="671">
        <line lrx="3128" lry="741" ulx="3044" uly="671">ann</line>
        <line lrx="3180" lry="849" ulx="3047" uly="793">me ere</line>
        <line lrx="3180" lry="962" ulx="3051" uly="884">Pern ſ</line>
        <line lrx="3179" lry="1081" ulx="3049" uly="999">Hohlade</line>
        <line lrx="3180" lry="1174" ulx="3052" uly="1100">HBlat be</line>
        <line lrx="3180" lry="1284" ulx="3051" uly="1208">die techt</line>
        <line lrx="3180" lry="1385" ulx="3049" uly="1321">65 W</line>
        <line lrx="3180" lry="1494" ulx="3043" uly="1425">itdieuuk</line>
        <line lrx="3176" lry="1614" ulx="3047" uly="1536">di große</line>
        <line lrx="3180" lry="1723" ulx="3049" uly="1645">Niſſendr</line>
        <line lrx="3173" lry="1824" ulx="3070" uly="1755">Chlader</line>
        <line lrx="3180" lry="2040" ulx="3043" uly="1861">zuni</line>
        <line lrx="3176" lry="2050" ulx="3047" uly="1970">Munſch!</line>
        <line lrx="3180" lry="2168" ulx="3081" uly="2078">das</line>
        <line lrx="3180" lry="2270" ulx="3044" uly="2185">der tauſ</line>
        <line lrx="3180" lry="2369" ulx="3045" uly="2289">einen Ra</line>
        <line lrx="3180" lry="2476" ulx="3045" uly="2392">Gnſett</line>
        <line lrx="3168" lry="2594" ulx="3045" uly="2494">ſronte,</line>
      </zone>
      <zone lrx="3177" lry="2698" type="textblock" ulx="2963" uly="2608">
        <line lrx="3177" lry="2698" ulx="2963" uly="2608">en Na</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3688" type="textblock" ulx="3047" uly="2727">
        <line lrx="3180" lry="2818" ulx="3047" uly="2727">Et tee⸗</line>
        <line lrx="3180" lry="2919" ulx="3054" uly="2833">NBn</line>
        <line lrx="3180" lry="3033" ulx="3060" uly="2958">ganſen</line>
        <line lrx="3161" lry="3136" ulx="3057" uly="3062">euthalt</line>
        <line lrx="3180" lry="3258" ulx="3056" uly="3172">Wekich</line>
        <line lrx="3171" lry="3388" ulx="3064" uly="3262">Fiu 4</line>
        <line lrx="3180" lry="3458" ulx="3067" uly="3382">wieder</line>
        <line lrx="3180" lry="3579" ulx="3069" uly="3490">ſyhrch</line>
        <line lrx="3180" lry="3688" ulx="3067" uly="3588">drepp</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="243" type="page" xml:id="s_AhI149-2_243">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_243.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="117" lry="755" type="textblock" ulx="16" uly="683">
        <line lrx="117" lry="755" ulx="16" uly="683">dae</line>
      </zone>
      <zone lrx="129" lry="1627" type="textblock" ulx="0" uly="904">
        <line lrx="123" lry="972" ulx="0" uly="904">bied das</line>
        <line lrx="123" lry="1080" ulx="0" uly="1011">Ktammer</line>
        <line lrx="125" lry="1206" ulx="0" uly="1126">ten Hen</line>
        <line lrx="54" lry="1302" ulx="0" uly="1240">den.</line>
        <line lrx="126" lry="1428" ulx="0" uly="1347">lugt die</line>
        <line lrx="127" lry="1534" ulx="10" uly="1466">Angen⸗</line>
        <line lrx="129" lry="1627" ulx="16" uly="1563">aus der</line>
      </zone>
      <zone lrx="131" lry="1745" type="textblock" ulx="0" uly="1669">
        <line lrx="131" lry="1745" ulx="0" uly="1669">Men</line>
      </zone>
      <zone lrx="129" lry="3816" type="textblock" ulx="0" uly="1778">
        <line lrx="129" lry="1854" ulx="2" uly="1778">Aungen⸗</line>
        <line lrx="129" lry="1950" ulx="0" uly="1884">n deode</line>
        <line lrx="129" lry="2070" ulx="4" uly="1998">nach der</line>
        <line lrx="124" lry="2282" ulx="0" uly="2217">6 dieſen</line>
        <line lrx="123" lry="2395" ulx="13" uly="2326">ſinſten</line>
        <line lrx="125" lry="2502" ulx="4" uly="2442">ſammen</line>
        <line lrx="120" lry="2625" ulx="2" uly="2555">Lungen⸗</line>
        <line lrx="116" lry="2741" ulx="0" uly="2650">henens</line>
        <line lrx="118" lry="2838" ulx="0" uly="2764">dieſer</line>
        <line lrx="119" lry="2958" ulx="0" uly="2870">h wis⸗</line>
        <line lrx="114" lry="3057" ulx="0" uly="2986">ſeben;</line>
        <line lrx="110" lry="3169" ulx="0" uly="3106">nd un</line>
        <line lrx="108" lry="3282" ulx="0" uly="3201">o n</line>
        <line lrx="106" lry="3383" ulx="13" uly="3313">ſeiten</line>
        <line lrx="103" lry="3496" ulx="0" uly="3419">W</line>
        <line lrx="97" lry="3605" ulx="0" uly="3524">hiche/</line>
