Ac57_qt_7 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Theses Metaphysicae Md m us - - — — - É " — » 23 —5 — ag » d : — ixs b u W 23 oA is 18 d * - p p As - $ & O pS e- E x T iA E ER - A - s s. s a d * hst T ES s E L d - - DN h 3 35 E - * "s Es a Mes E z & * i i 4 i Ed E. E. G E n s E * a É .vrrlx AA k Ea !d -2 F E 2s D W. a od " : ET B N d ii W 3 n g NS ts 3- d - E d 2 m j E 2 - Es É z $. - T d N- X " .H a. * u e p m . AS : Wt -— us M 7 s s F j 3 p us x "W s E. s ;* j R a $ hs 53 2 E -2 S z. ; - $ $ * m ia 17 E 1 z :j r t L *l p "s H E m 26 E * AA y E zi xM, E E 2 ü E x E - 7M $A s p E s . "s ^" m - xR m F. E s E . A i "i As "a 6u TU T d d- 25 d m r g á p U E " tep g N a *s É : i. r Y m E. s R d R W. EW T. o * * 3 5 "- " E És A E iE & 4 e»äwv p e: a U A. . ^ j E y n £ Ü -j d. * T 5 3 E -s ól C - E. EL m d* 2 2 $ * A k a 2 ? $: * N - 4 * L t £s d v TM * £ AT F T 2 p — s i T u Ed i "* 5 " i E r E * 2 ^ E. * 2 vav * A z - * 3 d E z * z k E u g G d r 1 m es 3 - 8 . £* - x » Es - j s — z E - E - i 5 : ? B N p? * 1 d . d E DN * E r 59 E. s " X3 * a Ls d t 3 d E. i E E^ E: 53 a T -T n i. n E. T d * E. - d ,M RY * E. T — F m : j Ya A * P x* E r d - r " N r v h 5 i E » » m Q ^. i us odb w -s 3 r ex UE » Fa ) lUg A d s . » - : T P A " » E P Eu x "u * p E- 2m W» S ii É E p p m n - 2 i u * 4 E^ $) d " - o 3 E .a 2 ET T d - F. ó :2 - Y : * $ d -- * A. A. E : E m s . um d "" : - s u " T s ef AE w Es x M m 3 -- A 3 db o És d » - E E. E p u £ i. 4 u A EX O N " d * d T BV 3 d g 3 . r* g E d 3 I : és - x i T E ^i D. 3 U: a i i du - * E b E i $ ^ T z h TR * * d -u $ a E * - P 3 - 3- 2 dl W Es Mw $. E z T r w«n * i d E E. u x ia E r2 E - 3 . J d É EC X i d w d m j5 G 3 E N E s 2 - — L - 3 - * o L E * T E. d F * - N- r " dv o E ts TE E - T É . n - g W& P h- Ms á - n RI I : 2 s : H AE U i d at Es -s z us EH Horait W n ees 20 IT n $: Bit H is T [ iil E s p l E. ii n Pü - T z t H a o I z lpl Aner dE z cui : H H i H E i n E vt l$ EEE BH : eteTy- je m ( s (sl EPT R z7s T i Eu Ti Ds E H m : I NU i ts p E K E TE W rR TET E H :j E :5 IIL H i $34 "s E m AE z - DL eI iE t E E E EL st d s r E H s EOE z: z R ss TE M H ii p: - w AH E z5 m H M» z z us NI Ts u RLT A "u 2 E i Er: r HU H H I ID u n i : j - I 2 zin t t 2 i E I zi (..;,.M 9 d z z z PT "s r IN i 2 H 5 As TT i B ia "as ii paaa s — * m iil —— — d T EL i n u H 3 351 ": 2 Es j nssein B Z H Hj E h "3 22 st z z m H Em mET mET — Es z 5 2 IT H g ii 22 n N DN TTTE jt ( v m d WW) - r R u- £ VZDC/*W Z., (?M/ ïä Q €4—2«-c« 47 &ä/&/v N Q,.GWV('// €——c eccex fb-'s' HLOQ-'MC"( .. 70?44*4'9542n(;/ Va 4 ä-'/J/LM — Cy/gæ IW 4&«&&» p9 2&4 4 m 7 »//4—(!/;4 2^Cecg V(Zzu( : g[ PA (//62*742/« 5 d Z)'C"/?*"cyä (n /Z, Gf:ääfæv ZJÓ Marcu s N ", &,M?/lmag Zz « UE Ev Z5 Zdt Z . x ". 