Ae50_qt_5
author: Hochstetter, Andreas AdamandScheffer, Raimund

— — —

„*

—

—

8

—

Buchbinderei von W
2Hartter

ETRCGTAXNO MORAISs .

FA ACULTATE
HOMINIès

NTEILLECTIVA, VOLITNA

40 PERAOCGRANIE.
LQLuam⸗

Annuente DEOT. O. M.
PpPDe g5S1 DPr
DN. ANDREA ADAMO HoCH.
SIEIIERO0O,.f —
MORAI. PROF. P. ORDINARNO,

ad diem Julz,

CI 19 CIC

publicæ Diſquiſtioni exponet
AucrOR RESEFPONSHRIS

AYMINDus SCHEFFER-
Campidonenſius.

7 u½1 X &,
Typis lo. CoNkAb Rkiasl.

V 7 1 F
PER -ILLVOSTRI GENEROSISSI MO;,
TLEUSTRI EY EXOCELFELEENTISSIMIS

D N. JACOBO FRIDERICGO à RüHLE,

SER. WüRTEMB. Ducris Conſiliario Status In-
timo, & Conſiſtorii Ducalis Directori, Viſita-
tori item Academiæ Tubingenſis Perinclyto:
Domino ſuo gratioſo,.
DN. JOHANNI HILLERO, in Gärtringen,
Ser. W. D. in Supremo Juſtitiæ Senatu Conſi-
liario, & ad Comitia Imperii Ratisponenſia
Legato Splendidiſſimo.
Nobilißimo, Amplißimoque
DN. PHILIPPO JACOBO HAMERER,
Ser. Würt. Ducis in Conſilio ſanctiori Secreta-
rio meritiſſimo.

Dominis Meœcenatibus, Nutritori,
Fatronu atque P romotoribus, piè ſancteque
PRIMTIAS HASCE ACADEMICGAS

humilimâà animi ſubmiſſione.
offer
obſequioſilſimus Cliens
AICTOR & RESPONDENS.

A (1.) 5⁵6
2282 82 E E E s E E
SSSSeseseSeseeSts

66
Summa Diſſertationis.

I. Præfatio, & inſtituti ra] ne commune:? & an pena
tiones. iis inflicta.
I. Eſſe adhuc in homine, & VI. De Facaltate velitiva &
facultate quidem ejms Intelt. jusque libertate.
&tiva, per lapſum licet cor. VII. Ei an obſit Tempera-
rupto Rectam rationem. tura corporis? Recenſus

In. Ut & Notitias Naturales, Libri Galeniani de kae

easque Inſitas. ſmateria.
IV. in Brutis animantibus VIII. De Moralitate Adfe-
non item. Brevis recenſus ctuum.
patrocinii eorum à Clar. IX. Ex doctrina de Facaltate
Salm aſio, aliisque è Galli.] Sermotinatrice Caſus Zopy-
ca Gente, ut & Hier. Ro- ri diſcutitur.
rario ſuſcepti. . Erhortatio ad ſidem ubi-
V. Brutis an jus cum homi.] que præſtandam.

⁸ Olext, v vel calturd hertalorum diſtinentur;
vel cytharas pulſare didicere, aut pictoriam ex-
ercent artem, non nno duntaxat flore, ſed variie
&α exquifitis undique delectari; non nnd ſemper
eädemque eborda oberrare: non unum fimplicem-
. gue, ſed varios debitäq; operd diſperſos ac tempe-
E. ratos colores in chartam conjicere. Quod ipſum,
M * qum imitari impræſentiarum conſtitui: non eqni-
dem, ſt ero, ab Academico more receſſerim, quo ntrumque invalnit, nt
nanc uni argamento cnratius inbereamm, iam & pluribus, in ma-
teriam exercitationis. occnpemar quæſtionibir. Cæterum quas pro-
poſitas hifte in ſehedis vides., Lecor Candide, ex Iluſtris Pufendorfü
wed qwidem lande excelhlentioric Viri de Oficio hominis && civis ele-

canti übelle plerasqne excerpſi, &, ſi qnod res eſt dicendnm ſit, inſtiar

Jorum

(2 ☚ .
Fforum amo niſimorum delibavi. Faveat nobis Dews Opt. Max.
Fons audtorque honeſti omnis, atque boc, quidquid eſt, conaminis
in ſui gloriam nominis publicæque ntilitatis inerementa dirigat pre=
vebatqur. * 1