        <line lrx="85" lry="3718" ulx="0" uly="3644">leine/</line>
        <line lrx="79" lry="3816" ulx="17" uly="3749">NN</line>
      </zone>
      <zone lrx="2273" lry="614" type="textblock" ulx="1160" uly="489">
        <line lrx="2273" lry="614" ulx="1160" uly="489">— 23¼</line>
      </zone>
      <zone lrx="2260" lry="1957" type="textblock" ulx="500" uly="680">
        <line lrx="2227" lry="782" ulx="500" uly="680">dann in groͤßere Fluͤſſe, endlich in die groͤßten Stroͤ⸗</line>
        <line lrx="2260" lry="890" ulx="507" uly="788">me vereinigen, in die immer an Dicke zunehmenden</line>
        <line lrx="2223" lry="990" ulx="507" uly="895">Adern fort, bis endlich alle dieſe Adern in die große</line>
        <line lrx="2225" lry="1095" ulx="508" uly="1007">Hohlader zuſammenkommen, welche das empfangene</line>
        <line lrx="2224" lry="1203" ulx="509" uly="1102">Blut bey einer nenen Erweiterung des Herzens in</line>
        <line lrx="2224" lry="1302" ulx="507" uly="1212">die rechte Herzenskammer ergießt. Aus dieſer ſtroͤmt</line>
        <line lrx="2228" lry="1409" ulx="510" uly="1323">es nun wieder in die Lunge, aus der Lunge wieder</line>
        <line lrx="2228" lry="1522" ulx="506" uly="1425">in die linke Herzenskammer, aus dieſer wieder durch</line>
        <line lrx="2228" lry="1625" ulx="506" uly="1532">die große Schlagader in alle uͤbteige Pulsadern, aus</line>
        <line lrx="2232" lry="1737" ulx="507" uly="1638">dieſen durch die Blutadern wieder zuruͤck in die große</line>
        <line lrx="2233" lry="1847" ulx="506" uly="1752">Hohlader, aus dieſer wieder in die rechte Herzens⸗</line>
        <line lrx="2230" lry="1957" ulx="507" uly="1861">kammer; und ſo geht dieſer Umlauf, ſo lange der</line>
      </zone>
      <zone lrx="1442" lry="2056" type="textblock" ulx="489" uly="1967">
        <line lrx="1442" lry="2056" ulx="489" uly="1967">Menſch lebt, beſtaͤndig fort.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2309" lry="3037" type="textblock" ulx="504" uly="2074">
        <line lrx="2236" lry="2173" ulx="591" uly="2074">Das Herz treibt das Blut in weniger Zeit, als</line>
        <line lrx="2227" lry="2283" ulx="504" uly="2180">der tauſendſte Theil einer Minute betraͤgt, durch</line>
        <line lrx="2309" lry="2392" ulx="507" uly="2288">einen Raum von drey Schuh; oder wenn das Blut,</line>
        <line lrx="2239" lry="2511" ulx="504" uly="2391">anſtatt einen Kreislauf zu nehmen, gerade fort</line>
        <line lrx="2235" lry="2605" ulx="507" uly="2488">ſtroͤmte, wuͤrde es in weniger als einer Minute,</line>
        <line lrx="2236" lry="2713" ulx="509" uly="2608">einen Raum von drey tauſend Schuh durchlaufen.</line>
        <line lrx="2240" lry="2837" ulx="512" uly="2719">Eine erſtaunliche Geſchwindigkeit! — Doch behaͤlt</line>
        <line lrx="2252" lry="2928" ulx="512" uly="2825">das Blut dieſe Geſchwindigkeit nicht waͤhrend ſeines</line>
        <line lrx="2279" lry="3037" ulx="515" uly="2932">ganzen Umlaufs, ſondern ſie wird durch deſſen Auf⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2342" lry="3144" type="textblock" ulx="514" uly="3043">
        <line lrx="2342" lry="3144" ulx="514" uly="3043">enthalt in den kleinern und kleinſten Blutgefaͤſen</line>
      </zone>
      <zone lrx="2238" lry="3462" type="textblock" ulx="513" uly="3149">
        <line lrx="2238" lry="3247" ulx="513" uly="3149">merklich vermindert. Die ganze Zeit, welche das</line>
        <line lrx="2237" lry="3369" ulx="516" uly="3243">Blut noͤthig hat, um von der linken Herzenskammer</line>
        <line lrx="2237" lry="3462" ulx="518" uly="3362">wieder in die rechte zuruͤckzukehren, betraͤgt nach der</line>
      </zone>
      <zone lrx="2239" lry="3660" type="textblock" ulx="519" uly="3466">
        <line lrx="2239" lry="3600" ulx="520" uly="3466">wahrſcheinlichſten Rechnung doch noch nicht volle</line>
        <line lrx="1015" lry="3660" ulx="519" uly="3570">drey Minuten,</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="244" type="page" xml:id="s_AhI149-2_244">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_244.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1130" lry="642" type="textblock" ulx="975" uly="546">
        <line lrx="1130" lry="642" ulx="975" uly="546">232</line>
      </zone>
      <zone lrx="2727" lry="795" type="textblock" ulx="1061" uly="682">
        <line lrx="2727" lry="795" ulx="1061" uly="682">Bey einem geſunden Menſchen ſchlaͤgt der Puls</line>