77/*1/«! y4 UE coban-a 7 /5 //;P*Arr,-'»m Buchbinde QTE uttm r amersadE l ?OH M. ITV on Jl THESES- "d " T MF TAPHTSICZE tis iro N D E " Aux1ho : dos f In Incl )m Zirgentoratenfrum Um*ve;f/' itate , lgtl PREsSIDE- )in L DN JOH. NTICOLAO H HARTSCHMIDT, M IPHS SS. Tlieol:D. Log & Metaph. Pro£ Publ. Ccleber- jti " .rimo. h..t..Facultatis Philofoph. Décano fpectabili , £ Cap1tuh Thoman. Canonico atq; Ecclefiafte. mu n DN *Patrono . SPromotore. m*que Pmceptore fua l m lwnam 414, pzet;ztz.r cultu in eternum pro[equenda, jf [eo pro viribus defendendas fufcszt E Nec « ]OH JACOBUS BE?ER Wllüadxcnfs. [.i x uen ï d..L57. eMartj MDCC T0 Plen " horis locoq, con(uetxs [LI X h ho Lu:ems JOHANNIS PASTORII i | VIRIS Magnz]ïcu , Nomlzfzmzz ; Amplz .,zmzz, Pmdm- tiffnis ac Canþt/tz/]" 90.. DN. JOH. PHILIPP BRAUNIO XIlIviro ) Collcg W'nlh Prafe&isBe- mom[ïimxs,Gxavlfhmas. DN. SEBAST, GAMBSIO JCto & XVYie j^ "Vefierando itidem Collegij Wifhelmitahi * Dominorum Vifitatorura, Collegio & Domino Infpe&tori Maxime Reverendo Nec nofi Naäzlz/]' Ipids s codmp liffimnis .. PIurimotm Rewrma'þs Spetlatif[imo » Praclariffremss. DN JOH. FRIDERICO OESINGERO, ]UDdO Senatus Minoris Referend. celeberrimo. DN. PHIEIPPOÓ CASPARO LEUTERSPERGJERO Sena- tus Majoris Afle(fori dexterrimo. DN M. SAMUELI SILBERR ADIO , Diacono Wdhelmltano, animzque fuz Curatori vxgllanm(ï' mo. N. DAViDB ERHARD j U: Licent. Univ. & :Colleg. NX ilh. uæ&ou benignos, DN OH. ADOLP HO FERBERO Pa&on W:lüadxenü v1g1fant1(ï" m DN M. TOH. ULRICO GEISLERO, Eccleüæ quæ DEO collx- itur. in Gdbiltígbeim Paftori fideliffimo. M. TOR FRIDERICO:^ FAUSTIO : 'Colleg. Wdhelm, DN Pda90go , & Vic. Eccl. Parentis inftar devenexando DN GEORGIO FRIDERICO Stttig/ Meicaton florentiffimo ,. Benefactori füo graté colendo.. DN, M. ]OH DANIELI GERHARDO, Colleg. lehclm Vi- ce-Pædaoogo obfervanter amando.. DN; Patronis . Fantoribus ac Pramatarzäw 975 Primitias bafce Philofophicas facras effe )ubet TA.NTORUM NOMINUM busillimis Cultar €2 Cliezs JOH. JACOBEYER ; Refp- ( ;)8 E ^ " ". «* " EITEY3 * L3 À FrYTrTT D 54 C a 5 -rs.a --5.. a .)2,/ x 9 $58 ^ : ] 2 r & A J ; ^ H At ; 3 À //. " * ä» TTTTY ä& TOR T R T ii [ N. J. I 8. V : pon2 £ Etaphyüca quidem recte dicitur. fapwn- - - x — LUPUR i tia, hec tamen non poteft dici primz philo- p | fophxæ genus, ET accipiatur fenfu eo proprio, uz " æün * Fa quem Phrlofophus l.1. MM. c. 5 his verbis ex- "fs prcfïït Eegy awm 6&10 D ür;nþw; Xj "€ cvyxeipint, ! agt 32) D a-apxa 7nei 'ms' äf)cä" 19 T. CA qEy af;cæv du J*amul»cem ma 4 n ä?ns-n[.m. j yov $) s TOv a(xa; L ,.o-'rexd , J"E TW Td ,,g, 'nz: eguue uer. mä*wäw: ürm d æws-npon; d x(. w;e P'ikor $7 av:pm. Gu en yü Ü 6&19n/.w; TVyKenAe , - 5' Gm dl' VI'E?,C quümL W&b & Xj $ Vg xj n ÜowduuM l. C. Sapieutia ex fäzemm l memegg conflituitur. " Comple&'ztur eninm jkpzentm tam princi- pia , quam qua ex przm'zpzzy þmt denionþ'*mm, cirta qua ver- j fatur fcientia. — Quatenus igitur principia complettitur jkpzen- tía., eff Ip[a, quoque mientis particepss 7 t quatéuus circa ea , e qua poft princtpia. [nnt , cum. demonþmtwne, féientia eft parti- ceps C$ proinde non dubium , quin fapæntm ex mente (Gientiad, 