§. 2. Uti multùm imo plurimùm ad obtinendam vitæ hujus, bre-
vis & caducæ, felicitatem facit, actiones noſtras ad amuſſim normamque
dirigere; ita præſupponendum meritèò eſt: in quolibet homine maturàâ æ-
tate & mente integrà tantum naturalis eſſe luminis, ut ea quæ naturali
Lege præcepta vetitaque ſint comprehendere queat; ut eſt in S§. 4. c. 1. I. 1.
Pufendorfii de Off. Ubi quidem de communi mortalium inquinatione
ſermo nobis non eſt: cujus originem ac formam indagare atque expone-
re ad Theologorum ſpectat ſubſellia, è quibus audias, in ſpiritualibus tal-
paà nos eſſe cœciores. Confer tamen 2. Corinth. III, 5. Gen. Vl, 5§. alia-
que. Neque tamen in civilibus hominem errare non poſſe ſtatuimus: licet
ejusmodi in eo judicii rectitudinem ſupereſſe arbitrenmur, vi cujus adhibi-
t decenti curã & attentione rem poſſit comprehendere, quæ ſive natura-
liter nota, ſive ex principiis naturàâ noris legitimè colligitur. Et hoc ſal-
tem niſi admitteretur, vitio nobis verti non poſſet, quod malè egerimus:
gul Fs. s. boc, inquam, niſi concedatur quibus vis delicti homines ignorantiam
jad. S. an. invincibilem obtendere poſent. Quare nec injuriâ dixit, quicunque
gber. sit,. dixit, omnes rationes contra rectam rationem prolatas teſtari rectam
rationem: namque ſi firmæ: ex recta utique ratione proveniunt: Si in-
firmæ nil contra candem faciunt. Ecquid aliud eſt Xoααε εναι½
ear . evοσοO, ratiocinatio accuſans & deſendens? Quid
aliud cognitio rar Aα‿νιναατιπ 9 e*ν, Juſtitiæ DEl, & vindicativæ
quidem juxta B. Wellerum: judiciorum Dei, interprete Schmidio, oſten-
dens in ethnicis opus legis divino digito, cum ſenſu obligationis in con-
Kcientià inſcriptum Rom. II, 15. quam recta ratio?

5. 3. Quanquam autem infantibus rationis uſum deeſſe, nec ab iis
percipi actu reflexo, quid v. c. parens? quid honor? libenter meritòque
fateamur; Off. H. & C. I, 3, 12. erit tamen illa legis inſcriptio non me-
taphorica, ſed vera & realis: quum inſcriptio formaliter effigiationem
F. Oftander quandam communicationemque Typi ſubjecto recipienti impreſſi im-
de Nos Inſir. portet: Dicta quoque ſenſu commodo à B. Oſiandro aliisque fuit habitua-
35 / lis, ob durabilitatem nativam, ordinationem ad operationem 5 facilitatis
ſ, „. 1.5. denique promotionem. luterim alhud eſt ineile actu, aliud actu ſecun-