      </zone>
      <zone lrx="2206" lry="1176" type="textblock" ulx="973" uly="807">
        <line lrx="2127" lry="896" ulx="973" uly="807">in einer Minute ungefaͤhr 70 mal.</line>
        <line lrx="2136" lry="1011" ulx="1058" uly="922">Alſo òèòèͤ</line>
        <line lrx="2174" lry="1088" ulx="1614" uly="1002">60 Minuten,</line>
        <line lrx="2206" lry="1176" ulx="1778" uly="1087">70 multip.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2582" lry="1795" type="textblock" ulx="1578" uly="1316">
        <line lrx="1774" lry="1381" ulx="1678" uly="1316">24</line>
        <line lrx="1871" lry="1498" ulx="1648" uly="1432">16800,</line>
        <line lrx="2524" lry="1598" ulx="1578" uly="1515">84</line>
        <line lrx="2582" lry="1720" ulx="1646" uly="1623">100800 mal in einem Tage.</line>
        <line lrx="2157" lry="1795" ulx="1691" uly="1710">36 5 multip.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2563" lry="2293" type="textblock" ulx="1548" uly="1857">
        <line lrx="1927" lry="1912" ulx="1640" uly="1857">504000</line>
        <line lrx="1761" lry="1998" ulx="1593" uly="1927">6048</line>
        <line lrx="1715" lry="2080" ulx="1549" uly="2022">3024</line>
        <line lrx="2563" lry="2224" ulx="1548" uly="2117">36792000 mal in einem Jahre.</line>
        <line lrx="2220" lry="2293" ulx="1843" uly="2220">50 multip.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2572" lry="2418" type="textblock" ulx="1501" uly="2330">
        <line lrx="2572" lry="2418" ulx="1501" uly="2330">1839600000 mal in 0 Jahren.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2829" lry="2635" type="textblock" ulx="971" uly="2433">
        <line lrx="2829" lry="2540" ulx="1060" uly="2433">Alſo hat das Herz in einem funfzigjaͤhrigen Men⸗</line>
        <line lrx="2723" lry="2635" ulx="971" uly="2542">ſchen zum allerwenigſten achtzehnhundert und</line>
      </zone>
      <zone lrx="2693" lry="2749" type="textblock" ulx="969" uly="2647">
        <line lrx="2693" lry="2749" ulx="969" uly="2647">neun und dreyßig Millionen, und ſechs hun⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2692" lry="2857" type="textblock" ulx="969" uly="2762">
        <line lrx="2692" lry="2857" ulx="969" uly="2762">dert tauſend Schlaͤge gemacht. Doch iſt dieſe</line>
      </zone>
      <zone lrx="2693" lry="3611" type="textblock" ulx="905" uly="2869">
        <line lrx="2685" lry="2961" ulx="972" uly="2869">Rechnung aus verſchiedenen Gruͤnden noch zu klein,</line>
        <line lrx="2693" lry="3072" ulx="966" uly="2983">indem der Puls oft geſchwinder geht, auch die</line>
        <line lrx="2562" lry="3185" ulx="971" uly="3095">Schalttage nicht mit in Rechnung gebracht ſind.</line>
        <line lrx="2692" lry="3292" ulx="905" uly="3190">Wias fuͤr eine bewundernswuͤrdige Maſchine iſt</line>
        <line lrx="2691" lry="3407" ulx="968" uly="3302">alſo das Herz! Wenn wir dieſen an ſich ſo unfoͤrm⸗</line>
        <line lrx="2691" lry="3515" ulx="967" uly="3407">lich ſcheinenden Fleiſchklumpen betrachten, und da⸗</line>
        <line lrx="2692" lry="3611" ulx="966" uly="3516">bey nun erwaͤgen, was fuͤr eine gewaltige Kraft die⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2686" lry="3788" type="textblock" ulx="895" uly="3628">
        <line lrx="2682" lry="3780" ulx="895" uly="3628">ſer Muskel aͤuſſert, wie lange er es aushalten kaun⸗</line>
        <line lrx="2686" lry="3788" ulx="2212" uly="3728">. 4</line>
      </zone>
      <zone lrx="2608" lry="1307" type="textblock" ulx="1690" uly="1188">
        <line lrx="2608" lry="1307" ulx="1690" uly="1188">4200 mal in einer Stunde.</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1850" type="textblock" ulx="3036" uly="654">
        <line lrx="3180" lry="742" ulx="3047" uly="654">da doch</line>
        <line lrx="3176" lry="859" ulx="3059" uly="780">alt gew</line>
        <line lrx="3180" lry="968" ulx="3060" uly="887">ſchen</line>
        <line lrx="3180" lry="1067" ulx="3063" uly="994">den ale</line>
        <line lrx="3180" lry="1186" ulx="3065" uly="1105">ſink ne</line>
        <line lrx="3180" lry="1290" ulx="3065" uly="1212">Peihe</line>
        <line lrx="3180" lry="1391" ulx="3094" uly="1321">Fonmn</line>
        <line lrx="3171" lry="1501" ulx="3054" uly="1435">hor dem</line>
        <line lrx="3180" lry="1628" ulx="3051" uly="1548">dem hent</line>