1'* confletur. . Proinde eirca ea wrfzbzmr, circa, qua meus atque ]&zmna. ) 5 II Metaphyüca ut hodle tractatur , etam Theologxam naturalem & pneumaticam fepares, non tamen dici poreft tantum Lexicon philofophicum,; fiquidem non voces tantum, fcd rerum naturas exponit & definit , & principia communia tradit, & affectionem unam I23 a-lrexa, demonftrative deducxt, quod Lexici non eft. uanquam hoc. recte. dicatur ,: quad terminos evoluat omnibus di prlmm nece[farios, ' v CX( 2 $. III - E JIESR. "WOtEDIR ! , ficam nuci&in Lexicon : Qqþtiiädmodum il li.qui Metaphy appellant non omnia primz philofophiz tribuunt , que jufto utulo ipfi debentur; ita & contra plura , quam par eft ipfi ad Ícribunt, qui dicunt effe tantum Theologiam quandam , vel falrem fecandum Veteres.. Cum vero & hodierna Metaphyfi- cz facies aliud doceat , etiam libri Metaphyficorum Ariftot. contrarium teftantur, non obftante Metaphys. l. 5. c. 1. fub finem, quemadmodum veiba ültüma m & àvG- 9 $v, d€ €/if€ üt ven; "ä-p'. Conf.l. 3' ..Co 1- "1.5. CS',.O lc 6rIo l- Xu C. 3- IU'XIO'CC 8' conf. & ..FOnfecvar-n in 1.16. Met. c.1. p.6. fq:q,. & p.57- $. I V. anqualn qui obje &um primz philofophiz , ftatuunt ens in ea latitudine; ut ad ens actuale & potentiale applicati poffit, non male faciant, quod folent appellare ens in vi no- minis: attamen hoc non, volunt, quod id quod merum f- gmentum eft , fit verum ens reale, & objectum Metaphyfice per fe; fed fpedant e(ï'entjgim , pro ut prafcindit ab actuali exiftentia, qua in ifta pracifione, neque includitur, neque excladitur; & hoc nifi admittatur, non erit. ens adequatum Z obje&um Metaphyfica Eb cl. Aphor. Mcr. dxfþut 1 $. 10. .59 És V' -HQuemadm'odum Möcaphyfïcä difcipl-ihä-r ;z;!is —e&:,z Ita pro obje&to fuo , vero non habet ens rationis, aut ens per accidens ; fi intelligatur obje&tum quod adzquatum eft, & éirca quod, vel cujus naturam explicandam: difciplina aliqua occupata eft per fe & dire&é. Ens enim rationis, reale non eft, & ens per accidens, ne quidem €'ns' eft, fed entia, ut ar- cþite&.usr Muficus. 3 £UV : | 'Sive' dicas ehis eft, CHi n repugnat exiffere,five cujus e[- fäntia conflat terminis non repugnantibus , P?fillde effe vide- tur ; licet enimalius fit ordo & pofitio verborum, res ipfa ta- men 3 fe divería non eft : Nifrillam non repugnantiam, per relj P jectüm aliquem accidenralem , vel acciäe;i?' relativum ex- - gl;gä;e velis. SI VI IQ i L3ORE- $. WISd -- Q&anquam non fi mpliciter improbanda eft opinio eo- rum , qui peculiarem diíciplinam faciunt Noologiam, quam di- cunt babitum mentzs principalem affimitatem rerum contemplan- tem , quatenus ex eadem prima cogno[cendi principia: fluunt , at- tamen neque illi forte. erraverint, qui hoc munus ipfï primz philofophiz tranícribunt, prafzrtim fi admittatur quod $. x. di- ctum eft ex philofopho, quod prima philofophia fit ££ Zrorpue q, V8 evykeru m hoc eft , ex fcientia & mente compofita, quo- modo & principia prima-confiderar & affinitatem