CU

(3z.)
do Fandi. Extat in animo Scriptura legis, ſed per mentis reflexionem X. 979 .
non legitur. . ”ñů . 3 . G, ,,.
§. 4. Ceterùm ut iis, qui bruta animantia ratione pollere exiſti- „„ 3g. .
mant, aſſurgamus, id imprimis obſtat, quod duabus animæ rationalis 4akſem. E.
facultatibus, (de potentia ſermoeinante par eſt ratio) actionis humanæ "aρα1. e. II, „.
principiis, deſtituantur. Horum enim ope homo non varias modo S Ties.
res cognoſcit, easque inter ſe confert: ſed & proſpicit, quid acturus lig. Nr. G
ſit, ac ad id exſequendum ſeſe movet, idem ad certam normam cer- kevel f-149.
tumque finem conformat, & quid inde proventurum ſit, colligit, Sa-
quin & quæ peracta jam ſunt, an ad regulam congruant, judi- .
cat. Hæc ipſa verò brutis ineſſe quis unquam aſſerat? vel ſi dicere Paæfeed,. l. s.
audeat, quibus argumentis probabit? Itaque inter hominem & bel- §. 3.
luam hoc maximè intereſt, quod hæc tantum, quantum ſenſu move- Cicer. Of l.
tur, ad id ſolum quod adeſt, quodque praſens eſt, ſe accommodat, bau-, ge⸗ „
lulum admodum ſentiens præteritum & futurum. Homo autem quo- pbilaſepbia.
niam rationis eſt particeps, per quam conſequentia cernit, principia &
cauſas rerum videt, earumque progreſſus & quaſi anteceſſiones non igno-
rat; ſimilitudines comparat: & rebus præſentibus adjungit, atque annectit
futuras: facilè TOTIIIS VILÆ curſum videt, ad camque degendam præ- ,
Parat res necefſarias. Dices quod & Gallis Nathanael Carpentarius in Phi-
lol. liberà, quam Coſmopolitani prius nomine evulgaverat, Exercit. . De-
cade 2. planè è Sexto Empirico P)rrhon. Hypoth. I, 14. Objecit: Canis ve-
naticus feram antegreſſam, ſed viſu elapſam perſequitur, cum ad bivium
venerit, nec unâà eam iviſie ex olfactu agnoſcit, ſtatim viâà illà relictà al-
teri inſiſtit, ſic argumentatus: aut hâc via cervus elapfus eſt aut illâ, cum
plures hic non ſmt, atqui non hâc, id enim me docet olfactus, E. illa. Vi-
deo inſuper mirandas briitorum operationes allegari, canum, equorum,
elephantorum (quorſum pertinet illud Horatii: quod genibus flexis ele-
phas, Te Cæſar, adorat, crede mihi numen ſentit & ille tuum) aliorum-
que. Quæ omnia cùm ſecum exigeret eruditiſſimus Salmaſius, pro belluis
pronunciare hunc ferè in modum non dubitavit: Liber, inquiens, im- wimedv.
pleri poillet excmplis, quibus probaretur, ratione non deſtitui animalia 5„, S4: =
rationis expertia. Non animosè tantum, in quo eſt οα0οαιι+ Dominos f.136.
ſuios, domumque, quam cuſtodiendam accepere, canes dofendunt, ſed
etiam cum aliqua ratiocinatione. Fidelitas enim, quam præſtant illis à
quibus aluntur, non eſt ſine rationis rectæ lumine, quam nec plurimi ho-
mines exhibent. Pergit, ſe non adducturum illud Chryſippi, quo & Dia-
lecticæ Participes elſſle canes arguerit. Adeò ex pluribus quæ afferri box
A à2 iRE