        <line lrx="3180" lry="1735" ulx="3047" uly="1650">ſtunnt)</line>
        <line lrx="3176" lry="1850" ulx="3036" uly="1768">Hetz ſeine</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="1960" type="textblock" ulx="2988" uly="1878">
        <line lrx="3180" lry="1960" ulx="2988" uly="1878">t der 9</line>
      </zone>
      <zone lrx="3180" lry="3830" type="textblock" ulx="3016" uly="1991">
        <line lrx="3180" lry="2065" ulx="3025" uly="1991">die ale V.</line>
        <line lrx="3180" lry="2181" ulx="3016" uly="2093">ch cufe</line>
        <line lrx="3180" lry="2275" ulx="3052" uly="2203">Mein er</line>
        <line lrx="3176" lry="2373" ulx="3085" uly="2290">Erheb</line>
        <line lrx="3180" lry="2462" ulx="3046" uly="2375">Der he</line>
        <line lrx="3180" lry="2546" ulx="3090" uly="2462">hſn</line>
        <line lrx="3179" lry="2632" ulx="3052" uly="2546">cch ſe</line>
        <line lrx="3180" lry="2718" ulx="3088" uly="2638">logi</line>
        <line lrx="3180" lry="2886" ulx="3088" uly="2812">o</line>
        <line lrx="3180" lry="2967" ulx="3061" uly="2886">War we</line>
        <line lrx="3180" lry="3052" ulx="3101" uly="2980">Ven</line>
        <line lrx="3180" lry="3146" ulx="3059" uly="3057">Werſti</line>
        <line lrx="3164" lry="3221" ulx="3103" uly="3153">Und</line>
        <line lrx="3180" lry="3481" ulx="3073" uly="3398">Benn</line>
        <line lrx="3163" lry="3565" ulx="3112" uly="3492">De⸗</line>
        <line lrx="3171" lry="3735" ulx="3139" uly="3670">1d</line>
        <line lrx="3180" lry="3830" ulx="3077" uly="3732">1</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="245" type="page" xml:id="s_AhI149-2_245">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_245.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="151" lry="763" type="textblock" ulx="0" uly="666">
        <line lrx="151" lry="763" ulx="0" uly="666">de s</line>
      </zone>
      <zone lrx="128" lry="1274" type="textblock" ulx="0" uly="1199">
        <line lrx="128" lry="1274" ulx="0" uly="1199">Sunde.</line>
      </zone>
      <zone lrx="111" lry="1702" type="textblock" ulx="0" uly="1626">
        <line lrx="111" lry="1702" ulx="0" uly="1626">Lage.</line>
      </zone>
      <zone lrx="91" lry="2221" type="textblock" ulx="0" uly="2130">
        <line lrx="91" lry="2221" ulx="0" uly="2130">katre.</line>
      </zone>
      <zone lrx="156" lry="2542" type="textblock" ulx="0" uly="2351">
        <line lrx="92" lry="2430" ulx="0" uly="2351">hren,</line>
        <line lrx="156" lry="2542" ulx="0" uly="2449">en Mer⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="174" lry="2870" type="textblock" ulx="0" uly="2675">
        <line lrx="174" lry="2771" ulx="0" uly="2675">G hun⸗</line>
        <line lrx="172" lry="2870" ulx="19" uly="2778">ſt dieſe</line>
      </zone>
      <zone lrx="150" lry="3809" type="textblock" ulx="0" uly="2893">
        <line lrx="150" lry="2990" ulx="14" uly="2893">z bein/</line>
        <line lrx="150" lry="3096" ulx="15" uly="3000">auch ie</line>
        <line lrx="79" lry="3202" ulx="1" uly="3126">ſnd,</line>
        <line lrx="140" lry="3323" ulx="2" uly="3213">ſtire i⸗</line>
        <line lrx="130" lry="3426" ulx="7" uly="3328">gnforn⸗</line>
        <line lrx="129" lry="3523" ulx="2" uly="3442">und da⸗</line>
        <line lrx="131" lry="3633" ulx="0" uly="3545">roft die⸗</line>
        <line lrx="108" lry="3746" ulx="3" uly="3668">n konm</line>
        <line lrx="126" lry="3809" ulx="88" uly="3746">da</line>
      </zone>
      <zone lrx="1509" lry="548" type="textblock" ulx="1422" uly="535">
        <line lrx="1509" lry="548" ulx="1422" uly="535">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2250" lry="1285" type="textblock" ulx="477" uly="648">
        <line lrx="2235" lry="752" ulx="477" uly="648">da doch viele Menſchen ſchon uͤber hundert Jahre</line>
        <line lrx="2230" lry="859" ulx="485" uly="753">alt geworden ſind; was fuͤr viele Zufaͤlle dieſer kuͤnſt⸗</line>
        <line lrx="2250" lry="966" ulx="477" uly="874">lichen Maſchine ſchaden koͤnnten, denen ſie doch bey</line>
        <line lrx="2226" lry="1075" ulx="481" uly="984">den allermeiſten Menſchen gluͤcklich entgehet; ſo ver⸗</line>
        <line lrx="2215" lry="1180" ulx="481" uly="1094">finkt man in der Betrachtung der herrlichen Macht,</line>