rerum etiam expendit , unde attributa & affectiones de ente firmiter demon- V-Q:rari queant. $. VIII. Licet ens, ut ens eft , in latitudine fua prout ih ens ctea- tum & increatum dividi poteft, non habeat caufas proprie di- as , aut principiaelIendi; habet tamen principia cognofcendi, & demonftrationis, quz certo refpe&u cauíx analogica di- cuntut , ideo quod ex iis demonítratio tam firma conficitur, atque à caufa proprié dicta ad effe&um , in iis ,in quibus caufz tales reperiuntur. | la ex independentia vel infinitate , omni- potentia Divina folidé demonftratur, & ex natura entis, affe- Giones ejufdem tum fimplices, tum disjunctz; licet nec in priori, nec in pofterioribus exemplis cauíz proprie fic dictz nftrationes funt facte *dgtæ fint, ex quibus demo $. IX. us Et hec quidem exempla data principia exhibent incom- plexa.& prima quatenus ipfam naturam.entis ad demonftran- dum affumunt, fecunda vero quatenus affe&tiones entis ad de- monftrandum adhibent: dantur tamen & principia complexa & integra propofitiones qux z£iogam ; dignitates & pronun- tiata honoraria nonnullis appellantur,.eo quod digne funt quibus abíque hafitatione. fides adhibeatur ,.cum ex terminis ita fint nota , ut aliunde demonftrari tiequeant , neque opus ha- beant difcurfu & ratiotinatione , quandoquidgm funt; perfe no- À t-ilïïma. ' * ; omplexa merito primum locum tri- ;ï:nter prjhcipia primac X5X . buimus E ss ERE UH impojibde eft idem fimul effe €8 non effe ; quad&üä&i& enim logicä confiderando non fit. prima propofitio , quatenus non elt abfolüta, fed modalis; nihilominus tamen quoad fen- fum & máximam terminorum repugnantiam ,quam. dicit, futa- mum eft & clatiffimum , & quoniam independens fimplicitet ^.* P n genere -';pr-iäcipior um complexorum, .prvim um recte ftaruitur; adeo ut étiam relique demonftrationes ex hoc ipfo contra ad- verfarium przfraéte negantem poflint confirmari, ob fummara evidentiam , qua oftenditur nihil hoc impoffibilius effe, quara utidem eodem refpe&tu fit & non fit; nequeratio fufficiensáffer- ri poteft, üt hecfententia hactenus recepta & commurnís defe- ratut. ,(5' XI- Atque ideo non agnöfcimuspro primo principio univet- edicatam, Cogito , ergo fum. fali, illud hodie tantopere depr Cum énim nec termini primi & univerfaliffimi fint, neque il- " lastim connexio ad omnia poffit applicari, nifi per longas.ad- ; rodum ambages , & neício quos anfractus;. certe neq; cuivis etiam homini ftatim obvium eft, quid fit cogitatio ; accedit quod & hac ipfa propofitio ab effe&u concludere videtux , ut am principium dici neq M. -ue at. ET wcl h40c' tttulo Prfxilrlxgm eti $. XAL. Licet non fit prorfus inutile in Logicis exp licare quä dam diftin&iones Metapliyficas , przefertim fi auditorum captus ad- mittat , id tamen neceffarium non eft; neque jubet.confündere 'Logica.m & Meta phyficamqua diftin&e funt difciplinz, ratio- fie objedti, finis, quin & ratione generis:: ut melius & accüratius cenfendi