„

62 (4.) £
fint facilè conſtare, in beſtiis αu non minus reperiri quam o, &
proinde æquè X&ερααNι ipſis animam attribui poſſe quam huuianr. Mirum
uod & Gallis præter jam dictum Carpentarium, Salmaſiumque, tres in-
Lièab. S. II. dber alii beſtiarum patrocinium ſuſceperint; quos inter Bodinus eminet,
ag. Trad. Hsταναννωιπονuäaν, commento ſeductus: Michael ſtem Montanus, Vir,
de Intes. judicio Lipſii, ſapientiſſimus, & Stephanus Paſquierius peculiari epiſtolã
ℳ. ad Adr. Turnebum. Quid quod Gabriel Naudæus, & ipſe Gallus, ſuperio-
Jriſtes. de ris ſeculi Scriptorem Hieronymum Rorarium, Ex-Legatum Pontificium
cæle in 13: & tenebris primus produxit? quo de illud Ariſtotelis in Anaximandtum
repetiit Martinus Schookius: Kou ας νοαWQορà ). Eleganter qui-
dem ſed non verè. Atque horum quidem omnium argutiis diluendis
ſuffecerit obſervaſſe, nondum probari quod bruta agant cx prorrefi vel
conſultatione: ſed naturalem ſolum inferri impulſum, apprehenſionem
ſenſitivam, ſagacitatem ac ſolertiam naturalem, crebrâà actionum repetitio-
ne indeque enata conſuetudine excitatam, firmatamque. II nihil dicam-
quod quædam animantia ſpirituum copia & ſubtilitate, fibrarumque præ
aliis mirà flexilitate polleant, & majorem adeò ad ejusmodi effectus apti-
tudinem habeant. Uti non à Stagirita ſolum obſervatum, qui ex diverſitate
ſanguinis, quoad fibras, conſiſtentiam & qualitates derivar animalia vel
iracunda, furibunda, vel meticuloſa, perſpicacia: ſed & & receutibus de Ele-
4. 1656. phante cumprimis monuit celeberr. Sturmius, cdità eam in tem diſſertatio-
ne peculiari, quâ in cauſas ſtructuræ hujus animantis decenter inquirendo.
ſummi ſimulac providentiſſuni Numinis exiſtentiam probavit. Equidem
nos rectè argumenta formamus; Canis autem in bivio conſtitutus non ſyl-
logizando hoc potius quam illud iter artipit, ſed quod in hoc aliqua veſti-
ia odorisque indicia deprehendat, quæ. alibi non occurrunt. Quid? quod
ipſo in argumento Chryſippus fatetup cur und viâà relictà alteram petat 2
nempe ex odore id provenire, non ergè ex ratiocinio. Quare tranſeat ca-
nina hæc argumentatio & authori ſuo relinquatur. Cæterum nec ad pro-
bandam rationem, ut ſupra diximus, ſufficit unius ex altero qualiscunque
collectio. Dantur etiam actiones beſtiarum, è quibus admiranda carum
ſolertia comparet, quæ tamen nec ipſæ rationem evincunt. Muale pon-
dus habent, quando dicitur, quod agant propter finem, quod norint me-
dicamenta, quod humano ſermone poſſint perſuaderi & quæ ſunt alia.
nempe multum differt ratio poſita in Intellectu & Voluntate, ab umbra

rationis & ſimulacro. Nec ab animalium ſolertiãâ naturali ad verum fationis

uſum, & jus agendi propris tale valet conſequentia. Gallorum denique

☚ (5.)
aniusque Itali authoritate non movemur: quanquam non ſeriò ſed in-
genii causaà Rorarium egiſſe cenſeat Zentgravius, Academiæ Argenti-
nenſis decus, fummaâ Jur. Div. I. I. 2. 6. Quo fine & Athanaſius Kirche-
rus Parœmiam ſcripſit Ethicam ex animalium proprietatibus promtam:
& Antonius de Balinghem Eoοννεαιαο, ſive morum à brutis petitam
inſtitutionem.