        <line lrx="2111" lry="1285" ulx="480" uly="1201">Weisheit und Guͤte Gottes.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2232" lry="2162" type="textblock" ulx="474" uly="1296">
        <line lrx="2226" lry="1401" ulx="564" uly="1296">Kommt, Kinder, laßt uns anbeten und knieen</line>
        <line lrx="2228" lry="1507" ulx="478" uly="1404">vor dem Herrn, der uns gemacht hat. — Auch an</line>
        <line lrx="2228" lry="1621" ulx="476" uly="1529">dem heutigen Morgen ſind wir wieder erwacht; noch</line>
        <line lrx="2232" lry="1725" ulx="480" uly="1637">ſtroͤmet das Blut in unſern Adern, noch ſetzt das</line>
        <line lrx="2221" lry="1838" ulx="477" uly="1742">Herz ſeine kuͤnſtliche Bewegung fort, die alle Weis⸗</line>
        <line lrx="2219" lry="1948" ulx="475" uly="1852">heit der Menſchen nicht einen Augenblick erhalten;</line>
        <line lrx="2225" lry="2055" ulx="475" uly="1954">die alle Weisheit der Menſchen, wenn ſie einmal gaͤnz⸗</line>
        <line lrx="2228" lry="2162" ulx="474" uly="2067">lich aufgehoͤret hat, nicht wiederherſtellen kann! —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2081" lry="3779" type="textblock" ulx="547" uly="2172">
        <line lrx="1890" lry="2264" ulx="561" uly="2172">Mein erſt Gefuͤhl ſey Preiß und Dank,</line>
        <line lrx="1553" lry="2365" ulx="588" uly="2262">Erheb ihn meine Seele!</line>
        <line lrx="1721" lry="2437" ulx="547" uly="2347">Der Herr hoͤrt deinen Lobgeſang,</line>
        <line lrx="1774" lry="2533" ulx="642" uly="2433">Lobſing ihn meine Seele;</line>
        <line lrx="1784" lry="2606" ulx="557" uly="2515">Mich ſelbſt zu ſchuͤtzen ohne Macht,</line>
        <line lrx="1714" lry="2689" ulx="639" uly="2603">Lag ich und ſchlief in Frieden.</line>
        <line lrx="1848" lry="2788" ulx="551" uly="2684">Wer ſchaft die Sicherheit der Nacht,</line>
        <line lrx="1838" lry="2860" ulx="647" uly="2773">Und Ruhe fuͤr die Muͤden?</line>
        <line lrx="2081" lry="2941" ulx="561" uly="2841">Wer wachrt, wenn ich von mir nichts weiß,</line>
        <line lrx="1544" lry="3041" ulx="651" uly="2941">Mein Leben zu bewahren?</line>
        <line lrx="2009" lry="3126" ulx="549" uly="3021">Wer ſtaͤrkt mein Blut in ſeinem Fleiss⸗</line>
        <line lrx="1939" lry="3200" ulx="648" uly="3109">Und ſchuͤtzt mich vor Gefahren?</line>
        <line lrx="1715" lry="3276" ulx="559" uly="3190">Wer lehrt das Auge ſeine Pflicht,</line>
        <line lrx="1764" lry="3366" ulx="651" uly="3276">Sich ſicher zu bedecken</line>
        <line lrx="1817" lry="3446" ulx="560" uly="3355">Wer ruft dem Tag und ſeinem Licht,</line>
        <line lrx="1819" lry="3546" ulx="597" uly="3442">Die Seele zu erwecken?</line>
        <line lrx="1896" lry="3621" ulx="550" uly="3518">Du biſt es, Gott und Herr der Welt/</line>
        <line lrx="1512" lry="3779" ulx="642" uly="3615">anein iſt unſer Leben.</line>
        <line lrx="1517" lry="3773" ulx="775" uly="3709">4 1.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2231" lry="3835" type="textblock" ulx="822" uly="3684">
        <line lrx="2231" lry="3835" ulx="822" uly="3684">ndch. „½ Dy</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="246" type="page" xml:id="s_AhI149-2_246">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_246.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="982" lry="3777" type="textblock" ulx="971" uly="3760">
        <line lrx="982" lry="3777" ulx="971" uly="3760">4</line>
      </zone>
      <zone lrx="2072" lry="580" type="textblock" ulx="1983" uly="572">
        <line lrx="2072" lry="580" ulx="1983" uly="572">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="2295" lry="1367" type="textblock" ulx="1014" uly="688">
        <line lrx="2126" lry="776" ulx="1067" uly="688">Du biſt es, der es uns erhaͤlt,</line>
        <line lrx="2146" lry="861" ulx="1157" uly="778">Und mirs itzt neu gegeben.</line>
        <line lrx="2295" lry="953" ulx="1075" uly="860">Gelobet ſeyſt du, Gott der Macht,</line>
        <line lrx="2005" lry="1044" ulx="1159" uly="945">Gelobt ſey deine Treue,</line>
        <line lrx="2204" lry="1116" ulx="1014" uly="1029">Daß ich nach uͤberſtandner Nacht</line>
        <line lrx="2042" lry="1197" ulx="1160" uly="1113">Mich dieſes Tags erfreue.</line>
        <line lrx="2212" lry="1287" ulx="1072" uly="1195">Laß deinen Segen auf mir ruhn,</line>