fint;. qui-unicuique id quod fuum eft tti- illt facere ogice Logica, p»r:imaf./ autem p.hiquepþiæ Metar- phyesreliquum & XHL il Quaemä&mpdïuni in alüs diícip s " linis comm;ock; retinetut [ divifio ufitata inpartem m imunem: G propriam., vel genera- lt 8 fpecialem y ità i hilzobítat quo minus in Metaphyfica 'eàdem quóque retineat üt; ur opusnon fit fácere pattes tres primam de divifione enti s, fecundam de Cognatis & tertiam de Oppofitis: hzc enim divifio?przterquam quod nec fatis necel- accu-rata, & ad&quata eft ?:i-am: mulriplicat res prarer itateng £&(7)5 fitatem , & confufionem quandam inducit, quin & ex autorum hypothefi , fupponit tantum ens creatum objectum Metaphy- falfum merito rejicitur. ficae g.-(ï"e, quod sanguam. $. XIV. 4 | Metaphyfica confid erat.ens abfítra &um i Matecas It hac abftractio veleft fecuridum effentiam in iis quibus materia prorfus repugnat in fe & defcendendo ad inferiora; vel eft in iis quz in precifo conceptu funt ,expertiamateriz , juxta quet conceptum in Metaphyficis confiderantur , defcendendo tamen ad ea iüferiora qua in metaphyfieis non expenduntur , poflunt cum rebus materialibus conjungi. 'Ettalisabftra&tio non male dicitür medium ad ideam & conceptum füb quo res menti " ftitur , quz idea in abftractione hac Metaphyficaeft univerfalis. l - conf b. Ca!osr,. Noolog. Par:tT gen. « 4. p-75- fd- " , ETAS EB: 'qü-.i;d'em Metaphy*hca* qu'(')-acï ftudia. & e*fuditioncm S folidioreni neceffaria ; tum docenti, tàm difcenti; fed gradus i dantur hujus nec*;fïitatis, qui pró ratione fcopi , fubjectorum & objectorum , aliarumque circumftantiarum variant. Quo j ipfo tamen nón volumus hanc diíciplinam theoreticam omni- bus: falvandis. neceffariam facere, aut cuivis futori ad confi- ciendum calceum commendare; fi quidem prius eft fidei, po- | flerius artis manuariz , qualem qui profitentur M'etaphyfïcka opus quidem nonhabent,fed necin numerum etuditorum re- 0- ferendi funt, neque apti qui vel pafcendo gregi d?mini,"vel us arcendis lupis fufhiciant. []? GoX VE j Theolbgo* vero, q ui ultra poftill as fapere vult & -þc—ï&.getf,.. r nequein hocofficio fuo defünctum fe effe putat , fi anum quan- dam ad lachrymas moveat, ufum praftat prima philofophia infignem, in Theologia tamThetica quam Polemica & Ántithe- u 4*- tica5 .quin & ifigniter memoriam juvat in.fermonibus facris ( ad auditoresfaciendis. Quoipfo tamen hoc non velurnus , ut Íermo-facer his: terminis fcateat.. ( d $- VV BL 7 Yis Quemadmodum verum ens habet vera & realia predica- ta, qua vel realiter , vel nonrealiter ab ipfo diftinguuntur: ita " ilud a s 28 illud quod effe non poteft , vel cui repugnat exiftere, & dici fo- let non ens nominaliter acceptum, pradicata realia & intrinfeca non habet , neq; ejus funt pofitiva affe&tiones vel operationes qgin Potius implicat tales effe , ubi e[I'anig vera nulla eft. .; $. XIIX. Effentiz rerum quando zternz dicuntur , fiid 1'at»i16'nc v&- ritatis & connexionis intelligatur admitti