§. y. Quxæ cum ita ſint: obſervatũ jam pridem DDbus eſt, impropri?
ſiltem deſcribi Jus naturæ, quod natura omnia animantia docuit, eo quod
quæ hujus Juris ſunt, etiam bruta faciant. Solo nimirum impetu naturæ, cæ-
terum cum ſimilitudine ſenſus ac deſiderii humani. Cicer. in Læl. & Vinn.
ad Inſtit. I, 2. zανα rα Quτιασ appellant. Conf. B. Thomaſ. Tab. XIII.
lin. 7 2. & in annot. ad h. l. Proli proſpicere, vitam præſentaneo objectam
periculo defendere & conſimilia Quanaες etiam beſtias docet, ſed præter ra-
tionem & uſum Juris. Nam obligatio eſt vinculum Juris, quo ne-
ceſſitate adſtringimur alicujus rei præſtandæ. & præſupponitur ſem-
per facultas intelligendi præcepta capiendiquc. Vires autem ejusmodi
brutis à Creatore ſapientiſſimo denegatas in præcedente theſi docuimus.
Hinc cum Levit. VII, 23. & XX, 1 5. beſtia, quàâ homo ad pravam libidi-
nem abuſus, interfici jubetur, id non intelligendum quaſi in conſortium
delicti pervenerit, & idem cum homine ſcelus patraverit: ſed partim ut
delicti atrociras hoc modo indicaretur, & alii à tam œdo facinore deterre-
rentur: partim ne ſi beſtia illa in vivis remaneret triſtis hujus ſceleris me-
moria permaneret, quod ingenti utique fuiſſet offenſioni. Sic Exod. XXI,
28. Lapidandus crat bos cornupeta, non quod pœnam propriè ſic dictam
meruiſlet, & legem de non lædendis aliis violaſſet, ſed ut aliis in poſterum
à tali noxaâ caverctur, & in ligentiam heri hoc modo animadverte-
1Kur.

§. 6. Altera animæ facultas eſt volitiva. Cujus quidem libertaterm
qui negat, is non omnem ſolùm actionum humanarũ tollit moralitatem,
ſed & omnem ab homine imputationem peecati in ejus impulſorem de-
corquet. Cæterùm libertarem non eo ſaltem ſenſu acceptam volumus:
quod homo ab intrinſeco principio adigente ſit immunis: ſed & quod uno
objecto propoſito poſſit agere vel non agere, idemque eligere vel re-
ſpuere, aut pluribus objectis propoſitis unum eligere cætera reſpuere.
quod ipſum experientiâà patet, nam fruſtra homines deliberatent & conſul-
tatent, quid agendum vel omittendum, niſi liceret facerc, quod nobis pla-
A z3 Guerit.

Add. Las.
«l. LPeyſ.
XXXFIIII

183 J.

Pfend. Off.
I. 2. 3.
J. N. &
G. II. 3. 4.

l. 7. §F. 9.