        <line lrx="2055" lry="1367" ulx="1161" uly="1280">Mich deine Wege wallen,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2127" lry="1452" type="textblock" ulx="1069" uly="1365">
        <line lrx="2127" lry="1452" ulx="1069" uly="1365">Urnd lehre du mich ſelber thun</line>
      </zone>
      <zone lrx="2307" lry="3229" type="textblock" ulx="1019" uly="1452">
        <line lrx="2096" lry="1535" ulx="1166" uly="1452">Nach deinem Wohlgefallen.</line>
        <line lrx="2307" lry="1622" ulx="1078" uly="1533">Nimm meines Lebens gnaͤdig wahr,</line>
        <line lrx="2073" lry="1699" ulx="1019" uly="1620">Auf dich hoft meine Seele.</line>
        <line lrx="2188" lry="1794" ulx="1078" uly="1702">Sey mir ein Retter in Gefahr,</line>
        <line lrx="2115" lry="1869" ulx="1167" uly="1788">Ein Vater, wenn ich fehle.</line>
        <line lrx="2231" lry="1966" ulx="1083" uly="1871">Gieb mir ein Herz voll Zuverſicht,</line>
        <line lrx="2145" lry="2055" ulx="1158" uly="1957">Erfullt mit Lieb' und Ruhe,</line>
        <line lrx="2234" lry="2134" ulx="1030" uly="2040">Ein weiſes Herz, das ſeine Pflicht</line>
        <line lrx="2260" lry="2211" ulx="1170" uly="2126">Erkenn und willig thue.</line>
        <line lrx="2262" lry="2297" ulx="1070" uly="2210">Daß ich als ein getreuer Knecht</line>
        <line lrx="2105" lry="2397" ulx="1062" uly="2297">Nach deinem Reiche ſtrebe,</line>
        <line lrx="2096" lry="2467" ulx="1088" uly="2378">Gottſelig, zuͤchtig und gerecht</line>
        <line lrx="2047" lry="2544" ulx="1178" uly="2467">Durch deine Gnade lebe.</line>
        <line lrx="2245" lry="2641" ulx="1089" uly="2547">Daß ich dem Raͤchſten beyzuſtehn</line>
        <line lrx="2192" lry="2718" ulx="1184" uly="2636">Nie Fleis und Arbeit ſcheue,</line>
        <line lrx="2242" lry="2809" ulx="1090" uly="2720">Mich gern an andrer Wohlergehn</line>
        <line lrx="2021" lry="2886" ulx="1177" uly="2806">Und ihrer Tugend freue.</line>
        <line lrx="2247" lry="2973" ulx="1095" uly="2886">Daß ich das Gluͤck der Lebenszeit</line>
        <line lrx="2066" lry="3060" ulx="1185" uly="2972">In deiner Furcht genieße,</line>
        <line lrx="2295" lry="3143" ulx="1103" uly="3058">Und meinen Lauf mit Freudigkeit,</line>
        <line lrx="2244" lry="3229" ulx="1191" uly="3143">Wenn du gebeutſt, beſchließe.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2772" lry="3604" type="textblock" ulx="1022" uly="3291">
        <line lrx="2764" lry="3386" ulx="1104" uly="3291">Wenn wir bey uns ſelbſt ſtehen bleiben, lieben</line>
        <line lrx="2772" lry="3489" ulx="1022" uly="3395">Kinder, ſo finden wir, ſo wie in der ganzen Schoͤ⸗</line>
        <line lrx="2767" lry="3604" ulx="1026" uly="3503">pfung, ſo wie in der ganzen Natur, nichts als uͤber⸗</line>
      </zone>
      <zone lrx="2769" lry="3804" type="textblock" ulx="1017" uly="3615">
        <line lrx="2767" lry="3711" ulx="1017" uly="3615">wiegende Beweiſe ſeiner vaͤterlichen Liebe: denn</line>
        <line lrx="2769" lry="3804" ulx="2612" uly="3720">auch</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="247" type="page" xml:id="s_AhI149-2_247">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_247.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="167" lry="3751" type="textblock" ulx="0" uly="3323">
        <line lrx="165" lry="3423" ulx="0" uly="3323">en, ſeben ben</line>
        <line lrx="167" lry="3531" ulx="0" uly="3421">en 6Scho</line>
        <line lrx="155" lry="3639" ulx="0" uly="3543">g al ihen</line>
        <line lrx="145" lry="3751" ulx="0" uly="3660">tde: M</line>
      </zone>
      <zone lrx="147" lry="3837" type="textblock" ulx="83" uly="3753">
        <line lrx="147" lry="3837" ulx="83" uly="3753">ch</line>
      </zone>
      <zone lrx="11" lry="3528" type="textblock" ulx="0" uly="3481">
        <line lrx="11" lry="3528" ulx="0" uly="3481">—.</line>
      </zone>
      <zone lrx="1641" lry="556" type="textblock" ulx="1524" uly="549">
        <line lrx="1641" lry="556" ulx="1524" uly="549">——</line>
      </zone>
      <zone lrx="2326" lry="1200" type="textblock" ulx="592" uly="588">
        <line lrx="2315" lry="763" ulx="592" uly="588">auch wir ſind Abriße ſeiner unausͤſprechlichen Guͤte,</line>
        <line lrx="2321" lry="867" ulx="595" uly="765">nicht ihm, ſondern uns ſelbſt zu gute, rief er uns</line>
        <line lrx="2326" lry="977" ulx="593" uly="881">aus einem Nichts hervor. Auf ſeinen Wink wurden</line>