omnino poteft, & ve- raeft regula; qui vero deeffe poffibili etiam intelle&tum volunr, À veritate & proprietate verborum difcedere coguntur, cum z- ternitatem quandam participatam cum aliquibus comminifcun; tur. b. Calov. M. D. p 568. unde non male fetipfit Georgias Riz- fchelius AAnglus Contemplat. Met.ex verum natura re&æque'ffz(-. tionis lumine dedutlis ,part. .c.2.p.m.29. Cum effentia immuta- biles dicuntur , nonbic effe debet fenfin , quod bomo (4m potentia) conflet animo C$.corpore C uires ad agendum babeat, fed quod pro- pofitiones illa , qua effentiam explicant , fint. certiffima C arerna veritatis: quahquam hypotheíis d € Ente potentiali nob;s non pef ania probetur, —— à s. XIX. - "^ Quanquam nihil& non-Ens, non funt fimpliciteridem; hoc tamen fepofito, non male videtur Georgius Ritfchel.libr: Cit. C. 3- p- 44- fcripfiffe, INibil frve non ens , uon eft cogitatio de nibilo (nam bac atius pofirvvns eft ) fed illaobjetli formalitas,in quam'cogigatio intenditur , qua per imodum ab[entia concipi pot- effl. Etp.48. Eft $ aliud non entis genus , quod ens rationis dicitur., Hinc AApoflolus atty — fcimus idolum nibil effe in hoc muudo . Cor.8.4. nón quod effigien , ex auro ant *ligho , frt vibil: IädlqudDEitM, quam in idolo effe flulti movtalium. [ommiant , fie mibil. [Nempe eo fenfu , quo Arnobius : fi quando con[pexeram -- [nbricatum lapidem , $ éx Olvva unguine ordinatum ,tan- þff prafens , adulabar , affabar , €5 i Fa us i "neficia ïo(febk'm. . - EINAS. - us R safe n s U UEEVEBIS N n *X ? À c TU EEE —— EE d TCR p COv i M d T at E x i , — m lm —— Ü sE A .mWHn d cri I TE T RUT * E EY H enE : i eIPNIe — HICSIM ia - . EU M ecs m e A t EX CS s 2 À ao rR ls $ M ; 4 C M. nhw d [4 «WW 3 s — al s ,a 3 » sb [ RD * E. A ïw L E L^ 3 i Bs o m :X 5 M Dmaw .H aR 5 99 x L M E * - RORf a a ..W« E LA 9* W o ».ï.æ L A - ? ^ » d J L. J i2 p s - 5 o &n € $45 "h. a 5 g * 2« a. ,.V* n. o SE r Lg E hs ó x i C iv a b C? 5 2 A & if 2 o o A PA .JW/J? r N] u & — (y...n»u 5he. m d - 5 EC A AE T ?. "v x Ws GD «* &A t Wt ? 5 z t d w T d J wb W&JL lg. v w—c À E r X » F Em /æww! AJWN Si g E. Bw — . ndiinél , - b ] * N& , a N b u P i — R NSTEC cm 20 H K.if 10n 9 ün THESES ' e t VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset lp p Qit ME TAPHTSICAS ä Qtis (iro, o ä ä M D EI Auxxho ; lo5 ä ofe- p In Inclyta Zirgentoratenfium Unrverfitate , PRZSLDE 0 13 LIS DN.OH. NICOLAd 12 TH |M HARTISCHMIDT, MP , SS. Theol: D. LO0 & Metaph. Pro£ Pabl; Celeberi- 10 uti rimo. h.. Facultatls Philofoph. Decano fpeétabili , h n Capituli Thoman. Canonico atq; Ecclefiafte. me ff IV WUA ml Rs atque Pmceptore fa. n ä otmti bonorizs.A14, pzetzztz: cultu £p aternum profequendo, - (etti D« pro viribus defendendas fufcipit N 6 r ]OH JACOBUS.BEYER, Wll&adlenfs. 5 MU ï g. d5 cMarty M DCCJILI. 'uen 4 lpleü " horis lócoq; confuetis. 3 D edRGENTORATI Literis |! hol JOHANWNIS PASTORII 2 ( 4 ^ Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com 1