(6.) 2
cuerit. Authoritas ſi quem movere poſſit, Platonem audiat, cujus hæc
ſententia: animum noſtrum hberum efle, inque ejus poteſtate ſitum ut
agat vel non agat, neque eum ulla neceſſitate cogi. ap. Alcinoum de Doct.
Platon. c. 26. Ciceronem quoque novimnis eousque in lib. 2. de divina-
tione liberum arbittium defendere, ut omnem divinationem, imo, quod
quidem abſonè dixit, etiam Dei præſcientiam fucurorum contingentium
tollat. IIt Auguſtanam Conſeſſionem prolixè non allegemus, quæ huma-
Art. 12., nam voluntatem aliquam libertatem ad efficiendam civilem juſticiam &
eligendas res rationi ſubjectas habere liquidò affirmat.
§. 7. Iſta verò voluntas non ſemper citra ullum accedens momen-
tum ad agendum vel non agendum ſete applicat, ſed ſepenumerèò per pe-
culiarem ingenii diſpoſitionem, qua ad certum genus ackionis aliqui val-
dè proclives redduntur Pufend. l. c. GJ. 12. verus unam magis quatn alte-
ram partem propellitur. Quo fit ut temperamento nonnulli tantas tri-
buant vires (an ingenii oſtentandi cauſa, an ut facinoribus colorem addant?
me latet) ut mores animi, illos puto quorum cauſa principalis arbitrium
& voluntas, adeoque in noſtra poteſtate ſunt, ſtudioque & aſſuefactione
mutari poſſuint, illud neceſſariò ſequi affirment. Quã in re determinandè
omnimodè cum Puffendorfio facimus: l. c. dicente: Quantacunque vis ei=
dem tribuatur, non tamen eousque valere judicandum eſt, ut hominem
neceſſariò in violationem Legis naturæ rapiat, quonsque hæc in foro hu-
mano exercetur, adeoque omminò locum habet illud Horatii l. 2. Od. 8.
npemo adeò ferus eſt, ut non miteſcere poſſit, ſi modo culturæ patientem
DpPprrbeat aurem. Namquc & ſylveſtres arbores miteſcete cernimus: Quidni
Tem. J. gai & hofnines? addenda interim quæ peculiari libro: Quod animi vires cor-
Mageg. esm- poris temperaturam ſequantar, expoſuit Galenus, huc omnino ſunt: ut
= . quod differentium in tenellis bertutbaicſgin vix alia ratio reddi queat,
i. quam tempcratura corporis: quod mores Hominum regionis plerumnque
naturam imitari jam ſuià æcate Hippocrates Platoque agnoverunt; ut apud
Scythas unus poſt homiuum memnotiam Philoſophus extiterit, Athenis per-
32t. . ſvus multi: apud Abderitas fatui magno numero, Atheni exiguo fuerint: quocd
Anem. vinum liberalius hauſtum varios in mente motus creet, læpiusque
Eliciat verbum, quod non dixiſſe juvaret:
31. 7. Quod denique anima ipfa vitio corporis expellarur. Poterunt, inquam, hæe
omnia admitti in uſumque trahi; dummodò, qui diſpoſitionem aut pro-
penfionem, proclivitatem, ſollicitationem in temperamento de ſanguine,
ſuâ in mixturâ vario, ad actus largitur, ab inferendà inde neceſſatia inevi-
tabiliq; morum aut ipſius anummæ à corpotc dependentiâ abitincat: corpus
pro

ſeæpe cum Perſis conlertà, victor è& prælio exceſſit. Tandem verò Dux

(7.) 28
pro diverſorio aut inſtrumento, animam verò pro hoſpite habeat, qui
male ſepe tractatus dignitatem tueri ſuam non poſſit.

Se

§. 8. Paria fere patitur animus ab affectibus, ſpirituum agitatione
præcipuè? ortis, quos per ſe qui em neque bonos neque malos, ſed indif-
fereutes eſie exiſtimamus; Sicut enim multæ actiones malæ ſunt, nulla
tamen fſormaliter mala qua actio, ſed quatenus eſt exorbitantia à lege: ad
tzundem modum nec iraſti nec dolere malum eſt quãà tale, licet iraſci in-
nocenti, & dolere propter voluptatem amiſſam malum ſit. Cum igitur Aade lib. de
de bonitate & malitia morali diſputatur, ait Auguſtinus, non tam quæri- C. D. XiV.
tur, utrum animus iraſcatur, nec utrum ſit triſtis, ſed unde ſit triſtis, nec E g. 7
utrum timeat, ſed quid timeat. Iraſci enim peccanti ut corrigatur, contri- i,lnt,
ſtari afflicto ut liberetur, pericliranti timere ne pereat, neſcio utrum quis & Lasdant.
ſana conſideratione reprehendat. Et ut Ariſtoteles princeps ille philoſo- Wi 1, 15.
phorum, quamvis apud nonnullos ob malam fidem, quam in recenſendis vs, ener-

. .. . ETE . . Sraicos diſz.
Philoſophorum ſententüs, ſi non novis planè affingendis adhibucrit, a zefru ver;

malè audiat:) in Ethicis fuis: non, inquit, qui metuit aut iraſcitur, lau- M=x. Kever.