        <line lrx="2326" lry="1088" ulx="596" uly="990">wir! — O, laßt uns aus Dankbarkeit gegen ſeine</line>
        <line lrx="2325" lry="1200" ulx="598" uly="1102">Guͤte, ſtets ſeinen Willen verehren! Ja, Kinder,</line>
      </zone>
      <zone lrx="2332" lry="1307" type="textblock" ulx="519" uly="1207">
        <line lrx="2332" lry="1307" ulx="519" uly="1207">unſer ganzes Leben ſey ein immerwaͤhrender Dank</line>
      </zone>
      <zone lrx="2353" lry="2409" type="textblock" ulx="597" uly="1315">
        <line lrx="2332" lry="1414" ulx="598" uly="1315">gegen ihn! Immer wollen wir unſre Pflichten nach</line>
        <line lrx="2333" lry="1523" ulx="599" uly="1427">unſern Kraͤften erfuͤllen, und uns durch Rechtſchaf⸗</line>
        <line lrx="2340" lry="1632" ulx="597" uly="1536">fenheit und Menſchenliebe derjenigen Gluͤckſeligkeit</line>
        <line lrx="2345" lry="1746" ulx="603" uly="1646">wuͤrdig zu machen ſuchen, die er allen Tugendhaften</line>
        <line lrx="2341" lry="1864" ulx="604" uly="1759">verheißen hat. — Stets wollen wir ihn preiſen, ſtets</line>
        <line lrx="2343" lry="1970" ulx="607" uly="1875">ſeinen Namen verherrlichen, und zu dem Ende an</line>
        <line lrx="2345" lry="2083" ulx="606" uly="1979">jedem Abend eines durchlebten Tages das ſchoͤne Lied</line>
        <line lrx="2353" lry="2196" ulx="611" uly="2086">unſers unſterblichen Gellerts, mit einem tiefgeruͤhr⸗</line>
        <line lrx="2351" lry="2327" ulx="614" uly="2193">ten, dankvollen Herzen, in unſer Gedaͤchtniß zuruͤck⸗</line>
        <line lrx="811" lry="2409" ulx="612" uly="2327">rufen.</line>
      </zone>
      <zone lrx="2139" lry="3648" type="textblock" ulx="668" uly="2454">
        <line lrx="2139" lry="2572" ulx="788" uly="2454">Wenn ich, o Schoͤpfer! deine Macht,</line>
        <line lrx="1657" lry="2630" ulx="703" uly="2547">Die Weisheit deiner Wege,</line>
        <line lrx="1724" lry="2714" ulx="703" uly="2629">Die Liebe, die fuͤr alle wacht,</line>
        <line lrx="1378" lry="2800" ulx="704" uly="2714">Anbetend uͤberlege:</line>
        <line lrx="1972" lry="2890" ulx="707" uly="2746">So weiß ich, von Bewundrung voll,</line>
        <line lrx="2025" lry="2969" ulx="710" uly="2888">Nicht, wie ich dich erheben ſolol</line>
        <line lrx="1976" lry="3056" ulx="712" uly="2969">Mein Gott, mein Herr und Vater!</line>
        <line lrx="1957" lry="3139" ulx="799" uly="3054">Mein Auge ſieht, wohin es blickt,</line>
        <line lrx="1649" lry="3295" ulx="715" uly="3141">Die Wunder deiner Werke.</line>
        <line lrx="2062" lry="3330" ulx="668" uly="3201">Der Himmel, praͤchtig ausgeſchmuͤckt,</line>
        <line lrx="1894" lry="3413" ulx="718" uly="3302">Preißt dich, du Gott der Staͤrke!</line>
        <line lrx="1937" lry="3475" ulx="718" uly="3389">Wer hat die Sonn' an ihm erhoͤht?</line>
        <line lrx="1727" lry="3560" ulx="714" uly="3476">Wer kleidet ſie mit Majeſtaͤt?</line>
        <line lrx="1820" lry="3648" ulx="713" uly="3566">Wer ruft dem Heer der Sterne?</line>
      </zone>
      <zone lrx="2373" lry="3824" type="textblock" ulx="2219" uly="3720">
        <line lrx="2373" lry="3824" ulx="2219" uly="3720">Wer</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="248" type="page" xml:id="s_AhI149-2_248">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_248.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="1671" lry="591" type="textblock" ulx="885" uly="494">
        <line lrx="1671" lry="591" ulx="885" uly="494">2 36 —</line>
      </zone>
      <zone lrx="2632" lry="3034" type="textblock" ulx="927" uly="661">
        <line lrx="2293" lry="757" ulx="1092" uly="661">Wer mißt dem Winde ſeinen Lauf?</line>
        <line lrx="2049" lry="838" ulx="1009" uly="748">Wer heißt die Himmel regnen?</line>
        <line lrx="2443" lry="927" ulx="994" uly="833">Wer ſchließt den Schoos der Erden auf,</line>
        <line lrx="2146" lry="1010" ulx="1005" uly="918">Mit Vorrath uns zu ſegnen? —</line>
        <line lrx="2247" lry="1100" ulx="993" uly="1003">O Gott der Macht und Herrlichkeit!</line>
        <line lrx="2096" lry="1176" ulx="927" uly="1085">Gott, deine Guͤte reicht ſo weit,</line>
        <line lrx="1965" lry="1262" ulx="947" uly="1170">So weit die Wolken reichen!</line>
        <line lrx="2478" lry="1350" ulx="1085" uly="1253">Dich predigt Sonnenſchein und Sturm,</line>
        <line lrx="2485" lry="1418" ulx="1003" uly="1337">Dich preißt der Sand am Meere.</line>
        <line lrx="2344" lry="1525" ulx="1000" uly="1422">Bringt, ruft auch der geringſte Wurm,</line>
        <line lrx="2166" lry="1598" ulx="950" uly="1507">Bringt meinem Schoͤpfer Ehre!</line>
        <line lrx="2339" lry="1688" ulx="1000" uly="1591">Mich, ruft der Baum in ſeiner Pracht,</line>
        <line lrx="2414" lry="1778" ulx="999" uly="1674">Mich, ruft die Saat, hat Gott gemacht;</line>
        <line lrx="2087" lry="1846" ulx="995" uly="1759">Bringt unſerm Schoͤpfer Ehre!</line>
        <line lrx="2429" lry="1940" ulx="1078" uly="1845">Der Menſch, ein Leib, den deine Hand</line>
        <line lrx="2188" lry="2025" ulx="993" uly="1927">So wunderbar bereitet;</line>
        <line lrx="2427" lry="2104" ulx="995" uly="2014">Der Menſch, ein Geiſt, den ſein Verſtand</line>
        <line lrx="2603" lry="2199" ulx="980" uly="2098">Dich zu erkennen leitet;</line>
        <line lrx="2632" lry="2282" ulx="956" uly="2183">Der Menſch, der Schoͤpfung Ruhm und Preiß,</line>
        <line lrx="1964" lry="2370" ulx="942" uly="2263">Iſt ſich ein taͤglicher Beweiß</line>
        <line lrx="2013" lry="2438" ulx="985" uly="2350">Von deiner Guͤt' und Groͤße.</line>
        <line lrx="2155" lry="2526" ulx="972" uly="2435">Erheb' ihn ewig, o mein Geiſt!</line>
        <line lrx="2132" lry="2604" ulx="1002" uly="2517">Erhebe ſeinen Namen!</line>
        <line lrx="2117" lry="2695" ulx="998" uly="2607">Gott, unſer Vater, ſey gepreiſt,</line>
        <line lrx="2089" lry="2785" ulx="997" uly="2688">Und alle Welt ſag Amen!</line>
        <line lrx="2210" lry="2863" ulx="997" uly="2770">Und alle Welt fuͤrcht' ihren Herrn,</line>
        <line lrx="2353" lry="2956" ulx="996" uly="2852">Und hoff' auf ihn, und dien' ihm gern!</line>
        <line lrx="2306" lry="3034" ulx="988" uly="2940">Wer wollte Gott nicht dienen?! —3</line>
      </zone>
      <zone lrx="2142" lry="3218" type="textblock" ulx="2101" uly="3208">
        <line lrx="2142" lry="3218" ulx="2101" uly="3208">ð</line>
      </zone>
      <zone lrx="2184" lry="3251" type="textblock" ulx="1978" uly="3234">
        <line lrx="2184" lry="3251" ulx="1978" uly="3234">EEW 5</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="249" type="page" xml:id="s_AhI149-2_249">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_249.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
    </surface>
    <surface n="250" type="page" xml:id="s_AhI149-2_250">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_250.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="760" lry="189" type="textblock" ulx="626" uly="173">
        <line lrx="760" lry="189" ulx="626" uly="173">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="788" lry="205" type="textblock" ulx="707" uly="194">
        <line lrx="788" lry="202" ulx="770" uly="194">5</line>
        <line lrx="747" lry="200" ulx="737" uly="196">.</line>
        <line lrx="735" lry="205" ulx="707" uly="196">4</line>
      </zone>
    </surface>
    <surface n="251" type="page" xml:id="s_AhI149-2_251">
      <graphic url="https://opendigi.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/image/AhI149-2/AhI149-2_251.jp2/full/full/0/default.jpg"/>
      <zone lrx="3775" lry="4839" type="textblock" ulx="3678" uly="368">
        <line lrx="3775" lry="4839" ulx="3678" uly="368">188 HO elesocng-„Pepuels Toloe'esq-e-eA uuOo'lejlseIANXA MMMA HqUIDO JTeISE MANA 666 /% 1UIBILAdOO 2</line>
      </zone>
      <zone lrx="3693" lry="4892" type="textblock" ulx="716" uly="231">
        <line lrx="3693" lry="4879" ulx="3594" uly="233">2 A X M 61 81 11 91 6s1 d„„ ec  n or 6 8 4 9 8 t 2 1</line>
        <line lrx="3241" lry="4892" ulx="3111" uly="231">.ꝗMẽ</line>
        <line lrx="2094" lry="4012" ulx="1974" uly="1428">—⏑ 2*</line>
        <line lrx="2006" lry="4432" ulx="1816" uly="1425">=S 8 —„ 32</line>
        <line lrx="1906" lry="4412" ulx="1808" uly="1163">„ V 6 S</line>
        <line lrx="1838" lry="4403" ulx="1725" uly="1433">— „ *</line>
        <line lrx="1244" lry="4407" ulx="1175" uly="1157">4 £ „ —</line>
        <line lrx="1215" lry="4407" ulx="1087" uly="1394">— 5 * *„ es</line>
        <line lrx="749" lry="4386" ulx="716" uly="4326">—</line>
      </zone>
      <zone lrx="155" lry="998" type="textblock" ulx="142" uly="734">
        <line lrx="155" lry="998" ulx="142" uly="734">. —</line>
      </zone>
    </surface>
  </sourceDoc>
</TEI>