datur, neque qui ſimpliciter, ſed qui modo quodan iraſcitur, vitupe- 7 r„.
.*

raciir. Germ. ad
F. 9. Addamus denique circa facultatem ſermocinantem in exerci- Matib. be S.
tii mareriam nobile celebratiſſimumque Zopyri facinus: qui quum Baby-. vgsz. .
lonem Darius obſideret, quod ca civitas ab eo deſciverat, atque ejus po- 6oo.
tiundæ difficillima ratio eſſet: naſum ſibi ipſi, aures atque labra deſecuit,
atque noctu ad Darium ſe contulit, conſiliumque aperuit, quo impulſus id
ageret: Mox ad Babylonios profectus, ſermone in id compoſito iis narra-
vVit, ita ſe à Dariò adfectum, quod eum de ſolvendà obadione monuiſſet. Hereder. III.
Quo factum, ut Babylonii, robrum ingenti virtute virum eſſe õõ
verant, aliquot copiarum curam ei demandarent: quibus is adjutus, manu W. ſs
omnium copiarum ab iis creatus, Darium noctu in urbem recepit. Equi-
dem plura funt, quæ moneri hic debebant. Nos pauca pro inſtituto de-
libabimus. Primàùm quidem in eo tutpiter egiſſe ceniemus Megabyzi
filium, quod membra corporis ad decorem compofita abcidit ipſe muti-
lavitque. Vetat id facere non ordinata ſolùm &αααντα quæ debitam
corporis ρνοααα injungit: ſed & humanæ cuſtodia ſocietatis, cui vitam

ac membra quoad fieri id à nobis polſit, illæia ſervare jubemur. Cæterùm
ipium facinus à ſtrategematum bcrip oribus, Polyæno & Frontino inter L. V'I. Serar.

ſtrategemata ab omm reprchenſione procul remota, numerati adverti- 412 5. 4.

Wus.

“

2 (8.) .

nmus. Namque cum juſtum ſuſcipitur bellum, ut aperte quis pugnet aut
Yem. V. epp. ez in ſid'is nihil ad juſtitiatn intereſt, decente jam olim Auguſtino. Ho--
in leſ. q. ". que inter ſtrategemata & proditionem intercedit diſeriminis, quod illis
12 . „ ,EF, inſidiæ Kant citra Perfidiam, corumque vis propriè in arte ſolertiaqus
l. Sttetsg. poſita proficiat, tàm ubi cavendus, quàm ubi opprimendus hoſtis eſt:
Ren Quis enim vitupcravit, ut infinita prætercamus, illuſtre ſimulation1nis
rc , n5§½ exemplum in Georgio Dörfflingio? qui equitatum cum dimachatum ma-
XIII1, 34,993. Bu præcedens ad exteriorem Havelæ pontem, qui attractus erat, ruebar
Suecum ſe ſimulans, cui Brandeburgica caterva immineret; ac cum non
17. e„. maj. ſine cx goſtulatione ac minis obtimuſſet, ut pons penſilis demitteretur,
7,1, 133 0 mox irrumpens Stecorum ſtationem Ratenaviæ trucidabat. Quare
exiſtimant hanc Babylonis deditionem non poſſe dici perfidiam; quia
hoſti uti injuria non fit necando, ita nec ſimulando. Quæ ratio eſt.

qued Chuſai quoque Transfugam ſimulans laudetur à noſtris, Bidemba-
chio nominatim, ad II. Sam. fol. 847. & Danh. Coll. Decal. p. 71 5. Dis-
ſentit tamen Grotius & pactum aliquod tacitum interceſſiſſe cx ipſa ne-
gocii natura arbitratur: ego huic ſententiæ cam ob cauſam malim adſtipir-
lari, quod Babyloniis, receptoribus ſuis, interpoſità fide impoſuit. IIl
ſane in aptico eſt, neſas eſſe ſidem inter Inſtrumenta fallendi diſponere.

id. Vn
11 4.

§. 10. Nex enim id probamus, quod excerabil? voce Lyſander ef-
Matiit: ut pueros talis ſic viros juramentis circumreniri debere. Repix-
gnat hoc graviſſimo naturæ dogmati: Fidem, fundamentum juſtitiæ, Ier-
rva: Quam & perfidis præſtandam cxiſtimant in Of-. Ambroſius & Cic.
quod niſi admiſeris humnana corruct ſocietas, jamque in bellum omnium
contra omnes fœdiſſima corruptione degener.bit. Igitur optimus ille
*r1. ah. s4, Militiæ, cui poſtremum eſt imumque tucri
79. Inter bella fidem.
Nam illud quidem èM W NI
neque do, neque dedi fidem inſideli cuiquam. S”
idcirco rectè à Poeta dicitur, quia cum tractaretur Atreus, perſonæ ſer- H
viendum fuit: ſed ſi hinc ſibi ſumunt, nullam eſſe fidem quæ infidehi W
gre, eF. kII. Qata eſt, videant, ne quærant latebram perjurio. Nam Zopyro cum juſte
29. Jer Sc legitimo hofte res gerebatur, adverſus quem uti multa Jura
crant communia, ſic & univerſum jus
Feciale- D

DPEO SIT HONOEZ I7 GLORIA4

e re.

intt
unit

—

„*

5

—
6 (7.) 29
— —,— .
pro diverſorio aut inſtrumento, animam verò pro holſpite
male fepe tractatus dignitatem tueri ſuam non polſſit. m
§. 8. Paria fere patitur animus ab affectibus, ſpiritun
præcipuè ortis, qios per ſe qui lem neque bonos neque mal G
fereutes eſie exiſtimamus; Sicut enim multæ actiones mal 8
tamen ſormaliter mala qua actio, ſed quatenus eſt exorbital- 5
zundem modum nec iraſei nec dolere malum eſt quã tale, 3
nocenti, & dolere propter voluptatem amiſſam malum ſit. —
de bonitate & malitia morali diſputatur, ait Auguſtinus, no
tur, utrum animus iraſcatur, nec utrum ſit triſtis, ſed unde 85
utrum timcat, ſed quid timeat. Iraſci enim peccanti ut corri .
ſtari afflicto ut liberetur, periclitanti timere ne pereat, neſci 2
ſana conſideratione reprehendat. Et ut Ariſtoteles princep-
phorum, (quamvis apud nonnullos ob malam fidem, quam i
Philoſophorum ſententüs, ſi non novis planè affingendi
malè audiat:) in Ethicis ſuis: non, inquit, qui metuit aut
datur, neque qui ſimpliciter, ſed qui modo quodan jralc⸗
ratiix.
S
F. 9. Addamus denique circa facultatem ſermocinante
tii materiam nobile celebratiſſimumque Zopyri facinus: qui „

lonem Darius obſideret, quod ca civitas ab eo deſciverat, 4
tiundæ difficillima ratio eſſet: naſum ſibi ipſi, aures atque la-
atque noctu ad Darium ſe contulit, conſili umque aperuit, que
ageret: Mox ad Babylonios profectus, ſermone in id compo
vit, ita ſe à Dariò adfectum, quod eum de ſolvendâ obuclioi —

Quo factum, ut Babylonii, q wopyrum ingenti virtute vi

verant, aliquot copiarum curam ei demandarent: quibus is a — 2
ſæpe cum Perſis conlertà, victor è prælio exceſſit. Tande
omnium copiarum ab iis creatus, Darium noctu in urbem re e —

dem plura funt, quæ moneri hic debebant. Naos pauca pro
libabimus. Primuùm quidem in eo tutpiter egiſſe cenicn
filium, quod membra corporis ad decorem compoſſta abici
lavitque. Vetat id facere non ordinata ſolum Xαντ
corporis gπνρνααα injungit: ſed & humanæ cuſtodia ſocictat —

ac membra quoad fieri id à nobis Polſit, illæſa ſervare jubein

ipfum iacinus à ſtrategematum crip oribus, Polyæno & FE
ſtrategemata ab omm reprchenſione procul remota, nume m

Q
—

11

10

VierFarbSelector Standard*-Euroskala Offset

Copyright 4/71999 VXVMaster GmbH wWwW.VXyVmaster. com